- وعن أبي ذر، رضي الله عنه، قال: قال لي رسول الله صلى الله عليه وسلم : "لا تحقرن من المعروف شيئاً، ولو أن تلقي أخاك بوجه طلق" ((رواه مسلم)).
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Menga Nabiy ﷺ: «Yaxshilikdan hech narsani kichik (arzimas) deb sanama, hatto u birodaringni ochiq yuz bilan kutib olishing boʻlsa ham», dedilar.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Менга Набий ﷺ: «Яхшиликдан ҳеч нарсани кичик (арзимас) деб санама, ҳатто у биродарингни очиқ юз билан кутиб олишинг бўлса ҳам», дедилар.
- وعن أبي ذر رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "يصبح على كل سلامى من أحدكم صدقة: فكل تسبيحة صدقة، وكل تهليلة صدقة، وكل تكبيرة صدقة، وأمر بالمعروف صدقة، ونهي عن المنكر صدقة، ويجزئ من ذلك ركعتان يركعهما من الضحى". ((رواه مسلم)).
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Har biringizning har bir boʻgʻiningiz uchun har kuni ertalab sadaqa (lozim) boʻladi. Bas, har bir tasbeh sadaqadir, har bir tahmid sadaqadir, har bir tahlil sadaqadir, har bir takbir sadaqadir, yaxshilikka buyurish sadaqadir, yomonlikdan qaytarish sadaqadir. Bularning oʻrnini esa zuhoda (chosht vaqtida) oʻqiladigan ikki rakat (namoz) kifoya qiladi».Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Ҳар бирингизнинг ҳар бир бўғинингиз учун ҳар куни эрталаб садақа (лозим) бўлади. Бас, ҳар бир тасбеҳ садақадир, ҳар бир таҳмид садақадир, ҳар бир таҳлил садақадир, ҳар бир такбир садақадир, яхшиликка буюриш садақадир, ёмонликдан қайтариш садақадир. Буларнинг ўрнини эса зуҳода (чошт вақтида) ўқиладиган икки ракат (намоз) кифоя қилади».
- وعن أبي ذر رضي الله عنه، قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "إذا صمت من الشهر ثلاثًا، فصم ثلاث عشرة، وأربع عشرة وخمس عشرة" رواه الترمذي وقال: حديث حسن.
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Robbim tomonidan menga kimdir kelib, (shu) xabarni (yoki xushxabarni) berdiki, mening ummatimdan kim — Allohga (biror tarzda) hech narsani sherik qilmagan holda — vafot etsa, jannatga kiradi», — dedilar. Men: «(U) zino qilib, oʻgʻirlik qilgan boʻlsa ham(mi)?» — dedim. U zot: «(U) zino qilib, oʻgʻirlik qilgan boʻlsa ham», — dedilar.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Роббим томонидан менга кимдир келиб, (шу) хабарни (ёки хушхабарни) бердики, менинг умматимдан ким — Аллоҳга (бирор тарзда) ҳеч нарсани шерик қилмаган ҳолда — вафот эца, жаннатга киради», — дедилар. Мен: «(У) зино қилиб, ўғирлик қилган бўлса ҳам(ми)?» — дедим. У зот: «(У) зино қилиб, ўғирлик қилган бўлса ҳам», — дедилар.
- السابع عشر: عن سعيد بن عبد العزيز، عن ربيعة بن يزيد، عن أبي إدريس الخولاني، عن أبي ذر جندب بن جنادة، رضي الله عنه، عن النبي صلى الله عليه وسلم فيما يروى عن الله تبارك وتعالى أنه قال: " ياعبادي إني حرمت الظلم على نفسي وجعلته بينكم محرماً فلا تظالموا، يا عبادي كلكم ضال إلا من هديته؛ فاستهدوني أهدكم، يا عبادي كلكم جائع إلا من أطعمته؛ فاستطعموني أطعمكم،يا عبادي كلكم عارٍ إلا من كسوته، فاستكسوني أكسكم، يا عبادي إنكم تخطئون بالليل والنهار وأنا أغفر الذنوب جميعا، فاستغفروني أغفرلكم، ياعبادي إنكم لن تبلغوا ضري فتضروني، ولن تبلغوا نفعي فتنفعوني، يَا عِبَادي ، لَوْ أنَّ أوَّلَكُمْ وَآخِرَكُمْ وَإِنْسَكُمْ وَجنَّكُمْ كَانُوا عَلَى أتْقَى قَلْبِ رَجُلٍ وَاحِدٍ مِنْكُمْ مَا زَادَ ذلِكَ في مُلكي شيئاً . يَا عِبَادي ، لَوْ أنَّ أوَّلَكُمْ وَآخِرَكُمْ وَإِنْسَكُمْ وَجنَّكُمْ كَانُوا عَلَى أفْجَرِ قَلْبِ رَجُلٍ وَاحِدٍ مَا نَقَصَ ذلِكَ من مُلكي شيئاً، يا عبادي لو أن أولكم وآخركم، وإنسكم وجنكم قاموا في صعيد واحد، فسألوني فأعطيت كل إنسان مسألته، ما نقص ذلك مما عندي إلا كما ينقص المخيط إذا أدخل البحر، يا عبادي إنما هي أعمالكم أحصيها لكم، ثم أوفيكم إياها، فمن وجد خيراً فليحمد الله، ومن وجد غير ذلك فلا يلومن إلا نفسه". قال سعيد: كان أبو إدريس إذا حدث بهذا الحديث جثا على ركبتيه. رواه مسلم. (20).
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺ Alloh taborak va taolodan rivoyat qilib, u zot (shunday) dedilar: Alloh: «Ey bandalarim! Men zulmni Oʻzimga harom qildim va uni sizlar oʻrtangizda ham harom qildim, bas, bir-biringizga zulm qilmanglar. Ey bandalarim! Men hidoyat qilganimdan boshqa hammangiz adashgansiz, bas, Mendan hidoyat soʻranglar, sizlarni hidoyat qilaman. Ey bandalarim! Men taomlantirganimdan boshqa hammangiz ochsiz, bas, Mendan taom soʻranglar, sizlarni taomlantiraman. Ey bandalarim! Men kiydirganimdan boshqa hammangiz yalangʻochsiz, bas, Mendan kiyim soʻranglar, sizlarni kiydiraman. Ey bandalarim! Sizlar kechayu kunduz xato qilasizlar, Men esa barcha gunohlarni kechiraman, bas, Mendan magʻfirat soʻranglar, sizlarni kechiraman. Ey bandalarim! Sizlar Menga zarar yetkaza olmaysizlar, hech qachon Menga ziyon yetkaza olmaysizlar; Menga foyda ham yetkaza olmaysizlar, hech qachon Menga manfaat keltira olmaysizlar. Ey bandalarim! Agar sizlarning avvalingiz ham, oxiringiz ham, insingiz ham, jiningiz ham eng taqvodor bir kishining qalbidek boʻlsangiz, bu Mening mulkimga hech narsa ziyoda qilmaydi. Ey bandalarim! Agar sizlarning avvalingiz ham, oxiringiz ham, insingiz ham, jiningiz ham eng fojir bir kishining qalbidek boʻlsangiz, bu Mening mulkimdan hech narsani kamaytirmaydi. Ey bandalarim! Agar sizlarning avvalingiz ham, oxiringiz ham, insingiz ham, jiningiz ham bir maydonga turib Mendan soʻrasangiz, Men har bir insonga soʻraganini bersam, bu Mening huzurimdagi narsadan hech narsani kamaytirmaydi, faqat ignani dengizga botirib olganda (suvdan) kamaygani kabigina (kamayadi). Ey bandalarim! Bularning hammasi sizlarning amallaringizdir, Men ularni sizlar uchun hisoblab boraman, soʻng sizlarga toʻla-toʻkis qaytaraman. Bas, kim yaxshilik topsa, Allohga hamd aytsin; kim bundan boshqasini topsa, oʻzidan boshqani ayblamasin», dedi. Said dedi: Abu Idris al-Xavloniy bu hadisni rivoyat qilganda tiz choʻkib olar edi.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺ Аллоҳ таборак ва таолодан ривоят қилиб, у зот (шундай) дедилар: Аллоҳ: «Эй бандаларим! Мен зулмни Ўзимга ҳаром қилдим ва уни сизлар ўртангизда ҳам ҳаром қилдим, бас, бир-бирингизга зулм қилманглар. Эй бандаларим! Мен ҳидоят қилганимдан бошқа ҳаммангиз адашгансиз, бас, Мендан ҳидоят сўранглар, сизларни ҳидоят қиламан. Эй бандаларим! Мен таомлантирганимдан бошқа ҳаммангиз очсиз, бас, Мендан таом сўранглар, сизларни таомлантираман. Эй бандаларим! Мен кийдирганимдан бошқа ҳаммангиз яланғочсиз, бас, Мендан кийим сўранглар, сизларни кийдираман. Эй бандаларим! Сизлар кечаю кундуз хато қиласизлар, Мен эса барча гуноҳларни кечираман, бас, Мендан мағфират сўранглар, сизларни кечираман. Эй бандаларим! Сизлар Менга зарар етказа олмайсизлар, ҳеч қачон Менга зиён етказа олмайсизлар; Менга фойда ҳам етказа олмайсизлар, ҳеч қачон Менга манфаат келтира олмайсизлар. Эй бандаларим! Агар сизларнинг аввалингиз ҳам, охирингиз ҳам, инсингиз ҳам, жинингиз ҳам энг тақводор бир кишининг қалбидек бўлсангиз, бу Менинг мулкимга ҳеч нарса зиёда қилмайди. Эй бандаларим! Агар сизларнинг аввалингиз ҳам, охирингиз ҳам, инсингиз ҳам, жинингиз ҳам энг фожир бир кишининг қалбидек бўлсангиз, бу Менинг мулкимдан ҳеч нарсани камайтирмайди. Эй бандаларим! Агар сизларнинг аввалингиз ҳам, охирингиз ҳам, инсингиз ҳам, жинингиз ҳам бир майдонга туриб Мендан сўрасангиз, Мен ҳар бир инсонга сўраганини берсам, бу Менинг ҳузуримдаги нарсадан ҳеч нарсани камайтирмайди, фақат игнани денгизга ботириб олганда (сувдан) камайгани кабигина (камаяди). Эй бандаларим! Буларнинг ҳаммаси сизларнинг амалларингиздир, Мен уларни сизлар учун ҳисоблаб бораман, сўнг сизларга тўла-тўкис қайтараман. Бас, ким яхшилик топса, Аллоҳга ҳамд айтсин; ким бундан бошқасини топса, ўзидан бошқани айбламасин», деди. Саид деди: Абу Идрис ал-Хавлоний бу ҳадисни ривоят қилганда тиз чўкиб олар эди.
- الأول: عن أبي ذر جندب بن جنادة رضي الله عنها قال: قلت يا رسول الله، أي الأعمال أفضل؟ قال: "الإيمان بالله، والجهاد في سبيله". قلت: أي الرقاب أفضل؟ قال: "أنفسها عند أهلها، وأكثرها ثمناً" قلت: فإن لم أفعل؟ قال: "تعين صانعاً أو تصنع لأخرق" قلت: يا رسول الله أرأيت إن ضعفت عن بعض العمل؟ قال: تكف شرك عن الناس فإنها صدقة منك على نفسك". ((متفق عليه)).
Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Ey Allohning Rasuli, amallarning qaysi biri afzal?» dedim. (Paygʻambar): «Allohga iymon keltirish va Uning yoʻlida jihod qilish», dedilar. (Abu Zarr) dedi: Men: «Qaysi qulni (ozod qilish) afzal?» dedim. (Paygʻambar): «Egalari nazdida eng qadrlisi va bahosi eng qimmati», dedilar. (Abu Zarr) dedi: Men: «Agar (buni) qila olmasam-chi?» dedim. (Paygʻambar): «Bir hunarmandga yordam berasan yoki bir uquvsiz (noshud)ga (biror narsa) ishlab berasan», dedilar. (Abu Zarr) dedi: Men: «Ey Allohning Rasuli, ayting-chi, agar baʼzi amallarni (qilishga) ojizlik qilsam-chi?» dedim. (Paygʻambar): «Yomonligingni odamlardan toʻxtatasan (ularga zarar bermaysan); chunki bu sening oʻzing uchun, oʻz nafsingga bergan sadaqangdir», dedilar.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, амалларнинг қайси бири афзал?» дедим. (Пайғамбар): «Аллоҳга иймон келтириш ва Унинг йўлида жиҳод қилиш», дедилар. (Абу Зарр) деди: Мен: «Қайси қулни (озод қилиш) афзал?» дедим. (Пайғамбар): «Эгалари наздида энг қадрлиси ва баҳоси энг қиммати», дедилар. (Абу Зарр) деди: Мен: «Агар (буни) қила олмасам-чи?» дедим. (Пайғамбар): «Бир ҳунармандга ёрдам берасан ёки бир уқувсиз (ношуд)га (бирор нарса) ишлаб берасан», дедилар. (Абу Зарр) деди: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, айтинг-чи, агар баъзи амалларни (қилишга) ожизлик қилсам-чи?» дедим. (Пайғамбар): «Ёмонлигингни одамлардан тўхтатасан (уларга зарар бермайсан); чунки бу сенинг ўзинг учун, ўз нафсингга берган садақангдир», дедилар.
- الثاني: عن أبي ذر أيضاً رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: " يصبح على كل سلامى من أحدكم صدقة، فكل تسبيحة صدقة، وكل تحميدة صدقة، وكل تهليلة صدقة، وكل تكبيرة صدقة، وأمر بالمعروف صدقة، ونهى عن المنكر صدقة، ويجزيء من ذلك ركعتان يركعهما من الضحى" ((رواه مسلم))
السلامى بضم السين المهملة وتخفيف اللام وفتح الميم: المفصل.
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Har biringizning har bir boʻgʻiningiz uchun har kuni ertalab sadaqa (lozim) boʻladi. Bas, har bir tasbeh sadaqadir, har bir tahmid sadaqadir, har bir tahlil sadaqadir, har bir takbir sadaqadir, yaxshilikka buyurish sadaqadir, yomonlikdan qaytarish sadaqadir. Bularning oʻrnini esa zuhoda (chosht vaqtida) oʻqiladigan ikki rakat (namoz) kifoya qiladi».Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Ҳар бирингизнинг ҳар бир бўғинингиз учун ҳар куни эрталаб садақа (лозим) бўлади. Бас, ҳар бир тасбеҳ садақадир, ҳар бир таҳмид садақадир, ҳар бир таҳлил садақадир, ҳар бир такбир садақадир, яхшиликка буюриш садақадир, ёмонликдан қайтариш садақадир. Буларнинг ўрнини эса зуҳода (чошт вақтида) ўқиладиган икки ракат (намоз) кифоя қилади».
- الثالث عنه قال: قال النبي صلى الله عليه وسلم : " عرضت علي أعمال أمتي حسنها وسيئها، فوجدت في محاسن أعمالها الأذى يماط عن الطريق، ووجدت في مساوىء أعمالها النخاعة تكون في المسجد لا تدفن" ((رواه مسلم)).
Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U zot: «Menga ummatimning amallari — yaxshisi-yu yomoni (barisi) koʻrsatildi. Shunda ularning yaxshi amallari ichida yoʻldan oziyat (beradigan narsa)ni olib tashlashni topdim, yomon amallari ichida esa masjidda koʻmilmay qolgan balgʻamni topdim», — dedilar.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У зот: «Менга умматимнинг амаллари — яхшиси-ю ёмони (бариси) кўрсатилди. Шунда уларнинг яхши амаллари ичида йўлдан озият (берадиган нарса)ни олиб ташлашни топдим, ёмон амаллари ичида эса масжидда кўмилмай қолган балғамни топдим», — дедилар.
- الرابع عنه: أن ناساً قالوا: يارسول الله، ذهب أهل الدثور بالأجور، يصلون كما نصلي، ويصومون كما نصوم، ويتصدقون بفضول أموالهم قال: " أو ليس قد جعل الله لكم ما تصدقون به: إن بكل تسبيحة صدقة، وكل تكبيرة صدقة، وكل تحميدة صدقة، وكل تهليلة صدقة، وأمر بالمعروف صدقة، ونهي عن المنكر صدقة وفي بضع أحدكم صدقة قالوا: يارسول الله أيأتى أحدنا شهوته، ويكون له فيها أجر؟! قال: " أرأيتم لو وضعها في حرام أكان عليه وزر؟ فكذلك إذا وضعها في الحلال كان له أجر" ((رواه مسلم)).
Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ning sahobalaridan baʼzi kishilar Nabiy ﷺ ga: «Yo Rasululloh! Boy-badavlatlar ajrlarni olib ketdilar: biz namoz oʻqiganimizday namoz oʻqiydilar, biz roʻza tutganimizday roʻza tutadilar, mol-mulklarining ortiqchasidan sadaqa qiladilar», dedilar. U zot ﷺ: «Alloh sizlarga ham sadaqa qiladigan narsa ato etmadimi? Albatta har bir tasbeh (subhonalloh deyish) sadaqadir, har bir takbir (Allohu akbar deyish) sadaqadir, har bir tahmid (alhamdulilloh deyish) sadaqadir, har bir tahlil (lo iloha illalloh deyish) sadaqadir, maʼrufga buyurish sadaqadir, munkardan qaytarish sadaqadir va birortangizning (ahli bilan) jimosida ham sadaqa bordir», — dedilar. Ular: «Yo Rasululloh! Birimiz oʻz shahvatini qondiradi-yu, unga buning uchun ajr boʻladimi?» dedilar. U zot ﷺ: «Aytinglar-chi, agar uni harom yoʻlga sarflasa, unga gunoh boʻlmasmidi? Xuddi shuningdek, uni halol yoʻlga sarflasa, unga ajr boʻladi», — dedilar.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ нинг саҳобаларидан баъзи кишилар Набий ﷺ га: «Ё Расулуллоҳ! Бой-бадавлатлар ажрларни олиб кетдилар: биз намоз ўқиганимиздай намоз ўқийдилар, биз рўза тутганимиздай рўза тутадилар, мол-мулкларининг ортиқчасидан садақа қиладилар», дедилар. У зот ﷺ: «Аллоҳ сизларга ҳам садақа қиладиган нарса ато этмадими? Албатта ҳар бир тасбеҳ (субҳоналлоҳ дейиш) садақадир, ҳар бир такбир (Аллоҳу акбар дейиш) садақадир, ҳар бир таҳмид (алҳамдулиллоҳ дейиш) садақадир, ҳар бир таҳлил (ло илоҳа иллаллоҳ дейиш) садақадир, маъруфга буюриш садақадир, мункардан қайтариш садақадир ва бирортангизнинг (аҳли билан) жимосида ҳам садақа бордир», — дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ! Биримиз ўз шаҳватини қондиради-ю, унга бунинг учун ажр бўладими?» дедилар. У зот ﷺ: «Айтинглар-чи, агар уни ҳаром йўлга сарфласа, унга гуноҳ бўлмасмиди? Худди шунингдек, уни ҳалол йўлга сарфласа, унга ажр бўлади», — дедилар.
-الخامس: عنه قال لي النبي صلى الله عليه وسلم: " لا تحقرن من المعروف شيئاً ولو أن تلقى أخاك بوجهٍ طليق" ((رواه مسلم)).
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Menga Nabiy ﷺ: «Yaxshilikdan hech narsani kichik (arzimas) deb sanama, hatto u birodaringni ochiq yuz bilan kutib olishing boʻlsa ham», dedilar.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Менга Набий ﷺ: «Яхшиликдан ҳеч нарсани кичик (арзимас) деб санама, ҳатто у биродарингни очиқ юз билан кутиб олишинг бўлса ҳам», дедилар.
- وعن أبي ذر رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "يا أبا ذر إذا طبخت مرقة، فأكثر ماءها، وتعاهد جيرانك" ((رواه مسلم)).
وفي رواية له عن أبي ذر قال: إن خليلي صلى الله عليه وسلم أوصاني: " إذا طبخت مرقًا فأكثر ماءها، ثم انظر أهل بيت من جيرانك، فأصبهم منها بمعروف".
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Doʻstim ﷺ menga shunday tavsiya qildilar: «Sho pishirsang, suvini koʻproq qil, soʻng qoʻshnilaringdan biror oilaga qarab, ulardan undan yaxshilik bilan ulush yetkaz».Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Дўстим ﷺ менга шундай тавсия қилдилар: «Шо пиширсанг, сувини кўпроқ қил, сўнг қўшниларингдан бирор оилага қараб, улардан ундан яхшилик билан улуш етказ».
- وعن أبي ذر رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "إنكم ستفتحون أرضًا يذكر فيها القيراط".
وفي رواية: "ستفتحون مصر وهي أرض يسمى فيها القيراط، فاستوصوا بأهلها خيرًا، فإن لهم ذمة ورحمًا".
وفي رواية: "فإذا افتتحتموها، فأحسنوا إلى أهلها، فإن لهم ذمة ورحمًا" أو قال: "ذمة وصهرًا" ((رواه مسلم)).
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlar shubhasiz bir yerni fath etasizlarki, unda qiyrot (deb ataladigan oʻlchov) zikr qilinadi. Bas, uning ahliga yaxshilik qilishni (bir-biringizga) tavsiya qilinglar, chunki ularning (sizlar zimmangizda) zimmasi (himoya haqqi) va qarindoshligi bor. Qachon ikki kishi bir gʻisht oʻrni (kichik joy) uchun urishayotganini koʻrsangiz, undan (oʻsha yerdan) chiqib keting», — dedilar. (Abdurahmon) dedi: Soʻng u (Abu Zar) Shurahbil ibn Hasananing ikki oʻgʻli — Rabiʼa va Abdurahmonning bir gʻisht oʻrni (kichik joy) uchun talashayotganlari yonidan oʻtib qoldi-da, oʻsha yerdan chiqib ketdi.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлар шубҳасиз бир ерни фатҳ этасизларки, унда қийрот (деб аталадиган ўлчов) зикр қилинади. Бас, унинг аҳлига яхшилик қилишни (бир-бирингизга) тавсия қилинглар, чунки уларнинг (сизлар зиммангизда) зиммаси (ҳимоя ҳаққи) ва қариндошлиги бор. Қачон икки киши бир ғишт ўрни (кичик жой) учун уришаётганини кўрсангиз, ундан (ўша ердан) чиқиб кетинг», — дедилар. (Абдураҳмон) деди: Сўнг у (Абу Зар) Шураҳбил ибн Ҳасананинг икки ўғли — Рабиъа ва Абдураҳмоннинг бир ғишт ўрни (кичик жой) учун талашаётганлари ёнидан ўтиб қолди-да, ўша ердан чиқиб кетди.
- وعن أبي ذر رضي الله عنه ، قال: قال رسول الله ،صلى الله عليه وسلم "إنى أرى ما لا ترون؛ أطت السماء وحق لها أن تئط، ما فيها موضع أربع أصابع إلا وملك واضع جبهته ساجداً لله تعالى، والله لو تعلمون ما أعلم، لضحكتم قليلاً، ولبكيتم كثيراً، وما تلذذتم بالنساء على الفرش، ولخرجتم إلى الصعدات تجأورن إلى الله تعالى" ((رواه الترمذي وقال: حديث حسن)).
و أطت بفتح الهمزة وتشديد الطاء
و تئط بفتح التاء وبعدها همزة مكسورة، والأطيط: صوت الرحل والقتب وشبههما، ومعناه: أن كثرة من في السماء من الملائكة العابدين قد أثقلتها حتى أطت.
Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlar koʻrmagan narsani koʻraman va sizlar eshitmagan narsani eshitaman. Osmon gʻiyqilladi — uning gʻiyqillashga haqqi bor. Unda toʻrt barmoq (koʻ)gina ham boʻsh joy yoʻqki, oʻsha yerda bir farishta peshonasini qoʻyib, Allohga sajda qilayotgan boʻlmasin. Agar men bilgan narsani bilganingizda edi, oz kulardingiz, koʻp yigʻlardingiz va toʻshaklarda ayollardan lazzat olmas edingiz, balki Allohga (yor) tilab, ovoz chiqarib boʻsh-keng joylarga chiqib ketardingiz», dedilar. (Abu Zarr aytdi:) «Men kesib tashlanadigan bir daraxt boʻlishni qanchalar istardim». Abu Iso aytdi: Bu bobda Abu Hurayra, Oisha, Ibn Abbos va Anasdan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Bundan boshqa yoʻl bilan ham Abu Zarrning: «Men kesib tashlanadigan bir daraxt boʻlishni istardim», degani rivoyat qilinadi.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизлар кўрмаган нарсани кўраман ва сизлар эшитмаган нарсани эшитаман. Осмон ғийқиллади — унинг ғийқиллашга ҳаққи бор. Унда тўрт бармоқ (кў)гина ҳам бўш жой йўқки, ўша ерда бир фаришта пешонасини қўйиб, Аллоҳга сажда қилаётган бўлмасин. Агар мен билган нарсани билганингизда эди, оз кулардингиз, кўп йиғлардингиз ва тўшакларда аёллардан лаззат олмас эдингиз, балки Аллоҳга (ёр) тилаб, овоз чиқариб бўш-кенг жойларга чиқиб кетардингиз», дедилар. (Абу Зарр айтди:) «Мен кесиб ташланадиган бир дарахт бўлишни қанчалар истардим». Абу Исо айтди: Бу бобда Абу Ҳурайра, Оиша, Ибн Аббос ва Анасдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Бундан бошқа йўл билан ҳам Абу Заррнинг: «Мен кесиб ташланадиган бир дарахт бўлишни истардим», дегани ривоят қилинади.
- وعن أبي ذر، رضي الله عنه ، قال: قال النبي صلى الله عليه وسلم : "يقول الله عز وجل: من جاء بالحسنة، فله عشر أمثالها أو أزيد، ومن جاء بالسيئة، فجزاء سيئة سيئة مثلها أوغفر. ومن تقرب مني شبراً ، تقربت منها ذراعا، ومن تقرب منى ذراعاً ، تقربت منه باعاً، ومن أتاني يمشي ، أتيته هرولة، ومن لقينى بقراب الأرض خطيئة لايشرك به شيئاً ، لقيته بمثلها مغفرة" ((رواه مسلم)).
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla shunday deydi: ‹Kim bir yaxshilik bilan kelsa, unga oʻshanga oʻxshash oʻn (savob) bor, hatto men yana ziyoda qilaman. Kim bir yomonlik bilan kelsa, uning jazosi oʻshanga oʻxshash bitta yomonlik (gunoh)dir, yoki men kechiraman. Kim menga bir qarich yaqinlashsa, men unga bir tirsak yaqinlashaman; kim menga bir tirsak yaqinlashsa, men unga bir quloch yaqinlashaman; kim menga yurib kelsa, men unga shoshilib (yugurib) boraman; kim menga yer yuzini toʻldiradigan miqdorda xato (gunoh) bilan, lekin menga hech narsani sherik qilmagan holda yoʻliqsa, men unga oʻshancha magʻfirat bilan yoʻliqaman›», — dedilar.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла шундай дейди: ‹Ким бир яхшилик билан келса, унга ўшанга ўхшаш ўн (савоб) бор, ҳатто мен яна зиёда қиламан. Ким бир ёмонлик билан келса, унинг жазоси ўшанга ўхшаш битта ёмонлик (гуноҳ)дир, ёки мен кечираман. Ким менга бир қарич яқинлашса, мен унга бир тирсак яқинлашаман; ким менга бир тирсак яқинлашса, мен унга бир қулоч яқинлашаман; ким менга юриб келса, мен унга шошилиб (югуриб) бораман; ким менга ер юзини тўлдирадиган миқдорда хато (гуноҳ) билан, лекин менга ҳеч нарсани шерик қилмаган ҳолда йўлиқса, мен унга ўшанча мағфират билан йўлиқаман›», — дедилар.
- وعن أبي ذر رضي الله عنه ، قال كنت أمشى مع النبي صلى الله عليه وسلم في حرة بالمدينة ، فاستقبلنا أحد فقال: "يا أبا ذر" قلت: لبيك يا رسول الله. فقال: "ما يسرني أن عندي مثل أحد هذا ذهبا تمضى علي ثلاثة أيام وعندي منه دينار، إلا شئ أرصده لدين، إلا أن أقول له به في عباد الله هكذا، وهكذا وهكذا" عن يمينه وعن شماله ومن خلفه، ثم سار فقال: "إن الأكثرين هم الأقلون يوم القيامة إلا من قال بالمال هكذا وهكذا وهكذا" عن يمينه وعن شماله ومن خلفه" وقليل ما هم" ثم قال لى "مكانك لا تبرح حتى آتيك" ثم انطلق في سواد الليل حتى توارى، فسمعت صوتا قد ارتفع ، فتخوفت أن يكون أحد عرض للنبى، صلى الله عليه وسلم، فأردت أن آتيه فذكرت قوله: "لا تبرح حتى آتيك" فلم أبرح حتى أتانى، فقلت : لقد سمعت صوتاً تخوفت منه، فذكرت له، فقال: "وهل سمعته؟" قلت: نعم، قال: "ذاك جبريل أتانى فقال: من مات من أمتك لا يشرك بالله شيئاً دخل الجنة، قلت: وإن زنى وإن سرق؟ قال: وإن زنى وإن سرق" ((متفق عليه وهذا لفظ البخاري)).
(Abu Zarr (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Paygʻambar ﷺ bilan Madinaning Harrasida (toshli yerida) yurardim; oldimizdan Uhud koʻrindi. U zot: «Ey Abu Zarr!» dedilar. Men: «Labbay, yo Rasululloh», dedim. U zot: «Menda mana shu Uhuddek oltin boʻlib, uning bir dinori — qarz uchun ajratib qoʻyadiganimdan boshqasi — mening oldimda uch (kun) oʻtgancha qolishi meni xursand qilmaydi; magar men uni Allohning bandalari (orasida) mana bunday, bunday va bunday — (qoʻllari bilan) oʻng, soʻl va orqa tomonlariga (ishora qilib) — taqsimlasam (xursand boʻlardim)», dedilar. Soʻng u zot yurib: «Mol-dunyosi koʻplar — Qiyomat kunida (savobi) ozlardir; magar mana bunday, bunday va bunday — oʻng, soʻl va orqasiga (sarflab) — deganlar bundan mustasno; ammo ular ozdir», dedilar. Soʻng u zot menga: «Joyingda (turaver), men kelguncha jilmagin», dedilar va tun qorongʻusida ketib, koʻzdan gʻoyib boʻldilar. Shunda men koʻtarilgan bir ovozni eshitdim va Paygʻambar ﷺga biror narsa boʻlmadimikan deb qoʻrqdim; u zotning oldilariga bormoqchi boʻldim, lekin u zotning menga: ‹Men kelguncha jilmagin› deganlari yodimga tushib, jilmadim — toki u zot oldimga keldilar. Men: «Yo Rasululloh, men bir ovoz eshitib, qoʻrqib ketdim», deb (boʻlganini) aytib berdim. U zot: «Sen uni eshitdingmi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot: «U — Jibril edi; u menga kelib: ‹Ummatingdan kim Allohga hech narsani sherik qilmagan holda oʻlsa, jannatga kiradi› dedi», dedilar. Men: «Garchi u zino qilgan, garchi oʻgʻrilik qilgan boʻlsa ham(mi)?» dedim. U zot: «Garchi u zino qilgan, garchi oʻgʻrilik qilgan boʻlsa ham», dedilar.(Абу Зарр (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Пайғамбар ﷺ билан Мадинанинг Ҳаррасида (тошли ерида) юрардим; олдимиздан Уҳуд кўринди. У зот: «Эй Абу Зарр!» дедилар. Мен: «Лаббай, ё Расулуллоҳ», дедим. У зот: «Менда мана шу Уҳуддек олтин бўлиб, унинг бир динори — қарз учун ажратиб қўядиганимдан бошқаси — менинг олдимда уч (кун) ўтганча қолиши мени хурсанд қилмайди; магар мен уни Аллоҳнинг бандалари (орасида) мана бундай, бундай ва бундай — (қўллари билан) ўнг, сўл ва орқа томонларига (ишора қилиб) — тақсимласам (хурсанд бўлардим)», дедилар. Сўнг у зот юриб: «Мол-дунёси кўплар — Қиёмат кунида (савоби) озлардир; магар мана бундай, бундай ва бундай — ўнг, сўл ва орқасига (сарфлаб) — деганлар бундан мустасно; аммо улар оздир», дедилар. Сўнг у зот менга: «Жойингда (туравер), мен келгунча жилмагин», дедилар ва тун қоронғусида кетиб, кўздан ғойиб бўлдилар. Шунда мен кўтарилган бир овозни эшитдим ва Пайғамбар ﷺга бирор нарса бўлмадимикан деб қўрқдим; у зотнинг олдиларига бормоқчи бўлдим, лекин у зотнинг менга: ‹Мен келгунча жилмагин› деганлари ёдимга тушиб, жилмадим — токи у зот олдимга келдилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, мен бир овоз эшитиб, қўрқиб кетдим», деб (бўлганини) айтиб бердим. У зот: «Сен уни эшитдингми?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «У — Жибрил эди; у менга келиб: ‹Умматингдан ким Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмаган ҳолда ўлса, жаннатга киради› деди», дедилар. Мен: «Гарчи у зино қилган, гарчи ўғрилик қилган бўлса ҳам(ми)?» дедим. У зот: «Гарчи у зино қилган, гарчи ўғрилик қилган бўлса ҳам», дедилар.
- وعن أبى ذر رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: “ يا أبا ذر إني أراك ضعيفاً، وإنى أحبُّ لك ما أحب لنفسي، لا تأمرن على اثنين ولا تولين مال يتيم” ((رواه مسلم)).
Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Ey Abu Zarr, men seni zaif koʻryapman, oʻzim uchun yaxshi koʻrgan narsani sen uchun ham yaxshi koʻraman. Sen ikki kishiga ham amir boʻlma va yetimning molini boshqarma», dedilar.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эй Абу Зарр, мен сени заиф кўряпман, ўзим учун яхши кўрган нарсани сен учун ҳам яхши кўраман. Сен икки кишига ҳам амир бўлма ва етимнинг молини бошқарма», дедилар.
- وعنه قال: قلت يا رسول الله ألا تستعملني؟ فضرب بيده على منكبي ثم قال: “يا أبا ذر إنك ضعيف، وإنها أمانة، وإنها يوم القيامة خزي وندامة، إلا من أخذها بحقها، وأدى الذى عليه فيها” ((رواه مسلم)).
Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Allohning Rasuli, meni (biror mansabga) tayinlamaysizmi?» dedim. Shunda u zot qoʻllari bilan yelkamga urib: «Ey Abu Zarr, sen zaifsan, bu esa omonatdir. U qiyomat kuni xorlik va nadomatdir. Faqat uni haqqi bilan olib, undagi (masʼuliyat)ni ado etgan kishigina bundan mustasno», dedilar.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Аллоҳнинг Расули, мени (бирор мансабга) тайинламайсизми?» дедим. Шунда у зот қўллари билан елкамга уриб: «Эй Абу Зарр, сен заифсан, бу эса омонатдир. У қиёмат куни хорлик ва надоматдир. Фақат уни ҳаққи билан олиб, ундаги (масъулият)ни адо этган кишигина бундан мустасно», дедилар.
وَلِلتِّرْمِذِيِّ: عَنْ أَبِي ذَرٍّ نَحْوُهُ, وَصَحَّحَه ُ 1 .
Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Termiziy shunga oʻxshashini rivoyat qilib, uni sahih deb baholagan.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Термизий шунга ўхшашини ривоят қилиб, уни саҳиҳ деб баҳолаган.
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْهِ ثَوْبٌ أَبْيَضُ وَهُوَ نَائِمٌ ثُمَّ أَتَيْتُهُ وَقَدِ اسْتَيْقَظَ فَقَالَ: «مَا مِنْ عَبْدٍ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ مَاتَ عَلَى ذَلِكَ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ عَلَى رَغْمِ أَنْفِ أَبِي ذَرٍّ وَكَانَ أَبُو ذَرٍّ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا قَالَ وَإِنْ رَغِمَ أَنْفُ أَبِي ذَر»
(Abu Zarr (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Paygʻambar ﷺning oldilariga keldim, u zot oq kiyimda, uxlab yotgan edilar. Soʻng yana — u zot uygʻonganlaridan keyin — keldim. (U zot:) «Qaysi bir banda «La ilaha illalloh» desa, soʻng shu (kalima) ustida vafot etsa, albatta jannatga kiradi» dedilar. Men: «Zino qilsa va oʻgʻirlik qilsa hammi?» dedim. (U zot:) «Zino qilsa va oʻgʻirlik qilsa ham» dedilar. Men (yana): «Zino qilsa va oʻgʻirlik qilsa hammi?» dedim. (U zot:) «Zino qilsa va oʻgʻirlik qilsa ham» dedilar. Men (uchinchi bor): «Zino qilsa va oʻgʻirlik qilsa hammi?» dedim. (U zot:) «Zino qilsa va oʻgʻirlik qilsa ham — Abu Zarrning burni (xohlasa-xohlamasa) ishqilib!» dedilar. Abu Zarr buni rivoyat qilganida: «Abu Zarrning burni xafa boʻlsa ham» der edi. Abu Abdulloh (Buxoriy) aytdi: Bu (hukm) oʻlim chogʻida yoki undan oldin (boʻladi); qachonki (banda) tavba qilsa, nadomat chekib «La ilaha illalloh» desa, unga magʻfirat qilinadi.(Абу Зарр (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Пайғамбар ﷺнинг олдиларига келдим, у зот оқ кийимда, ухлаб ётган эдилар. Сўнг яна — у зот уйғонганларидан кейин — келдим. (У зот:) «Қайси бир банда «Ла илаҳа иллаллоҳ» деса, сўнг шу (калима) устида вафот эца, албатта жаннатга киради» дедилар. Мен: «Зино қилса ва ўғирлик қилса ҳамми?» дедим. (У зот:) «Зино қилса ва ўғирлик қилса ҳам» дедилар. Мен (яна): «Зино қилса ва ўғирлик қилса ҳамми?» дедим. (У зот:) «Зино қилса ва ўғирлик қилса ҳам» дедилар. Мен (учинчи бор): «Зино қилса ва ўғирлик қилса ҳамми?» дедим. (У зот:) «Зино қилса ва ўғирлик қилса ҳам — Абу Заррнинг бурни (хоҳласа-хоҳламаса) ишқилиб!» дедилар. Абу Зарр буни ривоят қилганида: «Абу Заррнинг бурни хафа бўлса ҳам» дер эди. Абу Абдуллоҳ (Бухорий) айтди: Бу (ҳукм) ўлим чоғида ёки ундан олдин (бўлади); қачонки (банда) тавба қилса, надомат чекиб «Ла илаҳа иллаллоҳ» деса, унга мағфират қилинади.
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ الْحُبُّ فِي اللَّهِ وَالْبُغْضُ فِي اللَّهِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Amallarning eng afzali — Alloh yoʻlida sevish va Alloh yoʻlida nafratlanishdir», dedilar.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Амалларнинг энг афзали — Аллоҳ йўлида севиш ва Аллоҳ йўлида нафратланишдир», дедилар.
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ فَارَقَ الْجَمَاعَةَ شبْرًا فقد خلع رقة الْإِسْلَامِ مِنْ عُنُقِهِ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَأَبُو دَاوُدَ
Ahmad ibn Yunus bizga shunday hadis aytib berdi: bizga Zuhayr va Abu Bakr ibn Ayyosh va Mandal, Mutarrifdan, u Abu Jahmdan, u Xolid ibn Vahbondan, u Abu Zardan rivoyat qildilarki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Kim jamoatdan bir qarich ajralsa, bas, Islom rishtasini boʼynidan yechib tashlabdi.»Аҳмад ибн Юнус бизга шундай ҳадис айтиб берди: бизга Зуҳайр ва Абу Бакр ибн Айёш ва Мандал, Мутаррифдан, у Абу Жаҳмдан, у Холид ибн Ваҳбондан, у Абу Зардан ривоят қилдиларки, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Ким жамоатдан бир қарич ажралса, бас, Ислом риштасини бўйнидан ечиб ташлабди.»
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «ثَلَاثَةٌ لَا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ» . قَالَ أَبُو ذَرٍّ: خَابُوا وَخَسِرُوا مَنْ هُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «الْمُسْبِلُ وَالْمَنَّانٌ وَالْمُنَفِّقُ سِلْعَتَهُ بِالْحلف الْكَاذِب» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan, u Paygʻambar ﷺ dan rivoyat qilinadi. (Paygʻambar): «Uch (toifa) borki, Alloh qiyomat kuni ularga gapirmaydi, ularga qaramaydi va ularni poklamaydi; ular uchun alamli azob bordir», dedilar. (Roviy) dedi: Shunda Rasululloh ﷺ buni uch marta oʻqidilar. Abu Zarr: «Ular noumid boʻldi va ziyon koʻrdi! Ular kim, ey Allohning Rasuli?» dedi. (Paygʻambar): «(Kiyimini) isbol qiluvchi (toʻpiqdan past tushiruvchi), minnat qiluvchi va molini yolgʻon qasam bilan sotuvchidir», dedilar.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан, у Пайғамбар ﷺ дан ривоят қилинади. (Пайғамбар): «Уч (тоифа) борки, Аллоҳ қиёмат куни уларга гапирмайди, уларга қарамайди ва уларни покламайди; улар учун аламли азоб бордир», дедилар. (Ровий) деди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ буни уч марта ўқидилар. Абу Зарр: «Улар ноумид бўлди ва зиён кўрди! Улар ким, эй Аллоҳнинг Расули?» деди. (Пайғамбар): «(Кийимини) исбол қилувчи (тўпиқдан паст туширувчи), миннат қилувчи ва молини ёлғон қасам билан сотувчидир», дедилар.
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِخْوَانُكُمْ جَعَلَهُمُ اللَّهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ فَمَنْ جَعَلَ اللَّهُ أَخَاهُ تَحْتَ يَدَيْهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِمَّا يَأْكُلُ وَلْيُلْبِسْهُ مِمَّا يَلْبَسُ وَلَا يُكَلِّفْهُ مِنَ الْعَمَلِ مَا يَغْلِبُهُ فَإِنْ كَلَّفَهُ مَا يَغْلِبُهُ فَلْيُعِنْهُ عَلَيْهِ»
(Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi.) (Maʼrur aytdi:) Men uning (Abu Zarrning) egnida bir burd, qulining egnida (ham) bir burd (boʻlganini) koʻrdim va: «Agar mana shuni (qulnikini) olib kiysang, (toʻla) hulla boʻlardi, unga esa boshqa kiyim berarding» dedim. U: «Men bilan bir kishi oʻrtasida gap (janjal) boʻlgan edi; uning onasi ajam (arab boʻlmagan) edi, men uni (onasi bilan) kamsitdim (soʻkdim). U meni Paygʻambar ﷺga (shikoyat qilib) aytdi. (U zot) menga: ‹Sen falon (kishi)ni soʻkdingmi?› dedilar. Men: ‹Ha› dedim. (U zot:) ‹Uning onasini kamsitdingmi?› dedilar. Men: ‹Ha› dedim. (U zot:) ‹Sen — oʻzingda johiliyat (xulqi) bor bir kishidirsan› dedilar. Men: ‹Mana shu chogʻimda, keksa yoshimda (ham)mi?› dedim. (U zot:) ‹Ha; ular (qullar) — sizlarning birodarlaringizdir; Alloh ularni sizlarning qoʻllaringiz ostida (xizmatchi) qildi. Bas, kimning birodari uning qoʻli ostida boʻlsa, uni oʻzi yeydigan (taom)dan yedirsin, oʻzi kiyadigan (kiyim)dan kiydirsin va unga — oʻziga ogʻir keladigan ishni yuklamasin; agar unga ogʻir keladigan (ish) yuklasa, unga (oʻzi) yordam bersin› dedilar» dedi.(Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади.) (Маърур айтди:) Мен унинг (Абу Заррнинг) эгнида бир бурд, қулининг эгнида (ҳам) бир бурд (бўлганини) кўрдим ва: «Агар мана шуни (қулникини) олиб кийсанг, (тўла) ҳулла бўларди, унга эса бошқа кийим берардинг» дедим. У: «Мен билан бир киши ўртасида гап (жанжал) бўлган эди; унинг онаси ажам (араб бўлмаган) эди, мен уни (онаси билан) камситдим (сўкдим). У мени Пайғамбар ﷺга (шикоят қилиб) айтди. (У зот) менга: ‹Сен фалон (киши)ни сўкдингми?› дедилар. Мен: ‹Ҳа› дедим. (У зот:) ‹Унинг онасини камситдингми?› дедилар. Мен: ‹Ҳа› дедим. (У зот:) ‹Сен — ўзингда жоҳилият (хулқи) бор бир кишидирсан› дедилар. Мен: ‹Мана шу чоғимда, кекса ёшимда (ҳам)ми?› дедим. (У зот:) ‹Ҳа; улар (қуллар) — сизларнинг биродарларингиздир; Аллоҳ уларни сизларнинг қўлларингиз остида (хизматчи) қилди. Бас, кимнинг биродари унинг қўли остида бўлса, уни ўзи ейдиган (таом)дан едирсин, ўзи киядиган (кийим)дан кийдирсин ва унга — ўзига оғир келадиган ишни юкламасин; агар унга оғир келадиган (иш) юкласа, унга (ўзи) ёрдам берсин› дедилар» деди.
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ لَاءَمَكُمْ مِنْ مَمْلُوكِيكُمْ فَأَطْعِمُوهُ مِمَّا تَأْكُلُونَ وَاكْسُوهُ مِمَّا تَكْسُونَ وَمَنْ لَا يُلَائِمُكُمْ مِنْهُمْ فَبِيعُوهُ وَلَا تُعَذِّبُوا خَلَقَ اللَّهِ» . رَوَاهُ أَحْمد وَأَبُو دَاوُد
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Qullaringizdan sizlarga moʻl kelganlarini oʻzlaringiz yeydigan narsadan yediring va oʻzlaringiz kiyadigan narsadan kiydiring. Ulardan sizlarga toʻgʻri kelmaganlarini esa soting va Allohning bandalariga azob bermang».Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Қулларингиздан сизларга мўл келганларини ўзларингиз ейдиган нарсадан едиринг ва ўзларингиз киядиган нарсадан кийдиринг. Улардан сизларга тўғри келмаганларини эса сотинг ва Аллоҳнинг бандаларига азоб берманг».
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: سَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ؟ قَالَ: «إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَجِهَادٌ فِي سَبِيلِهِ» قَالَ: قُلْتُ: فَأَيُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ؟ قَالَ: «أَغْلَاهَا ثَمَنًا وَأَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا» . قُلْتُ: فَإِنْ لَمْ أَفْعَلْ؟ قَالَ: «تُعِينُ صَانِعًا أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ» . قُلْتُ: فَإِنْ لَمْ أَفْعَلْ؟ قَالَ: «تَدَعُ النَّاسَ مِنَ الشَّرِّ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ تَصَدَّقُ بهَا على نَفسك»
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺ dan: «Qaysi amal eng afzal?» — deb soʻradim. U zot: «Allohga iymon keltirish va Uning yoʻlida jihod qilish», — deb javob berdilar. Soʻng men: «Qaysi (qul) ozod qilish eng afzal?» — dedim. U zot: «Eng qimmatli va xojasi uchun eng sevimli (qul)ni ozod qilish», — dedilar. Men: «Agar buni qilishga qurbim yetmasa-chi?» — dedim. U zot: «(Unda) ojizga yordam ber, yoki oʻzi (ish) qila olmaydigan kishi uchun yaxshilik qil», — dedilar. Men: «Agar buni (ham) qila olmasam-chi?» — dedim. U zot: «(Unda) odamlarga zarar yetkazishdan tiyil — chunki bu — oʻzing uchun sadaqa (savob) hisoblanadi», — dedilar.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺ дан: «Қайси амал энг афзал?» — деб сўрадим. У зот: «Аллоҳга иймон келтириш ва Унинг йўлида жиҳод қилиш», — деб жавоб бердилар. Сўнг мен: «Қайси (қул) озод қилиш энг афзал?» — дедим. У зот: «Энг қимматли ва хожаси учун энг севимли (қул)ни озод қилиш», — дедилар. Мен: «Агар буни қилишга қурбим етмаса-чи?» — дедим. У зот: «(Унда) ожизга ёрдам бер, ёки ўзи (иш) қила олмайдиган киши учун яхшилик қил», — дедилар. Мен: «Агар буни (ҳам) қила олмасам-чи?» — дедим. У зот: «(Унда) одамларга зарар етказишдан тийил — чунки бу — ўзинг учун садақа (савоб) ҳисобланади», — дедилар.
عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ كَشَفَ سِتْرًا فَأَدْخَلَ بَصَرَهُ فِي الْبَيْتِ قَبْلَ أَنْ يُؤْذَنَ لَهُ فَرَأَى عَوْرَةَ أَهْلِهِ فَقَدْ أَتَى حَدًّا لَا يَحِلُّ لَهُ أَنْ يَأْتِيَهُ وَلَوْ أَنَّهُ حِينَ أَدْخَلَ بَصَرَهُ فَاسْتَقْبَلَهُ رَجُلٌ فَفَقَأَ عَيْنَهُ مَا عَيَّرْتُ عَلَيْهِ وَإِنْ مَرَّ الرَّجُلُ عَلَى بَابٍ لَا سِتْرَ لَهُ غَيْرِ مُغْلَقٍ فَنَظَرَ فَلَا خَطِيئَةَ عَلَيْهِ إِنَّمَا الْخَطِيئَةُ عَلَى أَهْلِ الْبَيْتِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيب
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim izn berilishidan oldin pardani koʻtarib, koʻzini uyga tiqsa-yu, uy ahlining avratini koʻrib qolsa, oʻziga halol boʻlmagan bir gunoh (chegara)ga yetibdi. Agar u koʻzini tiqqan paytida bir kishi roʻbaroʻ kelib, uning koʻzlarini chiqarib yuborsa, men buni qoralamasdim. Agar bir kishi pardasi yoʻq, yopilmagan eshik yonidan oʻtib qarab qolsa, unga gunoh yoʻq, gunoh faqat uy ahlining boʻynidadir», dedilar. Bu bobda Abu Hurayra va Abu Umomadan ham (hadislar) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni shu tarzda faqat Ibn Lahianing hadisidan bilamiz. Abu Abdurahmon al-Hubuliyning ismi Abdulloh ibn Yaziddir.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким изн берилишидан олдин пардани кўтариб, кўзини уйга тиқса-ю, уй аҳлининг авратини кўриб қолса, ўзига ҳалол бўлмаган бир гуноҳ (чегара)га етибди. Агар у кўзини тиққан пайтида бир киши рўбарў келиб, унинг кўзларини чиқариб юборса, мен буни қораламасдим. Агар бир киши пардаси йўқ, ёпилмаган эшик ёнидан ўтиб қараб қолса, унга гуноҳ йўқ, гуноҳ фақат уй аҳлининг бўйнидадир», дедилар. Бу бобда Абу Ҳурайра ва Абу Умомадан ҳам (ҳадислар) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни шу тарзда фақат Ибн Лаҳианинг ҳадисидан биламиз. Абу Абдураҳмон ал-Ҳубулийнинг исми Абдуллоҳ ибн Язиддир.
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا أَبَا ذَرٍّ» قُلْتُ: لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ: «كَيْفَ أَنْتَ إِذَا أَصَابَ النَّاسَ مَوْتٌ يَكُونُ الْبَيْتُ فِيهِ بِالْوَصِيفِ» يَعْنِي الْقَبْرَ قُلْتُ: اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ: «عَلَيْكَ بِالصَّبْرِ» قَالَ حمَّادُ بنُ أبي سُليمانَ: تُقْطَعُ يَدُ النَّبَّاشِ لِأَنَّهُ دَخَلَ عَلَى الْمَيْتِ بيتَه. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Ey Abu Zarr!», dedilar. Men: «Labbay, ey Rasululloh, amringizga shayman», dedim. U zot: «Odamlarga shunday oʻlim yetganda, qabr bir gʻulom (bahosida) boʻlganda, ahvoling qanday boʻladi?», dedilar — yaʼni qabrni nazarda tutdilar. Men: «Allohu Rasuluhu aʼlam (Alloh va Uning Rasuli yaxshiroq biladi)», dedim — yoki: «Alloh va Uning Rasuli men uchun nimani ixtiyor qilsalar», dedim. U zot: «Sabr qilgin», dedilar — yoki: «Sabr qilasan», dedilar. Abu Dovud aytdi: Hammod ibn Abu Sulaymon: «Qabr oʻgʻrisining qoʻli kesiladi, chunki u marhumning uyiga kirgan boʻladi», dedi.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эй Абу Зарр!», дедилар. Мен: «Лаббай, эй Расулуллоҳ, амрингизга шайман», дедим. У зот: «Одамларга шундай ўлим етганда, қабр бир ғулом (баҳосида) бўлганда, аҳволинг қандай бўлади?», дедилар — яъни қабрни назарда тутдилар. Мен: «Аллоҳу Расулуҳу аълам (Аллоҳ ва Унинг Расули яхшироқ билади)», дедим — ёки: «Аллоҳ ва Унинг Расули мен учун нимани ихтиёр қилсалар», дедим. У зот: «Сабр қилгин», дедилар — ёки: «Сабр қиласан», дедилар. Абу Довуд айтди: Ҳаммод ибн Абу Сулаймон: «Қабр ўғрисининг қўли кесилади, чунки у марҳумнинг уйига кирган бўлади», деди.
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا تَسْتَعْمِلُنِي؟ قَالَ: فَضَرَبَ بِيَدِهِ عَلَى مَنْكِبِي ثُمَّ قَالَ: «يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّكَ ضَعِيفٌ وَإِنَّهَا أَمَانَةٌ وَإِنَّهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ خِزْيٌ وَنَدَامَةٌ إِلَّا مَنْ أَخَذَهَا بِحَقِّهَا وَأَدَّى الَّذِي عَلَيْهِ فِيهَا» . وَفِي رِوَايَةٍ: قَالَ لَهُ: «يَا أَبَا ذَرٍّ إِنِّي أَرَاكَ ضَعِيفًا وَإِنِّي أُحِبُّ لَكَ مَا أُحِبُّ لِنَفْسِي لَا تَأَمَّرَنَّ عَلَى اثْنَيْنِ وَلَا تَوَلَّيَنَّ مَالَ يَتِيمٍ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Yo Rasululloh! Meni ishga (mansabga) tayinlamaysizmi?» dedim. (Abu Zar) dedi: Shunda u zot qoʻllari bilan yelkamga urib, soʻng: «Ey Abu Zar, sen zaifsan, u (amirlik) esa omonatdir va u qiyomat kuni xorlik hamda nadomat boʻladi; faqat uni haqqi bilan olib, undagi zimmasidagi (vazifa)ni ado etgan kishidan boshqasi uchun», dedilar.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Ё Расулуллоҳ! Мени ишга (мансабга) тайинламайсизми?» дедим. (Абу Зар) деди: Шунда у зот қўллари билан елкамга уриб, сўнг: «Эй Абу Зар, сен заифсан, у (амирлик) эса омонатдир ва у қиёмат куни хорлик ҳамда надомат бўлади; фақат уни ҳаққи билан олиб, ундаги зиммасидаги (вазифа)ни адо этган кишидан бошқаси учун», дедилар.
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «كَيْفَ أَنْتُمْ وَأَئِمَّةً مِنْ بَعْدِي يَسْتَأْثِرُونَ بِهَذَا الْفَيْءِ؟» . قُلْتُ: أَمَا وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ أَضَعُ سَيْفِي عَلَى عَاتِقِي ثُمَّ أَضْرِبُ بِهِ حَتَّى أَلْقَاكَ قَالَ: «أَوَلَا أَدُلُّكَ عَلَى خَيْرٍ مِنْ ذَلِكَ؟ تَصْبِرُ حَتَّى تَلقانِي» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Abdulloh ibn Muhammad an-Nufayliy bizga shunday hadis aytib berdi: bizga Zuhayr aytib berdi: bizga Mutarrif ibn Tarif aytib berdi, Abul-Jahmdan, u Xolid ibn Vahbondan, u Abu Zardan rivoyat qilib aytdi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Mendan keyin bu fayʼni (oʼzlariga) xos qilib oluvchi imomlar (kelsa), siz qanday boʼlasiz?» Men: «U holda, seni haq bilan yuborgan Zot ila qasamki, qilichimni yelkamga qoʼyaman, soʼng u bilan seni uchratguncha yoki senga qoʼshilguncha uraveraman», dedim. U zot: «Senga shundan koʼra yaxshiroq narsani koʼrsataymi? Meni uchratgunga qadar sabr qilasan», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муҳаммад ан-Нуфайлий бизга шундай ҳадис айтиб берди: бизга Зуҳайр айтиб берди: бизга Мутарриф ибн Тариф айтиб берди, Абул-Жаҳмдан, у Холид ибн Ваҳбондан, у Абу Зардан ривоят қилиб айтди: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Мендан кейин бу файъни (ўзларига) хос қилиб олувчи имомлар (келса), сиз қандай бўласиз?» Мен: «У ҳолда, сени ҳақ билан юборган Зот ила қасамки, қиличимни елкамга қўяман, сўнг у билан сени учратгунча ёки сенга қўшилгунча уравераман», дедим. У зот: «Сенга шундан кўра яхшироқ нарсани кўрсатайми? Мени учратгунга қадар сабр қиласан», дедилар.
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «سِتَّةَ أَيَّامٍ اعْقِلْ يَا أَبَا ذَرٍّ مَا يُقَالُ لَكَ بَعْدُ» فَلَمَّا كَانَ الْيَوْمُ السَّابِعُ قَالَ: «أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللَّهِ فِي سِرِّ أَمْرِكَ وَعَلَانِيَتِهِ وَإِذَا أَسَأْتَ فَأَحْسِنْ وَلَا تَسْأَلَنَّ أَحَدًا شَيْئًا وَإِنْ سَقَطَ سَوْطُكَ وَلَا تَقْبِضْ أَمَانَةً وَلَا تَقْضِ بَيْنَ اثْنَيْنِ»
Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ olti kun davomida: «Ey Abu Zarr, keyin senga aytiladigan narsani yaxshi anglab ol», dedilar. Yettinchi kun boʻlganda esa: «Senga oshkora va yashirin holingda Allohdan qoʻrqishni (taqvoni) tavsiya qilaman. Yomonlik qilsang, ortidan yaxshilik qil. Hech kimdan hech narsa soʻrama, hatto qamching tushib ketsa ham. Omonatni qabul qilma va ikki kishi orasida hukm chiqarma», dedilar. Ahmad rivoyat qilgan.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ олти кун давомида: «Эй Абу Зарр, кейин сенга айтиладиган нарсани яхши англаб ол», дедилар. Еттинчи кун бўлганда эса: «Сенга ошкора ва яширин ҳолингда Аллоҳдан қўрқишни (тақвони) тавсия қиламан. Ёмонлик қилсанг, ортидан яхшилик қил. Ҳеч кимдан ҳеч нарса сўрама, ҳатто қамчинг тушиб кетса ҳам. Омонатни қабул қилма ва икки киши орасида ҳукм чиқарма», дедилар. Аҳмад ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «مَنِ ادَّعَى مَا لَيْسَ لَهُ فَلَيْسَ مِنَّا وَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ
Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺni: «Kim oʻziga tegishli boʻlmagan narsani daʼvo qilsa, u bizdan emas. U oʻz oʻrnini doʻzaxdan tayyorlab olaversin», deb aytayotganlarini eshitdi.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺни: «Ким ўзига тегишли бўлмаган нарсани даъво қилса, у биздан эмас. У ўз ўрнини дўзахдан тайёрлаб олаверсин», деб айтаётганларини эшитди.
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ أَحْسَنَ مَا غُيِّرَ بِهِ الشَّيْبُ الْحِنَّاءُ وَالْكَتَمُ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ
Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, bu oq sochni oʻzgartirish uchun eng yaxshi narsa — xina va katam (degan oʻsimlik)dir», dedilar.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, бу оқ сочни ўзгартириш учун энг яхши нарса — хина ва катам (деган ўсимлик)дир», дедилар.
وَعَن أبي ذَر قَالَ: كُنْتُ رَدِيفًا خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا علىحمار فَلَمَّا جَاوَزْنَا بُيُوتَ الْمَدِينَةِ قَالَ: «كَيْفَ بِكَ يَا أَبَا ذَرٍّ إِذَا كَانَ بِالْمَدِينَةِ جُوعٌ تَقُومُ عَنْ فِرَاشِكَ وَلَا تَبْلُغُ مَسْجِدَكَ حَتَّى يُجْهِدَكَ الْجُوعُ؟» قَالَ: قُلْتُ: اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ: «تَعَفَّفْ يَا أَبَا ذَرٍّ» . قَالَ: «كَيْفَ بِكَ يَا أَبَا ذَرٍّ إِذَا كَانَ بِالْمَدِينَةِ مَوْتٌ يَبْلُغُ الْبَيْتَ الْعَبْدُ حَتَّى إِنَّهُ يُبَاعُ الْقَبْرُ بِالْعَبْدِ؟» . قَالَ: قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ: «تَصْبِرُ يَا أَبَا ذَرٍّ» . قَالَ: «كَيْفَ بِكَ يَا أَبَا ذَرٍّ إِذَا كَانَ بِالْمَدِينَةِ قَتْلٌ تَغْمُرُ الدِّمَاءُ أَحْجَارَ الزَّيْتِ؟» قَالَ: قُلْتُ: اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ: «تَأْتِي مَنْ أَنْتَ مِنْهُ» . قَالَ: قُلْتُ: وَأَلْبَسُ السِّلَاحَ؟ قَالَ: «شَارَكْتَ الْقَوْمَ إِذًا» . قُلْتُ: فَكَيْفَ أَصْنَعُ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «إِنْ خَشِيتَ أَنْ يَبْهَرَكَ شُعَاعُ السَّيْفِ فَأَلْقِ نَاحِيَةَ ثَوْبِكَ عَلَى وَجْهِكَ لِيَبُوءَ بإِثمك وإِثمه» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni men eshakda Rasululloh ﷺ ning orqalarida mingashib ketayotgan edim. Madina uylaridan oʻtib olganimizda u zot: «Ey Abu Zar, Madinada ochlik boʻlib, oʻrningdan tursang-u, ochlik seni holdan toydirmaguncha masjidingga ham yeta olmasang, holing qanday boʻladi?» dedilar. Men: «Alloh va Uning Rasuli bilguvchiroqdir», dedim. U zot: «Iffatli boʻl (nafsingni tiy), ey Abu Zar», dedilar. Soʻng: «Ey Abu Zar, Madinada oʻlim shu qadar koʻp boʻlib, qabr bir qulning bahosiga sotiladigan darajaga yetsa, holing qanday boʻladi?» dedilar. Men: «Alloh va Uning Rasuli bilguvchiroqdir», dedim. U zot: «Sabr qilgin, ey Abu Zar», dedilar. Soʻng: «Ey Abu Zar, Madinada qatl (qonli fitna) boʻlib, qon Ahjaruz-Zayt toshlarini qoplab ketsa, holing qanday boʻladi?» dedilar. Men: «Alloh va Uning Rasuli bilguvchiroqdir», dedim. U zot: «Oʻzing mansub boʻlgan kishilar (qavming)nikiga borgin», dedilar. Men: «Qurol taqib olaymi?» dedim. U zot: «Unda sen ham fitna qilgan qavmga sherik boʻlib qolasan», dedilar. Men: «Unda nima qilay, ey Rasululloh?» dedim. U zot: «Agar qilich yaltirashi koʻzingni qamashtirib yuborishidan qoʻrqsang, koʻylagingning bir chetini yuzingga tashlab olgin — toki u sening gunohingni ham, oʻz gunohini ham koʻtarib ketsin», dedilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни мен эшакда Расулуллоҳ ﷺ нинг орқаларида мингашиб кетаётган эдим. Мадина уйларидан ўтиб олганимизда у зот: «Эй Абу Зар, Мадинада очлик бўлиб, ўрнингдан турсанг-у, очлик сени ҳолдан тойдирмагунча масжидингга ҳам ета олмасанг, ҳолинг қандай бўлади?» дедилар. Мен: «Аллоҳ ва Унинг Расули билгувчироқдир», дедим. У зот: «Иффатли бўл (нафсингни тий), эй Абу Зар», дедилар. Сўнг: «Эй Абу Зар, Мадинада ўлим шу қадар кўп бўлиб, қабр бир қулнинг баҳосига сотиладиган даражага етса, ҳолинг қандай бўлади?» дедилар. Мен: «Аллоҳ ва Унинг Расули билгувчироқдир», дедим. У зот: «Сабр қилгин, эй Абу Зар», дедилар. Сўнг: «Эй Абу Зар, Мадинада қатл (қонли фитна) бўлиб, қон Аҳжаруз-Зайт тошларини қоплаб кетса, ҳолинг қандай бўлади?» дедилар. Мен: «Аллоҳ ва Унинг Расули билгувчироқдир», дедим. У зот: «Ўзинг мансуб бўлган кишилар (қавминг)никига боргин», дедилар. Мен: «Қурол тақиб олайми?» дедим. У зот: «Унда сен ҳам фитна қилган қавмга шерик бўлиб қоласан», дедилар. Мен: «Унда нима қилай, эй Расулуллоҳ?» дедим. У зот: «Агар қилич ялтираши кўзингни қамаштириб юборишидан қўрқсанг, кўйлагингнинг бир четини юзингга ташлаб олгин — токи у сенинг гуноҳингни ҳам, ўз гуноҳини ҳам кўтариб кетсин», дедилар. Абу Довуд ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ غربت الشَّمْس: «أَيْن تذْهب؟» . قُلْتُ: اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ: " فَإِنَّهَا تَذْهَبُ حَتَّى تَسْجُدَ تَحْتَ الْعَرْشِ فَتَسْتَأْذِنُ فَيُؤْذَنُ لَهَا وَيُوشِكُ أَنْ تَسْجُدَ وَلَا يُقْبَلُ مِنْهَا وَتَسْتَأْذِنُ فَلَا يُؤْذَنُ لَهَا وَيُقَالُ لَهَا: ارْجِعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَطْلُعُ مِنْ مَغْرِبِهَا فَذَلِكَ قَوْلُهُ تَعَالَى " (والشمسُ تجْرِي لمستقرّ لَهَا)
قَالَ: «مستقرها تَحت الْعَرْش» . مُتَّفق عَلَيْهِ
Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ mendan quyosh botish paytida: «Quyosh (botish paytida) qaerga ketishini bilasanmi?» — deb soʻradi. Men: «Alloh va Uning Rasuli yaxshiroq biladi», — deb javob berdim. U zot: «U (quyosh) — to Arsh ostida sajdaga borib, yana koʻtarilishga ruxsat soʻraguncha — yuradi (sayohat qiladi) va unga ruxsat beriladi. Soʻng (shunday vaqt keladiki,) u sajda qilmoqchi boʻladi, lekin uning sajdasi qabul qilinmaydi va u oʻz yoʻlida (davom etishga) ruxsat soʻraydi, lekin unga ruxsat berilmaydi; balki unga — qaerdan kelgan boʻlsa, oʻsha yerga qaytish — buyuriladi va shu sabab u gʻarbdan chiqadi. Mana shu — Allohning: ‹Va quyosh oʻzining (belgilangan) qaror (oʻrni) tomon yuradi. Bu — Qudratli, Ilmli (Alloh)ning taqdiridir› (Yosin, 38) degan soʻzining maʼnosidir», — dedi.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ мендан қуёш ботиш пайтида: «Қуёш (ботиш пайтида) қаэрга кетишини биласанми?» — деб сўради. Мен: «Аллоҳ ва Унинг Расули яхшироқ билади», — деб жавоб бердим. У зот: «У (қуёш) — то Арш остида саждага бориб, яна кўтарилишга рухсат сўрагунча — юради (саёҳат қилади) ва унга рухсат берилади. Сўнг (шундай вақт келадики,) у сажда қилмоқчи бўлади, лекин унинг саждаси қабул қилинмайди ва у ўз йўлида (давом этишга) рухсат сўрайди, лекин унга рухсат берилмайди; балки унга — қаэрдан келган бўлса, ўша ерга қайтиш — буюрилади ва шу сабаб у ғарбдан чиқади. Мана шу — Аллоҳнинг: ‹Ва қуёш ўзининг (белгиланган) қарор (ўрни) томон юради. Бу — Қудратли, Илмли (Аллоҳ)нинг тақдиридир› (Ёсин, 38) деган сўзининг маъносидир», — деди.
عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: إِنَّ الصَّادِقَ الْمَصْدُوقَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنِي: " أَنَّ النَّاسَ يُحْشَرُونَ ثَلَاثَةَ أَفْوَاجٍ: فَوْجًا رَاكِبِينَ طَاعِمِينَ كَاسِينَ وفوجا تسحبنهم الْمَلَائِكَةُ عَلَى وُجُوهِهِمْ وَتَحْشُرُهُمُ النَّارُ وَفَوْجًا يَمْشُونَ وَيَسْعَوْنَ وَيُلْقِي اللَّهُ الْآفَةَ عَلَى الظَّهْرِ فَلَا يَبْقَى حَتَّى إِنَّ الرَّجُلَ لَتَكُونُ لَهُ الْحَدِيقَةُ يُعْطِيهَا بِذَاتِ الْقَتَبِ لَا يَقْدِرُ عَلَيْهَا ". رَوَاهُ النَّسَائِيّ
Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Sodiq va tasdiqlangan zot ﷺ menga aytdilar: «Odamlar uch guruh boʻlib toʻplanadilar: bir guruh minib, toʻyib yeb, kiyingan holda; bir guruhni farishtalar yuzlari bilan sudraydilar va ularni oʻt toʻplaydi; bir guruh esa piyoda yurib, urinib boradi. Olloh minadigan hayvonlarga ofat yuboradi, natijada birortasi qolmaydi. Hattoki bir kishining bogʻi boʻlsa, uni bir egarli tuyaga bergani bilan unga ega boʻla olmaydi», dedilar.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Содиқ ва тасдиқланган зот ﷺ менга айтдилар: «Одамлар уч гуруҳ бўлиб тўпланадилар: бир гуруҳ миниб, тўйиб еб, кийинган ҳолда; бир гуруҳни фаришталар юзлари билан судрайдилар ва уларни ўт тўплайди; бир гуруҳ эса пиёда юриб, уриниб боради. Оллоҳ минадиган ҳайвонларга офат юборади, натижада бирортаси қолмайди. Ҳаттоки бир кишининг боғи бўлса, уни бир эгарли туяга бергани билан унга эга бўла олмайди», дедилар.
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنِّي لَأَعْلَمُ آخِرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ وَآخِرَ أَهْلِ النَّارِ خُرُوجًا مِنْهَا رَجُلٌ يُؤْتَى بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُقَالُ: اعْرِضُوا عَلَيْهِ صِغَارَ ذُنُوبِهِ وَارْفَعُوا عَنْهُ كِبَارهَا فتعرض عَلَيْهِ صغَار ذنُوبه وفيقال: عملت يَوْم كَذَا وَكَذَا وَكَذَا وَكَذَا وَعَمِلْتَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا كَذَا وَكَذَا؟ فَيَقُولُ: نَعَمْ. لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يُنْكِرَ وَهُوَ مُشْفِقٌ مِنْ كِبَارِ ذُنُوبِهِ أَنْ تُعْرَضَ عَلَيْهِ. فَيُقَالُ لَهُ فَإِنَّ لَكَ مَكَانَ كُلِّ سَيِّئَةٍ حَسَنَةً. فَيَقُولُ: رَبِّ قَدْ عَمِلْتُ أَشْيَاءَ لَا أَرَاهَا هَهُنَا " وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحِكَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ. رَوَاهُ مُسْلِمٌ
Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta men jannat ahlidan jannatga eng oxirgi kiruvchi va doʻzax ahlidan undan eng oxirgi chiquvchi kishini bilaman: (u) qiyomat kuni keltiriladigan bir kishidir. Shunda: ‹Unga kichik gunohlarini koʻrsating va undan katta(gunoh)larini koʻtarib qoʻying (yashiring)› deyiladi. Bas, unga kichik gunohlari koʻrsatiladi va: ‹Falon kuni falon-falon (ishni) qilding; falon kuni falon-falon (ishni) qilding› deyiladi. U: ‹Ha› deydi — inkor qila olmaydi —, holbuki u katta gunohlarining unga koʻrsatilishidan qoʻrqib turibdi. Shunda unga: ‹Senga har bir yomonlik oʻrniga bir yaxshilik (bor)› deyiladi. U: ‹Ey Rabbim, men shunday (yomon) ishlar qilganmanki, ularni mana bu yerda koʻrmayapman› deydi», dedilar. Bas, men Rasululloh ﷺ ning — hatto oziq tishlari koʻringuncha — kulganlarini koʻrdim.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта мен жаннат аҳлидан жаннатга энг охирги кирувчи ва дўзах аҳлидан ундан энг охирги чиқувчи кишини биламан: (у) қиёмат куни келтириладиган бир кишидир. Шунда: ‹Унга кичик гуноҳларини кўрсатинг ва ундан катта(гуноҳ)ларини кўтариб қўйинг (яширинг)› дейилади. Бас, унга кичик гуноҳлари кўрсатилади ва: ‹Фалон куни фалон-фалон (ишни) қилдинг; фалон куни фалон-фалон (ишни) қилдинг› дейилади. У: ‹Ҳа› дейди — инкор қила олмайди —, ҳолбуки у катта гуноҳларининг унга кўрсатилишидан қўрқиб турибди. Шунда унга: ‹Сенга ҳар бир ёмонлик ўрнига бир яхшилик (бор)› дейилади. У: ‹Эй Раббим, мен шундай (ёмон) ишлар қилганманки, уларни мана бу ерда кўрмаяпман› дейди», дедилар. Бас, мен Расулуллоҳ ﷺ нинг — ҳатто озиқ тишлари кўрингунча — кулганларини кўрдим.
عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ سَأَلَتْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: هَلْ رَأَيْتَ رَبَّكَ؟ قَالَ: «نُورٌ أَنَّى أَرَاهُ» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ dan: «Rabbingizni koʻrdingizmi?» deb soʻradim. (Paygʻambar): «(U) Nurdir; Uni qanday koʻraman?» dedilar.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан: «Раббингизни кўрдингизми?» деб сўрадим. (Пайғамбар): «(У) Нурдир; Уни қандай кўраман?» дедилар.
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْأَنْبِيَاءِ كَانَ أَوَّلَ؟ قَالَ: «آدَمُ» . قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَنَبِيٌّ كَانَ؟ قَالَ: «نَعَمْ نَبِيٌّ مُكَلَّمٌ» . قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ كم المُرْسَلُونَ؟ قَالَ: «ثَلَاثمِائَة وبضع عشر جماً غفيراً»
وَفِي رِوَايَة عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ: قَلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَمْ وَفَاءُ عِدَّةِ الْأَنْبِيَاءِ؟ قَالَ: «مِائَةُ أَلْفٍ وَأَرْبَعَةٌ وَعِشْرُونَ أَلْفًا الرُّسُلُ مِنْ ذَلِكَ ثَلَاثُمِائَةٍ وَخَمْسَةَ عَشَرَ جَمًّا غَفِيرًا»
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Ey Rasululloh, qaysi nabiy birinchi edi?» dedim. U zot ﷺ: «Odam», dedilar. Men: «Ey Rasululloh, u nabiy ham edimi?» dedim. U zot: «Ha, u Alloh bilan soʻzlashgan nabiy edi», dedilar. Men: «Ey Rasululloh, elchilar qancha?» dedim. U zot: «Uch yuz oʻn nechta, katta bir jamoat», dedilar. Abu Umoma orqali kelgan bir rivoyatda: Abu Zar aytdi: Men: «Ey Rasululloh, nabiylarning umumiy soni qanchaga yetadi?» dedim. U zot: «Bir yuz yigirma toʻrt ming; ulardan elchilar uch yuz oʻn besh nafar, katta bir jamoat», dedilar.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Эй Расулуллоҳ, қайси набий биринчи эди?» дедим. У зот ﷺ: «Одам», дедилар. Мен: «Эй Расулуллоҳ, у набий ҳам эдими?» дедим. У зот: «Ҳа, у Аллоҳ билан сўзлашган набий эди», дедилар. Мен: «Эй Расулуллоҳ, элчилар қанча?» дедим. У зот: «Уч юз ўн нечта, катта бир жамоат», дедилар. Абу Умома орқали келган бир ривоятда: Абу Зар айтди: Мен: «Эй Расулуллоҳ, набийларнинг умумий сони қанчага етади?» дедим. У зот: «Бир юз йигирма тўрт минг; улардан элчилар уч юз ўн беш нафар, катта бир жамоат», дедилар.
وَعَن أبي ذرّ الْغِفَارِيّ قَالَ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ عَلِمْتَ أَنَّكَ نَبِيٌّ حَتَّى اسْتَيْقَنْتَ؟ فَقَالَ: " يَا أَبَا ذَر أَتَانِي ملكان وَأَنا ب بعض بطحاء مَكَّة فَوَقع أَحدهمَا على الْأَرْضِ وَكَانَ الْآخَرُ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ: أَهْوَ هُوَ؟ قَالَ: نَعَمْ. قَالَ: فَزِنْهُ بِرَجُلٍ فَوُزِنْتُ بِهِ فَوَزَنْتُهُ ثُمَّ قَالَ: زِنْهُ بِعَشَرَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ: زنه بِمِائَة فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَنْتَثِرُونَ عَلَيَّ مِنْ خِفَّةِ الْمِيزَانِ. قَالَ: فَقَالَ أَحَدُهُمَا لصَاحبه: لَو وزنته بأمته لرجحها ". رَوَاهُمَا الدَّارمِيّ
Abu Zar al-Gʻiforiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Ey Rasululloh, siz oʻzingizning nabiy ekaningizni qanday bildingiz va bunga toʻliq ishonch hosil qildingiz?» dedim. U zot ﷺ: «Ey Abu Zar, men Makka vodiysining bir joyida turganimda menga ikki farishta keldi. Ulardan biri yerga tushdi, ikkinchisi osmon bilan yer orasida qoldi. Ulardan biri sherigiga: ‹Bu oʻshami?› dedi. U: ‹Ha›, dedi. Keyin: ‹Uni bir kishi bilan tarozida tort›, dedi. Meni u bilan tortishdi, men undan ogʻir keldim. Soʻng: ‹Uni oʻn kishi bilan tort›, dedi. Meni ular bilan tortishdi, men ulardan ogʻir keldim. Soʻng: ‹Uni yuz kishi bilan tort›, dedi. Meni ular bilan tortishdi, men ulardan ogʻir keldim. Goʻyo men tarozi yengil kelgani sababli ularning ustimga toʻkilib tushayotganini koʻrib turgandekman. Soʻng ulardan biri sherigiga: ‹Agar uni butun ummati bilan tortsang ham, u ulardan ogʻir kelardi›, dedi», dedilar. Ikkalasini ham Dorimiy rivoyat qilgan.Абу Зар ал-Ғифорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Эй Расулуллоҳ, сиз ўзингизнинг набий эканингизни қандай билдингиз ва бунга тўлиқ ишонч ҳосил қилдингиз?» дедим. У зот ﷺ: «Эй Абу Зар, мен Макка водийсининг бир жойида турганимда менга икки фаришта келди. Улардан бири ерга тушди, иккинчиси осмон билан ер орасида қолди. Улардан бири шеригига: ‹Бу ўшами?› деди. У: ‹Ҳа›, деди. Кейин: ‹Уни бир киши билан тарозида торт›, деди. Мени у билан тортишди, мен ундан оғир келдим. Сўнг: ‹Уни ўн киши билан торт›, деди. Мени улар билан тортишди, мен улардан оғир келдим. Сўнг: ‹Уни юз киши билан торт›, деди. Мени улар билан тортишди, мен улардан оғир келдим. Гўё мен тарози енгил келгани сабабли уларнинг устимга тўкилиб тушаётганини кўриб тургандекман. Сўнг улардан бири шеригига: ‹Агар уни бутун уммати билан тортсанг ҳам, у улардан оғир келарди›, деди», дедилар. Иккаласини ҳам Доримий ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّكُمْ سَتَفْتَحُونَ مِصْرَ وَهِيَ أَرْضٌ يُسَمَّى فِيهَا الْقِيرَاطُ فَإِذَا فَتَحْتُمُوهَا فَأَحْسِنُوا إِلَى أَهْلِهَا فَإِنَّ لَهَا ذِمَّةً وَرَحِمًا أَوْ قَالَ: ذِمَّةً وَصِهْرًا فَإِذَا رَأَيْتُمْ رَجُلَيْنِ يَخْتَصِمَانِ فِي مَوْضِعِ لَبِنَةٍ فَاخْرُجْ مِنْهَا ". قَالَ: فَرَأَيْتُ عَبْدَ الرَّحْمَن بن شُرَحْبِيل بن حَسَنَة وأخاه يَخْتَصِمَانِ فِي مَوْضِعِ لَبِنَةٍ فَخَرَجْتُ مِنْهَا. رَوَاهُ مُسلم
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlar yaqinda Misrni fath qilasizlar. U shunday yurtdirki, unda (pul birligi) qirot deb ataladi. Uni fath qilganingizda, ahliga yaxshilik qilinglar, chunki ularning (zimmangizda) ahdu zimmasi va qarindoshligi bordir», dedilar. Yoki: «ahdu zimmasi va qudaligi bordir. Qachonki, u yerda bir gʻisht oʻrni (kabi arzimas narsa) ustida tortishayotgan ikki kishini koʻrsang, u yerdan chiqib ket», dedilar. (Abu Zarr) dedi: Men Abdurrahmon ibn Shurahbil ibn Hasana va uning akasi Rabiʼani bir gʻisht oʻrni ustida tortishayotganini koʻrdim va u yerdan chiqib ketdim.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлар яқинда Мисрни фатҳ қиласизлар. У шундай юртдирки, унда (пул бирлиги) қирот деб аталади. Уни фатҳ қилганингизда, аҳлига яхшилик қилинглар, чунки уларнинг (зиммангизда) аҳду зиммаси ва қариндошлиги бордир», дедилар. Ёки: «аҳду зиммаси ва қудалиги бордир. Қачонки, у ерда бир ғишт ўрни (каби арзимас нарса) устида тортишаётган икки кишини кўрсанг, у ердан чиқиб кет», дедилар. (Абу Зарр) деди: Мен Абдурраҳмон ибн Шураҳбил ибн Ҳасана ва унинг акаси Рабиъани бир ғишт ўрни устида тортишаётганини кўрдим ва у ердан чиқиб кетдим.
عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ الصَّعِيدَ الطَّيِّبَ وَضُوءُ الْمُسلم وَإِن لم يجد لاماء عشر سِنِين فغذا وجد المَاء فليمسه بشره فَإِنَّ ذَلِكَ خَيْرٌ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ
وَرَوَى النَّسَائِيُّ نَحْوَهُ إِلَى قَوْلِهِ: عَشْرَ سِنِين
Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, pok tuproq musulmon uchun tahoratdir, garchi u oʻn yil suv topmasa ham. Suv topganida esa uni terisiga tegizsin, zero bu yaxshiroqdir», dedilar. Ahmad, Termiziy va Abu Dovud rivoyat qilgan. Nasoiy ham ‹oʻn yil› degan soʻzigacha shunga oʻxshash rivoyat qilgan.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, пок тупроқ мусулмон учун таҳоратдир, гарчи у ўн йил сув топмаса ҳам. Сув топганида эса уни терисига тегизсин, зеро бу яхшироқдир», дедилар. Аҳмад, Термизий ва Абу Довуд ривоят қилган. Насоий ҳам ‹ўн йил› деган сўзигача шунга ўхшаш ривоят қилган.