حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الْغُدَانِيُّ، أَخْبَرَنَا غَسَّانُ بْنُ عَوْفٍ، أَخْبَرَنَا الْجُرَيْرِيُّ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ الْمَسْجِدَ فَإِذَا هُوَ بِرَجُلٍ مِنَ الأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ أَبُو أُمَامَةَ فَقَالَ " يَا أَبَا أُمَامَةَ مَا لِي أَرَاكَ جَالِسًا فِي الْمَسْجِدِ فِي غَيْرِ وَقْتِ الصَّلاَةِ " . قَالَ هُمُومٌ لَزِمَتْنِي وَدُيُونٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " أَفَلاَ أُعَلِّمُكَ كَلاَمًا إِذَا أَنْتَ قُلْتَهُ أَذْهَبَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ هَمَّكَ وَقَضَى عَنْكَ دَيْنَكَ " . قَالَ قُلْتُ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " قُلْ إِذَا أَصْبَحْتَ وَإِذَا أَمْسَيْتَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الْجُبْنِ وَالْبُخْلِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ غَلَبَةِ الدَّيْنِ وَقَهْرِ الرِّجَالِ " . قَالَ فَفَعَلْتُ ذَلِكَ فَأَذْهَبَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ هَمِّي وَقَضَى عَنِّي دَيْنِي .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) aytadilar: Bir kuni Rasululloh ﷺ masjidga kirdilar. Shunda ansorlardan Abu Umoma deb ataladigan bir kishiga koʻzlari tushdi va: «Ey Abu Umoma, nega seni namoz vaqti boʻlmagan paytda masjidda oʻtirgan holda koʻryapman?», dedilar. U: «Yo Rasululloh, meni qiynayotgan gʻamlar va qarzlar (sababli)», dedi. U zot: «Senga shunday soʻzlarni oʻrgataymi, agar sen ularni aytsang, Alloh azza va jalla gʻamingni ketkazadi va qarzingni ado etadi?», dedilar. U: «Albatta, yo Rasululloh!», dedi. U zot: «Tonggga chiqqaningda va kechqurun bunday degin: ‹Allohumma, men Sendan gʻam va anduhdan panoh soʻrayman, Sendan ojizlik va dangasalikdan panoh soʻrayman, Sendan qoʻrqoqlik va baxillikdan panoh soʻrayman va Sendan qarzning yengib qoʻyishidan hamda kishilarning zoʻravonligidan panoh soʻrayman›», dedilar. (Abu Umoma) aytdi: Men shunday qildim, bas, Alloh azza va jalla gʻamimni ketkazdi va qarzimni ado etdi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ масжидга кирдилар. Шунда ансорлардан Абу Умома деб аталадиган бир кишига кўзлари тушди ва: «Эй Абу Умома, нега сени намоз вақти бўлмаган пайтда масжидда ўтирган ҳолда кўряпман?», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, мени қийнаётган ғамлар ва қарзлар (сабабли)», деди. У зот: «Сенга шундай сўзларни ўргатайми, агар сен уларни айтсанг, Аллоҳ азза ва жалла ғамингни кетказади ва қарзингни адо этади?», дедилар. У: «Албатта, ё Расулуллоҳ!», деди. У зот: «Тонггга чиққанингда ва кечқурун бундай дегин: ‹Аллоҳумма, мен Сендан ғам ва андуҳдан паноҳ сўрайман, Сендан ожизлик ва дангасаликдан паноҳ сўрайман, Сендан қўрқоқлик ва бахилликдан паноҳ сўрайман ва Сендан қарзнинг енгиб қўйишидан ҳамда кишиларнинг зўравонлигидан паноҳ сўрайман›», дедилар. (Абу Умома) айтди: Мен шундай қилдим, бас, Аллоҳ азза ва жалла ғамимни кетказди ва қарзимни адо этди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ ذَوْدٍ صَدَقَةٌ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ أَوَاقٍ صَدَقَةٌ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ صَدَقَةٌ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Besh tuyadan kam (mol)da sadaqa (zakot) yoʻq, besh uqiyadan kam (kumush)da sadaqa yoʻq va besh vasqdan kam (donda) sadaqa yoʻq», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Беш туядан кам (мол)да садақа (закот) йўқ, беш уқиядан кам (кумуш)да садақа йўқ ва беш васқдан кам (донда) садақа йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا إِدْرِيسُ بْنُ يَزِيدَ الأَوْدِيُّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ الْجَمَلِيِّ، عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ الطَّائِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، يَرْفَعُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ زَكَاةٌ " . وَالْوَسْقُ سِتُّونَ مَخْتُومًا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَبُو الْبَخْتَرِيِّ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِي سَعِيدٍ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) buni Nabiy ﷺga marfuʼ qilib rivoyat qiladi: U zot ﷺ: «Besh vasqdan kam (donda) zakot yoʻq», dedilar. Vasq oltmish maxtumdir. Abu Dovud aytadi: Abu al-Baxtariy Abu Saiddan (hadis) eshitmagan.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) буни Набий ﷺга марфуъ қилиб ривоят қилади: У зот ﷺ: «Беш васқдан кам (донда) закот йўқ», дедилар. Васқ олтмиш махтумдир. Абу Довуд айтади: Абу ал-Бахтарий Абу Саиддан (ҳадис) эшитмаган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ، - يَعْنِي ابْنَ قَيْسٍ - عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ كُنَّا نُخْرِجُ إِذْ كَانَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَكَاةَ الْفِطْرِ عَنْ كُلِّ صَغِيرٍ وَكَبِيرٍ حُرٍّ أَوْ مَمْلُوكٍ صَاعًا مِنْ طَعَامٍ أَوْ صَاعًا مِنْ أَقِطٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ زَبِيبٍ فَلَمْ نَزَلْ نُخْرِجُهُ حَتَّى قَدِمَ مُعَاوِيَةُ حَاجًّا أَوْ مُعْتَمِرًا فَكَلَّمَ النَّاسَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَكَانَ فِيمَا كَلَّمَ بِهِ النَّاسَ أَنْ قَالَ إِنِّي أَرَى أَنَّ مُدَّيْنِ مِنْ سَمْرَاءِ الشَّامِ تَعْدِلُ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ فَأَخَذَ النَّاسُ بِذَلِكَ . فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَأَمَّا أَنَا فَلاَ أَزَالُ أُخْرِجُهُ أَبَدًا مَا عِشْتُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ ابْنُ عُلَيَّةَ وَعَبْدَةُ وَغَيْرُهُمَا عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ عَنْ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ بِمَعْنَاهُ وَذَكَرَ رَجُلٌ وَاحِدٌ فِيهِ عَنِ ابْنِ عُلَيَّةَ أَوْ صَاعَ حِنْطَةٍ . وَلَيْسَ بِمَحْفُوظٍ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) shunday dedi: «Rasululloh ﷺ oramizda boʻlganlarida, biz fitr zakotini har bir kichik va katta, hur yoki qulning nomidan bir soʼ taom yoki bir soʼ qurut (aqit) yoki bir soʼ arpa yoki bir soʼ xurmo yoki bir soʼ mayizdan chiqarar edik. Muoviya haj yoki umra qilgani kelguniga qadar shunday chiqaraverdik. U minbarda odamlarga (xutba qilib) gapirdi va odamlarga aytgan gaplaridan biri shu boʻldiki, u: ‹Men Shom bugʻdoyidan ikki mudni bir soʼ xurmoga teng deb bilaman›, dedi. Shunda odamlar buni qabul qildilar». Abu Said dedi: «Ammo men umrim boʻyi, tirik ekanman, uni (bir soʼ qilib) chiqaraverajakman». Abu Dovud aytdi: Buni Ibn Ulayya, Abda va boshqalar Ibn Ishoqdan, u Abdulloh ibn Abdulloh ibn Usmon ibn Hakim ibn Hizomdan, u Iyozdan, u Abu Saiddan shu maʼnoda rivoyat qilganlar. Ibn Ulayyadan rivoyat qilgan bir kishi unda: «yoki bir soʼ bugʻdoy» deb zikr qilgan. Bu esa (ishonchli) saqlangan emas.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) шундай деди: «Расулуллоҳ ﷺ орамизда бўлганларида, биз фитр закотини ҳар бир кичик ва катта, ҳур ёки қулнинг номидан бир сў таом ёки бир сў қурут (ақит) ёки бир сў арпа ёки бир сў хурмо ёки бир сў майиздан чиқарар эдик. Муовия ҳаж ёки умра қилгани келгунига қадар шундай чиқаравердик. У минбарда одамларга (хутба қилиб) гапирди ва одамларга айтган гапларидан бири шу бўлдики, у: ‹Мен Шом буғдойидан икки мудни бир сў хурмога тенг деб биламан›, деди. Шунда одамлар буни қабул қилдилар». Абу Саид деди: «Аммо мен умрим бўйи, тирик эканман, уни (бир сў қилиб) чиқараверажакман». Абу Довуд айтди: Буни Ибн Улайя, Абда ва бошқалар Ибн Ишоқдан, у Абдуллоҳ ибн Абдуллоҳ ибн Усмон ибн Ҳаким ибн Ҳизомдан, у Иёздан, у Абу Саиддан шу маънода ривоят қилганлар. Ибн Улайядан ривоят қилган бир киши унда: «ёки бир сў буғдой» деб зикр қилган. Бу эса (ишончли) сақланган эмас.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ، لَيْسَ فِيهِ ذِكْرُ الْحِنْطَةِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَقَدْ ذَكَرَ مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنِ الثَّوْرِيِّ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عِيَاضٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، " نِصْفَ صَاعٍ مِنْ بُرٍّ " . وَهُوَ وَهَمٌ مِنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ هِشَامٍ أَوْ مِمَّنْ رَوَاهُ عَنْهُ .
Musaddad bizga Ismoildan (yuqoridagi hadisni) xabar berdi, unda bugʻdoy zikr qilinmagan. Abu Dovud aytdi: Muoviya ibn Hishom bu hadisda as-Savriydan, u Zayd ibn Aslamdan, u Iyozdan, u Abu Saiddan (rivoyat qilib): «yarim soʼ bugʻdoy» deb zikr qilgan. Bu esa Muoviya ibn Hishomning yoki undan rivoyat qilganlarning vahmidir.Мусаддад бизга Исмоилдан (юқоридаги ҳадисни) хабар берди, унда буғдой зикр қилинмаган. Абу Довуд айтди: Муовия ибн Ҳишом бу ҳадисда ас-Саврийдан, у Зайд ибн Асламдан, у Иёздан, у Абу Саиддан (ривоят қилиб): «ярим сў буғдой» деб зикр қилган. Бу эса Муовия ибн Ҳишомнинг ёки ундан ривоят қилганларнинг ваҳмидир.
حَدَّثَنَا حَامِدُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، سَمِعَ عِيَاضًا، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، يَقُولُ لاَ أُخْرِجُ أَبَدًا إِلاَّ صَاعًا إِنَّا كُنَّا نُخْرِجُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَاعَ تَمْرٍ أَوْ شَعِيرٍ أَوْ أَقِطٍ أَوْ زَبِيبٍ هَذَا حَدِيثُ يَحْيَى زَادَ سُفْيَانُ أَوْ صَاعًا مِنْ دَقِيقٍ قَالَ حَامِدٌ فَأَنْكَرُوا عَلَيْهِ فَتَرَكَهُ سُفْيَانُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ فَهَذِهِ الزِّيَادَةُ وَهَمٌ مِنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ .
Iyoz aytdi: Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)ni shunday deyayotganlarini eshitdim: «Men hech qachon bir soʼdan boshqasini chiqarmayman. Biz Rasululloh ﷺ davrlarida bir soʼ xurmo yoki arpa yoki qurut (aqit) yoki mayiz chiqarar edik». Bu Yahyoning rivoyati. Sufyon (oʻz rivoyatida): «yoki bir soʼ un» degan ziyodani qoʻshdi. Homid (ibn Yahyo) aytdi: Odamlar bunga (bu ziyodaga) eʼtiroz bildirdilar, shunda Sufyon uni tark etdi. Abu Dovud aytdi: Bu ziyoda Ibn Uyaynaning vahmidir.Иёз айтди: Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)ни шундай деяётганларини эшитдим: «Мен ҳеч қачон бир сўдан бошқасини чиқармайман. Биз Расулуллоҳ ﷺ даврларида бир сў хурмо ёки арпа ёки қурут (ақит) ёки майиз чиқарар эдик». Бу Яҳёнинг ривояти. Суфён (ўз ривоятида): «ёки бир сў ун» деган зиёдани қўшди. Ҳомид (ибн Яҳё) айтди: Одамлар бунга (бу зиёдага) эътироз билдирдилар, шунда Суфён уни тарк этди. Абу Довуд айтди: Бу зиёда Ибн Уяйнанинг ваҳмидир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الرِّجَالِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ " مَنْ سَأَلَ وَلَهُ قِيمَةُ أُوقِيَّةٍ فَقَدْ أَلْحَفَ " . فَقُلْتُ نَاقَتِي الْيَاقُوتَةُ هِيَ خَيْرٌ مِنْ أُوقِيَّةٍ . قَالَ هِشَامٌ خَيْرٌ مِنْ أَرْبَعِينَ دِرْهَمًا فَرَجَعْتُ فَلَمْ أَسْأَلْهُ شَيْئًا زَادَ هِشَامٌ فِي حَدِيثِهِ وَكَانَتِ الأُوقِيَّةُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرْبَعِينَ دِرْهَمًا .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimki bir oʻqiyya bahosicha (mol)i boʻla turib soʻrasa, hadeb (oʻjarlik bilan) soʻragan boʻladi», dedilar. Men: «Mening Yoqut degan tuyam bir oʻqiyyadan yaxshiroq-ku», dedim. Hishom: «qirq dirhamdan yaxshiroq», dedi. Shunday qilib men qaytib ketdim va u zotdan hech narsa soʻramadim. Hishom oʻz hadisiga: «Oʻqiyya Rasululloh ﷺ davrlarida qirq dirham edi», deb qoʻshimcha qildi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимки бир ўқийя баҳосича (мол)и бўла туриб сўраса, ҳадеб (ўжарлик билан) сўраган бўлади», дедилар. Мен: «Менинг Ёқут деган туям бир ўқийядан яхшироқ-ку», дедим. Ҳишом: «қирқ дирҳамдан яхшироқ», деди. Шундай қилиб мен қайтиб кетдим ва у зотдан ҳеч нарса сўрамадим. Ҳишом ўз ҳадисига: «Ўқийя Расулуллоҳ ﷺ даврларида қирқ дирҳам эди», деб қўшимча қилди.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَاهُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ زَيْدٍ كَمَا قَالَ مَالِكٌ وَرَوَاهُ الثَّوْرِيُّ عَنْ زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الثَّبْتُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunga oʻxshash maʼnoda aytdilar. Abu Dovud aytdi: Buni Ibn Uyayna ham Zayddan, Molik aytganidek rivoyat qildi. Savriy esa buni Zayddan rivoyat qilib: «Menga ishonchli (roviy) Nabiy ﷺ dan rivoyat qilib berdi», dedi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шунга ўхшаш маънода айтдилар. Абу Довуд айтди: Буни Ибн Уяйна ҳам Зайддан, Молик айтганидек ривоят қилди. Саврий эса буни Зайддан ривоят қилиб: «Менга ишончли (ровий) Набий ﷺ дан ривоят қилиб берди», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخُزَاعِيُّ، وَمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَشْهَبِ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ عَلَى نَاقَةٍ لَهُ فَجَعَلَ يَصْرِفُهَا يَمِينًا وَشِمَالاً فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَ عِنْدَهُ فَضْلُ ظَهْرٍ فَلْيَعُدْ بِهِ عَلَى مَنْ لاَ ظَهْرَ لَهُ وَمَنْ كَانَ عِنْدَهُ فَضْلُ زَادٍ فَلْيَعُدْ بِهِ عَلَى مَنْ لاَ زَادَ لَهُ " . حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ لاَ حَقَّ لأَحَدٍ مِنَّا فِي الْفَضْلِ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz safarda Rasululloh ﷺ bilan birga ketayotgan edik, shu payt bir kishi oʻz tuyasiga minib keldi va uni oʻngu soʻlga burib qarata boshladi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kimda ortiqcha mingulik boʻlsa, uni minguligi yoʻq kishiga bersin. Kimda ortiqcha ozuqa boʻlsa, uni ozuqasi yoʻq kishiga bersin», dedilar. Hatto biz: ‹Ortiqchada hech birimizning haqimiz yoʻq (ekan)›, deb oʻyladik.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз сафарда Расулуллоҳ ﷺ билан бирга кетаётган эдик, шу пайт бир киши ўз туясига миниб келди ва уни ўнгу сўлга буриб қарата бошлади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Кимда ортиқча мингулик бўлса, уни мингулиги йўқ кишига берсин. Кимда ортиқча озуқа бўлса, уни озуқаси йўқ кишига берсин», дедилар. Ҳатто биз: ‹Ортиқчада ҳеч биримизнинг ҳақимиз йўқ (экан)›, деб ўйладик.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ، سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، يَقُولُ دَخَلَ رَجُلٌ الْمَسْجِدَ فَأَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم النَّاسَ أَنْ يَطْرَحُوا ثِيَابًا فَطَرَحُوا فَأَمَرَ لَهُ مِنْهَا بِثَوْبَيْنِ ثُمَّ حَثَّ عَلَى الصَّدَقَةِ فَجَاءَ فَطَرَحَ أَحَدَ الثَّوْبَيْنِ فَصَاحَ بِهِ وَقَالَ " خُذْ ثَوْبَكَ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi masjidga kirdi. Paygʻambar ﷺ odamlarni kiyimlarini (sadaqa qilib) tashlashga buyurdilar, ular tashladilar. Soʻng u zot uning uchun ulardan ikkita kiyim (berishni) buyurdilar. Keyin u zot sadaqaga targʻib qildilar. Shunda u (haligi kishi) kelib, ikki kiyimdan birini (sadaqa qilib) tashladi. U zot unga baqirib: «Kiyimingni ol», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши масжидга кирди. Пайғамбар ﷺ одамларни кийимларини (садақа қилиб) ташлашга буюрдилар, улар ташладилар. Сўнг у зот унинг учун улардан иккита кийим (беришни) буюрдилар. Кейин у зот садақага тарғиб қилдилар. Шунда у (ҳалиги киши) келиб, икки кийимдан бирини (садақа қилиб) ташлади. У зот унга бақириб: «Кийимингни ол», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِشْكَابَ، حَدَّثَنَا أَبُو بَدْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ، - الَّذِي كَانَ يَنْزِلُ فِي بَنِي دَالاَنَ - عَنْ نُبَيْحٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيُّمَا مُسْلِمٍ كَسَا مُسْلِمًا ثَوْبًا عَلَى عُرْىٍ كَسَاهُ اللَّهُ مِنْ خُضْرِ الْجَنَّةِ وَأَيُّمَا مُسْلِمٍ أَطْعَمَ مُسْلِمًا عَلَى جُوعٍ أَطْعَمَهُ اللَّهُ مِنْ ثِمَارِ الْجَنَّةِ وَأَيُّمَا مُسْلِمٍ سَقَى مُسْلِمًا عَلَى ظَمَإٍ سَقَاهُ اللَّهُ مِنَ الرَّحِيقِ الْمَخْتُومِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ shunday dedilar: «Qaysi bir musulmon biror yalangʻoch musulmonga kiyim kiydirsa, Alloh unga jannat liboslaridan kiydiradi; qaysi bir musulmon och musulmonni taomlantirsa, Alloh unga jannat mevalaridan taomlantiradi; va qaysi bir musulmon chanqagan musulmonga suv bersa, Alloh unga (jannatdagi) ogʻzi muhrlangan sof ichimlikdan ichiradi».Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ шундай дедилар: «Қайси бир мусулмон бирор яланғоч мусулмонга кийим кийдирса, Аллоҳ унга жаннат либосларидан кийдиради; қайси бир мусулмон оч мусулмонни таомлантирса, Аллоҳ унга жаннат меваларидан таомлантиради; ва қайси бир мусулмон чанқаган мусулмонга сув берса, Аллоҳ унга (жаннатдаги) оғзи муҳрланган соф ичимликдан ичиради».
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أَرَادَ أَحَدُكُمْ أَنْ يَعُودَ تَوَضَّأَ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Biringiz (yana yaqinlik qilish uchun) qaytmoqchi boʻlsa, taharat qilsin», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бирингиз (яна яқинлик қилиш учун) қайтмоқчи бўлса, таҳарат қилсин», дедилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا كَانُوا ثَلاَثَةً فَلْيَؤُمَّهُمْ أَحَدُهُمْ وَأَحَقُّهُمْ بِالإِمَامَةِ أَقْرَؤُهُمْ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Uch kishi boʻlsangiz, biringiz ularga imom boʻlsin. Imomlikka eng haqlingiz Qurʼonni eng koʻp biladiganingizdir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Уч киши бўлсангиз, бирингиз уларга имом бўлсин. Имомликка энг ҳақлингиз Қуръонни энг кўп биладиганингиздир», дедилар.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ حَيَّانَ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَأَى فِي أَصْحَابِهِ تَأَخُّرًا فَقَالَ " تَقَدَّمُوا فَأْتَمُّوا بِي وَلْيَأْتَمَّ بِكُمْ مَنْ بَعْدَكُمْ وَلاَ يَزَالُ قَوْمٌ يَتَأَخَّرُونَ حَتَّى يُؤَخِّرَهُمُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ sahobalarida orqada turishga moyillik koʻrib: «Oldinga oʻtinglar va menga ergashinglar. Sizlardan keyingilar sizlarga ergashsin. Bir qavm orqada turaveradi, oxiri Alloh azza va jalla ularni orqaga suradi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ саҳобаларида орқада туришга мойиллик кўриб: «Олдинга ўтинглар ва менга эргашинглар. Сизлардан кейингилар сизларга эргашсин. Бир қавм орқада тураверади, охири Аллоҳ азза ва жалла уларни орқага суради», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا كَانُوا ثَلاَثَةً فَلْيَؤُمَّهُمْ أَحَدُهُمْ وَأَحَقُّهُمْ بِالإِمَامَةِ أَقْرَؤُهُمْ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uch kishi boʻlsalar, ulardan biri imomlik qilsin. Imomlikka eng haqliroqlari Qurʼonni koʻproq biladiganidir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уч киши бўлсалар, улардан бири имомлик қилсин. Имомликка энг ҳақлироқлари Қуръонни кўпроқ биладиганидир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ فَضَالَةَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا افْتَتَحَ الصَّلاَةَ قَالَ " سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ تَبَارَكَ اسْمُكَ وَتَعَالَى جَدُّكَ وَلاَ إِلَهَ غَيْرُكَ " .
Abu Said (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ namozni boshlaganlarida: «Subhonakallohumma va bihamdika, tabarokasmuka va taʼolo jadduka va lo ilaha gʻayruk (Ey Alloh, Seni poklab, hamding bilan zikr etaman, isming barakotlidir, ulugʻligʻing yuksakdir, Sendan boshqa iloh yoʻq)», der edilar.Абу Саид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ намозни бошлаганларида: «Субҳонакаллоҳумма ва биҳамдика, табарокасмука ва таъоло жаддука ва ло илаҳа ғайрук (Эй Аллоҳ, Сени поклаб, ҳамдинг билан зикр этаман, исминг баракотлидир, улуғлиғинг юксакдир, Сендан бошқа илоҳ йўқ)», дер эдилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ، قَالَ حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا افْتَتَحَ الصَّلاَةَ قَالَ " سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ وَتَبَارَكَ اسْمُكَ وَتَعَالَى جَدُّكَ وَلاَ إِلَهَ غَيْرُكَ " .
Abu Said (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namozni boshlaganlarida: «Subhonakallohumma va bihamdika va tabarokasmuka va taʼolo jadduka va lo ilaha gʻayruk (Ey Alloh, Seni poklab, hamding bilan zikr etaman, isming barakotlidir, ulugʻligʻing yuksakdir, Sendan boshqa iloh yoʻq)», der edilar.Абу Саид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намозни бошлаганларида: «Субҳонакаллоҳумма ва биҳамдика ва табарокасмука ва таъоло жаддука ва ло илаҳа ғайрук (Эй Аллоҳ, Сени поклаб, ҳамдинг билан зикр этаман, исминг баракотлидир, улуғлиғинг юксакдир, Сендан бошқа илоҳ йўқ)», дер эдилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ عَطِيَّةَ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ قَزَعَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ لَقَدْ كَانَتْ صَلاَةُ الظُّهْرِ تُقَامُ فَيَذْهَبُ الذَّاهِبُ إِلَى الْبَقِيعِ فَيَقْضِي حَاجَتَهُ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ ثُمَّ يَجِئُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى يُطَوِّلُهَا .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) aytdi: peshin namozining iqomasi aytilar, biror kishi Baqiʼga borib hojatini chiqarar, soʻng taharat olib qaytib kelar, Rasululloh ﷺ esa hamon birinchi rakatda boʻlib, uni choʻzib turar edilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) айтди: пешин намозининг иқомаси айтилар, бирор киши Бақиъга бориб ҳожатини чиқарар, сўнг таҳарат олиб қайтиб келар, Расулуллоҳ ﷺ эса ҳамон биринчи ракатда бўлиб, уни чўзиб турар эдилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ رَجُلاً، سَمِعَ رَجُلاً، يَقْرَأُ { قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ } يُرَدِّدُهَا فَلَمَّا أَصْبَحَ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّهَا لَتَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi boshqa bir kishining {Qul huvallohu ahad}ni takrorlab oʻqiyotganini eshitdi. Tong otganda Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib, buni u zotga aytdi. Rasululloh ﷺ: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, u Qurʼonning uchdan biriga tengdir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши бошқа бир кишининг {Қул ҳуваллоҳу аҳад}ни такрорлаб ўқиётганини эшитди. Тонг отганда Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб, буни у зотга айтди. Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, у Қуръоннинг учдан бирига тенгдир», дедилар.
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ هِشَامٍ أَبُو أُمَيَّةَ الْحَرَّانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مَخْلَدٌ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ عَطِيَّةَ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ قَزَعَةَ بْنِ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقُولُ حِينَ يَقُولُ " سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَوَاتِ وَمِلْءَ الأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَىْءٍ بَعْدُ أَهْلَ الثَّنَاءِ وَالْمَجْدِ خَيْرُ مَا قَالَ الْعَبْدُ وَكُلُّنَا لَكَ عَبْدٌ لاَ مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلاَ يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ «Samiallohu liman hamidah» deganlarida shunday der edilar: «Rabbana laka-l-hamd, milʼas-samawoti wa milʼal-arzi wa milʼa ma shiʼta min shayʼin baʼd. Ahlas-sanoi wal-majd, xayru ma qolal-abd, wa kulluna laka abd, la moniʼa lima aʼtayta, wa la yanfaʼu zal-jaddi minkal-jadd».Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ «Самиаллоҳу лиман ҳамидаҳ» деганларида шундай дер эдилар: «Раббана лака-л-ҳамд, милъас-самаwоти wа милъал-арзи wа милъа ма шиъта мин шайъин баъд. Аҳлас-санои wал-мажд, хайру ма қолал-абд, wа куллуна лака абд, ла мониъа лима аътайта, wа ла янфаъу зал-жадди минкал-жадд».
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ بَصُرَتْ عَيْنَاىَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى جَبِينِهِ وَأَنْفِهِ أَثَرُ الْمَاءِ وَالطِّينِ مِنْ صُبْحِ لَيْلَةِ إِحْدَى وَعِشْرِينَ . مُخْتَصَرٌ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Yigirma birinchi kecha tongida Rasululloh ﷺning peshonalari va burunlarida suv hamda loy izini ikki koʻzim koʻrdi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Йигирма биринчи кеча тонгида Расулуллоҳ ﷺнинг пешоналари ва бурунларида сув ҳамда лой изини икки кўзим кўрди.
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا شَكَّ أَحَدُكُمْ فِي صَلاَتِهِ فَلْيُلْغِ الشَّكَّ وَلْيَبْنِ عَلَى الْيَقِينِ فَإِذَا اسْتَيْقَنَ بِالتَّمَامِ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ قَاعِدٌ فَإِنْ كَانَ صَلَّى خَمْسًا شَفَعَتَا لَهُ صَلاَتَهُ وَإِنْ صَلَّى أَرْبَعًا كَانَتَا تَرْغِيمًا لِلشَّيْطَانِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Biringiz namozida shubhaga tushsa, shubhani tashlab, aniq bilgani ustiga qursin. Namozni tugatganiga ishonch hosil qilgach, oʻtirgan holida ikki sajda qilsin. Agar besh rakaat oʻqigan boʻlsa, u ikki sajda namozini juftlab beradi, agar toʻrt rakaat oʻqigan boʻlsa, u ikkisi shaytonni xor qilish boʻladi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бирингиз намозида шубҳага тушса, шубҳани ташлаб, аниқ билгани устига қурсин. Намозни тугатганига ишонч ҳосил қилгач, ўтирган ҳолида икки сажда қилсин. Агар беш ракаат ўқиган бўлса, у икки сажда намозини жуфтлаб беради, агар тўрт ракаат ўқиган бўлса, у иккиси шайтонни хор қилиш бўлади», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي سَلَمَةَ - عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا لَمْ يَدْرِ أَحَدُكُمْ صَلَّى ثَلاَثًا أَمْ أَرْبَعًا فَلْيُصَلِّ رَكْعَةً ثُمَّ يَسْجُدْ بَعْدَ ذَلِكَ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ فَإِنْ كَانَ صَلَّى خَمْسًا شَفَعَتَا لَهُ صَلاَتَهُ وَإِنْ صَلَّى أَرْبَعًا كَانَتَا تَرْغِيمًا لِلشَّيْطَانِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Biringiz uch rakaat oʻqiganini yoki toʻrt rakaat oʻqiganini bilmay qolsa, bir rakaat oʻqisin, soʻng shundan keyin oʻtirgan holida ikki sajda qilsin. Agar besh rakaat oʻqigan boʻlsa, u ikki sajda namozini juftlab beradi, agar toʻrt rakaat oʻqigan boʻlsa, u ikkisi shaytonni xor qilish boʻladi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бирингиз уч ракаат ўқиганини ёки тўрт ракаат ўқиганини билмай қолса, бир ракаат ўқисин, сўнг шундан кейин ўтирган ҳолида икки сажда қилсин. Агар беш ракаат ўқиган бўлса, у икки сажда намозини жуфтлаб беради, агар тўрт ракаат ўқиган бўлса, у иккиси шайтонни хор қилиш бўлади», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا بَكْرٌ، - وَهُوَ ابْنُ مُضَرَ - عَنِ ابْنِ الْهَادِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خَبَّابٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ السَّلاَمُ عَلَيْكَ قَدْ عَرَفْنَاهُ فَكَيْفَ الصَّلاَةُ عَلَيْكَ قَالَ " قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَرَسُولِكَ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz: «Ey Allohning Rasuli, sizga qanday salom berishni bildik, ammo sizga qanday salavot aytamiz?» dedik. U zot: «Aytinglar: ‹Allohumma solli ala Muhammadin abdika va rasulika kamo sollayta ala Ibrohima, va borik ala Muhammadin va oli Muhammadin kamo borakta ala Ibrohima›», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз: «Эй Аллоҳнинг Расули, сизга қандай салом беришни билдик, аммо сизга қандай салавот айтамиз?» дедик. У зот: «Айтинглар: ‹Аллоҳумма солли ала Муҳаммадин абдика ва расулика камо соллайта ала Иброҳима, ва борик ала Муҳаммадин ва оли Муҳаммадин камо боракта ала Иброҳима›», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بَكْرٌ، - وَهُوَ ابْنُ مُضَرَ - عَنِ ابْنِ الْهَادِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُجَاوِرُ فِي الْعَشْرِ الَّذِي فِي وَسَطِ الشَّهْرِ فَإِذَا كَانَ مِنْ حِينِ يَمْضِي عِشْرُونَ لَيْلَةً وَيَسْتَقْبِلُ إِحْدَى وَعِشْرِينَ يَرْجِعُ إِلَى مَسْكَنِهِ وَيَرْجِعُ مَنْ كَانَ يُجَاوِرُ مَعَهُ ثُمَّ إِنَّهُ أَقَامَ فِي شَهْرٍ جَاوَرَ فِيهِ تِلْكَ اللَّيْلَةَ الَّتِي كَانَ يَرْجِعُ فِيهَا فَخَطَبَ النَّاسَ فَأَمَرَهُمْ بِمَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ قَالَ " إِنِّي كُنْتُ أُجَاوِرُ هَذِهِ الْعَشْرَ ثُمَّ بَدَا لِي أَنْ أُجَاوِرَ هَذِهِ الْعَشْرَ الأَوَاخِرَ فَمَنْ كَانَ اعْتَكَفَ مَعِي فَلْيَثْبُتْ فِي مُعْتَكَفِهِ وَقَدْ رَأَيْتُ هَذِهِ اللَّيْلَةَ فَأُنْسِيتُهَا فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ فِي كُلِّ وَتْرٍ وَقَدْ رَأَيْتُنِي أَسْجُدُ فِي مَاءٍ وَطِينٍ " . قَالَ أَبُو سَعِيدٍ مُطِرْنَا لَيْلَةَ إِحْدَى وَعِشْرِينَ فَوَكَفَ الْمَسْجِدُ فِي مُصَلَّى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَنَظَرْتُ إِلَيْهِ وَقَدِ انْصَرَفَ مِنْ صَلاَةِ الصُّبْحِ وَوَجْهُهُ مُبْتَلٌّ طِينًا وَمَاءً .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oyning oʻrtasidagi oʻn kunlikda eʼtikof qilar edilar. Yigirma kecha oʻtib, yigirma birinchisi kirganda oʻz uylariga qaytar edilar, u zot bilan birga eʼtikofda boʻlganlar ham qaytishar edi. Soʻng bir oy oʻzlari qaytadigan oʻsha kechada ham eʼtikofda qoldilar va odamlarga xutba qilib, ularni Alloh xohlagan narsalarga buyurdilar, soʻng: «Men bu oʻn kunlikda eʼtikof qilar edim, keyin menga bu oxirgi oʻn kunlikda eʼtikof qilish maʼqul boʻldi. Kim men bilan eʼtikofda boʻlgan boʻlsa, oʻz eʼtikof joyida qolsin. Men bu kechani koʻrgan edim, soʻng u menga unutdirildi. Bas, uni oxirgi oʻn kunlikning har toq kechasida izlanglar. Men oʻzimni suv va loyda sajda qilayotganimni koʻrdim», dedilar. Abu Said aytdi: Yigirma birinchi kechada bizga yomgʻir yogʻdi va masjid Rasululloh ﷺ namoz oʻqiydigan joydan oʻta boshladi. Men u zotga qaradim, u zot bomdod namozidan chiqqan edilar, yuzlari loy va suvga botgan edi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ойнинг ўртасидаги ўн кунликда эътикоф қилар эдилар. Йигирма кеча ўтиб, йигирма биринчиси кирганда ўз уйларига қайтар эдилар, у зот билан бирга эътикофда бўлганлар ҳам қайтишар эди. Сўнг бир ой ўзлари қайтадиган ўша кечада ҳам эътикофда қолдилар ва одамларга хутба қилиб, уларни Аллоҳ хоҳлаган нарсаларга буюрдилар, сўнг: «Мен бу ўн кунликда эътикоф қилар эдим, кейин менга бу охирги ўн кунликда эътикоф қилиш маъқул бўлди. Ким мен билан эътикофда бўлган бўлса, ўз эътикоф жойида қолсин. Мен бу кечани кўрган эдим, сўнг у менга унутдирилди. Бас, уни охирги ўн кунликнинг ҳар тоқ кечасида изланглар. Мен ўзимни сув ва лойда сажда қилаётганимни кўрдим», дедилар. Абу Саид айтди: Йигирма биринчи кечада бизга ёмғир ёғди ва масжид Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқийдиган жойдан ўта бошлади. Мен у зотга қарадим, у зот бомдод намозидан чиққан эдилар, юзлари лой ва сувга ботган эди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " غُسْلُ يَوْمِ الْجُمُعَةِ وَاجِبٌ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ " .
Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Juma kuni gʻusl qilish har bir balogʻatga yetgan kishiga vojibdir», dedilar.Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жума куни ғусл қилиш ҳар бир балоғатга етган кишига вожибдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ الْعَلاَءِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ عَتَّابِ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ أَمْسَكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الْمَطَرَ عَنْ عِبَادِهِ خَمْسَ سِنِينَ ثُمَّ أَرْسَلَهُ لأَصْبَحَتْ طَائِفَةٌ مِنَ النَّاسِ كَافِرِينَ يَقُولُونَ سُقِينَا بِنَوْءِ الْمِجْدَحِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar Alloh azza va jalla bandalaridan yomgʻirni besh yil toʻxtatib, soʻng uni yuborsa, odamlardan bir toifasi kofir boʻlib: ‹Bizga al-Mijdah yulduzi sababli yomgʻir berildi›, deydilar», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар Аллоҳ азза ва жалла бандаларидан ёмғирни беш йил тўхтатиб, сўнг уни юборса, одамлардан бир тоифаси кофир бўлиб: ‹Бизга ал-Миждаҳ юлдузи сабабли ёмғир берилди›, дейдилар», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ دَاوُدَ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَخْرُجُ يَوْمَ الْفِطْرِ وَيَوْمَ الأَضْحَى إِلَى الْمُصَلَّى فَيُصَلِّي بِالنَّاسِ فَإِذَا جَلَسَ فِي الثَّانِيَةِ وَسَلَّمَ قَامَ فَاسْتَقْبَلَ النَّاسَ بِوَجْهِهِ وَالنَّاسُ جُلُوسٌ فَإِنْ كَانَتْ لَهُ حَاجَةٌ يُرِيدُ أَنْ يَبْعَثَ بَعْثًا ذَكَرَهُ لِلنَّاسِ وَإِلاَّ أَمَرَ النَّاسَ بِالصَّدَقَةِ قَالَ " تَصَدَّقُوا " . ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَكَانَ مِنْ أَكْثَرِ مَنْ يَتَصَدَّقُ النِّسَاءُ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Fitr kuni va Azho kuni namozgohga chiqib, odamlarga namoz oʻqir edilar. Ikkinchi rakatda oʻtirib salom berganlaridan soʻng turib, yuzlarini odamlarga qaratardilar, odamlar esa oʻtirgan boʻlardi. Agar biror qoʻshin joʻnatmoqchi boʻlgan hojatlari boʻlsa, buni odamlarga aytardilar, boʻlmasa odamlarni sadaqaga buyurar, uch marta: «Sadaqa qilinglar», derdilar. Eng koʻp sadaqa qiluvchilar ayollar boʻlardi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Фитр куни ва Азҳо куни намозгоҳга чиқиб, одамларга намоз ўқир эдилар. Иккинчи ракатда ўтириб салом берганларидан сўнг туриб, юзларини одамларга қаратардилар, одамлар эса ўтирган бўларди. Агар бирор қўшин жўнатмоқчи бўлган ҳожатлари бўлса, буни одамларга айтардилар, бўлмаса одамларни садақага буюрар, уч марта: «Садақа қилинглар», дердилар. Энг кўп садақа қилувчилар аёллар бўларди.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ قَيْسٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عِيَاضٌ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَخْرُجُ يَوْمَ الْعِيدِ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ يَخْطُبُ فَيَأْمُرُ بِالصَّدَقَةِ فَيَكُونُ أَكْثَرَ مَنْ يَتَصَدَّقُ النِّسَاءُ فَإِنْ كَانَتْ لَهُ حَاجَةٌ أَوْ أَرَادَ أَنْ يَبْعَثَ بَعْثًا تَكَلَّمَ وَإِلاَّ رَجَعَ .
Abu Said (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ iyd kuni chiqib, ikki rakat namoz oʻqirdilar, soʻng xutba qilib, sadaqaga buyurardilar. Eng koʻp sadaqa qiluvchilar ayollar boʻlardi. Agar biror hojatlari boʻlsa yoki qoʻshin joʻnatmoqchi boʻlsalar, gapirardilar, boʻlmasa qaytardilar.Абу Саид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ийд куни чиқиб, икки ракат намоз ўқирдилар, сўнг хутба қилиб, садақага буюрардилар. Энг кўп садақа қилувчилар аёллар бўларди. Агар бирор ҳожатлари бўлса ёки қўшин жўнатмоқчи бўлсалар, гапирардилар, бўлмаса қайтардилар.
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَعْبٍ الْقُرَظِيُّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَتَوَضَّأُ مِنْ بِئْرِ بُضَاعَةَ وَهِيَ بِئْرٌ يُطْرَحُ فِيهَا لُحُومُ الْكِلاَبِ وَالْحِيَضُ وَالنَّتَنُ فَقَالَ " الْمَاءُ طَهُورٌ لاَ يُنَجِّسُهُ شَىْءٌ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Allohning Rasuli, Budoa qudugʻidan taharat olasizmi? U shunday quduqki, unga itlarning goʻshtlari, hayz lattalari va iflos narsalar tashlanadi», deyildi. Shunda u zot ﷺ: «Suv pokdir, uni hech narsa nopok qilmaydi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Аллоҳнинг Расули, Будоа қудуғидан таҳарат оласизми? У шундай қудуқки, унга итларнинг гўштлари, ҳайз латталари ва ифлос нарсалар ташланади», дейилди. Шунда у зот ﷺ: «Сув покдир, уни ҳеч нарса нопок қилмайди», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، قَالَ حَدَّثَنَا عُمَارَةُ بْنُ غَزِيَّةَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عُمَارَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ، ح وَأَنْبَأَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَقِّنُوا مَوْتَاكُمْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻlayotganlaringizga ‹La ilaha illalloh›ni talqin qilinglar», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўлаётганларингизга ‹Ла илаҳа иллаллоҳ›ни талқин қилинглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، وَشَبَابَةُ، قَالاَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ خُلَيْدِ بْنِ جَعْفَرٍ، سَمِعَ أَبَا نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَطْيَبُ الطِّيبِ الْمِسْكُ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Xushbuylarning eng yaxshisi miskdir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Хушбуйларнинг энг яхшиси мискдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ الدِّرْهَمِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ خَالِدٍ، عَنِ الْمُسْتَمِرِّ بْنِ الرَّيَّانِ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مِنْ خَيْرِ طِيبِكُمُ الْمِسْكُ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Xushbuylaringizning eng yaxshilaridan biri miskdir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Хушбуйларингизнинг энг яхшиларидан бири мискдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا وُضِعَتِ الْجَنَازَةُ فَاحْتَمَلَهَا الرِّجَالُ عَلَى أَعْنَاقِهِمْ فَإِنْ كَانَتْ صَالِحَةً قَالَتْ قَدِّمُونِي قَدِّمُونِي وَإِنْ كَانَتْ غَيْرَ صَالِحَةٍ قَالَتْ يَا وَيْلَهَا إِلَى أَيْنَ تَذْهَبُونَ بِهَا يَسْمَعُ صَوْتَهَا كُلُّ شَىْءٍ إِلاَّ الإِنْسَانَ وَلَوْ سَمِعَهَا الإِنْسَانُ لَصَعِقَ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Janoza qoʻyilib, erkaklar uni yelkalariga koʻtarganlarida, agar u solih (kishi) boʻlsa: ‹Meni tezroq eltinglar, meni tezroq eltinglar›, deydi. Agar solih boʻlmasa: ‹Voy, sharmandaligi-ey! Uni qayerga olib ketyapsizlar?›, deydi. Uning ovozini insondan boshqa hamma narsa eshitadi. Agar inson uni eshitsa, hushdan ketardi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаноза қўйилиб, эркаклар уни елкаларига кўтарганларида, агар у солиҳ (киши) бўлса: ‹Мени тезроқ элтинглар, мени тезроқ элтинглар›, дейди. Агар солиҳ бўлмаса: ‹Вой, шармандалиги-эй! Уни қаерга олиб кетяпсизлар?›, дейди. Унинг овозини инсондан бошқа ҳамма нарса эшитади. Агар инсон уни эшитса, ҳушдан кетарди», дедилар.
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ دُرُسْتَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْمَاعِيلَ، عَنْ يَحْيَى، أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ، حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا مَرَّتْ بِكُمْ جَنَازَةٌ فَقُومُوا فَمَنْ تَبِعَهَا فَلاَ يَقْعُدْ حَتَّى تُوضَعَ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yoningizdan janoza oʻtsa, oʻrningizdan turinglar. Kim unga ergashsa, (janoza qabrga) qoʻyilmagunicha oʻtirmasin», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ёнингиздан жаноза ўтса, ўрнингиздан туринглар. Ким унга эргашса, (жаноза қабрга) қўйилмагунича ўтирмасин», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ هِشَامٍ، ح وَأَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا رَأَيْتُمُ الْجَنَازَةَ فَقُومُوا فَمَنْ تَبِعَهَا فَلاَ يَقْعُدْ حَتَّى تُوضَعَ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Janozani koʻrsangiz, oʻrningizdan turing. Kim unga ergashsa, (mayyit) qoʻyilmagunicha oʻtirmasin», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жанозани кўрсангиз, ўрнингиздан туринг. Ким унга эргашса, (маййит) қўйилмагунича ўтирмасин», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ ح وَأَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو زَيْدٍ، سَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ، قَالَ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرُّوا عَلَيْهِ بِجَنَازَةٍ فَقَامَ . وَقَالَ عَمْرٌو إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّتْ بِهِ جَنَازَةٌ فَقَامَ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning oldilaridan bir janoza oʻtdi, shunda u zot oʻrinlaridan turdilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларидан бир жаноза ўтди, шунда у зот ўринларидан турдилар.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ هِشَامٍ، وَالأَوْزَاعِيِّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا رَأَيْتُمُ الْجَنَازَةَ فَقُومُوا وَمَنْ تَبِعَهَا فَلاَ يَقْعُدَنَّ حَتَّى تُوضَعَ " .
Abu Said (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Janozani koʻrsangiz, oʻrningizdan turing. Kim unga ergashsa, u toki qoʻyilgunga qadar oʻtirmasin», dedilar.Абу Саид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жанозани кўрсангиз, ўрнингиздан туринг. Ким унга эргашса, у токи қўйилгунга қадар ўтирмасин», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سِنَانٍ، ضِرَارُ بْنُ مُرَّةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَقُولُ الصَّوْمُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ وَلِلصَّائِمِ فَرْحَتَانِ إِذَا أَفْطَرَ فَرِحَ وَإِذَا لَقِيَ اللَّهَ فَجَزَاهُ فَرِحَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Alloh tabaroka va taolo: ‹Roʻza Men uchundir va uning mukofotini Men beraman›, deydi. Roʻzador uchun ikki xursandchilik bor: roʻzasini ochsa xursand boʻladi, Allohga yoʻliqib, Alloh unga mukofot bersa xursand boʻladi. Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, roʻzador ogʻzining hidi Alloh huzurida misk hididan koʻra yoqimliroqdir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳ табарока ва таоло: ‹Рўза Мен учундир ва унинг мукофотини Мен бераман›, дейди. Рўзадор учун икки хурсандчилик бор: рўзасини очса хурсанд бўлади, Аллоҳга йўлиқиб, Аллоҳ унга мукофот берса хурсанд бўлади. Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, рўзадор оғзининг ҳиди Аллоҳ ҳузурида миск ҳидидан кўра ёқимлироқдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا دَاوُدُ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ الضَّرِيرُ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنِ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ صَامَ يَوْمًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ بَاعَدَ اللَّهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ النَّارِ بِذَلِكَ الْيَوْمِ سَبْعِينَ خَرِيفًا " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh yoʻlida bir kun roʻza tutsa, Alloh oʻsha kun sababli uning bilan doʻzax orasini yetmish kuzlik masofada uzoqlashtiradi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ йўлида бир кун рўза тутса, Аллоҳ ўша кун сабабли унинг билан дўзах орасини етмиш кузлик масофада узоқлаштиради», дедилар.