حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الْفُرَاتِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْمُونٍ الصَّائِغِ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى وَهِيَ مُعْتَرِضَةٌ بَيْنَ يَدَيْهِ وَقَالَ أَلَيْسَ هُنَّ أُمَّهَاتِكُمْ وَأَخَوَاتِكُمْ وَعَمَّاتِكُمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ u (Oisha) u zotning roʻparalarida koʻndalang yotgan holda namoz oʻqidilar va: «Ular sizlarning onalaringiz, opa-singillaringiz va ammalaringiz emasmi?» dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ у (Оиша) у зотнинг рўпараларида кўндаланг ётган ҳолда намоз ўқидилар ва: «Улар сизларнинг оналарингиз, опа-сингилларингиз ва аммаларингиз эмасми?» дедилар.
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ يَعْنِي ابْنَ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ اشْتَكَى أَصْحَابُهُ وَاشْتَكَى أَبُو بَكْرٍ وَعَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ وَبِلَالٌ فَاسْتَأْذَنَتْ عَائِشَةُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي عِيَادَتِهِمْ فَأَذِنَ لَهَا فَقَالَتْ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تَجِدُكَ فَقَالَ كُلُّ امْرِئٍ مُصَبَّحٌ فِي أَهْلِهِوَالْمَوْتُ أَدْنَى مِنْ شِرَاكِ نَعْلِهِوَسَأَلَتْ عَامِرًا فَقَالَ إِنِّي وَجَدْتُ الْمَوْتَ قَبْلَ ذَوْقِهِإِنَّ الْجَبَانَ حَتْفُهُ مِنْ فَوْقِهِوَسَأَلَتْ بِلَالًا فَقَالَ يَا لَيْتَ شِعْرِي هَلْ أَبِيتَنَّ لَيْلَةًبِفَجٍّ وَحَوْلِي إِذْخِرٌ وَجَلِيلُفَأَتَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَتْهُ بِقَوْلِهِمْ فَنَظَرَ إِلَى السَّمَاءِ وَقَالَ اللَّهُمَّ حَبِّبْ إِلَيْنَا الْمَدِينَةَ كَمَا حَبَّبْتَ إِلَيْنَا مَكَّةَ وَأَشَدَّ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي صَاعِهَا وَفِي مُدِّهَا وَانْقُلْ وَبَاءَهَا إِلَى مَهْيَعَةَ وَهِيَ الْجُحْفَةُ كَمَا زَعَمُوا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Madinaga kelganlarida sahobalari kasal boʻlishdi. Abu Bakr ham, Abu Bakrning mavlosi Omir ibn Fuhayra ham, Bilol ham kasal boʻldi. Oisha ularni yoʻqlab borish uchun Nabiy ﷺdan izn soʻradi, u zot unga izn berdilar. U Abu Bakrga: «Oʻzingni qanday his qilyapsan?» dedi. U: «Har bir kishi ahli orasida tong ottiradi, oʻlim esa unga poyabzalining bogʻichidan ham yaqinroqdir», dedi. Omirdan ham soʻradi, u: «Men oʻlimni uni totishdan oldin topdim; albatta, qoʻrqoqning ajali uning ustidan (keladi)», dedi. Biloldan ham soʻradi, u: «Qaniydi bilsam, atrofimda izxir va jalil (oʻtlari) boʻlgan holda bir kechani (Makka) vodiysida oʻtkazarmikinman?» dedi. Soʻng u Nabiy ﷺning oldilariga kelib, ularning gaplarini aytib berdi. U zot osmonga qarab: «Allohim, Makkani bizga sevdirganingdek, balki undan ham kuchliroq Madinani bizga sevdirgin. Allohim, uning soʼida va muddida bizga baraka ber, uning vabosini Mahyaʼaga koʻchirgin», dedilar — u (Mahyaʼa), ular aytishicha, Juhfadir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Мадинага келганларида саҳобалари касал бўлишди. Абу Бакр ҳам, Абу Бакрнинг мавлоси Омир ибн Фуҳайра ҳам, Билол ҳам касал бўлди. Оиша уларни йўқлаб бориш учун Набий ﷺдан изн сўради, у зот унга изн бердилар. У Абу Бакрга: «Ўзингни қандай ҳис қиляпсан?» деди. У: «Ҳар бир киши аҳли орасида тонг оттиради, ўлим эса унга поябзалининг боғичидан ҳам яқинроқдир», деди. Омирдан ҳам сўради, у: «Мен ўлимни уни тотишдан олдин топдим; албатта, қўрқоқнинг ажали унинг устидан (келади)», деди. Билолдан ҳам сўради, у: «Қанийди билсам, атрофимда изхир ва жалил (ўтлари) бўлган ҳолда бир кечани (Макка) водийсида ўтказармикинман?» деди. Сўнг у Набий ﷺнинг олдиларига келиб, уларнинг гапларини айтиб берди. У зот осмонга қараб: «Аллоҳим, Маккани бизга севдирганингдек, балки ундан ҳам кучлироқ Мадинани бизга севдиргин. Аллоҳим, унинг сўида ва муддида бизга барака бер, унинг вабосини Маҳяъага кўчиргин», дедилар — у (Маҳяъа), улар айтишича, Жуҳфадир.
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ أَبِي فَرْوَةَ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ مُسْلِمٍ حَدَّثَهُ أَنَّ عُرْوَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ عَمْرَةَ بِنْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَتْهُ أَنَّ عَائِشَةَ حَدَّثَتْهَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا زَنَتْ الْأَمَةُ فَاجْلِدُوهَا وَإِنْ زَنَتْ فَاجْلِدُوهَا وَإِنْ زَنَتْ فَاجْلِدُوهَا ثُمَّ بِيعُوهَا وَلَوْ بِضَفِيرٍ وَالضَّفِيرُ الْحَبْلُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Choʻri zino qilsa, uni darralanglar. Agar yana zino qilsa, uni darralanglar. Agar yana zino qilsa, uni darralanglar. Soʻng uni soting, garchi bir arqonga boʻlsa ham», dedilar. Zafiyr — arqon degani.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Чўри зино қилса, уни дарраланглар. Агар яна зино қилса, уни дарраланглар. Агар яна зино қилса, уни дарраланглар. Сўнг уни сотинг, гарчи бир арқонга бўлса ҳам», дедилар. Зафийр — арқон дегани.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عُقَيْلٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُكَبِّرُ فِي الْعِيدَيْنِ سَبْعًا وَخَمْسًا قَبْلَ الْقِرَاءَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ikki hayitda qiroatdan oldin yetti va besh takbir aytar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ икки ҳайитда қироатдан олдин етти ва беш такбир айтар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعُ بْنُ سُلَيْمَانَ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي صَالِحٍ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِمَامُ ضَامِنٌ وَالْمُؤَذِّنُ مُؤْتَمَنٌ فَأَرْشَدَ اللَّهُ الْإِمَامَ وَعَفَا عَنْ الْمُؤَذِّنِ
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Imom — zomin (kafil), muazzin esa omonatdordir. Alloh imomni toʻgʻri yoʻlga boshlasin, muazzinni esa afv qilsin», dedilar.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Имом — зомин (кафил), муаззин эса омонатдордир. Аллоҳ имомни тўғри йўлга бошласин, муаззинни эса афв қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مُوسَى بْنِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْطَرَقَتْنِي الْحَيْضَةُ مِنْ اللَّيْلِ وَأَنَا إِلَى جَنْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَأَخَّرْتُ فَقَالَ مَا لَكِ أَنُفِسْتِ قَالَتْ لَا وَلَكِنِّي حِضْتُ قَالَ فَشُدِّي عَلَيْكِ إِزَارَكِ ثُمَّ عُودِي
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning yonlarida boʻlganimda kechasi hayzim keldi, shunda men orqaga surildim. U zot: «Senga nima boʻldi, nifos koʻrdingmi?» dedilar. Men: «Yoʻq, lekin hayz koʻrdim», dedim. U zot: «Izoringni mahkam bogʻlab ol, soʻng qayt», dedilar.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ёнларида бўлганимда кечаси ҳайзим келди, шунда мен орқага сурилдим. У зот: «Сенга нима бўлди, нифос кўрдингми?» дедилар. Мен: «Йўқ, лекин ҳайз кўрдим», дедим. У зот: «Изорингни маҳкам боғлаб ол, сўнг қайт», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَهَرَ فِيهَا بِالْقِرَاءَةِ يَعْنِي فِي الْكُسُوفِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ unda qiroatni jahriy qildilar — yaʼni kusuf (quyosh tutilishi) namozida.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унда қироатни жаҳрий қилдилар — яъни кусуф (қуёш тутилиши) намозида.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ اجْعَلُوا مِنْ صَلَاتِكُمْ فِي بُيُوتِكُمْ وَلَا تَجْعَلُوهَا عَلَيْكُمْ قُبُورًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Namozlaringizdan (bir qismini) uylaringizda ado qilinglar, ularni oʻzlaringizga qabrlar qilib qoʻymanglar», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Намозларингиздан (бир қисмини) уйларингизда адо қилинглар, уларни ўзларингизга қабрлар қилиб қўйманглар», дер эдилар.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ خَدِيجَةَ سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ وَرَقَةَ بْنِ نَوْفَلٍ فَقَالَ قَدْ رَأَيْتُهُ فِي الْمَنَامِ فَرَأَيْتُ عَلَيْهِ ثِيَابُ بَيَاضٍ فَأَحْسِبُهُ لَوْ كَانَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ ثِيَابَ بَيَاضٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Xadija Rasululloh ﷺdan Varaqa ibn Navfal haqida soʻradi. Shunda u zot: «Men uni tushimda koʻrdim, ustida oq kiyimlar bor edi. Agar u doʻzax ahlidan boʻlganida, ustida oq kiyim boʻlmasdi deb oʻylayman», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Хадижа Расулуллоҳ ﷺдан Варақа ибн Навфал ҳақида сўради. Шунда у зот: «Мен уни тушимда кўрдим, устида оқ кийимлар бор эди. Агар у дўзах аҳлидан бўлганида, устида оқ кийим бўлмасди деб ўйлайман», дедилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو أَنَّ بَكْرَ بْنَ سَوَادَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ يَزِيدَ بْنَ أَبِي يَزِيدَ حَدَّثَهُ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَجُلًا تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ {مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ} قَالَ إِنَّا لَنُجْزَى بِكُلِّ عَمَلِنَا هَلَكْنَا إِذًا فَبَلَغَ ذَاكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ نَعَمْ يُجْزَى بِهِ الْمُؤْمِنُونَ فِي الدُّنْيَا فِي مُصِيبَةٍ فِي جَسَدِهِ فِيمَا يُؤْذِيهِ
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi «Kim yomonlik qilsa, u bilan jazolanadi» degan oyatni oʻqib: «Biz har bir amalimiz uchun jazolanamizmi? Unday boʻlsa, halok boʻlibmiz-ku», dedi. Bu (gap) Rasululloh ﷺga yetganida u zot: «Ha, moʻminlar bunga dunyoda tanasidagi musibat bilan, oʻziga ozor beradigan narsa bilan jazolanadilar», dedilar.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, бир киши «Ким ёмонлик қилса, у билан жазоланади» деган оятни ўқиб: «Биз ҳар бир амалимиз учун жазоланамизми? Ундай бўлса, ҳалок бўлибмиз-ку», деди. Бу (гап) Расулуллоҳ ﷺга етганида у зот: «Ҳа, мўминлар бунга дунёда танасидаги мусибат билан, ўзига озор берадиган нарса билан жазоланадилар», дедилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ وَمُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَمْرٌو أَنَّ أَبَا النَّضْرِ حَدَّثَهُ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ مُسْتَجْمِعًا ضَاحِكًا قَالَ مُعَاوِيَةُ ضَحِكًا حَتَّى أَرَى مِنْهُ لَهَوَاتِهِ إِنَّمَا كَانَ يَتَبَسَّمُ وَقَالَتْ كَانَ إِذَا رَأَى غَيْمًا أَوْ رِيحًا عُرِفَ ذَلِكَ فِي وَجْهِهِ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ النَّاسُ إِذَا رَأَوْا الْغَيْمَ فَرِحُوا رَجَاءَ أَنْ يَكُونَ فِيهِ الْمَطَرُ وَأَرَاكَ إِذَا رَأَيْتَهُ عَرَفْتُ فِي وَجْهِكَ الْكَرَاهِيَةَ قَالَتْ فَقَالَ يَا عَائِشَةُ مَا يُؤْمِنِّي أَنْ يَكُونَ فِيهِ عَذَابٌ قَدْ عُذِّبَ قَوْمٌ بِالرِّيحِ وَقَدْ رَأَى قَوْمٌ الْعَذَابَ فَقَالُوا {هَذَا عَارِضٌ مُمْطِرُنَا}
Nabiy ﷺning rafiqalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: «Men Rasululloh ﷺning kichik tillarigacha koʻrinadigan darajada toʻliq kulganlarini hech qachon koʻrmaganman, u zot faqat tabassum qilar edilar. U zot bulut yoki shamolni koʻrsalar, bu (qoʻrquv alomati) yuzlarida bilinib turardi. Men: ‹Ey Rasululloh, odamlar bulutni koʻrganlarida, unda yomgʻir boʻlishidan umid qilib xursand boʻlishadi, sizni esa uni koʻrganingizda yuzingizda yoqtirmaslik alomati bilinishini koʻraman›, dedim. Shunda u zot: ‹Ey Oisha, unda azob boʻlmasligiga meni nima ishontiradi? Bir qavm shamol bilan azoblangan edi. Bir qavm azobni koʻrib: «Bu bizga yomgʻir keltiradigan bulutdir», degan edilar›, dedilar.»Набий ﷺнинг рафиқалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У шундай деди: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг кичик тилларигача кўринадиган даражада тўлиқ кулганларини ҳеч қачон кўрмаганман, у зот фақат табассум қилар эдилар. У зот булут ёки шамолни кўрсалар, бу (қўрқув аломати) юзларида билиниб турарди. Мен: ‹Эй Расулуллоҳ, одамлар булутни кўрганларида, унда ёмғир бўлишидан умид қилиб хурсанд бўлишади, сизни эса уни кўрганингизда юзингизда ёқтирмаслик аломати билинишини кўраман›, дедим. Шунда у зот: ‹Эй Оиша, унда азоб бўлмаслигига мени нима ишонтиради? Бир қавм шамол билан азобланган эди. Бир қавм азобни кўриб: «Бу бизга ёмғир келтирадиган булутдир», деган эдилар›, дедилар.»
حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا حُيَيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيَّ حَدَّثَهُ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّهَا طَرَقَتْهَا الْحَيْضَةُ مِنْ اللَّيْلِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فَأَشَارَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِثَوْبٍ وَفِيهِ دَمٌ فَأَشَارَ إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الصَّلَاةِ اغْسِلِيهِ فَغَسَلَتْ مَوْضِعَ الدَّمِ ثُمَّ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ الثَّوْبَ فَصَلَّى فِيهِ
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ namoz oʻqiyotganlarida kechasi unga hayz keldi. U Rasululloh ﷺga ichida qon boʻlgan kiyimni koʻrsatib ishora qildi. Rasululloh ﷺ namozda boʻlgan holda unga: «Uni yuv», deb ishora qildilar. U qon (tekkan) joyni yuvdi, soʻng Rasululloh ﷺ oʻsha kiyimni olib, unda namoz oʻqidilar.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқиётганларида кечаси унга ҳайз келди. У Расулуллоҳ ﷺга ичида қон бўлган кийимни кўрсатиб ишора қилди. Расулуллоҳ ﷺ намозда бўлган ҳолда унга: «Уни юв», деб ишора қилдилар. У қон (теккан) жойни ювди, сўнг Расулуллоҳ ﷺ ўша кийимни олиб, унда намоз ўқидилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَحْرُمُ مِنْ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنْ الْوِلَادَةِ
Oisha ummul-moʻminin (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Nasab (tugʻilish) orqali harom boʻlgan narsa emizish orqali ham harom boʻladi», dedilar.Оиша уммул-мўминин (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Насаб (туғилиш) орқали ҳаром бўлган нарса эмизиш орқали ҳам ҳаром бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ نَكَحَتْ بِغَيْرِ إِذْنِ وَلِيِّهَا فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَإِنْ أَصَابَهَا فَلَهَا مَهْرُهَا بِمَا أَصَابَ مِنْ فَرْجِهَا وَإِنْ اشْتَجَرُوا فَالسُّلْطَانُ وَلِيُّ مَنْ لَا وَلِيَّ لَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir ayol valiysining izmisiz nikohlansa, uning nikohi botildir. Agar (er) unga qoʻshilgan boʻlsa, avratini halol sanagani evaziga unga mahr (tegadi). Agar tortishib qolsalar, bas, sulton — valiysi yoʻq kishining valiysidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир аёл валийсининг измисиз никоҳланса, унинг никоҳи ботилдир. Агар (эр) унга қўшилган бўлса, авратини ҳалол санагани эвазига унга маҳр (тегади). Агар тортишиб қолсалар, бас, султон — валийси йўқ кишининг валийсидир», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ الْكَافِرُ مِنْ كُفَّارِ قُرَيْشٍ يَمُوتُ فَيَبْكِيهِ أَهْلُهُ فَيَقُولُونَ الْمُطْعِمُ الْجِفَانَ الْمُقَاتِلُ الَّذِي فَيَزِيدُهُ اللَّهُ عَذَابًا بِمَا يَقُولُونَ
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qurayshning kofirlaridan biri oʻlar, ahli uni yigʻlab: ‹Katta tovoqlarda taom beruvchi, jang qiluvchi (edi)!› deyishar edi. Shunda Alloh ular aytgan narsa sababli unga azobni ziyoda qilar edi», dedilar.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қурайшнинг кофирларидан бири ўлар, аҳли уни йиғлаб: ‹Катта товоқларда таом берувчи, жанг қилувчи (эди)!› дейишар эди. Шунда Аллоҳ улар айтган нарса сабабли унга азобни зиёда қилар эди», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو الْأَسْوَدِ أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْذُكِرَ رَجُلٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِخَيْرٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَلَمْ تَرَوْهُ يَتَعَلَّمُ الْقُرْآنَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning huzurlarida bir kishi yaxshilik bilan tilga olindi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uning Qurʼon oʻrganayotganini koʻrmadingizmi?» dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида бир киши яхшилик билан тилга олинди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унинг Қуръон ўрганаётганини кўрмадингизми?» дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَقُولَنَّ أَحَدُكُمْ نَفْسِي خَبِيثَةٌ وَلَكِنْ يَقُولُ نَفْسِي لَقِسَةٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz, albatta, ‹nafsim xabis (iflos) boʻldi› demasin, balki ‹nafsim laqisa (ogʻirlashdi)› desin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз, албатта, ‹нафсим хабис (ифлос) бўлди› демасин, балки ‹нафсим лақиса (оғирлашди)› десин», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ أَبِي الْوَلِيدِ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ يُخْبِرُ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا خَيْرَ فِي جَمَاعَةِ النِّسَاءِ إِلَّا فِي مَسْجِدٍ أَوْ جِنَازَةٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Ayollarning jamlanishida masjidda yoki janozada boʻlganidan boshqa yaxshilik yoʻq», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Аёлларнинг жамланишида масжидда ёки жанозада бўлганидан бошқа яхшилик йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا أَبُو مَعْشَرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا بَقِيَ عَشْرٌ مِنْ رَمَضَانَ شَدَّ مِئْزَرَهُ وَاعْتَزَلَ أَهْلَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ramazondan oʻn (kun) qolganda izorlarini mahkam bogʻlar va ahllaridan chetlanar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ рамазондан ўн (кун) қолганда изорларини маҳкам боғлар ва аҳлларидан четланар эдилар.
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ صَاحِبِ الرُّمَّانِ عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّهَا سُئِلَتْ عَنْ الْجَنَابَةِ قَالَتْ كُنْتُ أَفْرُكُ الْجَنَابَةَ مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Oisha (roziyallohu anho)dan janobat haqida soʻralgan edi, u: «Men Rasululloh ﷺning kiyimlaridan janobat (izini) ishqalab tozalar edim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан жанобат ҳақида сўралган эди, у: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг кийимларидан жанобат (изини) ишқалаб тозалар эдим», деди.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ وَيَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ أَبِي عِمْرَانَ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَتَدْرُونَ مَنْ السَّابِقُونَ إِلَى ظِلِّ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ الَّذِينَ إِذَا أُعْطُوا الْحَقَّ قَبِلُوهُ وَإِذَا سُئِلُوهُ بَذَلُوهُ وَحَكَمُوا لِلنَّاسِ كَحُكْمِهِمْ لِأَنْفُسِهِمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni aziz va jalil Allohning soyasiga birinchi boʻlib kimlar yetib borishini bilasizlarmi?» dedilar. (Sahobalar): «Alloh va Uning Rasuli bilguvchiroq», dedilar. U zot: «Ular — haq berilganda uni qabul qiladigan, (haq) soʻralganda uni beradigan va odamlar orasida oʻzlariga hukm qilgani kabi hukm qiladigan kishilardir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни азиз ва жалил Аллоҳнинг соясига биринчи бўлиб кимлар етиб боришини биласизларми?» дедилар. (Саҳобалар): «Аллоҳ ва Унинг Расули билгувчироқ», дедилар. У зот: «Улар — ҳақ берилганда уни қабул қиладиган, (ҳақ) сўралганда уни берадиган ва одамлар орасида ўзларига ҳукм қилгани каби ҳукм қиладиган кишилардир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاوِيَةَ الزُّبَيْرِيُّ قَدِمَ عَلَيْنَا مَكَّةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ قَالَ كَانَ عُرْوَةُ يَقُولُ لِعَائِشَةَيَا أُمَّتَاهُ لَا أَعْجَبُ مِنْ فَهْمِكِ أَقُولُ زَوْجَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبِنْتُ أَبِي بَكْرٍ وَلَا أَعْجَبُ مِنْ عِلْمِكِ بِالشِّعْرِ وَأَيَّامِ النَّاسِ أَقُولُ ابْنَةُ أَبِي بَكْرٍ وَكَانَ أَعْلَمَ النَّاسِ أَوْ وَمِنْ أَعْلَمِ النَّاسِ وَلَكِنْ أَعْجَبُ مِنْ عِلْمِكِ بِالطِّبِّ كَيْفَ هُوَ وَمِنْ أَيْنَ هُوَ قَالَ فَضَرَبَتْ عَلَى مَنْكِبِهِ وَقَالَتْ أَيْ عُرَيَّةُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَسْقَمُ عِنْدَ آخِرِ عُمْرِهِ أَوْ فِي آخِرِ عُمْرِهِ فَكَانَتْ تَقْدَمُ عَلَيْهِ وُفُودُ الْعَرَبِ مِنْ كُلِّ وَجْهٍ فَتَنْعَتُ لَهُ الْأَنْعَاتَ وَكُنْتُ أُعَالِجُهَا لَهُ فَمِنْ ثَمَّ
Hishom ibn Urva aytdi: Urva Oisha (roziyallohu anho)ga: «Ey onajon, sening fahmingdan hayratlanmayman — Rasululloh ﷺning zavjalari, Abu Bakrning qizi, deyman. Sheʼr va odamlarning (oʻtmish) kunlarini bilishingdan ham hayratlanmayman — Abu Bakrning qizi, deyman, u odamlarning eng bilimdoni edi — yoki: odamlarning eng bilimdonlaridan edi. Lekin sening tabobatni bilishingdan hayratlanaman: bu qanday va qayerdan?» der edi. (Rovi) dedi: Shunda u (Oisha) uning yelkasiga urib: «Ey Urayya, Rasululloh ﷺ umrlarining oxirida kasal boʻlar edilar. U zotning huzurlariga har tomondan arab vakillari kelib, u zotga (turli) davolarni tavsiya qilishardi, men esa u zot uchun oʻshalarni tayyorlar edim. Mana shundan (bilaman)», dedi.Ҳишом ибн Урва айтди: Урва Оиша (розияллоҳу анҳо)га: «Эй онажон, сенинг фаҳмингдан ҳайратланмайман — Расулуллоҳ ﷺнинг завжалари, Абу Бакрнинг қизи, дейман. Шеър ва одамларнинг (ўтмиш) кунларини билишингдан ҳам ҳайратланмайман — Абу Бакрнинг қизи, дейман, у одамларнинг энг билимдони эди — ёки: одамларнинг энг билимдонларидан эди. Лекин сенинг табобатни билишингдан ҳайратланаман: бу қандай ва қаердан?» дер эди. (Рови) деди: Шунда у (Оиша) унинг елкасига уриб: «Эй Урайя, Расулуллоҳ ﷺ умрларининг охирида касал бўлар эдилар. У зотнинг ҳузурларига ҳар томондан араб вакиллари келиб, у зотга (турли) даволарни тавсия қилишарди, мен эса у зот учун ўшаларни тайёрлар эдим. Мана шундан (биламан)», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أُسَامَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَمَلَائِكَتَهُ عَلَيْهِمْ السَّلَامُ يُصَلُّونَ عَلَى الَّذِينَ يَصِلُونَ الصُّفُوفَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, aziz va jalil Alloh va Uning farishtalari — alayhimus-salom — saflarni ulaydiganlarga salavot (rahmat) aytadilar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, азиз ва жалил Аллоҳ ва Унинг фаришталари — алайҳимус-салом — сафларни улайдиганларга салавот (раҳмат) айтадилар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَعَلَيْهِ مِرْطٌ وَعَلَيَّ بَعْضُهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ustlarida junma choyshab boʻlgan holda namoz oʻqir, uning bir qismi mening ustimda boʻlar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ устларида жунма чойшаб бўлган ҳолда намоз ўқир, унинг бир қисми менинг устимда бўлар эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْاسْتَأْذَنَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْجِهَادِ فَقَالَ جِهَادُكُنَّ أَوْ حَسْبُكُنَّ الْحَجُّ
Oisha ummul-moʻminin (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺdan jihod (qilishga) izn soʻradik. Shunda u zot: «Sizlarning jihodingiz — yoki: sizlarga yetarlisi — hajdir», dedilar.Оиша уммул-мўминин (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺдан жиҳод (қилишга) изн сўрадик. Шунда у зот: «Сизларнинг жиҳодингиз — ёки: сизларга етарлиси — ҳаждир», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّها قَالَتْيَا رَسُولَ اللَّهِ كُلُّ أَهْلِكَ قَدْ دَخَلَ الْبَيْتَ غَيْرِي فَقَالَ أَرْسِلِي إِلَى شَيْبَةَ فَيَفْتَحَ لَكِ الْبَابَ فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ فَقَالَ شَيْبَةُ مَا اسْتَطَعْنَا فَتْحَهُ فِي جَاهِلِيَّةٍ وَلَا إِسْلَامٍ بِلَيْلٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلِّي فِي الْحِجْرِ فَإِنَّ قَوْمَكَ اسْتَقْصَرُوا عَنْ بِنَاءِ الْبَيْتِ حِينَ بَنَوْهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u: «Ey Allohning Rasuli, ahlingizdan mendan boshqa hamma Baytga kirdi», dedi. U zot: «Shaybaga odam yubor, u senga eshikni ochib bersin», dedilar. U unga odam yubordi. Shayba: «Biz uni johiliyatda ham, islomda ham kechasi ocholmaganmiz», dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «Hijrda namoz oʻqi, chunki sening qavming Baytni qurganlarida uni (asl oʻlchovidan) qisqartirib qurgan», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у: «Эй Аллоҳнинг Расули, аҳлингиздан мендан бошқа ҳамма Байтга кирди», деди. У зот: «Шайбага одам юбор, у сенга эшикни очиб берсин», дедилар. У унга одам юборди. Шайба: «Биз уни жоҳилиятда ҳам, исломда ҳам кечаси очолмаганмиз», деди. Шунда Набий ﷺ: «Ҳижрда намоз ўқи, чунки сенинг қавминг Байтни қурганларида уни (асл ўлчовидан) қисқартириб қурган», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُنْذِرِ إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ يَعْنِي ابْنَ أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَعْمَرٍ عَنْ أَبِي يُونُسَ مَوْلَى عَائِشَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُدْرِكُنِي الصَّلَاةُ وَأَنَا جُنُبٌ وَأَنَا أُرِيدُ الصِّيَامَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا تُدْرِكُنِي الصَّلَاةُ وَأَنَا جُنُبٌ وَأَنَا أُرِيدُ الصِّيَامَ فَأَغْتَسِلُ ثُمَّ أَصُومُ فَقَالَ الرَّجُلُ إِنَّا لَسْنَا مِثْلَكَ فَقَدْ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ أَكُونَ أَخْشَاكُمْ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَأَعْلَمَكُمْ بِمَا أَتَّقِي
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Rasululloh ﷺdan soʻrab: «Ey Allohning Rasuli, meni junub holimda namoz (vaqti) topadi, holbuki roʻza tutmoqchiman», dedi. Rasululloh ﷺ: «Meni ham junub holimda namoz (vaqti) topadi, men ham roʻza tutmoqchi boʻlaman, soʻng gʻusl qilib, roʻza tutaman», dedilar. U kishi: «Biz sizga oʻxshamaymiz, Alloh sizning oldingi va keyingi gunohlaringizni magʻfirat qilgan», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ gʻazablanib: «Allohga qasamki, men sizlarning aziz va jalil Allohdan eng koʻp qoʻrqadiganingiz va nimadan saqlanayotganimni eng yaxshi biladiganingiz boʻlishni umid qilaman», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, бир киши Расулуллоҳ ﷺдан сўраб: «Эй Аллоҳнинг Расули, мени жунуб ҳолимда намоз (вақти) топади, ҳолбуки рўза тутмоқчиман», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Мени ҳам жунуб ҳолимда намоз (вақти) топади, мен ҳам рўза тутмоқчи бўламан, сўнг ғусл қилиб, рўза тутаман», дедилар. У киши: «Биз сизга ўхшамаймиз, Аллоҳ сизнинг олдинги ва кейинги гуноҳларингизни мағфират қилган», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ғазабланиб: «Аллоҳга қасамки, мен сизларнинг азиз ва жалил Аллоҳдан энг кўп қўрқадиганингиз ва нимадан сақланаётганимни энг яхши биладиганингиз бўлишни умид қиламан», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنِ الْفُضَيْلِ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نِيَارٍ الْأَسْلَمِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَجُلًا اتَّبَعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَتَّبِعُكَ لِأُصِيبَ مَعَكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ قَالَ لَا قَالَ فَإِنَّا لَا نَسْتَعِينُ بِمُشْرِكٍ قَالَ فَقَالَ لَهُ فِي الْمَرَّةِ الثَّانِيَةِ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ قَالَ نَعَمْ فَانْطَلَقَ فَتَبِعَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Rasululloh ﷺga ergashib: «Sen bilan birga (oʻljadan) erishish uchun senga ergashaman», dedi. Rasululloh ﷺ: «Alloh va Uning Rasuliga iymon keltirasanmi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Biz mushrikdan yordam soʻramaymiz», dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng u zot unga ikkinchi marta: «Alloh va Uning Rasuliga iymon keltirasanmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. Shunda u zot yoʻlga tushdilar, u ham u zotga ergashdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, бир киши Расулуллоҳ ﷺга эргашиб: «Сен билан бирга (ўлжадан) эришиш учун сенга эргашаман», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ ва Унинг Расулига иймон келтирасанми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Биз мушрикдан ёрдам сўрамаймиз», дедилар. (Рови) деди: Сўнг у зот унга иккинчи марта: «Аллоҳ ва Унинг Расулига иймон келтирасанми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. Шунда у зот йўлга тушдилар, у ҳам у зотга эргашди.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ أَبِي لُبَابَةَ الْعُقَيْلِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ مَا يُرِيدُ أَنْ يُفْطِرَ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ مَا يُرِيدُ أَنْ يَصُومَ وَكَانَ يَقْرَأُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ بِبَنِي إِسْرَائِيلَ وَالزُّمَرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shu qadar roʻza tutar edilarki, biz: «Endi roʻzasini qoldirmaydilar», der edik. Yana shu qadar roʻzani qoldirar edilarki, biz: «Endi roʻza tutmaydilar», der edik. U zot har kecha Bani Isroil va Zumar (suralarini) oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шу қадар рўза тутар эдиларки, биз: «Энди рўзасини қолдирмайдилар», дер эдик. Яна шу қадар рўзани қолдирар эдиларки, биз: «Энди рўза тутмайдилар», дер эдик. У зот ҳар кеча Бани Исроил ва Зумар (сураларини) ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ gʻusldan soʻng tahorat qilmas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ғуслдан сўнг таҳорат қилмас эдилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ جَابِرٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ مُرَّةَ عَنْ لَمِيسَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ يَخْلِطُ فِي الْعِشْرِينَ الْأُولَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ نَوْمٍ وَصَلَاةٍ فَإِذَا دَخَلَتْ الْعَشْرُ جَدَّ وَشَدَّ الْمِئْزَرَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dastlabki yigirma (kun)da uyqu bilan namozni aralashtirar, oʻn (kun) kirganida esa jiddiy harakat qilar va izorlarini mahkam bogʻlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дастлабки йигирма (кун)да уйқу билан намозни аралаштирар, ўн (кун) кирганида эса жиддий ҳаракат қилар ва изорларини маҳкам боғлар эдилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا حَسَنٌ عَنْ أَشْعَثَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أُمِّ كُلْثُومٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْفَعَلْنَاهُ مَرَّةً فَاغْتَسَلْنَا يَعْنِي الَّذِي يُجَامِعُ وَلَا يُنْزِلُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz buni bir marta qildik va gʻusl qildik — yaʼni jimo qilib, maniysi chiqmagan kishi (haqida).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз буни бир марта қилдик ва ғусл қилдик — яъни жимо қилиб, манийси чиқмаган киши (ҳақида).
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُمَّ أَحْسَنْتَ خَلْقِي فَأَحْسِنْ خُلُقِي
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohim, xilqatimni chiroyli qilding, axloqimni ham chiroyli qilgin», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, хилқатимни чиройли қилдинг, ахлоқимни ҳам чиройли қилгин», дер эдилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ عَلَيْكُنَّ بِالْبَيْتِ فَإِنَّهُ جِهَادُكُنَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Sizlarga (ayollarga) uyda (turish) lozim, zero u — sizlarning jihodingizdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Сизларга (аёлларга) уйда (туриш) лозим, зеро у — сизларнинг жиҳодингиздир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ الدُّنْيَا خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ فَمَنْ آتَيْنَاهُ مِنْهَا شَيْئًا بِطِيبِ نَفْسٍ مِنَّا وَطِيبِ طُعْمَةٍ وَلَا إِشْرَاهٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ وَمَنْ آتَيْنَاهُ مِنْهَا شَيْئًا بِغَيْرِ طِيبِ نَفْسٍ مِنَّا وَغَيْرِ طِيبِ طُعْمَةٍ وَإِشْرَاهٍ مِنْهُ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bu dunyo koʻm-koʻk va shirindir. Kimga undan bir narsani koʻngil xushligimiz bilan, taomning halolligi bilan va ochkoʻzliksiz bergan boʻlsak, unga unda baraka beriladi. Kimga undan bir narsani koʻngil xushligimizsiz, taomning halolligisiz va uning ochkoʻzligi bilan bergan boʻlsak, unga unda baraka berilmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бу дунё кўм-кўк ва шириндир. Кимга ундан бир нарсани кўнгил хушлигимиз билан, таомнинг ҳалоллиги билан ва очкўзликсиз берган бўлсак, унга унда барака берилади. Кимга ундан бир нарсани кўнгил хушлигимизсиз, таомнинг ҳалоллигисиз ва унинг очкўзлиги билан берган бўлсак, унга унда барака берилмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا كَبِرَتْ سَوْدَةُ وَهَبَتْ يَوْمَهَا لِي فَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْسِمُ لِي بِيَوْمِهَا مَعَ نِسَائِهِ قَالَتْ وَكَانَتْ أَوَّلَ امْرَأَةٍ تَزَوَّجَهَا بَعْدَهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Savda keksayganida, oʻz kunini menga hiba qildi. Shunda Nabiy ﷺ ayollari orasida menga uning kunini ham ajratar edilar. U (Oisha) dedi: U (Savda) u zot undan keyin uylangan birinchi ayol edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Савда кексайганида, ўз кунини менга ҳиба қилди. Шунда Набий ﷺ аёллари орасида менга унинг кунини ҳам ажратар эдилар. У (Оиша) деди: У (Савда) у зот ундан кейин уйланган биринчи аёл эди.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا مَرِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهِ أَصْحَابُهُ يَعُودُونَهُ فَقَامُوا فَأَوْمَأَ إِلَيْهِمْ أَنْ اقْعُدُوا فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ قَالَ الْإِمَامُ يُؤْتَمُّ بِهِ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا وَإِذَا صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ kasal boʻlganlarida sahobalari u zotni yoʻqlash uchun huzurlariga kirishdi. Ular (namozda) tik turishdi, u zot ularga oʻtirishlariga ishora qildilar. Namozlarini tugatganlarida: «Imom — unga ergashiladigan (zot)dir. U takbir aytsa, sizlar ham takbir aytinglar; rukuʼ qilsa, sizlar ham rukuʼ qilinglar; oʻtirib namoz oʻqisa, sizlar ham oʻtirib oʻqinglar; tik turib oʻqisa, sizlar ham tik turib oʻqinglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ касал бўлганларида саҳобалари у зотни йўқлаш учун ҳузурларига киришди. Улар (намозда) тик туришди, у зот уларга ўтиришларига ишора қилдилар. Намозларини тугатганларида: «Имом — унга эргашиладиган (зот)дир. У такбир айтса, сизлар ҳам такбир айтинглар; рукуъ қилса, сизлар ҳам рукуъ қилинглар; ўтириб намоз ўқиса, сизлар ҳам ўтириб ўқинглар; тик туриб ўқиса, сизлар ҳам тик туриб ўқинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ لَهِيعَةَ وَيَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ خَالِدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضَعُ رَأْسَهُ فِي حِجْرِي وَأَنَا حَائِضٌ فَيَقْرَأُ الْقُرْآنَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ men hayzli boʻlgan holimda boshlarini bagʻrimga qoʻyar va Qurʼon oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мен ҳайзли бўлган ҳолимда бошларини бағримга қўяр ва Қуръон ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَيَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ خَالِدِ بْنِ أَبِي عِمْرَانَ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَدْرُونَ مَنْ السَّابِقُونَ إِلَى ظِلِّ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالُوا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَرَسُولُهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ قَالَ الَّذِينَ إِذَا أُعْطُوا الْحَقَّ قَبِلُوهُ وَإِذَا سُئِلُوهُ بَذَلُوهُ وَحَكَمُوا لِلنَّاسِ حُكْمَهُمْ لِأَنْفُسِهِمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni aziz va jalil Allohning soyasiga birinchi boʻlib kimlar yetib borishini bilasizlarmi?» dedilar. (Sahobalar): «Aziz va jalil Alloh va Uning Rasuli ﷺ bilguvchiroq», dedilar. U zot: «Ular — haq berilganda uni qabul qiladigan, (haq) soʻralganda uni beradigan va odamlar orasida oʻzlariga hukm qilgani kabi hukm qiladigan kishilardir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни азиз ва жалил Аллоҳнинг соясига биринчи бўлиб кимлар етиб боришини биласизларми?» дедилар. (Саҳобалар): «Азиз ва жалил Аллоҳ ва Унинг Расули ﷺ билгувчироқ», дедилар. У зот: «Улар — ҳақ берилганда уни қабул қиладиган, (ҳақ) сўралганда уни берадиган ва одамлар орасида ўзларига ҳукм қилгани каби ҳукм қиладиган кишилардир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَ بِلَالٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَاتَتْ فُلَانَةُ وَاسْتَرَاحَتْ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِنَّمَا يَسْتَرِيحُ مَنْ دَخَلَ الْجَنَّةَ قَالَ قُتَيْبَةُ مَنْ غُفِرَ لَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bilol Nabiy ﷺning huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, falonchi (ayol) vafot etdi va rohat topdi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ gʻazablanib: «Rohat topadigan kishi — jannatga kirgan kishidir», dedilar. Qutayba: «magʻfirat qilingan kishidir», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Билол Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, фалончи (аёл) вафот этди ва роҳат топди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ғазабланиб: «Роҳат топадиган киши — жаннатга кирган кишидир», дедилар. Қутайба: «мағфират қилинган кишидир», деди.