وَعَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " ثَلَاثَةٌ لَهُمْ أَجْرَانِ: رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمَنَ بِنَبِيِّهِ وَآمَنَ بِمُحَمَّدٍ وَالْعَبْدُ الْمَمْلُوكُ إِذَا أَدَّى حَقَّ اللَّهِ وَحَقَّ مَوَالِيهِ وَرَجُلٌ كَانَتْ عِنْدَهُ أَمَةٌ يَطَؤُهَا فَأَدَّبَهَا فَأَحْسَنَ تَأْدِيبَهَا وَعَلَّمَهَا فَأَحْسَنَ تَعْلِيمِهَا ثُمَّ أَعْتَقَهَا فَتَزَوَّجَهَا فَلَهُ أَجْرَانِ "
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uch kishiga ikki barobar ajr beriladi: kitob ahlidan boʻlib, oʻz paygʻambariga (Iso yoki Musoga) iymon keltirgan, soʻng Muhammad ﷺ ga iymon keltirgan (Islomni qabul qilgan) kishi; Allohga ham, xojasiga ham (vazifasini) ado etgan qul; va choʻrisini chiroyli odob bilan tarbiyalab, yaxshilab (dinni) oʻrgatib, soʻng uni ozod qilib, (keyin) unga uylangan xoja», — dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уч кишига икки баробар ажр берилади: китоб аҳлидан бўлиб, ўз пайғамбарига (Исо ёки Мусога) иймон келтирган, сўнг Муҳаммад ﷺ га иймон келтирган (Исломни қабул қилган) киши; Аллоҳга ҳам, хожасига ҳам (вазифасини) адо этган қул; ва чўрисини чиройли одоб билан тарбиялаб, яхшилаб (динни) ўргатиб, сўнг уни озод қилиб, (кейин) унга уйланган хожа», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا أَحَدٌ أَصْبَرُ عَلَى أَذًى يَسْمَعُهُ مِنَ اللَّهِ يَدْعُونَ لَهُ الْوَلَدَ ثُمَّ يُعَافِيهِمْ وَيَرْزُقُهُمْ»
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oliy boʻlgan Allohdan koʻra eshitgan ozoriga sabr qiluvchiroq hech kim yoʻq: ular Unga teng (sherik) qiladilar, Unga bola nisbat beradilar, shunga qaramay U ularni rizqlantiradi, ularga ofiyat beradi va ularga (neʼmatlar) ato etadi», — dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Олий бўлган Аллоҳдан кўра эшитган озорига сабр қилувчироқ ҳеч ким йўқ: улар Унга тенг (шерик) қиладилар, Унга бола нисбат берадилар, шунга қарамай У уларни ризқлантиради, уларга офият беради ва уларга (неъматлар) ато этади», — дедилар.
وَعَن أبي مُوسَى قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ فَقَالَ: «إِنَّ اللَّهَ عز وَجل لَا يَنَامُ وَلَا يَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَنَامَ يَخْفِضُ الْقِسْطَ وَيَرْفَعُهُ يُرْفَعُ إِلَيْهِ عَمَلُ اللَّيْلِ قَبْلَ عَمَلِ النَّهَارِ وَعَمَلُ النَّهَارِ قَبْلَ عَمَلِ اللَّيْل حجابه النُّور» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizning oramizda turib, besh kalima (gap) aytdilar. (Paygʻambar): «Albatta Alloh azza va jalla uxlamaydi va Unga uxlash loyiq (munosib) ham emas. U adolat (tarozisi)ni pasaytiradi va koʻtaradi. Unga kechaning amali kunduzning amalidan oldin, kunduzning amali esa kechaning amalidan oldin koʻtariladi. Uning hijobi (pardasi) — Nurdir — Abu Bakrning rivoyatida: ‹oʻt (olov)dir› —; agar uni ochsa, yuzining nurlari koʻzi yetgan (joygacha) boʻlgan maxluqotini yondirib yuborardi», dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизнинг орамизда туриб, беш калима (гап) айтдилар. (Пайғамбар): «Албатта Аллоҳ азза ва жалла ухламайди ва Унга ухлаш лойиқ (муносиб) ҳам эмас. У адолат (тарозиси)ни пасайтиради ва кўтаради. Унга кечанинг амали кундузнинг амалидан олдин, кундузнинг амали эса кечанинг амалидан олдин кўтарилади. Унинг ҳижоби (пардаси) — Нурдир — Абу Бакрнинг ривоятида: ‹ўт (олов)дир› —; агар уни очса, юзининг нурлари кўзи етган (жойгача) бўлган махлуқотини ёндириб юборарди», дедилар.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ آدَمَ مِنْ قَبْضَةٍ قَبَضَهَا مِنْ جَمِيعِ الْأَرْضِ فَجَاءَ بَنُو آدَمَ عَلَى قَدْرِ الْأَرْضِ مِنْهُمُ الْأَحْمَرُ وَالْأَبْيَضُ وَالْأَسْوَدُ وَبَيْنَ ذَلِكَ وَالسَّهْلُ وَالْحَزْنُ وَالْخَبِيثُ وَالطَّيِّبُ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُد
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U: «Rasululloh ﷺ shunday dedilar: ‹Alloh Odamni butun yer (yuzi)dan olgan bir siqim (tuproq)dan yaratdi. Shu sababli Odam bolalari yerning (turli xilligi)ga qarab dunyoga keldi: ulardan qizili ham, oqi ham, qorasi ham, shularning orasidagisi ham, yumshogʻi ham, qattigʻi ham, yomoni ham, yaxshisi ham boʻldi›» dedi. Yahyoning rivoyatida «va shularning orasidagisi» (degan ziyoda) bor. Xabar berish (lafzi) esa Yazidning rivoyatidadir.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У: «Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: ‹Аллоҳ Одамни бутун ер (юзи)дан олган бир сиқим (тупроқ)дан яратди. Шу сабабли Одам болалари ернинг (турли хиллиги)га қараб дунёга келди: улардан қизили ҳам, оқи ҳам, қораси ҳам, шуларнинг орасидагиси ҳам, юмшоғи ҳам, қаттиғи ҳам, ёмони ҳам, яхшиси ҳам бўлди›» деди. Яҳёнинг ривоятида «ва шуларнинг орасидагиси» (деган зиёда) бор. Хабар бериш (лафзи) эса Язиднинг ривоятидадир.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَثَلُ الْقَلْبِ كَرِيشَةٍ بِأَرْضِ فَلَاةٍ يُقَلِّبُهَا الرِّيَاحُ ظَهْرًا لِبَطْنٍ» . رَوَاهُ أَحْمد
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qalbning misoli choʻldagi patga oʻxshaydi, shamollar uni astar-avrasini agʻdarib turaveradi», dedilar. «Ahmad rivoyat qilgan».Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қалбнинг мисоли чўлдаги патга ўхшайди, шамоллар уни астар-аврасини ағдариб тураверади», дедилар. «Аҳмад ривоят қилган».
وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّمَا مَثَلِي وَمَثَلُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ كَمَثَلِ رَجُلٍ أَتَى قَوْمًا فَقَالَ يَا قَوْمِ إِنِّي رَأَيْتُ الْجَيْشَ بِعَيْنِي وَإِنِّي أَنَا النَّذِيرُ الْعُرْيَانُ فَالنَّجَاءَ النَّجَاءَ فَأَطَاعَهُ طَائِفَةٌ مِنْ قَوْمِهِ فَأَدْلَجُوا فَانْطَلَقُوا عَلَى مَهْلِهِمْ فَنَجَوْا وَكَذَّبَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ فَأَصْبَحُوا مَكَانَهُمْ فَصَبَّحَهُمُ الْجَيْشُ فَأَهْلَكَهُمْ وَاجْتَاحَهُمْ فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ أَطَاعَنِي فَاتَّبَعَ مَا جِئْتُ بِهِ وَمثل من عَصَانِي وَكذب بِمَا جِئْتُ بِهِ مِنَ الْحَقِّ»
Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Mening va Alloh meni (yuborib) qoʻlimga bergan narsaning misoli bir qavmga kelib: ‹Ey qavmim, men dushman lashkarini oʻz koʻzim bilan koʻrdim, men ochiq-oydin ogohlantiruvchidirman, qutuling!› degan kishining misoliga oʻxshaydi. Shunda qavmidan bir toifa unga itoat qilib, tunda yoʻlga chiqishdi va shoshilmasdan ketib, najot topishdi. Bir toifa esa uni yolgʻonchiga chiqarib, oʻz joylarida qolishdi. Ertalab lashkar ularning ustiga bostirib kelib, ularni halok qilib, butunlay qirib tashladi. Bu menga itoat qilib, men keltirgan narsaga ergashgan kishining hamda menga osiy boʻlib, men keltirgan haqni yolgʻonga chiqargan kishining misolidir», dedilar.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Менинг ва Аллоҳ мени (юбориб) қўлимга берган нарсанинг мисоли бир қавмга келиб: ‹Эй қавмим, мен душман лашкарини ўз кўзим билан кўрдим, мен очиқ-ойдин огоҳлантирувчидирман, қутулинг!› деган кишининг мисолига ўхшайди. Шунда қавмидан бир тоифа унга итоат қилиб, тунда йўлга чиқишди ва шошилмасдан кетиб, нажот топишди. Бир тоифа эса уни ёлғончига чиқариб, ўз жойларида қолишди. Эрталаб лашкар уларнинг устига бостириб келиб, уларни ҳалок қилиб, бутунлай қириб ташлади. Бу менга итоат қилиб, мен келтирган нарсага эргашган кишининг ҳамда менга осий бўлиб, мен келтирган ҳақни ёлғонга чиқарган кишининг мисолидир», дедилар.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَثَلُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ مِنَ الْهُدَى وَالْعلم كَمثل الْغَيْث الْكثير أصَاب أَرضًا فَكَانَ مِنْهَا نقية قَبِلَتِ الْمَاءَ فَأَنْبَتَتِ الْكَلَأَ وَالْعُشْبَ الْكَثِيرَ وَكَانَتْ مِنْهَا أَجَادِبُ أَمْسَكَتِ الْمَاءَ فَنَفَعَ اللَّهُ بِهَا النَّاس فَشَرِبُوا وَسقوا وزرعوا وأصابت مِنْهَا طَائِفَةً أُخْرَى إِنَّمَا هِيَ قِيعَانٌ لَا تُمْسِكُ مَاءً وَلَا تُنْبِتُ كَلَأً فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ فَقُهَ فِي دِينِ اللَّهِ وَنَفَعَهُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ فَعَلِمَ وَعَلَّمَ وَمَثَلُ مَنْ لَمْ يَرْفَعْ بِذَلِكَ رَأْسًا وَلَمْ يَقْبَلْ هُدَى اللَّهِ الَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِ»
Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Alloh meni (yuborgan) hidoyat va ilmning misoli — yerga yoqqan moʻl yomgʻirga oʻxshaydi. (Yerning) bir qismi unumdor boʻlib, suvni shimib, koʻp oʻt-oʻlan oʻstirdi. Bir qismi qattiq (zovur) boʻlib, suvni (oʻzida) ushlab qoldi; Alloh u bilan odamlarga foyda berdi — ular undan ichdilar, (mol)larini sugʻordilar va (yer) ekishda foydalandilar. Yana bir qismi esa tep-tekis (shoʻr) yer boʻlib, na suvni ushladi, na oʻsimlik oʻstirdi. Mana shu — Allohning dinini anglab, men orqali yuborilgan (ilm)dan foyda topgan, oʻrganib (boshqalarga) oʻrgatgan kishi bilan, (bunga) eʼtibor bermagan, men orqali (yuborilgan) Alloh hidoyatini qabul qilmagan kishining misolidir», — dedilar.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳ мени (юборган) ҳидоят ва илмнинг мисоли — ерга ёққан мўл ёмғирга ўхшайди. (Ернинг) бир қисми унумдор бўлиб, сувни шимиб, кўп ўт-ўлан ўстирди. Бир қисми қаттиқ (зовур) бўлиб, сувни (ўзида) ушлаб қолди; Аллоҳ у билан одамларга фойда берди — улар ундан ичдилар, (мол)ларини суғордилар ва (ер) экишда фойдаландилар. Яна бир қисми эса теп-текис (шўр) ер бўлиб, на сувни ушлади, на ўсимлик ўстирди. Мана шу — Аллоҳнинг динини англаб, мен орқали юборилган (илм)дан фойда топган, ўрганиб (бошқаларга) ўргатган киши билан, (бунга) эътибор бермаган, мен орқали (юборилган) Аллоҳ ҳидоятини қабул қилмаган кишининг мисолидир», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ أَعْظَمَ الذُّنُوبِ عِنْدَ اللَّهِ أَنْ يَلْقَاهُ بِهَا عَبْدٌ بَعْدَ الْكَبَائِرِ الَّتِي نَهَى اللَّهُ عَنْهَا أَنْ يَمُوتَ رَجُلٌ وَعَلَيْهِ دَيْنٌ لَا يَدَعُ لَهُ قَضَاءً» . رَوَاهُ أَحْمد وَأَبُو دَاوُد
Sulaymon ibn Dovud al-Mahriy bizga, Ibn Vahb unga xabar berib, Said ibn Abu Ayyub unga aytib berdiki, u Abu Abdulloh al-Qurashiyni shunday deganini eshitgan: Men Abu Burda ibn Abu Musa al-Ashʼariyni otasidan, u Rasululloh ﷺdan rivoyat qilib aytganini eshitdim: Rasululloh ﷺ: «Alloh harom qilgan kabira gunohlardan keyin, banda Alloh huzuriga olib boradigan eng katta gunoh shuki, bir kishi zimmasida qarz bilan oʻlsa-yu, uni toʻlash uchun (mol) qoldirmasa», dedilar.Сулаймон ибн Довуд ал-Маҳрий бизга, Ибн Ваҳб унга хабар бериб, Саид ибн Абу Айюб унга айтиб бердики, у Абу Абдуллоҳ ал-Қурашийни шундай деганини эшитган: Мен Абу Бурда ибн Абу Муса ал-Ашъарийни отасидан, у Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилиб айтганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ ҳаром қилган кабира гуноҳлардан кейин, банда Аллоҳ ҳузурига олиб борадиган энг катта гуноҳ шуки, бир киши зиммасида қарз билан ўлса-ю, уни тўлаш учун (мол) қолдирмаса», дедилар.
عَن أَبِي مُوسَى عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ وَالدَّارِمِيُّ
Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Valiysiz nikoh (sahih) boʻlmaydi», dedilar. Abu Dovud dedi: «U Yunusdan, Abu Burdadan (rivoyat qilingan), Isroil esa Abu Ishoqdan, Abu Burdadan (rivoyat qilgan)».Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Валийсиз никоҳ (саҳиҳ) бўлмайди», дедилар. Абу Довуд деди: «У Юнусдан, Абу Бурдадан (ривоят қилинган), Исроил эса Абу Ишоқдан, Абу Бурдадан (ривоят қилган)».
وَعَن أبي مُوسَى قَالَ: لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الْوَالِدِ وَوَلَدِهِ وَبَيْنَ الْأَخِ وَبَيْنَ أَخِيهِ. رَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ وَالدَّارَقُطْنِيُّ
Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ona bilan uni farzandi orasini hamda aka bilan ukasi orasini ajratgan kishini laʼnatladilar.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ она билан уни фарзанди орасини ҳамда ака билан укаси орасини ажратган кишини лаънатладилар.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَنِّي وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لَا أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا إِلَّا كَفَّرْتُ عَنْ يَمِينِي وَأَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ»
(Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Ashʼariylardan bir guruh (kishi) bilan Rasululloh ﷺning oldilariga — u zotdan ulov soʻrash uchun — keldim. U zot: «Allohga qasamki, men sizlarni mindirmayman; menda sizlarni mindiradigan (narsa) ham yoʻq», dedilar. Soʻng biz Alloh xohlagancha (bir muddat) turdik; keyin (u zotga) tuyalar keltirildi va u zot bizga uchta tuya (berishni) buyurdilar. Biz joʻnab ketganimizda, baʼzilarimiz bir-birimizga: «Alloh bizga baraka bermaydi; biz Rasululloh ﷺning oldilariga ulov soʻrab keldik, u zot bizni mindirmaslikka qasam ichdilar, soʻng (baribir) bizni mindirdilar», dedik. Abu Muso aytdi: Bas, biz Paygʻambar ﷺning oldilariga kelib, buni u zotga zikr qildik. U zot: «Sizlarni men mindirganim yoʻq; balki Alloh sizlarni mindirdi. Allohga qasamki — inshaalloh — men biror narsaga qasam ichsam-u, soʻng undan boshqasini yaxshiroq deb koʻrsam, albatta qasamim (uchun) kaffora toʻlab, yaxshiroq boʻlganini qilaman va (qasam uchun) kaffora (beraman)», dedilar.(Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Ашъарийлардан бир гуруҳ (киши) билан Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига — у зотдан улов сўраш учун — келдим. У зот: «Аллоҳга қасамки, мен сизларни миндирмайман; менда сизларни миндирадиган (нарса) ҳам йўқ», дедилар. Сўнг биз Аллоҳ хоҳлаганча (бир муддат) турдик; кейин (у зотга) туялар келтирилди ва у зот бизга учта туя (беришни) буюрдилар. Биз жўнаб кетганимизда, баъзиларимиз бир-биримизга: «Аллоҳ бизга барака бермайди; биз Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига улов сўраб келдик, у зот бизни миндирмасликка қасам ичдилар, сўнг (барибир) бизни миндирдилар», дедик. Абу Мусо айтди: Бас, биз Пайғамбар ﷺнинг олдиларига келиб, буни у зотга зикр қилдик. У зот: «Сизларни мен миндирганим йўқ; балки Аллоҳ сизларни миндирди. Аллоҳга қасамки — иншааллоҳ — мен бирор нарсага қасам ичсам-у, сўнг ундан бошқасини яхшироқ деб кўрсам, албатта қасамим (учун) каффора тўлаб, яхшироқ бўлганини қиламан ва (қасам учун) каффора (бераман)», дедилар.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا مَرَّ أَحَدُكُمْ فِي مَسْجِدِنَا وَفِي سُوقِنَا وَمَعَهُ نَبْلٌ فَلْيُمْسِكْ عَلَى نِصَالِهَا أَنْ يُصِيبَ أَحَدًا مِنَ الْمُسْلِمِينَ مِنْهَا بِشَيْءٍ»
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz bir bogʻ yonidan oʻtsa, undan yesin, ammo etagiga solib olib ketmasin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз бир боғ ёнидан ўтса, ундан есин, аммо этагига солиб олиб кетмасин», дедилар.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " ثَلَاثَةٌ لَا تَدْخُلُ الجنَّةَ: مُدْمنُ الخمرِ وقاطِعُ الرَّحِم ومصدق السحر " رَوَاهُ أَحْمد
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Uch (toifa) kishi jannatga kirmaydi: xamrga berilib ketgan kishi, qarindoshlik rishtasini uzuvchi va sehrga ishonuvchi», dedilar. Ahmad rivoyat qilgan.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Уч (тоифа) киши жаннатга кирмайди: хамрга берилиб кетган киши, қариндошлик риштасини узувчи ва сеҳрга ишонувчи», дедилар. Аҳмад ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا وَرَجُلَانِ مِنْ بَنِي عَمِّي فَقَالَ أَحَدُهُمَا: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمِّرْنَا عَلَى بَعْضِ مَا وَلَّاكَ اللَّهُ وَقَالَ الْآخَرُ مِثْلَ ذَلِكَ فَقَالَ: «إِنَّا وَاللَّهِ لَا نُوَلِّي عَلَى هَذَا الْعَمَلِ أَحَدًا سَأَلَهُ وَلَا أَحَدًا حَرَصَ عَلَيْهِ» . وَفِي رِوَايَةٍ قَالَ: «لَا نَسْتَعْمِلُ عَلَى عَمَلِنَا مَنْ أَرَادَهُ»
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men va amakimning ikki oʻgʻli Nabiy ﷺ ning huzurlariga kirdik. Ikki kishidan biri: «Yo Rasululloh! Alloh azza va jalla Sizning qoʻlingizga topshirgan narsalarning baʼzisiga bizni amir qilib qoʻying», dedi. Boshqasi ham xuddi shunday dedi. Shunda u zot: «Vallohi, biz bu ishga uni soʻragan kishini ham, unga hirs qoʻygan kishini ham tayinlamaymiz», dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен ва амакимнинг икки ўғли Набий ﷺ нинг ҳузурларига кирдик. Икки кишидан бири: «Ё Расулуллоҳ! Аллоҳ азза ва жалла Сизнинг қўлингизга топширган нарсаларнинг баъзисига бизни амир қилиб қўйинг», деди. Бошқаси ҳам худди шундай деди. Шунда у зот: «Валлоҳи, биз бу ишга уни сўраган кишини ҳам, унга ҳирс қўйган кишини ҳам тайинламаймиз», дедилар.
عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا بَعَثَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِهِ فِي بَعْضِ أَمْرِهِ قَالَ: «بَشِّرُوا وَلَا تُنَفِّرُوا وَيَسِّرُوا وَلَا تُعَسِّرُوا»
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ sahobalaridan birini biror ishlari uchun joʻnatsalar, shunday derdilar: ‹Xushxabar beringlar, nafratlantirmanglar; yengillik qilinglar, qiyinlashtirmanglar›».Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларидан бирини бирор ишлари учун жўнатсалар, шундай дердилар: ‹Хушхабар беринглар, нафратлантирманглар; енгиллик қилинглар, қийинлаштирманглар›».
وَعَن أبي مُوسَى الأشعريِّ: أَنَّ رَجُلَيْنِ ادَّعَيَا بَعِيرًا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَعَثَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا شَاهِدَيْنَ فَقَسَّمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمَا نِصْفَيْنِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَفِي رِوَايَةٍ لَهُ وَلِلنَّسَائِيِّ وَابْنِ مَاجَهْ: أَنَّ رَجُلَيْنِ ادَّعَيَا بَعِيرًا لَيْسَتْ لِوَاحِدٍ مِنْهُمَا بَيِّنَةٌ فَجَعَلَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمَا
Muhammad ibn Bashshor bizga aytib berdi: Hajjoj ibn Minhol bizga aytib berdi: Hammom bizga Qatodadan, uning isnodi maʼnosida rivoyat qildiki: Ikki kishi Nabiy ﷺ zamonlarida bir tuyani daʼvo qildilar. Ularning har biri ikkitadan guvoh keltirdi. Shunda Nabiy ﷺ uni ikkalasi oʻrtasida teng ikki boʻlakka boʻlib berdilar.Муҳаммад ибн Башшор бизга айтиб берди: Ҳажжож ибн Минҳол бизга айтиб берди: Ҳаммом бизга Қатодадан, унинг исноди маъносида ривоят қилдики: Икки киши Набий ﷺ замонларида бир туяни даъво қилдилар. Уларнинг ҳар бири иккитадан гувоҳ келтирди. Шунда Набий ﷺ уни иккаласи ўртасида тенг икки бўлакка бўлиб бердилар.
وَعَن أبي مُوسَى قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: الرَّجُلُ يُقَاتِلُ لِلْمَغْنَمِ وَالرَّجُلُ يُقَاتِلُ لِلذِّكْرِ وَالرَّجُلُ يُقَاتِلُ لِيُرَى مَكَانُهُ فَمَنْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ؟ قَالَ: «مَنْ قَاتَلَ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا فَهُوَ فِي سَبِيلِ الله»
Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Paygʻambar ﷺ ning oldiga kelib: «Bir kishi oʻlja (gʻanimat) uchun jang qiladi; boshqasi shuhrat uchun jang qiladi; uchinchisi koʻrsatish (riyokorlik) uchun jang qiladi; ulardan qaysi biri Alloh yoʻlida jang qiladi?» — deb soʻradi. Paygʻambar ﷺ: «Kim Allohning Kalimasi (yaʼni Islom) oliy (ustun) boʻlishi uchun jang qilsa, (oʻsha) Alloh yoʻlida jang qiladi», — dedi.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Пайғамбар ﷺ нинг олдига келиб: «Бир киши ўлжа (ғанимат) учун жанг қилади; бошқаси шуҳрат учун жанг қилади; учинчиси кўрсатиш (риёкорлик) учун жанг қилади; улардан қайси бири Аллоҳ йўлида жанг қилади?» — деб сўради. Пайғамбар ﷺ: «Ким Аллоҳнинг Калимаси (яъни Ислом) олий (устун) бўлиши учун жанг қилса, (ўша) Аллоҳ йўлида жанг қилади», — деди.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ أَبْوَابَ الْجَنَّةِ تَحْتَ ظِلَالِ السُّيُوفِ» فَقَامَ رَجُلٌ رَثُّ الْهَيْئَةِ فَقَالَ: يَا أَبَا مُوسَى أَنْتَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ هَذَا؟ قَالَ: نَعَمْ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ: أَقْرَأُ عَلَيْكُمُ السَّلَامَ ثُمَّ كَسَرَ جَفْنَ سَيْفِهِ فَأَلْقَاهُ ثُمَّ مَشَى بِسَيْفِهِ إِلَى الْعَدُوِّ فَضَرَبَ بِهِ حَتَّى قُتِلَ. رَوَاهُ مُسلم
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dushman roʻparasida turib shunday dedi: Rasululloh ﷺ: «Albatta jannat eshiklari qilichlar soyasi ostidadir», dedilar. Shunda kiyimi eski bir kishi turib: «Yo Abu Muso! Rasululloh ﷺ buni aytganlarini oʻzing eshitdingmi?» dedi. (U): «Ha», dedi. (Rovuy) dedi: «Shunda u oʻz hamrohlari oldiga qaytib: ‹Sizlarga salom yoʻllayman›, dedi. Soʻng qilichining qinini sindirib, uni uloqtirdi-da, qilichi bilan dushman tomon yurib, oʻldirilguncha urush qildi».Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У душман рўпарасида туриб шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта жаннат эшиклари қиличлар сояси остидадир», дедилар. Шунда кийими эски бир киши туриб: «Ё Абу Мусо! Расулуллоҳ ﷺ буни айтганларини ўзинг эшитдингми?» деди. (У): «Ҳа», деди. (Ровуй) деди: «Шунда у ўз ҳамроҳлари олдига қайтиб: ‹Сизларга салом йўллайман›, деди. Сўнг қиличининг қинини синдириб, уни улоқтирди-да, қиличи билан душман томон юриб, ўлдирилгунча уруш қилди».
وَعَن أبي مُوسَى الأشعريِّ قَالَ: قَدِمْنَا فَوَافَقْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ افْتَتَحَ خَيْبَرَ فَأَسْهَمَ لَنَا أَوْ قَالَ: فَأَعْطَانَا مِنْهَا وَمَا قَسَمَ لِأَحَدٍ غَابَ عَنْ فَتْحِ خَيْبَرَ مِنْهَا شَيْئًا إِلَّا لمَنْ شهِدَ معَه إِلَّا أَصْحَابَ سَفِينَتِنَا جَعْفَرًا وَأَصْحَابَهُ أَسْهَمَ لَهُمْ مَعَهم. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz yetib keldik va Rasululloh ﷺni Xaybarni fath etgan paytlarida uchratdik. U zot bizga ulush ajratdilar — yoki: bizga undan berdilar, dedi. Rasululloh ﷺ Xaybar fathida hozir boʻlmagan hech kimga undan biror narsa taqsimlamadilar, faqat u zot bilan birga hozir boʻlganlargagina (taqsimladilar). Faqat bizning kemamiz ahli — Jaʼfar va uning hamrohlari bundan mustasno; ularga ham (musulmonlar) bilan birga ulush ajratdilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз етиб келдик ва Расулуллоҳ ﷺни Хайбарни фатҳ этган пайтларида учратдик. У зот бизга улуш ажратдилар — ёки: бизга ундан бердилар, деди. Расулуллоҳ ﷺ Хайбар фатҳида ҳозир бўлмаган ҳеч кимга ундан бирор нарса тақсимламадилар, фақат у зот билан бирга ҳозир бўлганларгагина (тақсимладилар). Фақат бизнинг кемамиз аҳли — Жаъфар ва унинг ҳамроҳлари бундан мустасно; уларга ҳам (мусулмонлар) билан бирга улуш ажратдилар.
وَعَن أبي مُوسَى قَالَ: رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْكُلُ لَحْمَ الدَّجَاجِ
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺni tovuq goʻshtini yeyayotgan holda koʻrdim. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺни товуқ гўштини еяётган ҳолда кўрдим. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: احْتَرَقَ بَيْتٌ بِالْمَدِينَةِ عَلَى أَهْلِهِ مِنَ اللَّيْلِ فَحُدِّثَ بِشَأْنِهِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ هَذِهِ النَّارُ إِنَّمَا هِيَ عَدُوٌّ لَكُمْ فَإِذَا نِمْتُمْ فأطفئوها عَنْكُم»
(Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu) aytdi:) Madinada kechasi bir uy ichidagilar bilan birga yonib ketdi. Paygʻambar ﷺga ularning ahvoli haqida gapirilganda, u zot: «Bu olov sizlarga dushmandir; uxlaganingizda, uni oʻzingizdan (daf qilib) oʻchiringlar», dedilar.(Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мадинада кечаси бир уй ичидагилар билан бирга ёниб кетди. Пайғамбар ﷺга уларнинг аҳволи ҳақида гапирилганда, у зот: «Бу олов сизларга душмандир; ухлаганингизда, уни ўзингиздан (даф қилиб) ўчиринглар», дедилар.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أُحِلَّ الذَّهَبُ وَالْحَرِيرُ لِلْإِنَاثِ مِنْ أُمَّتِي وَحُرِّمَ عَلَى ذُكُورِهَا» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ وَقَالَ التِّرْمِذِيّ: هَذَا صَحِيح
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Oltin va ipak ummatimning ayollariga halol qilindi, erkaklariga esa harom qilindi», dedilar. Termiziy va Nasoiy rivoyat qilgan, Termiziy: «Bu sahih hadisdir», degan.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Олтин ва ипак умматимнинг аёлларига ҳалол қилинди, эркакларига эса ҳаром қилинди», дедилар. Термизий ва Насоий ривоят қилган, Термизий: «Бу саҳиҳ ҳадисдир», деган.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يَقْبَلُ اللَّهُ صَلَاةَ رَجُلٍ فِي جَسَدِهِ شَيْءٌ مِنْ خَلُوقٍ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh badanida xaluqdan biror narsa boʻlgan kishining namozini qabul qilmaydi», dedilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ баданида халуқдан бирор нарса бўлган кишининг намозини қабул қилмайди», дедилар. Абу Довуд ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ لَعِبَ بِالنَّرْدِ فَقَدْ عَصَى اللَّهَ وَرَسُولَهُ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَأَبُو دَاوُد
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kimki nard (zar) oʻyini bilan oʻynasa, batahqiq Alloh va Uning Rasuliga osiy boʻlibdi», dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Кимки нард (зар) ўйини билан ўйнаса, батаҳқиқ Аллоҳ ва Унинг Расулига осий бўлибди», дедилар.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ أَنِّي أُهَاجِرُ مِنْ مَكَّةَ إِلَى أَرْضٍ بِهَا نَخْلٌ فَذَهَبَ وَهْلِي إِلَى أَنَّهَا الْيَمَامَةُ أَوْ هَجَرُ فَإِذَا هِيَ الْمَدِينَةُ يَثْرِبُ وَرَأَيْتُ فِي رُؤْيَايَ هَذِهِ: أَنِّي هَزَزْتُ سَيْفًا فَانْقَطَعَ صَدْرُهُ فَإِذَا هُوَ مَا أُصِيبَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ أُحُدٍ ثُمَّ هَزَزْتُهُ أُخْرَى فعادَ أحسنَ مَا كانَ فإِذا هوَ جَاءَ اللَّهُ بِهِ مِنَ الْفَتْحِ وَاجْتِمَاعِ الْمُؤْمِنِينَ "
Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Men tushimda Makkadan xurmozorli bir yerga hijrat qilayotganimni koʻrdim. Xayolim u Yamoma yoki Hajar boʻlsa kerak, degan tomonga ketdi. Lekin u Madina — Yasrib ekan. Yana bu tushimda men bir qilichni silkitganimni, uning tigʻi sinib ketganini koʻrdim — bu Uhud kuni moʻminlardan yetgan musibat ekan. Soʻng uni yana bir bor silkitdim, u eng yaxshi holiga qaytdi — bu Allohning bizga ato etgan fathi va moʻminlarning jamlanishi ekan. Yana unda sigirlarni ham koʻrdim — Alloh yaxshilik egasidir — bular Uhud kuni (shahid boʻlgan) bir guruh moʻminlar ekan, yaxshilik esa Allohning shundan keyin keltirgan yaxshiligi va Alloh bizga Badr kunidan keyin ato etgan rostlikning savobi ekan», dedilar.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мен тушимда Маккадан хурмозорли бир ерга ҳижрат қилаётганимни кўрдим. Хаёлим у Ямома ёки Ҳажар бўлса керак, деган томонга кетди. Лекин у Мадина — Ясриб экан. Яна бу тушимда мен бир қилични силкитганимни, унинг тиғи синиб кетганини кўрдим — бу Уҳуд куни мўминлардан етган мусибат экан. Сўнг уни яна бир бор силкитдим, у энг яхши ҳолига қайтди — бу Аллоҳнинг бизга ато этган фатҳи ва мўминларнинг жамланиши экан. Яна унда сигирларни ҳам кўрдим — Аллоҳ яхшилик эгасидир — булар Уҳуд куни (шаҳид бўлган) бир гуруҳ мўминлар экан, яхшилик эса Аллоҳнинг шундан кейин келтирган яхшилиги ва Аллоҳ бизга Бадр кунидан кейин ато этган ростликнинг савоби экан», дедилар.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ: «إِنَّ بَيْنَ يَدَيِ السَّاعَةِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا وَيُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا الْقَاعِد خير من الْقَائِم والماشي خَيْرٌ مِنَ السَّاعِي فَكَسِّرُوا فِيهَا قِسِيَّكُمْ وَقَطِّعُوا فِيهَا أَوْتَارَكُمْ وَاضْرِبُوا سُيُوفَكُمْ بِالْحِجَارَةِ فَإِنْ دُخِلَ عَلَى أَحَدٍ مِنْكُمْ فَلْيَكُنْ كَخَيْرِ ابْنَيْ آدَمَ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد. وَفِي رِوَايَة لَهُ (ضَعِيف)
: «ذَكَرَ إِلَى قَوْلِهِ» خَيْرٌ مِنَ السَّاعِي " ثُمَّ قَالُوا: فَمَا تَأْمُرُنَا؟ قَالَ: كُونُوا أَحْلَاسَ بُيُوتِكُمْ ". وَفِي رِوَايَةِ التِّرْمِذِيِّ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي الْفِتْنَةِ: «كَسِّرُوا فِيهَا قِسِيَّكُمْ وَقَطِّعُوا فِيهَا أَوْتَارَكُمْ وَالْزَمُوا فِيهَا أَجْوَافَ بُيُوتِكُمْ وَكُونُوا كَابْنِ آدَمَ» . وَقَالَ: هَذَا حديثٌ صحيحٌ غريبٌ
Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ fitna haqida: «U paytda kamonlaringizni sindiringlar, paylaringizni uzinglar, uylaringizning ichida (toʻrida) oʻtiringlar va Odamning (yaxshi) oʻgʻli kabi boʻlinglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻarib sahihdir. Abdurahmon ibn Sarvon — u Abu Qays al-Avdiydir.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ фитна ҳақида: «У пайтда камонларингизни синдиринглар, пайларингизни узинглар, уйларингизнинг ичида (тўрида) ўтиринглар ва Одамнинг (яхши) ўғли каби бўлинглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғариб саҳиҳдир. Абдураҳмон ибн Сарвон — у Абу Қайс ал-Авдийдир.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ دَفَعَ اللَّهُ إِلَى كُلِّ مُسْلِمٍ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا فَيَقُولُ: هَذَا فِكَاكُكَ مِنَ النَّارِ " رَوَاهُ مُسلم
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni boʻlganda, Aziz va Jalil Alloh har bir musulmonga bir yahudiy yoki bir nasroniyni topshiradi va: ‹Mana bu — seni doʻzaxdan qutqaruvching (toʻlovingdir)›, deydi», — dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни бўлганда, Азиз ва Жалил Аллоҳ ҳар бир мусулмонга бир яҳудий ёки бир насронийни топширади ва: ‹Мана бу — сени дўзахдан қутқарувчинг (тўловингдир)›, дейди», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ لِلْمُؤْمِنِ فِي الْجَنَّةِ لَخَيْمَةً مِنْ لُؤْلُؤَةٍ وَاحِدَةٍ مُجَوَّفَةٍ عَرْضُهَا وَفِي رِوَايَةٍ: طُولُهَا سِتُّونَ مِيلًا فِي كُلِّ زَاوِيَةٍ مِنْهَا أَهْلٌ مَا يَرَوْنَ الْآخَرِينَ يَطُوفُ عَلَيْهِم المؤمنُ وجنَّتانِ من فضةٍ آنيتهما مَا فِيهِمَا وَجَنَّتَانِ مِنْ ذَهَبٍ آنِيَتُهُمَا وَمَا فِيهِمَا وَمَا بينَ أَنْ يَنْظُرُوا إِلَى رَبِّهِمْ إِلَّا رِدَاءُ الْكِبْرِيَاءِ على وجههِ فِي جنَّة عدْنٍ ". مُتَّفق عَلَيْهِ
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladiki, u zot: «Jannatda ikkita bogʻ bor, ularning idishlari va ichidagi narsalari kumushdandir; yana ikkita bogʻ bor, ularning idishlari va ichidagi narsalari oltindandir. Adn jannatida qavm bilan ularning Robbiga nazar solishlari orasida Uning Yuzidagi kibriyo (ulugʻvorlik) ridosidan boshqa hech narsa yoʻqdir», dedilar. Yana shu isnod bilan Nabiy ﷺdan: «Jannatda ichi boʻsh yagona marvariddan boʻlgan shunday chodir borki, uning eni oltmish mildir; uning har bir burchagida (moʻminning) ahli boʻlib, ular bir-birlarini koʻrmaydilar. Moʻmin ularni aylanib (navbat bilan ziyorat qilib) yuradi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis sahihdir. Abu Imron al-Javniyning ismi Abdulmalik ibn Habibdir. Abu Bakr ibn Abu Muso haqida esa Ahmad ibn Hanbal: «Uning ismi maʼlum emas», degan. Abu Muso al-Ashʼariyning ismi Abdulloh ibn Qaysdir, Abu Molik al-Ashʼariyning ismi esa Saʼd ibn Toriq ibn Ashyamdir.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қиладики, у зот: «Жаннатда иккита боғ бор, уларнинг идишлари ва ичидаги нарсалари кумушдандир; яна иккита боғ бор, уларнинг идишлари ва ичидаги нарсалари олтиндандир. Адн жаннатида қавм билан уларнинг Роббига назар солишлари орасида Унинг Юзидаги кибриё (улуғворлик) ридосидан бошқа ҳеч нарса йўқдир», дедилар. Яна шу иснод билан Набий ﷺдан: «Жаннатда ичи бўш ягона марвариддан бўлган шундай чодир борки, унинг эни олтмиш милдир; унинг ҳар бир бурчагида (мўминнинг) аҳли бўлиб, улар бир-бирларини кўрмайдилар. Мўмин уларни айланиб (навбат билан зиёрат қилиб) юради», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис саҳиҳдир. Абу Имрон ал-Жавнийнинг исми Абдулмалик ибн Ҳабибдир. Абу Бакр ибн Абу Мусо ҳақида эса Аҳмад ибн Ҳанбал: «Унинг исми маълум эмас», деган. Абу Мусо ал-Ашъарийнинг исми Абдуллоҳ ибн Қайсдир, Абу Молик ал-Ашъарийнинг исми эса Саъд ибн Ториқ ибн Ашямдир.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «كَمُلَ مِنَ الرِّجَالِ كَثِيرٌ وَلَمْ يَكْمُلْ مِنَ النساءِ إِلا مريمُ بنتُ عِمْرَانَ وَآسِيَةُ امْرَأَةُ فِرْعَوْنَ وَفَضْلُ عَائِشَةَ عَلَى النِّسَاءِ كَفَضْلِ الثَّرِيدِ عَلَى سَائِرِ الطَّعَامِ» . مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ
(Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildi)ki, u zot: «Erkaklardan koʻ p (kishi) kamolga yetdi; ayollardan esa — Maryam bint Imron va Osiya (Firʼavnning xotini)dan boshqa — (hech kim) kamolga yetmadi; Oishaning ayollar ustidagi fazli — saridning boshqa taomlar ustidagi fazli kabidir» dedilar.(Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилди)ки, у зот: «Эркаклардан кў п (киши) камолга етди; аёллардан эса — Марям бинт Имрон ва Осия (Фиръавннинг хотини)дан бошқа — (ҳеч ким) камолга етмади; Оишанинг аёллар устидаги фазли — сариднинг бошқа таомлар устидаги фазли кабидир» дедилар.
وَعَن أبي مُوسَى الْأَشْعَرِيّ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَمِّي لَنَا نَفْسَهُ أَسْمَاءً فَقَالَ: «أَنَا مُحَمَّدٌ وَأَحْمَدُ وَالْمُقَفِّي وَالْحَاشِرُ وَنَبِيُّ التَّوْبَةِ وَنَبِيُّ الرَّحْمَة» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga oʻzlarining ismlarini sanab berib, dedilar: «Men Muhammadman, Ahmadman, al-Muqaffiyman (oxirida kelguvchiman), al-Hoshirman, tavba paygʻambariman va rahmat paygʻambariman».Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга ўзларининг исмларини санаб бериб, дедилар: «Мен Муҳаммадман, Аҳмадман, ал-Муқаффийман (охирида келгувчиман), ал-Ҳоширман, тавба пайғамбариман ва раҳмат пайғамбариман».
عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: خَرَجَ أَبُو طَالِبٍ إِلَى الشَّام وَخرج مَعَه النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَشْيَاخٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَلَمَّا أَشْرَفُوا عَلَى الرَّاهِبِ هَبَطُوا فَحَلُّوا رِحَالَهُمْ فَخَرَجَ إِلَيْهِمُ الرَّاهِبُ وَكَانُوا قَبْلَ ذَلِكَ يَمُرُّونَ بِهِ فَلَا يَخْرُجُ إِلَيْهِمْ قَالَ فَهُمْ يَحُلُّونَ رِحَالَهُمْ فَجَعَلَ يَتَخَلَّلُهُمُ الرَّاهِبُ حَتَّى جَاءَ فَأَخَذَ بِيَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ هَذَا سَيِّدُ الْعَالَمِينَ هَذَا رسولُ ربِّ الْعَالِمِينَ يَبْعَثُهُ اللَّهُ رَحْمَةً لِلْعَالِمِينَ فَقَالَ لَهُ أَشْيَاخٌ مِنْ قُرَيْشٍ مَا عِلْمُكَ فَقَالَ إِنَّكُمْ حِينَ أَشْرَفْتُمْ مِنَ الْعَقَبَةِ لَمْ يَبْقَ شَجَرٌ وَلَا حَجَرٌ إِلَّا خَرَّ سَاجِدًا وَلَا يَسْجُدَانِ إِلَّا لِنَبِيٍّ وَإِنِّي أَعْرِفُهُ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ أَسْفَلَ مِنْ غُضْرُوفِ كَتِفِهِ مِثْلَ التُّفَّاحَةِ ثُمَّ رَجَعَ فَصَنَعَ لَهُمْ طَعَامًا فَلَمَّا أَتَاهُمْ بِهِ وَكَانَ هُوَ فِي رِعْيَةِ الْإِبِلِ فَقَالَ أَرْسِلُوا إِلَيْهِ فَأَقْبَلَ وَعَلَيْهِ غَمَامَةٌ تُظِلُّهُ فَلَمَّا دَنَا مِنَ الْقَوْم وجدهم قد سَبَقُوهُ إِلَى فَيْء الشَّجَرَة فَلَمَّا جَلَسَ مَالَ فَيْءُ الشَّجَرَةِ عَلَيْهِ فَقَالَ انْظُرُوا إِلَى فَيْءِ الشَّجَرَةِ مَالَ عَلَيْهِ فَقَالَ أنْشدكُمْ بِاللَّه أَيُّكُمْ وَلِيُّهُ قَالُوا أَبُو طَالِبٍ فَلَمْ يَزَلْ يُنَاشِدُهُ حَتَّى رَدَّهُ أَبُو طَالِبٍ وَبَعَثَ مَعَهُ أَبُو بَكْرٍ بِلَالًا وَزَوَّدَهُ الرَّاهِبُ مِنَ الْكَعْكِ وَالزَّيْت. (علق الشَّيْخ أَن ذكر بِلَال فِي الحَدِيث خطأ إِذْ لم يكن خلق بعد)
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Tolib Shomga yoʻl oldi, Nabiy ﷺ ham Qurayshning bir necha keksalari bilan birga u bilan chiqdilar. Ular rohibning (yashaydigan joyiga) yetib kelganlarida toʻxtab, yuklarini tushirdilar. Rohib oldilariga chiqdi — bundan oldin ular uning yonidan oʻtsalar ham, u ularga chiqmas va eʼtibor ham bermas edi. Ular yuklarini tushirayotganlarida rohib oralaridan oʻtib kelib, Rasululloh ﷺning qoʻllaridan ushladi-da: «Bu — olamlarning sayyididir, bu — olamlar Robbining elchisidir, Alloh uni olamlarga rahmat qilib yuboradi», dedi. Quraysh keksalari unga: «Buni qayoqdan bilding?» deyishdi. U: «Siz dovondan oshib kelganingizda biror daraxt ham, tosh ham qolmadiki, sajdaga yiqilmagan boʻlsa. Ular faqat paygʻambarga sajda qiladilar. Men uni yelkasining qogʻirchogʻidan pastdagi, olmadek nubuvvat muhri bilan tanidim», dedi. Soʻng qaytib, ularga taom tayyorladi. U taomni olib kelganida (bola) tuyalarni boqib yurardi. Rohib: «Uni chaqirib kelinglar», dedi. U keldi, ustida soya solib turgan bir parcha bulut bor edi. Qavmga yaqinlashganida, ular undan oldin daraxt soyasini egallab olganlarini koʻrdi. U oʻtirganida daraxtning soyasi unga tomon ogʻdi. Rohib: «Daraxtning soyasiga qaranglar, unga tomon ogʻib qoldi», dedi. Soʻng u ularning oldida turib, uni Rumga olib bormasliklarini iltimos qila boshladi, chunki rumliklar uni koʻrsalar, sifatidan tanib qoladilar va oʻldirib qoʻyadilar. Shu payt u oʻgirilib qarasa, Rumdan kelgan yetti kishini koʻrdi. U ularning oldidan chiqib: «Sizlarni nima yetakladi?» dedi. Ular: «Biz bu paygʻambar shu oyda zohir boʻlishini eshitib keldik, har bir yoʻlga odamlar yuborilgan, bizga uning xabari yetkazildi va biz shu seningni yoʻlingga yuborildik», dedilar. U: «Ortingizda sizlardan yaxshiroq kishi bormi?» dedi. Ular: «Bizga uning xabari faqat shu yoʻlingdan kelishi (haqida) yetkazilgan», dedilar. U: «Aytinglar-chi, Alloh hukm qilmoqchi boʻlgan ishni odamlardan biror kishi qaytara oladimi?» dedi. Ular: «Yoʻq», dedilar. Shunda ular unga bayʼat berib, u bilan birga qoldilar. U (rohib): «Sizlarni Alloh nomi bilan ogohlantiraman, qaysingiz uning vasiysisiz?» dedi. Ular: «Abu Tolib», dedilar. U Abu Tolibni qaytmaguncha qattiq iltimos qilaverdi, oxiri Abu Tolib uni (Makkaga) qaytardi. Abu Bakr u bilan Bilolni yubordi, rohib esa unga kulcha va zaytun moyidan ozuqa berdi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat shu yoʻldan bilamiz.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Толиб Шомга йўл олди, Набий ﷺ ҳам Қурайшнинг бир неча кексалари билан бирга у билан чиқдилар. Улар роҳибнинг (яшайдиган жойига) етиб келганларида тўхтаб, юкларини туширдилар. Роҳиб олдиларига чиқди — бундан олдин улар унинг ёнидан ўтсалар ҳам, у уларга чиқмас ва эътибор ҳам бермас эди. Улар юкларини тушираётганларида роҳиб ораларидан ўтиб келиб, Расулуллоҳ ﷺнинг қўлларидан ушлади-да: «Бу — оламларнинг саййидидир, бу — оламлар Роббининг элчисидир, Аллоҳ уни оламларга раҳмат қилиб юборади», деди. Қурайш кексалари унга: «Буни қаёқдан билдинг?» дейишди. У: «Сиз довондан ошиб келганингизда бирор дарахт ҳам, тош ҳам қолмадики, саждага йиқилмаган бўлса. Улар фақат пайғамбарга сажда қиладилар. Мен уни елкасининг қоғирчоғидан пастдаги, олмадек нубувват муҳри билан танидим», деди. Сўнг қайтиб, уларга таом тайёрлади. У таомни олиб келганида (бола) туяларни боқиб юрарди. Роҳиб: «Уни чақириб келинглар», деди. У келди, устида соя солиб турган бир парча булут бор эди. Қавмга яқинлашганида, улар ундан олдин дарахт соясини эгаллаб олганларини кўрди. У ўтирганида дарахтнинг сояси унга томон оғди. Роҳиб: «Дарахтнинг соясига қаранглар, унга томон оғиб қолди», деди. Сўнг у уларнинг олдида туриб, уни Румга олиб бормасликларини илтимос қила бошлади, чунки румликлар уни кўрсалар, сифатидан таниб қоладилар ва ўлдириб қўядилар. Шу пайт у ўгирилиб қараса, Румдан келган етти кишини кўрди. У уларнинг олдидан чиқиб: «Сизларни нима етаклади?» деди. Улар: «Биз бу пайғамбар шу ойда зоҳир бўлишини эшитиб келдик, ҳар бир йўлга одамлар юборилган, бизга унинг хабари етказилди ва биз шу сенингни йўлингга юборилдик», дедилар. У: «Ортингизда сизлардан яхшироқ киши борми?» деди. Улар: «Бизга унинг хабари фақат шу йўлингдан келиши (ҳақида) етказилган», дедилар. У: «Айтинглар-чи, Аллоҳ ҳукм қилмоқчи бўлган ишни одамлардан бирор киши қайтара оладими?» деди. Улар: «Йўқ», дедилар. Шунда улар унга байъат бериб, у билан бирга қолдилар. У (роҳиб): «Сизларни Аллоҳ номи билан огоҳлантираман, қайсингиз унинг васийсисиз?» деди. Улар: «Абу Толиб», дедилар. У Абу Толибни қайтмагунча қаттиқ илтимос қилаверди, охири Абу Толиб уни (Маккага) қайтарди. Абу Бакр у билан Билолни юборди, роҳиб эса унга кулча ва зайтун мойидан озуқа берди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат шу йўлдан биламиз.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ: «إِنَّ اللَّهَ إِذَا أَرَادَ رَحْمَةَ أُمَّةٍ مِنْ عِبَادِهِ قَبَضَ نَبِيَّهَا قَبْلَهَا فَجَعَلَهُ لَهَا فَرَطًا وَسَلَفًا بَيْنَ يَدَيْهَا وَإِذَا أَرَادَ هَلَكَةَ أُمَّةٍ عَذَّبَهَا وَنَبِيُّهَا حَيٌّ فَأَهْلَكَهَا وَهُوَ يَنْظُرُ فَأَقَرَّ عَيْنَيْهِ بِهَلَكَتِهَا حِينَ كذَّبُوه وعصَوْا أمره» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Alloh azza va jalla Oʻz bandalaridan boʻlgan biror ummatga rahmat qilishni iroda qilsa, ularning paygʻambarini ulardan oldin (vafot ettirib) oladi va uni ular uchun oldindan boruvchi va ular oldida (joʻnatilgan) salaf qilib qoʻyadi. Bir ummatning halokatini iroda qilsa, uni paygʻambari hayot ekan azoblaydi va u (paygʻambar buni) koʻrib turgan holida ularni halok qiladi. (Ana shunda) ular uni yolgʻonchiga chiqarib, amriga osiy boʻlganlari uchun (Alloh) ularning halokati bilan uning koʻzini quvontiradi», — dedilar.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла Ўз бандаларидан бўлган бирор умматга раҳмат қилишни ирода қилса, уларнинг пайғамбарини улардан олдин (вафот эттириб) олади ва уни улар учун олдиндан борувчи ва улар олдида (жўнатилган) салаф қилиб қўяди. Бир умматнинг ҳалокатини ирода қилса, уни пайғамбари ҳаёт экан азоблайди ва у (пайғамбар буни) кўриб турган ҳолида уларни ҳалок қилади. (Ана шунда) улар уни ёлғончига чиқариб, амрига осий бўлганлари учун (Аллоҳ) уларнинг ҳалокати билан унинг кўзини қувонтиради», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَأَرَادَ أَنْ يَبُولَ فَأَتَى دَمِثًا فِي أَصْلِ جِدَارٍ فَبَال ثُمَّ قَالَ: «إِذَا أَرَادَ أَحَدُكُمْ أَنْ يَبُولَ فليرتد لبوله» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Abu Tayyoh bir shayxdan (keksa kishidan) rivoyat qiladi: Abdulloh ibn Abbos Basraga kelganida, unga Abu Musodan hadislar rivoyat qilinar edi. Shunda Abdulloh (ibn Abbos) Abu Musoga (ayrim) narsalar haqida soʻrab xat yozdi. Abu Muso unga javoban yozdi: «Bir kuni men Rasululloh ﷺ bilan birga edim; u zot kichik hojat chiqarmoqchi boʻldilar va devor tagidagi yumshoq tuproqli joyga kelib, (oʻsha yerda) hojat chiqardilar. Soʻng ﷺ: ‹Biringiz kichik hojat chiqarmoqchi boʻlsa, hojati uchun (yumshoq) joy tanlasin›, — dedilar».Абу Тайёҳ бир шайхдан (кекса кишидан) ривоят қилади: Абдуллоҳ ибн Аббос Басрага келганида, унга Абу Мусодан ҳадислар ривоят қилинар эди. Шунда Абдуллоҳ (ибн Аббос) Абу Мусога (айрим) нарсалар ҳақида сўраб хат ёзди. Абу Мусо унга жавобан ёзди: «Бир куни мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эдим; у зот кичик ҳожат чиқармоқчи бўлдилар ва девор тагидаги юмшоқ тупроқли жойга келиб, (ўша ерда) ҳожат чиқардилар. Сўнг ﷺ: ‹Бирингиз кичик ҳожат чиқармоқчи бўлса, ҳожати учун (юмшоқ) жой танласин›, — дедилар».
وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «من صَلَّى الْبَرْدَيْنِ دَخَلَ الْجَنَّةَ»
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim ikki salqin namozni — bomdod va asrni oʻqisa, jannatga kiradi», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким икки салқин намозни — бомдод ва асрни ўқиса, жаннатга киради», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَعْظَمُ النَّاسِ أَجْرًا فِي الصَّلَاةِ أَبْعَدُهُمْ فَأَبْعَدُهُمْ مَمْشًى وَالَّذِي يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ حَتَّى يُصَلِّيَهَا مَعَ الْإِمَامِ أَعْظَمُ أجرا من الَّذِي يُصَلِّي ثمَّ ينَام»
Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Namozda eng katta savob oladigan kishilar — (masjiddan) eng uzoq (yashaydigan)lar, soʻng undan keyingi uzoq (yashaydigan)lar va hokazodir. Shuningdek, imom bilan namoz oʻqishni kutgan kishi namoz oʻqib uxlashga ketgan kishidan koʻproq savobga ega», — dedilar.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Намозда энг катта савоб оладиган кишилар — (масжиддан) энг узоқ (яшайдиган)лар, сўнг ундан кейинги узоқ (яшайдиган)лар ва ҳоказодир. Шунингдек, имом билан намоз ўқишни кутган киши намоз ўқиб ухлашга кетган кишидан кўпроқ савобга эга», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِذَا صَلَّيْتُمْ فَأَقِيمُوا صُفُوفَكُمْ ثُمَّ لِيَؤُمَّكُمْ أَحَدُكُمْ فَإِذَا كَبَّرَ فكبروا وَإِذ قَالَ (غير المغضوب عَلَيْهِم وَلَا الضَّالّين)
فَقُولُوا آمِينَ يُجِبْكُمُ اللَّهُ فَإِذَا كَبَّرَ وَرَكَعَ فَكَبِّرُوا وَارْكَعُوا فَإِنَّ الْإِمَامَ يَرْكَعُ قَبْلَكُمْ وَيَرْفَعُ قبلكُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «فَتِلْكَ بِتِلْكَ» قَالَ: «وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ يسمع الله لكم» . رَوَاهُ مُسلم
وَفِي رِوَايَةٍ لَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَقَتَادَةَ: «وَإِذا قَرَأَ فأنصتوا»
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Abu Muso al-Ashʼariy bilan birga namoz oʻqidim. Qaʼda (oʻtirish) vaqti boʻlganda, qavmdan bir kishi: ‹Namoz birr (yaxshilik) va zakot bilan barqaror qilindi›, dedi. Abu Muso namozni tugatib salom berib, (qavmga) yuzlandi-da: ‹Qaysingiz falon-falon soʻzni aytdi?› dedi. Qavm jim qoldi. Soʻng yana: ‹Qaysingiz falon-falon soʻzni aytdi?› dedi. Qavm jim qoldi. Shunda: ‹Ehtimol, ey Hitton, buni sen aytgandirsan?› dedi. (Hitton): ‹Men aytganim yoʻq, men buning uchun sizning meni koyishingizdan qoʻrqdim›, dedi. Qavmdan bir kishi: ‹Men aytdim, men bilan faqat yaxshilikni koʻzladim›, dedi. Shunda Abu Muso dedi: ‹Siz namozingizda nima deyishni bilmaysizmi? Rasululloh ﷺ bizga xutba qilib, bizga sunnatimizni bayon qildilar va bizga namozimizni oʻrgatdilar. U zot dedilar: ‹Namoz oʻqiganingizda, saflaringizni toʻgʻrilang, soʻng biringiz sizga imom boʻlsin. U takbir aytsa, takbir ayting; u {gʻazabga uchraganlarning ham, adashganlarning ham (yoʻliga) emas} (Fotiha 7) deganda, ‹Omin› deng — Alloh sizga ijobat qiladi. U takbir aytib rukuʼga ketsa, takbir aytib rukuʼga keting, chunki imom sizdan oldin rukuʼga ketadi va sizdan oldin (boshini) koʻtaradi›. Soʻng Rasululloh ﷺ: ‹Mana shu mana shunga (badal boʻladi). U ‹Samiʼallohu liman hamidah› deganda, ‹Allohumma rabbano lakal-hamd› deng — Alloh sizni eshitadi. Chunki Alloh tabaroka va taolo oʻz nabiysi ﷺ tili bilan ‹Samiʼallohu liman hamidah› dedi. U takbir aytib sajdaga ketsa, takbir aytib sajdaga keting, chunki imom sizdan oldin sajdaga ketadi va sizdan oldin koʻtariladi›, dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: ‹Mana shu mana shunga (badal boʻladi). Qaʼda (oʻtirish) vaqti boʻlganda, biringizning birinchi soʻzi: ‹At-tahiyyotut-toyyibotus-salavotu lillah. Assalomu alayka ayyuhan-nabiyyu va rahmatullohi va barakotuh. Assalomu alayno va alo ibodillohis-solihin. Ash-hadu an lo ilaha illalloh va ash-hadu anna Muhammadan abduhu va rasuluh› boʻlsin›, dedilar›».Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Абу Мусо ал-Ашъарий билан бирга намоз ўқидим. Қаъда (ўтириш) вақти бўлганда, қавмдан бир киши: ‹Намоз бирр (яхшилик) ва закот билан барқарор қилинди›, деди. Абу Мусо намозни тугатиб салом бериб, (қавмга) юзланди-да: ‹Қайсингиз фалон-фалон сўзни айтди?› деди. Қавм жим қолди. Сўнг яна: ‹Қайсингиз фалон-фалон сўзни айтди?› деди. Қавм жим қолди. Шунда: ‹Эҳтимол, эй Ҳиттон, буни сен айтгандирсан?› деди. (Ҳиттон): ‹Мен айтганим йўқ, мен бунинг учун сизнинг мени койишингиздан қўрқдим›, деди. Қавмдан бир киши: ‹Мен айтдим, мен билан фақат яхшиликни кўзладим›, деди. Шунда Абу Мусо деди: ‹Сиз намозингизда нима дейишни билмайсизми? Расулуллоҳ ﷺ бизга хутба қилиб, бизга суннатимизни баён қилдилар ва бизга намозимизни ўргатдилар. У зот дедилар: ‹Намоз ўқиганингизда, сафларингизни тўғриланг, сўнг бирингиз сизга имом бўлсин. У такбир айтса, такбир айтинг; у {ғазабга учраганларнинг ҳам, адашганларнинг ҳам (йўлига) эмас} (Фотиҳа 7) деганда, ‹Омин› денг — Аллоҳ сизга ижобат қилади. У такбир айтиб рукуъга кетса, такбир айтиб рукуъга кетинг, чунки имом сиздан олдин рукуъга кетади ва сиздан олдин (бошини) кўтаради›. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: ‹Мана шу мана шунга (бадал бўлади). У ‹Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ› деганда, ‹Аллоҳумма раббано лакал-ҳамд› денг — Аллоҳ сизни эшитади. Чунки Аллоҳ табарока ва таоло ўз набийси ﷺ тили билан ‹Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ› деди. У такбир айтиб саждага кетса, такбир айтиб саждага кетинг, чунки имом сиздан олдин саждага кетади ва сиздан олдин кўтарилади›, дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: ‹Мана шу мана шунга (бадал бўлади). Қаъда (ўтириш) вақти бўлганда, бирингизнинг биринчи сўзи: ‹Ат-таҳийётут-тоййиботус-салавоту лиллаҳ. Ассалому алайка айюҳан-набийю ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳ. Ассалому алайно ва ало ибодиллоҳис-солиҳин. Аш-ҳаду ан ло илаҳа иллаллоҳ ва аш-ҳаду анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳ› бўлсин›, дедилар›».
وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «كُلُّ عَيْنٍ زَانِيَةٌ وَإِنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا اسْتَعْطَرَتْ فَمَرَّتْ بِالْمَجْلِسِ فَهِيَ كَذَا وَكَذَا» . يَعْنِي زَانِيَةً. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَلِأَبِي دَاوُد وَالنَّسَائِيّ نَحوه
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir koʻz zinokordir. Ayol atir surtinib, bir majlis yonidan oʻtsa, u ana shunday va ana shunday», dedilar. Yaʼni zinokor demoqchi boʻldilar. Termiziy rivoyat qilgan, Abu Dovud va Nasoiyda ham shunga oʻxshashi bor.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир кўз зинокордир. Аёл атир суртиниб, бир мажлис ёнидан ўтса, у ана шундай ва ана шундай», дедилар. Яъни зинокор демоқчи бўлдилар. Термизий ривоят қилган, Абу Довуд ва Насоийда ҳам шунга ўхшаши бор.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اثْنَانِ فَمَا فَوْقهمَا جمَاعَة» . رَوَاهُ ابْن مَاجَه
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ikki kishi va undan koʻpi jamoatdir», dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Икки киши ва ундан кўпи жамоатдир», дедилар.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَيَطَّلِعُ فِي لَيْلَةِ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ فَيَغْفِرُ لِجَمِيعِ خَلْقِهِ إِلَّا لِمُشْرِكٍ أَوْ مُشَاحِنٍ» . رَوَاهُ ابْن مَاجَه
وَرَوَاهُ أَحْمَدُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَفِي رِوَايَته: «إِلَّا اثْنَيْنِ مُشَاحِن وَقَاتل نفس»
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta Alloh Shaʼbonning oʻrtasidagi kechada nazar solib, mushrik yoki adovatchidan boshqa barcha maxluqotini magfirat qiladi», dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Аллоҳ Шаъбоннинг ўртасидаги кечада назар солиб, мушрик ёки адоватчидан бошқа барча махлуқотини магфират қилади», дедилар.
وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: خَسَفَتِ الشَّمْسُ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَزِعًا يَخْشَى أَنْ تَكُونَ السَّاعَةَ فَأَتَى الْمَسْجِدَ فَصَلَّى بِأَطْوَلِ قِيَامٍ وَرُكُوعٍ وَسُجُودٍ مَا رَأَيْتُهُ قَطُّ يَفْعَلُهُ وَقَالَ: «هَذِهِ الْآيَاتُ الَّتِي يُرْسِلُ اللَّهُ لَا تَكُونُ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ وَلَكِنْ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهَا عِبَادَهُ فَإِذَا رَأَيْتُمْ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ فَافْزَعُوا إِلَى ذِكْرِهِ وَدُعَائِهِ واستغفاره»
Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Quyosh tutildi va Paygʻambar ﷺ — (bu) Soat (Qiyomat) boʻlishidan qoʻrqib — turdilar. U zot masjidga bordilar va men u zotni koʻrgan eng uzun qiyom, rukuʼ va sajda bilan namoz oʻqidilar. Soʻng: «Alloh joʻnatadigan bu belgilar birortasining tirilishi yoki oʻlishi sababli boʻlmaydi; balki Alloh ular bilan oʻz bandalarini qoʻrqitadi. Bas, qachon bulardan biror narsani koʻrsangiz, Allohni yodga olishga, Unga duo qilishga va Undan magʻfirat soʻrashga shoshilinglar», — dedilar.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Қуёш тутилди ва Пайғамбар ﷺ — (бу) Соат (Қиёмат) бўлишидан қўрқиб — турдилар. У зот масжидга бордилар ва мен у зотни кўрган энг узун қиём, рукуъ ва сажда билан намоз ўқидилар. Сўнг: «Аллоҳ жўнатадиган бу белгилар бирортасининг тирилиши ёки ўлиши сабабли бўлмайди; балки Аллоҳ улар билан ўз бандаларини қўрқитади. Бас, қачон булардан бирор нарсани кўрсангиз, Аллоҳни ёдга олишга, Унга дуо қилишга ва Ундан мағфират сўрашга шошилинглар», — дедилар.