وَبِهَذَا الْإِسْنَادِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ عَلَى كُلِّ نَفْسٍ مِنْ بَنِي آدَمَ كُتِبَ حَظُّهُ مِنْ الزِّنَا أَدْرَكَ ذَلِكَ لَا مَحَالَةَ فَالْعَيْنُ زِنَاهَا النَّظَرُ وَالْآذَانُ زِنَاهَا الِاسْتِمَاعُ وَالْيَدُ زِنَاهَا الْبَطْشُ وَالرِّجْلُ زِنَاهَا الْمَشْيُ وَاللِّسَانُ زِنَاهُ الْكَلَامُ وَالْقَلْبُ يَهْوَى وَيَتَمَنَّى وَيُصَدِّقُ ذَلِكَ وَيُكَذِّبُهُ الْفَرْجُ
Shu isnod bilan Rasululloh ﷺdan rivoyat qilinadiki, u zot: «Odam bolasining har bir nafsiga zinodan oʻz ulushi yozilgan, u muqarrar unga yetadi. Koʻzning zinosi — qarash, quloqning zinosi — eshitish, qoʻlning zinosi — ushlash, oyoqning zinosi — yurish, tilning zinosi — gapirishdir. Qalb esa istaydi va orzu qiladi; farj esa buni yo tasdiqlaydi, yo yolgʻonga chiqaradi», dedilar.Шу иснод билан Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилинадики, у зот: «Одам боласининг ҳар бир нафсига зинодан ўз улуши ёзилган, у муқаррар унга етади. Кўзнинг зиноси — қараш, қулоқнинг зиноси — эшитиш, қўлнинг зиноси — ушлаш, оёқнинг зиноси — юриш, тилнинг зиноси — гапиришдир. Қалб эса истайди ва орзу қилади; фарж эса буни ё тасдиқлайди, ё ёлғонга чиқаради», дедилар.
وَبِهَذَا الْإِسْنَادِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَكُونُ كَنْزُ أَحَدِهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ ذَا زَبِيبَتَيْنِ يَتْبَعُ صَاحِبَهُ وَهُوَ يَتَعَوَّذُ مِنْهُ وَلَا يَزَالُ يَتْبَعُهُ حَتَّى يُلْقِمَهُ أُصْبُعَهُ
Shu isnod bilan Rasululloh ﷺdan rivoyat qilinadiki, u zot: «Qiyomat kuni ularning birining xazinasi koʻzi ustida ikkita nuqtasi bor, boshi taqir ilonga aylanib, egasining ortidan ergashadi; u esa undan panoh soʻraydi. U toki barmogʻini uning ogʻziga solgunicha ergashaveradi», dedilar.Шу иснод билан Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилинадики, у зот: «Қиёмат куни уларнинг бирининг хазинаси кўзи устида иккита нуқтаси бор, боши тақир илонга айланиб, эгасининг ортидан эргашади; у эса ундан паноҳ сўрайди. У токи бармоғини унинг оғзига солгунича эргашаверади», дедилар.
وَبِهَذَا الْإِسْنَادِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَلْبُ الشَّيْخِ شَابٌّ فِي حُبِّ اثْنَتَيْنِ طُولِ الْحَيَاةِ وَكَثْرَةِ الْمَالِ
Shu isnod bilan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Cholning qalbi ikki narsani sevishda yosh boʻlib qolaveradi: uzoq umr (koʻrish) va molning koʻp boʻlishi (ni sevishda)», dedilar.Шу иснод билан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Чолнинг қалби икки нарсани севишда ёш бўлиб қолаверади: узоқ умр (кўриш) ва молнинг кўп бўлиши (ни севишда)», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ يَعْنِي الشَّافِعِيَّ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ وَأَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْمُلَامَسَةِ وَالْمُنَابَذَةِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mulomasa va munobaza savdolaridan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ муломаса ва мунобаза савдоларидан қайтардилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي تَمِيمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الدِّينَارُ بِالدِّينَارِ وَالدِّرْهَمُ بِالدِّرْهَمِ لَا فَضْلَ بَيْنَهُمَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Dinor dinorga, dirham dirhamga (sotiladi); ular orasida ortiqchalik yoʻq», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Динор динорга, дирҳам дирҳамга (сотилади); улар орасида ортиқчалик йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ وَلَا يَبِعْ حَاضِرٌ لِبَادٍ وَلَا تَنَاجَشُوا وَلَا تَلَقَّوْا السِّلَعَ وَقَالَ مَطْلُ الْغَنِيِّ ظُلْمٌ وَإِذَا أُتْبِعَ أَحَدُكُمْ عَلَى مَلِيءٍ فَلْيَتْبَعْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Biringiz boshqangizning savdosi ustiga savdo qilmasin, shaharlik kishi sahroyilik uchun sotmasin, najsh qilmanglar (sotib olmoqchi boʻlmagan holda narxni koʻtarish uchun savdolashmanglar) va (bozorga kelayotgan) mollarni yoʻlda qarshilab olmanglar», dedilar. Yana: «Boy kishining (qarzni toʻlashni) choʻzishi zulmdir. Biringizning (haqqi) badavlat kishiga havola qilinsa, uni qabul qilsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз бошқангизнинг савдоси устига савдо қилмасин, шаҳарлик киши саҳройилик учун сотмасин, нажш қилманглар (сотиб олмоқчи бўлмаган ҳолда нархни кўтариш учун савдолашманглар) ва (бозорга келаётган) молларни йўлда қаршилаб олманглар», дедилар. Яна: «Бой кишининг (қарзни тўлашни) чўзиши зулмдир. Бирингизнинг (ҳаққи) бадавлат кишига ҳавола қилинса, уни қабул қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ خَوْلَةَ بِنْتَ يَسَارٍ أَتَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ لَيْسَ لِي إِلَّا ثَوْبٌ وَاحِدٌ وَأَنَا أَحِيضُ فِيهِ فَكَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ إِذَا طَهُرْتِ فَاغْسِلِيهِ ثُمَّ صَلِّي فِيهِ فَقَالَتْ فَإِنْ لَمْ يَخْرُجْ الدَّمُ قَالَ يَكْفِيكِ الْمَاءُ وَلَا يَضُرُّكِ أَثَرُهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Xavla binti Yasor Nabiy ﷺning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, menda bittagina kiyim bor, men unda hayz koʻraman, qanday qilay?» dedi. U zot: «Pok boʻlganingda uni yuv, soʻngra unda namoz oʻqi», dedilar. U: «Agar qon chiqib ketmasa-chi?» dedi. U zot: «Suv senga kifoya qiladi, uning izi senga zarar qilmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Хавла бинти Ясор Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, менда биттагина кийим бор, мен унда ҳайз кўраман, қандай қилай?» деди. У зот: «Пок бўлганингда уни юв, сўнгра унда намоз ўқи», дедилар. У: «Агар қон чиқиб кетмаса-чи?» деди. У зот: «Сув сенга кифоя қилади, унинг изи сенга зарар қилмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ وَرْدَانَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَيُنْضِي شَيَاطِينَهُ كَمَا يُنْضِي أَحَدُكُمْ بَعِيرَهُ فِي السَّفَرِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, moʻmin oʻz shaytonlarini xuddi biringiz safarda tuyasini holdan toydirganidek holdan toydiradi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, мўмин ўз шайтонларини худди бирингиз сафарда туясини ҳолдан тойдирганидек ҳолдан тойдиради», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَصْحَابَ الصُّوَرِ الَّذِينَ يَعْمَلُونَهَا يُعَذَّبُونَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُقَالُ لَهُمْ أَحْيُوا مَا خَلَقْتُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, suratlarni yasaydigan surat egalari qiyomat kunida oʻsha (suratlari) bilan azoblanadilar; ularga: ‹Yaratgan narsangizga jon bering›, deyiladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, суратларни ясайдиган сурат эгалари қиёмат кунида ўша (суратлари) билан азобланадилар; уларга: ‹Яратган нарсангизга жон беринг›, дейилади», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْفِقْهُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ أَتَاكُمْ أَهْلُ الْيَمَنِ فَهُمْ أَرَقُّ أَفْئِدَةً وَأَلْيَنُ قُلُوبًا وَالْكُفْرُ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْفَخْرُ وَالْخُيَلَاءُ فِي أَهْلِ الْخَيْلِ وَالْإِبِلِ وَالْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْوَبَرِ وَالسَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْغَنَمِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Iymon — yamanlikdir, fiqh — yamanlikdir, hikmat ham yamanlikdir. Sizlarning oldingizga Yaman ahli keldi; ular koʻngli eng nozik, qalbi eng muloyim kishilardir. Kufr esa mashriq tomondadir. Faxrlanish va kibr — ot va tuya egalarida hamda tuk (chodir) ahli boʻlgan baqiroq baduiylardadir; sokinlik esa qoʻy egalaridadir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Иймон — яманликдир, фиқҳ — яманликдир, ҳикмат ҳам яманликдир. Сизларнинг олдингизга Яман аҳли келди; улар кўнгли энг нозик, қалби энг мулойим кишилардир. Куфр эса машриқ томондадир. Фахрланиш ва кибр — от ва туя эгаларида ҳамда тук (чодир) аҳли бўлган бақироқ бадуийлардадир; сокинлик эса қўй эгаларидадир», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي يُونُسَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَمَا رَأَيْتُ شَيْئًا أَحْسَنَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَأَنَّ الشَّمْسَ تَجْرِي فِي وَجْهِهِ وَمَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَسْرَعَ فِي مَشْيِهِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَأَنَّمَا الْأَرْضُ تُطْوَى لَهُ إِنَّا لَنُجْهِدُ أَنْفُسَنَا وَإِنَّهُ لَغَيْرُ مُكْتَرِثٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺdan koʻra goʻzalroq bir narsani koʻrmadim, goʻyo quyosh u zotning yuzlarida oqib turardek edi. Yana Rasululloh ﷺdan koʻra yurishida tezroq birovni koʻrmadim, goʻyo yer u zot uchun yigʻib qoʻyilardek edi. Biz oʻzimizni qiynar edik, u zot esa hech qiynalmas edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺдан кўра гўзалроқ бир нарсани кўрмадим, гўё қуёш у зотнинг юзларида оқиб турардек эди. Яна Расулуллоҳ ﷺдан кўра юришида тезроқ бировни кўрмадим, гўё ер у зот учун йиғиб қўйилардек эди. Биз ўзимизни қийнар эдик, у зот эса ҳеч қийналмас эдилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ يَحْيَى بْنِ النَّضْرِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حُفَّتْ الْجَنَّةُ بِالْمَكَارِهِ وَحُفَّتْ النَّارُ بِالشَّهَوَاتِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Jannat yoqimsiz (mashaqqatli) narsalar bilan oʻralgan, doʻzax esa shahvatlar bilan oʻralgan», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Жаннат ёқимсиз (машаққатли) нарсалар билан ўралган, дўзах эса шаҳватлар билан ўралган», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ دَرَّاجٍ عَنْ ابْنِ حُجَيْرَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَافِرُوا تَصِحُّوا وَاغْزُوا تَسْتَغْنُوا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Safar qilinglar — sogʻlom boʻlasizlar, gʻazot qilinglar — behojat boʻlasizlar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Сафар қилинглар — соғлом бўласизлар, ғазот қилинглар — беҳожат бўласизлар», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَلْبُ الشَّيْخِ شَابٌّ فِي حُبِّ اثْنَيْنِ طُولِ الْحَيَاةِ وَكَثْرَةِ الْمَالِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Cholning qalbi ikki narsani sevishda yosh boʻlib qolaveradi: uzoq umr (koʻrish) va molning koʻp boʻlishi (ni sevishda)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Чолнинг қалби икки нарсани севишда ёш бўлиб қолаверади: узоқ умр (кўриш) ва молнинг кўп бўлиши (ни севишда)», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ طَحْلَاءَ عَنْ مُحْصِنِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ عَوْفِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ رَاحَ فَوَجَدَ النَّاسَ قَدْ صَلَّوْا أَعْطَاهُ اللَّهُ مِثْلَ أَجْرِ مَنْ صَلَّاهَا أَوْ حَضَرَهَا لَا يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْئًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim tahorat qilib, tahoratini chiroyli qilib bajarsa, soʻng (masjidga) borib, odamlar namozni oʻqib boʻlganini topsa, Alloh unga namozni oʻqigan yoki unda hozir boʻlgan kishining ajriga oʻxshash ajr beradi va bu ularning ajridan hech narsani kamaytirmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким таҳорат қилиб, таҳоратини чиройли қилиб бажарса, сўнг (масжидга) бориб, одамлар намозни ўқиб бўлганини топса, Аллоҳ унга намозни ўқиган ёки унда ҳозир бўлган кишининг ажрига ўхшаш ажр беради ва бу уларнинг ажридан ҳеч нарсани камайтирмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا ضَيْفٍ نَزَلَ بِقَوْمٍ فَأَصْبَحَ الضَّيْفُ مَحْرُومًا فَلَهُ أَنْ يَأْخُذَ بِقَدْرِ قِرَاهُ وَلَا حَرَجَ عَلَيْهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Qaysi bir mehmon bir qavmning oldiga tushsa-yu, mehmon (mehmondorchilikdan) mahrum holda tongni qarshilasa, unga oʻz mehmondorchiligi miqdoricha olish (haqqi) bor va bunda unga gunoh yoʻq», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Қайси бир меҳмон бир қавмнинг олдига тушса-ю, меҳмон (меҳмондорчиликдан) маҳрум ҳолда тонгни қаршиласа, унга ўз меҳмондорчилиги миқдорича олиш (ҳаққи) бор ва бунда унга гуноҳ йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو زُبَيْدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ لُبْسَتَيْنِ وَعَنْ بَيْعَتَيْنِ فَأَمَّا اللُّبْسَتَانِ فَإِنَّهُ يَلْتَحِفُ فِي ثَوْبِهِ وَيُخْرِجُ شِقَّهُ أَوْ يَحْتَبِي بِثَوْبٍ وَاحِدٍ فَيُفْضِي بِفَرْجِهِ إِلَى السَّمَاءِ وَأَمَّا الْبَيْعَتَانِ فَالْمُلَامَسَةُ أَلْقِ إِلَيَّ وَأُلْقِ إِلَيْكَ وَأَلْقِ الْحَجَرَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ ikki xil kiyinishdan va ikki xil savdodan qaytardilar. Ikki kiyinish shuki: kishi kiyimini bir yoni ochiq qolgan holda oʻraydi, yoki bitta kiyim bilan ihtibo qilib oʻtiradi-da, avratini osmonga ochiq qoldiradi. Ikki savdo esa: mulomasa — ‹menga tashla, men senga tashlayman› va toshni tashlash (bilan sotish)dir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ икки хил кийинишдан ва икки хил савдодан қайтардилар. Икки кийиниш шуки: киши кийимини бир ёни очиқ қолган ҳолда ўрайди, ёки битта кийим билан иҳтибо қилиб ўтиради-да, авратини осмонга очиқ қолдиради. Икки савдо эса: муломаса — ‹менга ташла, мен сенга ташлайман› ва тошни ташлаш (билан сотиш)дир.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو زُبَيْدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا مَرَّتْ بِهِ جِنَازَةٌ سَأَلَهُمْ عَلَيْهِ دَيْنٌ فَإِنْ قَالُوا نَعَمْ قَالَ تَرَكَ وَفَاءً فَإِنْ قَالُوا نَعَمْ صَلَّى عَلَيْهِ وَإِلَّا قَالَ صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺning yonlaridan bir janoza oʻtsa, u zot ulardan: «Uning zimmasida qarz bormi?» deb soʻrar edilar. Agar ular: «Ha», desalar: «(Qarzini) qoplaydigan narsa qoldirganmi?» der edilar. Agar: «Ha», desalar, unga (janoza) namozini oʻqir edilar, aks holda: «Sohibingizga oʻzingiz namoz oʻqinglar», der edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг ёнларидан бир жаноза ўтса, у зот улардан: «Унинг зиммасида қарз борми?» деб сўрар эдилар. Агар улар: «Ҳа», десалар: «(Қарзини) қоплайдиган нарса қолдирганми?» дер эдилар. Агар: «Ҳа», десалар, унга (жаноза) намозини ўқир эдилар, акс ҳолда: «Соҳибингизга ўзингиз намоз ўқинглар», дер эдилар.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدٍ الزُّهْرِيُّ وَكَانَ مِنْ الْقَارَةِ وَهُوَ حَلِيفٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ ابْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْطَبٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّهُمْ كَانُوا يَحْمِلُونَ اللَّبِنَ لِبِنَاءِ الْمَسْجِدِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُمْ قَالَ فَاسْتَقْبَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَارِضٌ لَبِنَةً عَلَى بَطْنِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّهَا قَدْ شُقَّتْ عَلَيْهِ قُلْتُ نَاوِلْنِيهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ خُذْ غَيْرَهَا يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَإِنَّهُ لَا عَيْشَ إِلَّا عَيْشُ الْآخِرَةِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, ular masjid qurilishi uchun gʻisht tashishar, Rasululloh ﷺ ham ular bilan birga edilar. U aytdi: Men Rasululloh ﷺning roʻparalaridan chiqdim, u zot gʻishtni qorinlariga tirab olgan edilar. Men bu u zotga ogʻirlik qilyapti, deb oʻyladim va: «Uni menga bering, yo Rasululloh», dedim. U zot: «Boshqasini ol, ey Abu Hurayra, chunki oxirat hayotidan boshqa hayot yoʻq», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, улар масжид қурилиши учун ғишт ташишар, Расулуллоҳ ﷺ ҳам улар билан бирга эдилар. У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг рўпараларидан чиқдим, у зот ғиштни қоринларига тираб олган эдилар. Мен бу у зотга оғирлик қиляпти, деб ўйладим ва: «Уни менга беринг, ё Расулуллоҳ», дедим. У зот: «Бошқасини ол, эй Абу Ҳурайра, чунки охират ҳаётидан бошқа ҳаёт йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ صَالِحَ الْأَخْلَاقِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Men faqat yaxshi axloqlarni komil qilish uchun yuborilganman», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен фақат яхши ахлоқларни комил қилиш учун юборилганман», дедилар.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَلَيْكَ السَّمْعَ وَالطَّاعَةَ فِي عُسْرِكَ وَيُسْرِكَ وَمَنْشَطِكَ وَمَكْرَهِكَ وَأَثَرَةٍ عَلَيْكَوَقَالَ قُتَيْبَةُ الطَّاعَةُ وَلَمْ يَقُلْ السَّمْعَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Senga (rahbarni) eshitish va unga itoat qilish (lozimdir): qiyinchiligingda ham, yengilligingda ham, xohishingga muvofiq kelganida ham, yoqmaganida ham, hatto (haqqing) seningdan ustun koʻrilganida ham», dedilar. Qutayba: «itoat qilish», dedi va «eshitish»ni aytmadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Сенга (раҳбарни) эшитиш ва унга итоат қилиш (лозимдир): қийинчилигингда ҳам, енгиллигингда ҳам, хоҳишингга мувофиқ келганида ҳам, ёқмаганида ҳам, ҳатто (ҳаққинг) сенингдан устун кўрилганида ҳам», дедилар. Қутайба: «итоат қилиш», деди ва «эшитиш»ни айтмади.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَجَدَ أَحَدُكُمْ فَلَا يَبْرُكْ كَمَا يَبْرُكُ الْجَمَلُ وَلْيَضَعْ يَدَيْهِ ثُمَّ رُكْبَتَيْهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz sajda qilganda, tuya choʻkkanidek choʻkmasin, balki qoʻllarini, soʻngra tizzalarini qoʻysin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз сажда қилганда, туя чўкканидек чўкмасин, балки қўлларини, сўнгра тиззаларини қўйсин», дедилар.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَفَّأَ إِنْسَانًا قَالَ بَارَكَ اللَّهُ لَكَ وَبَارَكَ عَلَيْكَ وَجَمَعَ بَيْنَكُمَا عَلَى خَيْرٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bir kishini (uylangani uchun) muborakbod qilganlarida: «Borakallohu laka va boraka alayk, va jamaʼa baynakumo ala xayr (Alloh senga baraka ato etsin, senga baraka yogʻdirsin va ikkovingizni yaxshilikda jamlasin)», deb aytar edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бир кишини (уйлангани учун) муборакбод қилганларида: «Боракаллоҳу лака ва борака алайк, ва жамаъа байнакумо ала хайр (Аллоҳ сенга барака ато этсин, сенга барака ёғдирсин ва икковингизни яхшиликда жамласин)», деб айтар эдилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا رَفَّأَ الْإِنْسَانَ إِذَا تَزَوَّجَ قَالَ بَارَكَ اللَّهُ لَكَ وَبَارَكَ عَلَيْكَ وَجَمَعَ بَيْنَكُمَا فِي خَيْرٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ uylangan kishini muborakbod qilganlarida: «Borakallohu laka va boraka alayk, va jamaʼa baynakumo fi xayr (Alloh senga baraka ato etsin, senga baraka yogʻdirsin va ikkovingizni yaxshilikda jamlasin)», deb aytar edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ уйланган кишини муборакбод қилганларида: «Боракаллоҳу лака ва борака алайк, ва жамаъа байнакумо фи хайр (Аллоҳ сенга барака ато этсин, сенга барака ёғдирсин ва икковингизни яхшиликда жамласин)», деб айтар эдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ خَلْقَهُ كَتَبَ غَلَبَتْ أَوْ سَبَقَتْ رَحْمَتِي غَضَبِي فَهُوَ عِنْدَهُ عَلَى الْعَرْشِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla xalqini yaratganida: ‹Albatta, Mening rahmatim gʻazabimdan gʻolib keldi› — yoki: ‹oʻzib ketdi› — deb yozdi. U (yozuv) Uning huzurida Arsh ustidadir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла халқини яратганида: ‹Албатта, Менинг раҳматим ғазабимдан ғолиб келди› — ёки: ‹ўзиб кетди› — деб ёзди. У (ёзув) Унинг ҳузурида Арш устидадир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ فَأُرِيدُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ أَخْتَبِئَ دَعْوَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ شَفَاعَةً لِأُمَّتِي
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Har bir paygʻambar uchun (ijobat boʻladigan) bir duo bor. Men esa, inshaalloh, oʻz duoimni qiyomat kunida ummatimga shafoat qilish uchun saqlab qoʻyishni istayman», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир пайғамбар учун (ижобат бўладиган) бир дуо бор. Мен эса, иншааллоҳ, ўз дуоимни қиёмат кунида умматимга шафоат қилиш учун сақлаб қўйишни истайман», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِذَا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ اللَّهُمَّ رَبَّ السَّمَوَاتِ السَّبْعِ وَرَبَّ الْأَرْضِ وَرَبَّ كُلِّ شَيْءٍ فَالِقَ الْحَبِّ وَالنَّوَى مُنْزِلَ التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ وَالْقُرْآنِ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ كُلِّ ذِي شَرٍّ أَنْتَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهِ أَنْتَ الْأَوَّلُ فَلَيْسَ قَبْلَكَ شَيْءٌ وَأَنْتَ الْآخِرُ فَلَيْسَ بَعْدَكَ شَيْءٌ وَأَنْتَ الظَّاهِرُ فَلَيْسَ فَوْقَكَ شَيْءٌ وَأَنْتَ الْبَاطِنُ فَلَيْسَ دُونَكَ شَيْءٌ اقْضِ عَنِّي الدَّيْنَ وَأَغْنِنِي مِنْ الْفَقْرِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadiki, u zot toʻshaklariga kelganlarida shunday der edilar: «Allohim, yetti osmonning Robbi, yerning Robbi va har bir narsaning Robbi, donni va danakni yorib chiqaruvchi, Tavrot, Injil va Qurʼonni nozil qilguvchi! Sen peshonasidan ushlab turadigan har bir yomonlik egasining yomonligidan Senga panoh tilayman. Sen Avvalsan, Sendan oldin hech narsa yoʻq; Sen Oxirsan, Sendan keyin hech narsa yoʻq; Sen Zohirsan, Sendan ustun hech narsa yoʻq; Sen Botinsan, Sendan past (yaqin) hech narsa yoʻq. Mendan qarzni ado etgil va meni faqirlikdan boy qilgil».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинадики, у зот тўшакларига келганларида шундай дер эдилар: «Аллоҳим, етти осмоннинг Робби, ернинг Робби ва ҳар бир нарсанинг Робби, донни ва данакни ёриб чиқарувчи, Таврот, Инжил ва Қуръонни нозил қилгувчи! Сен пешонасидан ушлаб турадиган ҳар бир ёмонлик эгасининг ёмонлигидан Сенга паноҳ тилайман. Сен Аввалсан, Сендан олдин ҳеч нарса йўқ; Сен Охирсан, Сендан кейин ҳеч нарса йўқ; Сен Зоҳирсан, Сендан устун ҳеч нарса йўқ; Сен Ботинсан, Сендан паст (яқин) ҳеч нарса йўқ. Мендан қарзни адо этгил ва мени фақирликдан бой қилгил».
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَتَصَدَّقُ بِالتَّمْرَةِ مِنْ الْكَسْبِ الطَّيِّبِ فَيَضَعُهَا فِي حَقِّهَا فَيَلِيهَا اللَّهُ بِيَمِينِهِ ثُمَّ مَا يَبْرَحُ فَيُرَبِّيهَا كَأَحْسَنِ مَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ حَتَّى تَكُونَ مِثْلَ الْجَبَلِ أَوْ أَعْظَمَ مِنْ الْجَبَلِقَالَ أَبِي و حَدَّثَنَا أَيْضًا يَعْنِي عَفَّانَ عَنْ خَالِدٍ أَظُنُّهُ الْوَاسِطِيَّ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فَيَقْبَلُهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِيَمِينِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, sizlardan biringiz halol kasbidan bir dona xurmoni sadaqa qiladi va uni oʻz haqiga qoʻyadi. Bas, Alloh uni Oʻz oʻng qoʻli bilan qabul qiladi, soʻng biringiz oʻz toyini parvarish qilganidek, eng goʻzal tarzda uni oʻstiraveradi, hatto u togʻday yoki togʻdan ham kattaroq boʻlib qoladi», dedilar. Otam aytdi: U — yaʼni Affon — Xoliddan, uni Vositiy deb oʻylayman, oʻsha isnodi va maʼnosi bilan ham rivoyat qildi, faqat u: «Alloh azza va jalla uni Oʻz oʻng qoʻli bilan qabul qiladi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, сизлардан бирингиз ҳалол касбидан бир дона хурмони садақа қилади ва уни ўз ҳақига қўяди. Бас, Аллоҳ уни Ўз ўнг қўли билан қабул қилади, сўнг бирингиз ўз тойини парвариш қилганидек, энг гўзал тарзда уни ўстираверади, ҳатто у тоғдай ёки тоғдан ҳам каттароқ бўлиб қолади», дедилар. Отам айтди: У — яъни Аффон — Холиддан, уни Воситий деб ўйлайман, ўша исноди ва маъноси билан ҳам ривоят қилди, фақат у: «Аллоҳ азза ва жалла уни Ўз ўнг қўли билан қабул қилади», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَمَا رَجُلٌ رَاكِبٌ عَلَى بَقَرَةٍ الْتَفَتَتْ إِلَيْهِ فَقَالَتْ إِنِّي لَمْ أُخْلَقْ لِهَذَا إِنَّمَا خُلِقْتُ لِلْحِرَاثَةِ قَالَ فَآمَنْتُ بِهِ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ قَالَ وَأَخَذَ الذِّئْبُ شَاةً فَتَبِعَهَا الرَّاعِي فَقَالَ الذِّئْبُ مَنْ لَهَا يَوْمَ السَّبُعِ يَوْمَ لَا رَاعِيَ لَهَا غَيْرِي قَالَ فَآمَنْتُ بِهِ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُقَالَ أَبُو سَلَمَةَ وَمَا هُمَا يَوْمَئِذٍ فِي الْقَوْمِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Bir kishi sigirga minib ketayotgan edi, u (sigir) unga oʻgirilib: ‹Men bu (ish) uchun yaratilmadim, men faqat yer haydash uchun yaratildim›, — dedi», — dedilar. (Soʻng u zot): «Men bunga ishonaman, Abu Bakr va Umar ham», — dedilar. (U zot davom etib): «Boʻri bir qoʻyni tutib oldi, choʻpon uning ortidan quvdi. Shunda boʻri: ‹Yirtqichlar kunida — mendan boshqa unga choʻpon boʻlmaydigan kunda — uni kim (asraydi)?› — dedi», — dedilar. (Soʻng u zot): «Men bunga ishonaman, Abu Bakr va Umar ham», — dedilar. Abu Salama aytdi: Oʻsha kuni u ikkovlari qavm orasida (hozir) emas edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бир киши сигирга миниб кетаётган эди, у (сигир) унга ўгирилиб: ‹Мен бу (иш) учун яратилмадим, мен фақат ер ҳайдаш учун яратилдим›, — деди», — дедилар. (Сўнг у зот): «Мен бунга ишонаман, Абу Бакр ва Умар ҳам», — дедилар. (У зот давом этиб): «Бўри бир қўйни тутиб олди, чўпон унинг ортидан қувди. Шунда бўри: ‹Йиртқичлар кунида — мендан бошқа унга чўпон бўлмайдиган кунда — уни ким (асрайди)?› — деди», — дедилар. (Сўнг у зот): «Мен бунга ишонаман, Абу Бакр ва Умар ҳам», — дедилар. Абу Салама айтди: Ўша куни у икковлари қавм орасида (ҳозир) эмас эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ ائْتُوا الصَّلَاةَ وَعَلَيْكُمْ السَّكِينَةُ فَصَلُّوا مَا أَدْرَكْتُمْ وَاقْضُوا مَا سَبَقَكُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Namozga vazminlik bilan kelinglar; ulgurganingizni oʻqinglar, sizdan oʻtib ketganini esa qazo qilinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Намозга вазминлик билан келинглар; улгурганингизни ўқинглар, сиздан ўтиб кетганини эса қазо қилинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلْيُفْرِغْ عَلَى يَدَيْهِ مِنْ إِنَائِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُفَقَالَ قَيْسٌ الْأَشْجَعِيُّ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَكَيْفَ إِذَا جَاءَ مِهْرَاسُكُمْ قَالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّكَ يَا قَيْسُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz uygʻonganida, idishidan qoʻliga uch marta suv quysin, chunki u qoʻli qayerda tunaganini bilmaydi», dedilar. Shunda Qays al-Ashjaʼiy: «Ey Abu Hurayra, agar (katta) tosh idishingiz kelib qolsa, qanday qilamiz?» — dedi. U: «Ey Qays, sening yomonligingdan Allohdan panoh soʻrayman», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз уйғонганида, идишидан қўлига уч марта сув қуйсин, чунки у қўли қаерда тунаганини билмайди», дедилар. Шунда Қайс ал-Ашжаъий: «Эй Абу Ҳурайра, агар (катта) тош идишингиз келиб қолса, қандай қиламиз?» — деди. У: «Эй Қайс, сенинг ёмонлигингдан Аллоҳдан паноҳ сўрайман», — деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ ائْتُوا الصَّلَاةَ وَعَلَيْكُمْ السَّكِينَةُ فَصَلُّوا مَا أَدْرَكْتُمْ وَاقْضُوا مَا سَبَقَكُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Namozga vazminlik bilan kelinglar; ulgurganingizni oʻqinglar, sizdan oʻtib ketganini esa qazo qilinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Намозга вазминлик билан келинглар; улгурганингизни ўқинглар, сиздан ўтиб кетганини эса қазо қилинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ بَكْرٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَلَقِيتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا جُنُبٌ فَمَشَيْتُ مَعَهُ حَتَّى قَعَدَ فَانْسَلَلْتُ فَأَتَيْتُ الرَّحْلَ فَاغْتَسَلْتُ ثُمَّ جِئْتُ وَهُوَ قَاعِدٌ فَقَالَ أَيْنَ كُنْتَ فَقُلْتُ لَقِيتَنِي وَأَنَا جُنُبٌ فَكَرِهْتُ أَنْ أَجْلِسَ إِلَيْكَ وَأَنَا جُنُبٌ فَانْطَلَقْتُ فَاغْتَسَلْتُ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَا يَنْجُسُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺga yoʻliqdim, oʻzim junub edim. Men u zot bilan birga yurdim, to u zot oʻtirgunlaricha. Soʻng sirgʻalib chiqib, manzilga bordim va gusl qildim. Qaytib kelganimda, u zot hali ham oʻtirgan edilar. U zot: «Qayerda eding?» — dedilar. Men: «Menga yoʻliqqaningizda junub edim, junub holimda huzuringizda oʻtirishni yoqtirmadim, shuning uchun borib gusl qildim», — dedim. U zot: «Subhanalloh! Albatta, moʻmin najas boʻlmaydi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺга йўлиқдим, ўзим жунуб эдим. Мен у зот билан бирга юрдим, то у зот ўтиргунларича. Сўнг сирғалиб чиқиб, манзилга бордим ва гусл қилдим. Қайтиб келганимда, у зот ҳали ҳам ўтирган эдилар. У зот: «Қаерда эдинг?» — дедилар. Мен: «Менга йўлиққанингизда жунуб эдим, жунуб ҳолимда ҳузурингизда ўтиришни ёқтирмадим, шунинг учун бориб гусл қилдим», — дедим. У зот: «Субҳаналлоҳ! Албатта, мўмин нажас бўлмайди», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ جُحَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى عَنْ كَسْبِ الْإِمَاءِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ choʻrilarning kasbi (topgan daromadi)dan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ чўриларнинг касби (топган даромади)дан қайтардилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنِ الْأَعْمَشِ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَلَا أُرَانِي إِلَّا قَدْ سَمِعْتُهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِمَامُ ضَامِنٌ وَالْمُؤَذِّنُ مُؤْتَمَنٌ اللَّهُمَّ أَرْشِدْ الْأَئِمَّةَ وَاغْفِرْ لِلْمُؤَذِّنِينَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Imom kafildir, muazzin esa omonatdordir. Allohim, imomlarni toʻgʻri yoʻlga boshla, muazzinlarni magʻfirat qil», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Имом кафилдир, муаззин эса омонатдордир. Аллоҳим, имомларни тўғри йўлга бошла, муаззинларни мағфират қил», дедилар.
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ يَعْنِي الرَّازِيَّ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَجْمَاءُ جُبَارٌ وَالْبِئْرُ جُبَارٌ وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ وَفِي الرِّكَازِ الْخُمْسُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Ajmoʼ (til bilmas hayvon yetkazgan zarar) bekordir, quduq (zarari) bekordir, kon (zarari) bekordir; rikozda esa beshdan bir bor», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ажмў (тил билмас ҳайвон етказган зарар) бекордир, қудуқ (зарари) бекордир, кон (зарари) бекордир; рикозда эса бешдан бир бор», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مَلَائِكَةً سَيَّارَةً فُضُلًا يَبْتَغُونَ مَجَالِسَ الذِّكْرِ وَإِذَا وَجَدُوا مَجْلِسًا فِيهِ ذِكْرٌ قَعَدُوا مَعَهُمْ فَحَضَنَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا بِأَجْنِحَتِهِمْ حَتَّى يَمْلَئُوا مَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ سَمَاءِ الدُّنْيَا فَإِذَا تَفَرَّقُوا عَرَجُوا أَوْ صَعِدُوا إِلَى السَّمَاءِ قَالَ فَيَسْأَلُهُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَهُوَ أَعْلَمُ مِنْ أَيْنَ جِئْتُمْ فَيَقُولُونَ جِئْنَاكَ مِنْ عِنْدِ عِبَادٍ لَكَ فِي الْأَرْضِ يُسَبِّحُونَكَ وَيُكَبِّرُونَكَ وَيَحْمَدُونَكَ وَيُهَلِّلُونَكَ وَيَسْأَلُونَكَ قَالَ وَمَاذَا يَسْأَلُونِي قَالُوا يَسْأَلُونَكَ جَنَّتَكَ قَالَ وَهَلْ رَأَوْا جَنَّتِي قَالُوا لَا أَيْ رَبِّ قَالَ فَكَيْفَ لَوْ قَدْ رَأَوْا جَنَّتِي قَالُوا وَيَسْتَجِيرُونَكَ قَالَ مِمَّ يَسْتَجِيرُونِي قَالُوا مِنْ نَارِكَ يَا رَبِّ قَالَ وَهَلْ رَأَوْا نَارِي قَالُوا لَا قَالُوا وَيَسْتَغْفِرُونَكَ قَالَ فَيَقُولُ قَدْ غَفَرْتُ لَهُمْ وَأَعْطَيْتُهُمْ مَا سَأَلُوا وَأَجَرْتُهُمْ مِمَّا اسْتَجَارُوا قَالَ فَيَقُولُونَ رَبِّ فِيهِمْ فُلَانٌ عَبْدٌ خَطَّاءٌ إِنَّمَا مَرَّ فَجَلَسَ مَعَهُمْ قَالَ فَيَقُولُ قَدْ غَفَرْتُ لَهُمْ هُمْ الْقَوْمُ لَا يَشْقَى بِهِمْ جَلِيسُهُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dedilar: «Albatta, Allohu taborak va taoloning (boshqa) ishlardan ortib qolgan, kezib yuruvchi farishtalari bor, ular zikr majlislarini izlab yurishadi. Qachon ichida zikr boʻlgan majlisni topsalar, ular bilan birga oʻtirishadi va bir-birlarini qanotlari bilan oʻrab olishadi, hatto oʻzlari bilan dunyo osmoni orasini toʻldirishadi. Qachon (zikr ahli) tarqalsa, (farishtalar) yuqoriga koʻtarilib, osmonga chiqishadi». (Nabiy ﷺ) dedilar: «Alloh azza va jalla ulardan — vaholanki U ularni yaxshi bilguvchidir — soʻraydi: ‹Qayoqdan keldingiz?› Ular: ‹Yer yuzidagi bandalaringning oldidan keldik, ular Seni poklab yod etishadi, Seni ulugʻlashadi, Senga hamd aytishadi, Seni yagona deb biladilar va Sendan soʻrashadi›, — deyishadi. (Alloh): ‹Mendan nimani soʻrashadi?› — deydi. Ular: ‹Sendan jannatingni soʻrashadi›, — deyishadi. (Alloh): ‹Ular jannatimni koʻrishganmi?› — deydi. Ular: ‹Yoʻq, ey Robbim›, — deyishadi. (Alloh): ‹Bordi-yu, jannatimni koʻrishsa qanday boʻlardi?!› — deydi. Ular: ‹(Yana) Sendan panoh soʻrashadi›, — deyishadi. (Alloh): ‹Ular Mendan nimadan panoh soʻrashadi?› — deydi. Ular: ‹Doʻzaxingdan, ey Robbim›, — deyishadi. (Alloh): ‹Ular doʻzaximni koʻrishganmi?› — deydi. Ular: ‹Yoʻq›, — deyishadi. Ular: ‹(Yana) Sendan magʻfirat soʻrashadi›, — deyishadi». (Nabiy ﷺ) dedilar: «Shunda (Alloh): ‹Men ularni kechirdim, soʻraganlarini ularga berdim va panoh soʻraganlaridan ularga panoh berdim›, — deydi». (Nabiy ﷺ) dedilar: «Shunda ular: ‹Robbim, ular orasida falonchi degan koʻp xato qiluvchi banda ham bor, u faqat oʻtib ketayotib ular bilan oʻtirib qolgan edi›, — deyishadi». (Nabiy ﷺ) dedilar: «Shunda (Alloh): ‹Uni ham kechirdim; ular shunday qavmdirki, ular bilan oʻtirgan kishi badbaxt boʻlmaydi›, — deydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дедилар: «Албатта, Аллоҳу таборак ва таолонинг (бошқа) ишлардан ортиб қолган, кезиб юрувчи фаришталари бор, улар зикр мажлисларини излаб юришади. Қачон ичида зикр бўлган мажлисни топсалар, улар билан бирга ўтиришади ва бир-бирларини қанотлари билан ўраб олишади, ҳатто ўзлари билан дунё осмони орасини тўлдиришади. Қачон (зикр аҳли) тарқалса, (фаришталар) юқорига кўтарилиб, осмонга чиқишади». (Набий ﷺ) дедилар: «Аллоҳ азза ва жалла улардан — ваҳоланки У уларни яхши билгувчидир — сўрайди: ‹Қаёқдан келдингиз?› Улар: ‹Ер юзидаги бандаларингнинг олдидан келдик, улар Сени поклаб ёд этишади, Сени улуғлашади, Сенга ҳамд айтишади, Сени ягона деб биладилар ва Сендан сўрашади›, — дейишади. (Аллоҳ): ‹Мендан нимани сўрашади?› — дейди. Улар: ‹Сендан жаннатингни сўрашади›, — дейишади. (Аллоҳ): ‹Улар жаннатимни кўришганми?› — дейди. Улар: ‹Йўқ, эй Роббим›, — дейишади. (Аллоҳ): ‹Борди-ю, жаннатимни кўришса қандай бўларди?!› — дейди. Улар: ‹(Яна) Сендан паноҳ сўрашади›, — дейишади. (Аллоҳ): ‹Улар Мендан нимадан паноҳ сўрашади?› — дейди. Улар: ‹Дўзахингдан, эй Роббим›, — дейишади. (Аллоҳ): ‹Улар дўзахимни кўришганми?› — дейди. Улар: ‹Йўқ›, — дейишади. Улар: ‹(Яна) Сендан мағфират сўрашади›, — дейишади». (Набий ﷺ) дедилар: «Шунда (Аллоҳ): ‹Мен уларни кечирдим, сўраганларини уларга бердим ва паноҳ сўраганларидан уларга паноҳ бердим›, — дейди». (Набий ﷺ) дедилар: «Шунда улар: ‹Роббим, улар орасида фалончи деган кўп хато қилувчи банда ҳам бор, у фақат ўтиб кетаётиб улар билан ўтириб қолган эди›, — дейишади». (Набий ﷺ) дедилар: «Шунда (Аллоҳ): ‹Уни ҳам кечирдим; улар шундай қавмдирки, улар билан ўтирган киши бадбахт бўлмайди›, — дейди».
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنِ الْحَسَنِ وَغَيْرِهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَى عِيسَى عَلَيْهِ السَّلَام رَجُلًا يَسْرِقُ فَقَالَ لَهُ يَا فُلَانُ أَسَرَقْتَ قَالَ لَا وَاللَّهِ مَا سَرَقْتُ قَالَ آمَنْتُ بِاللَّهِ وَكَذَّبْتُ بَصَرِي
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — buni Nabiy ﷺdan boʻlsa kerak deb bilaman: U zot: «Iso (alayhissalom) bir kishining oʻgʻirlik qilayotganini koʻrib qoldi va unga: ‹Ey falonchi, oʻgʻirlik qildingmi?› — dedi. U: ‹Yoʻq, Allohga qasamki, oʻgʻirlik qilmadim›, — dedi. (Iso): ‹Men Allohga imon keltirdim va oʻz koʻzimni yolgʻonchi qildim›, — dedi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — буни Набий ﷺдан бўлса керак деб биламан: У зот: «Исо (алайҳиссалом) бир кишининг ўғирлик қилаётганини кўриб қолди ва унга: ‹Эй фалончи, ўғирлик қилдингми?› — деди. У: ‹Йўқ, Аллоҳга қасамки, ўғирлик қилмадим›, — деди. (Исо): ‹Мен Аллоҳга имон келтирдим ва ўз кўзимни ёлғончи қилдим›, — деди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْجَبَّارِ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ كَعْبٍ الْقُرَظِيَّ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الرَّحِمَ شُجْنَةٌ مِنْ الرَّحْمَنِ تَقُولُ يَا رَبِّ إِنِّي قُطِعْتُ يَا رَبِّ إِنِّي أُسِيءَ إِلَيَّ يَا رَبِّ إِنِّي ظُلِمْتُ يَا رَبِّ يَا رَبِّ قَالَ فَيُجِيبُهَا أَمَا تَرْضَيْنَ أَنْ أَصِلَ مَنْ وَصَلَكِ وَأَقْطَعَ مَنْ قَطَعَكِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ shunday deyayotganlarini eshitdim: «Albatta, rahm (qarindoshlik) Rahmondan boʻlgan bir shoxobchadir. U: ‹Ey Robbim, men uzildim! Ey Robbim, menga yomonlik qilindi! Ey Robbim, menga zulm qilindi! Ey Robbim, ey Robbim!› — deydi. Shunda (Alloh) unga javob beradi: ‹Seni ulaganni ulashim, seni uzganni uzishim senga rozilik keltirmaydimi?›»Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ шундай деяётганларини эшитдим: «Албатта, раҳм (қариндошлик) Раҳмондан бўлган бир шохобчадир. У: ‹Эй Роббим, мен узилдим! Эй Роббим, менга ёмонлик қилинди! Эй Роббим, менга зулм қилинди! Эй Роббим, эй Роббим!› — дейди. Шунда (Аллоҳ) унга жавоб беради: ‹Сени улаганни улашим, сени узганни узишим сенга розилик келтирмайдими?›»
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ جَالِسًا فِي الشَّمْسِ فَقَلَصَتْ عَنْهُ فَلْيَتَحَوَّلْ مِنْ مَجْلِسِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Sizlardan biringiz quyoshda oʻtirgan boʻlsa-yu, (soya) undan qisqarib ketsa, oʻtirgan joyidan koʻchsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Сизлардан бирингиз қуёшда ўтирган бўлса-ю, (соя) ундан қисқариб кетса, ўтирган жойидан кўчсин», дедилар.