حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْقَاسِمِ، قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، تَقُولُ خَرَجْنَا لاَ نَرَى إِلاَّ الْحَجَّ، فَلَمَّا كُنَّا بِسَرِفَ حِضْتُ، فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي قَالَ ‏"‏ مَا لَكِ أَنُفِسْتِ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّ هَذَا أَمْرٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ، فَاقْضِي مَا يَقْضِي الْحَاجُّ، غَيْرَ أَنْ لاَ تَطُوفِي بِالْبَيْتِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ وَضَحَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ نِسَائِهِ بِالْبَقَرِ‏.‏

Qosim ibn Muhammad (Oishadan) rivoyat qiladi: Oisha dedi: «Biz faqat haj niyatida yoʻlga chiqdik; Sarif (Makkadan olti mil naridagi joy)ga yetganimizda, men hayz koʻrdim. Men yigʻlab turganimda, Rasululloh ﷺ oldimga keldilar. U zot: ‹Senga nima boʻldi? Hayz koʻrdingmi?› — dedilar. Men: ‹Ha›, — dedim. U zot: ‹Bu — Alloh Odam qizlariga belgilagan narsa. Kaʼba tavofidan boshqa, hojilar qilgan hamma (amal)ni qilaver›, — dedilar». Oisha qoʻshimcha qildi: «Rasululloh ﷺ zavjalari nomidan sigir (qurbonlik) soʻydilar».Қосим ибн Муҳаммад (Оишадан) ривоят қилади: Оиша деди: «Биз фақат ҳаж ниятида йўлга чиқдик; Сариф (Маккадан олти мил наридаги жой)га етганимизда, мен ҳайз кўрдим. Мен йиғлаб турганимда, Расулуллоҳ ﷺ олдимга келдилар. У зот: ‹Сенга нима бўлди? Ҳайз кўрдингми?› — дедилар. Мен: ‹Ҳа›, — дедим. У зот: ‹Бу — Аллоҳ Одам қизларига белгилаган нарса. Каъба тавофидан бошқа, ҳожилар қилган ҳамма (амал)ни қилавер›, — дедилар». Оиша қўшимча қилди: «Расулуллоҳ ﷺ завжалари номидан сигир (қурбонлик) сўйдилар».

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أُرَجِّلُ رَأْسَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا حَائِضٌ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men hayz holda Rasululloh ﷺ ning sochlarini tarar edim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен ҳайз ҳолда Расулуллоҳ ﷺ нинг сочларини тарар эдим.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي هِشَامٌ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّهُ سُئِلَ أَتَخْدُمُنِي الْحَائِضُ أَوْ تَدْنُو مِنِّي الْمَرْأَةُ وَهْىَ جُنُبٌ فَقَالَ عُرْوَةُ كُلُّ ذَلِكَ عَلَىَّ هَيِّنٌ، وَكُلُّ ذَلِكَ تَخْدُمُنِي، وَلَيْسَ عَلَى أَحَدٍ فِي ذَلِكَ بَأْسٌ، أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ أَنَّهَا كَانَتْ تُرَجِّلُ ـ تَعْنِي ـ رَأْسَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ حَائِضٌ، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَئِذٍ مُجَاوِرٌ فِي الْمَسْجِدِ، يُدْنِي لَهَا رَأْسَهُ وَهْىَ فِي حُجْرَتِهَا، فَتُرَجِّلُهُ وَهْىَ حَائِضٌ‏.‏

Urva (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi mendan: «Hayzli ayol menga xizmat qila oladimi? Junub ayol menga yaqin kela oladimi?» — deb soʻradi. Men: «Bularning hammasi menga oson (joiz). Ularning hammasi menga xizmat qila oladi, va buni boshqa birov qilsa ham zarari yoʻq. Oisha menga aytishicha, u hayz holda Rasululloh ﷺ ning sochlarini tarar edi — u zot esa eʼtikofda (masjidda) edilar. U zot boshlarini uning xonasiga (yaqin) keltirar, u esa hayz holda sochlarini tarar edi», — dedim.Урва (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши мендан: «Ҳайзли аёл менга хизмат қила оладими? Жунуб аёл менга яқин кела оладими?» — деб сўради. Мен: «Буларнинг ҳаммаси менга осон (жоиз). Уларнинг ҳаммаси менга хизмат қила олади, ва буни бошқа биров қилса ҳам зарари йўқ. Оиша менга айтишича, у ҳайз ҳолда Расулуллоҳ ﷺ нинг сочларини тарар эди — у зот эса эътикофда (масжидда) эдилар. У зот бошларини унинг хонасига (яқин) келтирар, у эса ҳайз ҳолда сочларини тарар эди», — дедим.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ، سَمِعَ زُهَيْرًا، عَنْ مَنْصُورٍ ابْنِ صَفِيَّةَ، أَنَّ أُمَّهُ، حَدَّثَتْهُ أَنَّ عَائِشَةَ حَدَّثَتْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَتَّكِئُ فِي حَجْرِي وَأَنَا حَائِضٌ، ثُمَّ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ mening tizzaimga suyanib, men hayz holda ekanligimda Qurʼon oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ менинг тиззаимга суяниб, мен ҳайз ҳолда эканлигимда Қуръон ўқир эдилар.

حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّ زَيْنَبَ ابْنَةَ أُمِّ سَلَمَةَ، حَدَّثَتْهُ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ حَدَّثَتْهَا قَالَتْ، بَيْنَا أَنَا مَعَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم مُضْطَجِعَةً فِي خَمِيصَةٍ إِذْ حِضْتُ، فَانْسَلَلْتُ فَأَخَذْتُ ثِيَابَ حِيضَتِي قَالَ ‏"‏ أَنُفِسْتِ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ فَدَعَانِي فَاضْطَجَعْتُ مَعَهُ فِي الْخَمِيلَةِ‏.‏

Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺ bilan bitta junli choyshab ostida yotgan paytimda, hayz koʻrdim. Men sirgʻalib chiqib, hayz kiyimini kiydim. U zot: «Nifos (hayz) koʻrdingmi?» — dedilar. Men: «Ha», — dedim. Soʻng u zot meni chaqirdilar va oʻzlari bilan oʻsha choyshab ostida yotqizdilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺ билан битта жунли чойшаб остида ётган пайтимда, ҳайз кўрдим. Мен сирғалиб чиқиб, ҳайз кийимини кийдим. У зот: «Нифос (ҳайз) кўрдингми?» — дедилар. Мен: «Ҳа», — дедим. Сўнг у зот мени чақирдилар ва ўзлари билан ўша чойшаб остида ётқиздилар.

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَالنَّبِيُّ، صلى الله عليه وسلم مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ، كِلاَنَا جُنُبٌ‏.‏ وَكَانَ يَأْمُرُنِي فَأَتَّزِرُ، فَيُبَاشِرُنِي وَأَنَا حَائِضٌ‏.‏ وَكَانَ يُخْرِجُ رَأْسَهُ إِلَىَّ وَهُوَ مُعْتَكِفٌ، فَأَغْسِلُهُ وَأَنَا حَائِضٌ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men va Paygʻambar ﷺ junub holda bir idishdan gusl qilardik. Hayz paytida u zot menga izor (beldan pastga kiyiladigan kiyim) kiyishni buyurar va meni erkalar edilar. Eʼtikofda esa boshlarini menga yaqin keltirar, men hayz holda uni yuvar edim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен ва Пайғамбар ﷺ жунуб ҳолда бир идишдан гусл қилардик. Ҳайз пайтида у зот менга изор (белдан пастга кийиладиган кийим) кийишни буюрар ва мени эркалар эдилар. Эътикофда эса бошларини менга яқин келтирар, мен ҳайз ҳолда уни ювар эдим.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو إِسْحَاقَ ـ هُوَ الشَّيْبَانِيُّ ـ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَسْوَدِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَتْ إِحْدَانَا إِذَا كَانَتْ حَائِضًا، فَأَرَادَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُبَاشِرَهَا، أَمَرَهَا أَنْ تَتَّزِرَ فِي فَوْرِ حَيْضَتِهَا ثُمَّ يُبَاشِرُهَا‏.‏ قَالَتْ وَأَيُّكُمْ يَمْلِكُ إِرْبَهُ كَمَا كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَمْلِكُ إِرْبَهُ‏.‏ تَابَعَهُ خَالِدٌ وَجَرِيرٌ عَنِ الشَّيْبَانِيِّ‏.‏

Abdurrahmon ibn al-Asvad (otasidan, u Oishadan) rivoyat qiladi: Oisha dedi: «Rasululloh ﷺ bizdan birini hayz paytida erkalamoqchi boʻlganlarida, unga izor kiyishni buyurib, soʻng erkalar edilar». Oisha qoʻshimcha qildi: «Sizlardan hech biringiz Paygʻambar ﷺ dek (oʻz) nafsini idora qila olmas edi».Абдурраҳмон ибн ал-Асвад (отасидан, у Оишадан) ривоят қилади: Оиша деди: «Расулуллоҳ ﷺ биздан бирини ҳайз пайтида эркаламоқчи бўлганларида, унга изор кийишни буюриб, сўнг эркалар эдилар». Оиша қўшимча қилди: «Сизлардан ҳеч бирингиз Пайғамбар ﷺ дек (ўз) нафсини идора қила олмас эди».

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، قَالَ حَدَّثَنَا الشَّيْبَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَدَّادٍ، قَالَ سَمِعْتُ مَيْمُونَةَ، كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَرَادَ أَنْ يُبَاشِرَ امْرَأَةً مِنْ نِسَائِهِ أَمَرَهَا فَاتَّزَرَتْ وَهْىَ حَائِضٌ‏.‏ وَرَوَاهُ سُفْيَانُ عَنِ الشَّيْبَانِيِّ‏.‏

Maymuna (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zavjalaridan birini hayz paytida erkalamoqchi boʻlganlarida, unga izor kiyishni soʻrar edilar.Маймуна (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ завжаларидан бирини ҳайз пайтида эркаламоқчи бўлганларида, унга изор кийишни сўрар эдилар.

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدٌ ـ هُوَ ابْنُ أَسْلَمَ ـ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي أَضْحًى ـ أَوْ فِطْرٍ ـ إِلَى الْمُصَلَّى، فَمَرَّ عَلَى النِّسَاءِ فَقَالَ ‏"‏ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ، فَإِنِّي أُرِيتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ ‏"‏‏.‏ فَقُلْنَ وَبِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ، وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ، مَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَذْهَبَ لِلُبِّ الرَّجُلِ الْحَازِمِ مِنْ إِحْدَاكُنَّ ‏"‏‏.‏ قُلْنَ وَمَا نُقْصَانُ دِينِنَا وَعَقْلِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ أَلَيْسَ شَهَادَةُ الْمَرْأَةِ مِثْلَ نِصْفِ شَهَادَةِ الرَّجُلِ ‏"‏‏.‏ قُلْنَ بَلَى‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَذَلِكَ مِنْ نُقْصَانِ عَقْلِهَا، أَلَيْسَ إِذَا حَاضَتْ لَمْ تُصَلِّ وَلَمْ تَصُمْ ‏"‏‏.‏ قُلْنَ بَلَى‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَذَلِكَ مِنْ نُقْصَانِ دِينِهَا ‏"‏‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Rasululloh ﷺ Iyd al-Adho yoki Fitr namoziga namozgohga chiqdilar. Soʻng ayollar yonidan oʻtib: «Ey ayollar, sadaqa beringlar; chunki men doʻzax ahlining koʻpchiligi sizlar (ayollar) ekanligini koʻrdim», — dedilar. Ular: «Nega, yo Rasululloh?» — dedi. U zot: «Sizlar koʻp laʼnat aytasizlar va erlaringizga noshukrlik qilasizlar. Men aql va dinda sizlardan koʻra koʻproq nuqsonli (kimsani) koʻrmadim. Ehtiyotkor, aqlli kishi ham baʼzi (ayol)laringiz tufayli yoʻldan ozishi mumkin», — dedilar. Ayollar: «Yo Rasululloh, bizning aql va dinimizdagi nuqson nima?» — dedi. U zot: «Ikki ayolning guvohligi bir erkak guvohligiga teng emasmi?» — dedilar. Ular: «Ha», — dedi. U zot: «Mana shu — uning aqlidagi nuqson. Ayol hayz paytida namoz ham, roʻza ham tutmaydi-ku, shunday emasmi?» — dedilar. Ayollar: «Ha», — dedi. U zot: «Mana shu — uning dinidagi nuqson», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ Ийд ал-Адҳо ёки Фитр намозига намозгоҳга чиқдилар. Сўнг аёллар ёнидан ўтиб: «Эй аёллар, садақа беринглар; чунки мен дўзах аҳлининг кўпчилиги сизлар (аёллар) эканлигини кўрдим», — дедилар. Улар: «Нега, ё Расулуллоҳ?» — деди. У зот: «Сизлар кўп лаънат айтасизлар ва эрларингизга ношукрлик қиласизлар. Мен ақл ва динда сизлардан кўра кўпроқ нуқсонли (кимсани) кўрмадим. Эҳтиёткор, ақлли киши ҳам баъзи (аёл)ларингиз туфайли йўлдан озиши мумкин», — дедилар. Аёллар: «Ё Расулуллоҳ, бизнинг ақл ва динимиздаги нуқсон нима?» — деди. У зот: «Икки аёлнинг гувоҳлиги бир эркак гувоҳлигига тенг эмасми?» — дедилар. Улар: «Ҳа», — деди. У зот: «Мана шу — унинг ақлидаги нуқсон. Аёл ҳайз пайтида намоз ҳам, рўза ҳам тутмайди-ку, шундай эмасми?» — дедилар. Аёллар: «Ҳа», — деди. У зот: «Мана шу — унинг динидаги нуқсон», — дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لاَ نَذْكُرُ إِلاَّ الْحَجَّ، فَلَمَّا جِئْنَا سَرِفَ طَمِثْتُ، فَدَخَلَ عَلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ ‏{‏مَا يُبْكِيكِ‏}‏‏.‏ قُلْتُ لَوَدِدْتُ وَاللَّهِ أَنِّي لَمْ أَحُجَّ الْعَامَ‏.‏ قَالَ ‏{‏لَعَلَّكِ نُفِسْتِ‏}‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّ ذَلِكَ شَىْءٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ، فَافْعَلِي مَا يَفْعَلُ الْحَاجُّ، غَيْرَ أَنْ لاَ تَطُوفِي بِالْبَيْتِ حَتَّى تَطْهُرِي ‏"‏‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Paygʻambar ﷺ bilan haj uchun yoʻlga chiqdik; Sarifga yetganimizda, men hayz koʻrdim. Paygʻambar ﷺ oldimga kelganlarida, men yigʻlab turgan edim. U zot: «Nega yigʻlayapsan?» — dedilar. Men: «Koshki bu yil haj qilmaganimda edi», — dedim. U zot: «Hayz koʻrgan boʻlsang kerak?» — dedilar. Men: «Ha», — dedim. U zot: «Bu — Alloh barcha Odam qizlariga belgilagan narsa. Poklanguningcha Kaʼba tavofini qilmay, hojilar qilgan hamma (amal)ni qilaver», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Пайғамбар ﷺ билан ҳаж учун йўлга чиқдик; Сарифга етганимизда, мен ҳайз кўрдим. Пайғамбар ﷺ олдимга келганларида, мен йиғлаб турган эдим. У зот: «Нега йиғлаяпсан?» — дедилар. Мен: «Кошки бу йил ҳаж қилмаганимда эди», — дедим. У зот: «Ҳайз кўрган бўлсанг керак?» — дедилар. Мен: «Ҳа», — дедим. У зот: «Бу — Аллоҳ барча Одам қизларига белгилаган нарса. Поклангунингча Каъба тавофини қилмай, ҳожилар қилган ҳамма (амал)ни қилавер», — дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ قَالَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ أَبِي حُبَيْشٍ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لاَ أَطْهُرُ، أَفَأَدَعُ الصَّلاَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّمَا ذَلِكِ عِرْقٌ وَلَيْسَ بِالْحَيْضَةِ، فَإِذَا أَقْبَلَتِ الْحَيْضَةُ فَاتْرُكِي الصَّلاَةَ، فَإِذَا ذَهَبَ قَدْرُهَا فَاغْسِلِي عَنْكِ الدَّمَ وَصَلِّي ‏"‏‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Fotima binti Abu Hubaysh Rasululloh ﷺ ga: «Yo Rasululloh, men (qon ketishdan) poklanmayapman. Namozni tark etayinmi?» — dedi. Rasululloh ﷺ: «Yoʻq, chunki bu — (hayz emas,) bir tomirdan (chiqayotgan qon). Haqiqiy hayzing boshlansa, namozni tark et; u (hayz) tugasa, badaningdan qonni yuvib (gusl qilib), namoz oʻqi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Фотима бинти Абу Ҳубайш Расулуллоҳ ﷺ га: «Ё Расулуллоҳ, мен (қон кетишдан) покланмаяпман. Намозни тарк этайинми?» — деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Йўқ, чунки бу — (ҳайз эмас,) бир томирдан (чиқаётган қон). Ҳақиқий ҳайзинг бошланса, намозни тарк эт; у (ҳайз) тугаса, баданингдан қонни ювиб (гусл қилиб), намоз ўқи», — дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ، أَنَّهَا قَالَتْ سَأَلَتِ امْرَأَةٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَرَأَيْتَ إِحْدَانَا إِذَا أَصَابَ ثَوْبَهَا الدَّمُ مِنَ الْحَيْضَةِ، كَيْفَ تَصْنَعُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِذَا أَصَابَ ثَوْبَ إِحْدَاكُنَّ الدَّمُ مِنَ الْحَيْضَةِ، فَلْتَقْرُصْهُ ثُمَّ لِتَنْضَحْهُ بِمَاءٍ، ثُمَّ لِتُصَلِّي فِيهِ ‏"‏‏.‏

Asmo binti Abu Bakr (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol Rasululloh ﷺ ga: «Yo Rasululloh, kiyimimizga hayz qoni tegsa, nima qilaylik?» — dedi. Rasululloh ﷺ: «Biringizning kiyimiga hayz qoni tegsa, oʻsha joyni ushlab ishqalab, suv bilan yuvsin, soʻng unda namoz oʻqisin», — dedilar.Асмо бинти Абу Бакр (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир аёл Расулуллоҳ ﷺ га: «Ё Расулуллоҳ, кийимимизга ҳайз қони тегса, нима қилайлик?» — деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингизнинг кийимига ҳайз қони тегса, ўша жойни ушлаб ишқалаб, сув билан ювсин, сўнг унда намоз ўқисин», — дедилар.

حَدَّثَنَا أَصْبَغُ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَتْ إِحْدَانَا تَحِيضُ، ثُمَّ تَقْتَرِصُ الدَّمَ مِنْ ثَوْبِهَا عِنْدَ طُهْرِهَا فَتَغْسِلُهُ، وَتَنْضَحُ عَلَى سَائِرِهِ، ثُمَّ تُصَلِّي فِيهِ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bizdan biri hayz koʻrsa, poklangach, qon (tekkan) joyni ushlab, kiyimidan qonni ishqalab, ustiga suv quyib, oʻsha joyni yaxshilab yuvar, kiyimning qolgan (qismi)ga suv separ edi. Soʻng unda namoz oʻqir edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биздан бири ҳайз кўрса, поклангач, қон (теккан) жойни ушлаб, кийимидан қонни ишқалаб, устига сув қуйиб, ўша жойни яхшилаб ювар, кийимнинг қолган (қисми)га сув сепар эди. Сўнг унда намоз ўқир эди.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اعْتَكَفَ مَعَهُ بَعْضُ نِسَائِهِ وَهْىَ مُسْتَحَاضَةٌ تَرَى الدَّمَ، فَرُبَّمَا وَضَعَتِ الطَّسْتَ تَحْتَهَا مِنَ الدَّمِ‏.‏ وَزَعَمَ أَنَّ عَائِشَةَ رَأَتْ مَاءَ الْعُصْفُرِ فَقَالَتْ كَأَنَّ هَذَا شَىْءٌ كَانَتْ فُلاَنَةُ تَجِدُهُ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Paygʻambar ﷺ ning zavjalaridan biri u zot bilan eʼtikofda edi va istihoza (qoni) kelayotgan edi. U (avratidan) qonni koʻrar va goʻyo (qon uchun) ostiga bir tovoq qoʻyar edi. (Roviy Ikrima qoʻshimcha qildi: Oisha bir kuni mahsar (safflower) suyuqligini koʻrib: ‹Bu falon (ayol)da boʻlgan narsaga oʻxshaydi›, — dedi.)Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир куни Пайғамбар ﷺ нинг завжаларидан бири у зот билан эътикофда эди ва истиҳоза (қони) келаётган эди. У (авратидан) қонни кўрар ва гўё (қон учун) остига бир товоқ қўяр эди. (Ровий Икрима қўшимча қилди: Оиша бир куни маҳсар (саффловер) суюқлигини кўриб: ‹Бу фалон (аёл)да бўлган нарсага ўхшайди›, — деди.)

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ اعْتَكَفَتْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم امْرَأَةٌ مِنْ أَزْوَاجِهِ، فَكَانَتْ تَرَى الدَّمَ وَالصُّفْرَةَ، وَالطَّسْتُ تَحْتَهَا وَهْىَ تُصَلِّي‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning zavjalaridan biri u zot bilan eʼtikofda edi; u (avratidan) qon va sariq (suyuqlik) koʻrar va namoz oʻqiganda ostiga bir tovoq qoʻyar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг завжаларидан бири у зот билан эътикофда эди; у (авратидан) қон ва сариқ (суюқлик) кўрар ва намоз ўқиганда остига бир товоқ қўяр эди.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ بَعْضَ، أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ اعْتَكَفَتْ وَهْىَ مُسْتَحَاضَةٌ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Moʻminlar onalaridan biri (Paygʻambar ﷺ ning zavjalaridan biri) istihoza (qoni) kelayotgan holda eʼtikof qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мўминлар оналаридан бири (Пайғамбар ﷺ нинг завжаларидан бири) истиҳоза (қони) келаётган ҳолда эътикоф қилди.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ مَا كَانَ لإِحْدَانَا إِلاَّ ثَوْبٌ وَاحِدٌ تَحِيضُ فِيهِ، فَإِذَا أَصَابَهُ شَىْءٌ مِنْ دَمٍ، قَالَتْ بِرِيقِهَا فَقَصَعَتْهُ بِظُفْرِهَا‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bizdan birovimizda bittadan boshqa kiyim yoʻq edi; biz uni kiygan holda hayz koʻrardik. U hayz qoni bilan ifloslansa, biz qon (tekkan) joyga soʻlak surib, tirnoqlarimiz bilan qonni ishqalar edik.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биздан бировимизда биттадан бошқа кийим йўқ эди; биз уни кийган ҳолда ҳайз кўрардик. У ҳайз қони билан ифлосланса, биз қон (теккан) жойга сўлак суриб, тирноқларимиз билан қонни ишқалар эдик.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ حَفْصَةَ ـ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ أَوْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ حَفْصَةَ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ ـ قَالَتْ كُنَّا نُنْهَى أَنْ نُحِدَّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثٍ، إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا، وَلاَ نَكْتَحِلَ وَلاَ نَتَطَيَّبَ وَلاَ نَلْبَسَ ثَوْبًا مَصْبُوغًا إِلاَّ ثَوْبَ عَصْبٍ، وَقَدْ رُخِّصَ لَنَا عِنْدَ الطُّهْرِ إِذَا اغْتَسَلَتْ إِحْدَانَا مِنْ مَحِيضِهَا فِي نُبْذَةٍ مِنْ كُسْتِ أَظْفَارٍ، وَكُنَّا نُنْهَى عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ‏.‏ قَالَ رَوَاهُ هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Ummu Atiyya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bizga oʻlik uchun uch kundan ortiq motam tutish taqiqlangan edi — faqat er (vafot etsa), unga toʻrt oyu oʻn kun motam (joiz) edi. (Oʻsha muddatda) biz koʻzlarimizga surma qoʻyishimiz, atir surishimiz yoki rangli kiyim kiyishimiz mumkin emas edi — faqat Asb (Yamanda toʻqiladigan dagʻal mato)dan tikilgan kiyim mustasno. Hayzdan keyin gusl qilgan paytimizda juda ozgina atir (joiz) edi. Yana biz janoza orqasidan borishdan ham taqiqlangan edik.Умму Атийя (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бизга ўлик учун уч кундан ортиқ мотам тутиш тақиқланган эди — фақат эр (вафот эца), унга тўрт ою ўн кун мотам (жоиз) эди. (Ўша муддатда) биз кўзларимизга сурма қўйишимиз, атир суришимиз ёки рангли кийим кийишимиз мумкин эмас эди — фақат Асб (Яманда тўқиладиган дағал мато)дан тикилган кийим мустасно. Ҳайздан кейин гусл қилган пайтимизда жуда озгина атир (жоиз) эди. Яна биз жаноза орқасидан боришдан ҳам тақиқланган эдик.

حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ مَنْصُورِ ابْنِ صَفِيَّةَ، عَنْ أُمِّهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ امْرَأَةً، سَأَلَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنْ غُسْلِهَا مِنَ الْمَحِيضِ، فَأَمَرَهَا كَيْفَ تَغْتَسِلُ قَالَ ‏"‏ خُذِي فِرْصَةً مِنْ مِسْكٍ فَتَطَهَّرِي بِهَا ‏"‏‏.‏ قَالَتْ كَيْفَ أَتَطَهَّرُ قَالَ ‏"‏ تَطَهَّرِي بِهَا ‏"‏‏.‏ قَالَتْ كَيْفَ قَالَ ‏"‏ سُبْحَانَ اللَّهِ تَطَهَّرِي ‏"‏‏.‏ فَاجْتَبَذْتُهَا إِلَىَّ فَقُلْتُ تَتَبَّعِي بِهَا أَثَرَ الدَّمِ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol Paygʻambar ﷺ dan hayzdan keyin qilinadigan gusl haqida soʻradi. Paygʻambar ﷺ unga nima qilishni aytdilar va: «Misk surtilgan bir parcha mato bilan poklan», — dedilar. Ayol: «Uni bilan qanday poklanaman?» — dedi. U zot: «Subhanalloh! (Uni bilan) poklan», — dedilar. Men uni oʻzimga tortib: «Qon (tekkan) joyga uni sur», — dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир аёл Пайғамбар ﷺ дан ҳайздан кейин қилинадиган гусл ҳақида сўради. Пайғамбар ﷺ унга нима қилишни айтдилар ва: «Миск суртилган бир парча мато билан поклан», — дедилар. Аёл: «Уни билан қандай покланаман?» — деди. У зот: «Субҳаналлоҳ! (Уни билан) поклан», — дедилар. Мен уни ўзимга тортиб: «Қон (теккан) жойга уни сур», — дедим.

حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ، عَنْ أُمِّهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ امْرَأَةً، مِنَ الأَنْصَارِ قَالَتْ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كَيْفَ أَغْتَسِلُ مِنَ الْمَحِيضِ قَالَ ‏"‏ خُذِي فِرْصَةً مُمَسَّكَةً، فَتَوَضَّئِي ثَلاَثًا ‏"‏‏.‏ ثُمَّ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اسْتَحْيَا فَأَعْرَضَ بِوَجْهِهِ أَوْ قَالَ ‏"‏ تَوَضَّئِي بِهَا ‏"‏ فَأَخَذْتُهَا فَجَذَبْتُهَا فَأَخْبَرْتُهَا بِمَا يُرِيدُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir ansoriy ayol Paygʻambar ﷺ dan hayzdan keyin qanday gusl qilishni soʻradi. U zot: «Misk surtilgan bir parcha mato olib, uni bilan avratni uch marta tozala», — dedilar. Paygʻambar ﷺ uyalib, yuzlarini burdilar. Shunda men ayolni oʻzimga tortib, Paygʻambar ﷺ nima demoqchi ekanlarini aytdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир ансорий аёл Пайғамбар ﷺ дан ҳайздан кейин қандай гусл қилишни сўради. У зот: «Миск суртилган бир парча мато олиб, уни билан авратни уч марта тозала», — дедилар. Пайғамбар ﷺ уялиб, юзларини бурдилар. Шунда мен аёлни ўзимга тортиб, Пайғамбар ﷺ нима демоқчи эканларини айтдим.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَهْلَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ، فَكُنْتُ مِمَّنْ تَمَتَّعَ، وَلَمْ يَسُقِ الْهَدْىَ، فَزَعَمَتْ أَنَّهَا حَاضَتْ، وَلَمْ تَطْهُرْ حَتَّى دَخَلَتْ لَيْلَةُ عَرَفَةَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَذِهِ لَيْلَةُ عَرَفَةَ، وَإِنَّمَا كُنْتُ تَمَتَّعْتُ بِعُمْرَةٍ‏.‏ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ انْقُضِي رَأْسَكِ، وَامْتَشِطِي، وَأَمْسِكِي عَنْ عُمْرَتِكِ ‏"‏‏.‏ فَفَعَلْتُ، فَلَمَّا قَضَيْتُ الْحَجَّ أَمَرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ لَيْلَةَ الْحَصْبَةِ فَأَعْمَرَنِي مِنَ التَّنْعِيمِ مَكَانَ عُمْرَتِي الَّتِي نَسَكْتُ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning soʻnggi Hajida men u zot bilan haj uchun ihromga kirdim. Men tamattuʼ (haj va umra)ni niyat qilgan, oʻzim bilan Hadiy (qurbonlik) olmagan kishilardan edim. Men hayz koʻrdim va Arafa kechasigacha poklanmadim. Men: «Yo Rasululloh, bu — Arafa kuni kechasi, men umra bilan tamattuʼ qilmoqchi edim», — dedim. Rasululloh ﷺ menga sochimni yozib, tarashni va umrani keyinga qoldirishni aytdilar. Men shunday qildim va Hajni tugatdim. Hasba kechasi u zot Abdurrahmon (Oishaning ukasi)ga meni Tanʼimga olib borishni — men niyat qilgan tamattuʼ umrasi oʻrniga umra uchun ihromga kirishim uchun — buyurdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг сўнгги Ҳажида мен у зот билан ҳаж учун иҳромга кирдим. Мен таматтуъ (ҳаж ва умра)ни ният қилган, ўзим билан Ҳадий (қурбонлик) олмаган кишилардан эдим. Мен ҳайз кўрдим ва Арафа кечасигача покланмадим. Мен: «Ё Расулуллоҳ, бу — Арафа куни кечаси, мен умра билан таматтуъ қилмоқчи эдим», — дедим. Расулуллоҳ ﷺ менга сочимни ёзиб, тарашни ва умрани кейинга қолдиришни айтдилар. Мен шундай қилдим ва Ҳажни тугатдим. Ҳасба кечаси у зот Абдурраҳмон (Оишанинг укаси)га мени Танъимга олиб боришни — мен ният қилган таматтуъ умраси ўрнига умра учун иҳромга киришим учун — буюрдилар.

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا مُوَافِينَ لِهِلاَلِ ذِي الْحِجَّةِ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُهِلَّ بِعُمْرَةٍ فَلْيُهْلِلْ، فَإِنِّي لَوْلاَ أَنِّي أَهْدَيْتُ لأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ ‏"‏‏.‏ فَأَهَلَّ بَعْضُهُمْ بِعُمْرَةٍ، وَأَهَلَّ بَعْضُهُمْ بِحَجٍّ، وَكُنْتُ أَنَا مِمَّنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ، فَأَدْرَكَنِي يَوْمُ عَرَفَةَ وَأَنَا حَائِضٌ، فَشَكَوْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ دَعِي عُمْرَتَكِ، وَانْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي، وَأَهِلِّي بِحَجٍّ ‏"‏‏.‏ فَفَعَلْتُ حَتَّى إِذَا كَانَ لَيْلَةُ الْحَصْبَةِ أَرْسَلَ مَعِي أَخِي عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ، فَخَرَجْتُ إِلَى التَّنْعِيمِ، فَأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ مَكَانَ عُمْرَتِي‏.‏ قَالَ هِشَامٌ وَلَمْ يَكُنْ فِي شَىْءٍ مِنْ ذَلِكَ هَدْىٌ وَلاَ صَوْمٌ وَلاَ صَدَقَةٌ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Zulhijjaning 1-kuni biz haj niyatida yoʻlga chiqdik. Rasululloh ﷺ: «Kim umra uchun ihromga kirishni xohlasa, kirsin. Agar men Hadiyni olib kelmaganimda, umra uchun ihromga kirardim», — dedilar. Baʼzimiz umra uchun, baʼzimiz haj uchun ihromga kirdik. Men umra uchun ihromga kirganlardan edim. Men hayz koʻrdim va Arafa kunigacha hayz koʻraverdim; buni Paygʻambar ﷺ ga shikoyat qildim. U zot menga umrani keyinga qoldirib, sochimni yozib, tarashni va haj uchun ihromga kirishni aytdilar; men shunday qildim. Hasba kechasi u zot ukam Abdurrahmon ibn Abu Bakrni men bilan Tanʼimga yubordilar; u yerda men avvalgi (umra) oʻrniga umra uchun ihromga kirdim. Hishom: «U (umra) uchun na Hadiy, na roʻza, na sadaqa (kerak) edi», — dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Зулҳижжанинг 1-куни биз ҳаж ниятида йўлга чиқдик. Расулуллоҳ ﷺ: «Ким умра учун иҳромга киришни хоҳласа, кирсин. Агар мен Ҳадийни олиб келмаганимда, умра учун иҳромга кирардим», — дедилар. Баъзимиз умра учун, баъзимиз ҳаж учун иҳромга кирдик. Мен умра учун иҳромга кирганлардан эдим. Мен ҳайз кўрдим ва Арафа кунигача ҳайз кўравердим; буни Пайғамбар ﷺ га шикоят қилдим. У зот менга умрани кейинга қолдириб, сочимни ёзиб, тарашни ва ҳаж учун иҳромга киришни айтдилар; мен шундай қилдим. Ҳасба кечаси у зот укам Абдурраҳмон ибн Абу Бакрни мен билан Танъимга юбордилар; у ерда мен аввалги (умра) ўрнига умра учун иҳромга кирдим. Ҳишом: «У (умра) учун на Ҳадий, на рўза, на садақа (керак) эди», — деди.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ وَكَّلَ بِالرَّحِمِ مَلَكًا يَقُولُ يَا رَبِّ نُطْفَةٌ، يَا رَبِّ عَلَقَةٌ، يَا رَبِّ مُضْغَةٌ‏.‏ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَقْضِيَ خَلْقَهُ قَالَ أَذَكَرٌ أَمْ أُنْثَى شَقِيٌّ أَمْ سَعِيدٌ فَمَا الرِّزْقُ وَالأَجَلُ فَيُكْتَبُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ ‏"‏‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Alloh har bir bachadonga bir farishta tayinlaydi; u: ‹Ey Robbim, bir tomchi (nutfa)! Ey Robbim, (endi) bir laxta qon! Ey Robbim, (endi) bir parcha goʻsht!› — deydi. Soʻng Alloh uning yaratilishini (tugatishni) istasa, farishta: ‹(Ey Robbim,) oʻgʻilmi, qizmi; baxtsizmi, baxtlimi; rizqi qancha; umri qancha?› — deb soʻraydi. Bularning hammasi bola hali onasining qornida ekanida yoziladi», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳ ҳар бир бачадонга бир фаришта тайинлайди; у: ‹Эй Роббим, бир томчи (нутфа)! Эй Роббим, (энди) бир лахта қон! Эй Роббим, (энди) бир парча гўшт!› — дейди. Сўнг Аллоҳ унинг яратилишини (тугатишни) истаса, фаришта: ‹(Эй Роббим,) ўғилми, қизми; бахцизми, бахтлими; ризқи қанча; умри қанча?› — деб сўрайди. Буларнинг ҳаммаси бола ҳали онасининг қорнида эканида ёзилади», — дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ، فَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ، وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ، فَقَدِمْنَا مَكَّةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ أَحْرَمَ بِعُمْرَةٍ وَلَمْ يُهْدِ فَلْيُحْلِلْ، وَمَنْ أَحْرَمَ بِعُمْرَةٍ وَأَهْدَى فَلاَ يَحِلُّ حَتَّى يَحِلَّ بِنَحْرِ هَدْيِهِ، وَمَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ فَلْيُتِمَّ حَجَّهُ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ فَحِضْتُ فَلَمْ أَزَلْ حَائِضًا حَتَّى كَانَ يَوْمُ عَرَفَةَ، وَلَمْ أُهْلِلْ إِلاَّ بِعُمْرَةٍ، فَأَمَرَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ أَنْقُضَ رَأْسِي وَأَمْتَشِطَ، وَأُهِلَّ بِحَجٍّ، وَأَتْرُكَ الْعُمْرَةَ، فَفَعَلْتُ ذَلِكَ حَتَّى قَضَيْتُ حَجِّي، فَبَعَثَ مَعِي عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ، وَأَمَرَنِي أَنْ أَعْتَمِرَ مَكَانَ عُمْرَتِي مِنَ التَّنْعِيمِ‏.‏

Urva (Oishadan) rivoyat qiladi: Oisha dedi: «Biz Paygʻambar ﷺ bilan soʻnggi Hajida yoʻlga chiqdik. Baʼzimiz umra, baʼzimiz haj niyatida edi. Makkaga yetganimizda, Rasululloh ﷺ: ‹Umra uchun ihromga kirgan va Hadiy olib kelmaganlar ihromdan chiqsin; umra uchun ihromga kirib, Hadiy olib kelganlar esa Hadiyini soʻymaguncha ihromdan chiqmasin; haj uchun ihromga kirganlar esa Hajini tugatsin›, — dedilar». Oisha yana dedi: «Men hayz koʻrdim va Arafa kunigacha hayz koʻraverdim; men faqat umra uchun ihromga kirgan (tamattuʼ) edim. Paygʻambar ﷺ menga sochimni yozib tarashni, faqat haj uchun ihromga kirishni va umrani tark etishni buyurdilar. Men shunday qildim, to Hajni tugatguncha. Soʻng Paygʻambar ﷺ Abdurrahmon ibn Abu Bakrni men bilan yubordilar va menga qoldirgan umram oʻrniga Tanʼimdan umra qilishni buyurdilar».Урва (Оишадан) ривоят қилади: Оиша деди: «Биз Пайғамбар ﷺ билан сўнгги Ҳажида йўлга чиқдик. Баъзимиз умра, баъзимиз ҳаж ниятида эди. Маккага етганимизда, Расулуллоҳ ﷺ: ‹Умра учун иҳромга кирган ва Ҳадий олиб келмаганлар иҳромдан чиқсин; умра учун иҳромга кириб, Ҳадий олиб келганлар эса Ҳадийини сўймагунча иҳромдан чиқмасин; ҳаж учун иҳромга кирганлар эса Ҳажини тугацин›, — дедилар». Оиша яна деди: «Мен ҳайз кўрдим ва Арафа кунигача ҳайз кўравердим; мен фақат умра учун иҳромга кирган (таматтуъ) эдим. Пайғамбар ﷺ менга сочимни ёзиб тарашни, фақат ҳаж учун иҳромга киришни ва умрани тарк этишни буюрдилар. Мен шундай қилдим, то Ҳажни тугатгунча. Сўнг Пайғамбар ﷺ Абдурраҳмон ибн Абу Бакрни мен билан юбордилар ва менга қолдирган умрам ўрнига Танъимдан умра қилишни буюрдилар».

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ أَبِي حُبَيْشٍ، كَانَتْ تُسْتَحَاضُ فَسَأَلَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ ذَلِكِ عِرْقٌ، وَلَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ، فَإِذَا أَقْبَلَتِ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلاَةَ، وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاغْتَسِلِي وَصَلِّي ‏"‏‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Fotima binti Abu Hubaysh istihoza (qoni) koʻrar edi; shuning uchun u Paygʻambar ﷺ dan soʻradi. U zot: «(Bu) qon — bir tomirdan, hayz emas. Haqiqiy hayz boshlansa, namozni tark et; u tugasa, gusl qilib, namoz oʻqi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Фотима бинти Абу Ҳубайш истиҳоза (қони) кўрар эди; шунинг учун у Пайғамбар ﷺ дан сўради. У зот: «(Бу) қон — бир томирдан, ҳайз эмас. Ҳақиқий ҳайз бошланса, намозни тарк эт; у тугаса, гусл қилиб, намоз ўқи», — дедилар.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، قَالَ حَدَّثَتْنِي مُعَاذَةُ، أَنَّ امْرَأَةً، قَالَتْ لِعَائِشَةَ أَتَجْزِي إِحْدَانَا صَلاَتَهَا إِذَا طَهُرَتْ فَقَالَتْ أَحَرُورِيَّةٌ أَنْتِ كُنَّا نَحِيضُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلاَ يَأْمُرُنَا بِهِ‏.‏ أَوْ قَالَتْ فَلاَ نَفْعَلُهُ‏.‏

Muoza (Oishadan) rivoyat qiladi: Bir ayol Oishadan: «Hayz tufayli oʻqimagan namozlarni qazo qilaymi?» — deb soʻradi. Oisha: «Sen Haruralikmisan (Iroqdagi bir shahar)? Biz Paygʻambar ﷺ bilan birga edik va hayz koʻrardik, lekin u zot bizga ularni (hayzda qoldirgan namozlarni) qazo qilishni hech buyurmaganlar», — dedi. Oisha, ehtimol: «Biz ularni qazo qilmas edik», — dedi.Муоза (Оишадан) ривоят қилади: Бир аёл Оишадан: «Ҳайз туфайли ўқимаган намозларни қазо қилайми?» — деб сўради. Оиша: «Сен Ҳарураликмисан (Ироқдаги бир шаҳар)? Биз Пайғамбар ﷺ билан бирга эдик ва ҳайз кўрардик, лекин у зот бизга уларни (ҳайзда қолдирган намозларни) қазо қилишни ҳеч буюрмаганлар», — деди. Оиша, эҳтимол: «Биз уларни қазо қилмас эдик», — деди.

حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أَبِي سَلَمَةَ، حَدَّثَتْهُ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ قَالَتْ حِضْتُ وَأَنَا مَعَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فِي الْخَمِيلَةِ، فَانْسَلَلْتُ فَخَرَجْتُ مِنْهَا، فَأَخَذْتُ ثِيَابَ حِيضَتِي فَلَبِسْتُهَا، فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَنُفِسْتِ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ، فَدَعَانِي فَأَدْخَلَنِي مَعَهُ فِي الْخَمِيلَةِ‏.‏ قَالَتْ وَحَدَّثَتْنِي أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُقَبِّلُهَا وَهُوَ صَائِمٌ، وَكُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ مِنَ الْجَنَابَةِ‏.‏

Zaynab binti Abu Salama (Ummu Salamadan) rivoyat qiladi: Ummu Salama dedi: «Men Paygʻambar ﷺ bilan junli choyshab ostida yotgan paytimda, hayz koʻrdim. Men sirgʻalib chiqib, hayz kiyimini olib kiydim. Rasululloh ﷺ: ‹Hayz koʻrdingmi?› — dedilar. Men: ‹Ha›, — dedim. Soʻng u zot meni chaqirdilar va oʻzlari bilan junli choyshab ostiga oldilar». Ummu Salama yana dedi: «Paygʻambar ﷺ roʻza tutgan holda meni oʻpar edilar. Men va Paygʻambar ﷺ bir idishdan janobat guslini qilardik».Зайнаб бинти Абу Салама (Умму Саламадан) ривоят қилади: Умму Салама деди: «Мен Пайғамбар ﷺ билан жунли чойшаб остида ётган пайтимда, ҳайз кўрдим. Мен сирғалиб чиқиб, ҳайз кийимини олиб кийдим. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ҳайз кўрдингми?› — дедилар. Мен: ‹Ҳа›, — дедим. Сўнг у зот мени чақирдилар ва ўзлари билан жунли чойшаб остига олдилар». Умму Салама яна деди: «Пайғамбар ﷺ рўза тутган ҳолда мени ўпар эдилар. Мен ва Пайғамбар ﷺ бир идишдан жанобат гуслини қилардик».

حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ بَيْنَا أَنَا مَعَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم مُضْطَجِعَةً فِي خَمِيلَةٍ حِضْتُ، فَانْسَلَلْتُ فَأَخَذْتُ ثِيَابَ حِيضَتِي فَقَالَ ‏"‏ أَنُفِسْتِ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ‏.‏ فَدَعَانِي فَاضْطَجَعْتُ مَعَهُ فِي الْخَمِيلَةِ‏.‏

Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺ bilan junli choyshab ostida yotgan paytimda, hayz koʻrdim. Men sirgʻalib chiqib, hayz kiyimini kiydim. Paygʻambar ﷺ: «Hayz koʻrdingmi?» — dedilar. Men: «Ha», — dedim. U zot meni chaqirdilar va men u zot bilan junli choyshab ostida yotdim.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺ билан жунли чойшаб остида ётган пайтимда, ҳайз кўрдим. Мен сирғалиб чиқиб, ҳайз кийимини кийдим. Пайғамбар ﷺ: «Ҳайз кўрдингми?» — дедилар. Мен: «Ҳа», — дедим. У зот мени чақирдилар ва мен у зот билан жунли чойшаб остида ётдим.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ ـ هُوَ ابْنُ سَلاَمٍ ـ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ حَفْصَةَ، قَالَتْ كُنَّا نَمْنَعُ عَوَاتِقَنَا أَنْ يَخْرُجْنَ فِي الْعِيدَيْنِ، فَقَدِمَتِ امْرَأَةٌ فَنَزَلَتْ قَصْرَ بَنِي خَلَفٍ، فَحَدَّثَتْ عَنْ أُخْتِهَا، وَكَانَ زَوْجُ أُخْتِهَا غَزَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثِنْتَىْ عَشَرَةَ، وَكَانَتْ أُخْتِي مَعَهُ فِي سِتٍّ‏.‏ قَالَتْ كُنَّا نُدَاوِي الْكَلْمَى، وَنَقُومُ عَلَى الْمَرْضَى، فَسَأَلَتْ أُخْتِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَعَلَى إِحْدَانَا بَأْسٌ إِذَا لَمْ يَكُنْ لَهَا جِلْبَابٌ أَنْ لاَ تَخْرُجَ قَالَ ‏"‏ لِتُلْبِسْهَا صَاحِبَتُهَا مِنْ جِلْبَابِهَا، وَلْتَشْهَدِ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُسْلِمِينَ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا قَدِمَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ سَأَلْتُهَا أَسَمِعْتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ بِأَبِي نَعَمْ ـ وَكَانَتْ لاَ تَذْكُرُهُ إِلاَّ قَالَتْ بِأَبِي ـ سَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏"‏ يَخْرُجُ الْعَوَاتِقُ وَذَوَاتُ الْخُدُورِ، أَوِ الْعَوَاتِقُ ذَوَاتُ الْخُدُورِ وَالْحُيَّضُ، وَلْيَشْهَدْنَ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُؤْمِنِينَ، وَيَعْتَزِلُ الْحُيَّضُ الْمُصَلَّى ‏"‏‏.‏ قَالَتْ حَفْصَةُ فَقُلْتُ الْحُيَّضُ فَقَالَتْ أَلَيْسَ تَشْهَدُ عَرَفَةَ وَكَذَا وَكَذَا

Ayyub (Hafsa va Ummu Atiyyadan) rivoyat qiladi: Hafsa dedi: «Biz yosh ayollarimizni ikki hayit namoziga chiqishdan toʻsar edik. Bir ayol kelib, Bani Xalaf qasrida tunadi va opasi haqida soʻzlab berdi — opasining eri Paygʻambar ﷺ bilan oʻn ikki gʻazotda qatnashgan, opasi esa (shu oʻn ikkidan) oltitasida eri bilan boʻlgan. (U ayolning opasi:) ‹Biz yarodorlarni davolar, kasallarga qarar edik; bir kuni men Paygʻambar ﷺ dan: Birovimizda parda (jilbob) boʻlmasa, uyda qolsa zarari bormi? — deb soʻradim. U zot: Hamrohi unga oʻz pardasini kiydirib (bersin), u yaxshi (amal)larda va musulmonlar yigʻinida qatnashsin, — dedilar›». Ummu Atiyya kelganida, men undan buni Paygʻambar ﷺ dan eshitganmi, deb soʻradim. U: «Ha — otam unga fido boʻlsin! (U Paygʻambarni zikr qilganda, ‹otam unga fido boʻlsin› der edi) — men Paygʻambar ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: ‹Pardada (uyda) oʻtiradigan qizlar, balogʻatga yetgan qizlar va hayzli ayollar (hayitga) chiqsin va yaxshi (amal)larda hamda moʻminlar yigʻinida qatnashsin; lekin hayzli ayollar namozgohdan chetda tursin›», — dedi. Hafsa hayrat bilan Ummu Atiyyadan: «Hayzli ayollarni (ham)mi deyapsan?» — dedi. U: «Hayzli ayol Arafada (hajda) va falon-falon (amal)larda boʻlmaydimi?» — dedi.Айюб (Ҳафса ва Умму Атийядан) ривоят қилади: Ҳафса деди: «Биз ёш аёлларимизни икки ҳайит намозига чиқишдан тўсар эдик. Бир аёл келиб, Бани Халаф қасрида тунади ва опаси ҳақида сўзлаб берди — опасининг эри Пайғамбар ﷺ билан ўн икки ғазотда қатнашган, опаси эса (шу ўн иккидан) олтитасида эри билан бўлган. (У аёлнинг опаси:) ‹Биз яродорларни даволар, касалларга қарар эдик; бир куни мен Пайғамбар ﷺ дан: Бировимизда парда (жилбоб) бўлмаса, уйда қолса зарари борми? — деб сўрадим. У зот: Ҳамроҳи унга ўз пардасини кийдириб (берсин), у яхши (амал)ларда ва мусулмонлар йиғинида қатнашсин, — дедилар›». Умму Атийя келганида, мен ундан буни Пайғамбар ﷺ дан эшитганми, деб сўрадим. У: «Ҳа — отам унга фидо бўлсин! (У Пайғамбарни зикр қилганда, ‹отам унга фидо бўлсин› дер эди) — мен Пайғамбар ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: ‹Пардада (уйда) ўтирадиган қизлар, балоғатга етган қизлар ва ҳайзли аёллар (ҳайитга) чиқсин ва яхши (амал)ларда ҳамда мўминлар йиғинида қатнашсин; лекин ҳайзли аёллар намозгоҳдан четда турсин›», — деди. Ҳафса ҳайрат билан Умму Атийядан: «Ҳайзли аёлларни (ҳам)ми деяпсан?» — деди. У: «Ҳайзли аёл Арафада (ҳажда) ва фалон-фалон (амал)ларда бўлмайдими?» — деди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي رَجَاءٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، قَالَ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ عُرْوَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ،‏.‏ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ أَبِي حُبَيْشٍ، سَأَلَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ إِنِّي أُسْتَحَاضُ فَلاَ أَطْهُرُ، أَفَأَدَعُ الصَّلاَةَ فَقَالَ ‏"‏ لاَ، إِنَّ ذَلِكِ عِرْقٌ، وَلَكِنْ دَعِي الصَّلاَةَ قَدْرَ الأَيَّامِ الَّتِي كُنْتِ تَحِيضِينَ فِيهَا، ثُمَّ اغْتَسِلِي وَصَلِّي ‏"‏‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Fotima binti Abu Hubaysh Paygʻambar ﷺ dan: «Mende (hayzlar orasida) toʻxtamaydigan qon ketish bor, men poklanmayapman. Namozni tark etayinmi?» — deb soʻradi. U zot: «Yoʻq, bu — bir tomirdan. Faqat odatda hayz koʻradigan kunlaringdagina namozni tark et, soʻng gusl qilib, namoz oʻqi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Фотима бинти Абу Ҳубайш Пайғамбар ﷺ дан: «Менде (ҳайзлар орасида) тўхтамайдиган қон кетиш бор, мен покланмаяпман. Намозни тарк этайинми?» — деб сўради. У зот: «Йўқ, бу — бир томирдан. Фақат одатда ҳайз кўрадиган кунларингдагина намозни тарк эт, сўнг гусл қилиб, намоз ўқи», — дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ، قَالَتْ كُنَّا لاَ نَعُدُّ الْكُدْرَةَ وَالصُّفْرَةَ شَيْئًا‏.‏

Ummu Atiyya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz sariq (suyuqlik)ni (hayz kabi) ahamiyatli narsa deb hisoblamas edik.Умму Атийя (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз сариқ (суюқлик)ни (ҳайз каби) аҳамиятли нарса деб ҳисобламас эдик.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، وَعَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ اسْتُحِيضَتْ سَبْعَ سِنِينَ، فَسَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ، فَأَمَرَهَا أَنْ تَغْتَسِلَ فَقَالَ ‏"‏ هَذَا عِرْقٌ ‏"‏‏.‏ فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلاَةٍ‏.‏

Oisha (Paygʻambar ﷺ ning zavjalari) (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ummu Habiba yetti yil (hayzlar orasida) qon koʻrdi. U buni Rasululloh ﷺ dan soʻradi. U zot unga (haqiqiy hayz tugagach) gusl qilishni buyurdilar va: «Bu — bir tomirdan», — dedilar. Shuning uchun u har namoz uchun gusl qilar edi.Оиша (Пайғамбар ﷺ нинг завжалари) (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Умму Ҳабиба етти йил (ҳайзлар орасида) қон кўрди. У буни Расулуллоҳ ﷺ дан сўради. У зот унга (ҳақиқий ҳайз тугагач) гусл қилишни буюрдилар ва: «Бу — бир томирдан», — дедилар. Шунинг учун у ҳар намоз учун гусл қилар эди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ قَدْ حَاضَتْ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَعَلَّهَا تَحْبِسُنَا، أَلَمْ تَكُنْ طَافَتْ مَعَكُنَّ ‏"‏‏.‏ فَقَالُوا بَلَى‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَاخْرُجِي ‏"‏‏.‏

Oisha (Paygʻambar ﷺ ning zavjalari) (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga Safiyya binti Huyay hayz koʻrganini aytdim. U zot: «U bizni ushlab qoladigan boʻldi-ku. (Avval) sizlar bilan Tavof (al-Ifoza)ni qilganmidi?» — dedilar. Biz: «Ha», — dedik. Shunda u zot unga (yoʻlga) joʻnashni aytdilar.Оиша (Пайғамбар ﷺ нинг завжалари) (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га Сафийя бинти Ҳуяй ҳайз кўрганини айтдим. У зот: «У бизни ушлаб қоладиган бўлди-ку. (Аввал) сизлар билан Тавоф (ал-Ифоза)ни қилганмиди?» — дедилар. Биз: «Ҳа», — дедик. Шунда у зот унга (йўлга) жўнашни айтдилар.

حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ رُخِّصَ لِلْحَائِضِ أَنْ تَنْفِرَ، إِذَا حَاضَتْ‏.‏ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَقُولُ فِي أَوَّلِ أَمْرِهِ إِنَّهَا لاَ تَنْفِرُ‏.‏ ثُمَّ سَمِعْتُهُ يَقُولُ تَنْفِرُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ لَهُنَّ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Ayol (Tavof al-Ifozadan keyin) hayz koʻrsa, (uyga) joʻnashi mumkin. Ibn Umar avval: «U joʻnamasin», — der edi; lekin keyin men uning: «U joʻnashi mumkin, chunki Rasululloh ﷺ ularga (Tavof al-Ifozadan keyin) joʻnashga ruxsat berdilar», — deganini eshitdim.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аёл (Тавоф ал-Ифозадан кейин) ҳайз кўрса, (уйга) жўнаши мумкин. Ибн Умар аввал: «У жўнамасин», — дер эди; лекин кейин мен унинг: «У жўнаши мумкин, чунки Расулуллоҳ ﷺ уларга (Тавоф ал-Ифозадан кейин) жўнашга рухсат бердилар», — деганини эшитдим.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، عَنْ زُهَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِذَا أَقْبَلَتِ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلاَةَ، وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاغْسِلِي عَنْكِ الدَّمَ وَصَلِّي ‏"‏‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ menga: «Hayzing boshlansa, namozni tark et; u tugasa, badaningdan qonni yuvib (gusl qilib), namoz oʻqi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ менга: «Ҳайзинг бошланса, намозни тарк эт; у тугаса, баданингдан қонни ювиб (гусл қилиб), намоз ўқи», — дедилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي سُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا شَبَابَةُ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ، أَنَّ امْرَأَةً، مَاتَتْ فِي بَطْنٍ، فَصَلَّى عَلَيْهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ وَسَطَهَا‏.‏

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ tugʻruqda vafot etgan bir ayolning jasadiga janoza namozi oʻqidilar va uning oʻrtasi (qorni) toʻgʻrisida turdilar.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ туғруқда вафот этган бир аёлнинг жасадига жаноза намози ўқидилар ва унинг ўртаси (қорни) тўғрисида турдилар.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُدْرِكٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ ـ اسْمُهُ الْوَضَّاحُ ـ مِنْ كِتَابِهِ قَالَ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ الشَّيْبَانِيُّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَدَّادٍ، قَالَ سَمِعْتُ خَالَتِي، مَيْمُونَةَ ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا كَانَتْ تَكُونُ حَائِضًا لاَ تُصَلِّي، وَهْىَ مُفْتَرِشَةٌ بِحِذَاءِ مَسْجِدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ يُصَلِّي عَلَى خُمْرَتِهِ، إِذَا سَجَدَ أَصَابَنِي بَعْضُ ثَوْبِهِ‏.‏

Maymuna (Paygʻambar ﷺ ning zavjalari) (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men hayz paytimda namoz oʻqimas, lekin Rasululloh ﷺ ning masjidlari yonidagi boʻyrada oʻtirardim. U zot oʻz joynamozlarida namoz oʻqir, sajdada esa kiyimlarining baʼzisi menga tegib turardi.Маймуна (Пайғамбар ﷺ нинг завжалари) (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен ҳайз пайтимда намоз ўқимас, лекин Расулуллоҳ ﷺ нинг масжидлари ёнидаги бўйрада ўтирардим. У зот ўз жойнамозларида намоз ўқир, саждада эса кийимларининг баъзиси менга тегиб турарди.