حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِيهِأَنَّ عَمَّارًا صَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْحَارِثِ يَا أَبَا الْيَقْظَانِ لَا أَرَاكَ إِلَّا قَدْ خَفَّفْتَهُمَا قَالَ هَلْ نَقَصْتُ مِنْ حُدُودِهَا شَيْئًا قَالَ لَا وَلَكِنْ خَفَّفْتَهُمَا قَالَ إِنِّي بَادَرْتُ بِهِمَا السَّهْوَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الرَّجُلَ لَيُصَلِّي وَلَعَلَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ لَهُ مِنْ صَلَاتِهِ إِلَّا عُشْرُهَا وَتُسْعُهَا أَوْ ثُمُنُهَا أَوْ سُبُعُهَا حَتَّى انْتَهَى إِلَى آخِرِ الْعَدَدِ

Abdurrahmon ibn al-Horis (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Ammor (roziyallohu anhu) ikki rakat namoz oʻqidi. Abdurrahmon ibn al-Horis unga: «Ey Abul Yaqzon, sen bu ikkisini yengil qilding shekilli», dedi. U: «Men ularning hadlaridan biror narsani kamaytirdimmi?» dedi. U: «Yoʻq, lekin sen ularni yengil qilding», dedi. U: «Men u ikkisi bilan sahvdan oʻzib ketdim. Chunki men Rasululloh ﷺning: ‹Albatta, kishi namoz oʻqiydi, lekin unga namozidan oʻndan biri, toʻqqizdan biri, sakkizdan biri yoki yettidan biridan boshqasi boʻlmasligi mumkin›, deganlarini eshitganman», dedi — to sanoqning oxiriga yetguncha.Абдурраҳмон ибн ал-Ҳорис (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Аммор (розияллоҳу анҳу) икки ракат намоз ўқиди. Абдурраҳмон ибн ал-Ҳорис унга: «Эй Абул Яқзон, сен бу иккисини енгил қилдинг шекилли», деди. У: «Мен уларнинг ҳадларидан бирор нарсани камайтирдимми?» деди. У: «Йўқ, лекин сен уларни енгил қилдинг», деди. У: «Мен у иккиси билан саҳвдан ўзиб кетдим. Чунки мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Албатта, киши намоз ўқийди, лекин унга намозидан ўндан бири, тўққиздан бири, саккиздан бири ёки еттидан биридан бошқаси бўлмаслиги мумкин›, деганларини эшитганман», деди — то саноқнинг охирига етгунча.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ قَالَقَالَ عَمَّارٌ يَوْمَ صِفِّينَ ائْتُونِي بِشَرْبَةِ لَبَنٍ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آخِرُ شَرْبَةٍ تَشْرَبُهَا مِنْ الدُّنْيَا شَرْبَةُ لَبَنٍ فَأُتِيَ بِشَرْبَةِ لَبَنٍ فَشَرِبَهَا ثُمَّ تَقَدَّمَ فَقُتِلَ

Abul Baxtariy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Ammor (roziyallohu anhu) Siffin kuni: «Menga bir qultum sut keltiringlar; chunki Rasululloh ﷺ: ‹Sen dunyodan ichadigan oxirgi ichimliging bir qultum sut boʻladi›, deganlar», dedi. Bas, unga bir qultum sut keltirildi, u uni ichdi, soʻng oldinga yurdi va oʻldirildi.Абул Бахтарий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Аммор (розияллоҳу анҳу) Сиффин куни: «Менга бир қултум сут келтиринглар; чунки Расулуллоҳ ﷺ: ‹Сен дунёдан ичадиган охирги ичимлигинг бир қултум сут бўлади›, деганлар», деди. Бас, унга бир қултум сут келтирилди, у уни ичди, сўнг олдинга юрди ва ўлдирилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا زِيَادٌ أَبُو عُمَرَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ أُمَّتِي مَثَلُ الْمَطَرِ لَا يُدْرَى أَوَّلُهُ خَيْرٌ أَمْ آخِرُهُ

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Mening ummatimning masali — yomgʻirning masalidir: uning avvali yaxshiroqmi yoki oxirimi — bilinmaydi».Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Менинг умматимнинг масали — ёмғирнинг масалидир: унинг аввали яхшироқми ёки охирими — билинмайди».

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ يَعْنِي ابْنَ كُهَيْلٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى قَالَكُنَّا عِنْدَ عُمَرَ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّا نَمْكُثُ الشَّهْرَ وَالشَّهْرَيْنِ لَا نَجِدُ الْمَاءَ فَقَالَ عُمَرُ أَمَّا أَنَا فَلَمْ أَكُنْ لِأُصَلِّيَ حَتَّى أَجِدَ الْمَاءَ فَقَالَ عَمَّارٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ تَذْكُرُ حَيْثُ كُنَّا بِمَكَانِ كَذَا وَنَحْنُ نَرْعَى الْإِبِلَ فَتَعْلَمُ أَنَّا أَجْنَبْنَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَإِنِّي تَمَرَّغْتُ فِي التُّرَابِ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَدَّثْتُهُ فَضَحِكَ وَقَالَ كَانَ الصَّعِيدُ الطَّيِّبُ كَافِيَكَ وَضَرَبَ بِكَفَّيْهِ الْأَرْضَ ثُمَّ نَفَخَ فِيهِمَا ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ وَبَعْضَ ذِرَاعَيْهِ قَالَ اتَّقِ اللَّهَ يَا عَمَّارُ قَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنْ شِئْتَ لَمْ أَذْكُرْهُ مَا عِشْتُ أَوْ مَا حَيِيتُ قَالَ كَلَّا وَاللَّهِ وَلَكِنْ نُوَلِّيكَ مِنْ ذَلِكَ مَا تَوَلَّيْتَ

Abdurrahmon ibn Abzo (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Biz Umarning huzurida edik. Uning oldiga bir kishi kelib: «Ey moʻminlar amiri, biz bir oy, ikki oy suv topmasdan turamiz», dedi. Umar: «Men esa suv topmagunimcha namoz oʻqimas edim», dedi. Shunda Ammor: «Ey moʻminlar amiri, esingdami, biz falon joyda tuya boqib yurgan edik va junub boʻlganimizni bilasan», dedi. U: «Ha», dedi. U: «Men tuproqqa agʻanadim, soʻng Nabiy ﷺning huzurlariga kelib, buni aytdim. U zot kulib: ‹Senga pok tuproq kifoya qilardi›, dedilar va ikki kaftlarini yerga urib, ularga pufladilar, soʻng ular bilan yuzlarini va bilaklarining bir qismini masli qildilar», dedi. Umar: «Ey Ammor, Allohdan qoʻrq», dedi. U: «Ey moʻminlar amiri, agar xohlasang, tirik ekanman, buni hech zikr qilmayman», dedi. Umar: «Yoʻq, Allohga qasamki, balki oʻzing zimmangga olgan narsani oʻzingga havola qilamiz», dedi.Абдурраҳмон ибн Абзо (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Биз Умарнинг ҳузурида эдик. Унинг олдига бир киши келиб: «Эй мўминлар амири, биз бир ой, икки ой сув топмасдан турамиз», деди. Умар: «Мен эса сув топмагунимча намоз ўқимас эдим», деди. Шунда Аммор: «Эй мўминлар амири, эсингдами, биз фалон жойда туя боқиб юрган эдик ва жунуб бўлганимизни биласан», деди. У: «Ҳа», деди. У: «Мен тупроққа ағанадим, сўнг Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб, буни айтдим. У зот кулиб: ‹Сенга пок тупроқ кифоя қиларди›, дедилар ва икки кафтларини ерга уриб, уларга пуфладилар, сўнг улар билан юзларини ва билакларининг бир қисмини масли қилдилар», деди. Умар: «Эй Аммор, Аллоҳдан қўрқ», деди. У: «Эй мўминлар амири, агар хоҳласанг, тирик эканман, буни ҳеч зикр қилмайман», деди. Умар: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, балки ўзинг зиммангга олган нарсани ўзингга ҳавола қиламиз», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْبُخْتُرِيِّ أَنَّ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍأُتِيَ بِشَرْبَةِ لَبَنٍ فَضَحِكَ قَالَ فَقَالَ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ آخِرَ شَرَابٍ أَشْرَبُهُ لَبَنٌ حَتَّى أَمُوتَ

Abul Buxturiy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)ga bir qultum sut keltirildi. U kulib: «Albatta, Nabiy ﷺ: ‹Men oʻlgunimcha ichadigan oxirgi ichimligim sut boʻladi›, deganlar», dedi.Абул Бухтурий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)га бир қултум сут келтирилди. У кулиб: «Албатта, Набий ﷺ: ‹Мен ўлгунимча ичадиган охирги ичимлигим сут бўлади›, деганлар», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَلَمَةَ يَقُولُرَأَيْتُ عَمَّارًا يَوْمَ صِفِّينَ شَيْخًا كَبِيرًا آدَمَ طُوَالًا آخِذًا الْحَرْبَةَ بِيَدِهِ وَيَدُهُ تَرْعَدُ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ قَاتَلْتُ بِهَذِهِ الرَّايَةِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَهَذِهِ الرَّابِعَةُ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ ضَرَبُونَا حَتَّى يَبْلُغُوا بِنَا شَعَفَاتِ هَجَرَ لَعَرَفْتُ أَنَّ مُصْلِحِينَا عَلَى الْحَقِّ وَأَنَّهُمْ عَلَى الضَّلَالَةِ

Abdulloh ibn Salama (rahimahulloh) aytdi: Siffin kuni Ammorni koʻrdim: u keksa, bugʻdoyrang, boʻyi baland chol edi; qoʻlida nayza tutib turar, qoʻli titrar edi. U shunday dedi: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, men bu bayroq ostida Rasululloh ﷺ bilan birga uch marta jang qilganman, mana bu — toʻrtinchisi. Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, agar ular bizni Hajarning xurmozorlari choʻqqisiga haydab borgunlaricha ursalar ham, men bizning tarafimiz haq ustida, ular esa zalolat ustida ekanini bilaman».Абдуллоҳ ибн Салама (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Сиффин куни Амморни кўрдим: у кекса, буғдойранг, бўйи баланд чол эди; қўлида найза тутиб турар, қўли титрар эди. У шундай деди: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, мен бу байроқ остида Расулуллоҳ ﷺ билан бирга уч марта жанг қилганман, мана бу — тўртинчиси. Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, агар улар бизни Ҳажарнинг хурмозорлари чўққисига ҳайдаб боргунларича урсалар ҳам, мен бизнинг тарафимиз ҳақ устида, улар эса залолат устида эканини биламан».

مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَ حَجَّاجٌ سَمِعْتُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ قَيْسِ بْنِ عَبَّادٍ قَالَقُلْتُ لِعَمَّارٍ أَرَأَيْتَ قِتَالَكُمْ رَأْيًا رَأَيْتُمُوهُ قَالَ حَجَّاجٌ أَرَأَيْتَ هَذَا الْأَمْرَ يَعْنِي قِتَالَهُمْ رَأْيًا رَأَيْتُمُوهُ فَإِنَّ الرَّأْيَ يُخْطِئُ وَيُصِيبُ أَوْ عَهْدٌ عَهِدَهُ إِلَيْكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا عَهِدَ إِلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا لَمْ يَعْهَدْهُ إِلَى النَّاسِ كَافَّةً وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ فِي أُمَّتِي قَالَ شُعْبَةُ وَيَحْسِبُهُ قَالَ حَدَّثَنِي حُذَيْفَةُ إِنَّ فِي أُمَّتِي اثْنَيْ عَشَرَ مُنَافِقًا فَقَالَ لَا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلَا يَجِدُونَ رِيحَهَا حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيَاطِ ثَمَانِيَةٌ مِنْهُمْ تَكْفِيكَهُمُ الدُّبَيْلَةُ سِرَاجٌ مِنْ نَارٍ يَظْهَرُ فِي أَكْتَافِهِمْ حَتَّى يَنْجُمَ فِي صُدُورِهِمْ

Qays ibn Ubod (rahimahulloh) aytdi: Men Ammorga: «Bu urushingiz haqida ayting-chi, u oʻzingiz oʻylab topgan bir fikrmi — zero fikr xato ham, toʻgʻri ham boʻladi — yoki Rasululloh ﷺ sizlarga topshirgan ahdmi?» dedim. U: «Rasululloh ﷺ bizga umuman odamlarga topshirmagan biror narsani topshirgan emaslar», dedi. Va: «Albatta, Rasululloh ﷺ: ‹Mening ummatimda...›, dedilar», dedi. Shuʼba aytdi: oʻylashimcha, u: «Menga Huzayfa hadis aytdi», dedi: «‹...mening ummatimda oʻn ikki munofiq bor; ular jannatga kirmaydilar va tuya igna teshigidan oʻtmaguncha uning hidini ham topmaydilar. Ulardan sakkiztasiga dubayla kifoya qiladi — u yelkalarida paydo boʻlib, koʻkraklaridan teshib chiqadigan otashin chiroqdir›».Қайс ибн Убод (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Амморга: «Бу урушингиз ҳақида айтинг-чи, у ўзингиз ўйлаб топган бир фикрми — зеро фикр хато ҳам, тўғри ҳам бўлади — ёки Расулуллоҳ ﷺ сизларга топширган аҳдми?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ бизга умуман одамларга топширмаган бирор нарсани топширган эмаслар», деди. Ва: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ: ‹Менинг умматимда...›, дедилар», деди. Шуъба айтди: ўйлашимча, у: «Менга Ҳузайфа ҳадис айтди», деди: «‹...менинг умматимда ўн икки мунофиқ бор; улар жаннатга кирмайдилар ва туя игна тешигидан ўтмагунча унинг ҳидини ҳам топмайдилар. Улардан саккизтасига дубайла кифоя қилади — у елкаларида пайдо бўлиб, кўкракларидан тешиб чиқадиган оташин чироқдир›».

حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَطَاءٌ الْخُرَاسَانِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ أَنَّ عَمَّارًا قَالَقَدِمْتُ عَلَى أَهْلِي لَيْلًا وَقَدْ تَشَقَّقَتْ يَدَايَ فَضَمَّخُونِي بِالزَّعْفَرَانِ فَغَدَوْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ وَلَمْ يُرَحِّبْ بِي فَقَالَ اغْسِلْ هَذَا قَالَ فَذَهَبْتُ فَغَسَلْتُهُ ثُمَّ جِئْتُ وَقَدْ بَقِيَ عَلَيَّ مِنْهُ شَيْءٌ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ وَلَمْ يُرَحِّبْ بِي وَقَالَ اغْسِلْ هَذَا عَنْكَ فَذَهَبْتُ فَغَسَلْتُهُ ثُمَّ جِئْتُ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ عَلَيَّ وَرَحَّبَ بِي وَقَالَ إِنَّ الْمَلَائِكَةَ لَا تَحْضُرُ جَنَازَةَ الْكَافِرِ وَلَا الْمُتَضَمِّخَ بِزَعْفَرَانٍ وَلَا الْجُنُبَ وَرَخَّصَ لِلْجُنُبِ إِذَا نَامَ أَوْ أَكَلَ أَوْ شَرِبَ أَنْ يَتَوَضَّأَ

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu) aytdi: Men tunda oilam oldiga keldim, qoʻllarim yorilib ketgan edi; ular menga zaʼfaron surtib qoʻyishdi. Ertalab Rasululloh ﷺ huzurlariga borib, u zotga salom berdim, ammo u zot menga (salomimni) qaytarmadilar va meni xush koʻrmadilar va: «Buni yuvib tashla», dedilar. Men borib, uni yuvdim, soʻng keldim, lekin menda undan biroz qolgan edi. Salom berdim, ammo u zot menga qaytarmadilar va meni xush koʻrmadilar va: «Buni oʻzingdan yuvib tashla», dedilar. Men borib, uni yuvdim, soʻng kelib, u zotga salom berdim. U zot menga (salomimni) qaytardilar, meni xush koʻrdilar va: «Albatta, farishtalar na kofirning jasadiga, na zaʼfaron surtingan kishiga, na junub kishiga hozir boʻlmaydilar», dedilar. U zot junub kishi uxlamoqchi, yemoqchi yoki ichmoqchi boʻlsa, tahorat qilishiga ruxsat berdilar.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен тунда оилам олдига келдим, қўлларим ёрилиб кетган эди; улар менга заъфарон суртиб қўйишди. Эрталаб Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига бориб, у зотга салом бердим, аммо у зот менга (саломимни) қайтармадилар ва мени хуш кўрмадилар ва: «Буни ювиб ташла», дедилар. Мен бориб, уни ювдим, сўнг келдим, лекин менда ундан бироз қолган эди. Салом бердим, аммо у зот менга қайтармадилар ва мени хуш кўрмадилар ва: «Буни ўзингдан ювиб ташла», дедилар. Мен бориб, уни ювдим, сўнг келиб, у зотга салом бердим. У зот менга (саломимни) қайтардилар, мени хуш кўрдилар ва: «Албатта, фаришталар на кофирнинг жасадига, на заъфарон суртинган кишига, на жунуб кишига ҳозир бўлмайдилар», дедилар. У зот жунуб киши ухламоқчи, емоқчи ёки ичмоқчи бўлса, таҳорат қилишига рухсат бердилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ عَنْ ذَرٍّ عَنِ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ عَنْ التَّيَمُّمِ فَلَمْ يَدْرِ مَا يَقُولُ فَقَالَ عَمَّارُ بْنُ يَاسِرٍ أَمَا تَذْكُرُ حَيْثُ كُنَّا فِي سَرِيَّةٍ فَأَجْنَبْتُ فَتَمَعَّكْتُ فِي التُّرَابِ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّمَا يَكْفِيكَ هَكَذَا وَضَرَبَ شُعْبَةُ يَدَيْهِ عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَنَفَخَ فِي يَدَيْهِ ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةً

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Umar ibn al-Xattobdan tayammum haqida soʻradi, u nima deyishni bilmadi. Shunda Ammor: «Esingdami, biz bir jangovar guruhda edik, men junub boʻlib tuproqqa agʻanadim, soʻng Nabiy ﷺning oldilariga keldim, u zot: ‹Senga mana shu kifoya qilardi›, dedilar», dedi. Shuʼba ikki qoʻllarini tizzalariga urdi va qoʻllariga puflab, ular bilan yuzini va kaftlarini bir marta masli qildi.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Умар ибн ал-Хаттобдан таяммум ҳақида сўради, у нима дейишни билмади. Шунда Аммор: «Эсингдами, биз бир жанговар гуруҳда эдик, мен жунуб бўлиб тупроққа ағанадим, сўнг Набий ﷺнинг олдиларига келдим, у зот: ‹Сенга мана шу кифоя қиларди›, дедилар», деди. Шуъба икки қўлларини тиззаларига урди ва қўлларига пуфлаб, улар билан юзини ва кафтларини бир марта масли қилди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ أَبِي الْيَقْظَانِ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلَكَ عِقْدٌ لِعَائِشَةَ فَأَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَضَاءَ الْفَجْرُ فَتَغَيَّظَ أَبُو بَكْرٍ عَلَى عَائِشَةَ فَنَزَلَتْ عَلَيْهِمْ الرُّخْصَةُ فِي الْمَسْحِ بِالصُّعُدَاتِ فَدَخَلَ عَلَيْهَا أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ إِنَّكِ لَمُبَارَكَةٌ لَقَدْ نَزَلَ عَلَيْنَا فِيكِ رُخْصَةٌ فَضَرَبْنَا بِأَيْدِينَا إِلَى وُجُوهِنَا وَضَرَبْنَا بِأَيْدِينَا ضَرْبَةً إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ

Ammor ibn Yosir Abul Yaqzon (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga edik. Oishaning marjoni yoʻqolib qoldi va Rasululloh ﷺ tong yorishguncha (oʻsha yerda) turdilar. Abu Bakr Oishadan gʻazablandi. Shunda ularga tuproq bilan masli qilish haqidagi ruxsat nozil boʻldi. Abu Bakr uning huzuriga kirib: «Sen haqiqatan barakotli ekansan; sening sababingdan bizga bir ruxsat nozil boʻldi», dedi. Bas, biz qoʻllarimizni yuzlarimizga urdik va qoʻllarimizni yelkalar hamda qoʻltiqlargacha bir marta urdik.Аммор ибн Ёсир Абул Яқзон (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эдик. Оишанинг маржони йўқолиб қолди ва Расулуллоҳ ﷺ тонг ёришгунча (ўша ерда) турдилар. Абу Бакр Оишадан ғазабланди. Шунда уларга тупроқ билан масли қилиш ҳақидаги рухсат нозил бўлди. Абу Бакр унинг ҳузурига кириб: «Сен ҳақиқатан баракотли экансан; сенинг сабабингдан бизга бир рухсат нозил бўлди», деди. Бас, биз қўлларимизни юзларимизга урдик ва қўлларимизни елкалар ҳамда қўлтиқларгача бир марта урдик.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ ثَنَا أَبُو رَاشِدٍ قَالَخَطَبَنَا عَمَّارُ بْنُ يَاسِرٍ فَتَجَوَّزَ فِي خُطْبَتِهِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ لَقَدْ قُلْتَ قَوْلًا شِفَاءً فَلَوْ أَنَّكَ أَطَلْتَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ نُطِيلَ الْخُطْبَةَ

Abu Roshid (rahimahulloh) aytdi: Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu) bizga xutba qildi va uni qisqa qildi. Shunda Qurayshdan bir kishi unga: «Sen shifobaxsh soʻz aytding; koshki uni uzoqroq qilsang edi», dedi. U: «Albatta, Rasululloh ﷺ bizni xutbani uzaytirishdan qaytarganlar», dedi.Абу Рошид (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу) бизга хутба қилди ва уни қисқа қилди. Шунда Қурайшдан бир киши унга: «Сен шифобахш сўз айтдинг; кошки уни узоқроқ қилсанг эди», деди. У: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ бизни хутбани узайтиришдан қайтарганлар», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ وَرَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ عَطَاءِ بْنِ أَبِي الْخَوَّارِ أَنَّهُ سَمِعَ يَحْيَى بْنَ يَعْمَرَ يُخْبِرُ عَنْ رَجُلٍ أخْبَرَهُ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ زَعَمَ عُمَرُ أَنَّ يَحْيَى قَدْ سَمَّى ذَلِكَ الرَّجُلَ وَنَسِيَهُ عُمَرُ أَنَّ عَمَّارًا قَالَتَخَلَّقْتُ خَلُوقًا فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْتَهَرَنِي وَقَالَ اذْهَبْ يَا ابْنَ أُمِّ عَمَّارٍ فَاغْسِلْ عَنْكَ فَرَجَعْتُ فَغَسَلْتُ عَنِّي قَالَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَيْهِ فَانْتَهَرَنِي أَيْضًا قَالَ ارْجِعْ فَاغْسِلْ عَنْكَ فَذَكَرَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu) aytdi: Men xaluq surtinib olgan edim, soʻng Rasululloh ﷺ huzurlariga keldim. U zot meni koyib: «Bor, ey Ummu Ammorning oʻgʻli, uni oʻzingdan yuvib tashla», dedilar. Men qaytib borib, uni oʻzimdan yuvdim, soʻng u zotning huzurlariga qaytdim; u zot yana meni koyib: «Qaytib bor va oʻzingdan yuvib tashla», dedilar — (roviy) buni uch marta zikr qildi.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен халуқ суртиниб олган эдим, сўнг Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдим. У зот мени койиб: «Бор, эй Умму Амморнинг ўғли, уни ўзингдан ювиб ташла», дедилар. Мен қайтиб бориб, уни ўзимдан ювдим, сўнг у зотнинг ҳузурларига қайтдим; у зот яна мени койиб: «Қайтиб бор ва ўзингдан ювиб ташла», дедилар — (ровий) буни уч марта зикр қилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ كَانَ يُحَدِّثُأَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ مَعَهُ عَائِشَةُ فَهَلَكَ عِقْدُهَا فَحُبِسَ النَّاسُ فِي ابْتِغَائِهِ حَتَّى أَصْبَحُوا وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَنَزَلَ التَّيَمُّمُ قَالَ عَمَّارٌ فَقَامُوا فَمَسَحُوا بِهَا فَضَرَبُوا أَيْدِيَهُمْ فَمَسَحُوا وُجُوهَهُمْ ثُمَّ عَادُوا فَضَرَبُوا بِأَيْدِيهِمْ ثَانِيَةً ثُمَّ مَسَحُوا أَيْدِيَهُمْ إِلَى الْإِبِطَيْنِ أَوْ قَالَ إِلَى الْمَنَاكِبِ

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu) hadis aytar ediki, u Nabiy ﷺ bilan birga bir safarda edi, u zot bilan Oisha ham bor edi. Oishaning marjoni yoʻqolib qoldi va odamlar uni izlab toʻxtab qoldilar, hatto tong ottirdilar; ularning yonida suv yoʻq edi. Shunda tayammum nozil boʻldi. Ammor aytdi: Ular turib, u bilan masli qildilar: qoʻllarini (yerga) urib, yuzlarini masli qildilar, soʻng qaytadan qoʻllarini ikkinchi marta urib, qoʻllarini qoʻltiqlarigacha — yoki: yelkalarigacha, dedi — masli qildilar.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу) ҳадис айтар эдики, у Набий ﷺ билан бирга бир сафарда эди, у зот билан Оиша ҳам бор эди. Оишанинг маржони йўқолиб қолди ва одамлар уни излаб тўхтаб қолдилар, ҳатто тонг оттирдилар; уларнинг ёнида сув йўқ эди. Шунда таяммум нозил бўлди. Аммор айтди: Улар туриб, у билан масли қилдилар: қўлларини (ерга) уриб, юзларини масли қилдилар, сўнг қайтадан қўлларини иккинчи марта уриб, қўлларини қўлтиқларигача — ёки: елкаларигача, деди — масли қилдилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشِ بْنِ أَنَسٍ سَمِعَهُ مِنْ عَلِيٍّ يَعْنِي عَلَى مِنْبَرِ الْكُوفَةِكُنْتُ أَجِدُ الْمَذْيَ فَاسْتَحْيَيْتُ أَنْ أَسْأَلَهُ أَنَّ ابْنَتَهُ عِنْدِي فَقُلْتُ لِعَمَّارٍ سَلْهُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ يَكْفِي مِنْهُ الْوُضُوءُحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ ثَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ كَانَ يُحَدِّثُ أَنَّ الرُّخْصَةَ الَّتِي أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي الصَّعِيدِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُمْ ضَرَبُوا أَكُفَّهُمْ فِي الصَّعِيدِ فَمَسَحُوا بِهِ وُجُوهَهُمْ مَسْحَةً وَاحِدَةً ثُمَّ عَادُوا فَضَرَبُوا فَمَسَحُوا أَيْدِيَهُمْ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ

Oish ibn Anas (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u buni Alidan — yaʼni Kufa minbari ustida — eshitgan: «Menda mazi kelar edi, u zotning qizi mening nikohimda boʻlgani uchun u zotdan soʻrashdan uyaldim. Shunda Ammorga: ‹Sen soʻra›, dedim. U soʻradi, u zot: ‹Undan tahorat kifoya qiladi›, dedilar». Yana Ammor ibn Yosir hadis aytar ediki, Alloh azza va jalla tuproq haqida nozil qilgan ruxsat — soʻng hadisni zikr qildi, faqat u: «Ular kaftlarini tuproqqa urib, u bilan yuzlarini bir marta masli qildilar, soʻng qaytadan urib, qoʻllarini yelkalari va qoʻltiqlarigacha masli qildilar», dedi.Оиш ибн Анас (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у буни Алидан — яъни Куфа минбари устида — эшитган: «Менда мази келар эди, у зотнинг қизи менинг никоҳимда бўлгани учун у зотдан сўрашдан уялдим. Шунда Амморга: ‹Сен сўра›, дедим. У сўради, у зот: ‹Ундан таҳорат кифоя қилади›, дедилар». Яна Аммор ибн Ёсир ҳадис айтар эдики, Аллоҳ азза ва жалла тупроқ ҳақида нозил қилган рухсат — сўнг ҳадисни зикр қилди, фақат у: «Улар кафтларини тупроққа уриб, у билан юзларини бир марта масли қилдилар, сўнг қайтадан уриб, қўлларини елкалари ва қўлтиқларигача масли қилдилар», деди.

حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ عِيسَى أَخْبَرَنَا ابْنُ عَجْلَانَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَنَمَةَ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَصَلَّى فَأَخَفَّ الصَّلَاةَ قَالَ فَلَمَّا خَرَجَ قُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ يَا أَبَا الْيَقْظَانِ لَقَدْ خَفَّفْتَ قَالَ فَهَلْ رَأَيْتَنِي انْتَقَصْتُ مِنْ حُدُودِهَا شَيْئًا قُلْتُ لَا قَالَ فَإِنِّي بَادَرْتُ بِهَا سَهْوَةَ الشَّيْطَانِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْعَبْدَ لَيُصَلِّي الصَّلَاةَ مَا يُكْتَبُ لَهُ مِنْهَا إِلَّا عُشْرُهَا تُسْعُهَا ثُمُنُهَا سُبُعُهَا سُدُسُهَا خُمُسُهَا رُبُعُهَا ثُلُثُهَا نِصْفُهَا

Abdulloh ibn Anama (rahimahulloh) aytdi: Men Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)ni koʻrdim: u masjidga kirib namoz oʻqidi va namozni yengil qildi. U chiqqanida oldiga borib: «Ey Abul Yaqzon, sen (namozni) yengil qilding», dedim. U: «Sen meni uning hadlaridan biror narsani kamaytirganimni koʻrdingmi?» dedi. Men: «Yoʻq», dedim. U: «Men u bilan shaytonning gʻaflatidan oʻzib ketdim. Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitganman: ‹Albatta, banda namoz oʻqiydi, unga esa undan oʻndan biri, toʻqqizdan biri, sakkizdan biri, yettidan biri, oltidan biri, beshdan biri, toʻrtdan biri, uchdan biri yoki yarmidan boshqasi yozilmaydi›», dedi.Абдуллоҳ ибн Анама (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)ни кўрдим: у масжидга кириб намоз ўқиди ва намозни енгил қилди. У чиққанида олдига бориб: «Эй Абул Яқзон, сен (намозни) енгил қилдинг», дедим. У: «Сен мени унинг ҳадларидан бирор нарсани камайтирганимни кўрдингми?» деди. Мен: «Йўқ», дедим. У: «Мен у билан шайтоннинг ғафлатидан ўзиб кетдим. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитганман: ‹Албатта, банда намоз ўқийди, унга эса ундан ўндан бири, тўққиздан бири, саккиздан бири, еттидан бири, олтидан бири, бешдан бири, тўртдан бири, учдан бири ёки ярмидан бошқаси ёзилмайди›», деди.