حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ، وَسَلَمَةُ، - يَعْنِي ابْنَ شَبِيبٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الرِّيحُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ " . قَالَ سَلَمَةُ فَرَوْحُ اللَّهِ تَأْتِي بِالرَّحْمَةِ وَتَأْتِي بِالْعَذَابِ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهَا فَلاَ تَسُبُّوهَا وَسَلُوا اللَّهَ خَيْرَهَا وَاسْتَعِيذُوا بِاللَّهِ مِنْ شَرِّهَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Shamol Allohning rahmatidandir.» Salama (rivoyatida) shunday deydi: «U Allohning rahmatidir, u rahmat ham keltiradi, azob ham keltiradi. Shuning uchun uni koʻrganingizda, uni soʻkmanglar, balki Allohdan uning yaxshiligini soʻranglar va uning yomonligidan Allohga panoh tilanglar.»Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Шамол Аллоҳнинг раҳматидандир.» Салама (ривоятида) шундай дейди: «У Аллоҳнинг раҳматидир, у раҳмат ҳам келтиради, азоб ҳам келтиради. Шунинг учун уни кўрганингизда, уни сўкманглар, балки Аллоҳдан унинг яхшилигини сўранглар ва унинг ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тиланглар.»
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا سَمِعْتُمْ صِيَاحَ الدِّيَكَةِ فَسَلُوا اللَّهَ تَعَالَى مِنْ فَضْلِهِ فَإِنَّهَا رَأَتْ مَلَكًا وَإِذَا سَمِعْتُمْ نَهِيقَ الْحِمَارِ فَتَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ فَإِنَّهَا رَأَتْ شَيْطَانًا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Xoʻrozlar qichqirganini eshitsangiz, Alloh taolodan Uning fazlini soʻranglar, chunki u farishtani koʻrgandir. Eshakning hangraganini eshitsangiz, shaytondan Allohga panoh tilanglar, chunki u shaytonni koʻrgandir.»Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ шундай дедилар: «Хўрозлар қичқирганини эшитсангиз, Аллоҳ таолодан Унинг фазлини сўранглар, чунки у фариштани кўргандир. Эшакнинг ҳанграганини эшитсангиз, шайтондан Аллоҳга паноҳ тиланглар, чунки у шайтонни кўргандир.»
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ جَاءَهُ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ نَجِدُ فِي أَنْفُسِنَا الشَّىْءَ نُعْظِمُ أَنْ نَتَكَلَّمَ بِهِ أَوِ الْكَلاَمَ بِهِ مَا نُحِبُّ أَنَّ لَنَا وَأَنَّا تَكَلَّمْنَا بِهِ . قَالَ " أَوَقَدْ وَجَدْتُمُوهُ " . قَالُوا نَعَمْ . قَالَ " ذَاكَ صَرِيحُ الإِيمَانِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ ning sahobalaridan baʼzi kishilar u zotning huzurlariga kelib: «Ey Rasululloh, biz nafsimizda shunday bir narsani his qilamizki, uni tilga olishni gʻoyat ulkan (gunoh) deb bilamiz va uni tilga olishni aslo yoqtirmaymiz», dedilar. U zot: «Buni rostdan ham his qildingizmi?», dedilar. Ular: «Ha», dedilar. U zot: «Bu — ochiq iymondir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ нинг саҳобаларидан баъзи кишилар у зотнинг ҳузурларига келиб: «Эй Расулуллоҳ, биз нафсимизда шундай бир нарсани ҳис қиламизки, уни тилга олишни ғоят улкан (гуноҳ) деб биламиз ва уни тилга олишни асло ёқтирмаймиз», дедилар. У зот: «Буни ростдан ҳам ҳис қилдингизми?», дедилар. Улар: «Ҳа», дедилар. У зот: «Бу — очиқ иймондир», дедилар.
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ أَبِي يَعْقُوبَ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ، - يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو - حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ تَوَلَّى قَوْمًا بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهِ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَدْلٌ وَلاَ صَرْفٌ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Paygʻambar ﷺ dan rivoyat qilinadi: u zot shunday dedilar: «Kim oʻz xojalarining (yaʼni uni ozod qilganlarning) iznisiz bir qavmni oʻziga vali (xoja) tutsa, unga Allohning, farishtalarning va barcha odamlarning laʼnati boʻladi. Qiyomat kunida undan na farz, na nafl (ibodat) qabul qilinadi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Пайғамбар ﷺ дан ривоят қилинади: у зот шундай дедилар: «Ким ўз хожаларининг (яъни уни озод қилганларнинг) изнисиз бир қавмни ўзига вали (хожа) тутса, унга Аллоҳнинг, фаришталарнинг ва барча одамларнинг лаънати бўлади. Қиёмат кунида ундан на фарз, на нафл (ибодат) қабул қилинади».
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ مَرْوَانَ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا الْمُعَافَى، ح وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، - وَهَذَا حَدِيثُهُ - عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ أَذْهَبَ عَنْكُمْ عُبِّيَّةَ الْجَاهِلِيَّةِ وَفَخْرَهَا بِالآبَاءِ مُؤْمِنٌ تَقِيٌّ وَفَاجِرٌ شَقِيٌّ أَنْتُمْ بَنُو آدَمَ وَآدَمُ مِنْ تُرَابٍ لَيَدَعَنَّ رِجَالٌ فَخْرَهُمْ بِأَقْوَامٍ إِنَّمَا هُمْ فَحْمٌ مِنْ فَحْمِ جَهَنَّمَ أَوْ لَيَكُونُنَّ أَهْوَنَ عَلَى اللَّهِ مِنَ الْجِعْلاَنِ الَّتِي تَدْفَعُ بِأَنْفِهَا النَّتْنَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Albatta Alloh azza va jalla sizlardan johiliyat kibrini va uning ota-bobolar bilan faxrlanishini ketkazdi. (Endi inson) yo taqvodor moʻmin, yo baxtiqaro fojirdir. Sizlar Odamning farzandlarisiz, Odam esa tuprokdandir. Albatta kishilar shunday qavmlar bilan faxrlanishni tark etsinlar — ular faqat jahannam koʻmirlaridan bir koʻmirdir — aks holda ular Alloh nazdida burni bilan najosatni itarib yuradigan goʻng qoʻngʻizidan ham xorroq boʻlib qoladilar».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Албатта Аллоҳ азза ва жалла сизлардан жоҳилият кибрини ва унинг ота-боболар билан фахрланишини кетказди. (Энди инсон) ё тақводор мўмин, ё бахтиқаро фожирдир. Сизлар Одамнинг фарзандларисиз, Одам эса тупрокдандир. Албатта кишилар шундай қавмлар билан фахрланишни тарк этсинлар — улар фақат жаҳаннам кўмирларидан бир кўмирдир — акс ҳолда улар Аллоҳ наздида бурни билан нажосатни итариб юрадиган гўнг қўнғизидан ҳам хорроқ бўлиб қоладилар».
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْمُسْتَشَارُ مُؤْتَمَنٌ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ: «Maslahat soʻralgan kishi (omonatga) ishonilgandir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ: «Маслаҳат сўралган киши (омонатга) ишонилгандир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَجْزِي وَلَدٌ وَالِدَهُ إِلاَّ أَنْ يَجِدَهُ مَمْلُوكًا فَيَشْتَرِيَهُ فَيُعْتِقَهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Farzand otasining haqqini ado eta olmaydi, faqat uni qul holida topib, sotib olib, ozod qilsagina (ado etgan boʻladi)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарзанд отасининг ҳаққини адо эта олмайди, фақат уни қул ҳолида топиб, сотиб олиб, озод қилсагина (адо этган бўлади)», дедилар.
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَيَّانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَشْكُو جَارَهُ فَقَالَ " اذْهَبْ فَاصْبِرْ " . فَأَتَاهُ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا فَقَالَ " اذْهَبْ فَاطْرَحْ مَتَاعَكَ فِي الطَّرِيقِ " . فَطَرَحَ مَتَاعَهُ فِي الطَّرِيقِ فَجَعَلَ النَّاسُ يَسْأَلُونَهُ فَيُخْبِرُهُمْ خَبَرَهُ فَجَعَلَ النَّاسُ يَلْعَنُونَهُ فَعَلَ اللَّهُ بِهِ وَفَعَلَ وَفَعَلَ فَجَاءَ إِلَيْهِ جَارُهُ فَقَالَ لَهُ ارْجِعْ لاَ تَرَى مِنِّي شَيْئًا تَكْرَهُهُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga kelib, qoʻshnisidan shikoyat qildi. U zot: «Bor, sabr qil», dedilar. Soʻng u ikki yoki uch marta yana keldi. Shunda u zot: «Bor, narsalaringni yoʻlga chiqarib qoʻy», dedilar. Bas, u narsalarini yoʻlga chiqarib qoʻydi. Odamlar undan (buning sababini) soʻray boshlashdi, u esa ularga (qoʻshnisining) ahvolini aytib berardi. Shunda odamlar (qoʻshnisini): «Alloh unga ana shunday qilsin va ana shunday qilsin», deb laʼnatlay boshlashdi. Bas, qoʻshnisi uning oldiga kelib: «(Uyingga) qayt, mendan oʻzing yoqtirmaydigan biror narsani koʻrmaysan», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб, қўшнисидан шикоят қилди. У зот: «Бор, сабр қил», дедилар. Сўнг у икки ёки уч марта яна келди. Шунда у зот: «Бор, нарсаларингни йўлга чиқариб қўй», дедилар. Бас, у нарсаларини йўлга чиқариб қўйди. Одамлар ундан (бунинг сабабини) сўрай бошлашди, у эса уларга (қўшнисининг) аҳволини айтиб берарди. Шунда одамлар (қўшнисини): «Аллоҳ унга ана шундай қилсин ва ана шундай қилсин», деб лаънатлай бошлашди. Бас, қўшниси унинг олдига келиб: «(Уйингга) қайт, мендан ўзинг ёқтирмайдиган бирор нарсани кўрмайсан», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ الْعَسْقَلاَنِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلاَ يُؤْذِ جَارَهُ - وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan boʻlsa, mehmonini izzat-ikrom qilsin. Kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan boʻlsa, qoʻshnisiga ozor bermasin. Kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan boʻlsa, yaxshi soʻz aytsin yoki jim tursin».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган бўлса, меҳмонини иззат-икром қилсин. Ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган бўлса, қўшнисига озор бермасин. Ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган бўлса, яхши сўз айтсин ёки жим турсин».
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنَا ح، وَحَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ الْحَرَّانِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنَا عِيسَى، حَدَّثَنَا فُضَيْلٌ، - يَعْنِي ابْنَ غَزْوَانَ - عَنِ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو الْقَاسِمِ، نَبِيُّ التَّوْبَةِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قَذَفَ مَمْلُوكَهُ وَهُوَ بَرِيءٌ مِمَّا قَالَ جُلِدَ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَدًّا " . قَالَ مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا عِيسَى عَنِ الْفُضَيْلِ يَعْنِي ابْنَ غَزْوَانَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u dedi: Menga Abulqosim — tavba Nabiysi ﷺ shunday dedilar: «Kim oʻz quliga, ‹u qulning oʻzi (gunohdan) pok boʻla turib›, (zino yoki shunga oʻxshash) tuhmat qilsa, qiyomat kunida unga had jazosi tatbiq qilinadi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у деди: Менга Абулқосим — тавба Набийси ﷺ шундай дедилар: «Ким ўз қулига, ‹у қулнинг ўзи (гуноҳдан) пок бўла туриб›, (зино ёки шунга ўхшаш) туҳмат қилса, қиёмат кунида унга ҳад жазоси татбиқ қилинади».
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ رُزَيْقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ خَبَّبَ زَوْجَةَ امْرِئٍ أَوْ مَمْلُوكَهُ فَلَيْسَ مِنَّا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u dedi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim bir kishining xotinini yoki qulini (egasiga qarshi) buzsa, u bizdan emas».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у деди: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким бир кишининг хотинини ёки қулини (эгасига қарши) бузса, у биздан эмас».
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنِ اطَّلَعَ فِي دَارِ قَوْمٍ بِغَيْرِ إِذْنِهِمْ فَفَقَأُوا عَيْنَهُ فَقَدْ هَدَرَتْ عَيْنُهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitgan: «Kim bir qavmning uyiga ularning iznisiz (moʻralab) qarasa, ular esa uning koʻzini chiqarib yuborsalar, uning koʻzi behuda (qasossiz) ketgan boʻladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитган: «Ким бир қавмнинг уйига уларнинг изнисиз (мўралаб) қараса, улар эса унинг кўзини чиқариб юборсалар, унинг кўзи беҳуда (қасоссиз) кетган бўлади».
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ، - يَعْنِي ابْنَ بِلاَلٍ - عَنْ كَثِيرٍ، عَنْ وَلِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا دَخَلَ الْبَصَرُ فَلاَ إِذْنَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Koʻz (uyga) kirib boʻlganidan keyin (kirishga) izn (hojati) yoʻq».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ шундай дедилар: «Кўз (уйга) кириб бўлганидан кейин (киришга) изн (ҳожати) йўқ».
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ حَبِيبٍ، وَهِشَامٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " رَسُولُ الرَّجُلِ إِلَى الرَّجُلِ إِذْنُهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ: «Kishining (boshqa) kishi huzuriga yuborgan elchisi — uning izni (oʻrnida)dir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ: «Кишининг (бошқа) киши ҳузурига юборган элчиси — унинг изни (ўрнида)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ إِلَى طَعَامٍ فَجَاءَ مَعَ الرَّسُولِ فَإِنَّ ذَلِكَ لَهُ إِذْنٌ " . قَالَ أَبُو عَلِيٍّ اللُّؤْلُؤِيُّ سَمِعْتُ أَبَا دَاوُدَ يَقُولُ قَتَادَةُ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِي رَافِعٍ شَيْئًا .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Biringiz taomga taklif qilinsa va elchi bilan birga kelsa, bas, bu unga (kirishga) izndir», dedilar. Abu Ali al-Luʼluiy: «Abu Dovudni: ‹Qatoda Abu Rofiʼdan hech narsa eshitmagan›, deb aytayotganini eshitdim», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз таомга таклиф қилинса ва элчи билан бирга келса, бас, бу унга (киришга) изндир», дедилар. Абу Али ал-Луълуий: «Абу Довудни: ‹Қатода Абу Рофиъдан ҳеч нарса эшитмаган›, деб айтаётганини эшитдим», деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا وَلاَ تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا أَفَلاَ أَدُلُّكُمْ عَلَى أَمْرٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ أَفْشُوا السَّلاَمَ بَيْنَكُمْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Jonim Qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, sizlar imon keltirmaguningizcha jannatga kira olmaysizlar va bir-biringizni sevmaguningizcha imon keltirgan boʻlmaysizlar. Agar shuni qilsangiz, bir-biringizni sevib qoladigan bir ishga sizlarni yoʻllab qoʻymayinmi? Oʻrtangizda salomni keng yoyinglar».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Жоним Қўлида бўлган Зот билан қасамки, сизлар имон келтирмагунингизча жаннатга кира олмайсизлар ва бир-бирингизни севмагунингизча имон келтирган бўлмайсизлар. Агар шуни қилсангиз, бир-бирингизни севиб қоладиган бир ишга сизларни йўллаб қўймайинми? Ўртангизда саломни кенг ёйинглар».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُسَلِّمُ الصَّغِيرُ عَلَى الْكَبِيرِ وَالْمَارُّ عَلَى الْقَاعِدِ وَالْقَلِيلُ عَلَى الْكَثِيرِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kichik kattaga, yurgan oʻtirganga va ozchilik koʻpchilikka salom beradi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Кичик каттага, юрган ўтирганга ва озчилик кўпчиликка салом беради».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ، أَخْبَرَنَا رَوْحٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا زِيَادٌ، أَنَّ ثَابِتًا، مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُسَلِّمُ الرَّاكِبُ عَلَى الْمَاشِي " . ثُمَّ ذَكَرَ الْحَدِيثَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Ulovdagi piyodaga salom beradi». Soʻngra (rovi qolgan) hadisni zikr qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Уловдаги пиёдага салом беради». Сўнгра (рови қолган) ҳадисни зикр қилди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنْ أَبِي مَرْيَمَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ إِذَا لَقِيَ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ فَلْيُسَلِّمْ عَلَيْهِ فَإِنْ حَالَتْ بَيْنَهُمَا شَجَرَةٌ أَوْ جِدَارٌ أَوْ حَجَرٌ ثُمَّ لَقِيَهُ فَلْيُسَلِّمْ عَلَيْهِ أَيْضًا . قَالَ مُعَاوِيَةُ وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ بُخْتٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ سَوَاءً .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biringiz birodariga roʻbaroʻ kelsa, unga salom bersin. Agar ular ikkovining orasini daraxt, devor yoki tosh toʻsib qoʻyib, soʻng yana unga roʻbaroʻ kelsa, yana unga salom bersin». Muoviya aytdi: Menga Abdulvahhob ibn Buxt ham Abuzzinoddan, u Aʼrajdan, u Abu Hurayradan, u Rasululloh ﷺdan xuddi shunga oʻxshash rivoyat qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Бирингиз биродарига рўбарў келса, унга салом берсин. Агар улар икковининг орасини дарахт, девор ёки тош тўсиб қўйиб, сўнг яна унга рўбарў келса, яна унга салом берсин». Муовия айтди: Менга Абдулваҳҳоб ибн Бухт ҳам Абуззиноддан, у Аъраждан, у Абу Ҳурайрадан, у Расулуллоҳ ﷺдан худди шунга ўхшаш ривоят қилди.
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، قَالَ خَرَجْتُ مَعَ أَبِي إِلَى الشَّامِ فَجَعَلُوا يَمُرُّونَ بِصَوَامِعَ فِيهَا نَصَارَى فَيُسَلِّمُونَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ أَبِي لاَ تَبْدَءُوهُمْ بِالسَّلاَمِ فَإِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ حَدَّثَنَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَبْدَءُوهُمْ بِالسَّلاَمِ وَإِذَا لَقِيتُمُوهُمْ فِي الطَّرِيقِ فَاضْطَرُّوهُمْ إِلَى أَضْيَقِ الطَّرِيقِ " .
Suhayl ibn Abu Solih aytdi: Men otam bilan Shomga chiqdim. Odamlar ichida nasroniylar boʻlgan ibodatxonalarning yonidan oʻtib, ularga salom bera boshladilar. Shunda otam: «Ularga birinchi boʻlib salom bermanglar, chunki bizga Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan rivoyat qilib aytdiki, u zot: ‹Ularga birinchi boʻlib salom bermanglar va yoʻlda ularga roʻbaroʻ kelsangiz, ularni yoʻlning eng tor (chekka) tomoniga siqib qoʻyinglar›, — dedilar», — dedi.Суҳайл ибн Абу Солиҳ айтди: Мен отам билан Шомга чиқдим. Одамлар ичида насронийлар бўлган ибодатхоналарнинг ёнидан ўтиб, уларга салом бера бошладилар. Шунда отам: «Уларга биринчи бўлиб салом берманглар, чунки бизга Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилиб айтдики, у зот: ‹Уларга биринчи бўлиб салом берманглар ва йўлда уларга рўбарў келсангиз, уларни йўлнинг энг тор (чекка) томонига сиқиб қўйинглар›, — дедилар», — деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَمُسَدَّدٌ، قَالاَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، - يَعْنِيَانِ ابْنَ الْمُفَضَّلِ - عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنِ الْمَقْبُرِيِّ، - قَالَ مُسَدَّدٌ سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا انْتَهَى أَحَدُكُمْ إِلَى الْمَجْلِسِ فَلْيُسَلِّمْ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَقُومَ فَلْيُسَلِّمْ فَلَيْسَتِ الأُولَى بِأَحَقَّ مِنَ الآخِرَةِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz majlisga yetib kelganida salom bersin, oʻrnidan turmoqchi boʻlganida ham salom bersin. Birinchisi oxirgisidan koʻra haqliroq emas (ikkalasi ham bab-baravar haqlidir)», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз мажлисга етиб келганида салом берсин, ўрнидан турмоқчи бўлганида ҳам салом берсин. Биринчиси охиргисидан кўра ҳақлироқ эмас (иккаласи ҳам баб-баравар ҳақлидир)», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ الأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ، أَبْصَرَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يُقَبِّلُ حُسَيْنًا فَقَالَ إِنَّ لِي عَشْرَةً مِنَ الْوَلَدِ مَا فَعَلْتُ هَذَا بِوَاحِدٍ مِنْهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ لاَ يَرْحَمُ لاَ يُرْحَمُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Aqraʼ ibn Hobis Paygʻambar ﷺni Husaynni oʻpayotgan holatlarida koʻrdi-da: «Mening oʻnta farzandim bor, men ulardan birortasiga ham bunday qilmaganman», — dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kim (boshqalarga) rahm qilmasa, (oʻzi ham) rahm qilinmaydi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ақраъ ибн Ҳобис Пайғамбар ﷺни Ҳусайнни ўпаётган ҳолатларида кўрди-да: «Менинг ўнта фарзандим бор, мен улардан бирортасига ҳам бундай қилмаганман», — деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ким (бошқаларга) раҳм қилмаса, (ўзи ҳам) раҳм қилинмайди», — дедилар.
حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " نَزَعَ رَجُلٌ لَمْ يَعْمَلْ خَيْرًا قَطُّ غُصْنَ شَوْكٍ عَنِ الطَّرِيقِ إِمَّا كَانَ فِي شَجَرَةٍ فَقَطَعَهُ وَأَلْقَاهُ وَإِمَّا كَانَ مَوْضُوعًا فَأَمَاطَهُ فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ بِهَا فَأَدْخَلَهُ الْجَنَّةَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Rasululloh ﷺ shunday deganlar deb rivoyat qilinadi: «Hech qachon biror yaxshilik qilmagan bir kishi yoʻldan tikanli bir shoxni olib tashladi — u yo daraxtda boʻlib, uni kesib (yoʻlga) tashlangan edi, yo yoʻlda yotgan edi, u uni olib tashladi. Shunda Alloh bu (amali) tufayli undan minnatdor boʻlib, uni jannatga kiritdi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Расулуллоҳ ﷺ шундай деганлар деб ривоят қилинади: «Ҳеч қачон бирор яхшилик қилмаган бир киши йўлдан тиканли бир шохни олиб ташлади — у ё дарахтда бўлиб, уни кесиб (йўлга) ташланган эди, ё йўлда ётган эди, у уни олиб ташлади. Шунда Аллоҳ бу (амали) туфайли ундан миннатдор бўлиб, уни жаннатга киритди».
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا سَالَمْنَاهُنَّ مُنْذُ حَارَبْنَاهُنَّ وَمَنْ تَرَكَ شَيْئًا مِنْهُنَّ خِيفَةً فَلَيْسَ مِنَّا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biz ular (ilonlar) bilan jang qilganimizdan beri ular bilan sulh tuzgan emasmiz. Kim ulardan birortasini qoʻrqib (oʻldirmay) qoldirsa, u bizdan emas», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Биз улар (илонлар) билан жанг қилганимиздан бери улар билан сулҳ тузган эмасмиз. Ким улардан бирортасини қўрқиб (ўлдирмай) қолдирса, у биздан эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّا، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ قَتَلَ وَزَغَةً فِي أَوَّلِ ضَرْبَةٍ فَلَهُ كَذَا وَكَذَا حَسَنَةً وَمَنْ قَتَلَهَا فِي الضَّرْبَةِ الثَّانِيَةِ فَلَهُ كَذَا وَكَذَا حَسَنَةً أَدْنَى مِنَ الأَوَّلِ وَمَنْ قَتَلَهَا فِي الضَّرْبَةِ الثَّالِثَةِ فَلَهُ كَذَا وَكَذَا حَسَنَةً أَدْنَى مِنَ الثَّانِيَةِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim kaltakesakni birinchi urishida oʻldirsa, unga shuncha-shuncha savob (yoziladi). Kim uni ikkinchi urishida oʻldirsa, unga birinchisidan kamroq shuncha-shuncha savob (yoziladi). Kim uni uchinchi urishida oʻldirsa, unga ikkinchisidan kamroq shuncha-shuncha savob (yoziladi)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким калтакесакни биринчи уришида ўлдирса, унга шунча-шунча савоб (ёзилади). Ким уни иккинчи уришида ўлдирса, унга биринчисидан камроқ шунча-шунча савоб (ёзилади). Ким уни учинчи уришида ўлдирса, унга иккинчисидан камроқ шунча-шунча савоб (ёзилади)», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّا، عَنْ سُهَيْلٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي، أَوْ أُخْتِي عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " فِي أَوَّلِ ضَرْبَةٍ سَبْعِينَ حَسَنَةً " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Birinchi urishida (oʻldirsa) yetmish savob (yoziladi)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Биринчи уришида (ўлдирса) етмиш савоб (ёзилади)», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ - عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " نَزَلَ نَبِيٌّ مِنَ الأَنْبِيَاءِ تَحْتَ شَجَرَةٍ فَلَدَغَتْهُ نَمْلَةٌ فَأَمَرَ بِجَهَازِهِ فَأُخْرِجَ مِنْ تَحْتِهَا ثُمَّ أَمَرَ بِهَا فَأُحْرِقَتْ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ فَهَلاَّ نَمْلَةً وَاحِدَةً " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Paygʻambarlardan biri bir daraxt ostiga tushdi. Shunda uni bir chumoli chaqdi. Bas, u (paygʻambar) asbob-anjomini (daraxt ostidan) chiqarishni buyurdi va u daraxt ostidan chiqarildi. Soʻng u chumolilarni (in)ni kuydirishni buyurdi va u kuydirildi. Shunda Alloh unga: ‹Nega bitta chumoli (chaqqani uchun bularning hammasini kuydirding)?!› deb vahiy yubordi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ шундай дедилар: «Пайғамбарлардан бири бир дарахт остига тушди. Шунда уни бир чумоли чақди. Бас, у (пайғамбар) асбоб-анжомини (дарахт остидан) чиқаришни буюрди ва у дарахт остидан чиқарилди. Сўнг у чумолиларни (ин)ни куйдиришни буюрди ва у куйдирилди. Шунда Аллоҳ унга: ‹Нега битта чумоли (чаққани учун буларнинг ҳаммасини куйдирдинг)?!› деб ваҳий юборди».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ نَمْلَةً قَرَصَتْ نَبِيًّا مِنَ الأَنْبِيَاءِ فَأَمَرَ بِقَرْيَةِ النَّمْلِ فَأُحْرِقَتْ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ فِي أَنْ قَرَصَتْكَ نَمْلَةٌ أَهْلَكْتَ أُمَّةً مِنَ الأُمَمِ تُسَبِّحُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Rasululloh ﷺdan rivoyat qilinadi: «Bir chumoli paygʻambarlardan birini chaqib oldi. Shunda u chumoli yashaydigan inni (kuydirishni) buyurdi va u kuydirildi. Shunda Alloh unga: ‹Seni bir chumoli chaqqani uchun Meni tasbeh aytib (yod etib) turuvchi ummatlardan bir ummatni halok qildingmi?!› deb vahiy yubordi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилинади: «Бир чумоли пайғамбарлардан бирини чақиб олди. Шунда у чумоли яшайдиган инни (куйдиришни) буюрди ва у куйдирилди. Шунда Аллоҳ унга: ‹Сени бир чумоли чаққани учун Мени тасбеҳ айтиб (ёд этиб) турувчи умматлардан бир умматни ҳалок қилдингми?!› деб ваҳий юборди».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ سُفْيَانَ، وَابْنُ السَّرْحِ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يُؤْذِينِي ابْنُ آدَمَ يَسُبُّ الدَّهْرَ وَأَنَا الدَّهْرُ بِيَدِيَ الأَمْرُ أُقَلِّبُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ " . قَالَ ابْنُ السَّرْحِ عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ مَكَانَ سَعِيدٍ . وَاللَّهُ أَعْلَمُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Alloh azza va jalla: ‹Odam farzandi Meni ranjitadi: u zamonni soʻkadi, holbuki, zamon (egasi) Menman, ish (tasarruf) Mening qoʻlimda, kechani va kunduzni Men aylantiraman›, deydi». Ibn Sarh: Said oʻrniga Ibn Musayyab(dan), deb (rivoyat qildi). Allohu aʼlam.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Аллоҳ азза ва жалла: ‹Одам фарзанди Мени ранжитади: у замонни сўкади, ҳолбуки, замон (эгаси) Менман, иш (тасарруф) Менинг қўлимда, кечани ва кундузни Мен айлантираман›, дейди». Ибн Сарҳ: Саид ўрнига Ибн Мусайяб(дан), деб (ривоят қилди). Аллоҳу аълам.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ فِي رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ { قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ } وَ { قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ } .
Yahyo ibn Maʼin, Marvon ibn Muoviyadan, u Yazid ibn Kaysondan, u Abu Hozimdan, u Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladiki, Nabiy ﷺ bomdodning (sunnati boʻlmish) ikki rakaatida {Qul yo ayyuhal-kofirun} va {Qul huvalloohu ahad} suralarini oʻqidilar.Яҳё ибн Маъин, Марвон ибн Муовиядан, у Язид ибн Кайсондан, у Абу Ҳозимдан, у Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қиладики, Набий ﷺ бомдоднинг (суннати бўлмиш) икки ракаатида {Қул ё айюҳал-кофирун} ва {Қул ҳуваллооҳу аҳад} сураларини ўқидилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، - يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ الْمَدَنِيَّ - عَنِ ابْنِ زَيْدٍ، عَنِ ابْنِ سِيْلاَنَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَدَعُوهُمَا وَإِنْ طَرَدَتْكُمُ الْخَيْلُ " .
Musaddad, Xoliddan, u Abdurrahmondan — yaʼni Ibn Ishoq al-Madaniydan — u Ibn Zayddan, u Ibn Siylondan, u Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladi. U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Garchi sizlarni otliqlar quvib yuborayotgan boʻlsa-da, u ikki rakaatni tark qilmanglar», dedilar.Мусаддад, Холиддан, у Абдурраҳмондан — яъни Ибн Ишоқ ал-Маданийдан — у Ибн Зайддан, у Ибн Сийлондан, у Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилади. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Гарчи сизларни отлиқлар қувиб юбораётган бўлса-да, у икки ракаатни тарк қилманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ سُفْيَانَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُمَرَ، - يَعْنِي ابْنَ مُوسَى - عَنْ أَبِي الْغَيْثِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ { قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا } فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى وَفِي الرَّكْعَةِ الأُخْرَى بِهَذِهِ الآيَةِ { رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنْزَلْتَ وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ } أَوْ { إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلاَ تُسْأَلُ عَنْ أَصْحَابِ الْجَحِيمِ } شَكَّ الدَّرَاوَرْدِيُّ .
Muhammad ibn as-Sabboh ibn Sufyon, Abdulaziz ibn Muhammaddan, u Usmon ibn Umardan — yaʼni Ibn Musodan — u Abul Gʻaysdan, u Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladiki, u Nabiy ﷺning bomdodning ikki rakaatida birinchi rakaatda {Qul aamannaa billahi va maa unzila alaynaa} oyatini, ikkinchi rakaatda esa {Robbanaa aamannaa bimaa anzalta vattabaʼnar-rasula faktubnaa maʼash-shoohidin} oyatini, yoki {Innaa arsalnaaka bilhaqqi bashiyran va naziyran va laa tusʼalu an ashobil-jahiym} oyatini oʻqiganlarini eshitdi. Darovardiy (qaysi oyat ekanida) shubha qildi.Муҳаммад ибн ас-Саббоҳ ибн Суфён, Абдулазиз ибн Муҳаммаддан, у Усмон ибн Умардан — яъни Ибн Мусодан — у Абул Ғайсдан, у Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қиладики, у Набий ﷺнинг бомдоднинг икки ракаатида биринчи ракаатда {Қул ааманнаа биллаҳи ва маа унзила алайнаа} оятини, иккинчи ракаатда эса {Роббанаа ааманнаа бимаа анзалта ваттабаънар-расула фактубнаа маъаш-шооҳидин} оятини, ёки {Иннаа арсалнаака билҳаққи башийран ва назийран ва лаа тусъалу ан ашобил-жаҳийм} оятини ўқиганларини эшитди. Даровардий (қайси оят эканида) шубҳа қилди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، وَأَبُو كَامِلٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمُ الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الصُّبْحِ فَلْيَضْطَجِعْ عَلَى يَمِينِهِ " . فَقَالَ لَهُ مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ أَمَا يُجْزِئُ أَحَدَنَا مَمْشَاهُ إِلَى الْمَسْجِدِ حَتَّى يَضْطَجِعَ عَلَى يَمِينِهِ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فِي حَدِيثِهِ قَالَ لاَ . قَالَ فَبَلَغَ ذَلِكَ ابْنَ عُمَرَ فَقَالَ أَكْثَرَ أَبُو هُرَيْرَةَ عَلَى نَفْسِهِ . قَالَ فَقِيلَ لاِبْنِ عُمَرَ هَلْ تُنْكِرُ شَيْئًا مِمَّا يَقُولُ قَالَ لاَ وَلَكِنَّهُ اجْتَرَأَ وَجَبُنَّا . قَالَ فَبَلَغَ ذَلِكَ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ فَمَا ذَنْبِي إِنْ كُنْتُ حَفِظْتُ وَنَسُوا .
Musaddad, Abu Komil va Ubaydulloh ibn Umar ibn Maysara — ular aytdilar: Bizga Abdulvohid, unga Aʼmash, Abu Solihdan, u Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qildi. U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz bomdoddan oldin ikki rakaat oʻqisa, oʻng yoni bilan yotib olsin», dedilar. Shunda Marvon ibn al-Hakam unga: «Birortamizning masjidga yurib borishi oʻng yoni bilan yotishimiz uchun kifoya qilmaydimi?» dedi. Ubaydulloh oʻz hadisida (shunday) aytdi: U (Abu Hurayra): «Yoʻq», dedi. (Roviy) aytdi: Bu (gap) Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ga yetdi. U: «Abu Hurayra oʻziga (ortiqcha narsani) koʻp yukladi», dedi. Ibn Umarga: «Uning aytayotgan biror narsasini inkor qilasizmi?» deyildi. U: «Yoʻq, lekin u botir boʻldi, biz esa qoʻrqdik», dedi. (Roviy) aytdi: Bu (gap) Abu Hurayraga yetdi. U: «Men yodlab qolgan boʻlsam-u, ular esa unutgan boʻlsalar, mening nima gunohim bor?» dedi.Мусаддад, Абу Комил ва Убайдуллоҳ ибн Умар ибн Майсара — улар айтдилар: Бизга Абдулвоҳид, унга Аъмаш, Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилди. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз бомдоддан олдин икки ракаат ўқиса, ўнг ёни билан ётиб олсин», дедилар. Шунда Марвон ибн ал-Ҳакам унга: «Бирортамизнинг масжидга юриб бориши ўнг ёни билан ётишимиз учун кифоя қилмайдими?» деди. Убайдуллоҳ ўз ҳадисида (шундай) айтди: У (Абу Ҳурайра): «Йўқ», деди. (Ровий) айтди: Бу (гап) Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)га етди. У: «Абу Ҳурайра ўзига (ортиқча нарсани) кўп юклади», деди. Ибн Умарга: «Унинг айтаётган бирор нарсасини инкор қиласизми?» дейилди. У: «Йўқ, лекин у ботир бўлди, биз эса қўрқдик», деди. (Ровий) айтди: Бу (гап) Абу Ҳурайрага етди. У: «Мен ёдлаб қолган бўлсам-у, улар эса унутган бўлсалар, менинг нима гуноҳим бор?» деди.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، ح وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ وَرْقَاءَ، ح وَحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، ح وَحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَاقَ، كُلُّهُمْ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَلاَ صَلاَةَ إِلاَّ الْمَكْتُوبَةُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Namozga iqomat aytilsa, faqat farz namozdan boshqa namoz boʻlmaydi» dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Намозга иқомат айтилса, фақат фарз намоздан бошқа намоз бўлмайди» дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَعْقِدُ الشَّيْطَانُ عَلَى قَافِيَةِ رَأْسِ أَحَدِكُمْ إِذَا هُوَ نَامَ ثَلاَثَ عُقَدٍ يَضْرِبُ مَكَانَ كُلِّ عُقْدَةٍ عَلَيْكَ لَيْلٌ طَوِيلٌ فَارْقُدْ فَإِنِ اسْتَيْقَظَ فَذَكَرَ اللَّهَ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَإِنْ تَوَضَّأَ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَإِنْ صَلَّى انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَأَصْبَحَ نَشِيطًا طَيِّبَ النَّفْسِ وَإِلاَّ أَصْبَحَ خَبِيثَ النَّفْسِ كَسْلاَنَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Sizlardan biringiz uxlasa, shayton uning ensasiga uchta tugun tugadi. Har bir tugunni ‹oldingda uzun tun bor, uxlayver!› deb (taʼkidlab) uradi. Bas, agar u uygʻonib, Allohni zikr qilsa, bir tugun yechiladi; agar taharat olsa, yana bir tugun yechiladi; agar namoz oʻqisa, yana bir tugun yechiladi. Shunda u tetik va dili xush holda tongni qarshilaydi. Aks holda, dili nopok va dangasa holda tongni qarshilaydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Сизлардан бирингиз ухласа, шайтон унинг энсасига учта тугун тугади. Ҳар бир тугунни ‹олдингда узун тун бор, ухлайвер!› деб (таъкидлаб) уради. Бас, агар у уйғониб, Аллоҳни зикр қилса, бир тугун ечилади; агар таҳарат олса, яна бир тугун ечилади; агар намоз ўқиса, яна бир тугун ечилади. Шунда у тетик ва дили хуш ҳолда тонгни қаршилайди. Акс ҳолда, дили нопок ва дангаса ҳолда тонгни қаршилайди».
حَدَّثَنَا ابْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا ابْنُ عَجْلاَنَ، عَنِ الْقَعْقَاعِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " رَحِمَ اللَّهُ رَجُلاً قَامَ مِنَ اللَّيْلِ فَصَلَّى وَأَيْقَظَ امْرَأَتَهُ فَإِنْ أَبَتْ نَضَحَ فِي وَجْهِهَا الْمَاءَ رَحِمَ اللَّهُ امْرَأَةً قَامَتْ مِنَ اللَّيْلِ فَصَلَّتْ وَأَيْقَظَتْ زَوْجَهَا فَإِنْ أَبَى نَضَحَتْ فِي وَجْهِهِ الْمَاءَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Alloh kechasi turib namoz oʻqigan va xotinini uygʻotgan kishiga rahm qilsin! Agar xotini (turishdan) bosh tortsa, uning yuziga suv sepadi. Alloh kechasi turib namoz oʻqigan va erini uygʻotgan ayolga rahm qilsin! Agar eri (turishdan) bosh tortsa, uning yuziga suv sepadi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Аллоҳ кечаси туриб намоз ўқиган ва хотинини уйғотган кишига раҳм қилсин! Агар хотини (туришдан) бош тортса, унинг юзига сув сепади. Аллоҳ кечаси туриб намоз ўқиган ва эрини уйғотган аёлга раҳм қилсин! Агар эри (туришдан) бош тортса, унинг юзига сув сепади».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْ مِنَ اللَّيْلِ فَاسْتَعْجَمَ الْقُرْآنُ عَلَى لِسَانِهِ فَلَمْ يَدْرِ مَا يَقُولُ فَلْيَضْطَجِعْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Qachon sizlardan biringiz kechasi (namozga) tursa-yu, Qurʼon tilida (uyqu sababli) chalkashib, nima deyotganini bilmay qolsa, yotib (uxlab) olsin».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Қачон сизлардан бирингиз кечаси (намозга) турса-ю, Қуръон тилида (уйқу сабабли) чалкашиб, нима деётганини билмай қолса, ётиб (ухлаб) олсин».
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَعَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الأَغَرِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَنْزِلُ رَبُّنَا تَبَارَكَ وَتَعَالَى كُلَّ لَيْلَةٍ إِلَى سَمَاءِ الدُّنْيَا حِينَ يَبْقَى ثُلُثُ اللَّيْلِ الآخِرُ فَيَقُولُ مَنْ يَدْعُونِي فَأَسْتَجِيبَ لَهُ مَنْ يَسْأَلُنِي فَأُعْطِيَهُ مَنْ يَسْتَغْفِرُنِي فَأَغْفِرَ لَهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Robbimiz tabaroka va taolo har kechasi tunning oxirgi uchdan biri qolganda dunyo osmoniga tushadi va: ‹Menga kim duo qiladi, Men unga ijobat qilay! Mendan kim soʻraydi, Men unga beray! Mendan kim magʻfirat soʻraydi, Men uni magʻfirat qilay!› deydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Роббимиз табарока ва таоло ҳар кечаси туннинг охирги учдан бири қолганда дунё осмонига тушади ва: ‹Менга ким дуо қилади, Мен унга ижобат қилай! Мендан ким сўрайди, Мен унга берай! Мендан ким мағфират сўрайди, Мен уни мағфират қилай!› дейди».
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَيَّانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم : " إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْ مِنَ اللَّيْلِ فَلْيُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz kechasi (tungi namoz uchun) turganda, ikki yengil rakaat (namoz) bilan boshlasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз кечаси (тунги намоз учун) турганда, икки енгил ракаат (намоз) билан бошласин», дедилар.
حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، - يَعْنِي ابْنَ خَالِدٍ - عَنْ رَبَاحِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ : " إِذَا " . بِمَعْنَاهُ زَادَ : " ثُمَّ لْيُطَوِّلْ بَعْدُ مَا شَاءَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ : رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ وَجَمَاعَةٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ أَوْقَفُوهُ عَلَى أَبِي هُرَيْرَةَ، وَكَذَلِكَ رَوَاهُ أَيُّوبُ وَابْنُ عَوْنٍ أَوْقَفُوهُ عَلَى أَبِي هُرَيْرَةَ، وَرَوَاهُ ابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ : فِيهِمَا تَجَوَّزْ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan «Qachonki…» (deb boshlanadigan hadis) shu maʼnoda rivoyat qilinadi. Unda quyidagi (soʻz) ziyoda qilingan: «Soʻngra (namozni) xohlaganicha uzaytirsin.» Abu Dovud aytdi: Bu hadisni Hammod ibn Salama, Zuhayr ibn Muoviya va bir jamoa Hishomdan, u Muhammaddan (rivoyat qilib), uni Abu Hurayraning (oʻz soʻzi sifatida) mavquf qilib (rivoyat qilishgan). Ayyub va Ibn Avn ham shunday, uni Abu Hurayraning (soʻzi sifatida) mavquf qilib rivoyat qilishgan. Uni Ibn Avn Muhammaddan rivoyat qilib: «U ikkovida (rakaatda) yengillik qildi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан «Қачонки…» (деб бошланадиган ҳадис) шу маънода ривоят қилинади. Унда қуйидаги (сўз) зиёда қилинган: «Сўнгра (намозни) хоҳлаганича узайтирсин.» Абу Довуд айтди: Бу ҳадисни Ҳаммод ибн Салама, Зуҳайр ибн Муовия ва бир жамоа Ҳишомдан, у Муҳаммаддан (ривоят қилиб), уни Абу Ҳурайранинг (ўз сўзи сифатида) мавқуф қилиб (ривоят қилишган). Айюб ва Ибн Авн ҳам шундай, уни Абу Ҳурайранинг (сўзи сифатида) мавқуф қилиб ривоят қилишган. Уни Ибн Авн Муҳаммаддан ривоят қилиб: «У икковида (ракаатда) енгиллик қилди», деди.