حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ: حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ: أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ سِنَانِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ: مَا تَوَادَّ اثْنَانِ فِي اللهِ جَلَّ وَعَزَّ أَوْ فِي الإِسْلاَمِ، فَيُفَرِّقُ بَيْنَهُمَا إِلاَّ بِذَنْبٍ يُحْدِثُهُ أَحَدُهُمَا.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sadaqada haddan oshuvchi (uni adolatsiz yigʻuvchi) uni bermay turuvchi kabidir», dedilar. (Rovi) aytdi: Bu bobda Ibn Umar, Ummu Salama va Abu Hurayradan (ham hadis) bor. Abu Iso aytdi: Anasning hadisi bu vajhdan gʻaribdir. Ahmad ibn Hanbal Saʼd ibn Sinon haqida (tanqidiy) gapirgan. «Sadaqada haddan oshuvchi uni bermay turuvchi kabidir» degan soʻzning maʼnosi shuki: haddan oshuvchining ustidagi gunoh, xuddi (sadaqani) bermay turuvchi bermaganida uning ustidagi gunoh kabidir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Садақада ҳаддан ошувчи (уни адолатсиз йиғувчи) уни бермай турувчи кабидир», дедилар. (Рови) айтди: Бу бобда Ибн Умар, Умму Салама ва Абу Ҳурайрадан (ҳам ҳадис) бор. Абу Исо айтди: Анаснинг ҳадиси бу важҳдан ғарибдир. Аҳмад ибн Ҳанбал Саъд ибн Синон ҳақида (танқидий) гапирган. «Садақада ҳаддан ошувчи уни бермай турувчи кабидир» деган сўзнинг маъноси шуки: ҳаддан ошувчининг устидаги гуноҳ, худди (садақани) бермай турувчи бермаганида унинг устидаги гуноҳ кабидир.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عِيسَى، قَالَ: حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ: أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ سِنَانِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: الْمُسْتَبَّانِ مَا قَالاَ، فَعَلَى الْبَادِئِ، حَتَّى يَعْتَدِيَ الْمَظْلُومُ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh menga: ‹Bir-biringizga kamtar boʻlinglar va bir-biringizga zulm qilmanglar›, deb vahiy qildi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ менга: ‹Бир-бирингизга камтар бўлинглар ва бир-бирингизга зулм қилманглар›, деб ваҳий қилди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ، قَالَ: أَخْبَرَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ: حَدَّثَنَا هِلاَلُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: لَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم فَاحِشًا، وَلاَ لَعَّانًا، وَلاَ سَبَّابًا، كَانَ يَقُولُ عِنْدَ الْمَعْتَبَةِ: مَا لَهُ تَرِبَ جَبِينُهُ.
(Anas (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ na fohish (qoʻpol soʻzli), na laʼnat aytuvchi, na soʻkadigan (kishi) edilar. (U zot) tanbeh berish (oʻrinli) paytida: «Unga nima boʻldi, peshanasi tuproqqa belansin» der edilar.(Анас (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ на фоҳиш (қўпол сўзли), на лаънат айтувчи, на сўкадиган (киши) эдилар. (У зот) танбеҳ бериш (ўринли) пайтида: «Унга нима бўлди, пешанаси тупроққа белансин» дер эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْمُبَارَكِ، قَالَ: حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ سَلْمٍ الْعَلَوِيِّ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَلَّ مَا يُوَاجِهُ الرَّجُلَ بِشَيْءٍ يَكْرَهُهُ، فَدَخَلَ عَلَيْهِ يَوْمًا رَجُلٌ، وَعَلَيْهِ أَثَرُ صُفْرَةٍ، فَلَمَّا قَامَ قَالَ لأَصْحَابِهِ: لَوْ غَيَّرَ، أَوْ نَزَعَ، هَذِهِ الصُّفْرَةَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ birovning yuziga u yoqtirmaydigan narsani kamdan-kam aytar edilar. Bir kuni ustida sargʻish (zaʼfaron) izi bor bir kishi u zotning huzuriga kirdi. U (kishi) turib ketgach, u zot sahobalariga: «Bu sargʻishlikni oʻzgartirsa yoki olib tashlasa edi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бировнинг юзига у ёқтирмайдиган нарсани камдан-кам айтар эдилар. Бир куни устида сарғиш (заъфарон) изи бор бир киши у зотнинг ҳузурига кирди. У (киши) туриб кетгач, у зот саҳобаларига: «Бу сарғишликни ўзгартирса ёки олиб ташласа эди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى، قَالَ: حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ نِبْرَاسٍ أَبُو الْحَسَنِ، عَنْ ثَابِتٍ، أَنَّهُ كَانَ مَعَ أَنَسٍ بِالزَّاوِيَةِ فَوْقَ غُرْفَةٍ لَهُ، فَسَمِعَ الأَذَانَ، فَنَزَلَ وَنَزَلْتُ، فَقَارَبَ فِي الْخُطَا فَقَالَ: كُنْتُ مَعَ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ فَمَشَى بِي هَذِهِ الْمِشْيَةَ وَقَالَ: أَتَدْرِي لِمَ فَعَلْتُ بِكَ؟ فَإِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَشَى بِي هَذِهِ الْمِشْيَةَ وَقَالَ: أَتَدْرِي لِمَ مَشَيْتُ بِكَ؟ قُلْتُ: اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ، قَالَ: لِيَكْثُرَ عَدَدُ خُطَانَا فِي طَلَبِ الصَّلاةِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U azonni eshitgach xonasidan tushdi va qadamlarini kichraytirib yurib dedi: «Men Zayd ibn Sobit (roziyallohu anhu) bilan birga edim. U meni ana shunday yurgizib: ‹Senga nima uchun bunday qilganimni bilasanmi? Nabiy ﷺ meni ana shunday yurgizib: «Sen bilan nima uchun bunday yurganimni bilasanmi?» dedilar. Men: «Alloh va Uning Rasuli yaxshi biluvchidir», dedim. U zot: «Namozga intilishda qadamlarimiz koʻp boʻlishi uchun», dedilar›, dedi.»Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У азонни эшитгач хонасидан тушди ва қадамларини кичрайтириб юриб деди: «Мен Зайд ибн Собит (розияллоҳу анҳу) билан бирга эдим. У мени ана шундай юргизиб: ‹Сенга нима учун бундай қилганимни биласанми? Набий ﷺ мени ана шундай юргизиб: «Сен билан нима учун бундай юрганимни биласанми?» дедилар. Мен: «Аллоҳ ва Унинг Расули яхши билувчидир», дедим. У зот: «Намозга интилишда қадамларимиз кўп бўлиши учун», дедилар›, деди.»
حَدَّثَنَا الْغُدَانِيُّ أَحْمَدُ بْنُ عُبَيْدِ اللهِ، قَالَ: حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: لاَ يَكُونُ الْخُرْقُ فِي شَيْءٍ إِلاَّ شَانَهُ، وَإِنَّ اللَّهَ رَفِيقٌ يُحِبُّ الرِّفْقَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Qoʻpollik qaysi narsada boʻlsa, albatta uni aybli qiladi. Alloh muloyimdir, muloyimlikni sevadi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қўполлик қайси нарсада бўлса, албатта уни айбли қилади. Аллоҳ мулойимдир, мулойимликни севади», дедилар.
حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ: حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم: يَسِّرُوا وَلاَ تُعَسِّرُوا، وَسَكِّنُوا ولا تُنَفِّرُوا.
(Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «(Ishni) osonlashtiringlar, qiyinlashtirmanglar; (odamlarni) tinchlantiringlar (xotirjam qilinglar), qochirmanglar» dedilar.(Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «(Ишни) осонлаштиринглар, қийинлаштирманглар; (одамларни) тинчлантиринглар (хотиржам қилинглар), қочирманглар» дедилар.
حَدَّثَنَا عَارِمٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا سِنَانٌ أَبُو رَبِيعَةَ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: مَا مِنْ مُسْلِمٍ ابْتَلاَهُ اللَّهُ فِي جَسَدِهِ إِلاَّ كُتِبَ لَهُ مَا كَانَ يَعْمَلُ فِي صِحَّتِهِ، مَا كَانَ مَرِيضًا، فَإِنْ عَافَاهُ، أُرَاهُ قَالَ: عَسَلَهُ، وَإِنْ قَبَضَهُ غَفَرَ لَهُ.
حدثنا موسى قال: حدثنا حماد بن سلمة، عن ينام عن أني، عن النبي ﷺ مثله وزاد (قال: فإن شفاه عسله).
(Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ: «Qaysi bir musulmon bir koʻchat (daraxt) eksa-yu, undan biror inson yoki hayvon yesa, bu (albatta) u uchun sadaqa boʻladi» dedilar.(Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ: «Қайси бир мусулмон бир кўчат (дарахт) экса-ю, ундан бирор инсон ёки ҳайвон еса, бу (албатта) у учун садақа бўлади» дедилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ غُلاَمًا مِنَ الْيَهُودِ كَانَ يَخْدُمُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَمَرِضَ، فَأَتَاهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَعُودُهُ، فَقَعَدَ عِنْدَ رَأْسِهِ فَقَالَ: أَسْلِمْ، فَنَظَرَ إِلَى أَبِيهِ، وَهُوَ عِنْدَ رَأْسِهِ، فَقَالَ لَهُ: أَطِعْ أَبَا الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم، فَأَسْلَمَ، فَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَقُولُ: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنْقَذَهُ مِنَ النَّارِ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir yahudiy bola Paygʻambar ﷺ ga xizmat qilar edi va u kasal boʻldi. Bas, Paygʻambar ﷺ uni ziyorat qilishga bordilar. U zot uning bosh tomonida oʻtirdilar va unga Islomni qabul qilishni aytdilar. Bola — oʻsha yerda oʻtirgan — otasiga qaradi; otasi unga Abulqosim (Paygʻambar ﷺ)ga itoat qilishni aytdi va bola Islomni qabul qildi. Paygʻambar ﷺ: «Bolani doʻzax oʻtidan qutqargan Allohga hamdlar boʻlsin», — degan holda (tashqariga) chiqdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир яҳудий бола Пайғамбар ﷺ га хизмат қилар эди ва у касал бўлди. Бас, Пайғамбар ﷺ уни зиёрат қилишга бордилар. У зот унинг бош томонида ўтирдилар ва унга Исломни қабул қилишни айтдилар. Бола — ўша ерда ўтирган — отасига қаради; отаси унга Абулқосим (Пайғамбар ﷺ)га итоат қилишни айтди ва бола Исломни қабул қилди. Пайғамбар ﷺ: «Болани дўзах ўтидан қутқарган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин», — деган ҳолда (ташқарига) чиқдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ صَالِحٍ، وَابْنُ يُوسُفَ، قَالاَ: حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ: حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ الْهَادِ، عَنْ عَمْرٍو مَوْلَى الْمُطَّلِبِ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ: قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ: إِذَا ابْتَلَيْتُهُ بِحَبِيبَتَيْهِ، يُرِيدُ عَيْنَيْهِ، ثُمَّ صَبَرَ عَوَّضْتُهُ الْجَنَّةَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺni shunday deganlarini eshitdim: Alloh azza va jalla: «Bandamni ikki sevimlisi — yaʼni koʻzlari bilan sinaganimda, u sabr qilsa, uni jannat bilan mukofotlayman», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺни шундай деганларини эшитдим: Аллоҳ азза ва жалла: «Бандамни икки севимлиси — яъни кўзлари билан синаганимда, у сабр қилса, уни жаннат билан мукофотлайман», деди.
حَدَّثَنَا مُوسَى، قَالَ: حَدَّثَنَا مُبَارَكٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم: مَا تَحَابَّا الرَّجُلاَنِ إِلاَّ كَانَ أَفْضَلُهُمَا أَشَدَّهُمَا حُبًّا لِصَاحِبِهِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ikki kishi bir-birini yaxshi koʻrsa, ularning eng afzali oʻz doʻstini eng qattiq yaxshi koʻrganidir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Икки киши бир-бирини яхши кўрса, уларнинг энг афзали ўз дўстини энг қаттиқ яхши кўрганидир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ: حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: آخَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ ابْنِ مَسْعُودٍ وَالزُّبَيْرِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Yahudiylar oʻzlaridan bir ayol hayz koʻrsa, u bilan birga ovqatlanmas, u bilan birga ichmas va uni uylarida qoshiga olmas edilar. Ular Allohning Nabiysi ﷺdan bu haqda soʻradilar. Shunda Alloh azza va jalla: {Sendan hayz haqida soʻraydilar. Ayt: U ozordir} degan oyatni nozil qildi. Soʻng Rasululloh ﷺ ularga hayzli ayollar bilan birga ovqatlanish, birga ichish, ularni uylarida qoshiga olish va jimoʻdan boshqa har bir narsani ular bilan qilishni buyurdilar.»Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Яҳудийлар ўзларидан бир аёл ҳайз кўрса, у билан бирга овқатланмас, у билан бирга ичмас ва уни уйларида қошига олмас эдилар. Улар Аллоҳнинг Набийси ﷺдан бу ҳақда сўрадилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Сендан ҳайз ҳақида сўрайдилар. Айт: У озордир} деган оятни нозил қилди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ уларга ҳайзли аёллар билан бирга овқатланиш, бирга ичиш, уларни уйларида қошига олиш ва жимўдан бошқа ҳар бир нарсани улар билан қилишни буюрдилар.»
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، قَالَ: أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الأَحْوَلُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: حَالَفَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ قُرَيْشٍ وَالأَنْصَارِ فِي دَارِي الَّتِي بِالْمَدِينَةِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinadagi oʻz uylarida Quraysh bilan ansorlar oʻrtasida ittifoq (birodarlik qaror) qilganlar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинадаги ўз уйларида Қурайш билан ансорлар ўртасида иттифоқ (биродарлик қарор) қилганлар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ أَبِي الأَسْوَدِ، قَالَ: حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: أَصَابَنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَطَرٌ، فَحَسَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثَوْبَهُ عَنْهُ حَتَّى أَصَابَهُ الْمَطَرُ، قُلْنَا: لِمَ فَعَلْتَ؟ قَالَ: لأَنَّهُ حَدِيثُ عَهْدٍ بِرَبِّهِ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga ekanimizda, bizga yomgʻir yogʻdi. Rasululloh ﷺ chiqdilar va kiyimlarini badanlariga yomgʻir tegadigan darajada ochdilar. Biz: «Ey Rasululloh, nega bunday qildingiz?» dedik. U zot: «Chunki u yaqindagina Robbi huzurida edi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У шундай деди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эканимизда, бизга ёмғир ёғди. Расулуллоҳ ﷺ чиқдилар ва кийимларини баданларига ёмғир тегадиган даражада очдилар. Биз: «Эй Расулуллоҳ, нега бундай қилдингиз?» дедик. У зот: «Чунки у яқиндагина Робби ҳузурида эди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى، قَالَ: حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، عَنْ ثَابِتٍ قَالَ: كَانَ أَنَسٌ يَقُولُ: يَا بَنِيَّ، تَبَاذَلُوا بَيْنَكُمْ، فَإِنَّهُ أَوَدُّ لِمَا بَيْنَكُمْ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Ey oʻgʻillarim, bir-biringizga (mol-hadya) berib turing, zero bu oraningizdagi (muhabbatni) yanada ziyoda qiladi», deb aytar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Эй ўғилларим, бир-бирингизга (мол-ҳадя) бериб туринг, зеро бу оранингиздаги (муҳаббатни) янада зиёда қилади», деб айтар эди.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: مَا كَانَ الْحَيَاءُ فِي شَيْءٍ إِلاَّ زَانَهُ، وَلاَ كَانَ الْفُحْشُ فِي شَيْءٍ إِلا شَانَهُ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺ dan shunga oʻxshashi rivoyat qilinadi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺ дан шунга ўхшаши ривоят қилинади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، قَالَ: أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: إِذَا دَعَا أَحَدُكُمْ فَلْيَعْزِمْ فِي الدُّعَاءِ، وَلاَ يَقُلِ: اللَّهُمَّ إِنْ شِئْتَ فَأَعْطِنِي، فَإِنَّ اللَّهَ لاَ مُسْتَكْرِهَ لَهُ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Birortangiz duo qilsa, duoda qatʼiyatli boʻlsin va: ‹Yo Alloh, agar xohlasang, menga ato et› demasin. Chunki Allohni hech kim majburlovchi yoʻqdir».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Бирортангиз дуо қилса, дуода қатъиятли бўлсин ва: ‹Ё Аллоҳ, агар хоҳласанг, менга ато эт› демасин. Чунки Аллоҳни ҳеч ким мажбурловчи йўқдир».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، قَالَ: أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَحَطَ الْمَطَرُ عَامًا، فَقَامَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْجُمُعَةِ، فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ، قَحَطَ الْمَطَرُ، وَأَجْدَبَتِ الأَرْضُ، وَهَلَكَ الْمَالُ. فَرَفَعَ يَدَيْهِ، وَمَا يُرَى فِي السَّمَاءِ مِنْ سَحَابَةٍ، فَمَدَّ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ يَسْتَسْقِي اللَّهَ، فَمَا صَلَّيْنَا الْجُمُعَةَ حَتَّى أَهَمَّ الشَّابُّ الْقَرِيبُ الدَّارِ الرُّجُوعَ إِلَى أَهْلِهِ، فَدَامَتْ جُمُعَةٌ، فَلَمَّا كَانَتِ الْجُمُعَةُ الَّتِي تَلِيهَا، فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ، تَهَدَّمَتِ الْبُيُوتُ، وَاحْتَبَسَ الرُّكْبَانُ. فَتَبَسَّمَ لِسُرْعَةِ مَلاَلِ ابْنِ آدَمَ وَقَالَ بِيَدِهِ: اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا، وَلاَ عَلَيْنَا، فَتَكَشَّطَتْ عَنِ الْمَدِينَةِ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir yili yomgʻir yogʻmay qurgʻoqchilik boʻldi. Juma kuni musulmonlardan baʼzilari Nabiy ﷺ ning oldiga turib: «Ey Allohning Rasuli, yomgʻir yogʻmay qoldi, yer qaqrab qoldi, mol-mulk halok boʻldi», dedi. Shunda u zot qoʻllarini koʻtardilar, biz esa osmonda birorta bulut koʻrmasdik. U zot qoʻllarini shunday choʻzdilarki, hatto qoʻltiqlarining oqligini koʻrdim va Alloh azza va jalladan yomgʻir soʻradilar. Biz jumani oʻqib boʻlmasimizdan, uyi yaqin boʻlgan yigit ham oilasiga qanday qaytishni oʻylab qoldi. Bu bir hafta davom etdi. Keyingi juma boʻlganda: «Ey Allohning Rasuli, uylar buzildi, yoʻlovchilar toʻxtab qoldi», deyishdi. Shunda Rasululloh ﷺ odam bolasining tez zerikishidan tabassum qildilar-da, qoʻllari bilan (ishora qilib): «Allohim, atrofimizga (yogʻdir), ustimizga emas!» dedilar. Shunda (bulut) Madinadan tarqadi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир йили ёмғир ёғмай қурғоқчилик бўлди. Жума куни мусулмонлардан баъзилари Набий ﷺ нинг олдига туриб: «Эй Аллоҳнинг Расули, ёмғир ёғмай қолди, ер қақраб қолди, мол-мулк ҳалок бўлди», деди. Шунда у зот қўлларини кўтардилар, биз эса осмонда бирорта булут кўрмасдик. У зот қўлларини шундай чўздиларки, ҳатто қўлтиқларининг оқлигини кўрдим ва Аллоҳ азза ва жалладан ёмғир сўрадилар. Биз жумани ўқиб бўлмасимиздан, уйи яқин бўлган йигит ҳам оиласига қандай қайтишни ўйлаб қолди. Бу бир ҳафта давом этди. Кейинги жума бўлганда: «Эй Аллоҳнинг Расули, уйлар бузилди, йўловчилар тўхтаб қолди», дейишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ одам боласининг тез зерикишидан табассум қилдилар-да, қўллари билан (ишора қилиб): «Аллоҳим, атрофимизга (ёғдир), устимизга эмас!» дедилар. Шунда (булут) Мадинадан тарқади.
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَتَعَوَّذُ يَقُولُ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْكَسَلِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الْجُبْنِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَرَمِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الْبُخْلِ.
(Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ shunday deb (Allohga) panoh tilardilar: «Allohumma inniy aʼuzu bika minal-kasal, va aʼuzu bika minal-jubn, va aʼuzu bika minal-haram, va aʼuzu bika minal-buxl» (Allohim, men dangasalikdan Senga panoh tilayman; qoʻrqoqlikdan Senga panoh tilayman; qarilikdan Senga panoh tilayman; baxillikdan Senga panoh tilayman).(Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ шундай деб (Аллоҳга) паноҳ тилардилар: «Аллоҳумма инний аъузу бика минал-касал, ва аъузу бика минал-жубн, ва аъузу бика минал-ҳарам, ва аъузу бика минал-бухл» (Аллоҳим, мен дангасаликдан Сенга паноҳ тилайман; қўрқоқликдан Сенга паноҳ тилайман; қариликдан Сенга паноҳ тилайман; бахилликдан Сенга паноҳ тилайман).
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ: حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، عَنْ ثَابِتٍ قَالَ: كَانَ أَنَسٌ إِذَا دَعَا لأَخِيهِ يَقُولُ: جَعَلَ اللَّهُ عَلَيْهِ صَلاَةَ قَوْمٍ أَبْرَارٍ لَيْسُوا بِظَلَمَةٍ وَلاَ فُجَّارٍ، يَقُومُونَ اللَّيْلَ، وَيَصُومُونَ النَّهَارَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U birodari uchun duo qilganida: «Alloh unga zolim ham, fojir ham boʻlmagan, kechasi namozga turadigan va kunduzi roʻza tutadigan yaxshi qavmning salovatini nasib etsin», der edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У биродари учун дуо қилганида: «Аллоҳ унга золим ҳам, фожир ҳам бўлмаган, кечаси намозга турадиган ва кундузи рўза тутадиган яхши қавмнинг саловатини насиб этсин», дер эди.
حَدَّثَنَا مُوسَى، قَالَ: حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الرُّومِيُّ قَالَ: أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: قِيلَ لَهُ: إِنَّ إِخْوَانَكَ أَتَوْكَ مِنَ الْبَصْرَةِ، وَهُوَ يَوْمَئِذٍ بِالزَّاوِيَةِ، لِتَدْعُوَ اللَّهَ لَهُمْ، قَالَ: اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَنَا، وَارْحَمْنَا، وَآتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً، وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ، فَاسْتَزَادُوهُ، فَقَالَ مِثْلَهَا، فَقَالَ: إِنْ أُوتِيتُمْ هَذَا، فَقَدْ أُوتِيتُمْ خَيْرَ الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Unga — u kunlarda u Zoviyada edi — : «Birodarlaring Basradan sening oldingga, ular uchun Allohga duo qilishing uchun kelishdi», deyildi. Shunda u: «Ey Allohim, bizni magʻfirat qilgin, bizga rahm qilgin, bizga dunyoda ham yaxshilik, oxiratda ham yaxshilik bergin va bizni doʻzax azobidan asragin», dedi. Ular yana koʻproq soʻrashdi, u yana shuning oʻzini aytdi. Soʻng: «Agar sizga shu berilsa, sizga dunyo va oxiratning yaxshiligi berilibdi», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Унга — у кунларда у Зовияда эди — : «Биродарларинг Басрадан сенинг олдингга, улар учун Аллоҳга дуо қилишинг учун келишди», дейилди. Шунда у: «Эй Аллоҳим, бизни мағфират қилгин, бизга раҳм қилгин, бизга дунёда ҳам яхшилик, охиратда ҳам яхшилик бергин ва бизни дўзах азобидан асрагин», деди. Улар яна кўпроқ сўрашди, у яна шунинг ўзини айтди. Сўнг: «Агар сизга шу берилса, сизга дунё ва охиратнинг яхшилиги берилибди», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو رَبِيعَةَ سِنَانٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ: أَخَذَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم غُصْنًا فَ نَفَضَهُ فَلَمْ يَنْتَفِضْ، ثُمَّ نَفَضَهُ فَلَمْ يَنْتَفِضْ، ثُمَّ نَفَضَهُ فَانْتَفَضَ، قَالَ: إِنَّ سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدَ لِلَّهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، يَنْفُضْنَ الْخَطَايَا كَمَا تَنْفُضُ الشَّجَرَةُ وَرَقَهَا.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir shoxni olib silkitdilar, ammo u toʻkilmadi. Soʻng yana silkitdilar, toʻkilmadi. Soʻng yana silkitdilar, bu safar toʻkildi. Va u zot: «Albatta, Subhanalloh, val-hamdu lillah, va la ilaha illalloh — daraxt oʻz bargini toʻkkanidek, gunohlarni toʻkadi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир шохни олиб силкитдилар, аммо у тўкилмади. Сўнг яна силкитдилар, тўкилмади. Сўнг яна силкитдилар, бу сафар тўкилди. Ва у зот: «Албатта, Субҳаналлоҳ, вал-ҳамду лиллаҳ, ва ла илаҳа иллаллоҳ — дарахт ўз баргини тўкканидек, гуноҳларни тўкади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا سَلَمَةُ قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُ: أَتَتِ امْرَأَةٌ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَشْكُو إِلَيْهِ الْحَاجَةَ، أَوْ بَعْضَ الْحَاجَةِ، فَقَالَ: أَلاَ أَدُلُّكِ عَلَى خَيْرٍ مِنْ ذَلِكَ؟ تُهَلِّلِينَ اللَّهَ ثَلاَثِينَ عِنْدَ مَنَامِكِ، وَتُسَبِّحِينَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ، وَتَحْمَدِينَ أَرْبَعًا وَثَلاَثِينَ، فَتِلْكَ مِئَةٌ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol Nabiy ﷺ huzuriga kelib, ehtiyojidan yoki ehtiyojlaridan biridan shikoyat qildi. Shunda u zot: «Senga bundan koʻra yaxshiroq narsani koʻrsataymi? Uxlash oldidan Allohga oʻttiz marta tahlil ayt (‹Lo ilaha illalloh› de), oʻttiz uch marta tasbeh ayt (‹Subhonalloh› de) va oʻttiz toʻrt marta hamd ayt (‹Alhamdulillah› de). Bas, mana shu yuz dunyo va undagi barcha narsadan yaxshiroqdir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аёл Набий ﷺ ҳузурига келиб, эҳтиёжидан ёки эҳтиёжларидан биридан шикоят қилди. Шунда у зот: «Сенга бундан кўра яхшироқ нарсани кўрсатайми? Ухлаш олдидан Аллоҳга ўттиз марта таҳлил айт (‹Ло илаҳа иллаллоҳ› де), ўттиз уч марта тасбеҳ айт (‹Субҳоналлоҳ› де) ва ўттиз тўрт марта ҳамд айт (‹Алҳамдулиллаҳ› де). Бас, мана шу юз дунё ва ундаги барча нарсадан яхшироқдир», дедилар.
وَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم: مَنْ هَلَّلَ مِئَةً، وَسَبَّحَ مِئَةً، وَكَبَّرَ مِئَةً، خَيْرٌ لَهُ مِنْ عَشْرِ رِقَابٍ يُعْتِقُهَا، وَسَبْعِ بَدَنَاتٍ يَنْحَرُهَا.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim yuz marta tahlil aytsa, yuz marta tasbeh aytsa va yuz marta takbir aytsa, bu unga oʻnta qul ozod qilgani va yettita tuya soʻyganidan yaxshiroqdir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким юз марта таҳлил айтса, юз марта тасбеҳ айтса ва юз марта такбир айтса, бу унга ўнта қул озод қилгани ва еттита туя сўйганидан яхшироқдир», дедилар.
فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ، أَيُّ الدُّعَاءِ أَفْضَلُ؟ قَالَ: سَلِ اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ، ثُمَّ أَتَاهُ الْغَدَ فَقَالَ: يَا نَبِيَّ اللهِ، أَيُّ الدُّعَاءِ أَفْضَلُ؟ قَالَ: سَلِ اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ، فَإِذَا أُعْطِيتَ الْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ فَقَدْ أَفْلَحْتَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ oldiga kelib: «Yo Rasululloh, qaysi duo afzal?» dedi. U: «Robbingdan dunyo va oxiratda avf va ofiyat (sogʻ-salomatlik) soʻra», dedilar. Soʻng u ikkinchi kuni kelib: «Yo Rasululloh, qaysi duo afzal?» dedi. U: «Robbingdan dunyo va oxiratda avf va ofiyat soʻra», dedilar. Soʻng u uchinchi kuni kelib: «Ey Allohning nabiysi, qaysi duo afzal?» dedi. U: «Robbingdan dunyo va oxiratda avf va ofiyat soʻra. Agar senga dunyo va oxiratda avf va ofiyat berilsa, albatta najot topgan boʻlasan», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ олдига келиб: «Ё Расулуллоҳ, қайси дуо афзал?» деди. У: «Роббингдан дунё ва охиратда авф ва офият (соғ-саломатлик) сўра», дедилар. Сўнг у иккинчи куни келиб: «Ё Расулуллоҳ, қайси дуо афзал?» деди. У: «Роббингдан дунё ва охиратда авф ва офият сўра», дедилар. Сўнг у учинчи куни келиб: «Эй Аллоҳнинг набийси, қайси дуо афзал?» деди. У: «Роббингдан дунё ва охиратда авф ва офият сўра. Агар сенга дунё ва охиратда авф ва офият берилса, албатта нажот топган бўласан», дедилар.
حَدَّثَنَا عَارِمٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ سِنَانٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَنَسٌ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُ عَلَيْنَا، أَهْلَ الْبَيْتِ، فَدَخَلَ يَوْمًا فَدَعَا لَنَا، فَقَالَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ خُوَيْدِمُكَ أَلاَ تَدْعُو لَهُ؟ قَالَ: اللَّهُمَّ، أَكْثِرْ مَالَهُ وَوَلَدَهُ، وَأَطِلْ حَيَاتَهُ، وَاغْفِرْ لَهُ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ moʻminlar onalaridan birining huzurida edilar. Shunda boshqasi ichida taom boʻlgan bir yogʻoch idishni yubordi. Ammo u xotin (yogʻoch idishni olib kelgan) elchining qoʻliga urdi, natijada idish tushib sindi. Nabiy ﷺ ikki boʻlakni olib, birini ikkinchisiga qoʻshdilar-da, taomni unga terib: «Onangiz rashk qildi, yenglar», deb qoʻydilar. Shunda ular yedilar. Soʻng u zot oʻz uyidagi idishini olib kelguncha kutib turdilar, keyin butun idishni elchiga berib, singan idishni uni singan ayolning uyida qoldirdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ мўминлар оналаридан бирининг ҳузурида эдилар. Шунда бошқаси ичида таом бўлган бир ёғоч идишни юборди. Аммо у хотин (ёғоч идишни олиб келган) элчининг қўлига урди, натижада идиш тушиб синди. Набий ﷺ икки бўлакни олиб, бирини иккинчисига қўшдилар-да, таомни унга териб: «Онангиз рашк қилди, енглар», деб қўйдилар. Шунда улар едилар. Сўнг у зот ўз уйидаги идишини олиб келгунча кутиб турдилар, кейин бутун идишни элчига бериб, синган идишни уни синган аёлнинг уйида қолдирдилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: إِذَا دَعَوْتُمُ اللَّهَ فَاعْزِمُوا فِي الدُّعَاءِ، وَلاَ يَقُولَنَّ أَحَدُكُمْ: إِنْ شِئْتَ فَأَعْطِنِي، فَإِنَّ اللَّهَ لاَ مُسْتَكْرِهَ لَهُ.
(Anas (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Qachon Allohga duo qilsangiz, duoda azmu qatʼiyat qilinglar (qatʼiy soʻranglar); biringiz: ‹Agar xohlasang, menga ber›, deb aytmasin; chunki Allohni majburlovchi (zoʻrlovchi) hech kim yoʻq», dedilar.(Анас (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Қачон Аллоҳга дуо қилсангиз, дуода азму қатъият қилинглар (қатъий сўранглар); бирингиз: ‹Агар хоҳласанг, менга бер›, деб айтмасин; чунки Аллоҳни мажбурловчи (зўрловчи) ҳеч ким йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ: سَمِعْتُ أَبِي قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَالْجُبْنِ وَالْهَرَمِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Allohim! Men Sendan ojizlik, dangasalik, qoʻrqoqlik va xunuk (ojiz) qarilikdan panoh tilayman; men Sendan hayot va oʻlim fitnalaridan panoh tilayman va men Sendan qabr azobidan panoh tilayman», — der edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳим! Мен Сендан ожизлик, дангасалик, қўрқоқлик ва хунук (ожиз) қариликдан паноҳ тилайман; мен Сендан ҳаёт ва ўлим фитналаридан паноҳ тилайман ва мен Сендан қабр азобидан паноҳ тилайман», — дер эди.
حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ، وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَالْجُبْنِ وَالْبُخْلِ، وَضَلَعِ الدَّيْنِ، وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ.
(Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ shunday der edilar: «Allohumma inniy aʼuzu bika minal-hammi val-hazan, val-ajzi val-kasal, val-jubni val-buxl, va zalaʼid-dayn, va gʻalabatir-rijol» (Allohim, men gʻam va qaygʻudan, ojizlik va dangasalikdan, qoʻrqoqlik va baxillikdan, qarzning ogʻirligidan va kishilarning gʻolib kelishidan Senga panoh tilayman).(Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳумма инний аъузу бика минал-ҳамми вал-ҳазан, вал-ажзи вал-касал, вал-жубни вал-бухл, ва залаъид-дайн, ва ғалабатир-рижол» (Аллоҳим, мен ғам ва қайғудан, ожизлик ва дангасаликдан, қўрқоқлик ва бахилликдан, қарзнинг оғирлигидан ва кишиларнинг ғолиб келишидан Сенга паноҳ тилайман).
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَرْزُوقٍ، قَالَ: أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، قَالَ: حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُكْثِرُ أَنْ يَدْعُوَ بِهَذَا الدُّعَاءِ: اللَّهُمَّ آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً، وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ qazo umrasida Makkaga kirdilar. Abdulloh ibn Ravoha esa u zotning oldida yurib borar va shunday deb ashula aytar edi: «Ey kofir zurriyoti, uning yoʻlidan chiqinglar. Bugun biz sizlarni uning nozil boʻlgani uchun uradigan zarba beramizki, u boshni gavdadan judo qiladi va doʻstni doʻstidan gʻofil qoladi». Shunda Umar unga: «Ey Ibn Ravoha, Rasululloh ﷺning oldilarida va Allohning haramida sheʼr aytasanmi?», dedi. Nabiy ﷺ: «Uni qoʻyaver, chunki uning bu sheʼri ularga oʻqni sochishdan koʻra tezroq taʼsir qiladi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ қазо умрасида Маккага кирдилар. Абдуллоҳ ибн Равоҳа эса у зотнинг олдида юриб борар ва шундай деб ашула айтар эди: «Эй кофир зурриёти, унинг йўлидан чиқинглар. Бугун биз сизларни унинг нозил бўлгани учун урадиган зарба берамизки, у бошни гавдадан жудо қилади ва дўстни дўстидан ғофил қолади». Шунда Умар унга: «Эй Ибн Равоҳа, Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларида ва Аллоҳнинг ҳарамида шеър айтасанми?», деди. Набий ﷺ: «Уни қўявер, чунки унинг бу шеъри уларга ўқни сочишдан кўра тезроқ таъсир қилади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ أَكْثَرُ دُعَاءِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم: اللَّهُمَّ آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً، وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.
(Anas (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺning eng koʻp (aytadigan) duolari: «Allohumma Robbana, otina fid-dunya hasana, va fil-oxirati hasana, va qina azaban-nar» (Allohim, ey Robbimiz, bizga bu dunyoda ham yaxshilik ber, oxiratda ham yaxshilik ber va bizni doʻzax azobidan saqla) (degani) edi.(Анас (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺнинг энг кўп (айтадиган) дуолари: «Аллоҳумма Роббана, отина фид-дуня ҳасана, ва фил-охирати ҳасана, ва қина азабан-нар» (Аллоҳим, эй Роббимиз, бизга бу дунёда ҳам яхшилик бер, охиратда ҳам яхшилик бер ва бизни дўзах азобидан сақла) (дегани) эди.
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، قَالَ: حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ قَالَ: حَدَّثَنِي أَنَسٌ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَرَادَ أَنْ يَدْخُلَ الْخَلاَءَ قَالَ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ safarda ikki namozni jamlashni istasalar, peshinni asrning avvalgi vaqti kirguncha keyinga surar, soʻng u ikkisini jamlar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ сафарда икки намозни жамлашни истасалар, пешинни асрнинг аввалги вақти киргунча кейинга сурар, сўнг у иккисини жамлар эдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ بْنِ خَلَفِ بْنِ خَلِيفَةَ قَالَ: حَدَّثَنِي حَفْصُ ابْنُ أَخِي أَنَسٍ، عَنْ أَنَسٍ: كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَدَعَا رَجُلٌ فَقَالَ: يَا بَدِيعَ السَّمَاوَاتِ، يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ، إِنِّي أَسْأَلُكَ. فَقَالَ: أَتَدْرُونَ بِمَا دَعَا؟ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، دَعَا اللَّهَ بِاسْمِهِ الَّذِي إِذَا دُعِيَ بِهِ أَجَابَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺ bilan birga edim. Bir kishi duo qilib: «Ey osmonlarni yoʻqdan bor qilguvchi Zot! Ey tirik, ey abadiy qoyim boʻlguvchi Zot! Men Sendan soʻrayman», dedi. Shunda u zot: «Bilasizlarmi, u nima bilan duo qildi? Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, u Allohga shunday ismi bilan duo qildiki, u ism bilan duo qilinsa, ijobat qiladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺ билан бирга эдим. Бир киши дуо қилиб: «Эй осмонларни йўқдан бор қилгувчи Зот! Эй тирик, эй абадий қойим бўлгувчи Зот! Мен Сендан сўрайман», деди. Шунда у зот: «Биласизларми, у нима билан дуо қилди? Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, у Аллоҳга шундай исми билан дуо қилдики, у исм билан дуо қилинса, ижобат қилади», дедилар.
حَدَّثَنَا خَلِيفَةُ، قَالَ: حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ، قَالَ: حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا هَاجَتْ رِيحٌ شَدِيدَةٌ قَالَ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ خَيْرِ مَا أُرْسِلَتْ بِهِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا أُرْسِلَتْ بِهِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ gʻazotga chiqsalar: «Allohumma anta azudiy va anta nasiyriy va bika uqotil (Ey Allohim, Sen mening madadkorimsan, Sen mening yordamchimsan va Sening (yordaming) bilan jang qilaman)», derdilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. «Azudiy» degan soʻzning maʼnosi «mening madadkorim»dir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ғазотга чиқсалар: «Аллоҳумма анта азудий ва анта насийрий ва бика уқотил (Эй Аллоҳим, Сен менинг мададкоримсан, Сен менинг ёрдамчимсан ва Сенинг (ёрдаминг) билан жанг қиламан)», дердилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. «Азудий» деган сўзнинг маъноси «менинг мададкорим»дир.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَجُلٌ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم: اللَّهُمَّ لَمْ تُعْطِنِي مَالاً فَأَتَصَدَّقَ بِهِ، فَابْتَلِنِي بِبَلاَءٍ يَكُونُ، أَوْ قَالَ: فِيهِ أَجْرٌ، فَقَالَ: سُبْحَانَ اللهِ، لاَ تُطِيقُهُ، أَلاَ قُلْتَ: اللَّهُمَّ آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً، وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ musulmonlardan bir kishini koʻrgani bordilar, u (shu qadar) ozib ketgan ediki, jujaga oʻxshab qolibdi. Rasululloh ﷺ unga: «Sen biror narsa bilan duo qilar, yoki Allohdan biror narsani soʻrar miding?» — dedilar. U: «Ha, men: ‹Allohim, oxiratda menga beradigan jazongni bu dunyoda menga tezlashtirib bergin›, — derdim», — dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Subhanalloh! Sen unga toqat qila olmaysan — yoki: kuching yetmaydi —. Nega: ‹Allohim, bizga bu dunyoda yaxshilik va oxiratda yaxshilik bergin va bizni doʻzax azobidan saqlagin›, — demading?» — dedilar. (Roviy) dedi: Soʻng (Rasululloh ﷺ) Allohga u uchun duo qildilar, shunda (Alloh) unga shifo berdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мусулмонлардан бир кишини кўргани бордилар, у (шу қадар) озиб кетган эдики, жужага ўхшаб қолибди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сен бирор нарса билан дуо қилар, ёки Аллоҳдан бирор нарсани сўрар мидинг?» — дедилар. У: «Ҳа, мен: ‹Аллоҳим, охиратда менга берадиган жазонгни бу дунёда менга тезлаштириб бергин›, — дердим», — деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Субҳаналлоҳ! Сен унга тоқат қила олмайсан — ёки: кучинг етмайди —. Нега: ‹Аллоҳим, бизга бу дунёда яхшилик ва охиратда яхшилик бергин ва бизни дўзах азобидан сақлагин›, — демадинг?» — дедилар. (Ровий) деди: Сўнг (Расулуллоҳ ﷺ) Аллоҳга у учун дуо қилдилар, шунда (Аллоҳ) унга шифо берди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، قَالَ: حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: دَخَلَ، قُلْتُ لِحُمَيْدٍ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم؟ قَالَ: نَعَمْ، دَخَلَ عَلَى رَجُلٍ قَدْ جَهِدَ مِنَ الْمَرَضِ، فَكَأَنَّهُ فَرْخٌ مَنْتُوفٌ، قَالَ: ادْعُ اللَّهَ بِشَيْءٍ أَوْ سَلْهُ، فَجَعَلَ يَقُولُ: اللَّهُمَّ مَا أَنْتَ مُعَذِّبِي بِهِ فِي الْآخِرَةِ، فَعَجِّلْهُ فِي الدُّنْيَا، قَالَ: سُبْحَانَ اللهِ، لاَ تَسْتَطِيعُهُ، أَوَ قَالَ: لاَ تَسْتَطِيعُوا، أَلاَ قُلْتَ: اللَّهُمَّ آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً، وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ؟ وَدَعَا لَهُ، فَشَفَاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ musulmonlardan bir kishini koʻrgani bordilar, u (shu qadar) ozib ketgan ediki, jujaga oʻxshab qolibdi. Rasululloh ﷺ unga: «Sen biror narsa bilan duo qilar, yoki Allohdan biror narsani soʻrar miding?» — dedilar. U: «Ha, men: ‹Allohim, oxiratda menga beradigan jazongni bu dunyoda menga tezlashtirib bergin›, — derdim», — dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Subhanalloh! Sen unga toqat qila olmaysan — yoki: kuching yetmaydi —. Nega: ‹Allohim, bizga bu dunyoda yaxshilik va oxiratda yaxshilik bergin va bizni doʻzax azobidan saqlagin›, — demading?» — dedilar. (Roviy) dedi: Soʻng (Rasululloh ﷺ) Allohga u uchun duo qildilar, shunda (Alloh) unga shifo berdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мусулмонлардан бир кишини кўргани бордилар, у (шу қадар) озиб кетган эдики, жужага ўхшаб қолибди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сен бирор нарса билан дуо қилар, ёки Аллоҳдан бирор нарсани сўрар мидинг?» — дедилар. У: «Ҳа, мен: ‹Аллоҳим, охиратда менга берадиган жазонгни бу дунёда менга тезлаштириб бергин›, — дердим», — деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Субҳаналлоҳ! Сен унга тоқат қила олмайсан — ёки: кучинг етмайди —. Нега: ‹Аллоҳим, бизга бу дунёда яхшилик ва охиратда яхшилик бергин ва бизни дўзах азобидан сақлагин›, — демадинг?» — дедилар. (Ровий) деди: Сўнг (Расулуллоҳ ﷺ) Аллоҳга у учун дуо қилдилар, шунда (Аллоҳ) унга шифо берди.
حَدَّثَنَا مُوسَى، قَالَ: حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَأَى رَجُلاً يَسُوقُ بَدَنَةً، فَقَالَ: ارْكَبْهَا، فَقَالَ: إِنَّهَا بَدَنَةٌ، قَالَ: ارْكَبْهَا، قَالَ: إِنَّهَا بَدَنَةٌ، قَالَ: ارْكَبْهَا، قَالَ: فَإِنَّهَا بَدَنَةٌ، قَالَ: ارْكَبْهَا، وَيْلَكَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir kishining qurbonlik tuyasini haydab ketayotganini koʻrib: «Unga min», dedilar. U: «Bu qurbonlik tuyasi-ku», dedi. «Unga min», dedilar. U: «Bu qurbonlik tuyasi-ku», dedi. «Unga min», dedilar. U: «Bu qurbonlik tuyasi-ku», dedi. «Unga min, voy senga!» dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир кишининг қурбонлик туясини ҳайдаб кетаётганини кўриб: «Унга мин», дедилар. У: «Бу қурбонлик туяси-ку», деди. «Унга мин», дедилар. У: «Бу қурбонлик туяси-ку», деди. «Унга мин», дедилар. У: «Бу қурбонлик туяси-ку», деди. «Унга мин, вой сенга!» дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلامٍ، قَالَ: أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو عَمْرٍو الْبَصْرِيُّ قَالَ: سَمِعْتُ عَمْرًا مَوْلَى الْمُطَّلِبِ قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: لَسْتُ مِنْ دَدٍ، وَلاَ الدَّدُ مِنِّي بِشَيْءٍ، يَعْنِي: لَيْسَ الْبَاطِلُ مِنِّي بِشَيْءٍ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men behuda oʻyin-kulgidan emasman, behuda oʻyin-kulgi ham mendan (bir narsa) emas», dedilar. Yaʼni: botil (ish) mendan hech narsa emas (degani).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен беҳуда ўйин-кулгидан эмасман, беҳуда ўйин-кулги ҳам мендан (бир нарса) эмас», дедилар. Яъни: ботил (иш) мендан ҳеч нарса эмас (дегани).
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ عَمِّهِ مُوسَى بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، مَرَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِرَجُلٍ يَسُوقُ بَدَنَةً، فَقَالَ: ارْكَبْهَا، فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ، إِنَّهَا بَدَنَةٌ، فَقَالَ: ارْكَبْهَا، قَالَ: إِنَّهَا بَدَنَةٌ، قَالَ فِي الثَّالِثَةِ أَوْ فِي الرَّابِعَةِ: وَيْحَكَ ارْكَبْهَا.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ badana (qurbonlik tuyasi)ni haydab ketayotgan bir kishining yonidan oʻtib: «Unga min!» dedilar. U: «Bu badana-ku», dedi. U zot ikki yoki uch marta: «Unga min!» dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бадана (қурбонлик туяси)ни ҳайдаб кетаётган бир кишининг ёнидан ўтиб: «Унга мин!» дедилар. У: «Бу бадана-ку», деди. У зот икки ёки уч марта: «Унга мин!» дедилар.
حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ قَالَ: حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي عَمْرٍو قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ، وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَالْجُبْنِ وَالْبُخْلِ، وَضَلَعِ الدَّيْنِ، وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ.
(Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ shunday der edilar: «Allohumma inniy aʼuzu bika minal-hammi val-hazan, val-ajzi val-kasal, val-jubni val-buxl, va zalaʼid-dayn, va gʻalabatir-rijol» (Allohim, men gʻam va qaygʻudan, ojizlik va dangasalikdan, qoʻrqoqlik va baxillikdan, qarzning ogʻirligidan va kishilarning gʻolib kelishidan Senga panoh tilayman).(Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳумма инний аъузу бика минал-ҳамми вал-ҳазан, вал-ажзи вал-касал, вал-жубни вал-бухл, ва залаъид-дайн, ва ғалабатир-рижол» (Аллоҳим, мен ғам ва қайғудан, ожизлик ва дангасаликдан, қўрқоқлик ва бахилликдан, қарзнинг оғирлигидан ва кишиларнинг ғолиб келишидан Сенга паноҳ тилайман).