حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَعَزَّ جُنْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَغَلَبَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ وَلَا شَيْءَ بَعْدَهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday derdilar: «Yolgʻiz Allohdan boʻlak iloh yoʻq; U qoʻshinini aziz qildi, bandasiga nusrat berdi va ahzob (qoʻshinlar)ni yolgʻiz Oʻzi magʻlub qildi. Bas, Undan keyin hech narsa yoʻq».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дердилар: «Ёлғиз Аллоҳдан бўлак илоҳ йўқ; У қўшинини азиз қилди, бандасига нусрат берди ва аҳзоб (қўшинлар)ни ёлғиз Ўзи мағлуб қилди. Бас, Ундан кейин ҳеч нарса йўқ».
حَدَّثَنِي هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا لَيْثٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ حَدَّثَنِي بُكَيْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْثٍ فَقَالَ إِنْ وَجَدْتُمْ فُلَانًا وَفُلَانًا لِرَجُلَيْنِ مِنْ قُرَيْشٍ فَأَحْرِقُوهُمَا بِالنَّارِ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أَرَدْنَا الْخُرُوجَ إِنِّي كُنْتُ أَمَرْتُكُمْ أَنْ تُحْرِقُوا فُلَانًا وَفُلَانًا بِالنَّارِ وَإِنَّ النَّارَ لَا يُعَذِّبُ بِهَا إِلَّا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَإِنْ وَجَدْتُمُوهُمَا فَاقْتُلُوهُمَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni bir lashkar bilan joʻnatdilar va: «Agar falon va falonni topsangiz, — Qurayshdan boʻlgan ikki kishini nazarda tutib, — ularni olovda yondiringlar», dedilar. Soʻngra biz chiqmoqchi boʻlganimizda Rasululloh ﷺ: «Men sizlarga falon va falonni olovda yondirishni buyurgan edim, holbuki olov bilan faqat Alloh azza va jalla azoblaydi. Bas, agar ularni topsangiz, ularni oʻldiringlar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни бир лашкар билан жўнатдилар ва: «Агар фалон ва фалонни топсангиз, — Қурайшдан бўлган икки кишини назарда тутиб, — уларни оловда ёндиринглар», дедилар. Сўнгра биз чиқмоқчи бўлганимизда Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларга фалон ва фалонни оловда ёндиришни буюрган эдим, ҳолбуки олов билан фақат Аллоҳ азза ва жалла азоблайди. Бас, агар уларни топсангиз, уларни ўлдиринглар», дедилар.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عِرَاكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ شَرَّ النَّاسِ ذُو الْوَجْهَيْنِ يَأْتِي هَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ وَهَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitdi: «Albatta, odamlarning eng yomoni — ikkiyuzlamachidir: u bularning oldiga bir yuz bilan, bularning oldiga boshqa bir yuz bilan keladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитди: «Албатта, одамларнинг энг ёмони — иккиюзламачидир: у буларнинг олдига бир юз билан, буларнинг олдига бошқа бир юз билан келади».
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ والْخُزَاعِيُّ يَعْنِي أَبَا سَلَمَةَ قَالَا حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي سَالِمٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ مُعْتِبٍ الْهُذَلِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَاذَا رَدَّ إِلَيْكَ رَبُّكَ فِي الشَّفَاعَةِ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَقَدْ ظَنَنْتُ أَنَّكَ أَوَّلُ مَنْ يَسْأَلُنِي عَنْ ذَلِكَ مِنْ أُمَّتِي لِمَا رَأَيْتُ مِنْ حِرْصِكَ عَلَى الْعِلْمِ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ مَا يَهُمُّنِي مِنْ انْقِصَافِهِمْ عَلَى أَبْوَابِ الْجَنَّةِ أَهَمُّ عِنْدِي مِنْ تَمَامِ شَفَاعَتِي وَشَفَاعَتِي لِمَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُخْلِصًا يُصَدِّقُ قَلْبُهُ لِسَانَهُ وَلِسَانُهُ قَلْبَهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ dan: «Robbingiz shafoat haqida sizga nima javob qildi?» deb soʻradim. U zot: «Muhammadning joni Qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, ilmga boʻlgan hirsingni koʻrganim uchun, ummatimdan bu haqda mendan birinchi boʻlib soʻraydigan kishi sen boʻlasan, deb oʻylagan edim. Muhammadning joni Qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, ularning jannat eshiklariga tiqilishib kelishlari men uchun shafoatimning toʻla boʻlishidan koʻra muhimroq emas. Shafoatim esa — qalbi tilini, tili qalbini tasdiqlagan holda, ixlos bilan ‹Allohdan boshqa iloh yoʻq› deb guvohlik bergan kishi uchundir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан: «Роббингиз шафоат ҳақида сизга нима жавоб қилди?» деб сўрадим. У зот: «Муҳаммаднинг жони Қўлида бўлган Зотга қасамки, илмга бўлган ҳирсингни кўрганим учун, умматимдан бу ҳақда мендан биринчи бўлиб сўрайдиган киши сен бўласан, деб ўйлаган эдим. Муҳаммаднинг жони Қўлида бўлган Зотга қасамки, уларнинг жаннат эшикларига тиқилишиб келишлари мен учун шафоатимнинг тўла бўлишидан кўра муҳимроқ эмас. Шафоатим эса — қалби тилини, тили қалбини тасдиқлаган ҳолда, ихлос билан ‹Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ› деб гувоҳлик берган киши учундир», дедилар.
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ سِيرِينَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَتَكَلَّمْ فِي الْمَهْدِ إِلَّا ثَلَاثَةٌ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَكَانَ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَابِدٌ يُقَالُ لَهُ جُرَيْجٌ فَابْتَنَى صَوْمَعَةً وَتَعَبَّدَ فِيهَا قَالَ فَذَكَرَ بَنُو إِسْرَائِيلَ يَوْمًا عِبَادَةَ جُرَيْجٍ فَقَالَتْ بَغِيٌّ مِنْهُمْ لَئِنْ شِئْتُمْ لَأُصْبِيَنَّهُ فَقَالُوا قَدْ شِئْنَا قَالَ فَأَتَتْهُ فَتَعَرَّضَتْ لَهُ فَلَمْ يَلْتَفِتْ إِلَيْهَا فَأَمْكَنَتْ نَفْسَهَا مِنْ رَاعٍ كَانَ يَأْوِي غَنَمَهُ إِلَى أَصْلِ صَوْمَعَةِ جُرَيْجٍ فَحَمَلَتْ فَوَلَدَتْ غُلَامًا فَقَالُوا مِمَّنْ قَالَتْ مِنْ جُرَيْجٍ فَأَتَوْهُ فَاسْتَنْزَلُوهُ فَشَتَمُوهُ وَضَرَبُوهُ وَهَدَمُوا صَوْمَعَتَهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكُمْ قَالُوا إِنَّكَ زَنَيْتَ بِهَذِهِ الْبَغِيِّ فَوَلَدَتْ غُلَامًا قَالَ وَأَيْنَ هُوَ قَالُوا هَا هُوَ ذَا قَالَ فَقَامَ فَصَلَّى وَدَعَا ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى الْغُلَامِ فَطَعَنَهُ بِإِصْبَعِهِ وَقَالَ بِاللَّهِ يَا غُلَامُ مَنْ أَبُوكَ قَالَ أَنَا ابْنُ الرَّاعِي فَوَثَبُوا إِلَى جُرَيْجٍ فَجَعَلُوا يُقَبِّلُونَهُ وَقَالُوا نَبْنِي صَوْمَعَتَكَ مِنْ ذَهَبٍ قَالَ لَا حَاجَةَ لِي فِي ذَلِكَ ابْنُوهَا مِنْ طِينٍ كَمَا كَانَتْ قَالَ وَبَيْنَمَا امْرَأَةٌ فِي حِجْرِهَا ابْنٌ لَهَا تُرْضِعُهُ إِذْ مَرَّ بِهَا رَاكِبٌ ذُو شَارَةٍ فَقَالَتْ اللَّهُمَّ اجْعَلْ ابْنِي مِثْلَ هَذَا قَالَ فَتَرَكَ ثَدْيَهَا وَأَقْبَلَ عَلَى الرَّاكِبِ فَقَالَ اللَّهُمَّ لَا تَجْعَلْنِي مِثْلَهُ قَالَ ثُمَّ عَادَ إِلَى ثَدْيِهَا يَمُصُّهُ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Beshikda faqat uch kishi gapirgan: Iso ibn Maryam; Bani Isroilda Jurayj degan bir obid bor edi, u bir savmaa (ibodatxona) qurib, unda ibodat qilar edi. Bir kuni Bani Isroil Jurayjning ibodatini tilga oldilar. Shunda ulardan bir fohisha ayol: ‹Xohlasangiz, men uni yoʻldan uraman›, dedi. Ular: ‹Xohladik›, deyishdi. U ayol uning oldiga kelib, oʻzini unga koʻrsatdi, ammo u unga qaramadi. Shunda ayol qoʻylarini Jurayjning savmaasi tagiga qamaydigan bir choʻponga oʻzini topshirdi va homilador boʻlib, bir oʻgʻil tugʻdi. Ular: ‹Bu kimdan?› deyishdi. U: ‹Jurayjdan›, dedi. Ular uning oldiga kelib, uni pastga tushirdilar, soʻkdilar, urdilar va savmaasini buzdilar. U: ‹Sizlarga nima boʻldi?› dedi. Ular: ‹Sen mana bu fohisha bilan zino qilibsan, u bir oʻgʻil tugʻdi›, deyishdi. U: ‹Qani u?› dedi. Ular: ‹Mana bu›, deyishdi. U turib namoz oʻqidi va duo qildi, soʻng bolaning oldiga borib, barmogʻi bilan turtdi va: ‹Alloh haqqi, ey bola, otang kim?› dedi. U: ‹Men choʻponning oʻgʻliman›, dedi. Shunda ular Jurayjga yopirilib, uni oʻpa boshladilar va: ‹Savmaangni oltindan qurib beramiz›, deyishdi. U: ‹Menga bunga hojat yoʻq, uni avvalgidek loydan qurib beringlar›, dedi. Yana bir ayolning quchogʻida emizayotgan oʻgʻli bor edi. Shu payt yonidan koʻrkam koʻrinishli bir otliq oʻtdi. Ayol: ‹Allohim, oʻgʻlimni mana shunga oʻxshash qilgin›, dedi. Shunda bola koʻkrakni tashlab, otliqqa yuzlandi va: ‹Allohim, meni unga oʻxshash qilmagin›, dedi. Soʻng yana koʻkrakka qaytib, uni ema boshladi». Abu Hurayra aytdi: Goʻyo men hozir ham qarab turganday boʻlaman.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Бешикда фақат уч киши гапирган: Исо ибн Марям; Бани Исроилда Журайж деган бир обид бор эди, у бир савмаа (ибодатхона) қуриб, унда ибодат қилар эди. Бир куни Бани Исроил Журайжнинг ибодатини тилга олдилар. Шунда улардан бир фоҳиша аёл: ‹Хоҳласангиз, мен уни йўлдан ураман›, деди. Улар: ‹Хоҳладик›, дейишди. У аёл унинг олдига келиб, ўзини унга кўрсатди, аммо у унга қарамади. Шунда аёл қўйларини Журайжнинг савмааси тагига қамайдиган бир чўпонга ўзини топширди ва ҳомиладор бўлиб, бир ўғил туғди. Улар: ‹Бу кимдан?› дейишди. У: ‹Журайждан›, деди. Улар унинг олдига келиб, уни пастга туширдилар, сўкдилар, урдилар ва савмаасини буздилар. У: ‹Сизларга нима бўлди?› деди. Улар: ‹Сен мана бу фоҳиша билан зино қилибсан, у бир ўғил туғди›, дейишди. У: ‹Қани у?› деди. Улар: ‹Мана бу›, дейишди. У туриб намоз ўқиди ва дуо қилди, сўнг боланинг олдига бориб, бармоғи билан туртди ва: ‹Аллоҳ ҳаққи, эй бола, отанг ким?› деди. У: ‹Мен чўпоннинг ўғлиман›, деди. Шунда улар Журайжга ёпирилиб, уни ўпа бошладилар ва: ‹Савмаангни олтиндан қуриб берамиз›, дейишди. У: ‹Менга бунга ҳожат йўқ, уни аввалгидек лойдан қуриб беринглар›, деди. Яна бир аёлнинг қучоғида эмизаётган ўғли бор эди. Шу пайт ёнидан кўркам кўринишли бир отлиқ ўтди. Аёл: ‹Аллоҳим, ўғлимни мана шунга ўхшаш қилгин›, деди. Шунда бола кўкракни ташлаб, отлиққа юзланди ва: ‹Аллоҳим, мени унга ўхшаш қилмагин›, деди. Сўнг яна кўкракка қайтиб, уни эма бошлади». Абу Ҳурайра айтди: Гўё мен ҳозир ҳам қараб тургандай бўламан.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا أَفْلَحُ بْنُ سَعِيدٍ شَيْخٌ مِنْ أَهْلِ قُبَاءٍ مِنْ الْأَنْصَارِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَافِعٍ مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنْ طَالَ بِكَ مُدَّةٌ أَوْشَكْتَ أَنْ تَرَى قَوْمًا يَغْدُونَ فِي سَخَطِ اللَّهِ وَيَرُوحُونَ فِي لَعْنَتِهِ فِي أَيْدِيهِمْ مِثْلُ أَذْنَابِ الْبَقَرِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: men Rasululloh ﷺ ni shunday deganlarini eshitdim: «Agar umring uzoq boʻlsa, Allohning gʻazabida ertalab chiqib, Allohning laʼnatida kechqurun qaytadigan, qoʻllarida hoʻkiz dumiga oʻxshash (qamchilar) boʻlgan bir qavmni koʻrishing yaqindir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: мен Расулуллоҳ ﷺ ни шундай деганларини эшитдим: «Агар умринг узоқ бўлса, Аллоҳнинг ғазабида эрталаб чиқиб, Аллоҳнинг лаънатида кечқурун қайтадиган, қўлларида ҳўкиз думига ўхшаш (қамчилар) бўлган бир қавмни кўришинг яқиндир», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ الْبُرْسَانِيُّ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ يَعْنِي ابْنَ بُرْقَانَ قَالَ سَمِعْتُ يَزِيدَ بْنَ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَخْشَى عَلَيْكُمْ الْفَقْرَ وَلَكِنْ أَخْشَى عَلَيْكُمْ التَّكَاثُرَ وَمَا أَخْشَى عَلَيْكُمْ الْخَطَأَ وَلَكِنْ أَخْشَى عَلَيْكُمْ الْعَمْدَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlarga faqirlikdan qoʻrqmayman, balki sizlarga (dunyoni) koʻpaytirishga berilishdan qoʻrqaman. Va men sizlarga xatodan qoʻrqmayman, balki sizlarga qasddan (qilinadigan gunoh)dan qoʻrqaman», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларга фақирликдан қўрқмайман, балки сизларга (дунёни) кўпайтиришга берилишдан қўрқаман. Ва мен сизларга хатодан қўрқмайман, балки сизларга қасддан (қилинадиган гуноҳ)дан қўрқаман», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ الْأَنْصَارِيُّ أَخْبَرَنِي عِيَاضُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ النَّاسَ فَذَكَرَ الْإِيمَانَ بِاللَّهِ وَالْجِهَادَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مِنْ أَفْضَلِ الْأَعْمَالِ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ قُتِلْتُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَأَنَا صَابِرٌ مُحْتَسِبٌ مُقْبِلًا غَيْرَ مُدْبِرٍ كَفَّرَ اللَّهُ عَنِّي خَطَايَايَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَرَدَّ عَلَيْهِ الْقَوْلَ كَمَا قَالَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَرَدَّ عَلَيْهِ الْقَوْلَ أَيْضًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ قُتِلْتُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ صَابِرًا مُحْتَسِبًا مُقْبِلًا غَيْرَ مُدْبِرٍ كَفَّرَ اللَّهُ عَنِّي خَطَايَايَ قَالَ نَعَمْ إِلَّا الدَّيْنَ فَإِنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام سَارَّنِي بِذَلِكَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ turib odamlarga xutba qildilar va Allohga iymon keltirish hamda Alloh yoʻlida jihod qilish Alloh huzurida amallarning eng afzali ekanini zikr qildilar. Shunda bir kishi turib: «Ey Allohning Rasuli, ayting-chi, agar men Alloh yoʻlida sabrli, ajrini Allohdan umid qilgan, oldinga yuzlangan, orqaga qaytmagan holda oʻldirilsam, Alloh xatolarimni kechiradimi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «Qanday dedingiz?» dedi. U zot unga aytgan soʻzini qaytardilar va: «Ha», dedilar. U yana: «Qanday dedingiz?» dedi. U zot yana unga soʻzini qaytardilar. U: «Ey Allohning Rasuli, ayting-chi, agar men Alloh yoʻlida sabrli, ajrini Allohdan umid qilgan, oldinga yuzlangan, orqaga qaytmagan holda oʻldirilsam, Alloh xatolarimni kechiradimi?» dedi. U zot: «Ha, faqat qarz bundan mustasno; chunki Jibril alayhissalom menga buni sirlashib aytdi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ туриб одамларга хутба қилдилар ва Аллоҳга иймон келтириш ҳамда Аллоҳ йўлида жиҳод қилиш Аллоҳ ҳузурида амалларнинг энг афзали эканини зикр қилдилар. Шунда бир киши туриб: «Эй Аллоҳнинг Расули, айтинг-чи, агар мен Аллоҳ йўлида сабрли, ажрини Аллоҳдан умид қилган, олдинга юзланган, орқага қайтмаган ҳолда ўлдирилсам, Аллоҳ хатоларимни кечирадими?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «Қандай дедингиз?» деди. У зот унга айтган сўзини қайтардилар ва: «Ҳа», дедилар. У яна: «Қандай дедингиз?» деди. У зот яна унга сўзини қайтардилар. У: «Эй Аллоҳнинг Расули, айтинг-чи, агар мен Аллоҳ йўлида сабрли, ажрини Аллоҳдан умид қилган, олдинга юзланган, орқага қайтмаган ҳолда ўлдирилсам, Аллоҳ хатоларимни кечирадими?» деди. У зот: «Ҳа, фақат қарз бундан мустасно; чунки Жибрил алайҳиссалом менга буни сирлашиб айтди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَؤُمُّنَا فِي الصَّلَاةِ فَيَجْهَرُ وَيُخَافِتُ فَجَهَرْنَا فِيمَا جَهَرَ فِيهِ وَخَافَتْنَا فِيمَا خَافَتَ فِيهِ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ لَا صَلَاةَ إِلَّا بِقِرَاءَةٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga namozda imomlik qilar, (baʼzida) ovoz chiqarib, (baʼzida) ichlarida oʻqir edilar. Biz ham u zot ovoz chiqargan joyda ovoz chiqardik, ichlarida oʻqigan joyda ichimizda oʻqidik. Men u zotning: «Qiroatsiz namoz yoʻq», deganlarini eshitdim.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга намозда имомлик қилар, (баъзида) овоз чиқариб, (баъзида) ичларида ўқир эдилар. Биз ҳам у зот овоз чиқарган жойда овоз чиқардик, ичларида ўқиган жойда ичимизда ўқидик. Мен у зотнинг: «Қироатсиз намоз йўқ», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْتَنْثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرَ فَلْيُوتِرْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz tahorat qilsa, burnini qoqsin; toshda tozalansa, toq (adadda) qilsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз таҳорат қилса, бурнини қоқсин; тошда тозаланса, тоқ (ададда) қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ مَنْ أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَ قَالَ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ حَضْرَمَوْتَ مَا الْحَدَثُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ فُسَاءٌ أَوْ ضُرَاطٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hadas qilgan kishining namozi, u tahorat olmaguncha, qabul boʻlmaydi», — dedilar. Hazramavtlik bir kishi Abu Hurayradan: «Hadas nima, ey Abu Hurayra?» — deb soʻradi. U: «Shamol (yel) chiqarishdir», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳадас қилган кишининг намози, у таҳорат олмагунча, қабул бўлмайди», — дедилар. Ҳазрамавтлик бир киши Абу Ҳурайрадан: «Ҳадас нима, эй Абу Ҳурайра?» — деб сўради. У: «Шамол (ел) чиқаришдир», — деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَرَفَ صَوْتَهُ فَقَالَ ادْخُلْ فَقَالَ إِنَّ فِي الْبَيْتِ سِتْرًا فِي الْحَائِطِ فِيهِ تَمَاثِيلُ فَاقْطَعُوا رُءُوسَهَا فَاجْعَلُوهَا بِسَاطًا أَوْ وَسَائِدَ فَأَوْطَئُوهُ فَإِنَّا لَا نَدْخُلُ بَيْتًا فِيهِ تَمَاثِيلُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Jibril alayhissalom kelib, Nabiy ﷺ ga salom berdi. U zot uning ovozini tanidilar va: «Kir», dedilar. U: «Uyda devorda ichida suratlar boʻlgan parda bor. Ularning boshlarini kesib, ularni toʻshama yoki yostiq qilinglar-da, oyoq osti qilinglar. Chunki biz ichida suratlar boʻlgan uyga kirmaymiz», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Жибрил алайҳиссалом келиб, Набий ﷺ га салом берди. У зот унинг овозини танидилар ва: «Кир», дедилар. У: «Уйда деворда ичида суратлар бўлган парда бор. Уларнинг бошларини кесиб, уларни тўшама ёки ёстиқ қилинглар-да, оёқ ости қилинглар. Чунки биз ичида суратлар бўлган уйга кирмаймиз», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَيْنَا الْحَبَشَةُ يَلْعَبُونَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِحِرَابِهِمْ دَخَلَ عُمَرُ فَأَهْوَى إِلَى الْحَصْبَاءِ يَحْصِبُهُمْ بِهَا فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهُمْ يَا عُمَرُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Habashalar Rasululloh ﷺ huzurlarida nayzalari bilan oʻynab turganlarida, Umar kirib keldi va ularni urish uchun mayda toshlarga engashdi. Shunda Nabiy ﷺ unga: «Ularni qoʻyaver, ey Umar», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳабашалар Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида найзалари билан ўйнаб турганларида, Умар кириб келди ва уларни уриш учун майда тошларга энгашди. Шунда Набий ﷺ унга: «Уларни қўявер, эй Умар», — дедилар.
قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ جَعْفَرٍ الْجَزَرِيِّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ كَانَ الدِّينُ عِنْدَ الثُّرَيَّا لَذَهَبَ رَجُلٌ مِنْ فَارِسَ أَوْ أَبْنَاءِ فَارِسَ حَتَّى يَتَنَاوَلَهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar din Surayyo (yulduzi)da boʻlsa ham, Forsdan bir kishi — yoki: Fors farzandlaridan biri — uni olib kelar edi, toki unga yetishar edi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар дин Сурайё (юлдузи)да бўлса ҳам, Форсдан бир киши — ёки: Форс фарзандларидан бири — уни олиб келар эди, токи унга етишар эди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ جَعْفَرٍ الْجَزَرِيِّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ لَمْ تُذْنِبُوا لَذَهَبَ اللَّهُ بِكُمْ وَلَجَاءَ بِقَوْمٍ يُذْنِبُونَ فَيَسْتَغْفِرُونَ اللَّهَ فَيَغْفِرُ لَهُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zot ila qasamki, agar sizlar gunoh qilmaganingizda, Alloh sizlarni (yoʻqotib) ketkazgan va gunoh qiladigan, soʻng Allohdan magʻfirat soʻraydigan, U esa ularni magʻfirat etadigan bir qavmni keltirgan boʻlardi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним қўлида бўлган Зот ила қасамки, агар сизлар гуноҳ қилмаганингизда, Аллоҳ сизларни (йўқотиб) кетказган ва гуноҳ қиладиган, сўнг Аллоҳдан мағфират сўрайдиган, У эса уларни мағфират этадиган бир қавмни келтирган бўларди», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ وَعَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى لَا يَصْبُغُونَ فَخَالِفُوهُمْ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ فِي حَدِيثِهِ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَالْأَمْرُ بِالْأَصْبَاغِ فَأَحْلَكُهَا أَحَبُّ إِلَيْنَاقَالَ مَعْمَرٌ وَكَانَ الزُّهْرِيُّ يَخْضِبُ بِالسَّوَادِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, yahudiylar va nasroniylar (sochlarini) boʻyamaydilar, siz ularga xilof qilinglar», dedilar. Abdurrazzoq oʻz hadisida aytdi: Zuhriy: «Boʻyash buyurilgan; uning eng qorasi bizga maʼqulroqdir», dedi. Maʼmar aytdi: Zuhriy qora rang bilan xizob qilar edi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, яҳудийлар ва насронийлар (сочларини) бўямайдилар, сиз уларга хилоф қилинглар», дедилар. Абдурраззоқ ўз ҳадисида айтди: Зуҳрий: «Бўяш буюрилган; унинг энг қораси бизга маъқулроқдир», деди. Маъмар айтди: Зуҳрий қора ранг билан хизоб қилар эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَا أَعْلَمُهُ إِلَّاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُمْنَعُ فَضْلُ الْمَاءِ لِيُمْنَعَ بِهِ فَضْلُ الْكَلَإِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — uni faqat Nabiy ﷺ dan (marfuʼ) deb bilaman —: «Ortiqcha suv, u bilan ortiqcha oʻt-oʻlan man qilinishi uchun, man qilinmaydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — уни фақат Набий ﷺ дан (марфуъ) деб биламан —: «Ортиқча сув, у билан ортиқча ўт-ўлан ман қилиниши учун, ман қилинмайди».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ كُمَيْلِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكُنْتُ أَمْشِي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي نَخْلٍ لِبَعْضِ أَهْلِ الْمَدِينَةِ فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ هَلَكَ الْمُكْثِرُونَ إِلَّا مَنْ قَالَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ حَثَا بِكَفِّهِ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ يَسَارِهِ وَبَيْنَ يَدَيْهِ وَقَلِيلٌ مَا هُمْ ثُمَّ مَشَى سَاعَةً فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَلَا أَدُلُّكَ عَلَى كَنْزٍ مِنْ كُنُوزِ الْجَنَّةِ فَقُلْتُ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ قُلْ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ وَلَا مَلْجَأَ مِنْ اللَّهِ إِلَّا إِلَيْهِ ثُمَّ مَشَى سَاعَةً فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ النَّاسِ عَلَى اللَّهِ وَمَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَحَقٌّ عَلَيْهِ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan birga Madina ahlidan birovning xurmozorida yurgan edim. U zot: «Ey Abu Hurayra, mol koʻpaytirganlar halok boʻldilar — mana bunday, bunday va bunday qilganlar bundan mustasno», dedilar va uch marta kaftlari bilan oʻng tomonlariga, chap tomonlariga va oldilariga sochib koʻrsatdilar. «Ular esa ozdir», dedilar. Soʻng bir muddat yurdilar-da: «Ey Abu Hurayra, senga jannat xazinalaridan bir xazinani koʻrsataymi?» dedilar. Men: «Ha, ey Allohning Rasuli», dedim. U zot: «‹La havla va la quvvata illa billahi va la maljaʼa minallohi illa ilayhi› degin», dedilar. Soʻng yana bir muddat yurdilar-da: «Ey Abu Hurayra, odamlarning Alloh zimmasidagi haqi nima va Allohning odamlar zimmasidagi haqi nima ekanini bilasanmi?» dedilar. Men: «Alloh va Uning Rasuli biluvchiroqdir», dedim. U zot: «Allohning odamlar zimmasidagi haqi — Unga ibodat qilishlari va Unga hech narsani sherik qilmasliklaridir. Bas, ular shuni qilsalar, Uning zimmasida ularni azoblamaslik haq boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Мадина аҳлидан бировнинг хурмозорида юрган эдим. У зот: «Эй Абу Ҳурайра, мол кўпайтирганлар ҳалок бўлдилар — мана бундай, бундай ва бундай қилганлар бундан мустасно», дедилар ва уч марта кафтлари билан ўнг томонларига, чап томонларига ва олдиларига сочиб кўрсатдилар. «Улар эса оздир», дедилар. Сўнг бир муддат юрдилар-да: «Эй Абу Ҳурайра, сенга жаннат хазиналаридан бир хазинани кўрсатайми?» дедилар. Мен: «Ҳа, эй Аллоҳнинг Расули», дедим. У зот: «‹Ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳи ва ла малжаъа миналлоҳи илла илайҳи› дегин», дедилар. Сўнг яна бир муддат юрдилар-да: «Эй Абу Ҳурайра, одамларнинг Аллоҳ зиммасидаги ҳақи нима ва Аллоҳнинг одамлар зиммасидаги ҳақи нима эканини биласанми?» дедилар. Мен: «Аллоҳ ва Унинг Расули билувчироқдир», дедим. У зот: «Аллоҳнинг одамлар зиммасидаги ҳақи — Унга ибодат қилишлари ва Унга ҳеч нарсани шерик қилмасликларидир. Бас, улар шуни қилсалар, Унинг зиммасида уларни азобламаслик ҳақ бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَتَمَنَّ أَحَدُكُمْ الْمَوْتَ إِمَّا مُحْسِنٌ فَيَزْدَادَ إِحْسَانًا وَإِمَّا مُسِيءٌ فَلَعَلَّهُ أَنْ يَسْتَعْتِبَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz oʻlimni tamanno qilmasin: yo u yaxshilik qiluvchidir — yaxshiligini ziyoda qilar; yo u yomonlik qiluvchidir — shoyad (tavba qilib) Robbini rozi qilsa», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз ўлимни таманно қилмасин: ё у яхшилик қилувчидир — яхшилигини зиёда қилар; ё у ёмонлик қилувчидир — шояд (тавба қилиб) Роббини рози қилса», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ فَقَالَ فِي حَلِفِهِ وَاللَّاتِ فَلْيَقُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَمَنْ قَالَ لِصَاحِبِهِ تَعَالَ أُقَامِرْكَ فَلْيَتَصَدَّقْ بِشَيْءٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim qasam ichib, qasamida ‹Lot haqqi› desa, ‹La ilaha illalloh› desin. Va kim oʻz oʻrtogʻiga: ‹Kel, sen bilan qimor oʻynayman› desa, biror narsani sadaqa qilsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қасам ичиб, қасамида ‹Лот ҳаққи› деса, ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› десин. Ва ким ўз ўртоғига: ‹Кел, сен билан қимор ўйнайман› деса, бирор нарсани садақа қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ فَقَالَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لَمْ يَحْنَثْ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَهُوَ اخْتَصَرَهُ يَعْنِي مَعْمَرًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim qasam ichib, ‹Inshaalloh› desa, qasamini buzgan boʻlmaydi», dedilar. Abdurrazzoq aytdi: U — yaʼni Maʼmar — uni qisqartirgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қасам ичиб, ‹Иншааллоҳ› деса, қасамини бузган бўлмайди», дедилар. Абдурраззоқ айтди: У — яъни Маъмар — уни қисқартирган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يُحَنِّسَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْقَرَّاظِ أَنَّهُ قَالَ أَشْهَدُ الثَّلَاثَ عَلَى أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ مَنْ أَرَادَ أَهْلَ الْبَلْدَةِ بِسُوءٍ يَعْنِي أَهْلَ الْمَدِينَةِ أَذَابَهُ اللَّهُ كَمَا يَذُوبُ الْمِلْحُ فِي الْمَاءِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abul-Qosim ﷺ: «Kim bu shahar ahliga — yaʼni Madina ahliga — yomonlik istasa, Alloh uni tuz suvda eriganidek eritib yuboradi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абул-Қосим ﷺ: «Ким бу шаҳар аҳлига — яъни Мадина аҳлига — ёмонлик истаса, Аллоҳ уни туз сувда эриганидек эритиб юборади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَشَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ خَيْبَرَ فَقَالَ يَعْنِي لِرَجُلٍ يَدَّعِي الْإِسْلَامَ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا حَضَرْنَا الْقِتَالَ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالًا شَدِيدًا فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ الَّذِي قُلْتَ لَهُ إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالًا شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّارِ فَكَادَ بَعْضُ النَّاسِ أَنْ يَرْتَابَ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ فَإِنَّهُ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ بِهِ جِرَاحٌ شَدِيدٌ فَلَمَّا كَانَ مِنْ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِحَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي ابْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ مَعَهُ يُذْعِنُ بِالْإِسْلَامِ إِنَّ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فَاشْتَدَّ عَلَى رِجَالٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ صَدَّقَ اللَّهُ حَدِيثَكَ وَقَدْ انْتَحَرَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U dedi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga Xaybar kunida qatnashdik. Shunda u zot oʻzini Islom ahli deb daʼvo qiladigan bir kishi haqida: «Bu — doʻzax ahlidan», dedilar. Biz jangga kirishganimizda, u kishi qattiq jang qildi va unga jarohat yetdi. Shunda: «Ey Allohning Rasuli, Siz ‹u doʻzax ahlidan› degan kishingiz bugun qattiq jang qildi va oʻldi», deyildi. Nabiy ﷺ: «Doʻzaxga (ketdi)», dedilar. Shunda baʼzi odamlar gumonga tushay deb qoldilar. Ular shu holatda turganlarida: «U oʻlgani yoʻq, lekin unga qattiq jarohat yetgan», deyildi. Kechasi boʻlganda esa, u jarohatga sabr qila olmay, oʻzini oʻldirdi. Bu Nabiy ﷺ ga xabar qilindi. Shunda u zot: «Allohu akbar! Men Allohning bandasi va Rasuli ekanimga guvohlik beraman», dedilar. Soʻng Bilolga buyurdilar, u esa odamlar ichida: «Jannatga faqat musulmon jongina kiradi; va albatta Alloh azza va jalla bu dinni fojir kishi bilan ham qoʻllab-quvvatlaydi», deb nido qildi. Abul Yamon Shuʼaybdan, u Zuhriydan, unga Ibnul Musayyab xabar berib, Abu Hurayra: Biz Nabiy ﷺ bilan birga Xaybarda qatnashdik, dedi, deb shunga oʻxshash maʼnoni zikr qildi; faqat unda: «Bu musulmonlardan baʼzi kishilarga ogʻir botdi va ular: ‹Ey Allohning Rasuli, Alloh soʻzingizni tasdiqladi, u oʻzini oʻldirdi›, dedilar», deyilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У деди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Хайбар кунида қатнашдик. Шунда у зот ўзини Ислом аҳли деб даъво қиладиган бир киши ҳақида: «Бу — дўзах аҳлидан», дедилар. Биз жангга киришганимизда, у киши қаттиқ жанг қилди ва унга жароҳат етди. Шунда: «Эй Аллоҳнинг Расули, Сиз ‹у дўзах аҳлидан› деган кишингиз бугун қаттиқ жанг қилди ва ўлди», дейилди. Набий ﷺ: «Дўзахга (кетди)», дедилар. Шунда баъзи одамлар гумонга тушай деб қолдилар. Улар шу ҳолатда турганларида: «У ўлгани йўқ, лекин унга қаттиқ жароҳат етган», дейилди. Кечаси бўлганда эса, у жароҳатга сабр қила олмай, ўзини ўлдирди. Бу Набий ﷺ га хабар қилинди. Шунда у зот: «Аллоҳу акбар! Мен Аллоҳнинг бандаси ва Расули эканимга гувоҳлик бераман», дедилар. Сўнг Билолга буюрдилар, у эса одамлар ичида: «Жаннатга фақат мусулмон жонгина киради; ва албатта Аллоҳ азза ва жалла бу динни фожир киши билан ҳам қўллаб-қувватлайди», деб нидо қилди. Абул Ямон Шуъайбдан, у Зуҳрийдан, унга Ибнул Мусайяб хабар бериб, Абу Ҳурайра: Биз Набий ﷺ билан бирга Хайбарда қатнашдик, деди, деб шунга ўхшаш маънони зикр қилди; фақат унда: «Бу мусулмонлардан баъзи кишиларга оғир ботди ва улар: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳ сўзингизни тасдиқлади, у ўзини ўлдирди›, дедилар», дейилган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَعُدُّونَ الشَّهِيدَ فِيكُمْ قَالُوا مَنْ قُتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ إِنَّ شُهَدَاءَ أُمَّتِي إِذًا لَقَلِيلٌ الْقَتْلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ شَهَادَةٌ وَالْبَطَنُ شَهَادَةٌ وَالْغَرَقُ شَهَادَةٌ وَالنُّفَسَاءُ شَهَادَةٌ وَالطَّاعُونُ شَهَادَةٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oranglarda kimni shahid deb hisoblaysizlar?» dedilar. Ular: «Alloh yoʻlida oʻldirilgan kishini», dedilar. U zot: «Unday boʻlsa, ummatimning shahidlari oz boʻlur ekan. Alloh yoʻlida oʻldirilish — shahidlik, qorin (kasali) — shahidlik, gʻarq boʻlish — shahidlik, nifosda (vafot etish) — shahidlik va toun (vabo) — shahidlikdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Орангларда кимни шаҳид деб ҳисоблайсизлар?» дедилар. Улар: «Аллоҳ йўлида ўлдирилган кишини», дедилар. У зот: «Ундай бўлса, умматимнинг шаҳидлари оз бўлур экан. Аллоҳ йўлида ўлдирилиш — шаҳидлик, қорин (касали) — шаҳидлик, ғарқ бўлиш — шаҳидлик, нифосда (вафот этиш) — шаҳидлик ва тоун (вабо) — шаҳидликдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّازَّقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي آخِرِ الزَّمَانِ يَظْهَرُ ذُو السُّوَيْقَتَيْنِ عَلَى الْكَعْبَةِ قَالَ حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ فَيَهْدِمُهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oxirzamonda ikki nozik boldirli (kishi) Kaʼba ustiga chiqadi», dedilar. (Rovi) aytdi: U zot: «Bas, uni buzadi», dedilar, deb oʻylayman.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Охирзамонда икки нозик болдирли (киши) Каъба устига чиқади», дедилар. (Рови) айтди: У зот: «Бас, уни бузади», дедилар, деб ўйлайман.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ يَعْنِي ابْنَ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي طَارِقٍ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَأْخُذُ مِنْ أُمَّتِي خَمْسَ خِصَالٍ فَيَعْمَلُ بِهِنَّ أَوْ يُعَلِّمُهُنَّ مَنْ يَعْمَلُ بِهِنَّ قَالَ قُلْتُ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَعَدَّهُنَّ فِيهَا ثُمَّ قَالَ اتَّقِ الْمَحَارِمَ تَكُنْ أَعْبَدَ النَّاسِ وَارْضَ بِمَا قَسَمَ اللَّهُ لَكَ تَكُنْ أَغْنَى النَّاسِ وَأَحْسِنْ إِلَى جَارِكَ تَكُنْ مُؤْمِنًا وَأَحِبَّ لِلنَّاسِ مَا تُحِبُّ لِنَفْسِكَ تَكُنْ مُسْلِمًا وَلَا تُكْثِرْ الضَّحِكَ فَإِنَّ كَثْرَةَ الضَّحِكِ تُمِيتُ الْقَلْبَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ummatimdan kim besh xislatni olib, ularga amal qiladi yoxud ularga amal qiladigan kishiga oʻrgatadi?» dedilar. Men: «Men, ey Allohning Rasuli», dedim. Shunda u zot qoʻlimdan ushlab, ularni sanadilar va: «Harom (ishlar)dan saqlan — odamlarning eng obidi boʻlasan. Alloh senga taqsim qilgan narsaga rozi boʻl — odamlarning eng boyi boʻlasan. Qoʻshningga yaxshilik qil — moʻmin boʻlasan. Oʻzing uchun yaxshi koʻrgan narsani odamlar uchun ham yaxshi koʻr — musulmon boʻlasan. Koʻp kulma, chunki koʻp kulish qalbni oʻldiradi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Умматимдан ким беш хислатни олиб, уларга амал қилади ёхуд уларга амал қиладиган кишига ўргатади?» дедилар. Мен: «Мен, эй Аллоҳнинг Расули», дедим. Шунда у зот қўлимдан ушлаб, уларни санадилар ва: «Ҳаром (ишлар)дан сақлан — одамларнинг энг обиди бўласан. Аллоҳ сенга тақсим қилган нарсага рози бўл — одамларнинг энг бойи бўласан. Қўшнингга яхшилик қил — мўмин бўласан. Ўзинг учун яхши кўрган нарсани одамлар учун ҳам яхши кўр — мусулмон бўласан. Кўп кулма, чунки кўп кулиш қалбни ўлдиради», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي سُفْيَانَ الثَّقَفِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً عَيْنًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ وَهُوَ جَدُّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ نُزُولًا ذُكِرُوا لِحَيٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لِحْيَانَ فَتَبِعُوهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَجُلٍ رَامٍ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى نَزَلُوا مَنْزِلًا نَزَلُوهُ فَوَجَدُوا فِيهِ نَوَى تَمْرٍ تَزَوَّدُوهُ مِنْ تَمْرِ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا مِنْ تَمْرِ يَثْرِبَ فَاتَّبَعُوا آثَارَهُمْ حَتَّى لَحِقُوهُمْ فَلَمَّا أَحَسَّهُمْ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ وَقَدْ جَاءَ الْقَوْمُ فَأَحَاطُوا بِهِمْ وَقَالُوا لَكُمْ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ إِنْ نَزَلْتُمْ إِلَيْنَا أَنْ لَا نَقْتُلَ مِنْكُمْ أَحَدًا فَقَالَ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ أَمَّا أَنَا فَلَا أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا رَسُولَكَ قَالَ فَقَاتَلُوهُمْ فَرَمَوْهُمْ فَقَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةِ نَفَرٍ وَبَقِيَ خُبَيْبُ بْنُ عَدِيٍّ وَزَيْدُ بْنُ الدَّثِنَةِ وَرَجُلٌ آخَرُ فَأَعْطَوْهُمْ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ إِنْ نَزَلُوا إِلَيْهِمْ فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ حَلُّوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ الَّذِي مَعَهُمَا هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَجَرُّوهُ فَأَبَى أَنْ يَتْبَعَهُمْ فَضَرَبُوا عُنُقَهُ فَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبِ بْنِ عَدِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ الدَّثِنَةِ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ فَاشْتَرَى
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir sariyyani josus (kuzatuvchi) qilib yubordilar va ularga Osim ibn Sobitni — u Osim ibn Umarning bobosidir — amir qildilar. Ular yoʻlga chiqdilar. Usfon bilan Makka orasidagi bir yoʻlda tushib turganlarida, ular haqida Huzayldan boʻlgan, Bani Lihyon deb ataladigan bir qabilaga xabar qilindi. Ular yuzga yaqin oʻq otuvchi bilan izlariga tushib, ularning izlarini quvlab bordilar va ular tushgan bir manzilga tushdilar. U yerdan Madina xurmosidan ozuqa qilib olganlarining danaklarini topib: «Bu Yasrib xurmosi», deyishdi. Bas, izlaridan ergashib, ularga yetib oldilar. Osim ibn Sobit va sheriklari ularni sezganlarida, bir tepalikka panoh oldilar. Qavm kelib, ularni oʻrab oldi va: «Sizlarga ahd va paymon boʻlsinki, agar oldimizga tushsangiz, sizlardan bir kishini ham oʻldirmaymiz», deyishdi. Osim ibn Sobit: «Men esa kofirning zimmasiga tushmayman. Allohim, biz haqimizda Rasulingga xabar bergin», dedi. Soʻng ular jang qildilar, (haligilar) ularni oʻqqa tutib, Osimni yetti kishi bilan birga oʻldirdilar. Xubayb ibn Adiy, Zayd ibn Dasina va yana bir kishi qoldi. (Qavm) agar oldilariga tushsalar, ularga ahd va paymon berishdi. Ularni qoʻlga olganlarida esa, kamonlarining iplarini yechib, ular bilan ularni bogʻladilar. Shunda ular bilan birga boʻlgan uchinchi kishi: «Bu — xiyonatning boshlanishi», dedi va ularga hamroh boʻlishdan bosh tortdi. Uni sudradilar, u esa ularga ergashishdan bosh tortdi, shunda uning boʻynini urdilar. Ular Xubayb ibn Adiy va Zayd ibn Dasinani olib ketdilar va nihoyat ikkovini Makkada sotdilar. Bas, sotib oldi...Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир сарийяни жосус (кузатувчи) қилиб юбордилар ва уларга Осим ибн Собитни — у Осим ибн Умарнинг бобосидир — амир қилдилар. Улар йўлга чиқдилар. Усфон билан Макка орасидаги бир йўлда тушиб турганларида, улар ҳақида Ҳузайлдан бўлган, Бани Лиҳён деб аталадиган бир қабилага хабар қилинди. Улар юзга яқин ўқ отувчи билан изларига тушиб, уларнинг изларини қувлаб бордилар ва улар тушган бир манзилга тушдилар. У ердан Мадина хурмосидан озуқа қилиб олганларининг данакларини топиб: «Бу Ясриб хурмоси», дейишди. Бас, изларидан эргашиб, уларга етиб олдилар. Осим ибн Собит ва шериклари уларни сезганларида, бир тепаликка паноҳ олдилар. Қавм келиб, уларни ўраб олди ва: «Сизларга аҳд ва паймон бўлсинки, агар олдимизга тушсангиз, сизлардан бир кишини ҳам ўлдирмаймиз», дейишди. Осим ибн Собит: «Мен эса кофирнинг зиммасига тушмайман. Аллоҳим, биз ҳақимизда Расулингга хабар бергин», деди. Сўнг улар жанг қилдилар, (ҳалигилар) уларни ўққа тутиб, Осимни етти киши билан бирга ўлдирдилар. Хубайб ибн Адий, Зайд ибн Дасина ва яна бир киши қолди. (Қавм) агар олдиларига тушсалар, уларга аҳд ва паймон беришди. Уларни қўлга олганларида эса, камонларининг ипларини ечиб, улар билан уларни боғладилар. Шунда улар билан бирга бўлган учинчи киши: «Бу — хиёнатнинг бошланиши», деди ва уларга ҳамроҳ бўлишдан бош тортди. Уни судрадилар, у эса уларга эргашишдан бош тортди, шунда унинг бўйнини урдилар. Улар Хубайб ибн Адий ва Зайд ибн Дасинани олиб кетдилар ва ниҳоят икковини Маккада сотдилар. Бас, сотиб олди...
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَصْحَبُ الْمَلَائِكَةُ رُفْقَةً فِيهَا كَلْبٌ أَوْ جَرَسٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Farishtalar ichida it yoki qoʻngʻiroq boʻlgan hamrohlarga hamroh boʻlmaydilar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фаришталар ичида ит ёки қўнғироқ бўлган ҳамроҳларга ҳамроҳ бўлмайдилар», дедилар.
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَدُ الزِّنَا أَشَرُّ الثَّلَاثَةِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zino farzandi uchovning yomonrogʻidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Зино фарзанди учовнинг ёмонроғидир», дедилар.
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ يَعْنِي ابْنَ عُتْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو كَثِيرٍ السُّحَيْمِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مِنْ بَيْعِهِمَا مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا أَوْ يَكُونُ بَيْعُهُمَا فِي خِيَارٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sotuvchi bilan xaridor ajralmagunlaricha savdolarida ixtiyorlidirlar, yoxud savdolari ixtiyor (sharti) bilan boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сотувчи билан харидор ажралмагунларича савдоларида ихтиёрлидирлар, ёхуд савдолари ихтиёр (шарти) билан бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَبْتَاعُ الرَّجُلُ عَلَى بَيْعِ أَخِيهِ وَلَا يَخْطُبُ عَلَى خِطْبَتِهِ وَلَا تَشْتَرِطُ الْمَرْأَةُ طَلَاقَ أُخْتِهَا لِتَسْتَفْرِغَ صَحْفَتَهَا فَإِنَّمَا لَهَا مَا كَتَبَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishi birodarining savdosi ustiga savdo qilmasin va uning sovchiligi ustiga sovchilik qilmasin. Ayol ham oʻz (din) singlisining tovogʻini boʻshatib olish uchun uning taloq qilinishini shart qilmasin; chunki unga faqat Alloh azza va jalla oʻzi uchun yozgan narsagina (nasib) boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Киши биродарининг савдоси устига савдо қилмасин ва унинг совчилиги устига совчилик қилмасин. Аёл ҳам ўз (дин) синглисининг товоғини бўшатиб олиш учун унинг талоқ қилинишини шарт қилмасин; чунки унга фақат Аллоҳ азза ва жалла ўзи учун ёзган нарсагина (насиб) бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ أَبُو النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنَا الْفَرَجُ يَعْنِي ابْنَ فَضَالَةَ حَدَّثَنَا أَبُو سَعْدٍ الْحِمْصِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَدَعَوَاتٌ سَمِعْتُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا أَتْرُكُهَا مَا عِشْتُ حَيًّا سَمِعْتُهُ يَقُولُ اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي أُعْظِمُ شُكْرَكَ وَأُكْثِرُ ذِكْرَكَ وَأَتْبَعُ نَصِيحَتَكَ وَأَحْفَظُ وَصِيَّتَكَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ dan eshitgan duolarim borki, tirik ekanman ularni tark etmayman. Men u zotning shunday deganlarini eshitdim: «Allohumma-jʼalniy uʼazzimu shukraka, va ukthiru zikraka, va attabiʼu nasihataka, va ahfazu vasiyataka (Ey Alloh, meni Senga shukrni ulugʻlaydigan, Seni koʻp zikr qiladigan, Sening nasihatingga ergashadigan va Sening vasiyatingni saqlaydigan banda qilgin)».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ дан эшитган дуоларим борки, тирик эканман уларни тарк этмайман. Мен у зотнинг шундай деганларини эшитдим: «Аллоҳумма-жъалний уъаззиму шукрака, ва уктҳиру зикрака, ва аттабиъу насиҳатака, ва аҳфазу васиятака (Эй Аллоҳ, мени Сенга шукрни улуғлайдиган, Сени кўп зикр қиладиган, Сенинг насиҳатингга эргашадиган ва Сенинг васиятингни сақлайдиган банда қилгин)».
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا الْفَرَجُ بْنُ فَضَالَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقِيلَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَيِّ شَيْءٍ سُمِّيَ يَوْمُ الْجُمُعَةِ قَالَ لِأَنَّ فِيهَا طُبِعَتْ طِينَةُ أَبِيكَ آدَمَ وَفِيهَا الصَّعْقَةُ وَالْبَعْثَةُ وَفِيهَا الْبَطْشَةُ وَفِي آخِرِ ثَلَاثِ سَاعَاتٍ مِنْهَا سَاعَةٌ مَنْ دَعَا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ فِيهَا اسْتُجِيبَ لَهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dan: «Juma kuni nima uchun ‹juma› deb nomlangan?» deb soʻralganda, u zot: «Chunki bu kunda otangiz Odamning tuprogʻi (loyi) qorildi, bu kunda ‹saʼqa› (dahshatli tovush) va (oʻliklarning) tirilishi boʻladi, bu kunda ‹batsha› (qattiq ushlash) boʻladi va uning oxirgi uch soatida shunday soat borki, kim unda Alloh azza va jallaga duo qilsa, unga ijobat qilinadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дан: «Жума куни нима учун ‹жума› деб номланган?» деб сўралганда, у зот: «Чунки бу кунда отангиз Одамнинг тупроғи (лойи) қорилди, бу кунда ‹саъқа› (даҳшатли товуш) ва (ўликларнинг) тирилиши бўлади, бу кунда ‹батша› (қаттиқ ушлаш) бўлади ва унинг охирги уч соатида шундай соат борки, ким унда Аллоҳ азза ва жаллага дуо қилса, унга ижобат қилинади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ قَيْسٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لَا يَظْلِمُهُ وَلَا يَخْذُلُهُ وَلَا يَحْقِرُهُ وَحَسْبُ امْرِئٍ مِنْ الشَّرِّ أَنْ يَحْقِرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Musulmon musulmonning birodaridir: unga zulm qilmaydi, uni (yordamsiz) tashlab qoʻymaydi va uni mensimaslik qilmaydi. Kishiga yomonlik sifatida musulmon birodarini mensimasligining oʻzi yetarlidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон мусулмоннинг биродаридир: унга зулм қилмайди, уни (ёрдамсиз) ташлаб қўймайди ва уни менсимаслик қилмайди. Кишига ёмонлик сифатида мусулмон биродарини менсимаслигининг ўзи етарлидир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ وَإِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى الْمَعْنَى وَاللَّفْظُ لَفْظُ يَحْيَى بْنِ آدَمَ قَالَا حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْخَلَاءَ فَأَتَيْتُهُ بِتَوْرٍ فِيهِ مَاءٌ فَاسْتَنْجَى ثُمَّ مَسَحَ يَدَهُ فِي الْأَرْضِ ثُمَّ غَسَلَهَا ثُمَّ أَتَيْتُهُ بِتَوْرٍ آخَرَ فَتَوَضَّأَ بِهِقَالَ أَبِي قَالَ أَسْوَدُ يَعْنِي شَاذَانَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ أَتَيْتُهُ بِمَاءٍ فِي تَوْرٍ أَوْ فِي رَكْوَةٍ وَذَكَرَهُ بِإِسْنَادِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hojatxonaga kirdilar. Men u zotga ichida suv boʻlgan bir togʻora keltirdim. U zot istinjo qildilar, soʻng qoʻllarini yerga surtdilar, keyin uni yuvdilar. Soʻngra men u zotga boshqa bir togʻora keltirdim, u zot u bilan tahorat oldilar. Otam aytdi: Asvad — yaʼni Shozon — bu hadisda: «U zot hojatxonaga kirsalar, men u zotga togʻorada yoki rakvada suv keltirar edim», dedi va uni oʻz isnodi bilan zikr qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳожатхонага кирдилар. Мен у зотга ичида сув бўлган бир тоғора келтирдим. У зот истинжо қилдилар, сўнг қўлларини ерга суртдилар, кейин уни ювдилар. Сўнгра мен у зотга бошқа бир тоғора келтирдим, у зот у билан таҳорат олдилар. Отам айтди: Асвад — яъни Шозон — бу ҳадисда: «У зот ҳожатхонага кирсалар, мен у зотга тоғорада ёки раквада сув келтирар эдим», деди ва уни ўз исноди билан зикр қилди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِثَلَاثٍ وَنَهَانِي عَنْ ثَلَاثٍ أَمَرَنِي بِرَكْعَتَيْ الضُّحَى كُلَّ يَوْمٍ وَالْوِتْرِ قَبْلَ النَّوْمِ وَصِيَامِ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ وَنَهَانِي عَنْ نَقْرَةٍ كَنَقْرَةِ الدِّيكِ وَإِقْعَاءٍ كَإِقْعَاءِ الْكَلْبِ وَالْتِفَاتٍ كَالْتِفَاتِ الثَّعْلَبِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga uch narsani buyurdilar va uch narsadan qaytardilar. Menga har kuni ikki rakat zuho (namozi)ni, uxlashdan oldin vitrni va har oyda uch kun roʻza tutishni buyurdilar; xoʻrozning choʻqishiday choʻqishdan, itning oʻtirishiday oʻtirishdan va tulkining oʻgirilishiday oʻgirilishdan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга уч нарсани буюрдилар ва уч нарсадан қайтардилар. Менга ҳар куни икки ракат зуҳо (намози)ни, ухлашдан олдин витрни ва ҳар ойда уч кун рўза тутишни буюрдилар; хўрознинг чўқишидай чўқишдан, итнинг ўтиришидай ўтиришдан ва тулкининг ўгирилишидай ўгирилишдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنِ ابْنِ مَوْهَبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَفَعَهُ قَالَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُحِبُّ أَنْ يَرَى أَثَرَ نِعْمَتِهِ عَلَى عَبْدِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan marfuʼ qilib rivoyat qilinadi: «Albatta Alloh azza va jalla Oʻz neʼmatining asarini bandasi ustida koʻrishni yaxshi koʻradi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан марфуъ қилиб ривоят қилинади: «Албатта Аллоҳ азза ва жалла Ўз неъматининг асарини бандаси устида кўришни яхши кўради».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ يَرْفَعُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَلَأَنْ يَجْلِسَ أَحَدُكُمْ عَلَى جَمْرَةٍ فَتُحْرِقَ ثِيَابَهُ حَتَّى تُفْضِيَ إِلَى جِلْدِهِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَجْلِسَ عَلَى قَبْرٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi: «Biringizning choʻgʻ ustiga oʻtirib, u kiyimini kuydirib, terisiga yetib borishi, qabr ustiga oʻtirishidan koʻra oʻzi uchun yaxshiroqdir».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺ дан ривоят қилинади: «Бирингизнинг чўғ устига ўтириб, у кийимини куйдириб, терисига етиб бориши, қабр устига ўтиришидан кўра ўзи учун яхшироқдир».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ سَلْمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَسَمَّى بِاسْمِي فَلَا يَتَكَنَّى بِكُنْيَتِي وَمَنْ اكْتَنَى بِكُنْيَتِي فَلَا يَتَسَمَّى بِاسْمِي
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim mening ismim bilan ismlansa, mening kunyam bilan kunyalanmasin; kim mening kunyam bilan kunyalansa, mening ismim bilan ismlanmasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким менинг исмим билан исмланса, менинг куням билан куняланмасин; ким менинг куням билан куняланса, менинг исмим билан исмланмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا ابْنُ مُبَارَكٍ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ {ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا} قَالَ دَخَلُوا زَحْفًا {وَقُولُوا حِطَّةٌ} قَالَ بَدَّلُوا فَقَالُوا حِنْطَةٌ فِي شَعَرَةٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Allohning {Eshikdan sajda qilgan holda kiringlar} degan soʻzi haqida: «Ular surilib kirishdi», dedilar. {Va hitta (gunohimizni ket) denglar} (degani haqida esa): «Ular (soʻzni) oʻzgartirib: ‹Bir tuk ichidagi bugʻdoy›, deyishdi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Аллоҳнинг {Эшикдан сажда қилган ҳолда киринглар} деган сўзи ҳақида: «Улар сурилиб киришди», дедилар. {Ва ҳитта (гуноҳимизни кет) денглар} (дегани ҳақида эса): «Улар (сўзни) ўзгартириб: ‹Бир тук ичидаги буғдой›, дейишди», дедилар.