حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَقُولَنَّ أَحَدُكُمُ الْكَرْمَ فَإِنَّ الْكَرْمَ الرَّجُلُ الْمُسْلِمُ وَلَكِنْ قُولُوا حَدَائِقَ الأَعْنَابِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan birortangiz (uzumni) ‹karm› demasin, chunki karm — musulmon kishidir. Balki: ‹hadoiqul-aʼnab (uzumzorlar)›, denglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирортангиз (узумни) ‹карм› демасин, чунки карм — мусулмон кишидир. Балки: ‹ҳадоиқул-аънаб (узумзорлар)›, денглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، وَحَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ، وَهِشَامٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَقُولَنَّ أَحَدُكُمْ عَبْدِي وَأَمَتِي وَلاَ يَقُولَنَّ الْمَمْلُوكُ رَبِّي وَرَبَّتِي وَلْيَقُلِ الْمَالِكُ فَتَاىَ وَفَتَاتِي وَلْيَقُلِ الْمَمْلُوكُ سَيِّدِي وَسَيِّدَتِي فَإِنَّكُمُ الْمَمْلُوكُونَ وَالرَّبُّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Sizlardan birortangiz ‹abdiy (qulim)› va ‹amatiy (choʻrim)› demasin, qul ham ‹robbiy va robbatiy (xojam va bekam)› demasin. Balki egasi: ‹fatoya va fatotiy (yigitim va qizim)›, desin; qul esa: ‹sayyidiy va sayyidatiy (xojam va bekam)›, desin. Chunki sizlar (Allohning) bandalarisiz, Robb esa Alloh azza va jalladir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирортангиз ‹абдий (қулим)› ва ‹аматий (чўрим)› демасин, қул ҳам ‹роббий ва роббатий (хожам ва бекам)› демасин. Балки эгаси: ‹фатоя ва фатотий (йигитим ва қизим)›, десин; қул эса: ‹саййидий ва саййидатий (хожам ва бекам)›, десин. Чунки сизлар (Аллоҳнинг) бандаларисиз, Робб эса Аллоҳ азза ва жалладир», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، أَنَّ أَبَا يُونُسَ، حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، فِي هَذَا الْخَبَرِ وَلَمْ يَذْكُرِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " وَلْيَقُلْ سَيِّدِي وَمَوْلاَىَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan ushbu xabar (boshqa sanad bilan) rivoyat qilingan boʻlib, unda Nabiy ﷺ zikr etilmagan (yaʼni u zotgacha yetkazilmagan). Unda: «(Qul): ‹sayyidiy va mavloya (xojam va valiyim)›, desin», deyilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ушбу хабар (бошқа санад билан) ривоят қилинган бўлиб, унда Набий ﷺ зикр этилмаган (яъни у зотгача етказилмаган). Унда: «(Қул): ‹саййидий ва мавлоя (хожам ва валийим)›, десин», дейилган.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا سَمِعْتَ " . وَقَالَ مُوسَى " إِذَا قَالَ الرَّجُلُ هَلَكَ النَّاسُ فَهُوَ أَهْلَكُهُمْ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ مَالِكٌ إِذَا قَالَ ذَلِكَ تَحَزُّنًا لِمَا يَرَى فِي النَّاسِ - يَعْنِي فِي أَمْرِ دِينِهِمْ - فَلاَ أَرَى بِهِ بَأْسًا وَإِذَا قَالَ ذَلِكَ عُجْبًا بِنَفْسِهِ وَتَصَاغُرًا لِلنَّاسِ فَهُوَ الْمَكْرُوهُ الَّذِي نُهِيَ عَنْهُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qachonki eshitsang…» dedilar. Muso (ibn Ismoil rivoyatida): «Bir kishi: ‹Odamlar halok boʻldilar› desa, oʻsha kishining oʻzi ularning eng halok boʻlganidir», dedilar. Abu Dovud aytdi: Molik aytdiki: Agar (bir kishi) buni odamlarda — yaʼni ularning din ishida — koʻrgan narsasidan gʻam yeb aytsa, men unda hech ziyon koʻrmayman. Agar buni oʻzini katta olib, odamlarni kichik koʻrib aytsa, mana shu nahy qilingan makruh ishdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қачонки эшитсанг…» дедилар. Мусо (ибн Исмоил ривоятида): «Бир киши: ‹Одамлар ҳалок бўлдилар› деса, ўша кишининг ўзи уларнинг энг ҳалок бўлганидир», дедилар. Абу Довуд айтди: Молик айтдики: Агар (бир киши) буни одамларда — яъни уларнинг дин ишида — кўрган нарсасидан ғам еб айтса, мен унда ҳеч зиён кўрмайман. Агар буни ўзини катта олиб, одамларни кичик кўриб айтса, мана шу наҳй қилинган макруҳ ишдир.
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَيْنِ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ، - قَالَ ابْنُ حُسَيْنٍ فِي حَدِيثِهِ - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " كَفَى بِالْمَرْءِ إِثْمًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَلَمْ يَذْكُرْ حَفْصٌ أَبَا هُرَيْرَةَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَلَمْ يُسْنِدْهُ إِلاَّ هَذَا الشَّيْخُ يَعْنِي عَلِيَّ بْنَ حَفْصٍ الْمَدَائِنِيَّ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Kishiga gunoh boʻlishiga eshitgan har bir narsasini (tekshirmay) soʻzlayverishi kifoyadir». Abu Dovud aytdi: Hafs (oʻz rivoyatida) Abu Hurayrani zikr qilmadi. Abu Dovud aytdi: Buni (toʻliq sanad bilan) faqat shu shayx — yaʼni Ali ibn Hafs al-Madoiniy musnad qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Кишига гуноҳ бўлишига эшитган ҳар бир нарсасини (текширмай) сўзлайвериши кифоядир». Абу Довуд айтди: Ҳафс (ўз ривоятида) Абу Ҳурайрани зикр қилмади. Абу Довуд айтди: Буни (тўлиқ санад билан) фақат шу шайх — яъни Али ибн Ҳафс ал-Мадоиний муснад қилди.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، ح وَحَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ مُهَنَّا أَبِي شِبْلٍ، - قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَلَمْ أَفْهَمْهُ مِنْهُ جَيِّدًا - عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ وَاسِعٍ، عَنْ شُتَيْرٍ، - قَالَ نَصْرٌ : ابْنِ نَهَّارٍ - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - قَالَ نَصْرٌ - عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " حُسْنُ الظَّنِّ مِنْ حُسْنِ الْعِبَادَةِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ مُهَنَّا ثِقَةٌ بَصْرِيٌّ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Yaxshi gumon qilish chiroyli ibodatdandir». Bu Nasr (ibn Ali) rivoyatiga koʻradir. Abu Dovud aytdi: Muhanno ishonchli (rovi) boʻlib, basralikdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Яхши гумон қилиш чиройли ибодатдандир». Бу Наср (ибн Али) ривоятига кўрадир. Абу Довуд айтди: Муҳанно ишончли (рови) бўлиб, басраликдир.
حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ، حَدَّثَنَا وَهْبٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنِ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ تَعَلَّمَ صَرْفَ الْكَلاَمِ لِيَسْبِيَ بِهِ قُلُوبَ الرِّجَالِ أَوِ النَّاسِ لَمْ يَقْبَلِ اللَّهُ مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ صَرْفًا وَلاَ عَدْلاً " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim erkaklarning yoki odamlarning qalblarini oʻziga rom qilish uchun soʻzni bezab gapirishni oʻrgansa, Alloh undan qiyomat kuni na (toʻgʻrilik bilan) farzni, na (nafl bilan) badalni qabul qiladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким эркакларнинг ёки одамларнинг қалбларини ўзига ром қилиш учун сўзни безаб гапиришни ўрганса, Аллоҳ ундан қиёмат куни на (тўғрилик билан) фарзни, на (нафл билан) бадални қабул қилади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لأَنْ يَمْتَلِئَ جَوْفُ أَحَدِكُمْ قَيْحًا خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَمْتَلِئَ شِعْرًا " . قَالَ أَبُو عَلِيٍّ بَلَغَنِي عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ أَنَّهُ قَالَ وَجْهُهُ أَنْ يَمْتَلِئَ قَلْبُهُ حَتَّى يَشْغَلَهُ عَنِ الْقُرْآنِ وَذِكْرِ اللَّهِ فَإِذَا كَانَ الْقُرْآنُ وَالْعِلْمُ الْغَالِبُ فَلَيْسَ جَوْفُ هَذَا عِنْدَنَا مُمْتَلِئًا مِنَ الشِّعْرِ وَإِنَّ مِنَ الْبَيَانِ لَسِحْرًا . قَالَ كَأَنَّ الْمَعْنَى أَنْ يَبْلُغَ مِنْ بَيَانِهِ أَنْ يَمْدَحَ الإِنْسَانَ فَيَصْدُقَ فِيهِ حَتَّى يَصْرِفَ الْقُلُوبَ إِلَى قَوْلِهِ ثُمَّ يَذُمَّهُ فَيَصْدُقَ فِيهِ حَتَّى يَصْرِفَ الْقُلُوبَ إِلَى قَوْلِهِ الآخَرِ فَكَأَنَّهُ سَحَرَ السَّامِعِينَ بِذَلِكَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Birortangizning qornini sheʼr toʻldirishidan koʻra, yiring toʻldirishi oʻzi uchun yaxshiroqdir», dedilar. Abu Ali aytdi: Menga Abu Ubayddan yetib kelishicha, u shunday degan: Buning maʼnosi shuki, (kishining) qalbini sheʼr Qurʼondan va Allohni zikr qilishdan chalgʻitadigan darajada toʻldirib yuborishidir. Agar Qurʼon va ilm gʻolib boʻlsa, bizning nazdimizda bunday kishining qorni sheʼr bilan toʻlgan hisoblanmaydi. «Albatta, baʼzi bayonda sehr bordir.» (Abu Ubayd) aytdi: Bunday boʻlsa kerakki, maʼnosi shuki, (kishi) oʻz bayoni bilan bir insonni maqtab, unda rost gapiradi va qalblarni oʻz soʻziga buradi, soʻng uni yomonlab, yana unda rost gapiradi va qalblarni boshqa soʻziga buradi — goʻyo u shu bilan tinglovchilarni sehrlagandek boʻladi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирортангизнинг қорнини шеър тўлдиришидан кўра, йиринг тўлдириши ўзи учун яхшироқдир», дедилар. Абу Али айтди: Менга Абу Убайддан етиб келишича, у шундай деган: Бунинг маъноси шуки, (кишининг) қалбини шеър Қуръондан ва Аллоҳни зикр қилишдан чалғитадиган даражада тўлдириб юборишидир. Агар Қуръон ва илм ғолиб бўлса, бизнинг наздимизда бундай кишининг қорни шеър билан тўлган ҳисобланмайди. «Албатта, баъзи баёнда сеҳр бордир.» (Абу Убайд) айтди: Бундай бўлса керакки, маъноси шуки, (киши) ўз баёни билан бир инсонни мақтаб, унда рост гапиради ва қалбларни ўз сўзига буради, сўнг уни ёмонлаб, яна унда рост гапиради ва қалбларни бошқа сўзига буради — гўё у шу билан тингловчиларни сеҳрлагандек бўлади.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ زُفَرَ بْنِ صَعْصَعَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا انْصَرَفَ مِنَ صَلاَةِ الْغَدَاةِ يَقُولُ " هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمُ اللَّيْلَةَ رُؤْيَا وَيَقُولُ " إِنَّهُ لَيْسَ يَبْقَى بَعْدِي مِنَ النُّبُوَّةِ إِلاَّ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bomdod namozidan qaytganlarida: «Bu kecha sizlardan biror kishi tush koʻrdimi?», deb soʻrar edilar va: «Albatta, mendan keyin nubuvvatdan faqat solih tush (rost roʻyo) qolmoqda, xolos», der edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бомдод намозидан қайтганларида: «Бу кеча сизлардан бирор киши туш кўрдими?», деб сўрар эдилар ва: «Албатта, мендан кейин нубувватдан фақат солиҳ туш (рост рўё) қолмоқда, холос», дер эдилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا اقْتَرَبَ الزَّمَانُ لَمْ تَكَدْ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ أَنْ تَكْذِبَ وَأَصْدَقُهُمْ رُؤْيَا أَصْدَقُهُمْ حَدِيثًا وَالرُّؤْيَا ثَلاَثٌ فَالرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ بُشْرَى مِنَ اللَّهِ وَالرُّؤْيَا تَحْزِينٌ مِنَ الشَّيْطَانِ وَرُؤْيَا مِمَّا يُحَدِّثُ بِهِ الْمَرْءُ نَفْسَهُ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ مَا يَكْرَهُ فَلْيَقُمْ فَلْيُصَلِّ وَلاَ يُحَدِّثْ بِهَا النَّاسَ " . قَالَ " وَأُحِبُّ الْقَيْدَ وَأَكْرَهُ الْغُلَّ وَالْقَيْدُ ثَبَاتٌ فِي الدِّينِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ " إِذَا اقْتَرَبَ الزَّمَانُ " . يَعْنِي إِذَا اقْتَرَبَ اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ يَعْنِي يَسْتَوِيَانِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Zamon yaqinlashganda (oxir zamonda) moʻminning tushi deyarli yolgʻon chiqmaydi. Ularning eng rostgoʻyi tushi jihatidan ham eng rostidir. Tush uch xil boʻladi: solih tush — Allohdan boʻlgan xushxabardir, (kishini) gʻamga soladigan tush — shaytondan boʻladi, yana bir tush esa kishining oʻz koʻngliga keltirgan narsalaridan boʻladi. Bas, sizlardan biror kishi oʻzi yoqtirmaydigan narsani koʻrsa, turib namoz oʻqisin va uni odamlarga aytmasin», dedilar. Yana: «Men kishanni yaxshi koʻraman va boʻyinga solinadigan kishanni (gʻulni) yoqtirmayman, kishan esa dinda sobitqadamlikdir», dedilar. Abu Dovud aytadi: «Zamon yaqinlashganda» degani — kecha va kunduz yaqinlashib, baravarlashganda, demakdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Замон яқинлашганда (охир замонда) мўминнинг туши деярли ёлғон чиқмайди. Уларнинг энг ростгўйи туши жиҳатидан ҳам энг ростидир. Туш уч хил бўлади: солиҳ туш — Аллоҳдан бўлган хушхабардир, (кишини) ғамга соладиган туш — шайтондан бўлади, яна бир туш эса кишининг ўз кўнглига келтирган нарсаларидан бўлади. Бас, сизлардан бирор киши ўзи ёқтирмайдиган нарсани кўрса, туриб намоз ўқисин ва уни одамларга айтмасин», дедилар. Яна: «Мен кишанни яхши кўраман ва бўйинга солинадиган кишанни (ғулни) ёқтирмайман, кишан эса динда собитқадамликдир», дедилар. Абу Довуд айтади: «Замон яқинлашганда» дегани — кеча ва кундуз яқинлашиб, бараварлашганда, демакдир.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَسَيَرَانِي فِي الْيَقَظَةِ " . أَوْ " لَكَأَنَّمَا رَآنِي فِي الْيَقَظَةِ وَلاَ يَتَمَثَّلُ الشَّيْطَانُ بِي " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning: «Kim meni tushida koʻrsa, oʻngida ham koʻradi», yoki «goʻyo meni oʻngida koʻrgandek boʻladi, chunki shayton mening suratimga kira olmaydi», deganlarini eshitdim.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким мени тушида кўрса, ўнгида ҳам кўради», ёки «гўё мени ўнгида кўргандек бўлади, чунки шайтон менинг суратимга кира олмайди», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعُطَاسَ وَيَكْرَهُ التَّثَاؤُبَ فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ وَلاَ يَقُلْ هَاهْ هَاهْ فَإِنَّمَا ذَلِكُمْ مِنَ الشَّيْطَانِ يَضْحَكُ مِنْهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta Alloh aksa urishni yaxshi koʻradi va esnashni yomon koʻradi. Bas, sizlardan biringiz esnasa, imkoni boricha uni qaytarsin (toʻxtatsin) va ‹hah, hah› demasin. Chunki bu shaytondandir, u undan kuladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Аллоҳ акса уришни яхши кўради ва эснашни ёмон кўради. Бас, сизлардан бирингиз эснаса, имкони борича уни қайтарсин (тўхтатсин) ва ‹ҳаҳ, ҳаҳ› демасин. Чунки бу шайтондандир, у ундан кулади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا عَطَسَ وَضَعَ يَدَهُ أَوْ ثَوْبَهُ عَلَى فِيهِ وَخَفَضَ أَوْ غَضَّ بِهَا صَوْتَهُ . شَكَّ يَحْيَى .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ aksa urganlarida, qoʻllarini yoki kiyimlarini ogʻizlariga qoʻyar va u bilan ovozlarini pasaytirar edilar. Roviy Yahyo (xafada yoki gʻadda — ovozini pasaytirdi soʻzida) shubha qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ акса урганларида, қўлларини ёки кийимларини оғизларига қўяр ва у билан овозларини пасайтирар эдилар. Ровий Яҳё (хафада ёки ғадда — овозини пасайтирди сўзида) шубҳа қилди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ دَاوُدَ بْنِ سُفْيَانَ، وَخُشَيْشُ بْنُ أَصْرَمَ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خَمْسٌ تَجِبُ لِلْمُسْلِمِ عَلَى أَخِيهِ رَدُّ السَّلاَمِ وَتَشْمِيتُ الْعَاطِسِ وَإِجَابَةُ الدَّعْوَةِ وَعِيَادَةُ الْمَرِيضِ وَاتِّبَاعُ الْجَنَازَةِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Musulmonning oʻz birodari ustida besh narsa vojib boʻladi: salomga alik olish, aksa urganga (yarhamukalloh deb) duo qilish, daʼvatni qabul qilish, bemorni yoʻqlash va janozaga ergashish», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмоннинг ўз биродари устида беш нарса вожиб бўлади: саломга алик олиш, акса урганга (ярҳамукаллоҳ деб) дуо қилиш, даъватни қабул қилиш, беморни йўқлаш ва жанозага эргашиш», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَلْيَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ وَلْيَقُلْ أَخُوهُ أَوْ صَاحِبُهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ وَيَقُولُ هُوَ يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Sizlardan biringiz aksa urganida: ‹Alhamdu lillahi ala kulli hol (har holatda Allohga hamd boʻlsin)›, desin. Birodari yoki sherigi esa: ‹Yarhamukalloh (Alloh senga rahm qilsin)›, desin. U esa: ‹Yahdiykumulloh va yuslihu bolakum (Alloh sizlarni hidoyat qilsin va ahvolingizni isloh qilsin)›, desin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Сизлардан бирингиз акса урганида: ‹Алҳамду лиллаҳи ала кулли ҳол (ҳар ҳолатда Аллоҳга ҳамд бўлсин)›, десин. Биродари ёки шериги эса: ‹Ярҳамукаллоҳ (Аллоҳ сенга раҳм қилсин)›, десин. У эса: ‹Яҳдийкумуллоҳ ва юслиҳу болакум (Аллоҳ сизларни ҳидоят қилсин ва аҳволингизни ислоҳ қилсин)›, десин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ شَمِّتْ أَخَاكَ ثَلاَثًا فَمَا زَادَ فَهُوَ زُكَامٌ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Birodaring aksa urganida unga uch marta (yarhamukalloh deb) duo qil. Bundan ortgani esa zukomdir (tumovdir)», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биродаринг акса урганида унга уч марта (ярҳамукаллоҳ деб) дуо қил. Бундан ортгани эса зукомдир (тумовдир)», деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَوَى أَحَدُكُمْ إِلَى فِرَاشِهِ فَلْيَنْفُضْ فِرَاشَهُ بِدَاخِلَةِ إِزَارِهِ فَإِنَّهُ لاَ يَدْرِي مَا خَلَفَهُ عَلَيْهِ ثُمَّ لْيَضْطَجِعْ عَلَى شِقِّهِ الأَيْمَنِ ثُمَّ لْيَقُلْ بِاسْمِكَ رَبِّي وَضَعْتُ جَنْبِي وَبِكَ أَرْفَعُهُ إِنْ أَمْسَكْتَ نَفْسِي فَارْحَمْهَا وَإِنْ أَرْسَلْتَهَا فَاحْفَظْهَا بِمَا تَحْفَظُ بِهِ عِبَادَكَ الصَّالِحِينَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz toʻshagiga kelganida, izorining ichki chekkasi bilan toʻshagini qoqib tozalasin, chunki u (toʻshakni) tark etganidan keyin unga nima tushganini bilmaydi. Soʻng oʻng yoni bilan yotsin, keyin: ‹Robbim, isming bilan yonimni (yerga) qoʻydim va Sening (yordaming) bilan uni koʻtaraman. Agar jonimni ushlab qolsang (oʻldirsang), unga rahm qilgil; agar uni qoʻyib yuborsang (yashatsang), uni solih bandalaringni saqlaganing bilan saqlagil›, desin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз тўшагига келганида, изорининг ички чеккаси билан тўшагини қоқиб тозаласин, чунки у (тўшакни) тарк этганидан кейин унга нима тушганини билмайди. Сўнг ўнг ёни билан ётсин, кейин: ‹Роббим, исминг билан ёнимни (ерга) қўйдим ва Сенинг (ёрдаминг) билан уни кўтараман. Агар жонимни ушлаб қолсанг (ўлдирсанг), унга раҳм қилгил; агар уни қўйиб юборсанг (яшатсанг), уни солиҳ бандаларингни сақлаганинг билан сақлагил›, десин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، ح وَحَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ، عَنْ خَالِدٍ، نَحْوَهُ عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِذَا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ " اللَّهُمَّ رَبَّ السَّمَوَاتِ وَرَبَّ الأَرْضِ وَرَبَّ كُلِّ شَىْءٍ فَالِقَ الْحَبِّ وَالنَّوَى مُنَزِّلَ التَّوْرَاةِ وَالإِنْجِيلِ وَالْقُرْآنِ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ كُلِّ ذِي شَرٍّ أَنْتَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهِ أَنْتَ الأَوَّلُ فَلَيْسَ قَبْلَكَ شَىْءٌ وَأَنْتَ الآخِرُ فَلَيْسَ بَعْدَكَ شَىْءٌ وَأَنْتَ الظَّاهِرُ فَلَيْسَ فَوْقَكَ شَىْءٌ وَأَنْتَ الْبَاطِنُ فَلَيْسَ دُونَكَ شَىْءٌ " . زَادَ وَهْبٌ فِي حَدِيثِهِ " اقْضِ عَنِّي الدَّيْنَ وَأَغْنِنِي مِنَ الْفَقْرِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadiki, u zot toʻshaklariga kelganlarida shunday der edilar: «Allohim, osmonlarning Robbi, yerning Robbi va har bir narsaning Robbi, donni va danakni yorib chiqaruvchi, Tavrot, Injil va Qurʼonni nozil qilguvchi! Sen peshonasidan ushlab turadigan har bir yomonlik egasining yomonligidan Senga panoh tilayman. Sen Avvalsan, Sendan oldin hech narsa yoʻq; Sen Oxirsan, Sendan keyin hech narsa yoʻq; Sen Zohirsan, Sendan ustun hech narsa yoʻq; Sen Botinsan, Sendan past (yaqin) hech narsa yoʻq». Vahb oʻz hadisida shuni ziyoda qildi: «Mendan qarzni ado etgil va meni faqirlikdan boy qilgil».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинадики, у зот тўшакларига келганларида шундай дер эдилар: «Аллоҳим, осмонларнинг Робби, ернинг Робби ва ҳар бир нарсанинг Робби, донни ва данакни ёриб чиқарувчи, Таврот, Инжил ва Қуръонни нозил қилгувчи! Сен пешонасидан ушлаб турадиган ҳар бир ёмонлик эгасининг ёмонлигидан Сенга паноҳ тилайман. Сен Аввалсан, Сендан олдин ҳеч нарса йўқ; Сен Охирсан, Сендан кейин ҳеч нарса йўқ; Сен Зоҳирсан, Сендан устун ҳеч нарса йўқ; Сен Ботинсан, Сендан паст (яқин) ҳеч нарса йўқ». Ваҳб ўз ҳадисида шуни зиёда қилди: «Мендан қарзни адо этгил ва мени фақирликдан бой қилгил».
حَدَّثَنَا حَامِدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنِ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنِ اضْطَجَعَ مَضْجَعًا لَمْ يَذْكُرِ اللَّهَ تَعَالَى فِيهِ إِلاَّ كَانَ عَلَيْهِ تِرَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمَنْ قَعَدَ مَقْعَدًا لَمْ يَذْكُرِ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ إِلاَّ كَانَ عَلَيْهِ تِرَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir joyga yonboshlab yotsa-yu, unda Alloh taoloni zikr qilmasa, qiyomat kuni bu unga nuqson boʻladi. Va kim bir joyga oʻtirsa-yu, unda Alloh azza va jallani zikr qilmasa, qiyomat kuni bu unga nuqson boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир жойга ёнбошлаб ётса-ю, унда Аллоҳ таолони зикр қилмаса, қиёмат куни бу унга нуқсон бўлади. Ва ким бир жойга ўтирса-ю, унда Аллоҳ азза ва жаллани зикр қилмаса, қиёмат куни бу унга нуқсон бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ، رضى الله عنه قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مُرْنِي بِكَلِمَاتٍ أَقُولُهُنَّ إِذَا أَصْبَحْتُ وَإِذَا أَمْسَيْتُ . قَالَ " قُلِ اللَّهُمَّ فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ رَبَّ كُلِّ شَىْءٍ وَمَلِيكَهُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ نَفْسِي وَشَرِّ الشَّيْطَانِ وَشِرْكِهِ " . قَالَ " قُلْهَا إِذَا أَصْبَحْتَ وَإِذَا أَمْسَيْتَ وَإِذَا أَخَذْتَ مَضْجَعَكَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Abu Bakr as-Siddiq (roziyallohu anhu): «Ey Allohning Rasuli, menga tongda va kechqurun aytadigan kalimalarni buyuring», dedi. (Paygʻambar ﷺ): «Aytgin: ‹Allohumma, ey osmonlaru yerni yaratguvchi, gʻayb va oshkorni biluvchi, har bir narsaning Robbi va Egasi, Sendan boshqa iloh yoʻq, deb guvohlik beraman; oʻz nafsim yomonligidan, shayton va uning shirkidan Senga panoh tilayman›», dedilar. Soʻngra: «Buni tongda, kechqurun va yotogʻingga yotganingda aytgin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Абу Бакр ас-Сиддиқ (розияллоҳу анҳу): «Эй Аллоҳнинг Расули, менга тонгда ва кечқурун айтадиган калималарни буюринг», деди. (Пайғамбар ﷺ): «Айтгин: ‹Аллоҳумма, эй осмонлару ерни яратгувчи, ғайб ва ошкорни билувчи, ҳар бир нарсанинг Робби ва Эгаси, Сендан бошқа илоҳ йўқ, деб гувоҳлик бераман; ўз нафсим ёмонлигидан, шайтон ва унинг ширкидан Сенга паноҳ тилайман›», дедилар. Сўнгра: «Буни тонгда, кечқурун ва ётоғингга ётганингда айтгин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِذَا أَصْبَحَ " اللَّهُمَّ بِكَ أَصْبَحْنَا وَبِكَ أَمْسَيْنَا وَبِكَ نَحْيَا وَبِكَ نَمُوتُ وَإِلَيْكَ النُّشُورُ " . وَإِذَا أَمْسَى قَالَ " اللَّهُمَّ بِكَ أَمْسَيْنَا وَبِكَ نَحْيَا وَبِكَ نَمُوتُ وَإِلَيْكَ النُّشُورُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ tongga yetganlarida: «Allohumma, Sen bilan tongga yetdik, Sen bilan kechga yetdik, Sen bilan yashaymiz, Sen bilan oʻlamiz va qaytib tirilish Sen tomonadir», deb aytar edilar. Kechga yetganlarida esa: «Allohumma, Sen bilan kechga yetdik, Sen bilan yashaymiz, Sen bilan oʻlamiz va qaytib tirilish Sen tomonadir», deb aytar edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ тонгга етганларида: «Аллоҳумма, Сен билан тонгга етдик, Сен билан кечга етдик, Сен билан яшаймиз, Сен билан ўламиз ва қайтиб тирилиш Сен томонадир», деб айтар эдилар. Кечга етганларида эса: «Аллоҳумма, Сен билан кечга етдик, Сен билан яшаймиз, Сен билан ўламиз ва қайтиб тирилиш Сен томонадир», деб айтар эдилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ، وَسَلَمَةُ، - يَعْنِي ابْنَ شَبِيبٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الرِّيحُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ " . قَالَ سَلَمَةُ فَرَوْحُ اللَّهِ تَأْتِي بِالرَّحْمَةِ وَتَأْتِي بِالْعَذَابِ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهَا فَلاَ تَسُبُّوهَا وَسَلُوا اللَّهَ خَيْرَهَا وَاسْتَعِيذُوا بِاللَّهِ مِنْ شَرِّهَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Shamol Allohning rahmatidandir.» Salama (rivoyatida) shunday deydi: «U Allohning rahmatidir, u rahmat ham keltiradi, azob ham keltiradi. Shuning uchun uni koʻrganingizda, uni soʻkmanglar, balki Allohdan uning yaxshiligini soʻranglar va uning yomonligidan Allohga panoh tilanglar.»Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Шамол Аллоҳнинг раҳматидандир.» Салама (ривоятида) шундай дейди: «У Аллоҳнинг раҳматидир, у раҳмат ҳам келтиради, азоб ҳам келтиради. Шунинг учун уни кўрганингизда, уни сўкманглар, балки Аллоҳдан унинг яхшилигини сўранглар ва унинг ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тиланглар.»
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا سَمِعْتُمْ صِيَاحَ الدِّيَكَةِ فَسَلُوا اللَّهَ تَعَالَى مِنْ فَضْلِهِ فَإِنَّهَا رَأَتْ مَلَكًا وَإِذَا سَمِعْتُمْ نَهِيقَ الْحِمَارِ فَتَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ فَإِنَّهَا رَأَتْ شَيْطَانًا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Xoʻrozlar qichqirganini eshitsangiz, Alloh taolodan Uning fazlini soʻranglar, chunki u farishtani koʻrgandir. Eshakning hangraganini eshitsangiz, shaytondan Allohga panoh tilanglar, chunki u shaytonni koʻrgandir.»Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ шундай дедилар: «Хўрозлар қичқирганини эшитсангиз, Аллоҳ таолодан Унинг фазлини сўранглар, чунки у фариштани кўргандир. Эшакнинг ҳанграганини эшитсангиз, шайтондан Аллоҳга паноҳ тиланглар, чунки у шайтонни кўргандир.»
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ جَاءَهُ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ نَجِدُ فِي أَنْفُسِنَا الشَّىْءَ نُعْظِمُ أَنْ نَتَكَلَّمَ بِهِ أَوِ الْكَلاَمَ بِهِ مَا نُحِبُّ أَنَّ لَنَا وَأَنَّا تَكَلَّمْنَا بِهِ . قَالَ " أَوَقَدْ وَجَدْتُمُوهُ " . قَالُوا نَعَمْ . قَالَ " ذَاكَ صَرِيحُ الإِيمَانِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ ning sahobalaridan baʼzi kishilar u zotning huzurlariga kelib: «Ey Rasululloh, biz nafsimizda shunday bir narsani his qilamizki, uni tilga olishni gʻoyat ulkan (gunoh) deb bilamiz va uni tilga olishni aslo yoqtirmaymiz», dedilar. U zot: «Buni rostdan ham his qildingizmi?», dedilar. Ular: «Ha», dedilar. U zot: «Bu — ochiq iymondir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ нинг саҳобаларидан баъзи кишилар у зотнинг ҳузурларига келиб: «Эй Расулуллоҳ, биз нафсимизда шундай бир нарсани ҳис қиламизки, уни тилга олишни ғоят улкан (гуноҳ) деб биламиз ва уни тилга олишни асло ёқтирмаймиз», дедилар. У зот: «Буни ростдан ҳам ҳис қилдингизми?», дедилар. Улар: «Ҳа», дедилар. У зот: «Бу — очиқ иймондир», дедилар.
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ أَبِي يَعْقُوبَ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ، - يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو - حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ تَوَلَّى قَوْمًا بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهِ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَدْلٌ وَلاَ صَرْفٌ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Paygʻambar ﷺ dan rivoyat qilinadi: u zot shunday dedilar: «Kim oʻz xojalarining (yaʼni uni ozod qilganlarning) iznisiz bir qavmni oʻziga vali (xoja) tutsa, unga Allohning, farishtalarning va barcha odamlarning laʼnati boʻladi. Qiyomat kunida undan na farz, na nafl (ibodat) qabul qilinadi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Пайғамбар ﷺ дан ривоят қилинади: у зот шундай дедилар: «Ким ўз хожаларининг (яъни уни озод қилганларнинг) изнисиз бир қавмни ўзига вали (хожа) тутса, унга Аллоҳнинг, фаришталарнинг ва барча одамларнинг лаънати бўлади. Қиёмат кунида ундан на фарз, на нафл (ибодат) қабул қилинади».
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ مَرْوَانَ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا الْمُعَافَى، ح وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، - وَهَذَا حَدِيثُهُ - عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ أَذْهَبَ عَنْكُمْ عُبِّيَّةَ الْجَاهِلِيَّةِ وَفَخْرَهَا بِالآبَاءِ مُؤْمِنٌ تَقِيٌّ وَفَاجِرٌ شَقِيٌّ أَنْتُمْ بَنُو آدَمَ وَآدَمُ مِنْ تُرَابٍ لَيَدَعَنَّ رِجَالٌ فَخْرَهُمْ بِأَقْوَامٍ إِنَّمَا هُمْ فَحْمٌ مِنْ فَحْمِ جَهَنَّمَ أَوْ لَيَكُونُنَّ أَهْوَنَ عَلَى اللَّهِ مِنَ الْجِعْلاَنِ الَّتِي تَدْفَعُ بِأَنْفِهَا النَّتْنَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Albatta Alloh azza va jalla sizlardan johiliyat kibrini va uning ota-bobolar bilan faxrlanishini ketkazdi. (Endi inson) yo taqvodor moʻmin, yo baxtiqaro fojirdir. Sizlar Odamning farzandlarisiz, Odam esa tuprokdandir. Albatta kishilar shunday qavmlar bilan faxrlanishni tark etsinlar — ular faqat jahannam koʻmirlaridan bir koʻmirdir — aks holda ular Alloh nazdida burni bilan najosatni itarib yuradigan goʻng qoʻngʻizidan ham xorroq boʻlib qoladilar».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Албатта Аллоҳ азза ва жалла сизлардан жоҳилият кибрини ва унинг ота-боболар билан фахрланишини кетказди. (Энди инсон) ё тақводор мўмин, ё бахтиқаро фожирдир. Сизлар Одамнинг фарзандларисиз, Одам эса тупрокдандир. Албатта кишилар шундай қавмлар билан фахрланишни тарк этсинлар — улар фақат жаҳаннам кўмирларидан бир кўмирдир — акс ҳолда улар Аллоҳ наздида бурни билан нажосатни итариб юрадиган гўнг қўнғизидан ҳам хорроқ бўлиб қоладилар».
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْمُسْتَشَارُ مُؤْتَمَنٌ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ: «Maslahat soʻralgan kishi (omonatga) ishonilgandir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ: «Маслаҳат сўралган киши (омонатга) ишонилгандир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَجْزِي وَلَدٌ وَالِدَهُ إِلاَّ أَنْ يَجِدَهُ مَمْلُوكًا فَيَشْتَرِيَهُ فَيُعْتِقَهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Farzand otasining haqqini ado eta olmaydi, faqat uni qul holida topib, sotib olib, ozod qilsagina (ado etgan boʻladi)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарзанд отасининг ҳаққини адо эта олмайди, фақат уни қул ҳолида топиб, сотиб олиб, озод қилсагина (адо этган бўлади)», дедилар.
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَيَّانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَشْكُو جَارَهُ فَقَالَ " اذْهَبْ فَاصْبِرْ " . فَأَتَاهُ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا فَقَالَ " اذْهَبْ فَاطْرَحْ مَتَاعَكَ فِي الطَّرِيقِ " . فَطَرَحَ مَتَاعَهُ فِي الطَّرِيقِ فَجَعَلَ النَّاسُ يَسْأَلُونَهُ فَيُخْبِرُهُمْ خَبَرَهُ فَجَعَلَ النَّاسُ يَلْعَنُونَهُ فَعَلَ اللَّهُ بِهِ وَفَعَلَ وَفَعَلَ فَجَاءَ إِلَيْهِ جَارُهُ فَقَالَ لَهُ ارْجِعْ لاَ تَرَى مِنِّي شَيْئًا تَكْرَهُهُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga kelib, qoʻshnisidan shikoyat qildi. U zot: «Bor, sabr qil», dedilar. Soʻng u ikki yoki uch marta yana keldi. Shunda u zot: «Bor, narsalaringni yoʻlga chiqarib qoʻy», dedilar. Bas, u narsalarini yoʻlga chiqarib qoʻydi. Odamlar undan (buning sababini) soʻray boshlashdi, u esa ularga (qoʻshnisining) ahvolini aytib berardi. Shunda odamlar (qoʻshnisini): «Alloh unga ana shunday qilsin va ana shunday qilsin», deb laʼnatlay boshlashdi. Bas, qoʻshnisi uning oldiga kelib: «(Uyingga) qayt, mendan oʻzing yoqtirmaydigan biror narsani koʻrmaysan», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб, қўшнисидан шикоят қилди. У зот: «Бор, сабр қил», дедилар. Сўнг у икки ёки уч марта яна келди. Шунда у зот: «Бор, нарсаларингни йўлга чиқариб қўй», дедилар. Бас, у нарсаларини йўлга чиқариб қўйди. Одамлар ундан (бунинг сабабини) сўрай бошлашди, у эса уларга (қўшнисининг) аҳволини айтиб берарди. Шунда одамлар (қўшнисини): «Аллоҳ унга ана шундай қилсин ва ана шундай қилсин», деб лаънатлай бошлашди. Бас, қўшниси унинг олдига келиб: «(Уйингга) қайт, мендан ўзинг ёқтирмайдиган бирор нарсани кўрмайсан», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ الْعَسْقَلاَنِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلاَ يُؤْذِ جَارَهُ - وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan boʻlsa, mehmonini izzat-ikrom qilsin. Kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan boʻlsa, qoʻshnisiga ozor bermasin. Kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan boʻlsa, yaxshi soʻz aytsin yoki jim tursin».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган бўлса, меҳмонини иззат-икром қилсин. Ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган бўлса, қўшнисига озор бермасин. Ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган бўлса, яхши сўз айтсин ёки жим турсин».
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنَا ح، وَحَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ الْحَرَّانِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنَا عِيسَى، حَدَّثَنَا فُضَيْلٌ، - يَعْنِي ابْنَ غَزْوَانَ - عَنِ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو الْقَاسِمِ، نَبِيُّ التَّوْبَةِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قَذَفَ مَمْلُوكَهُ وَهُوَ بَرِيءٌ مِمَّا قَالَ جُلِدَ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَدًّا " . قَالَ مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا عِيسَى عَنِ الْفُضَيْلِ يَعْنِي ابْنَ غَزْوَانَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u dedi: Menga Abulqosim — tavba Nabiysi ﷺ shunday dedilar: «Kim oʻz quliga, ‹u qulning oʻzi (gunohdan) pok boʻla turib›, (zino yoki shunga oʻxshash) tuhmat qilsa, qiyomat kunida unga had jazosi tatbiq qilinadi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у деди: Менга Абулқосим — тавба Набийси ﷺ шундай дедилар: «Ким ўз қулига, ‹у қулнинг ўзи (гуноҳдан) пок бўла туриб›, (зино ёки шунга ўхшаш) туҳмат қилса, қиёмат кунида унга ҳад жазоси татбиқ қилинади».
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ رُزَيْقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ خَبَّبَ زَوْجَةَ امْرِئٍ أَوْ مَمْلُوكَهُ فَلَيْسَ مِنَّا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u dedi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim bir kishining xotinini yoki qulini (egasiga qarshi) buzsa, u bizdan emas».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у деди: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким бир кишининг хотинини ёки қулини (эгасига қарши) бузса, у биздан эмас».
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنِ اطَّلَعَ فِي دَارِ قَوْمٍ بِغَيْرِ إِذْنِهِمْ فَفَقَأُوا عَيْنَهُ فَقَدْ هَدَرَتْ عَيْنُهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitgan: «Kim bir qavmning uyiga ularning iznisiz (moʻralab) qarasa, ular esa uning koʻzini chiqarib yuborsalar, uning koʻzi behuda (qasossiz) ketgan boʻladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитган: «Ким бир қавмнинг уйига уларнинг изнисиз (мўралаб) қараса, улар эса унинг кўзини чиқариб юборсалар, унинг кўзи беҳуда (қасоссиз) кетган бўлади».
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ، - يَعْنِي ابْنَ بِلاَلٍ - عَنْ كَثِيرٍ، عَنْ وَلِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا دَخَلَ الْبَصَرُ فَلاَ إِذْنَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Koʻz (uyga) kirib boʻlganidan keyin (kirishga) izn (hojati) yoʻq».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ шундай дедилар: «Кўз (уйга) кириб бўлганидан кейин (киришга) изн (ҳожати) йўқ».
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ حَبِيبٍ، وَهِشَامٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " رَسُولُ الرَّجُلِ إِلَى الرَّجُلِ إِذْنُهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ: «Kishining (boshqa) kishi huzuriga yuborgan elchisi — uning izni (oʻrnida)dir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ: «Кишининг (бошқа) киши ҳузурига юборган элчиси — унинг изни (ўрнида)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ إِلَى طَعَامٍ فَجَاءَ مَعَ الرَّسُولِ فَإِنَّ ذَلِكَ لَهُ إِذْنٌ " . قَالَ أَبُو عَلِيٍّ اللُّؤْلُؤِيُّ سَمِعْتُ أَبَا دَاوُدَ يَقُولُ قَتَادَةُ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِي رَافِعٍ شَيْئًا .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Biringiz taomga taklif qilinsa va elchi bilan birga kelsa, bas, bu unga (kirishga) izndir», dedilar. Abu Ali al-Luʼluiy: «Abu Dovudni: ‹Qatoda Abu Rofiʼdan hech narsa eshitmagan›, deb aytayotganini eshitdim», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз таомга таклиф қилинса ва элчи билан бирга келса, бас, бу унга (киришга) изндир», дедилар. Абу Али ал-Луълуий: «Абу Довудни: ‹Қатода Абу Рофиъдан ҳеч нарса эшитмаган›, деб айтаётганини эшитдим», деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا وَلاَ تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا أَفَلاَ أَدُلُّكُمْ عَلَى أَمْرٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ أَفْشُوا السَّلاَمَ بَيْنَكُمْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Jonim Qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, sizlar imon keltirmaguningizcha jannatga kira olmaysizlar va bir-biringizni sevmaguningizcha imon keltirgan boʻlmaysizlar. Agar shuni qilsangiz, bir-biringizni sevib qoladigan bir ishga sizlarni yoʻllab qoʻymayinmi? Oʻrtangizda salomni keng yoyinglar».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Жоним Қўлида бўлган Зот билан қасамки, сизлар имон келтирмагунингизча жаннатга кира олмайсизлар ва бир-бирингизни севмагунингизча имон келтирган бўлмайсизлар. Агар шуни қилсангиз, бир-бирингизни севиб қоладиган бир ишга сизларни йўллаб қўймайинми? Ўртангизда саломни кенг ёйинглар».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُسَلِّمُ الصَّغِيرُ عَلَى الْكَبِيرِ وَالْمَارُّ عَلَى الْقَاعِدِ وَالْقَلِيلُ عَلَى الْكَثِيرِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kichik kattaga, yurgan oʻtirganga va ozchilik koʻpchilikka salom beradi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Кичик каттага, юрган ўтирганга ва озчилик кўпчиликка салом беради».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ، أَخْبَرَنَا رَوْحٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا زِيَادٌ، أَنَّ ثَابِتًا، مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُسَلِّمُ الرَّاكِبُ عَلَى الْمَاشِي " . ثُمَّ ذَكَرَ الْحَدِيثَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Ulovdagi piyodaga salom beradi». Soʻngra (rovi qolgan) hadisni zikr qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Уловдаги пиёдага салом беради». Сўнгра (рови қолган) ҳадисни зикр қилди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنْ أَبِي مَرْيَمَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ إِذَا لَقِيَ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ فَلْيُسَلِّمْ عَلَيْهِ فَإِنْ حَالَتْ بَيْنَهُمَا شَجَرَةٌ أَوْ جِدَارٌ أَوْ حَجَرٌ ثُمَّ لَقِيَهُ فَلْيُسَلِّمْ عَلَيْهِ أَيْضًا . قَالَ مُعَاوِيَةُ وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ بُخْتٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ سَوَاءً .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biringiz birodariga roʻbaroʻ kelsa, unga salom bersin. Agar ular ikkovining orasini daraxt, devor yoki tosh toʻsib qoʻyib, soʻng yana unga roʻbaroʻ kelsa, yana unga salom bersin». Muoviya aytdi: Menga Abdulvahhob ibn Buxt ham Abuzzinoddan, u Aʼrajdan, u Abu Hurayradan, u Rasululloh ﷺdan xuddi shunga oʻxshash rivoyat qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Бирингиз биродарига рўбарў келса, унга салом берсин. Агар улар икковининг орасини дарахт, девор ёки тош тўсиб қўйиб, сўнг яна унга рўбарў келса, яна унга салом берсин». Муовия айтди: Менга Абдулваҳҳоб ибн Бухт ҳам Абуззиноддан, у Аъраждан, у Абу Ҳурайрадан, у Расулуллоҳ ﷺдан худди шунга ўхшаш ривоят қилди.