حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي أَنَسٍ، مَوْلَى التَّيْمِيِّينَ أَنَّ أَبَاهُ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا دَخَلَ رَمَضَانُ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ، وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ جَهَنَّمَ، وَسُلْسِلَتِ الشَّيَاطِينُ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Ramazon oyi kelganda, jannat darvozalari ochiladi, doʻzax darvozalari yopiladi va shaytonlar kishanlanadi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Рамазон ойи келганда, жаннат дарвозалари очилади, дўзах дарвозалари ёпилади ва шайтонлар кишанланади», — деди.
حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ صَلَّى صَلاَةً فَقَالَ " إِنَّ الشَّيْطَانَ عَرَضَ لِي، فَشَدَّ عَلَىَّ يَقْطَعُ الصَّلاَةَ عَلَىَّ، فَأَمْكَنَنِي اللَّهُ مِنْهُ ". فَذَكَرَهُ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ namoz oʻqidi va (tugatgach): «Shayton mening oldimga kelib, eʼtiborimni namozdan chalgʻitishga qattiq urindi; lekin Alloh menga uni yengish kuchini berdi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ намоз ўқиди ва (тугатгач): «Шайтон менинг олдимга келиб, эътиборимни намоздан чалғитишга қаттиқ уринди; лекин Аллоҳ менга уни енгиш кучини берди», — деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِذَا نُودِيَ بِالصَّلاَةِ أَدْبَرَ الشَّيْطَانُ وَلَهُ ضُرَاطٌ، فَإِذَا قُضِيَ أَقْبَلَ، فَإِذَا ثُوِّبَ بِهَا أَدْبَرَ، فَإِذَا قُضِيَ أَقْبَلَ، حَتَّى يَخْطِرَ بَيْنَ الإِنْسَانِ وَقَلْبِهِ، فَيَقُولُ اذْكُرْ كَذَا وَكَذَا. حَتَّى لاَ يَدْرِي أَثَلاَثًا صَلَّى أَمْ أَرْبَعًا فَإِذَا لَمْ يَدْرِ ثَلاَثًا صَلَّى أَوْ أَرْبَعًا سَجَدَ سَجْدَتَىِ السَّهْوِ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Namozga azon aytilganda, shayton — ovoz chiqarib yel chiqargan holda — qochib qoladi. Azon tugaganda, u qaytib keladi. Iqoma aytilganda, u yana qochib qoladi va u (iqoma) tugagach, u yana qaytib, (namoz oʻqiyotgan) kishi bilan uning qalbi orasiga aralashib, unga: ‹Falon-falon narsani esla›, — deydi — to u kishi uch yoki toʻrt rakaat (oʻqigani)ni unutguncha. Bas, agar kimdir uch yoki toʻrt rakaat oʻqiganini unutsa, u sahv (yaʼni unutish) uchun ikkita sajda qilsin», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Намозга азон айтилганда, шайтон — овоз чиқариб ел чиқарган ҳолда — қочиб қолади. Азон тугаганда, у қайтиб келади. Иқома айтилганда, у яна қочиб қолади ва у (иқома) тугагач, у яна қайтиб, (намоз ўқиётган) киши билан унинг қалби орасига аралашиб, унга: ‹Фалон-фалон нарсани эсла›, — дейди — то у киши уч ёки тўрт ракаат (ўқигани)ни унутгунча. Бас, агар кимдир уч ёки тўрт ракаат ўқиганини унуца, у саҳв (яъни унутиш) учун иккита сажда қилсин», — деди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " كُلُّ بَنِي آدَمَ يَطْعُنُ الشَّيْطَانُ فِي جَنْبَيْهِ بِإِصْبَعِهِ حِينَ يُولَدُ، غَيْرَ عِيسَى بْنِ مَرْيَمَ، ذَهَبَ يَطْعُنُ فَطَعَنَ فِي الْحِجَابِ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Har bir inson tugʻilganda, shayton uni — ikki barmogʻi bilan tananing ikki tomonidan — turtadi — faqat Maryam oʻgʻli Isodan boshqa: shayton uni turtmoqchi boʻldi, lekin (turta) olmadi — chunki u (uning oʻrniga) homila pardasini turtdi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ҳар бир инсон туғилганда, шайтон уни — икки бармоғи билан тананинг икки томонидан — туртади — фақат Марям ўғли Исодан бошқа: шайтон уни туртмоқчи бўлди, лекин (турта) олмади — чунки у (унинг ўрнига) ҳомила пардасини туртди», — деди.
حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " التَّثَاؤُبُ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ، فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَالَ هَا. ضَحِكَ الشَّيْطَانُ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Esnash — shaytondandir; agar sizlardan biringiz esnasa, u esnashini imkon qadar toʻxtatsin (bossin) — chunki agar sizlardan biringiz (esnayotganda): ‹Ha›, — deb (ovoz chiqarsa), shayton unga kuladi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Эснаш — шайтондандир; агар сизлардан бирингиз эснаса, у эснашини имкон қадар тўхтацин (боссин) — чунки агар сизлардан бирингиз (эснаётганда): ‹Ҳа›, — деб (овоз чиқарса), шайтон унга кулади», — деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ، وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ. فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ، كَانَتْ لَهُ عَدْلَ عَشْرِ رِقَابٍ، وَكُتِبَتْ لَهُ مِائَةُ حَسَنَةٍ، وَمُحِيَتْ عَنْهُ مِائَةُ سَيِّئَةٍ، وَكَانَتْ لَهُ حِرْزًا مِنَ الشَّيْطَانِ يَوْمَهُ ذَلِكَ حَتَّى يُمْسِيَ، وَلَمْ يَأْتِ أَحَدٌ بِأَفْضَلَ مِمَّا جَاءَ بِهِ، إِلاَّ أَحَدٌ عَمِلَ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Kim bir kunda yuz marta: ‹Lo ilaha illalloh, vahdahu lo shariyka lah, lahul mulku va lahul hamd, va huva ala kulli shayʼin qodir (Yolgʻiz Allohdan boshqa ibodatga sazovor zot yoʻq, Uning sherigi yoʻq; mulk Unikidir va barcha hamdlar Unikidir; U har narsaga qodir)›, — desa, oʻnta qul ozod qilgan (kishi)dek savob oladi; uning hisobiga yuzta yaxshi amal yoziladi, yuzta yomon amal (uning hisobidan) oʻchiriladi va u kuni — ertalabdan to kechgacha — shaytondan himoyalanadi; hech kim — undan koʻra koʻproq (amal) qilgandan boshqa — undan afzal boʻlmaydi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ким бир кунда юз марта: ‹Ло илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ло шарийка лаҳ, лаҳул мулку ва лаҳул ҳамд, ва ҳува ала кулли шайъин қодир (Ёлғиз Аллоҳдан бошқа ибодатга сазовор зот йўқ, Унинг шериги йўқ; мулк Уникидир ва барча ҳамдлар Уникидир; У ҳар нарсага қодир)›, — деса, ўнта қул озод қилган (киши)дек савоб олади; унинг ҳисобига юзта яхши амал ёзилади, юзта ёмон амал (унинг ҳисобидан) ўчирилади ва у куни — эрталабдан то кечгача — шайтондан ҳимояланади; ҳеч ким — ундан кўра кўпроқ (амал) қилгандан бошқа — ундан афзал бўлмайди», — деди.
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ يَزِيدَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا اسْتَيْقَظَ ـ أُرَاهُ ـ أَحَدُكُمْ مِنْ مَنَامِهِ فَتَوَضَّأَ فَلْيَسْتَنْثِرْ ثَلاَثًا، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَبِيتُ عَلَى خَيْشُومِهِ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Agar sizlardan biringiz uyqudan turib, tahorat olsa, u burniga suv tortib, uni uch marta qoqib (puflab) tozalasin — chunki shayton tun boʻyi uning burnining yuqori qismida turgan boʻladi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Агар сизлардан бирингиз уйқудан туриб, таҳорат олса, у бурнига сув тортиб, уни уч марта қоқиб (пуфлаб) тозаласин — чунки шайтон тун бўйи унинг бурнининг юқори қисмида турган бўлади», — деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " رَأْسُ الْكُفْرِ نَحْوَ الْمَشْرِقِ، وَالْفَخْرُ وَالْخُيَلاَءُ فِي أَهْلِ الْخَيْلِ وَالإِبِلِ، وَالْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْوَبَرِ، وَالسَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْغَنَمِ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Kufrning asosiy manbai — sharqdadir. Kibr va takabburlik — ot hamda tuya egalarining va — tuyalari bilan band boʻlib, dinga eʼtibor bermaydigan — baduiylar (sahroyilar)ning xususiyatlaridir; hayo va muloyimlik esa — qoʻy egalarining xususiyatlaridir», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Куфрнинг асосий манбаи — шарқдадир. Кибр ва такаббурлик — от ҳамда туя эгаларининг ва — туялари билан банд бўлиб, динга эътибор бермайдиган — бадуийлар (саҳройилар)нинг хусусиятларидир; ҳаё ва мулойимлик эса — қўй эгаларининг хусусиятларидир», — деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا سَمِعْتُمْ صِيَاحَ الدِّيَكَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ، فَإِنَّهَا رَأَتْ مَلَكًا، وَإِذَا سَمِعْتُمْ نَهِيقَ الْحِمَارِ فَتَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَإِنَّهُ رَأَى شَيْطَانًا ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Xoʻrozlarning qichqirganini eshitganingizda, Allohdan (Uning) barakotini soʻranglar — chunki (ularning qichqirishi) ular bir farishtani koʻrganini (bildiradi). Eshaklarning hangraganini eshitganingizda, shaytondan Allohga panoh tilanglar — chunki (ularning hangrashi) ular bir shaytonni koʻrganini (bildiradi)», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Хўрозларнинг қичқирганини эшитганингизда, Аллоҳдан (Унинг) баракотини сўранглар — чунки (уларнинг қичқириши) улар бир фариштани кўрганини (билдиради). Эшакларнинг ҳанграганини эшитганингизда, шайтондан Аллоҳга паноҳ тиланглар — чунки (уларнинг ҳанграши) улар бир шайтонни кўрганини (билдиради)», — деди.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " فُقِدَتْ أُمَّةٌ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ لاَ يُدْرَى مَا فَعَلَتْ، وَإِنِّي لاَ أُرَاهَا إِلاَّ الْفَارَ إِذَا وُضِعَ لَهَا أَلْبَانُ الإِبِلِ لَمْ تَشْرَبْ، وَإِذَا وُضِعَ لَهَا أَلْبَانُ الشَّاءِ شَرِبَتْ ". فَحَدَّثْتُ كَعْبًا فَقَالَ أَنْتَ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُهُ قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ لِي مِرَارًا. فَقُلْتُ أَفَأَقْرَأُ التَّوْرَاةَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Bani Isroildan bir guruh (kishi) gʻoyib boʻldi (yoʻqoldi). Ular nima qilganini hech kim bilmaydi. Lekin men ularni — laʼnatlanib, kalamushlarga aylantirilgan (deb) tasavvur qilaman, xolos: chunki agar kalamushning oldiga urgʻochi tuyaning sutini qoʻysangiz, u uni ichmaydi; lekin agar uning oldiga qoʻy sutini qoʻysangiz, u uni ichadi», — dedi. Men buni Kaʼbga aytdim va u mendan: «Sen buni Paygʻambar ﷺ dan eshitganmisan?» — deb soʻradi. Men: «Ha», — dedim. Kaʼb mendan xuddi shu savolni bir necha marta soʻradi. Men Kaʼbga: «Men Tavrotni oʻqiyapmanmi? (yaʼni men buni senga Paygʻambardan aytyapman)», — dedim.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бани Исроилдан бир гуруҳ (киши) ғойиб бўлди (йўқолди). Улар нима қилганини ҳеч ким билмайди. Лекин мен уларни — лаънатланиб, каламушларга айлантирилган (деб) тасаввур қиламан, холос: чунки агар каламушнинг олдига урғочи туянинг сутини қўйсангиз, у уни ичмайди; лекин агар унинг олдига қўй сутини қўйсангиз, у уни ичади», — деди. Мен буни Каъбга айтдим ва у мендан: «Сен буни Пайғамбар ﷺ дан эшитганмисан?» — деб сўради. Мен: «Ҳа», — дедим. Каъб мендан худди шу саволни бир неча марта сўради. Мен Каъбга: «Мен Тавротни ўқияпманми? (яъни мен буни сенга Пайғамбардан айтяпман)», — дедим.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " نَزَلَ نَبِيٌّ مِنَ الأَنْبِيَاءِ تَحْتَ شَجَرَةٍ فَلَدَغَتْهُ نَمْلَةٌ، فَأَمَرَ بِجَهَازِهِ فَأُخْرِجَ مِنْ تَحْتِهَا، ثُمَّ أَمَرَ بِبَيْتِهَا فَأُحْرِقَ بِالنَّارِ، فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ فَهَلاَّ نَمْلَةً وَاحِدَةً ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Bir marta paygʻambarlardan bir paygʻambar bir daraxt tagida dam olayotganda, bir chumoli uni chaqdi. Shuning uchun u — yukini oʻsha daraxt tagidan olib ketishni — buyurdi, soʻng chumolilarning (in qurgan) joyini yondirishni buyurdi. Alloh unga vahiy yubordi: ‹(Seni chaqqan) bitta chumolini (yoqish) yetarli boʻlmasmidi?›», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Бир марта пайғамбарлардан бир пайғамбар бир дарахт тагида дам олаётганда, бир чумоли уни чақди. Шунинг учун у — юкини ўша дарахт тагидан олиб кетишни — буюрди, сўнг чумолиларнинг (ин қурган) жойини ёндиришни буюрди. Аллоҳ унга ваҳий юборди: ‹(Сени чаққан) битта чумолини (ёқиш) етарли бўлмасмиди?›», — деди.
حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُتْبَةُ بْنُ مُسْلِمٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ بْنُ حُنَيْنٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِذَا وَقَعَ الذُّبَابُ فِي شَرَابِ أَحَدِكُمْ فَلْيَغْمِسْهُ، ثُمَّ لِيَنْزِعْهُ، فَإِنَّ فِي إِحْدَى جَنَاحَيْهِ دَاءً وَالأُخْرَى شِفَاءً ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Agar sizlardan birining ichimligiga pashsha tushsa, u uni (ichimlikka) botirib, soʻng (uni) olib tashlasin — chunki uning bir qanotida kasallik, ikkinchisida esa — kasallikning davosi bor», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Агар сизлардан бирининг ичимлигига пашша тушса, у уни (ичимликка) ботириб, сўнг (уни) олиб ташласин — чунки унинг бир қанотида касаллик, иккинчисида эса — касалликнинг давоси бор», — деди.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ الأَزْرَقُ، حَدَّثَنَا عَوْفٌ، عَنِ الْحَسَنِ، وَابْنِ، سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " غُفِرَ لاِمْرَأَةٍ مُومِسَةٍ مَرَّتْ بِكَلْبٍ عَلَى رَأْسِ رَكِيٍّ يَلْهَثُ، قَالَ كَادَ يَقْتُلُهُ الْعَطَشُ، فَنَزَعَتْ خُفَّهَا، فَأَوْثَقَتْهُ بِخِمَارِهَا، فَنَزَعَتْ لَهُ مِنَ الْمَاءِ، فَغُفِرَ لَهَا بِذَلِكَ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Bir fohisha (ayol) — Alloh tomonidan magʻfirat qilindi: chunki u — bir quduq yonidan oʻtayotganda, tashnalikdan hansirab, oʻlay deb turgan bir itni koʻrib, oʻz kovushini yechib, uni roʻmoli bilan bogʻlab, u (it) uchun biroz suv tortib oldi (va ichirdi). Bas, Alloh uni — shu (sabab) — magʻfirat qildi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Бир фоҳиша (аёл) — Аллоҳ томонидан мағфират қилинди: чунки у — бир қудуқ ёнидан ўтаётганда, ташналикдан ҳансираб, ўлай деб турган бир итни кўриб, ўз ковушини ечиб, уни рўмоли билан боғлаб, у (ит) учун бироз сув тортиб олди (ва ичирди). Бас, Аллоҳ уни — шу (сабаб) — мағфират қилди», — деди.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَمْسَكَ كَلْبًا يَنْقُصْ مِنْ عَمَلِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطٌ، إِلاَّ كَلْبَ حَرْثٍ أَوْ كَلْبَ مَاشِيَةٍ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Kim it boqsa, u har kuni — oʻz (yaxshi) amallarining (savobidan) bir qirot — yoʻqotadi; faqat uni dehqonchilik maqsadida yoki chorvani himoya qilish uchun boqqandan boshqa», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ким ит боқса, у ҳар куни — ўз (яхши) амалларининг (савобидан) бир қирот — йўқотади; фақат уни деҳқончилик мақсадида ёки чорвани ҳимоя қилиш учун боққандан бошқа», — деди.
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خَلَقَ اللَّهُ آدَمَ وَطُولُهُ سِتُّونَ ذِرَاعًا، ثُمَّ قَالَ اذْهَبْ فَسَلِّمْ عَلَى أُولَئِكَ مِنَ الْمَلاَئِكَةِ، فَاسْتَمِعْ مَا يُحَيُّونَكَ، تَحِيَّتُكَ وَتَحِيَّةُ ذُرِّيَّتِكَ. فَقَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ. فَقَالُوا السَّلاَمُ عَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ. فَزَادُوهُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ. فَكُلُّ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ عَلَى صُورَةِ آدَمَ، فَلَمْ يَزَلِ الْخَلْقُ يَنْقُصُ حَتَّى الآنَ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Alloh Odamni — boʻyini 60 tirsak (qadar) qilib — yaratdi. U (Alloh) uni yaratganda, unga: ‹Bor, ana u farishtalar guruhiga salom ber va ularning javobini tingla — chunki u — sening va naslingning salomi (boʻladi)›, — dedi. Bas, Odam (farishtalarga): ‹As-salomu alaykum›, — dedi. Farishtalar: ‹As-salomu alayka va rahmatulloh›, — dedi. Shunday qilib, farishtalar Odamning salomiga ‹va rahmatulloh› (degan) iborani qoʻshdi. Jannatga kiradigan har qanday kishi — (koʻrinishi va qomati jihatidan) Odamga oʻxshaydi. Odamning yaratilishidan beri odamlarning boʻyi (qadi) kichrayib kelmoqda», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳ Одамни — бўйини 60 тирсак (қадар) қилиб — яратди. У (Аллоҳ) уни яратганда, унга: ‹Бор, ана у фаришталар гуруҳига салом бер ва уларнинг жавобини тингла — чунки у — сенинг ва наслингнинг саломи (бўлади)›, — деди. Бас, Одам (фаришталарга): ‹Ас-салому алайкум›, — деди. Фаришталар: ‹Ас-салому алайка ва раҳматуллоҳ›, — деди. Шундай қилиб, фаришталар Одамнинг саломига ‹ва раҳматуллоҳ› (деган) иборани қўшди. Жаннатга кирадиган ҳар қандай киши — (кўриниши ва қомати жиҳатидан) Одамга ўхшайди. Одамнинг яратилишидан бери одамларнинг бўйи (қади) кичрайиб келмоқда», — деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ عُمَارَةَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ أَوَّلَ زُمْرَةٍ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ عَلَى صُورَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ عَلَى أَشَدِّ كَوْكَبٍ دُرِّيٍّ فِي السَّمَاءِ إِضَاءَةً، لاَ يَبُولُونَ وَلاَ يَتَغَوَّطُونَ وَلاَ يَتْفِلُونَ وَلاَ يَمْتَخِطُونَ، أَمْشَاطُهُمُ الذَّهَبُ، وَرَشْحُهُمُ الْمِسْكُ، وَمَجَامِرُهُمُ الأَلُوَّةُ الأَنْجُوجُ عُودُ الطِّيبِ، وَأَزْوَاجُهُمُ الْحُورُ الْعِينُ، عَلَى خَلْقِ رَجُلٍ وَاحِدٍ عَلَى صُورَةِ أَبِيهِمْ آدَمَ، سِتُّونَ ذِرَاعًا فِي السَّمَاءِ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Jannatga kiradigan birinchi guruh — toʻlin oydek porlab turadi; ularga ergashadiganlari esa — osmondagi eng yorqin yulduzdek porlaydi. Ular na siyadi, na hojat chiqaradi, na tupuradi, na burun shilligʻi (chiqaradi). Ularning taroqlari — oltindan boʻladi va ularning teri mushkdek hidlanadi. Ularning markazlarida ud (aloe yogʻochi) ishlatiladi. Ularning xotinlari — huriylar boʻladi. Ularning hammasi bir xil koʻrinadi va (qomat jihatidan) otalari Odamga — oltmish tirsak boʻyli (holatda) — oʻxshaydi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Жаннатга кирадиган биринчи гуруҳ — тўлин ойдек порлаб туради; уларга эргашадиганлари эса — осмондаги энг ёрқин юлдуздек порлайди. Улар на сияди, на ҳожат чиқаради, на тупуради, на бурун шиллиғи (чиқаради). Уларнинг тароқлари — олтиндан бўлади ва уларнинг тери мушкдек ҳидланади. Уларнинг марказларида уд (алоэ ёғочи) ишлатилади. Уларнинг хотинлари — ҳурийлар бўлади. Уларнинг ҳаммаси бир хил кўринади ва (қомат жиҳатидан) оталари Одамга — олтмиш тирсак бўйли (ҳолатда) — ўхшайди», — деди.
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ يَعْنِي " لَوْلاَ بَنُو إِسْرَائِيلَ لَمْ يَخْنَزِ اللَّحْمُ، وَلَوْلاَ حَوَّاءُ لَمْ تَخُنْ أُنْثَى زَوْجَهَا ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Bani Isroil boʻlmaganida, goʻsht buzilmas (chirimas) edi; va Havvo boʻlmaganida, xotinlar erlariga hech qachon xiyonat qilmas edi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бани Исроил бўлмаганида, гўшт бузилмас (чиримас) эди; ва Ҳавво бўлмаганида, хотинлар эрларига ҳеч қачон хиёнат қилмас эди», — деди.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، وَمُوسَى بْنُ حِزَامٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ مَيْسَرَةَ الأَشْجَعِيِّ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ، فَإِنَّ الْمَرْأَةَ خُلِقَتْ مِنْ ضِلَعٍ، وَإِنَّ أَعْوَجَ شَىْءٍ فِي الضِّلَعِ أَعْلاَهُ، فَإِنْ ذَهَبْتَ تُقِيمُهُ كَسَرْتَهُ، وَإِنْ تَرَكْتَهُ لَمْ يَزَلْ أَعْوَجَ، فَاسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Ayollarga yaxshi muomalada boʻlinglar — chunki ayol — qovurgʻadan yaratilgan va qovurgʻaning eng egri (qiyshiq) qismi — uning yuqori qismidir. Bas, agar siz uni toʻgʻrilamoqchi boʻlsangiz, u sinadi; lekin uni oʻz holiga qoʻysangiz, u egri (qiyshiq) qolaveradi. Bas, ayollarga yaxshi muomalada boʻlinglar», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Аёлларга яхши муомалада бўлинглар — чунки аёл — қовурғадан яратилган ва қовурғанинг энг эгри (қийшиқ) қисми — унинг юқори қисмидир. Бас, агар сиз уни тўғриламоқчи бўлсангиз, у синади; лекин уни ўз ҳолига қўйсангиз, у эгри (қийшиқ) қолаверади. Бас, аёлларга яхши муомалада бўлинглар», — деди.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلاَ أُحَدِّثُكُمْ حَدِيثًا عَنِ الدَّجَّالِ مَا حَدَّثَ بِهِ نَبِيٌّ قَوْمَهُ، إِنَّهُ أَعْوَرُ، وَإِنَّهُ يَجِيءُ مَعَهُ بِمِثَالِ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ، فَالَّتِي يَقُولُ إِنَّهَا الْجَنَّةُ. هِيَ النَّارُ، وَإِنِّي أُنْذِرُكُمْ كَمَا أَنْذَرَ بِهِ نُوحٌ قَوْمَهُ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Men sizlarga Dajjol haqida — hech bir paygʻambar oʻz ummatiga aytmagan bir narsani — aytaymi? Dajjol — bir koʻzli (koʻr)dir va u oʻzi bilan — doʻzax hamda jannatga oʻxshash narsalarni — olib keladi; lekin u jannat deb ataydigan (narsa) — aslida doʻzaxdir. Bas, men sizlarni — Nuh oʻz qavmini undan ogohlantirgandek — (undan) ogohlantiraman», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Мен сизларга Дажжол ҳақида — ҳеч бир пайғамбар ўз умматига айтмаган бир нарсани — айтайми? Дажжол — бир кўзли (кўр)дир ва у ўзи билан — дўзах ҳамда жаннатга ўхшаш нарсаларни — олиб келади; лекин у жаннат деб атайдиган (нарса) — аслида дўзахдир. Бас, мен сизларни — Нуҳ ўз қавмини ундан огоҳлантиргандек — (ундан) огоҳлантираман», — деди.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ نَصْرٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي دَعْوَةٍ، فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ، وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ، فَنَهَسَ مِنْهَا نَهْسَةً وَقَالَ " أَنَا سَيِّدُ الْقَوْمِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، هَلْ تَدْرُونَ بِمَنْ يَجْمَعُ اللَّهُ الأَوَّلِينَ وَالآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ فَيُبْصِرُهُمُ النَّاظِرُ وَيُسْمِعُهُمُ الدَّاعِي، وَتَدْنُو مِنْهُمُ الشَّمْسُ، فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ أَلاَ تَرَوْنَ إِلَى مَا أَنْتُمْ فِيهِ، إِلَى مَا بَلَغَكُمْ، أَلاَ تَنْظُرُونَ إِلَى مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ أَبُوكُمْ آدَمُ، فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ، خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ، وَأَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ، وَأَسْكَنَكَ الْجَنَّةَ، أَلاَ تَشْفَعُ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ وَمَا بَلَغَنَا فَيَقُولُ رَبِّي غَضِبَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ، وَلاَ يَغْضَبُ بَعْدَهُ مِثْلَهُ، وَنَهَانِي عَنِ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُهُ، نَفْسِي نَفْسِي، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي، اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ. فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ أَنْتَ أَوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى أَهْلِ الأَرْضِ، وَسَمَّاكَ اللَّهُ عَبْدًا شَكُورًا، أَمَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا بَلَغَنَا أَلاَ تَشْفَعُ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَيَقُولُ رَبِّي غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ، وَلاَ يَغْضَبُ بَعْدَهُ مِثْلَهُ، نَفْسِي نَفْسِي، ائْتُوا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم، فَيَأْتُونِي، فَأَسْجُدُ تَحْتَ الْعَرْشِ فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ، وَسَلْ تُعْطَهُ ". قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ لاَ أَحْفَظُ سَائِرَهُ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Paygʻambar ﷺ bilan birga bir ziyofatda edik va uning oldiga pishirilgan (qoʻyning) oldingi oyogʻi (boldiri) qoʻyildi — u zot uni yaxshi koʻrardi. U zot undan bir luqma yedi va: «Men Qiyomat kuni barcha odamlarning boshligʻi (sarvari) boʻlaman. Bilasizlarmi, Alloh barcha avvalgi va oxirgi (odamlarni) qanday qilib bir tekis joyda toʻplaydi — u yerda bir kuzatuvchi (ularning) hammasini koʻra oladi va ular jarchini eshita oladi hamda quyosh ularga yaqinlashadi. Baʼzi odamlar: ‹Sizlar qanday holatga tushganingizni va qaerga yetganingizni koʻrmayapsizmi? Nega sizlar — Robbingiz huzurida sizlar uchun shafoat qiladigan — bir kishini qidirmaysizlar?› — deydi. Baʼzi odamlar: ‹Otangiz Odamga murojaat qilinglar›, — deydi. Ular uning oldiga borib: ‹Ey Odam! Sen — butun insoniyatning otasisan; Alloh seni Oʻz qoʻllari bilan yaratdi, farishtalarga senga sajda qilishni buyurdi va seni jannatda yashatdi. Sen Robbing huzurida biz uchun shafoat qilmaysanmi? Biz qanday (achinarli) holatda ekanimizni va qaerga yetganimizni koʻrmayapsanmi?› — deydi. Shunda Odam: ‹Bugun Robbim shu qadar gʻazablandiki, U hech qachon bunchalik gʻazablanmagan va kelajakda (ham) bunchalik gʻazablanmaydi; (bundan tashqari,) U meni (daraxtdan yeyishdan) man qildi, lekin men (Unga) itoatsizlik qildim. (Men oʻz tashvishimdaman) — oʻzim! Oʻzim! Boshqa birovning oldiga boringlar; Nuhning oldiga boringlar›, — deydi. Ular Nuhning oldiga borib: ‹Ey Nuh! Sen — yer ahliga (yuborilgan) Allohning paygʻambarlari orasida birinchisisan va Alloh seni shukr qiluvchi banda (deb) atadi. Biz qanday (achinarli) holatda ekanimizni va qaerga yetganimizni koʻrmayapsanmi? Sen Robbing huzurida biz uchun shafoat qilmaysanmi?› — deydi. Nuh: ‹Bugun Robbim shu qadar gʻazablandiki, U hech qachon bunchalik gʻazablanmagan va kelajakda (ham) bunchalik gʻazablanmaydi. Oʻzim! Oʻzim! Paygʻambar (Muhammad)ning oldiga boringlar›, — deydi. Odamlar mening oldimga keladi va men Allohning Arshi ostida sajdaga boraman. Soʻng menga: ‹Ey Muhammad! Boshingni koʻtar; shafoat qil — sening shafoating qabul qilinadi; (nimaiki) soʻra — senga beriladi›, — deb xitob qilinadi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Пайғамбар ﷺ билан бирга бир зиёфатда эдик ва унинг олдига пиширилган (қўйнинг) олдинги оёғи (болдири) қўйилди — у зот уни яхши кўрарди. У зот ундан бир луқма еди ва: «Мен Қиёмат куни барча одамларнинг бошлиғи (сарвари) бўламан. Биласизларми, Аллоҳ барча аввалги ва охирги (одамларни) қандай қилиб бир текис жойда тўплайди — у ерда бир кузатувчи (уларнинг) ҳаммасини кўра олади ва улар жарчини эшита олади ҳамда қуёш уларга яқинлашади. Баъзи одамлар: ‹Сизлар қандай ҳолатга тушганингизни ва қаэрга етганингизни кўрмаяпсизми? Нега сизлар — Роббингиз ҳузурида сизлар учун шафоат қиладиган — бир кишини қидирмайсизлар?› — дейди. Баъзи одамлар: ‹Отангиз Одамга мурожаат қилинглар›, — дейди. Улар унинг олдига бориб: ‹Эй Одам! Сен — бутун инсониятнинг отасисан; Аллоҳ сени Ўз қўллари билан яратди, фаришталарга сенга сажда қилишни буюрди ва сени жаннатда яшатди. Сен Роббинг ҳузурида биз учун шафоат қилмайсанми? Биз қандай (ачинарли) ҳолатда эканимизни ва қаэрга етганимизни кўрмаяпсанми?› — дейди. Шунда Одам: ‹Бугун Роббим шу қадар ғазабландики, У ҳеч қачон бунчалик ғазабланмаган ва келажакда (ҳам) бунчалик ғазабланмайди; (бундан ташқари,) У мени (дарахтдан ейишдан) ман қилди, лекин мен (Унга) итоацизлик қилдим. (Мен ўз ташвишимдаман) — ўзим! Ўзим! Бошқа бировнинг олдига боринглар; Нуҳнинг олдига боринглар›, — дейди. Улар Нуҳнинг олдига бориб: ‹Эй Нуҳ! Сен — ер аҳлига (юборилган) Аллоҳнинг пайғамбарлари орасида биринчисисан ва Аллоҳ сени шукр қилувчи банда (деб) атади. Биз қандай (ачинарли) ҳолатда эканимизни ва қаэрга етганимизни кўрмаяпсанми? Сен Роббинг ҳузурида биз учун шафоат қилмайсанми?› — дейди. Нуҳ: ‹Бугун Роббим шу қадар ғазабландики, У ҳеч қачон бунчалик ғазабланмаган ва келажакда (ҳам) бунчалик ғазабланмайди. Ўзим! Ўзим! Пайғамбар (Муҳаммад)нинг олдига боринглар›, — дейди. Одамлар менинг олдимга келади ва мен Аллоҳнинг Арши остида саждага бораман. Сўнг менга: ‹Эй Муҳаммад! Бошингни кўтар; шафоат қил — сенинг шафоатинг қабул қилинади; (нимаики) сўра — сенга берилади›, — деб хитоб қилинади», — деди.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " فَتَحَ اللَّهُ مِنْ رَدْمِ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مِثْلَ هَذَا ". وَعَقَدَ بِيَدِهِ تِسْعِينَ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Alloh Yaʼjuj va Maʼjuj (qavmi)ning devorida mana shunday bir teshik ochdi», — dedi va qoʻli bilan (barmoqlari yordamida shaklini koʻrsatdi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳ Яъжуж ва Маъжуж (қавми)нинг деворида мана шундай бир тешик очди», — деди ва қўли билан (бармоқлари ёрдамида шаклини кўрсатди).
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَخِي عَبْدُ الْحَمِيدِ، عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَلْقَى إِبْرَاهِيمُ أَبَاهُ آزَرَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَعَلَى وَجْهِ آزَرَ قَتَرَةٌ وَغَبَرَةٌ، فَيَقُولُ لَهُ إِبْرَاهِيمُ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ لاَ تَعْصِنِي فَيَقُولُ أَبُوهُ فَالْيَوْمَ لاَ أَعْصِيكَ. فَيَقُولُ إِبْرَاهِيمُ يَا رَبِّ، إِنَّكَ وَعَدْتَنِي أَنْ لاَ تُخْزِيَنِي يَوْمَ يُبْعَثُونَ، فَأَىُّ خِزْىٍ أَخْزَى مِنْ أَبِي الأَبْعَدِ فَيَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى إِنِّي حَرَّمْتُ الْجَنَّةَ عَلَى الْكَافِرِينَ، ثُمَّ يُقَالُ يَا إِبْرَاهِيمُ مَا تَحْتَ رِجْلَيْكَ فَيَنْظُرُ فَإِذَا هُوَ بِذِيخٍ مُلْتَطِخٍ، فَيُؤْخَذُ بِقَوَائِمِهِ فَيُلْقَى فِي النَّارِ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Qiyomat kuni Ibrohim — yuzi qora va chang bilan qoplangan otasi Ozarni uchratadi. (Ibrohim unga): ‹Men senga: «Menga itoatsizlik qilma», — demaganmidim?› — deydi. Otasi: ‹Bugun men senga itoatsizlik qilmayman›, — deb javob beradi. Ibrohim: ‹Yo Robbim! Sen menga — Qiyomat kuni meni sharmanda qilmaslikni — vaʼda qilgan eding; otamning laʼnatlanishi va xor boʻlishidan koʻra menga koʻproq sharmandalik (boʻladigan) nima bor?› — deydi. Shunda Alloh (unga): ‹Men jannatni kofirlarga harom qilganman›, — deydi. Soʻng unga: ‹Ey Ibrohim! Qara! Oyoqlaring ostida nima bor?› — deyiladi. U qaraydi va u yerda qonga belangan bir maxluq (kaftor)ni koʻradi — u oyoqlaridan ushlanib, doʻzaxga tashlanadi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Қиёмат куни Иброҳим — юзи қора ва чанг билан қопланган отаси Озарни учратади. (Иброҳим унга): ‹Мен сенга: «Менга итоацизлик қилма», — демаганмидим?› — дейди. Отаси: ‹Бугун мен сенга итоацизлик қилмайман›, — деб жавоб беради. Иброҳим: ‹Ё Роббим! Сен менга — Қиёмат куни мени шарманда қилмасликни — ваъда қилган эдинг; отамнинг лаънатланиши ва хор бўлишидан кўра менга кўпроқ шармандалик (бўладиган) нима бор?› — дейди. Шунда Аллоҳ (унга): ‹Мен жаннатни кофирларга ҳаром қилганман›, — дейди. Сўнг унга: ‹Эй Иброҳим! Қара! Оёқларинг остида нима бор?› — дейилади. У қарайди ва у ерда қонга беланган бир махлуқ (кафтор)ни кўради — у оёқларидан ушланиб, дўзахга ташланади», — деди.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَنْ أَكْرَمُ النَّاسِ قَالَ " أَتْقَاهُمْ ". فَقَالُوا لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ. قَالَ " فَيُوسُفُ نَبِيُّ اللَّهِ ابْنُ نَبِيِّ اللَّهِ ابْنِ نَبِيِّ اللَّهِ ابْنِ خَلِيلِ اللَّهِ ". قَالُوا لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ. قَالَ " فَعَنْ مَعَادِنِ الْعَرَبِ تَسْأَلُونَ خِيَارُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ خِيَارُهُمْ فِي الإِسْلاَمِ إِذَا فَقُهُوا ". قَالَ أَبُو أُسَامَةَ وَمُعْتَمِرٌ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Odamlar: «Yo Rasululloh! Odamlarning eng karami (sharaflisi) kim (Alloh nazarida)?» — dedi. U zot: «Ularning eng taqvodori», — dedi. Ular: «Biz sizdan bu haqda soʻramayapmiz», — dedi. U zot: «Unday boʻlsa, — Allohning Paygʻambari, Allohning Paygʻambarining oʻgʻli, Allohning Paygʻambarining oʻgʻli, Allohning Xalili (yaʼni Ibrohim)ning oʻgʻli — Yusuf», — dedi. Ular: «Biz bu haqda (ham) soʻramoqchi emasmiz», — dedi. U zot: «Unday boʻlsa, sizlar arablarning nasl-nasabi haqida soʻramoqchisiz. Johiliyat davrida eng yaxshi boʻlganlar — Islomda (ham) eng yaxshi boʻladi — agar ular diniy ilmni anglasalar (oʻrgansalar)», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Одамлар: «Ё Расулуллоҳ! Одамларнинг энг карами (шарафлиси) ким (Аллоҳ назарида)?» — деди. У зот: «Уларнинг энг тақводори», — деди. Улар: «Биз сиздан бу ҳақда сўрамаяпмиз», — деди. У зот: «Ундай бўлса, — Аллоҳнинг Пайғамбари, Аллоҳнинг Пайғамбарининг ўғли, Аллоҳнинг Пайғамбарининг ўғли, Аллоҳнинг Халили (яъни Иброҳим)нинг ўғли — Юсуф», — деди. Улар: «Биз бу ҳақда (ҳам) сўрамоқчи эмасмиз», — деди. У зот: «Ундай бўлса, сизлар арабларнинг насл-насаби ҳақида сўрамоқчисиз. Жоҳилият даврида энг яхши бўлганлар — Исломда (ҳам) энг яхши бўлади — агар улар диний илмни англасалар (ўргансалар)», — деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا مُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقُرَشِيُّ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اخْتَتَنَ إِبْرَاهِيمُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ وَهْوَ ابْنُ ثَمَانِينَ سَنَةً بِالْقَدُّومِ ". حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ " بِالْقَدُومِ ". مُخَفَّفَةً. تَابَعَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ. تَابَعَهُ عَجْلاَنُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ. وَرَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Ibrohim — sakson yoshida — qadum (teshasi) bilan xatna qildi», — dedi (Abu Zinod ham yuqoridagidek (rivoyat qildi): «Qadum (teshasi) bilan». — Qadum: bir turdagi tesha-bolta.)Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Иброҳим — саксон ёшида — қадум (тешаси) билан хатна қилди», — деди (Абу Зинод ҳам юқоридагидек (ривоят қилди): «Қадум (тешаси) билан». — Қадум: бир турдаги теша-болта.)
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ تَلِيدٍ الرُّعَيْنِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَمْ يَكْذِبْ إِبْرَاهِيمُ إِلاَّ ثَلاَثًا ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Ibrohim — uch holatdan boshqa — yolgʻon gapirmagan», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Иброҳим — уч ҳолатдан бошқа — ёлғон гапирмаган», — деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَحْبُوبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمْ يَكْذِبْ إِبْرَاهِيمُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ إِلاَّ ثَلاَثَ كَذَبَاتٍ ثِنْتَيْنِ مِنْهُنَّ فِي ذَاتِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ، قَوْلُهُ [quran sura="37" aya_start="89" aya_end="89"]{إِنِّي سَقِيمٌ } وَقَوْلُهُ [quran sura="21" aya_start="63" aya_end="63"]{بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هَذَا}، وَقَالَ بَيْنَا هُوَ ذَاتَ يَوْمٍ وَسَارَةُ إِذْ أَتَى عَلَى جَبَّارٍ مِنَ الْجَبَابِرَةِ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ هَا هُنَا رَجُلاً مَعَهُ امْرَأَةٌ مِنْ أَحْسَنِ النَّاسِ، فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ، فَسَأَلَهُ عَنْهَا. فَقَالَ مَنْ هَذِهِ قَالَ أُخْتِي، فَأَتَى سَارَةَ قَالَ يَا سَارَةُ، لَيْسَ عَلَى وَجْهِ الأَرْضِ مُؤْمِنٌ غَيْرِي وَغَيْرُكِ، وَإِنَّ هَذَا سَأَلَنِي، فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّكِ أُخْتِي فَلاَ تُكَذِّبِينِي. فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا، فَلَمَّا دَخَلَتْ عَلَيْهِ ذَهَبَ يَتَنَاوَلُهَا بِيَدِهِ، فَأُخِذَ فَقَالَ ادْعِي اللَّهَ لِي وَلاَ أَضُرُّكِ. فَدَعَتِ اللَّهَ فَأُطْلِقَ، ثُمَّ تَنَاوَلَهَا الثَّانِيَةَ، فَأُخِذَ مِثْلَهَا أَوْ أَشَدَّ فَقَالَ ادْعِي اللَّهَ لِي وَلاَ أَضُرُّكِ. فَدَعَتْ فَأُطْلِقَ. فَدَعَا بَعْضَ حَجَبَتِهِ فَقَالَ إِنَّكُمْ لَمْ تَأْتُونِي بِإِنْسَانٍ، إِنَّمَا أَتَيْتُمُونِي بِشَيْطَانٍ. فَأَخْدَمَهَا هَاجَرَ فَأَتَتْهُ، وَهُوَ قَائِمٌ يُصَلِّي، فَأَوْمَأَ بِيَدِهِ مَهْيَا قَالَتْ رَدَّ اللَّهُ كَيْدَ الْكَافِرِ ـ أَوِ الْفَاجِرِ ـ فِي نَحْرِهِ، وَأَخْدَمَ هَاجَرَ. قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ تِلْكَ أُمُّكُمْ يَا بَنِي مَاءِ السَّمَاءِ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ibrohim — uch holatdan boshqa — yolgʻon gapirmagan. Ikkitasi — Alloh uchun (edi): u: ‹Men kasalman›, — deganida, va u: ‹(Buni men qilmadim,) balki katta but qildi›, — deganida. (Uchinchisi) — Ibrohim va (xotini) Sora (safarda) ketayotganda, ular bir zolimning (hududidan) oʻtdi. Kimdir zolimga: ‹Bu kishi (yaʼni Ibrohim) bilan birga juda goʻzal bir ayol bor›, — dedi. Bas, u Ibrohimni chaqirib, undan Sora haqida: ‹Bu ayol kim?› — deb soʻradi. Ibrohim: ‹U — mening singlim›, — dedi. Ibrohim Soraning oldiga borib: ‹Ey Sora! Yer yuzida — sen va mendan boshqa — moʻminlar yoʻq. Bu kishi mendan sen haqingda soʻradi va men unga sen mening singlim ekaningni aytdim; bas, mening soʻzimni inkor qilma›, — dedi. Soʻng zolim Sorani chaqirdi va u uning oldiga borganda, u uni qoʻli bilan ushlamoqchi boʻldi, lekin (uning qoʻli qotib qoldi va) u dovdirab qoldi. U Soradan: ‹Men uchun Allohga duo qil — men senga zarar yetkazmayman›, — deb soʻradi. Bas, Sora Allohdan uni shifo berishini soʻradi va u shifo topdi. U uni ikkinchi marta ushlamoqchi boʻldi, lekin (uning qoʻli avvalgidek yoki undan ham qattiqroq qotib qoldi va) u yanada dovdirab qoldi. U yana Soradan: ‹Men uchun Allohga duo qil — men senga zarar yetkazmayman›, — deb soʻradi. Sora yana Allohdan soʻradi va u sogʻayib qoldi. Soʻng u (Sorani olib kelgan) qoʻriqchilaridan birini chaqirib: ‹Sen menga inson emas, balki bir shayton olib kelibsan›, — dedi. Soʻng zolim Soraga Hojarni choʻri (xizmatkor qiz) qilib berdi. Sora (Ibrohimning oldiga) qaytdi — u namoz oʻqiyotgan edi. Ibrohim qoʻli bilan ishora qilib: ‹Nima boʻldi?› — deb soʻradi. U: ‹Alloh kofir (yoki fosiq kishi)ning yovuz makrini barbod qildi va menga xizmat uchun Hojarni berdi›, — deb javob berdi (Soʻng Abu Hurayra tinglovchilariga: «Oʻsha (Hojar) — sizning onangiz, ey Bani moʼus-samo (yaʼni arablar, Hojarning oʻgʻli Ismoilning avlodlari)», — dedi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Иброҳим — уч ҳолатдан бошқа — ёлғон гапирмаган. Иккитаси — Аллоҳ учун (эди): у: ‹Мен касалман›, — деганида, ва у: ‹(Буни мен қилмадим,) балки катта бут қилди›, — деганида. (Учинчиси) — Иброҳим ва (хотини) Сора (сафарда) кетаётганда, улар бир золимнинг (ҳудудидан) ўтди. Кимдир золимга: ‹Бу киши (яъни Иброҳим) билан бирга жуда гўзал бир аёл бор›, — деди. Бас, у Иброҳимни чақириб, ундан Сора ҳақида: ‹Бу аёл ким?› — деб сўради. Иброҳим: ‹У — менинг синглим›, — деди. Иброҳим Соранинг олдига бориб: ‹Эй Сора! Ер юзида — сен ва мендан бошқа — мўминлар йўқ. Бу киши мендан сен ҳақингда сўради ва мен унга сен менинг синглим эканингни айтдим; бас, менинг сўзимни инкор қилма›, — деди. Сўнг золим Сорани чақирди ва у унинг олдига борганда, у уни қўли билан ушламоқчи бўлди, лекин (унинг қўли қотиб қолди ва) у довдираб қолди. У Сорадан: ‹Мен учун Аллоҳга дуо қил — мен сенга зарар етказмайман›, — деб сўради. Бас, Сора Аллоҳдан уни шифо беришини сўради ва у шифо топди. У уни иккинчи марта ушламоқчи бўлди, лекин (унинг қўли аввалгидек ёки ундан ҳам қаттиқроқ қотиб қолди ва) у янада довдираб қолди. У яна Сорадан: ‹Мен учун Аллоҳга дуо қил — мен сенга зарар етказмайман›, — деб сўради. Сора яна Аллоҳдан сўради ва у соғайиб қолди. Сўнг у (Сорани олиб келган) қўриқчиларидан бирини чақириб: ‹Сен менга инсон эмас, балки бир шайтон олиб келибсан›, — деди. Сўнг золим Сорага Ҳожарни чўри (хизматкор қиз) қилиб берди. Сора (Иброҳимнинг олдига) қайтди — у намоз ўқиётган эди. Иброҳим қўли билан ишора қилиб: ‹Нима бўлди?› — деб сўради. У: ‹Аллоҳ кофир (ёки фосиқ киши)нинг ёвуз макрини барбод қилди ва менга хизмат учун Ҳожарни берди›, — деб жавоб берди (Сўнг Абу Ҳурайра тингловчиларига: «Ўша (Ҳожар) — сизнинг онангиз, эй Бани мўус-само (яъни араблар, Ҳожарнинг ўғли Исмоилнинг авлодлари)», — деди).
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ نَصْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ أَبِي حَيَّانَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا بِلَحْمٍ فَقَالَ " إِنَّ اللَّهَ يَجْمَعُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الأَوَّلِينَ وَالآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ، فَيُسْمِعُهُمُ الدَّاعِي، وَيُنْفِدُهُمُ الْبَصَرُ، وَتَدْنُو الشَّمْسُ مِنْهُمْ ـ فَذَكَرَ حَدِيثَ الشَّفَاعَةِ ـ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ وَخَلِيلُهُ مِنَ الأَرْضِ، اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ. فَيَقُولُ ـ فَذَكَرَ كَذَبَاتِهِ ـ نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى مُوسَى ". تَابَعَهُ أَنَسٌ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Paygʻambar ﷺ ga biroz goʻsht berildi va u zot: «Qiyomat kuni Alloh barcha avvalgi va oxirgi (odamlarni) bir tekis joyda toʻplaydi; jarchining ovozi ularning hammasiga yetadi, kishi ularning hammasini koʻra oladi va quyosh ularga yaqinlashadi», — dedi (Rivoyatchi soʻng shafoat rivoyatini zikr qildi): «Odamlar Ibrohimning oldiga borib: ‹Sen — Allohning Paygʻambari va yer yuzida Uning Xalilisan. Sen Robbing huzurida biz uchun shafoat qilmaysanmi?› — deydi. Shunda Ibrohim oʻz yolgʻonlarini eslab: ‹Oʻzim! Oʻzim! Musoning oldiga boringlar›, — deydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни Пайғамбар ﷺ га бироз гўшт берилди ва у зот: «Қиёмат куни Аллоҳ барча аввалги ва охирги (одамларни) бир текис жойда тўплайди; жарчининг овози уларнинг ҳаммасига етади, киши уларнинг ҳаммасини кўра олади ва қуёш уларга яқинлашади», — деди (Ривоятчи сўнг шафоат ривоятини зикр қилди): «Одамлар Иброҳимнинг олдига бориб: ‹Сен — Аллоҳнинг Пайғамбари ва ер юзида Унинг Халилисан. Сен Роббинг ҳузурида биз учун шафоат қилмайсанми?› — дейди. Шунда Иброҳим ўз ёлғонларини эслаб: ‹Ўзим! Ўзим! Мусонинг олдига боринглар›, — дейди».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " نَحْنُ أَحَقُّ مِنْ إِبْرَاهِيمَ إِذْ قَالَ [quran sura="2" aya_start="260" aya_end="260"]{رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي} وَيَرْحَمُ اللَّهُ لُوطًا، لَقَدْ كَانَ يَأْوِي إِلَى رُكْنٍ شَدِيدٍ وَلَوْ لَبِثْتُ فِي السِّجْنِ طُولَ مَا لَبِثَ يُوسُفُ لأَجَبْتُ الدَّاعِيَ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Biz — Ibrohimga nisbatan — shubhaga koʻproq haqlimiz: u: ‹Yo Robbim! Menga oʻliklarni qanday tiriltirishingni koʻrsat›, — deganida. U (yaʼni Alloh): ‹Iymon keltirmaysanmi?› — dedi. U (yaʼni Ibrohim): ‹Ha (iymon keltiraman); lekin (qalbim) yanada (mahkam) iymonda boʻlishi uchun (soʻrayapman)›, — dedi (Baqara, 260). Va Alloh Lutga rahm qilsin! U — kuchli bir tayanchga (ega boʻlishni) istagan edi. Agar men — Yusuf qancha (uzoq) muddat (zindonda) qolganidek — shuncha uzoq muddat zindonda qolsam edi, men (taklifni) qabul qilardim (yaʼni begunohligim eʼlon qilinishini talab qilmasdan ozodlik taklifini qabul qilardim)», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Биз — Иброҳимга нисбатан — шубҳага кўпроқ ҳақлимиз: у: ‹Ё Роббим! Менга ўликларни қандай тирилтиришингни кўрсат›, — деганида. У (яъни Аллоҳ): ‹Иймон келтирмайсанми?› — деди. У (яъни Иброҳим): ‹Ҳа (иймон келтираман); лекин (қалбим) янада (маҳкам) иймонда бўлиши учун (сўраяпман)›, — деди (Бақара, 260). Ва Аллоҳ Лутга раҳм қилсин! У — кучли бир таянчга (эга бўлишни) истаган эди. Агар мен — Юсуф қанча (узоқ) муддат (зиндонда) қолганидек — шунча узоқ муддат зиндонда қолсам эди, мен (таклифни) қабул қилардим (яъни бегуноҳлигим эълон қилинишини талаб қилмасдан озодлик таклифини қабул қилардим)», — деди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، سَمِعَ الْمُعْتَمِرَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قِيلَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَنْ أَكْرَمُ النَّاسِ قَالَ " أَكْرَمُهُمْ أَتْقَاهُمْ ". قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ، لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ. قَالَ " فَأَكْرَمُ النَّاسِ يُوسُفُ نَبِيُّ اللَّهِ ابْنُ نَبِيِّ اللَّهِ ابْنِ نَبِيِّ اللَّهِ ابْنِ خَلِيلِ اللَّهِ ". قَالُوا لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ. قَالَ " فَعَنْ مَعَادِنِ الْعَرَبِ تَسْأَلُونِي ". قَالُوا نَعَمْ. قَالَ " فَخِيَارُكُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ خِيَارُكُمْ فِي الإِسْلاَمِ إِذَا فَقِهُوا ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Baʼzi odamlar Paygʻambar ﷺ dan: «Odamlarning eng karami (sharaflisi) kim?» — deb soʻradi. U zot: «Ularning eng karami — eng taqvodoridir», — deb javob berdi. Ular: «Ey Allohning Paygʻambari! Biz bu haqda soʻramayapmiz», — dedi. U zot: «Unday boʻlsa, eng karam (sharafli) kishi — Allohning Paygʻambari, Allohning Paygʻambarining oʻgʻli, Allohning Paygʻambarining oʻgʻli, Allohning Xalilining oʻgʻli — Yusufdir», — dedi. Ular: «Biz bu haqda (ham) soʻramayapmiz», — dedi. U zot: «Unday boʻlsa, sizlar mendan arablarning nasl-nasabi haqida soʻramoqchisiz?» — dedi. Ular: «Ha», — dedi. U zot: «Johiliyat davrida eng yaxshi boʻlganlar — Islomda (ham) eng yaxshidir — agar ular (diniy ilmni) anglasalar», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Баъзи одамлар Пайғамбар ﷺ дан: «Одамларнинг энг карами (шарафлиси) ким?» — деб сўради. У зот: «Уларнинг энг карами — энг тақводоридир», — деб жавоб берди. Улар: «Эй Аллоҳнинг Пайғамбари! Биз бу ҳақда сўрамаяпмиз», — деди. У зот: «Ундай бўлса, энг карам (шарафли) киши — Аллоҳнинг Пайғамбари, Аллоҳнинг Пайғамбарининг ўғли, Аллоҳнинг Пайғамбарининг ўғли, Аллоҳнинг Халилининг ўғли — Юсуфдир», — деди. Улар: «Биз бу ҳақда (ҳам) сўрамаяпмиз», — деди. У зот: «Ундай бўлса, сизлар мендан арабларнинг насл-насаби ҳақида сўрамоқчисиз?» — деди. Улар: «Ҳа», — деди. У зот: «Жоҳилият даврида энг яхши бўлганлар — Исломда (ҳам) энг яхшидир — агар улар (диний илмни) англасалар», — деди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ {يَغْفِرُ اللَّهُ لِلُوطٍ إِنْ كَانَ لَيَأْوِي إِلَى رُكْنٍ شَدِيدٍ}.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Alloh Lutni magʻfirat qilsin: u — kuchli bir tayanchga (ega boʻlishni) istagan edi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳ Лутни мағфират қилсин: у — кучли бир таянчга (эга бўлишни) истаган эди», — деди.
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ أَبِي أُسَامَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ أَكْرَمُ النَّاسِ قَالَ " أَتْقَاهُمْ لِلَّهِ ". قَالُوا لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ. قَالَ " فَأَكْرَمُ النَّاسِ يُوسُفُ نَبِيُّ اللَّهِ ابْنُ نَبِيِّ اللَّهِ ابْنِ نَبِيِّ اللَّهِ ابْنِ خَلِيلِ اللَّهِ ". قَالُوا لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ. قَالَ " فَعَنْ مَعَادِنِ الْعَرَبِ تَسْأَلُونِي، النَّاسُ مَعَادِنُ خِيَارُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ خِيَارُهُمْ فِي الإِسْلاَمِ إِذَا فَقِهُوا ". حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ dan: «Odamlarning eng karami (sharaflisi) kim?» — deb soʻraldi. U zot: «Eng taqvodori», — deb javob berdi. Odamlar: «Biz sizdan bu haqda soʻramoqchi emasmiz», — dedi. U zot: «Eng karam (sharafli) kishi — Allohning Paygʻambari, Allohning Paygʻambarining oʻgʻli, Allohning Paygʻambarining oʻgʻli, Allohning Xalilining oʻgʻli — Yusufdir», — dedi. Odamlar: «Biz sizdan bu haqda (ham) soʻramoqchi emasmiz», — dedi. U zot: «Unday boʻlsa, sizlar mendan arablarning nasl (kelib chiqishi) haqida soʻramoqchisiz? Odamlar — turli nasldandir. Johiliyat davrida eng yaxshi boʻlganlar — Islomda (ham) eng yaxshidir — agar ular (diniy ilmni) anglasalar», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ дан: «Одамларнинг энг карами (шарафлиси) ким?» — деб сўралди. У зот: «Энг тақводори», — деб жавоб берди. Одамлар: «Биз сиздан бу ҳақда сўрамоқчи эмасмиз», — деди. У зот: «Энг карам (шарафли) киши — Аллоҳнинг Пайғамбари, Аллоҳнинг Пайғамбарининг ўғли, Аллоҳнинг Пайғамбарининг ўғли, Аллоҳнинг Халилининг ўғли — Юсуфдир», — деди. Одамлар: «Биз сиздан бу ҳақда (ҳам) сўрамоқчи эмасмиз», — деди. У зот: «Ундай бўлса, сизлар мендан арабларнинг насл (келиб чиқиши) ҳақида сўрамоқчисиз? Одамлар — турли наслдандир. Жоҳилият даврида энг яхши бўлганлар — Исломда (ҳам) энг яхшидир — агар улар (диний илмни) англасалар», — деди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ أَنْجِ عَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ، اللَّهُمَّ أَنْجِ سَلَمَةَ بْنَ هِشَامٍ، اللَّهُمَّ أَنْجِ الْوَلِيدَ بْنَ الْوَلِيدِ اللَّهُمَّ أَنْجِ الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ، اللَّهُمَّ اشْدُدْ وَطْأَتَكَ عَلَى مُضَرَ، اللَّهُمَّ اجْعَلْهَا سِنِينَ كَسِنِي يُوسُفَ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Allohim! Ayyosh ibn Abu Rabiani (kofirlarning zulmidan) qutqar. Allohim! Salama ibn Hishomni qutqar. Allohim! Muzar (qabilasi)ga Oʻz azobingni yubor. Allohim! Ularni — Yusufning hayotida (yuz bergan ocharchilik) yillariga oʻxshash — (qahatchilik) yillari bilan azobla», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Аллоҳим! Айёш ибн Абу Рабиани (кофирларнинг зулмидан) қутқар. Аллоҳим! Салама ибн Ҳишомни қутқар. Аллоҳим! Музар (қабиласи)га Ўз азобингни юбор. Аллоҳим! Уларни — Юсуфнинг ҳаётида (юз берган очарчилик) йилларига ўхшаш — (қаҳатчилик) йиллари билан азобла», — деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ ابْنِ أَخِي جُوَيْرِيَةَ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ بْنُ أَسْمَاءَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، وَأَبَا، عُبَيْدٍ أَخْبَرَاهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَرْحَمُ اللَّهُ لُوطًا، لَقَدْ كَانَ يَأْوِي إِلَى رُكْنٍ شَدِيدٍ، وَلَوْ لَبِثْتُ فِي السِّجْنِ مَا لَبِثَ يُوسُفُ ثُمَّ أَتَانِي الدَّاعِي لأَجَبْتُهُ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Alloh Lutga rahm qilsin. U — kuchli bir tayanchga (ega boʻlishni) istagan edi. Agar men — Yusuf (zindonda) qolgan muddatcha — zindonda qolsam-u, soʻng menga ozodlik taklifi kelsa edi, men uni qabul qilardim», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Аллоҳ Лутга раҳм қилсин. У — кучли бир таянчга (эга бўлишни) истаган эди. Агар мен — Юсуф (зиндонда) қолган муддатча — зиндонда қолсам-у, сўнг менга озодлик таклифи келса эди, мен уни қабул қилардим», — деди.
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " بَيْنَمَا أَيُّوبُ يَغْتَسِلُ عُرْيَانًا خَرَّ عَلَيْهِ رِجْلُ جَرَادٍ مِنْ ذَهَبٍ، فَجَعَلَ يَحْثِي فِي ثَوْبِهِ، فَنَادَى رَبُّهُ يَا أَيُّوبُ، أَلَمْ أَكُنْ أَغْنَيْتُكَ عَمَّا تَرَى قَالَ بَلَى يَا رَبِّ، وَلَكِنْ لاَ غِنَى لِي عَنْ بَرَكَتِكَ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Ayyub yalangʻoch holda gʻusl qilayotganda, uning ustiga bir toʻda oltin chigirtkalar tushdi va u ularni kiyimiga yigʻa boshladi. Robbisi unga: ‹Ey Ayyub! Men seni — sen koʻrayotgan (narsa)ga muhtoj boʻlmaydigan darajada — boy qilmaganmidim?› — deb nido qildi. U: ‹Ha, yo Robbim! Lekin men Sening barakotingdan voz kecha olmayman›, — dedi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Айюб яланғоч ҳолда ғусл қилаётганда, унинг устига бир тўда олтин чигирткалар тушди ва у уларни кийимига йиға бошлади. Роббиси унга: ‹Эй Айюб! Мен сени — сен кўраётган (нарса)га муҳтож бўлмайдиган даражада — бой қилмаганмидим?› — деб нидо қилди. У: ‹Ҳа, ё Роббим! Лекин мен Сенинг баракотингдан воз кеча олмайман›, — деди», — деди.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِهِ " رَأَيْتُ مُوسَى وَإِذَا رَجُلٌ ضَرْبٌ رَجِلٌ، كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ، وَرَأَيْتُ عِيسَى، فَإِذَا هُوَ رَجُلٌ رَبْعَةٌ أَحْمَرُ كَأَنَّمَا خَرَجَ مِنْ دِيمَاسٍ، وَأَنَا أَشْبَهُ وَلَدِ إِبْرَاهِيمَ صلى الله عليه وسلم بِهِ، ثُمَّ أُتِيتُ بِإِنَاءَيْنِ، فِي أَحَدِهِمَا لَبَنٌ، وَفِي الآخَرِ خَمْرٌ فَقَالَ اشْرَبْ أَيَّهُمَا شِئْتَ. فَأَخَذْتُ اللَّبَنَ فَشَرِبْتُهُ فَقِيلَ أَخَذْتَ الْفِطْرَةَ، أَمَا إِنَّكَ لَوْ أَخَذْتَ الْخَمْرَ غَوَتْ أُمَّتُكَ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Osmonga koʻtarilganim (Miʼroj) kechasi men (Paygʻambar) Musoni koʻrdim — u — Shanua qabilasi kishilaridan biriga oʻxshagan, sochi tekis, ozgʻin kishi edi; va men Isoni (ham) koʻrdim — u oʻrtacha boʻyli, qizil yuzli, goʻyo hozirgina hammomdan chiqqandek edi. Men Paygʻambar Ibrohimga — uning har qanday naslidan koʻra koʻproq — oʻxshayman. Soʻng menga ikkita idish (kosa) berildi — biri sut, ikkinchisi may (vino) (toʻla edi). Jabroil: ‹Qaysisini xohlasang, ich›, — dedi. Men sutni olib, uni ichdim. Jabroil: ‹Sen tabiiy (toza fitrat, yaʼni haqiqiy din — Islom) boʻlgan (narsani) qabul qilding; agar mayni olganingda edi, sening ummating adashgan boʻlardi›, — dedi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Осмонга кўтарилганим (Миърож) кечаси мен (Пайғамбар) Мусони кўрдим — у — Шануа қабиласи кишиларидан бирига ўхшаган, сочи текис, озғин киши эди; ва мен Исони (ҳам) кўрдим — у ўртача бўйли, қизил юзли, гўё ҳозиргина ҳаммомдан чиққандек эди. Мен Пайғамбар Иброҳимга — унинг ҳар қандай наслидан кўра кўпроқ — ўхшайман. Сўнг менга иккита идиш (коса) берилди — бири сут, иккинчиси май (вино) (тўла эди). Жаброил: ‹Қайсисини хоҳласанг, ич›, — деди. Мен сутни олиб, уни ичдим. Жаброил: ‹Сен табиий (тоза фитрат, яъни ҳақиқий дин — Ислом) бўлган (нарсани) қабул қилдинг; агар майни олганингда эди, сенинг умматинг адашган бўларди›, — деди», — деди.
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَوْلاَ بَنُو إِسْرَائِيلَ لَمْ يَخْنَزِ اللَّحْمُ، وَلَوْلاَ حَوَّاءُ لَمْ تَخُنْ أُنْثَى زَوْجَهَا الدَّهْرَ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Bani Isroil boʻlmaganida, goʻsht buzilmas (chirimas) edi; va Havvo boʻlmaganida, hech bir ayol eriga xiyonat qilmas edi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бани Исроил бўлмаганида, гўшт бузилмас (чиримас) эди; ва Ҳавво бўлмаганида, ҳеч бир аёл эрига хиёнат қилмас эди», — деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ الأَصْبَهَانِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّمَا سُمِّيَ الْخَضِرُ أَنَّهُ جَلَسَ عَلَى فَرْوَةٍ بَيْضَاءَ فَإِذَا هِيَ تَهْتَزُّ مِنْ خَلْفِهِ خَضْرَاءَ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Xizr shu sabab (Xizr deb) atalganki, u — qaqragan oq yerda oʻtirgan edi va u (uning oʻtirishidan) keyin yashillik (oʻsimlik) bilan koʻkarib ketdi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Хизр шу сабаб (Хизр деб) аталганки, у — қақраган оқ ерда ўтирган эди ва у (унинг ўтиришидан) кейин яшиллик (ўсимлик) билан кўкариб кетди», — деди.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ نَصْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قِيلَ لِبَنِي إِسْرَائِيلَ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُولُوا حِطَّةٌ. فَبَدَّلُوا فَدَخَلُوا يَزْحَفُونَ عَلَى أَسْتَاهِهِمْ، وَقَالُوا حَبَّةٌ فِي شَعْرَةٍ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Bani Isroilga: ‹(Shahar) darvozasidan tavoze bilan (sajda qilgan holda) va «Hitta (gunohlarimizni avf et)» — deb kiringlar›, — deyildi; lekin ular soʻzni oʻzgartirib, dumbalarida (orqalarida) emaklab va: ‹Hintatun fi shaʼra (sochda bir bugʻdoy doni)›, — deb (shaharga) kirdi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Бани Исроилга: ‹(Шаҳар) дарвозасидан тавозе билан (сажда қилган ҳолда) ва «Ҳитта (гуноҳларимизни авф эт)» — деб киринглар›, — дейилди; лекин улар сўзни ўзгартириб, думбаларида (орқаларида) эмаклаб ва: ‹Ҳинтатун фи шаъра (сочда бир буғдой дони)›, — деб (шаҳарга) кирди», — деди.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا عَوْفٌ، عَنِ الْحَسَنِ، وَمُحَمَّدٍ، وَخِلاَسٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ مُوسَى كَانَ رَجُلاً حَيِيًّا سِتِّيرًا، لاَ يُرَى مِنْ جِلْدِهِ شَىْءٌ، اسْتِحْيَاءً مِنْهُ، فَآذَاهُ مَنْ آذَاهُ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ، فَقَالُوا مَا يَسْتَتِرُ هَذَا التَّسَتُّرَ إِلاَّ مِنْ عَيْبٍ بِجِلْدِهِ، إِمَّا بَرَصٌ وَإِمَّا أُدْرَةٌ وَإِمَّا آفَةٌ. وَإِنَّ اللَّهَ أَرَادَ أَنْ يُبَرِّئَهُ مِمَّا قَالُوا لِمُوسَى فَخَلاَ يَوْمًا وَحْدَهُ فَوَضَعَ ثِيَابَهُ عَلَى الْحَجَرِ ثُمَّ اغْتَسَلَ، فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ إِلَى ثِيَابِهِ لِيَأْخُذَهَا، وَإِنَّ الْحَجَرَ عَدَا بِثَوْبِهِ، فَأَخَذَ مُوسَى عَصَاهُ وَطَلَبَ الْحَجَرَ، فَجَعَلَ يَقُولُ ثَوْبِي حَجَرُ، ثَوْبِي حَجَرُ، حَتَّى انْتَهَى إِلَى مَلإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ، فَرَأَوْهُ عُرْيَانًا أَحْسَنَ مَا خَلَقَ اللَّهُ، وَأَبْرَأَهُ مِمَّا يَقُولُونَ، وَقَامَ الْحَجَرُ فَأَخَذَ ثَوْبَهُ فَلَبِسَهُ، وَطَفِقَ بِالْحَجَرِ ضَرْبًا بِعَصَاهُ، فَوَاللَّهِ إِنَّ بِالْحَجَرِ لَنَدَبًا مِنْ أَثَرِ ضَرْبِهِ ثَلاَثًا أَوْ أَرْبَعًا أَوْ خَمْسًا، فَذَلِكَ قَوْلُهُ [quran sura="33" aya_start="69" aya_end="69"]{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَكُونُوا كَالَّذِينَ آذَوْا مُوسَى فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكَانَ عِنْدَ اللَّهِ وَجِيهًا}."
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «(Paygʻambar) Muso — uyatchan (hayoli) kishi edi va u — koʻp hayosi sababli — tanasini toʻliq yopib yurardi. Bani Isroildan biri unga ozor berib: ‹U — terisidagi biror nuqson (yaʼni moxov yoki churra) sababli yoki boshqa biror aybi sababli — tanasini shunday (toʻliq) yopadi›, — dedi. Alloh Musoni — ular u haqda aytgan (gap)dan — pok (begunoh) qilishni xohladi; bas, bir kuni Muso yolgʻiz (xilvatda) ekanida, u kiyimlarini yechib, bir toshga qoʻyib, gʻusl qila boshladi. U gʻuslni tugatganda, kiyimlarini olish uchun ular tomon (yurib) keldi, lekin tosh uning kiyimlarini olib qochdi; Muso hassasini olib, toshning orqasidan: ‹Ey tosh! Kiyimimni ber!› — deb yugurdi — to u — uni (oʻshanda) yalangʻoch koʻrgan Bani Isroildan bir guruhga yetguncha; ular uni — Alloh yaratgan (narsalarning) eng goʻzali (deb) topdi va Alloh uni — ular ayblagan (narsa)dan — pok qildi. Tosh oʻsha yerda toʻxtadi va Muso (kiyimini) olib, kiyib, toshni hassasi bilan ura boshladi. Allohga qasamki, toshda hali ham — urishning baʼzi izlari — uch, toʻrt yoki besh iz — bor. Mana shu — Allohning: ‹Ey iymon keltirganlar! Sizlar — Musoga ozor berganlardek — boʻlmanglar; bas, Alloh uni — ular daʼvo qilgan (narsa)dan — pok (begunoh) qildi; va u Alloh nazarida sharafli edi› (Ahzob, 69) degan soʻzida ishora qilgan (narsa)dir», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «(Пайғамбар) Мусо — уятчан (ҳаёли) киши эди ва у — кўп ҳаёси сабабли — танасини тўлиқ ёпиб юрарди. Бани Исроилдан бири унга озор бериб: ‹У — терисидаги бирор нуқсон (яъни мохов ёки чурра) сабабли ёки бошқа бирор айби сабабли — танасини шундай (тўлиқ) ёпади›, — деди. Аллоҳ Мусони — улар у ҳақда айтган (гап)дан — пок (бегуноҳ) қилишни хоҳлади; бас, бир куни Мусо ёлғиз (хилватда) эканида, у кийимларини ечиб, бир тошга қўйиб, ғусл қила бошлади. У ғуслни тугатганда, кийимларини олиш учун улар томон (юриб) келди, лекин тош унинг кийимларини олиб қочди; Мусо ҳассасини олиб, тошнинг орқасидан: ‹Эй тош! Кийимимни бер!› — деб югурди — то у — уни (ўшанда) яланғоч кўрган Бани Исроилдан бир гуруҳга етгунча; улар уни — Аллоҳ яратган (нарсаларнинг) энг гўзали (деб) топди ва Аллоҳ уни — улар айблаган (нарса)дан — пок қилди. Тош ўша ерда тўхтади ва Мусо (кийимини) олиб, кийиб, тошни ҳассаси билан ура бошлади. Аллоҳга қасамки, тошда ҳали ҳам — уришнинг баъзи излари — уч, тўрт ёки беш из — бор. Мана шу — Аллоҳнинг: ‹Эй иймон келтирганлар! Сизлар — Мусога озор берганлардек — бўлманглар; бас, Аллоҳ уни — улар даъво қилган (нарса)дан — пок (бегуноҳ) қилди; ва у Аллоҳ назарида шарафли эди› (Аҳзоб, 69) деган сўзида ишора қилган (нарса)дир», — деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أُرْسِلَ مَلَكُ الْمَوْتِ إِلَى مُوسَى ـ عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ ـ فَلَمَّا جَاءَهُ صَكَّهُ، فَرَجَعَ إِلَى رَبِّهِ، فَقَالَ أَرْسَلْتَنِي إِلَى عَبْدٍ لاَ يُرِيدُ الْمَوْتَ. قَالَ ارْجِعْ إِلَيْهِ، فَقُلْ لَهُ يَضَعُ يَدَهُ عَلَى مَتْنِ ثَوْرٍ، فَلَهُ بِمَا غَطَّتْ يَدُهُ بِكُلِّ شَعَرَةٍ سَنَةٌ. قَالَ أَىْ رَبِّ، ثُمَّ مَاذَا قَالَ ثُمَّ الْمَوْتُ. قَالَ فَالآنَ. قَالَ فَسَأَلَ اللَّهَ أَنْ يُدْنِيَهُ مِنَ الأَرْضِ الْمُقَدَّسَةِ رَمْيَةً بِحَجَرٍ. قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ كُنْتُ ثَمَّ لأَرَيْتُكُمْ قَبْرَهُ إِلَى جَانِبِ الطَّرِيقِ تَحْتَ الْكَثِيبِ الأَحْمَرِ ". قَالَ وَأَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامٍ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Oʻlim farishtasi Musoning oldiga yuborildi; u Musoning oldiga kelganda, Muso uni koʻziga shapaloq urdi. Farishta oʻz Robbisiga qaytib: ‹Sen meni — oʻlishni istamaydigan bir bandaning oldiga — yuboribsan›, — dedi. Alloh: ‹Uning oldiga qayt va unga — qoʻlini bir hoʻkizning orqasiga qoʻyishini va uning ostiga kelgan har bir tuk uchun unga bir yil umr berilishini — ayt›, — dedi. Muso: ‹Yo Robbim! Undan keyin nima boʻladi?› — dedi. Alloh: ‹Soʻng oʻlim›, — deb javob berdi. Muso: ‹Unday boʻlsa, u hozir kelsin›, — dedi. Soʻng Muso Allohdan — uni Muqaddas Yerga yaqin (joyda) — vafot ettirishini soʻradi — shu darajadaki, u (Muqaddas Yer)dan bir tosh otimi (masofada) boʻladi». Abu Hurayra qoʻshdi: «Allohning Rasuli ﷺ: ‹Agar men u yerda boʻlganimda, men sizlarga uning qabrini — yoʻl yonidagi qizil qum tepaligi ostida — koʻrsatardim›, — dedi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ўлим фариштаси Мусонинг олдига юборилди; у Мусонинг олдига келганда, Мусо уни кўзига шапалоқ урди. Фаришта ўз Роббисига қайтиб: ‹Сен мени — ўлишни истамайдиган бир банданинг олдига — юборибсан›, — деди. Аллоҳ: ‹Унинг олдига қайт ва унга — қўлини бир ҳўкизнинг орқасига қўйишини ва унинг остига келган ҳар бир тук учун унга бир йил умр берилишини — айт›, — деди. Мусо: ‹Ё Роббим! Ундан кейин нима бўлади?› — деди. Аллоҳ: ‹Сўнг ўлим›, — деб жавоб берди. Мусо: ‹Ундай бўлса, у ҳозир келсин›, — деди. Сўнг Мусо Аллоҳдан — уни Муқаддас Ерга яқин (жойда) — вафот эттиришини сўради — шу даражадаки, у (Муқаддас Ер)дан бир тош отими (масофада) бўлади». Абу Ҳурайра қўшди: «Аллоҳнинг Расули ﷺ: ‹Агар мен у ерда бўлганимда, мен сизларга унинг қабрини — йўл ёнидаги қизил қум тепалиги остида — кўрсатардим›, — деди».