- عن أبى قتادة رضى الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " ساقي القوم آخرهم شرباً". ((رواه الترمذي))
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Qavmni suv bilan taʼminlovchi ulardan eng oxiri boʻlib ichadi», dedilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Ibn Abu Avfodan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қавмни сув билан таъминловчи улардан энг охири бўлиб ичади», дедилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Ибн Абу Авфодан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
- وعن أبى قتادة رضى الله عنه قال: قال النبي صلى الله عليه وسلم: "الرؤيا الصالحة -وفى رواية: الرؤيا الحسنة- من الله، والحلم من الشيطان، فمن رأى شيئاً يكره فلينفث عن شماله ثلاثاً، وليتعوذ من الشيطان فإنها لا تضره" (( مُتَّفَقٌ عَلَيهِ)).
النفث نفخ لطيف لا ريق معه.
(Abu Qatoda (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Paygʻambar ﷺ: «Solih (rost) tush — Allohdandir, yomon tush (hulm) — shaytondandir; bas, kim oʻzi yoqtirmagan narsani koʻrsa, chap tomoniga uch marta (tuf-tuf) puflasin va shaytondan (Allohga) panoh soʻrasin — shunda u (tush) unga zarar qilmaydi; va albatta, shayton mening (qiyofamda) koʻrina olmaydi», dedilar.(Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Пайғамбар ﷺ: «Солиҳ (рост) туш — Аллоҳдандир, ёмон туш (ҳулм) — шайтондандир; бас, ким ўзи ёқтирмаган нарсани кўрса, чап томонига уч марта (туф-туф) пуфласин ва шайтондан (Аллоҳга) паноҳ сўрасин — шунда у (туш) унга зарар қилмайди; ва албатта, шайтон менинг (қиёфамда) кўрина олмайди», дедилар.
- وعن أبي قتادة، رضي الله عنه، قال: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم ، إذا كان في سفر، فعرس بليل اضطجع علي يمينه وإذا عرس قبيل الصبح نصب ذراعه، ووضع رأسه علي كفه" ((رواه مسلم)).
قال العلماء: إنما نصب ذراعه لئلا يستغرق في النوم، فتفوته صلاة الصبح عن وقتها أو عن أول وقتها.
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Rasululloh ﷺ safarda boʻlganlarida, tunda (yoʻlda) toʻxtab tunasalar, oʻng yonlari bilan yotar edilar; subhdan biroz oldin toʻxtab tunasalar, bilaklarini tikka qoʻyib, boshlarini kaftlari ustiga qoʻyar edilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Расулуллоҳ ﷺ сафарда бўлганларида, тунда (йўлда) тўхтаб тунасалар, ўнг ёнлари билан ётар эдилар; субҳдан бироз олдин тўхтаб тунасалар, билакларини тикка қўйиб, бошларини кафтлари устига қўяр эдилар.
- وعن أبي قتادة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " إذا دخل أحدكم المسجد فلا يجلس حتى يصلي ركعتين". ((متفق عليه)).
Abu Qatoda ibn Ribʼiy al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Biringiz masjidga kirsa, ikki rakat namoz oʻqimasdan oʻtirmasin», — dedilar.Абу Қатода ибн Рибъий ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бирингиз масжидга кирса, икки ракат намоз ўқимасдан ўтирмасин», — дедилар.
- وعن أبي قتادة رضي الله عنه قال: سئل رسول الله صلى الله عليه وسلم: عن صوم يوم عرفة؟ قال: "يكفر السنة الماضية والباقية" ((رواه مسلم)).
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺdan: «Odamlarning eng karimi (sharaflirogi) kim?» deb soʻraldi. U zot: «Alloh huzurida ularning eng karimi — eng taqvolisidir», dedilar. Ular: «Biz sizdan bu haqda soʻramayapmiz», dedi. U zot: «Unda odamlarning eng karimi — Allohning paygʻambari, Allohning paygʻambari oʻgʻ li, Allohning paygʻambari oʻgʻ li, Allohning xalili (doʻ sti Ibrohim) oʻgʻ li — Yusufdir», dedilar. Ular: «Biz sizdan bu haqda soʻramayapmiz», dedi. U zot: «Unda arablarning maʼdanlari (asl-nasablari) haqida sorayapsizmi?» dedilar. Ular: «Ha», dedi. U zot: «Johiliyatda yaxshilaringiz — agar (dinni) fiqh (chuqur tushuncha) qilsalar — islomda (ham) yaxshilaringizdir», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺдан: «Одамларнинг энг карими (шарафлироги) ким?» деб сўралди. У зот: «Аллоҳ ҳузурида уларнинг энг карими — энг тақволисидир», дедилар. Улар: «Биз сиздан бу ҳақда сўрамаяпмиз», деди. У зот: «Унда одамларнинг энг карими — Аллоҳнинг пайғамбари, Аллоҳнинг пайғамбари ўғ ли, Аллоҳнинг пайғамбари ўғ ли, Аллоҳнинг халили (дў сти Иброҳим) ўғ ли — Юсуфдир», дедилар. Улар: «Биз сиздан бу ҳақда сўрамаяпмиз», деди. У зот: «Унда арабларнинг маъданлари (асл-насаблари) ҳақида сораяпсизми?» дедилар. Улар: «Ҳа», деди. У зот: «Жоҳилиятда яхшиларингиз — агар (динни) фиқҳ (чуқур тушунча) қилсалар — исломда (ҳам) яхшиларингиздир», дедилар.
- وعن أبي قتادة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم سئل عن صيام يوم عاشوراء فقال: "يكفر السنة الماضية" ((رواه مسلم)).
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan Oshuro kuni roʻza tutish haqida soʻralganda: «U oʻtgan yilning (gunohlariga) kafforat boʻladi», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан Ошуро куни рўза тутиш ҳақида сўралганда: «У ўтган йилнинг (гуноҳларига) каффорат бўлади», дедилар.
- عن أبي قتادة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم: سئل عن صوم يوم الاثنين فقال: "ذلك يوم ولدت فيه، ويوم بعثت أو أنزل علي فيه" ((رواه مسلم)).
Abu Qatoda al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dan oʻzlarining roʻzalari (qanday boʻlgani) toʻgʻrisida soʻralib, shunda Rasululloh ﷺ gʻazablandilar. Shunda Umar: «Biz Allohni Rabb deb, Islomni din deb, Muhammadni Rasul deb, oʻz bayʼatimizni (sodiq) bayʼat deb rozi boʻldik», dedi. (Rovi) dedi: Soʻng u zotdan butun yil (uzluksiz) roʻza tutish toʻgʻrisida soʻraldi. U zot: «(Bunday kishi) roʻza ham tutmadi, iftor ham qilmadi», yoki: «Roʻza ham tutgani yoʻq, iftor ham qilgani yoʻq», dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng ikki kun roʻza tutib, bir kun iftor qilish toʻgʻrisida soʻraldi. U zot: «Bunga kimning kuchi yetadi?» dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng bir kun roʻza tutib, ikki kun iftor qilish toʻgʻrisida soʻraldi. U zot: «Qaniydi, Alloh bizga buning uchun kuch-quvvat ato qilsa», dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng bir kun roʻza tutib, bir kun iftor qilish toʻgʻrisida soʻraldi. U zot: «Bu — birodarim Dovud alayhissalomning roʻzasidir», dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng dushanba kuni roʻza tutish toʻgʻrisida soʻraldi. U zot: «Bu — men tugʻilgan kun va menga (vahiy) yuborilgan (yoki: menga nozil qilingan) kundir», dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng u zot: «Har oydan uch kun (roʻza) va Ramazondan Ramazongacha (roʻza) — butun yil roʻza (tutgan) kabidir», dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng Arafa kuni roʻza tutish toʻgʻrisida soʻraldi. U zot: «(Bu) oʻtgan yil va keladigan yilning (gunohlariga) kafforat boʻladi», dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng Oshuro kuni roʻza tutish toʻgʻrisida soʻraldi. U zot: «(Bu) oʻtgan yilning (gunohlariga) kafforat boʻladi», dedilar. Shuʼbaning rivoyatidagi bu hadisda (rovi) dedi: «Dushanba va payshanba kuni roʻza tutish toʻgʻrisida ham soʻraldi», (deyilgan), ammo biz payshanbani zikr etishni — uni vahm (xato) deb bilganimiz uchun — tilga olmadik.Абу Қатода ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дан ўзларининг рўзалари (қандай бўлгани) тўғрисида сўралиб, шунда Расулуллоҳ ﷺ ғазабландилар. Шунда Умар: «Биз Аллоҳни Рабб деб, Исломни дин деб, Муҳаммадни Расул деб, ўз байъатимизни (содиқ) байъат деб рози бўлдик», деди. (Рови) деди: Сўнг у зотдан бутун йил (узлуксиз) рўза тутиш тўғрисида сўралди. У зот: «(Бундай киши) рўза ҳам тутмади, ифтор ҳам қилмади», ёки: «Рўза ҳам тутгани йўқ, ифтор ҳам қилгани йўқ», дедилар. (Рови) деди: Сўнг икки кун рўза тутиб, бир кун ифтор қилиш тўғрисида сўралди. У зот: «Бунга кимнинг кучи етади?» дедилар. (Рови) деди: Сўнг бир кун рўза тутиб, икки кун ифтор қилиш тўғрисида сўралди. У зот: «Қанийди, Аллоҳ бизга бунинг учун куч-қувват ато қилса», дедилар. (Рови) деди: Сўнг бир кун рўза тутиб, бир кун ифтор қилиш тўғрисида сўралди. У зот: «Бу — биродарим Довуд алайҳиссаломнинг рўзасидир», дедилар. (Рови) деди: Сўнг душанба куни рўза тутиш тўғрисида сўралди. У зот: «Бу — мен туғилган кун ва менга (ваҳий) юборилган (ёки: менга нозил қилинган) кундир», дедилар. (Рови) деди: Сўнг у зот: «Ҳар ойдан уч кун (рўза) ва Рамазондан Рамазонгача (рўза) — бутун йил рўза (тутган) кабидир», дедилар. (Рови) деди: Сўнг Арафа куни рўза тутиш тўғрисида сўралди. У зот: «(Бу) ўтган йил ва келадиган йилнинг (гуноҳларига) каффорат бўлади», дедилар. (Рови) деди: Сўнг Ошуро куни рўза тутиш тўғрисида сўралди. У зот: «(Бу) ўтган йилнинг (гуноҳларига) каффорат бўлади», дедилар. Шуъбанинг ривоятидаги бу ҳадисда (рови) деди: «Душанба ва пайшанба куни рўза тутиш тўғрисида ҳам сўралди», (дейилган), аммо биз пайшанбани зикр этишни — уни ваҳм (хато) деб билганимиз учун — тилга олмадик.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ - رضى الله عنه - أَنَّ رَسُولَ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -قَالَ -فِي اَلْهِرَّةِ-: { إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ, إِنَّمَا هِيَ مِنْ اَلطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ } أَخْرَجَهُ اَلْأَرْبَعَةُ, وَصَحَّحَهُ اَلتِّرْمِذِيُّ. وَابْنُ خُزَيْمَةَ 1 .
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mushuk haqida: «U nopok emas, u sizlarning atrofingizda aylanib yuruvchilardan (biridir)», dedilar. Toʻrtala (sunan sohiblari) rivoyat qilgan, Termiziy va Ibn Xuzayma sahih degan.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мушук ҳақида: «У нопок эмас, у сизларнинг атрофингизда айланиб юрувчилардан (биридир)», дедилар. Тўртала (сунан соҳиблари) ривоят қилган, Термизий ва Ибн Хузайма саҳиҳ деган.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ لَا يُمْسِكَنَّ أَحَدُكُمْ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِ, وَهُوَ يَبُولُ, وَلَا يَتَمَسَّحْ مِنْ اَلْخَلَاءِ بِيَمِينِهِ, وَلَا يَتَنَفَّسْ فِي اَلْإِنَاءِ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ, وَاللَّفْظُ لِمُسْلِم ٍ 1 .
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz kichik hojat (bavl) qilayotganda, zakarini (jinsiy aʼzosini) oʻng qoʻli bilan ushlamasin; qazoyi hojatdan (keyin) oʻng qoʻli bilan artinmasin; va idishga nafas chiqarmasin (puflamasin)», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз кичик ҳожат (бавл) қилаётганда, закарини (жинсий аъзосини) ўнг қўли билан ушламасин; қазойи ҳожатдан (кейин) ўнг қўли билан артинмасин; ва идишга нафас чиқармасин (пуфламасин)», дедилар.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّهُ خَرَجَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَخَلَّفَ مَعَ بَعْضِ أَصْحَابِهِ وَهُمْ مُحْرِمُونَ وَهُوَ غَيْرُ مُحْرِمٍ فَرَأَوْا حِمَارًا وَحْشِيًّا قَبْلَ أَنْ يَرَاهُ فَلَمَّا رَأَوْهُ تَرَكُوهُ حَتَّى رَآهُ أَبُو قَتَادَةَ فَرَكِبَ فَرَسًا لَهُ فَسَأَلَهُمْ أَنْ يُنَاوِلُوهُ سَوْطَهُ فَأَبَوْا فَتَنَاوَلَهُ فَحَمَلَ عَلَيْهِ فَعَقَرَهُ ثُمَّ أَكَلَ فَأَكَلُوا فَنَدِمُوا فَلَمَّا أَدْرَكُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلُوهُ. قَالَ: «هَلْ مَعَكُمْ مِنْهُ شَيْءٌ؟» قَالُوا: مَعَنَا رِجْلُهُ فَأَخَذَهَا النَّبِيُّ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسلم فَأكلهَا
وَفِي رِوَايَةٍ لَهُمَا: فَلَمَّا أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أَمِنْكُمْ أَحَدٌ أَمَرَهُ أَنْ يَحْمِلَ عَلَيْهَا؟ أَوْ أَشَارَ إِلَيْهَا؟» قَالُوا: لَا قَالَ: «فَكُلُوا مَا بَقِيَ مِنْ لَحمهَا»
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺ bilan (safarga) chiqdi. Oʻzi ehromda boʻlmagan holda, ehromdagi baʼzi sahobalar bilan orqada qoldi. Ular yovvoyi eshakni Abu Qatoda koʻrishidan oldin koʻrib qolishdi, ammo (ehromda boʻlganlari uchun) unga tegmadilar. Abu Qatoda uni koʻrgach, otiga minib, ulardan qamchisini uzatishlarini soʻradi. Ular (bermay) rad qilishdi, shunda oʻzi olib, (eshakka) hujum qilib, uni oʻldirdi. Soʻng (Abu Qatoda) yedi, ular ham yedilar. Keyin nadomat qildilar. Rasululloh ﷺga yetib olganlarida, u zotdan (bu haqda) soʻrashdi. U zot: «Yoningizda undan biror narsa bormi?» dedilar. Ular: «Yonimizda uning oyogʻi bor», dedilar. Nabiy ﷺ uni olib, yedilar. Ikkovining (Buxoriy va Muslim) rivoyatida: Rasululloh ﷺning oldilariga kelganlarida, u zot: «Sizlardan biror kishi unga hujum qilishni buyurdimi yoki unga ishora qildimi?» dedilar. Ular: «Yoʻq», dedilar. U zot: «Unday boʻlsa, goʻshtidan qolganini yenglar», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺ билан (сафарга) чиқди. Ўзи эҳромда бўлмаган ҳолда, эҳромдаги баъзи саҳобалар билан орқада қолди. Улар ёввойи эшакни Абу Қатода кўришидан олдин кўриб қолишди, аммо (эҳромда бўлганлари учун) унга тегмадилар. Абу Қатода уни кўргач, отига миниб, улардан қамчисини узатишларини сўради. Улар (бермай) рад қилишди, шунда ўзи олиб, (эшакка) ҳужум қилиб, уни ўлдирди. Сўнг (Абу Қатода) еди, улар ҳам едилар. Кейин надомат қилдилар. Расулуллоҳ ﷺга етиб олганларида, у зотдан (бу ҳақда) сўрашди. У зот: «Ёнингизда ундан бирор нарса борми?» дедилар. Улар: «Ёнимизда унинг оёғи бор», дедилар. Набий ﷺ уни олиб, едилар. Икковининг (Бухорий ва Муслим) ривоятида: Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келганларида, у зот: «Сизлардан бирор киши унга ҳужум қилишни буюрдими ёки унга ишора қилдими?» дедилар. Улар: «Йўқ», дедилар. У зот: «Ундай бўлса, гўштидан қолганини енглар», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ «إِيَّاكُمْ وَكَثْرَةَ الْحَلِفِ فِي الْبَيْعِ فَإِنَّهُ يُنَفِّقُ ثُمَّ يَمْحَقُ» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Savdoda koʻp qasam ichishdan saqlaninglar. Chunki u (molni) yurgizadi, soʻng barakani oʻchiradi», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Савдода кўп қасам ичишдан сақланинглар. Чунки у (молни) юргизади, сўнг баракани ўчиради», дедилар. Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُنْجِيَهُ اللَّهُ مِنْ كُرَبِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ فَلْيُنَفِّسْ عَنْ مُعْسِرٍ أَوْ يَضَعْ عَنْهُ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U oʻzining bir qarzdorini talab qildi, (qarzdor) undan yashirinib yurdi, soʻng (Abu Qatoda) uni topdi. (Qarzdor): «Men qiynalgan (toʻlovga qiynaladigan) odamman», — dedi. (Abu Qatoda): «Alloh haqimi?» — dedi. U: «Alloh haqi», — dedi. (Abu Qatoda) dedi: «Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitganman: ‹Kim Alloh uni qiyomat kuni gʻam-anduhlaridan qutqarishidan xursand boʻlsa, qiynalgan (qarzdor)ga yengillik bersin yoki (qarzini) undan soqit qilsin (kechib yuborsin)›».Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У ўзининг бир қарздорини талаб қилди, (қарздор) ундан яшириниб юрди, сўнг (Абу Қатода) уни топди. (Қарздор): «Мен қийналган (тўловга қийналадиган) одамман», — деди. (Абу Қатода): «Аллоҳ ҳақими?» — деди. У: «Аллоҳ ҳақи», — деди. (Абу Қатода) деди: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитганман: ‹Ким Аллоҳ уни қиёмат куни ғам-андуҳларидан қутқаришидан хурсанд бўлса, қийналган (қарздор)га енгиллик берсин ёки (қарзини) ундан соқит қилсин (кечиб юборсин)›».
وَعَن أبي قَتَادَة قَالَ: قَالَ رَجُلٌ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ قُتِلْتُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ صَابِرًا مُحْتَسِبًا مُقبلا غير مُدبر يكفر اللَّهُ عَنِّي خَطَايَايَ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «نَعَمْ» . فَلَمَّا أَدْبَرَ نَادَاهُ فَقَالَ: «نَعَمْ إِلَّا الدَّيْنَ كَذَلِكَ قَالَ جِبْرِيلُ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺ oldilariga kelib: «Yo Rasululloh, aytingchi, agar men Alloh yoʻlida sabr qilib, ajr umid qilib, dushmanga yuzlanib, qochmasdan oʻldirilsam, Alloh mening xatolarimni kechiradimi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Ha», dedilar. U kishi orqasiga qaytganda, Rasululloh ﷺ uni chaqirdilar yoki chaqirishga buyurdilar, shunda unga nido qilindi. Rasululloh ﷺ: «Nima deb soʻragan eding?» dedilar. U kishi soʻzini takrorladi. Rasululloh ﷺ: «Ha, faqat qarz bundan mustasno. Menga Jibril alayhissalom shunday dedi», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺ олдиларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, айтингчи, агар мен Аллоҳ йўлида сабр қилиб, ажр умид қилиб, душманга юзланиб, қочмасдан ўлдирилсам, Аллоҳ менинг хатоларимни кечирадими?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа», дедилар. У киши орқасига қайтганда, Расулуллоҳ ﷺ уни чақирдилар ёки чақиришга буюрдилар, шунда унга нидо қилинди. Расулуллоҳ ﷺ: «Нима деб сўраган эдинг?» дедилар. У киши сўзини такрорлади. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа, фақат қарз бундан мустасно. Менга Жибрил алайҳиссалом шундай деди», дедилар.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ: أَنَّ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ خَلِيطِ التَّمْرِ وَالْبُسْرِ وَعَنْ خَلِيطِ الزَّبِيبِ وَالتَّمْرِ وَعَنْ خَلِيطِ الزَّهْوِ وَالرُّطَبِ. وَقَالَ: «انْتَبِذُوا كُلَّ وَاحِدٍ عَلَى حِدَةٍ» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ quruq xurmo bilan goʻrcha xurmoni aralashtirishdan, mayiz bilan quruq xurmoni aralashtirishdan, goʻrcha xurmo bilan yangi xurmoni aralashtirishdan qaytardilar va: «Har birini alohida-alohida nabiz qilinglar», — dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ қуруқ хурмо билан гўрча хурмони аралаштиришдан, майиз билан қуруқ хурмони аралаштиришдан, гўрча хурмо билан янги хурмони аралаштиришдан қайтардилар ва: «Ҳар бирини алоҳида-алоҳида набиз қилинглар», — дедилар.
عَن أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِيهِمْ فَذَكَرَ لَهُمْ أَنَّ الْجِهَادَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْإِيمَانَ بِاللَّهِ أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ قُتِلْتُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُكَفَّرُ عَنَى خَطَايَايَ؟ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «نِعْمَ إِنْ قُتِلْتَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَأَنْتَ صَابِرٌ مُحْتَسِبٌ مُقْبِلٌّ غَيْرُ مُدْبِرٍ» . ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «كَيْفَ قُلْتَ؟» فَقَالَ: أَرَأَيْتَ إِنْ قُتِلْتُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَيُكَفَّرُ عَنِّي خَطَايَايَ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «نَعَمْ وَأَنْتَ صَابِرٌ مُحْتَسِبٌ مُقْبِلٌ غَيْرُ مُدْبِرٍ إِلَّا الدَّيْنَ فَإِنَّ جِبْرِيلَ قَالَ لِي ذَلِكَ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ular orasida turib, Alloh yoʻlidagi jihod va Allohga boʻlgan iymon eng afzal amallar ekanini ularga zikr qildilar. Shunda bir kishi turib: «Ey Allohning Rasuli, agar Alloh yoʻlida oʻldirilsam, xatolarim kechiriladimi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Ha, agar Alloh yoʻlida sabrli, savobni umid qilgan, (dushmanga) yuzlangan, qochmagan holda oʻldirilsang (kechiriladi)», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Qanday deding?» dedilar. (U:) «Agar Alloh yoʻlida oʻldirilsam, xatolarim kechiriladimi, dedim», dedi. Rasululloh ﷺ: «Ha, sen sabrli, savobni umid qilgan, (dushmanga) yuzlangan, qochmagan holingda — qarzdan boshqasi (kechiriladi). Chunki Jibril menga shuni aytdi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Anas, Muhammad ibn Jahsh va Abu Hurayradan (ham hadislar bor). Bu hadis hasan sahihdir. Baʼzilar bu hadisni Said al-Maqburiydan, u Abu Hurayradan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilgan. Yahyo ibn Said al-Ansoriy va boshqa bir necha kishi buni Said al-Maqburiydan, u Abdulloh ibn Abu Qatodadan, u otasidan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilishgan. Bu (rivoyat) Said al-Maqburiyning Abu Hurayradan (qilgan) hadisidan sahihroqdir.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ улар орасида туриб, Аллоҳ йўлидаги жиҳод ва Аллоҳга бўлган иймон энг афзал амаллар эканини уларга зикр қилдилар. Шунда бир киши туриб: «Эй Аллоҳнинг Расули, агар Аллоҳ йўлида ўлдирилсам, хатоларим кечириладими?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа, агар Аллоҳ йўлида сабрли, савобни умид қилган, (душманга) юзланган, қочмаган ҳолда ўлдирилсанг (кечирилади)», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Қандай дединг?» дедилар. (У:) «Агар Аллоҳ йўлида ўлдирилсам, хатоларим кечириладими, дедим», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа, сен сабрли, савобни умид қилган, (душманга) юзланган, қочмаган ҳолингда — қарздан бошқаси (кечирилади). Чунки Жибрил менга шуни айтди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Анас, Муҳаммад ибн Жаҳш ва Абу Ҳурайрадан (ҳам ҳадислар бор). Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Баъзилар бу ҳадисни Саид ал-Мақбурийдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилган. Яҳё ибн Саид ал-Ансорий ва бошқа бир неча киши буни Саид ал-Мақбурийдан, у Абдуллоҳ ибн Абу Қатодадан, у отасидан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилишган. Бу (ривоят) Саид ал-Мақбурийнинг Абу Ҳурайрадан (қилган) ҳадисидан саҳиҳроқдир.
وَعَن أبي قَتَادَة عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «خَيْرُ الْخَيْلِ الْأَدْهَمُ الْأَقْرَحُ الْأَرْثَمُ ثُمَّ الْأَقْرَحُ الْمُحَجَّلُ طُلُقُ الْيَمِينِ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ أَدْهَمَ فَكُمَيْتٌ عَلَى هَذِهِ الشِّيَةِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَالدَّارِمِيُّ
Abu Qatoda (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Otlarning eng yaxshisi — peshonasida oq dogʻi va ustki labida oqligi boʻlgan qora otdir. Soʻng oʻng oyogʻidan tashqari (oyoqlari) oq boʻlgan, peshonasi oq otdir. Agar qora boʻlmasa, mana shu belgilarga ega kumayt (qulogʻi va yoli qora toʻq qizil) otdir», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Отларнинг энг яхшиси — пешонасида оқ доғи ва устки лабида оқлиги бўлган қора отдир. Сўнг ўнг оёғидан ташқари (оёқлари) оқ бўлган, пешонаси оқ отдир. Агар қора бўлмаса, мана шу белгиларга эга кумайт (қулоғи ва ёли қора тўқ қизил) отдир», дедилар.
عَن أبي قتادةَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ فِي سَفَرٍ فَعَرَّسَ بِلَيْلٍ اضْطَجَعَ عَلَى يَمِينِهِ وَإِذَا عَرَّسَ قُبَيْلَ الصُّبْحِ نَصَبَ ذِرَاعَهُ وَوَضَعَ رَأْسَهُ عَلَى كَفِّهِ. رَوَاهُ مُسلم
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Rasululloh ﷺ safarda boʻlganlarida, tunda (yoʻlda) toʻxtab tunasalar, oʻng yonlari bilan yotar edilar; subhdan biroz oldin toʻxtab tunasalar, bilaklarini tikka qoʻyib, boshlarini kaftlari ustiga qoʻyar edilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Расулуллоҳ ﷺ сафарда бўлганларида, тунда (йўлда) тўхтаб тунасалар, ўнг ёнлари билан ётар эдилар; субҳдан бироз олдин тўхтаб тунасалар, билакларини тикка қўйиб, бошларини кафтлари устига қўяр эдилар.
وَعَن أبي قتادةَ قَالَ: خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ حُنَيْنٍ فَلَمَّا الْتَقَيْنَا كَانَتْ لِلْمُسْلِمِينَ جَوْلَةٌ فَرَأَيْتُ رَجُلًا مِنَ الْمُشْرِكِينَ قَدْ عَلَا رَجُلًا مِنَ الْمُسْلِمِينَ فَضَرَبْتُهُ مِنْ وَرَائِهِ عَلَى حَبْلِ عَاتِقِهِ بِالسَّيْفِ فَقَطَعْتُ الدِّرْعَ وَأَقْبَلَ عَلَيَّ فَضَمَّنِي ضَمَّةً وَجَدْتُ مِنْهَا رِيحَ الْمَوْتِ ثُمَّ أَدْرَكَهُ الْمَوْتُ فَأَرْسَلَنِي فَلَحِقْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقُلْتُ: مَا بَالُ النَّاسِ؟ قَالَ: أَمْرُ اللَّهِ ثُمَّ رَجَعُوا وَجَلَسَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: «مَنْ قَتَلَ قَتِيلًا لَهُ عَلَيْهِ بَيِّنَةٌ فَلَهُ سَلَبُهُ» فَقُلْتُ: مَنْ يَشْهَدُ لِي؟ ثُمَّ جَلَسْتُ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ فَقُمْتُ فَقَالَ: «مَا لَكَ يَا أَبَا قَتَادَةَ؟» فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ رَجُلٌ: صَدَقَ وَسَلَبُهُ عِنْدِي فَأَرْضِهِ مِنِّي فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ: لَا هَا اللَّهِ إِذاً لَا يعمدُ أَسَدٍ مِنْ أُسْدِ اللَّهِ يُقَاتِلُ عَنِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَيُعْطِيكَ سَلَبَهُ. فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «صَدَقَ فأعطه» فأعطانيه فاتبعت بِهِ مَخْرَفًا فِي بَنِي سَلِمَةَ فَإِنَّهُ لَأَوَّلُ مالٍ تأثَّلْتُه فِي الإِسلامِ
(Abu Qatoda aytdi:) Biz Paygʻambar ﷺ bilan Hunayn yili chiqdik. Toʻqnashganimizda, musulmonlarda bir (chekinish) jovlasi (besaranjomlik) boʻ ldi. Men mushriklardan bir kishini — u musulmonlardan bir kishining ustiga chiqib olgan (yenggan) holda — koʻrdim va uni orqasidan, yelka payiga qilich bilan urdim; (uning) sovutini kesdim. U menga (oʻgirilib) yopishdi va meni shunday qattiq quchdiki (siqdiki), men undan oʻ lim hidini (sezdim). Soʻng unga oʻ lim yetib, meni qoʻyib yubordi. Men Umarga yetib: «Odamlarga nima boʻ ldi?» dedim. U: «Alloh azza va jallaning amri (shu)», dedi. Soʻng (odamlar) qaytdilar. Paygʻambar ﷺ oʻtirib: «Kimki birov(ni) oʻldirgan boʻ lib, unga (oʻ ldirganiga) dalili boʻ lsa, uning salabi (kiyim-aslahasi) unga (tegishli)dir», dedilar. Men: «Menga kim guvohlik beradi?» dedim, soʻng oʻtirdim. Soʻng Paygʻambar ﷺ yana shunday dedilar; men turib: «Menga kim guvohlik beradi?» dedim, soʻng oʻtirdim. Soʻng Paygʻambar ﷺ (uchinchi marta) shunday dedilar; men turdim. U zot: «Senga nima boʻ ldi, ey Abu Qatoda?» dedilar. Men unga (voqeani) xabar berdim. Bir kishi: «U rost aytdi; uning (oʻ ldirganining) salabi mening yonimda, uni (rozi qilib) mendan koʻnglini tinchit», dedi. Abu Bakr: «Yoʻq, Allohga (qasamki), unday boʻ lmaydi! U (Paygʻambar) Allohning sherlaridan bir sherni — Alloh va Rasuli ﷺ uchun jang qiluvchini (tashlab), salabni senga bermaydi», dedi. Paygʻambar ﷺ: «(Abu Bakr) rost aytdi, uni unga ber», dedilar. U menga uni berdi. Men u (salab) bilan Bani Salimada bir bogʻ (xurmozor) sotib oldim; albatta u — islomda men toʻplagan birinchi moldir.(Абу Қатода айтди:) Биз Пайғамбар ﷺ билан Ҳунайн йили чиқдик. Тўқнашганимизда, мусулмонларда бир (чекиниш) жовласи (бесаранжомлик) бў лди. Мен мушриклардан бир кишини — у мусулмонлардан бир кишининг устига чиқиб олган (енгган) ҳолда — кўрдим ва уни орқасидан, елка пайига қилич билан урдим; (унинг) совутини кесдим. У менга (ўгирилиб) ёпишди ва мени шундай қаттиқ қучдики (сиқдики), мен ундан ў лим ҳидини (сездим). Сўнг унга ў лим етиб, мени қўйиб юборди. Мен Умарга етиб: «Одамларга нима бў лди?» дедим. У: «Аллоҳ азза ва жалланинг амри (шу)», деди. Сўнг (одамлар) қайтдилар. Пайғамбар ﷺ ўтириб: «Кимки биров(ни) ўлдирган бў либ, унга (ў лдирганига) далили бў лса, унинг салаби (кийим-аслаҳаси) унга (тегишли)дир», дедилар. Мен: «Менга ким гувоҳлик беради?» дедим, сўнг ўтирдим. Сўнг Пайғамбар ﷺ яна шундай дедилар; мен туриб: «Менга ким гувоҳлик беради?» дедим, сўнг ўтирдим. Сўнг Пайғамбар ﷺ (учинчи марта) шундай дедилар; мен турдим. У зот: «Сенга нима бў лди, эй Абу Қатода?» дедилар. Мен унга (воқеани) хабар бердим. Бир киши: «У рост айтди; унинг (ў лдирганининг) салаби менинг ёнимда, уни (рози қилиб) мендан кўнглини тинчит», деди. Абу Бакр: «Йўқ, Аллоҳга (қасамки), ундай бў лмайди! У (Пайғамбар) Аллоҳнинг шерларидан бир шерни — Аллоҳ ва Расули ﷺ учун жанг қилувчини (ташлаб), салабни сенга бермайди», деди. Пайғамбар ﷺ: «(Абу Бакр) рост айтди, уни унга бер», дедилар. У менга уни берди. Мен у (салаб) билан Бани Салимада бир боғ (хурмозор) сотиб олдим; албатта у — исломда мен тўплаган биринчи молдир.
وَعَن أبي قتادةَ أَنَّهُ رَأَى حِمَارًا وَحْشِيًّا فَعَقَرَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «هَلْ مَعَكُمْ مِنْ لَحْمِهِ شَيْءٌ؟» قَالَ: مَعَنَا رِجْلُهُ فَأَخَذَهَا فَأَكَلَهَا
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U bir yovvoyi eshakni koʻrib, uni ovlab soʻydi. Shunda Nabiy ﷺ: «Yoningizda uning goʻshtidan biror narsa bormi?» dedilar. U: «Yonimizda uning oyogʻi bor», dedi. Bas, u zot uni olib yedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У бир ёввойи эшакни кўриб, уни овлаб сўйди. Шунда Набий ﷺ: «Ёнингизда унинг гўштидан бирор нарса борми?» дедилар. У: «Ёнимизда унинг оёғи бор», деди. Бас, у зот уни олиб едилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِي جُمَّةً أَفَأُرَجِّلُهَا؟ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «نَعَمْ وَأَكْرِمْهَا» قَالَ: فَكَانَ أَبُو قَتَادَةَ رُبَّمَا دَهَنَهَا فِي الْيَوْمِ مَرَّتَيْنِ مِنْ أَجْلِ قَوْلُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «نِعْمَ وَأَكْرمهَا» . رَوَاهُ مَالك
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺga: «Mening (yelkamga tushadigan) sochim bor, uni tarayaymi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Ha, va unga izzat-ikrom qil (yaxshi parvarish qil)», dedilar. Rasululloh ﷺning ‹Ha, va unga izzat qil› degan soʻzlari tufayli Abu Qatoda baʼzan uni kuniga ikki marta moylardi. Molik rivoyat qilgan.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺга: «Менинг (елкамга тушадиган) сочим бор, уни тараяйми?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа, ва унга иззат-икром қил (яхши парвариш қил)», дедилар. Расулуллоҳ ﷺнинг ‹Ҳа, ва унга иззат қил› деган сўзлари туфайли Абу Қатода баъзан уни кунига икки марта мойларди. Молик ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ رَآنِي فَقَدْ رَأَى الْحَقَّ»
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim meni (tushida) koʻrsa, demak haqni koʻribdi», — dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким мени (тушида) кўрса, демак ҳақни кўрибди», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ مِنَ اللَّهِ وَالْحُلْمُ مِنَ الشَّيْطَانِ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ مَا يُحِبُّ فَلَا يُحَدِّثُ بِهِ إِلَّا مَنْ يُحِبُّ وَإِذَا رَأَى مَا يَكْرَهُ فَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّهَا وَمِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ وَلْيَتْفُلْ ثَلَاثًا وَلَا يُحَدِّثْ بِهَا أحدا فَإِنَّهَا لن تضره»
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yaxshi tush Allohdan, yomon tush (hulm) esa shaytondandir. Biror kishi yoqtirgan narsasini koʻrsa, uni faqat oʻzi yoqtirgan kishigagina aytsin. Yoqtirmagan narsasini koʻrsa, uning yomonligidan va shaytonning yomonligidan Allohga panoh tilasin, chap tomoniga uch marta tupursin va uni hech kimga aytmasin. Shunda u unga zarar qilmaydi», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Яхши туш Аллоҳдан, ёмон туш (ҳулм) эса шайтондандир. Бирор киши ёқтирган нарсасини кўрса, уни фақат ўзи ёқтирган кишигагина айтсин. Ёқтирмаган нарсасини кўрса, унинг ёмонлигидан ва шайтоннинг ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тиласин, чап томонига уч марта тупурсин ва уни ҳеч кимга айтмасин. Шунда у унга зарар қилмайди», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: الْآيَاتُ بَعْدَ الْمِائَتَيْنِ ". رَوَاهُ ابْن مَاجَه
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alomatlar ikki yuzdan keyin boʻladi», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аломатлар икки юздан кейин бўлади», дедилар.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِعَمَّارٍ حِينَ يَحْفِرُ الْخَنْدَقَ فَجَعَلَ يَمْسَحُ رَأسه وَيَقُول: «بؤس بن سميَّة تقتلك الفئة الباغية» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Mendan koʻra yaxshiroq boʻlgan kishi menga xabar berdiki, Rasululloh ﷺ Ammorga — u xandaq qaziyotgan va boshini siypalab turgan paytda: «Ey Sumayya oʻgʻlining shoʻrlik holi! Seni bir tajovuzkor (zolim) toʻda oʻldiradi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мендан кўра яхшироқ бўлган киши менга хабар бердики, Расулуллоҳ ﷺ Амморга — у хандақ қазиётган ва бошини сийпалаб турган пайтда: «Эй Сумайя ўғлининг шўрлик ҳоли! Сени бир тажовузкор (золим) тўда ўлдиради», дедилар.
وَعَن أبي قتادةَ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّكُمْ تَسِيرُونَ عَشِّيَتَكُمْ وَلَيْلَتَكُمْ وَتَأْتُونَ الْمَاءَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ غَدًا فَانْطَلَقَ النَّاسُ لَا يَلْوِي أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ قَالَ أَبُو قَتَادَةَ فَبَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسِيرُ حَتَّى ابْهَارَّ اللَّيْلُ فَمَالَ عَنِ الطَّرِيقِ فَوَضَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ احْفَظُوا عَلَيْنَا صَلَاتَنَا فَكَانَ أَوَّلَ مَنِ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالشَّمْسُ فِي ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ ارْكَبُوا فَرَكِبْنَا فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَتِ الشَّمْسُ نَزَلَ ثُمَّ دَعَا بِمِيضَأَةٍ كَانَتْ معي فِيهَا شيءٌ من مَاء قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا وُضُوءًا دُونَ وُضُوءٍ قَالَ وَبَقِيَ فِيهَا شَيْءٌ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ قَالَ احْفَظْ عَلَيْنَا مِيضَأَتَكَ فَسَيَكُونُ لَهَا نَبَأٌ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ بِالصَّلَاةِ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ صَلَّى الْغَدَاةَ وَرَكِبَ وَرَكِبْنَا مَعَهُ فَانْتَهَيْنَا إِلَى النَّاسِ حِينَ امْتَدَّ النَّهَارُ وَحَمِيَ كُلُّ شَيْءٌ وَهُمْ يَقُولُونَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكْنَا وَعَطِشْنَا فَقَالَ لَا هُلْكَ عَلَيْكُمْ وَدَعَا بِالْمِيضَأَةِ فَجَعَلَ يَصُبُّ وَأَبُو قَتَادَةَ يَسْقِيهِمْ فَلَمْ يَعْدُ أَنْ رَأَى النَّاسُ مَاءً فِي الْمِيضَأَةِ تَكَابُّوا عَلَيْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْسِنُوا الْمَلَأَ كُلُّكُمْ سَيُرْوَى قَالَ فَفَعَلُوا فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُبُّ وَأَسْقِيهِمْ حَتَّى مَا بَقِيَ غَيْرِي وَغَيْرُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ صَبَّ فَقَالَ لِيَ اشْرَبْ فَقُلْتُ لَا أَشْرَبُ حَتَّى تَشْرَبَ يَا رَسُولَ الله قَالَ إِن ساقي الْقَوْم آخِرهم شربا قَالَ فَشَرِبْتُ وَشَرِبَ قَالَ فَأَتَى النَّاسُ الْمَاءَ جَامِّينَ رِوَاءً. رَوَاهُ مُسْلِمٌ هَكَذَا فِي صَحِيحِهِ وَكَذَا فِي كتاب الْحميدِي وجامع الْأُصُولِ وَزَادَ فِي الْمَصَابِيحِ بَعْدَ قَوْلِهِ آخِرُهُمْ لَفْظَة شربا
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Rasululloh ﷺ bizga xutba qilib: «Sizlar kechqurun va tuningiz boʻyi yurasiz, Alloh xohlasa, ertaga suvga (suvli joyga) yetib borasiz», — dedilar. Odamlar hech kim hech kimga qaramay (oldinga) yoʻl oldilar. Abu Qatoda dedi: Rasululloh ﷺ yurar edilar, tun yarmiga yetdi, men u zotning yonida edim. (Abu Qatoda) dedi: Rasululloh ﷺ mudrab, ulovlaridan (bir tomonga) ogʻib ketdilar. Men u zotning oldiga keldim va uygʻotmasdan turib ularni (suyab) tutdim, toki u zot ulovlarida tik oʻtirib olgunlaricha. (Abu Qatoda) dedi: Soʻng yurdilar, tun (yarmidan) ancha oʻtganda yana ulovlaridan ogʻdilar. (Abu Qatoda) dedi: Men u zotni uygʻotmasdan suyab tutdim, toki ulovlarida tik oʻtirib olgunlaricha. (Abu Qatoda) dedi: Soʻng yurdilar, sahar oxiri boʻlganda avvalgi ikki ogʻishdan ham qattiqroq bir ogʻish bilan ogʻdilar, hatto yiqilib tushishlariga sal qoldi. Men u zotning oldiga keldim va suyab tutdim. U zot boshlarini koʻtarib: «Bu kim?» — dedilar. Men: «Abu Qatoda», — dedim. U zot: «Sen qachondan beri men bilan shunday yurib kelyapsan?» — dedilar. Men: «Tundan beri shu mening yurishim (shu holatda yuribman)», — dedim. U zot: «Sen Allohning Nabiysini (yiqilishdan) saqlaganing kabi, Alloh seni saqlasin», — dedilar. Soʻng: «Bizni odamlardan xufiya (ortda qolgan) deb oʻylaysanmi?» — dedilar. Soʻng: «Birortasini koʻryapsanmi?» — dedilar. Men: «Mana bir suvoriy», — dedim. Soʻng: «Mana yana bir suvoriy», — dedim. Toki biz jamuljam boʻlib, yetti suvoriy boʻldik. (Abu Qatoda) dedi: Rasululloh ﷺ yoʻldan chetga ogʻib, boshlarini (yerga) qoʻydilar, soʻng: «Bizning namozimizni (vaqtini) bizga (qarab) saqlanglar (qoʻriqlanglar)», — dedilar. (Ammo) birinchi boʻlib uygʻongan Rasululloh ﷺ edilar, quyosh esa orqalarida (chiqib turardi). (Abu Qatoda) dedi: Biz choʻchib oʻrnimizdan turdik. Soʻng u zot: «Minib oling», — dedilar. Biz mindik va yurdik, toki quyosh koʻtarilganda u zot (ulovdan) tushdilar. Soʻng menda boʻlgan, ichida bir oz suvi bor matora (suv idishi)ni soʻradilar. (Abu Qatoda) dedi: U zot undan (odatdagi) toʻliq tahoratdan kamroq qilib tahorat oldilar. (Abu Qatoda) dedi: Unda yana bir oz suv qoldi. Soʻng Abu Qatodaga: «Matorangni biz uchun saqlab qoʻy, uning bir xabari (qiziq hodisasi) boʻladi», — dedilar. Soʻng Bilol namozga azon aytdi. Rasululloh ﷺ ikki rakaat (nafl) oʻqidilar, soʻng subh namozini oʻqidilar va har kuni qiladigan ishlarini qildilar. (Abu Qatoda) dedi: Rasululloh ﷺ ulovga mindilar, biz ham u zot bilan birga mindik. (Abu Qatoda) dedi: Baʼzilarimiz baʼzilarimizga shivirlab: «Namozimizdagi qusurimiz (oʻtkazib yuborganimiz)ning kafforati nima?» — dey boshladik. Shunda u zot: «Menda sizlar uchun namuna (oʻrnak) yoʻqmi?» — dedilar. Soʻng: «Bilingki, uyquda qusur (gunoh) yoʻq; qusur faqat namozni boshqa namoz vaqti kirgunicha oʻqimagan kishi ustidadir. Kim shunday qilsa, uni eslagan vaqtida oʻqib olsin, ertasi kelganda esa uni oʻz vaqtida oʻqisin», — dedilar. Soʻng: «Odamlar nima qildi deb oʻylaysizlar?» — dedilar. (Abu Qatoda) dedi: Soʻng u zot: «Odamlar tongda Nabiylarini topolmay qoldilar. Abu Bakr bilan Umar: ‹Rasululloh ﷺ sizlarning ortingizda, u zot sizlarni ortda qoldirib ketmaydilar›, dedilar. Boshqa odamlar esa: ‹Rasululloh ﷺ sizlarning oldingizda›, dedilar. Agar ular Abu Bakr bilan Umarga itoat qilsalar, toʻgʻri yoʻlni topadilar», — dedilar. (Abu Qatoda) dedi: Kun yoyilib, hamma narsa qizib ketganda biz odamlarga yetib bordik. Ular: «Yo Rasululloh! Halok boʻldik, chanqadik», — deyishardi. U zot: «Sizlarga halokat yoʻq», — dedilar. Soʻng: «Mening kichik kosamni keltiringlar», — dedilar. (Abu Qatoda) dedi: U zot matorani soʻradilar va Rasululloh ﷺ (suvni) quya boshladilar, Abu Qatoda esa odamlarga suv ichira boshladi. Odamlar matorada suv borligini koʻrgan zahoti uning ustiga yopirildilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «(Bir-biringizga) yaxshilik qilinglar, hammangiz qonib (suv) ichasizlar», — dedilar. (Abu Qatoda) dedi: Ular shunday qildilar. Rasululloh ﷺ quyar, men esa ularga ichirar edim, toki mendan va Rasululloh ﷺ dan boshqa hech kim qolmadi. (Abu Qatoda) dedi: Soʻng Rasululloh ﷺ (kosaga suv) quyib, menga: «Ich», — dedilar. Men: «Siz ichmagunizcha men ichmayman, yo Rasululloh!» — dedim. U zot: «Qavmga suv quyuvchi ularning eng oxirida ichadi», — dedilar. (Abu Qatoda) dedi: Men ichdim, Rasululloh ﷺ ham ichdilar. (Abu Qatoda) dedi: Soʻng odamlar suvga (suvli manzilga) qonib, xotirjam holda yetib bordilar. (Abdulloh ibn Roboh) dedi: Abdulloh ibn Roboh: Men bu hadisni jomeʼ masjidida soʻzlab turgan edim, Imron ibn Husayn: «Ey yigit, qanday hadis aytayotganingga eʼtibor ber, chunki men oʻsha kechasi suvoriylardan biri edim», — dedi. (Abdulloh) dedi: Men: «Unda hadisni sen yaxshiroq bilasan», — dedim. U: «Sen kimlardansan?» — dedi. Men: «Ansorlardanman», — dedim. U: «Soʻzlayver, axir sizlar oʻz hadisingizni yaxshiroq bilasiz», — dedi. (Abdulloh) dedi: Men qavmga hadis aytib berdim. Imron: «Men ham oʻsha kechasi hozir edim, lekin uni mendan boshqa birorta odam sen yodlagandek yodlaganini bilmayman», — dedi.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Расулуллоҳ ﷺ бизга хутба қилиб: «Сизлар кечқурун ва тунингиз бўйи юрасиз, Аллоҳ хоҳласа, эртага сувга (сувли жойга) етиб борасиз», — дедилар. Одамлар ҳеч ким ҳеч кимга қарамай (олдинга) йўл олдилар. Абу Қатода деди: Расулуллоҳ ﷺ юрар эдилар, тун ярмига етди, мен у зотнинг ёнида эдим. (Абу Қатода) деди: Расулуллоҳ ﷺ мудраб, уловларидан (бир томонга) оғиб кетдилар. Мен у зотнинг олдига келдим ва уйғотмасдан туриб уларни (суяб) тутдим, токи у зот уловларида тик ўтириб олгунларича. (Абу Қатода) деди: Сўнг юрдилар, тун (ярмидан) анча ўтганда яна уловларидан оғдилар. (Абу Қатода) деди: Мен у зотни уйғотмасдан суяб тутдим, токи уловларида тик ўтириб олгунларича. (Абу Қатода) деди: Сўнг юрдилар, саҳар охири бўлганда аввалги икки оғишдан ҳам қаттиқроқ бир оғиш билан оғдилар, ҳатто йиқилиб тушишларига сал қолди. Мен у зотнинг олдига келдим ва суяб тутдим. У зот бошларини кўтариб: «Бу ким?» — дедилар. Мен: «Абу Қатода», — дедим. У зот: «Сен қачондан бери мен билан шундай юриб келяпсан?» — дедилар. Мен: «Тундан бери шу менинг юришим (шу ҳолатда юрибман)», — дедим. У зот: «Сен Аллоҳнинг Набийсини (йиқилишдан) сақлаганинг каби, Аллоҳ сени сақласин», — дедилар. Сўнг: «Бизни одамлардан хуфия (ортда қолган) деб ўйлайсанми?» — дедилар. Сўнг: «Бирортасини кўряпсанми?» — дедилар. Мен: «Мана бир суворий», — дедим. Сўнг: «Мана яна бир суворий», — дедим. Токи биз жамулжам бўлиб, етти суворий бўлдик. (Абу Қатода) деди: Расулуллоҳ ﷺ йўлдан четга оғиб, бошларини (ерга) қўйдилар, сўнг: «Бизнинг намозимизни (вақтини) бизга (қараб) сақланглар (қўриқланглар)», — дедилар. (Аммо) биринчи бўлиб уйғонган Расулуллоҳ ﷺ эдилар, қуёш эса орқаларида (чиқиб турарди). (Абу Қатода) деди: Биз чўчиб ўрнимиздан турдик. Сўнг у зот: «Миниб олинг», — дедилар. Биз миндик ва юрдик, токи қуёш кўтарилганда у зот (уловдан) тушдилар. Сўнг менда бўлган, ичида бир оз суви бор матора (сув идиши)ни сўрадилар. (Абу Қатода) деди: У зот ундан (одатдаги) тўлиқ таҳоратдан камроқ қилиб таҳорат олдилар. (Абу Қатода) деди: Унда яна бир оз сув қолди. Сўнг Абу Қатодага: «Маторангни биз учун сақлаб қўй, унинг бир хабари (қизиқ ҳодисаси) бўлади», — дедилар. Сўнг Билол намозга азон айтди. Расулуллоҳ ﷺ икки ракаат (нафл) ўқидилар, сўнг субҳ намозини ўқидилар ва ҳар куни қиладиган ишларини қилдилар. (Абу Қатода) деди: Расулуллоҳ ﷺ уловга миндилар, биз ҳам у зот билан бирга миндик. (Абу Қатода) деди: Баъзиларимиз баъзиларимизга шивирлаб: «Намозимиздаги қусуримиз (ўтказиб юборганимиз)нинг каффорати нима?» — дей бошладик. Шунда у зот: «Менда сизлар учун намуна (ўрнак) йўқми?» — дедилар. Сўнг: «Билингки, уйқуда қусур (гуноҳ) йўқ; қусур фақат намозни бошқа намоз вақти киргунича ўқимаган киши устидадир. Ким шундай қилса, уни эслаган вақтида ўқиб олсин, эртаси келганда эса уни ўз вақтида ўқисин», — дедилар. Сўнг: «Одамлар нима қилди деб ўйлайсизлар?» — дедилар. (Абу Қатода) деди: Сўнг у зот: «Одамлар тонгда Набийларини тополмай қолдилар. Абу Бакр билан Умар: ‹Расулуллоҳ ﷺ сизларнинг ортингизда, у зот сизларни ортда қолдириб кетмайдилар›, дедилар. Бошқа одамлар эса: ‹Расулуллоҳ ﷺ сизларнинг олдингизда›, дедилар. Агар улар Абу Бакр билан Умарга итоат қилсалар, тўғри йўлни топадилар», — дедилар. (Абу Қатода) деди: Кун ёйилиб, ҳамма нарса қизиб кетганда биз одамларга етиб бордик. Улар: «Ё Расулуллоҳ! Ҳалок бўлдик, чанқадик», — дейишарди. У зот: «Сизларга ҳалокат йўқ», — дедилар. Сўнг: «Менинг кичик косамни келтиринглар», — дедилар. (Абу Қатода) деди: У зот маторани сўрадилар ва Расулуллоҳ ﷺ (сувни) қуя бошладилар, Абу Қатода эса одамларга сув ичира бошлади. Одамлар маторада сув борлигини кўрган заҳоти унинг устига ёпирилдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «(Бир-бирингизга) яхшилик қилинглар, ҳаммангиз қониб (сув) ичасизлар», — дедилар. (Абу Қатода) деди: Улар шундай қилдилар. Расулуллоҳ ﷺ қуяр, мен эса уларга ичирар эдим, токи мендан ва Расулуллоҳ ﷺ дан бошқа ҳеч ким қолмади. (Абу Қатода) деди: Сўнг Расулуллоҳ ﷺ (косага сув) қуйиб, менга: «Ич», — дедилар. Мен: «Сиз ичмагунизча мен ичмайман, ё Расулуллоҳ!» — дедим. У зот: «Қавмга сув қуювчи уларнинг энг охирида ичади», — дедилар. (Абу Қатода) деди: Мен ичдим, Расулуллоҳ ﷺ ҳам ичдилар. (Абу Қатода) деди: Сўнг одамлар сувга (сувли манзилга) қониб, хотиржам ҳолда етиб бордилар. (Абдуллоҳ ибн Робоҳ) деди: Абдуллоҳ ибн Робоҳ: Мен бу ҳадисни жомеъ масжидида сўзлаб турган эдим, Имрон ибн Ҳусайн: «Эй йигит, қандай ҳадис айтаётганингга эътибор бер, чунки мен ўша кечаси суворийлардан бири эдим», — деди. (Абдуллоҳ) деди: Мен: «Унда ҳадисни сен яхшироқ биласан», — дедим. У: «Сен кимлардансан?» — деди. Мен: «Ансорларданман», — дедим. У: «Сўзлайвер, ахир сизлар ўз ҳадисингизни яхшироқ биласиз», — деди. (Абдуллоҳ) деди: Мен қавмга ҳадис айтиб бердим. Имрон: «Мен ҳам ўша кечаси ҳозир эдим, лекин уни мендан бошқа бирорта одам сен ёдлагандек ёдлаганини билмайман», — деди.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «إِذا شرب أحدكُم فَلَا ينتنفس فِي الْإِنَاءِ وَإِذَا أَتَى الْخَلَاءَ فَلَا يَمَسَّ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِ وَلَا يَتَمَسَّحْ بِيَمِينِهِ»
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz suv ichganda, idish ichiga nafas chiqarmasin; biringiz hojatxonaga borganda, zakarini oʻng qoʻli bilan ushlamasin va avratini oʻng qoʻli bilan tozalamasin», — dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз сув ичганда, идиш ичига нафас чиқармасин; бирингиз ҳожатхонага борганда, закарини ўнг қўли билан ушламасин ва авратини ўнг қўли билан тозаламасин», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " لَيْسَ فِي النَّوْمِ تَفْرِيطٌ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ فِي الْيَقَظَةِ. فَإِذَا نَسِيَ أَحَدُكُمْ صَلَاةً أَوْ نَامَ عَنْهَا فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ: (وَأَقِمِ الصَّلَاةَ لذكري)
رَوَاهُ مُسلم
Abu Qatada (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: (Sahobalar) uyquda oʻtkazib yuborganlarini eslashdi va: «Ular quyosh chiqquncha uxlab qolishibdi», deyishdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uyquda gʻaflat boʻlmaydi, gʻaflat faqat uygʻoqlikda boʻladi. Bas, biringiz biror namozni unutsa yoki uni uxlab oʻtkazib yuborsa, uni eslagan vaqtida hamda ertangi kunda uning oʻz vaqtida oʻqisin», dedilar. (Roviy) Abdulloh ibn Raboh aytdi: «Imron ibn Husayn men bu hadisni soʻzlab turganimni eshitib qoldi-da: ‹Ey yigit, hadisni qanday soʻzlayotganingga qara, men bu hadis paytida Rasululloh ﷺ bilan birga hozir edim›, dedi. Ammo u mening hadisimdan hech narsani inkor qilmadi».Абу Қатада (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: (Саҳобалар) уйқуда ўтказиб юборганларини эслашди ва: «Улар қуёш чиққунча ухлаб қолишибди», дейишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уйқуда ғафлат бўлмайди, ғафлат фақат уйғоқликда бўлади. Бас, бирингиз бирор намозни унутса ёки уни ухлаб ўтказиб юборса, уни эслаган вақтида ҳамда эртанги кунда унинг ўз вақтида ўқисин», дедилар. (Ровий) Абдуллоҳ ибн Рабоҳ айтди: «Имрон ибн Ҳусайн мен бу ҳадисни сўзлаб турганимни эшитиб қолди-да: ‹Эй йигит, ҳадисни қандай сўзлаётганингга қара, мен бу ҳадис пайтида Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ҳозир эдим›, деди. Аммо у менинг ҳадисимдан ҳеч нарсани инкор қилмади».
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
إِذَا أُقِيمَتِ الصَّلَاةُ فَلَا تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِي قَدْ خرجت "
Abu Qatada (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Namozga iqoma aytilganda, meni chiqqanimni koʻrmaguningizcha oʻrningizdan turmanglar», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Қатада (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Намозга иқома айтилганда, мени чиққанимни кўрмагунингизча ўрнингиздан турманглар», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمُ الْمَسْجِدَ فَلْيَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يجلس»
Abu Qatoda al-Aslamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz masjidga kirsa, oʻtirishdan oldin ikki rakat (namoz) oʻqisin», — dedilar.Абу Қатода ал-Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз масжидга кирса, ўтиришдан олдин икки ракат (намоз) ўқисин», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يقْرَأ فِي الظُّهْرِ فِي الْأُولَيَيْنِ بِأُمِّ الْكِتَابِ وَسُورَتَيْنِ وَفِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُخْرَيَيْنِ بِأُمِّ الْكِتَابِ وَيُسْمِعُنَا الْآيَةَ أَحْيَانًا وَيطول فِي الرَّكْعَة الأولى مَا لَا يطول فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ وَهَكَذَا فِي الْعَصْرِ وَهَكَذَا فِي الصُّبْح
Abu Qatada (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ peshin namozining dastlabki ikki rakʼatida Fotiha va ikkita sura, keyingi ikki rakʼatida esa Fotihani oʻqir edilar. Baʼzan bizga biror oyatni eshittirar edilar. Birinchi rakʼatni ikkinchi rakʼatga qaraganda uzunroq qilar edilar. Asr namozida ham shunday, bomdod namozida ham shunday qilardilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Қатада (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ пешин намозининг дастлабки икки ракъатида Фотиҳа ва иккита сура, кейинги икки ракъатида эса Фотиҳани ўқир эдилар. Баъзан бизга бирор оятни эшиттирар эдилар. Биринчи ракъатни иккинчи ракъатга қараганда узунроқ қилар эдилар. Аср намозида ҳам шундай, бомдод намозида ҳам шундай қилардилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَسْوَأُ النَّاسِ سَرِقَةً الَّذِي يَسْرِقُ مِنْ صَلَاتِهِ» . قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَيْفَ يَسْرِقُ مِنْ صَلَاتِهِ؟ قَالَ: لَا يتم ركوعها وَلَا سجودها ". رَوَاهُ أَحْمد
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlarning eng yomon oʻgʻrisi namozidan oʻgʻirlik qiladigan kishidir», dedilar. Sahobalar: «Ey Allohning Rasuli, kishi namozidan qanday qilib oʻgʻirlik qiladi?» deb soʻrashdi. U zot: «Rukuʼ va sajdasini toʻkis bajarmasligi bilan», dedilar. Ahmad rivoyat qilgan.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамларнинг энг ёмон ўғриси намозидан ўғирлик қиладиган кишидир», дедилар. Саҳобалар: «Эй Аллоҳнинг Расули, киши намозидан қандай қилиб ўғирлик қилади?» деб сўрашди. У зот: «Рукуъ ва саждасини тўкис бажармаслиги билан», дедилар. Аҳмад ривоят қилган.
وَعَن أبي قَتَادَة قَالَتْ: رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَؤُمُّ النَّاسَ وَأُمَامَةُ بِنْتُ أَبِي الْعَاصِ عَلَى عَاتِقِهِ فَإِذَا رَكَعَ وَضَعَهَا وَإِذَا رَفَعَ مِنَ السُّجُودِ أَعَادَهَا "
Abu Qatoda al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺ ni odamlarga imom boʻlib (namoz oʻqitayotganlarida) koʻrdim, Abul-Os qizi va Nabiy ﷺ ning qizi Zaynabning qizi Umoma u zotning yelkalarida edi. U zot rukuga egilganlarida uni (yerga) qoʻyar, sajdadan boshlarini koʻtarganlarida uni yana (yelkalariga) qaytarar edilar.Абу Қатода ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺ ни одамларга имом бўлиб (намоз ўқитаётганларида) кўрдим, Абул-Ос қизи ва Набий ﷺ нинг қизи Зайнабнинг қизи Умома у зотнинг елкаларида эди. У зот рукуга эгилганларида уни (ерга) қўяр, саждадан бошларини кўтарганларида уни яна (елкаларига) қайтарар эдилар.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنِّي لَأَدْخُلُ فِي الصَّلَاةِ وَأَنَا أُرِيدُ إِطَالَتَهَا فَأَسْمَعُ بُكَاءَ الصَّبِيِّ فَأَتَجَوَّزُ فِي صَلَاتِي مِمَّا أَعْلَمُ مِنْ شِدَّةِ وجد أمه من بكائه» . رَوَاهُ البُخَارِيّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men namozni choʻzishni istagan holda unga kirsam, soʻng chaqaloqning yigʻisini eshitib qolsam, onasiga uning yigʻisi sababli qanchalik ogʻir botishini bilganim uchun namozimni qisqa qilaman», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен намозни чўзишни истаган ҳолда унга кирсам, сўнг чақалоқнинг йиғисини эшитиб қолсам, онасига унинг йиғиси сабабли қанчалик оғир ботишини билганим учун намозимни қисқа қиламан», дедилар.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ لَيْلَةً فَإِذَا هُوَ بِأَبِي بَكْرٍ يُصَلِّي يَخْفِضُ مِنْ صَوْتِهِ وَمَرَّ بِعُمَرَ وَهُوَ يُصَلِّي رَافِعًا صَوْتَهُ قَالَ: فَلَمَّا اجْتَمَعَا عِنْدَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «يَا أَبَا بَكْرٍ مَرَرْتُ بِكَ وَأَنْتَ تُصَلِّي تَخْفِضُ صَوْتَكَ» قَالَ: قَدْ أَسْمَعْتُ مَنْ نَاجَيْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَقَالَ لِعُمَرَ: «مَرَرْتُ بِكَ وَأَنْتَ تُصَلِّي رَافِعًا صَوْتَكَ» فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أُوقِظُ الْوَسْنَانَ وَأَطْرُدُ الشَّيْطَانَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا أَبَا بَكْرٍ ارْفَعْ مِنْ صَوْتِكَ شَيْئًا» وَقَالَ لِعُمَرَ: «اخْفِضْ مِنْ صَوْتِكَ شَيْئًا» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وروى التِّرْمِذِيّ نَحوه
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ bir kecha (tashqariga) chiqdilar va Abu Bakr (roziyallohu anhu)ning ovozini pasaytirib namoz oʻqiyotganini koʻrdilar. (Rovi) aytdi: Soʻng Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)ning yonidan oʻtdilar, u esa ovozini koʻtarib namoz oʻqimoqda edi. (Rovi) aytdi: Ikkovi Paygʻambar ﷺning huzurida toʻplanganlarida, Paygʻambar ﷺ: «Ey Abu Bakr, sening yoningdan oʻtdim, sen ovozingni pasaytirib namoz oʻqiyotgan eding», dedilar. U: «Men kim bilan munojot qilayotgan boʻlsam, oʻshanga eshittirdim, ey Rasululloh», dedi. (Rovi) aytdi: Umarga esa: «Sening yoningdan oʻtdim, sen ovozingni koʻtarib namoz oʻqiyotgan eding», dedilar. (Rovi) aytdi: U: «Ey Rasululloh, men mudroqni uygʻotaman va shaytonni quvaman», dedi. Hasan oʻz hadisida (quyidagini) ziyoda qildi: Shunda Paygʻambar ﷺ: «Ey Abu Bakr, ovozingni biroz koʻtar», dedilar. Umarga esa: «Ovozingni biroz pasaytir», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ бир кеча (ташқарига) чиқдилар ва Абу Бакр (розияллоҳу анҳу)нинг овозини пасайтириб намоз ўқиётганини кўрдилар. (Рови) айтди: Сўнг Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)нинг ёнидан ўтдилар, у эса овозини кўтариб намоз ўқимоқда эди. (Рови) айтди: Иккови Пайғамбар ﷺнинг ҳузурида тўпланганларида, Пайғамбар ﷺ: «Эй Абу Бакр, сенинг ёнингдан ўтдим, сен овозингни пасайтириб намоз ўқиётган эдинг», дедилар. У: «Мен ким билан муножот қилаётган бўлсам, ўшанга эшиттирдим, эй Расулуллоҳ», деди. (Рови) айтди: Умарга эса: «Сенинг ёнингдан ўтдим, сен овозингни кўтариб намоз ўқиётган эдинг», дедилар. (Рови) айтди: У: «Эй Расулуллоҳ, мен мудроқни уйғотаман ва шайтонни қуваман», деди. Ҳасан ўз ҳадисида (қуйидагини) зиёда қилди: Шунда Пайғамбар ﷺ: «Эй Абу Бакр, овозингни бироз кўтар», дедилар. Умарга эса: «Овозингни бироз пасайтир», дедилар.
وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ: أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَيْفَ تَصُومُ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَوْله. فَلَمَّا رأى عمر رَضِي الله عَنْهُم غَضَبَهُ قَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ نَبِيًّا نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ وَغَضب رَسُوله فَجعل عمر رَضِي الله عَنْهُم يُرَدِّدُ هَذَا الْكَلَامَ حَتَّى سَكَنَ غَضَبُهُ فَقَالَ عمر يَا رَسُول الله كَيفَ بِمن يَصُومُ الدَّهْرَ كُلَّهُ قَالَ: «لَا صَامَ وَلَا أَفْطَرَ» . أَوْ قَالَ: «لَمْ يَصُمْ وَلَمْ يُفْطِرْ» . قَالَ كَيْفَ مَنْ يَصُومُ يَوْمَيْنِ وَيُفْطِرُ يَوْمًا قَالَ: «وَيُطِيقُ ذَلِكَ أَحَدٌ» . قَالَ كَيْفَ مَنْ يَصُوم يَوْمًا وَيفْطر يَوْمًا قَالَ: «ذَاك صَوْم دَاوُد عَلَيْهِ السَّلَام» قَالَ كَيْفَ مَنْ يَصُومُ يَوْمًا وَيُفْطِرُ يَوْمَيْنِ قَالَ: «وَدِدْتُ أَنِّي طُوِّقْتُ ذَلِكَ» . ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «ثَلَاث مِنْ كُلِّ شَهْرٍ وَرَمَضَانُ إِلَى رَمَضَانَ فَهَذَا صِيَامُ الدَّهْرِ كُلِّهِ صِيَامُ يَوْمِ عَرَفَةَ أَحْتَسِبُ عَلَى اللَّهِ أَنْ يُكَفِّرَ السَّنَةَ الَّتِي قَبْلَهُ وَالسَّنَةَ الَّتِي بَعْدَهُ وَصِيَامُ يَوْمِ عَاشُورَاءَ أَحْتَسِبُ عَلَى اللَّهِ أَنْ يُكَفِّرَ السَّنَةَ الَّتِي قَبْلَهُ» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ ning oldiga kelib: «Siz qanday roʻza tutasiz?» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ gʻazablandilar. Umar u zotning gʻazabini koʻrgach: «Biz Allohni Rabb, Islomni din, Muhammadni nabiy deb rozi boʻldik. Allohning gʻazabidan va Rasulining gʻazabidan Allohdan panoh tilaymiz», dedi. Umar bu soʻzni u zotning gʻazabi bosilguncha takror-takror ayta boshladi. Soʻng Umar: «Yo Rasululloh! Butun umr roʻza tutadigan kishi haqida nima deysiz?» dedi. (U zot ﷺ): «U na roʻza tutdi, na ochdi», — yo: «U roʻza ham tutmadi, ochmadi ham», — dedilar. (Umar): «Ikki kun roʻza tutib, bir kun ochadigan kishi-chi?» dedi. (U zot ﷺ): «Buni biror kishi qila oladimi?» — dedilar. (Umar): «Bir kun roʻza tutib, bir kun ochadigan kishi-chi?» dedi. (U zot ﷺ): «Bu Dovud — alayhissalomning roʻzasidir», — dedilar. (Umar): «Bir kun roʻza tutib, ikki kun ochadigan kishi-chi?» dedi. (U zot ﷺ): «Qaniydi, menga shuni qila olishga (kuch) berilsa edi», — dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Har oyda uch kun, hamda Ramazondan Ramazongacha (roʻza tutish) — bu butun umrning roʻzasidir. Arafa kuni roʻzasi — men Allohdan undan oldingi yil va undan keyingi yil (gunohlarini) kechirishini umid qilaman; Ashuro kuni roʻzasi — men Allohdan undan oldingi yil (gunohlarini) kechirishini umid qilaman», — dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ нинг олдига келиб: «Сиз қандай рўза тутасиз?» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ғазабландилар. Умар у зотнинг ғазабини кўргач: «Биз Аллоҳни Рабб, Исломни дин, Муҳаммадни набий деб рози бўлдик. Аллоҳнинг ғазабидан ва Расулининг ғазабидан Аллоҳдан паноҳ тилаймиз», деди. Умар бу сўзни у зотнинг ғазаби босилгунча такрор-такрор айта бошлади. Сўнг Умар: «Ё Расулуллоҳ! Бутун умр рўза тутадиган киши ҳақида нима дейсиз?» деди. (У зот ﷺ): «У на рўза тутди, на очди», — ё: «У рўза ҳам тутмади, очмади ҳам», — дедилар. (Умар): «Икки кун рўза тутиб, бир кун очадиган киши-чи?» деди. (У зот ﷺ): «Буни бирор киши қила оладими?» — дедилар. (Умар): «Бир кун рўза тутиб, бир кун очадиган киши-чи?» деди. (У зот ﷺ): «Бу Довуд — алайҳиссаломнинг рўзасидир», — дедилар. (Умар): «Бир кун рўза тутиб, икки кун очадиган киши-чи?» деди. (У зот ﷺ): «Қанийди, менга шуни қила олишга (куч) берилса эди», — дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар ойда уч кун, ҳамда Рамазондан Рамазонгача (рўза тутиш) — бу бутун умрнинг рўзасидир. Арафа куни рўзаси — мен Аллоҳдан ундан олдинги йил ва ундан кейинги йил (гуноҳларини) кечиришини умид қиламан; Ашуро куни рўзаси — мен Аллоҳдан ундан олдинги йил (гуноҳларини) кечиришини умид қиламан», — дедилар.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُرَيْرِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ الْمُزَنِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ رَبَاحٍ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ: أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم، كَانَ إِذَا عَرَّسَ بِلَيْلٍ اضْطَجَعَ عَلَى شِقِّهِ الأَيْمَنِ، وَإِذَا عَرَّسَ قُبَيْلَ الصُّبْحِ نَصَبَ ذِرَاعَهُ، وَوَضَعَ رَأْسَهُ عَلَى كَفِّهِ.
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ kechasi tunash uchun toʻxtaganlarida, oʻng yonboshlariga yotardilar. Tong otishidan sal oldin toʻxtaganlarida esa, bilaklarini tikka qilib, boshlarini kaftlariga qoʻyardilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ кечаси тунаш учун тўхтаганларида, ўнг ёнбошларига ётардилар. Тонг отишидан сал олдин тўхтаганларида эса, билакларини тикка қилиб, бошларини кафтларига қўярдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ، عَنْ عَمِّهِ، قَالَ: قَالَ أَبُو سَلَمَةَ: قَالَ أَبُو قَتَادَةَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: مَنْ رَآنِي، يَعْنِي فِي النَّوْمِ، فَقَدْ رَأَى الْحَقَّ..
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim meni (tushida) koʻrsa, demak haqni koʻribdi», — dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким мени (тушида) кўрса, демак ҳақни кўрибди», — дедилар.