حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللهِ، قَالَ: حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ جُدْعَانَ قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ: كَانَ أَبُو طَلْحَةَ يَجْثُو بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم وَيَنْثُرُ كِنَانَتَهُ وَيَقُولُ: وَجْهِي لِوَجْهِكَ الْوِقَاءُ، وَنَفْسِي لِنَفْسِكَ الْفِدَاءُ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talha Rasululloh ﷺning huzurlarida tiz choʻkib, oʻq sadogʻini (oldiga) toʻkar va: «Yuzim yuzingizga qalqon, jonim joningizga fido boʻlsin», der edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳа Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида тиз чўкиб, ўқ садоғини (олдига) тўкар ва: «Юзим юзингизга қалқон, жоним жонингизга фидо бўлсин», дер эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ، قَالَ: أَخْبَرَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنْ سَلْمٍ الْعَلَوِيِّ قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُ: كُنْتُ خَادِمًا لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، قَالَ: فَكُنْتُ أَدْخُلُ بِغَيْرِ اسْتِئْذَانٍ، فَجِئْتُ يَوْمًا، فَقَالَ: كَمَا أَنْتَ يَا بُنَيَّ، فَإِنَّهُ قَدْ حَدَثَ بَعْدَكَ أَمْرٌ: لا تَدْخُلَنَّ إِلا بِإِذْنٍ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺga xizmatkor edim. Men (u zotning huzurlariga) izn soʻramay kirar edim. Bir kuni keldim, shunda u zot: «Joyingda tur, ey oʻgʻilcham! Sendan keyin bir ish (hukm) yuzaga keldi: endi iznsiz aslo kirmagin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺга хизматкор эдим. Мен (у зотнинг ҳузурларига) изн сўрамай кирар эдим. Бир куни келдим, шунда у зот: «Жойингда тур, эй ўғилчам! Сендан кейин бир иш (ҳукм) юзага келди: энди изнсиз асло кирмагин», дедилар.
حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ: حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي السُّوقِ، فَقَالَ رَجُلٌ: يَا أَبَا الْقَاسِمِ، فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ، إِنَّمَا دَعَوْتُ هَذَا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم: سَمُّوا بِاسْمِي، وَلاَ تُكَنُّوا بِكُنْيَتِي.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ bozorda ekanlarida, kimdir: «Ey Abulqosim!» — deb (chaqirdi). Paygʻambar ﷺ unga oʻgirildilar. U kishi: «Men buni (yaʼni boshqa bir kishini) chaqirdim», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «(Oʻz farzandlaringizni) mening ismim bilan atanglar, lekin mening kunyam bilan (yaʼni Abulqosim deb) atamanglar», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ бозорда эканларида, кимдир: «Эй Абулқосим!» — деб (чақирди). Пайғамбар ﷺ унга ўгирилдилар. У киши: «Мен буни (яъни бошқа бир кишини) чақирдим», — деди. Пайғамбар ﷺ: «(Ўз фарзандларингизни) менинг исмим билан атанглар, лекин менинг куням билан (яъни Абулқосим деб) атаманглар», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عُمَرَ، قَالَ: حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي السُّوقِ، فَقَالَ رَجُلٌ: يَا أَبَا الْقَاسِمِ، فَالْتَفَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَقَالَ: دَعَوْتُ هَذَا، فَقَالَ: سَمُّوا بِاسْمِي، وَلاَ تُكَنُّوا بِكُنْيَتِي.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ bozorda ekanida, bir kishi (kimnidir): «Ey Abulqosim!» — deb chaqirdi. Paygʻambar ﷺ unga oʻgirilib: «Mening ismim bilan ism qoʻyinglar, lekin mening kunyam bilan kunya qoʻymanglar», — dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ бозорда эканида, бир киши (кимнидир): «Эй Абулқосим!» — деб чақирди. Пайғамбар ﷺ унга ўгирилиб: «Менинг исмим билан исм қўйинглар, лекин менинг куням билан куня қўйманглар», — деди.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ: حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُ عَلَيْنَا، وَلِي أَخٌ صَغِيرٌ يُكَنَّى: أَبَا عُمَيْرٍ، وَكَانَ لَهُ نُغَرٌ يَلْعَبُ بِهِ فَمَاتَ، فَدَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَرَآهُ حَزِينًا، فَقَالَ: مَا شَأْنُهُ؟ قِيلَ لَهُ: مَاتَ نُغَرُهُ، فَقَالَ: يَا أَبَا عُمَيْرٍ، مَا فَعَلَ النُّغَيْرُ؟.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ huzurimizga kirib turardilar. Mening Abu Umayr deb kunya berilgan kichik bir ukam bor edi. Uning oʻzi oʻynaydigan bir chumchugʻi bor edi, ammo u oʻlib qoldi. Bir kuni Nabiy ﷺ uning oldiga kirdilar va uni gʻamgin holatda koʻrdilar-da: «Unga nima boʻldi?» dedilar. Odamlar: «Chumchugʻi oʻlib qoldi», deyishdi. Shunda u zot: «Ey Abu Umayr, chumchuqchaga nima boʻldi?» dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримизга кириб турардилар. Менинг Абу Умайр деб куня берилган кичик бир укам бор эди. Унинг ўзи ўйнайдиган бир чумчуғи бор эди, аммо у ўлиб қолди. Бир куни Набий ﷺ унинг олдига кирдилар ва уни ғамгин ҳолатда кўрдилар-да: «Унга нима бўлди?» дедилар. Одамлар: «Чумчуғи ўлиб қолди», дейишди. Шунда у зот: «Эй Абу Умайр, чумчуқчага нима бўлди?» дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: بَيْنَمَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي نَخْلٍ لَنَا، نَخْلٍ لأَبِي طَلْحَةَ، تَبَرَّزَ لِحَاجَتِهِ، وَبِلاَلٌ يَمْشِي وَرَاءَهُ، يُكْرِمُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَمْشِيَ إِلَى جَنْبِهِ، فَمَرَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِقَبْرٍ فَقَامَ، حَتَّى تَمَّ إِلَيْهِ بِلاَلٌ، فَقَالَ: وَيْحَكَ يَا بِلاَلُ، هَلْ تَسْمَعُ مَا أَسْمَعُ؟ قَالَ: مَا أَسْمَعُ شَيْئًا، فَقَالَ: صَاحِبُ هَذَا الْقَبْرِ يُعَذَّبُ، فَوُجِدَ يَهُودِيًّا.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ uch kun (uydan) chiqmadilar. Odamlar namozga turdi va Abu Bakr imomlik uchun oldinga oʻtdi. (Shu payt) Paygʻambar ﷺ pardani ushlab, uni koʻtardilar. Paygʻambar ﷺ ning yuzlari koʻringanida, biz oʻsha paytdagi Paygʻambar ﷺ ning yuzlaridan koʻproq yoqimli manzarani hech koʻrmagan edik. Paygʻambar ﷺ Abu Bakrga odamlarga imomlik qilishni ishora qildi, soʻng pardani tushirdilar. Biz u zotni vafot etguncha (boshqa) koʻrmadik.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ уч кун (уйдан) чиқмадилар. Одамлар намозга турди ва Абу Бакр имомлик учун олдинга ўтди. (Шу пайт) Пайғамбар ﷺ пардани ушлаб, уни кўтардилар. Пайғамбар ﷺ нинг юзлари кўринганида, биз ўша пайтдаги Пайғамбар ﷺ нинг юзларидан кўпроқ ёқимли манзарани ҳеч кўрмаган эдик. Пайғамбар ﷺ Абу Бакрга одамларга имомлик қилишни ишора қилди, сўнг пардани туширдилар. Биз у зотни вафот этгунча (бошқа) кўрмадик.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو هَمَّامٍ مُحَمَّدُ بْنُ الزِّبْرِقَانِ، قَالَ: حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ سَرِيعٍ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ، إِنِّي مَدَحْتُ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ بِمَحَامِدَ، قَالَ: أَمَا إِنَّ رَبَّكَ يُحِبُّ الْحَمْدَ، وَلَمْ يَزِدْهُ عَلَى ذَلِكَ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ, agarchi otasi yoki akasi boʻlsa ham, shaharlik kishining sahrolik uchun sotishidan qaytardilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ, агарчи отаси ёки акаси бўлса ҳам, шаҳарлик кишининг саҳролик учун сотишидан қайтардилар.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ: أَخْبَرَنِي حُمَيْدٌ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسًا يَقُولُ: خَطَبَ رَجُلٌ عِنْدَ عُمَرَ فَأَكْثَرَ الْكَلاَمَ، فَقَالَ عُمَرُ: إِنَّ كَثْرَةَ الْكَلاَمِ فِي الْخُطَبِ مِنْ شَقَاشِقِ الشَّيْطَانِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Umarning huzurida nutq soʻzlab, gapni koʻpaytirib yubordi. Shunda Umar: «Albatta, xutbalarda soʻzni koʻpaytirish shayton vasvasalaridandir», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Умарнинг ҳузурида нутқ сўзлаб, гапни кўпайтириб юборди. Шунда Умар: «Албатта, хутбаларда сўзни кўпайтириш шайтон васвасаларидандир», деди.
حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ: حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ: كَانَ فَزَعٌ بِالْمَدِينَةِ، فَاسْتَعَارَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَرَسًا لأَبِي طَلْحَةَ، يُقَالُ لَهُ: الْمَنْدُوبُ، فَرَكِبَهُ، فَلَمَّا رَجَعَ قَالَ: مَا رَأَيْنَا مِنْ شَيْءٍ، وَإِنْ وَجَدْنَاهُ لَبَحْرًا.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir marta Madina ahli (dushman hujumidan) qoʻrqdi; shuning uchun Paygʻambar ﷺ Abu Talhadan — Mandub degan — bir otni oriyat (qarzga) oldi va unga mindi. U zot qaytganda: «Biz (qoʻrqadigan) hech narsani koʻrmadik, lekin bu ot juda tez (chopar) ekan (xuddi dengiz suvidek tuganmas quvvatga ega)», — dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир марта Мадина аҳли (душман ҳужумидан) қўрқди; шунинг учун Пайғамбар ﷺ Абу Талҳадан — Мандуб деган — бир отни орият (қарзга) олди ва унга минди. У зот қайтганда: «Биз (қўрқадиган) ҳеч нарсани кўрмадик, лекин бу от жуда тез (чопар) экан (худди денгиз сувидек туганмас қувватга эга)», — дедилар.
حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ: حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَسِيرٍ لَهُ، فَحَدَا الْحَادِي، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم: ارْفُقْ يَا أَنْجَشَةُ وَيْحَكَ بِالْقَوَارِيرِ.
(Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ oʻzlarining bir safarlarida edilar, haydovchi (hadi) huda aytayotgan edi; Paygʻambar ﷺ: «Ohista (boʻl), ey Anjasha, voy senga (vayhaka), shisha (idish)lar (ayollar) bilan (sekinroq)!» dedilar.(Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ ўзларининг бир сафарларида эдилар, ҳайдовчи (ҳади) ҳуда айтаётган эди; Пайғамбар ﷺ: «Оҳиста (бўл), эй Анжаша, вой сенга (вайҳака), шиша (идиш)лар (аёллар) билан (секинроқ)!» дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ أَبِي الأَسْوَدِ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّنَافِسِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: مَنْ عَالَ جَارِيَتَيْنِ حَتَّى تُدْرِكَا، دَخَلْتُ أَنَا وَهُوَ فِي الْجَنَّةِ كَهَاتَيْنِ، وَأَشَارَ مُحَمَّدٌ بِالسَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim ikki qizni voyaga yetguncha tarbiyalasa, men va u jannatga mana bularday (yonma-yon) kiramiz», dedilar va koʻrsatkich hamda oʻrta barmoqlari bilan ishora qildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким икки қизни вояга етгунча тарбияласа, мен ва у жаннатга мана булардай (ёнма-ён) кирамиз», дедилар ва кўрсаткич ҳамда ўрта бармоқлари билан ишора қилдилар.
وَبَابَانِ يُعَجَّلاَنِ فِي الدُّنْيَا: الْبَغْيُ، وَقَطِيعَةُ الرَّحِمِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ikki (gunoh) eshigi borki, ularning (jazosi) dunyoda tezlashtiriladi: zulm (tajovuz) qilish va qarindoshlik rishtasini uzish», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Икки (гуноҳ) эшиги борки, уларнинг (жазоси) дунёда тезлаштирилади: зулм (тажовуз) қилиш ва қариндошлик риштасини узиш», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا هِشَامٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم: لاَ عَدْوَى، وَلاَ طِيَرَةَ، وَيُعْجِبُنِي الْفَأْلُ الصَّالِحُ، الْكَلِمَةُ الْحَسَنَةُ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kim ‹Lo ilaha illalloh› desa-yu, qalbida bir arpa donasi ogʻirligicha yaxshilik (iymon) boʻlsa, doʻzaxdan chiqariladi. Kim ‹Lo ilaha illalloh› desa-yu, qalbida bir bugʻdoy donasi ogʻirligicha yaxshilik boʻlsa, doʻzaxdan chiqariladi. Kim ‹Lo ilaha illalloh› desa-yu, qalbida bir zarra ogʻirligicha yaxshilik boʻlsa, doʻzaxdan chiqariladi», — dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ким ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› деса-ю, қалбида бир арпа донаси оғирлигича яхшилик (иймон) бўлса, дўзахдан чиқарилади. Ким ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› деса-ю, қалбида бир буғдой донаси оғирлигича яхшилик бўлса, дўзахдан чиқарилади. Ким ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› деса-ю, қалбида бир зарра оғирлигича яхшилик бўлса, дўзахдан чиқарилади», — дедилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ سَعِيدٍ يَعْنِي أَبَا قُدَامَةَ، قَالَ: حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ الزَّهْرَانِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللهِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: قَالَ رَجُلٌ: يَا رَسُولَ اللهِ، إِنَّا كُنَّا فِي دَارٍ كَثُرَ فِيهَا عَدَدُنَا، وَكَثُرَ فِيهَا أَمْوَالُنَا، فَتَحَوَّلْنَا إِلَى دَارٍ أُخْرَى، فَقَلَّ فِيهَا عَدَدُنَا، وَقَلَّتْ فِيهَا أَمْوَالُنَا؟ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: رُدَّهَا، أَوْ دَعُوهَا، وَهِيَ ذَمِيمَةٌ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, biz bir uyda edik, unda sonimiz koʻp va mol-mulkimiz koʻp edi. Soʻng boshqa bir uyga koʻchdik, unda sonimiz ozaydi va mol-mulkimiz kamaydi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uni yomonlangan holda tark etinglar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз бир уйда эдик, унда сонимиз кўп ва мол-мулкимиз кўп эди. Сўнг бошқа бир уйга кўчдик, унда сонимиз озайди ва мол-мулкимиз камайди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уни ёмонланган ҳолда тарк этинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ: حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ: حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُ: عَطَسَ رَجُلاَنِ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَشَمَّتَ أَحَدَهُمَا، وَلَمْ يُشَمِّتِ الْآخَرَ، فَقَالَ: شَمَّتَّ هَذَا وَلَمْ تُشَمِّتْنِي؟ قَالَ: إِنَّ هَذَا حَمِدَ اللَّهَ، وَلَمْ تَحْمَدْهُ.
(Anas (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺning huzurlarida ikki kishi aksa urdi; (u zot) biriga tashmit qildilar, boshqasiga tashmit qilmadilar. (Tashmit qilinmagan) kishi: «Yo Rasululloh, siz bunga tashmit qildingiz, menga esa tashmit qilmadingiz?» dedi. (U zot:) «Albatta, bu (kishi) Allohga hamd aytdi, sen esa Allohga hamd aytmading» dedilar.(Анас (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺнинг ҳузурларида икки киши акса урди; (у зот) бирига ташмит қилдилар, бошқасига ташмит қилмадилар. (Ташмит қилинмаган) киши: «Ё Расулуллоҳ, сиз бунга ташмит қилдингиз, менга эса ташмит қилмадингиз?» деди. (У зот:) «Албатта, бу (киши) Аллоҳга ҳамд айтди, сен эса Аллоҳга ҳамд айтмадинг» дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ: حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: مَا كَانَ شَخْصٌ أَحَبَّ إِلَيْهِمْ رُؤْيَةً مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَكَانُوا إِذَا رَأَوْهُ لَمْ يَقُومُوا إِلَيْهِ، لِمَا يَعْلَمُونَ مِنْ كَرَاهِيَتِهِ لِذَلِكَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qoʻllaringiz, tillaringiz va mollaringiz bilan jihod qilinglar!» dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қўлларингиз, тилларингиз ва молларингиз билан жиҳод қилинглар!» дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ: أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامِ ابْنَةِ مِلْحَانَ، فَتُطْعِمُهُ، وَكَانَتْ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، فَأَطْعَمَتْهُ وَجَعَلَتْ تَفْلِي رَأْسَهُ، فَنَامَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ يَضْحَكُ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Milhonning qizi Umm Haromning oldiga kirar, u (ayol) esa u zotni taomlantirardi. U Ubada ibn as-Somitning nikohida edi. Bir kuni u zotni taomlantirdi va u zotning boshlaridan bit tera boshladi. Shunda u zot uxlab qoldilar, soʻng kulib uygʻondilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Милҳоннинг қизи Умм Ҳаромнинг олдига кирар, у (аёл) эса у зотни таомлантирарди. У Убада ибн ас-Сомитнинг никоҳида эди. Бир куни у зотни таомлантирди ва у зотнинг бошларидан бит тера бошлади. Шунда у зот ухлаб қолдилар, сўнг кулиб уйғондилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ شَيْبَةَ، قَالَ: حَدَّثَنَا ابْنُ نُبَاتَةَ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ وَرْدَانَ قَالَ: رَأَيْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يُصَافِحُ النَّاسَ، فَسَأَلَنِي: مَنْ أَنْتَ؟ فَقُلْتُ: مَوْلًى لِبَنِي لَيْثٍ، فَمَسَحَ عَلَى رَأْسِي ثَلاَثًا وَقَالَ: بَارَكَ اللَّهُ فِيكَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U odamlar bilan qoʻl berib koʻrishardi. U mendan: «Sen kimsan?» deb soʻradi. Men: «Banu Laysning mavlosiman», dedim. Shunda u boshimni uch marta siladi va: «Alloh senga baraka bersin», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У одамлар билан қўл бериб кўришарди. У мендан: «Сен кимсан?» деб сўради. Мен: «Бану Лайснинг мавлосиман», дедим. Шунда у бошимни уч марта силади ва: «Аллоҳ сенга барака берсин», деди.
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: لَمَّا جَاءَ أَهْلُ الْيَمَنِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم: قَدْ أَقْبَلَ أَهْلُ الْيَمَنِ وَهُمْ أَرَقُّ قُلُوبًا مِنْكُمْ، فَهُمْ أَوَّلُ مَنْ جَاءَ بِالْمُصَافَحَةِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytadi: Yaman ahli kelganida, Rasululloh ﷺ: «Sizlarga Yaman ahli keldi, ular qoʻl berib koʻrishishni birinchi boʻlib joriy qilgan kishilardir», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтади: Яман аҳли келганида, Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларга Яман аҳли келди, улар қўл бериб кўришишни биринчи бўлиб жорий қилган кишилардир», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ ابْنِ جُدْعَانَ، قَالَ ثَابِتٌ لأَنَسٍ: أَمَسَسْتَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِيَدِكَ؟ قَالَ: نَعَمْ، فَقَبَّلَهَا.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Sobit undan: «Nabiy ﷺga qoʻling bilan tegib koʻrganmisan?» deb soʻradi. U: «Ha», dedi. Shunda Sobit uning qoʻlini oʻpdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Собит ундан: «Набий ﷺга қўлинг билан тегиб кўрганмисан?» деб сўради. У: «Ҳа», деди. Шунда Собит унинг қўлини ўпди.
حَدَّثَنَا شِهَابٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: إِنَّ السَّلامَ اسْمٌ مِنْ أَسْمَاءِ اللهِ تَعَالَى، وَضَعَهُ اللَّهُ فِي الأَرْضِ، فَأَفْشُوا السَّلامَ بَيْنَكُمْ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qoʻllaringiz, tillaringiz va mollaringiz bilan jihod qilinglar!» dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қўлларингиз, тилларингиз ва молларингиз билан жиҳод қилинглар!» дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ: حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ نِبْرَاسٍ أَبُو الْحَسَنِ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ أَصْحَابَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كَانُوا يَكُونُونَ مُجْتَمِعِينَ فَتَسْتَقْبِلُهُمُ الشَّجَرَةُ، فَتَنْطَلِقُ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ عَنْ يَمِينِهَا وَطَائِفَةٌ عَنْ شِمَالِهَا، فَإِذَا الْتَقَوْا سَلَّمَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning sahobalari birga toʻplangan holda boʻlar edilar. Yoʻllarida daraxt (uchrab qolsa), ularning bir guruhi uning oʻng tomonidan, bir guruhi chap tomonidan oʻtar edi. Qayta uchrashganlarida esa bir-birlariga salom berar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг саҳобалари бирга тўпланган ҳолда бўлар эдилар. Йўлларида дарахт (учраб қолса), уларнинг бир гуруҳи унинг ўнг томонидан, бир гуруҳи чап томонидан ўтар эди. Қайта учрашганларида эса бир-бирларига салом берар эдилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ خِدَاشٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ وَهْبٍ الْمِصْرِيُّ، عَنْ قُرَيْشٍ الْبَصْرِيِّ هُوَ ابْنُ حَيَّانَ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، أَنَّ أَنَسًا كَانَ إِذَا أَصْبَحَ ادَّهَنَ يَدَهُ بِدُهْنٍ طَيِّبٍ لِمُصَافَحَةِ إِخْوَانِهِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u kishi tong otganda birodarlari bilan qoʻl berib koʻrishish uchun qoʻllariga xushbuy yogʻ surtar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у киши тонг отганда биродарлари билан қўл бериб кўришиш учун қўлларига хушбуй ёғ суртар эдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ، قَالَ: حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَيَّارٍ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ مَرَّ عَلَى صِبْيَانٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ، وَقَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَفْعَلُهُ بِهِمْ.
(Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) rivoyat qilishicha,) u (bir necha) bolalar yonidan oʻtib, ularga salom berdi va: «Paygʻambar ﷺ (ham) shunday qilardilar» dedi.(Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) ривоят қилишича,) у (бир неча) болалар ёнидан ўтиб, уларга салом берди ва: «Пайғамбар ﷺ (ҳам) шундай қилардилар» деди.
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللهِ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَائِمًا يُصَلِّي، فَاطَّلَعَ رَجُلٌ فِي بَيْتِهِ، فَأَخَذَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ، فَسَدَّدَ نَحْوَ عَيْنَيْهِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ xotinlaridan boshqa hech bir ayolning oldiga kirmas edilar, faqat Umm Sulaymning oldiga kirardilar. Bu haqda u zotga (savol) aytilgan edi, (Rasululloh ﷺ): «Men unga rahmim keladi, uning akasi men bilan birga (jangda) shahid boʻlgan edi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ хотинларидан бошқа ҳеч бир аёлнинг олдига кирмас эдилар, фақат Умм Сулаймнинг олдига кирардилар. Бу ҳақда у зотга (савол) айтилган эди, (Расулуллоҳ ﷺ): «Мен унга раҳмим келади, унинг акаси мен билан бирга (жангда) шаҳид бўлган эди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، قَالَ: أَخْبَرَنَا الْفَزَارِيُّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: اطَّلَعَ رَجُلٌ مِنْ خَلَلٍ فِي حُجْرَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَسَدَّدَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم بِمِشْقَصٍ، فَأَخْرَجَ الرَّجُلُ رَأْسَهُ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Bir kishi Nabiy ﷺning hujralaridagi tirqishdan (ichkariga) qaradi. Shunda Rasululloh ﷺ (unga) paykon bilan nishonga oldilar, haligi kishi (darhol) boshini tortib oldi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Бир киши Набий ﷺнинг ҳужраларидаги тирқишдан (ичкарига) қаради. Шунда Расулуллоҳ ﷺ (унга) пайкон билан нишонга олдилар, ҳалиги киши (дарҳол) бошини тортиб олди».
حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ: حَدَّثَنَا الْمُطَّلِبُ بْنُ زِيَادٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ اللهِ الأَصْبَهَانِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَالِكِ بْنِ الْمُنْتَصِرِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ: إِنَّ أَبْوَابَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كَانَتْ تُقْرَعُ بِالأظَافِيرِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning eshiklari tirnoqlar bilan chertilar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг эшиклари тирноқлар билан чертилар эди.
حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ: حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ زَيْدٍ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ رَبَاحٍ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: إِذَا دَخَلَ الْبَصَرُ فَلا إِذْنَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Safiyya binti Huyay ibn Axtab bilan turmush qurganlarida, Xaybar yoʻlida u bilan uch kun turdilar. Soʻng Safiyya hijob buyurilganlar orasida boʻldi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Сафийя бинти Ҳуяй ибн Ахтаб билан турмуш қурганларида, Хайбар йўлида у билан уч кун турдилар. Сўнг Сафийя ҳижоб буюрилганлар орасида бўлди.
حَدَّثَنَا مُوسَى، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ قَالَ: حَدَّثَنِي يَحْيَى، أَنَّ إِسْحَاقَ بْنَ عَبْدِ اللهِ حَدَّثَهُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ أَعْرَابِيًّا أَتَى بَيْتَ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم فَأَلْقَمَ عَيْنَهُ خَصَاصَةَ الْبَابِ، فَأَخَذَ سَهْمًا أَوْ عُودًا مُحَدَّدًا، فَتَوَخَّى الأعْرَابِيَّ، لِيَفْقَأَ عَيْنَ الأعْرَابِيِّ، فَذَهَبَ، فَقَالَ: أَمَا إِنَّكَ لَوْ ثَبَتَّ لَفَقَأْتُ عَيْنَكَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir aʼrobiy Rasululloh ﷺning eshiklariga kelib, koʻzini eshik tirqishiga tiqdi. Nabiy ﷺ uni koʻrib qoldilar-da, koʻzini oʻyib yuborish uchun temir yoki tayoq bilan unga qarab moʻljalladilar. U (buni) koʻrib qolganida (boshini) tortib qochdi. Nabiy ﷺ unga: «Agar (joyingda) turganingda edi, albatta koʻzingni oʻyib tashlagan boʻlardim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аъробий Расулуллоҳ ﷺнинг эшикларига келиб, кўзини эшик тирқишига тиқди. Набий ﷺ уни кўриб қолдилар-да, кўзини ўйиб юбориш учун темир ёки таёқ билан унга қараб мўлжалладилар. У (буни) кўриб қолганида (бошини) тортиб қочди. Набий ﷺ унга: «Агар (жойингда) турганингда эди, албатта кўзингни ўйиб ташлаган бўлардим», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَعْيَنُ الْخُوَارِزْمِيُّ قَالَ: أَتَيْنَا أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، وَهُوَ قَاعِدٌ فِي دِهْلِيزِهِ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ، فَسَلَّمَ عَلَيْهِ صَاحِبِي وَقَالَ: أَدْخُلُ؟ فَقَالَ أَنَسٌ: ادْخُلْ، هَذَا مَكَانٌ لاَ يَسْتَأْذِنُ فِيهِ أَحَدٌ، فَقَرَّبَ إِلَيْنَا طَعَامًا، فَأَكَلْنَا، فَجَاءَ بِعُسِّ نَبِيذٍ حُلْوٍ فَشَرِبَ، وَسَقَانَا.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dahlizida yolgʻiz oʻzi, yonida hech kim boʻlmagan holda oʻtirgan edi. Bir kishi unga salom berib: «Kiraymi?» dedi. Anas: «Kir, bu yer hech kim izn soʻramaydigan joy», dedi. Soʻng ularga taom keltirdi, ular yedilar. Keyin bir idish shirin nabiz keltirib, oʻzi ichdi va ularga ham ichirdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У даҳлизида ёлғиз ўзи, ёнида ҳеч ким бўлмаган ҳолда ўтирган эди. Бир киши унга салом бериб: «Кирайми?» деди. Анас: «Кир, бу ер ҳеч ким изн сўрамайдиган жой», деди. Сўнг уларга таом келтирди, улар едилар. Кейин бир идиш ширин набиз келтириб, ўзи ичди ва уларга ҳам ичирди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ: حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ سَمِعَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، وَسَلَّمَ عَلَيْهِ رَجُلٌ فَرَدَّ السَّلاَمَ، ثُمَّ سَأَلَ عُمَرُ الرَّجُلَ: كَيْفَ أَنْتَ؟ فَقَالَ: أَحْمَدُ اللَّهَ إِلَيْكَ، فَقَالَ عُمَرُ: هَذَا الَّذِي أَرَدْتُ مِنْكَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Buvim Mulayka Rasululloh ﷺ ni oʻzi u zot uchun maxsus tayyorlagan taomga taklif qildi. U zot undan bir oz yeb: «Turinglar, men sizlarga imomlik qilay», — dedilar. Men koʻp ishlatilgandan qorayib qolgan bir boʻyrani keltirdim va unga suv sepdim. Rasululloh ﷺ unda turib, ikki rakat namoz oʻqidilar; yetim men bilan (birinchi safda) edi, kampir esa orqamizda turdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бувим Мулайка Расулуллоҳ ﷺ ни ўзи у зот учун махсус тайёрлаган таомга таклиф қилди. У зот ундан бир оз еб: «Туринглар, мен сизларга имомлик қилай», — дедилар. Мен кўп ишлатилгандан қорайиб қолган бир бўйрани келтирдим ва унга сув сепдим. Расулуллоҳ ﷺ унда туриб, икки ракат намоз ўқидилар; етим мен билан (биринчи сафда) эди, кампир эса орқамизда турди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلامٍ، قَالَ: أَخْبَرَنَا أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ: أَتَانَا رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ صِبْيَانُ، فَسَلَّمَ عَلَيْنَا، وَأَرْسَلَنِي فِي حَاجَةٍ، وَجَلَسَ فِي الطَّرِيقِ يَنْتَظِرُنِي حَتَّى رَجَعْتُ إِلَيْهِ، قَالَ: فَأَبْطَأْتُ عَلَى أُمِّ سُلَيْمٍ، فَقَالَتْ: مَا حَبَسَكَ؟ فَقُلْتُ: بَعَثَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَاجَةٍ، قَالَتْ: مَا هِيَ؟ قُلْتُ: إِنَّهَا سِرٌّ، قَالَتْ: فَاحْفَظْ سِرَّ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz bolalar edik, Rasululloh ﷺ oldimizga keldilar va bizga salom berdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз болалар эдик, Расулуллоҳ ﷺ олдимизга келдилар ва бизга салом бердилар.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ: خَدَمْتُ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا، حَتَّى إِذَا رَأَيْتُ أَنِّي قَدْ فَرَغْتُ مِنْ خِدْمَتِهِ قُلْتُ: يَقِيلُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَخَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهِ، فَإِذَا غِلْمَةٌ يَلْعَبُونَ، فَقُمْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهِمْ إِلَى لَعِبِهِمْ، فَجَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَانْتَهَى إِلَيْهِمْ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ، ثُمَّ دَعَانِي فَبَعَثَنِي إِلَى حَاجَةٍ، فَكَانَ فِي فَيْءٍ حَتَّى أَتَيْتُهُ. وَأَبْطَأْتُ عَلَى أُمِّي، فَقَالَتْ: مَا حَبَسَكَ؟ قُلْتُ: بَعَثَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى حَاجَةٍ، قَالَتْ: مَا هِيَ؟ قُلْتُ: إِنَّهُ سِرٌّ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَقَالَتِ: احْفَظْ عَلَى رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم سِرَّهُ، فَمَا حَدَّثْتُ بِتِلْكَ الْحَاجَةِ أَحَدًا مِنَ الْخَلْقِ، فَلَوْ كُنْتُ مُحَدِّثًا حَدَّثْتُكَ بِهَا.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Rasululloh ﷺga xizmat qildim. Xizmatlarini tugatdim deb oʻylaganimda: «Nabiy ﷺ endi qaylula (tush payti dam) qiladilar», dedim-da, huzurlaridan chiqib ketdim. Shunda bir necha bolalar oʻynayotgan ekan, men turib ularning oʻyiniga qarab qoldim. Nabiy ﷺ chiqib kelib, ularning oldiga yetdilar va ularga salom berdilar. Soʻng meni chaqirib, bir ish uchun yubordilar. Men qaytib kelgunimcha u zot soya joyda edilar. Men onamning oldiga kech qaytdim. Onam: «Nega kechikding?» dedi. «Meni Nabiy ﷺ bir ish uchun yuborgan edilar», dedim. «U qanaqa ish?» dedi. «U — Nabiyning ﷺ siri», dedim. Shunda onam: «Rasulullohning ﷺ sirini yaxshi saqla», dedi. Men u ishni odamlardan hech kimga aytmaganman. Agar birortasiga aytadigan boʻlsam, senga aytardim.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни Расулуллоҳ ﷺга хизмат қилдим. Хизматларини тугатдим деб ўйлаганимда: «Набий ﷺ энди қайлула (туш пайти дам) қиладилар», дедим-да, ҳузурларидан чиқиб кетдим. Шунда бир неча болалар ўйнаётган экан, мен туриб уларнинг ўйинига қараб қолдим. Набий ﷺ чиқиб келиб, уларнинг олдига етдилар ва уларга салом бердилар. Сўнг мени чақириб, бир иш учун юбордилар. Мен қайтиб келгунимча у зот соя жойда эдилар. Мен онамнинг олдига кеч қайтдим. Онам: «Нега кечикдинг?» деди. «Мени Набий ﷺ бир иш учун юборган эдилар», дедим. «У қанақа иш?» деди. «У — Набийнинг ﷺ сири», дедим. Шунда онам: «Расулуллоҳнинг ﷺ сирини яхши сақла», деди. Мен у ишни одамлардан ҳеч кимга айтмаганман. Агар бирортасига айтадиган бўлсам, сенга айтардим.
حَدَّثَنَا عُبَيْدٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ دِينَارٍ أَبُو خَلْدَةَ قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، وَهُوَ مَعَ الْحَكَمِ أَمِيرٌ بِالْبَصْرَةِ عَلَى السَّرِيرِ، يَقُولُ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا كَانَ الْحَرُّ أَبْرَدَ بِالصَّلاَةِ، وَإِذَا كَانَ الْبَرْدُ بَكَّرَ بِالصَّلاةِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ havo issiq boʻlganida namozni salqin tushguncha kechiktirar edilar, havo sovuq boʻlganida esa erta oʻqir edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳаво иссиқ бўлганида намозни салқин тушгунча кечиктирар эдилар, ҳаво совуқ бўлганида эса эрта ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُبَارَكٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا الْحَسَنُ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ عَلَى سَرِيرٍ مَرْمُولٍ بِشَرِيطٍ، تَحْتَ رَأْسِهِ وِسَادَةٌ مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ، مَا بَيْنَ جِلْدِهِ وَبَيْنَ السَّرِيرِ ثَوْبٌ، فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُمَرُ فَبَكَى، فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم: مَا يُبْكِيكَ يَا عُمَرُ؟ قَالَ: أَمَا وَاللَّهِ مَا أَبْكِي يَا رَسُولَ اللهِ، أَلاَّ أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّكَ أَكْرَمُ عَلَى اللهِ مِنْ كِسْرَى وَقَيْصَرَ، فَهُمَا يَعِيثَانِ فِيمَا يَعِيثَانِ فِيهِ مِنَ الدُّنْيَا، وَأَنْتَ يَا رَسُولَ اللهِ بِالْمَكَانِ الَّذِي أَرَى، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم: أَمَا تَرْضَى يَا عُمَرُ أَنْ تَكُونَ لَهُمُ الدُّنْيَا وَلَنَا الْآخِرَةُ؟ قُلْتُ: بَلَى يَا رَسُولَ اللهِ، قَالَ: فَإِنَّهُ كَذَلِكَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiyning ﷺ huzurlariga kirdim. U zot xurmo tolasidan toʻqilgan soʻri ustida edilar; boshlari ostida charmdan tikilgan, ichiga xurmo tolasi toʻldirilgan yostiq bor edi. Terilari bilan soʻri oʻrtasida bir mato bor edi. Umar (roziyallohu anhu) u zotning oldilariga kirib, yigʻlab yubordi. Nabiy ﷺ unga: «Nega yigʻlayapsan, ey Umar?» dedilar. U: «Alloh haqi, ey Rasululloh, men yigʻlaganim — sizning Alloh nazdida Kisro va Qaysardan koʻra hurmatliroq ekaningizni bilganim uchun. Ular dunyoda istaganicha ayshu ishrat qilyaptilar, siz esa, ey Rasululloh, men koʻrib turgan holdasiz», dedi. Nabiy ﷺ: «Ey Umar, dunyo ular uchun, oxirat esa biz uchun boʻlishiga rozi emasmisan?» dedilar. Umar: «Ha, rozimen, ey Rasululloh», dedi. U zot: «Bas, shundaydir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набийнинг ﷺ ҳузурларига кирдим. У зот хурмо толасидан тўқилган сўри устида эдилар; бошлари остида чармдан тикилган, ичига хурмо толаси тўлдирилган ёстиқ бор эди. Терилари билан сўри ўртасида бир мато бор эди. Умар (розияллоҳу анҳу) у зотнинг олдиларига кириб, йиғлаб юборди. Набий ﷺ унга: «Нега йиғлаяпсан, эй Умар?» дедилар. У: «Аллоҳ ҳақи, эй Расулуллоҳ, мен йиғлаганим — сизнинг Аллоҳ наздида Кисро ва Қайсардан кўра ҳурматлироқ эканингизни билганим учун. Улар дунёда истаганича айшу ишрат қиляптилар, сиз эса, эй Расулуллоҳ, мен кўриб турган ҳолдасиз», деди. Набий ﷺ: «Эй Умар, дунё улар учун, охират эса биз учун бўлишига рози эмасмисан?» дедилар. Умар: «Ҳа, розимен, эй Расулуллоҳ», деди. У зот: «Бас, шундайдир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ صَالِحٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يَحْيَى الْكَلْبِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى بِهِمُ الظُّهْرَ، فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَذَكَرَ السَّاعَةَ، وَذَكَرَ أَنَّ فِيهَا أُمُورًا عِظَامًا، ثُمَّ قَالَ: مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَسْأَلَ عَنْ شَيْءٍ فَلْيَسْأَلْ عَنْهُ، فَوَاللَّهِ لاَ تَسْأَلُونِي عَنْ شَيْءٍ إِلاَّ أَخْبَرْتُكُمْ مَا دُمْتُ فِي مَقَامِي هَذَا، قَالَ أَنَسٌ: فَأَكْثَرَ النَّاسُ الْبُكَاءَ حِينَ سَمِعُوا ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم، وَأَكْثَرَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَقُولَ: سَلُوا، فَبَرَكَ عُمَرُ عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَقَالَ: رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا، وَبِالإِسْلاَمِ دِينًا، وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولاً، فَسَكَتَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَالَ ذَلِكَ عُمَرُ، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: أَوْلَى، أَمَا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ، لَقَدْ عُرِضَتْ عَلَيَّ الْجَنَّةُ وَالنَّارُ فِي عُرْضِ هَذَا الْحَائِطِ، وَأَنَا أُصَلِّي، فَلَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ فِي الْخَيْرِ وَالشَّرِّ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ quyosh ogʻgan paytda chiqib, peshin namozini oʻqidilar. Salom berib boʻlgach, minbarga koʻtarilib, Qiyomatni zikr qildilar va undan oldin ulkan ishlar yuz berishini eslatdilar. Soʻng: «Kim biror narsani soʻramoqchi boʻlsa, soʻrasin. Vallohi, men shu joyimda turar ekanman, mendan nimani soʻrasangiz, albatta uni sizga aytib beraman», dedilar. Anas aytadi: Shunda odamlar koʻp yigʻladilar va Rasululloh ﷺ koʻp marta: «Mendan soʻranglar!» deb aytdilar. Anas aytadi: Bir kishi oʻrnidan turib: «Ey Rasululloh, mening kiradigan joyim qayer?» dedi. U zot: «Doʻzax», dedilar. Soʻng Abdulloh ibn Huzofa oʻrnidan turib: «Ey Rasululloh, mening otam kim?» dedi. U zot: «Sening otang Huzofa», dedilar. Anas aytadi: Soʻng u zot yana koʻp marta: «Mendan soʻranglar, mendan soʻranglar!» dedilar. Shunda Umar tizzalari ustiga choʻkkalab: «Biz Allohni Rabb, Islomni din, Muhammad ﷺ ni Rasul deb rozi boʻldik», dedi. Umar buni aytganda Rasululloh ﷺ jim turdilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, men hozir namoz oʻqib turganimda jannat va doʻzax mana shu devor koʻndalangida menga koʻrsatildi. Yaxshilik va yomonlik borasida bugungidek hech narsani koʻrgan emasman», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ қуёш оғган пайтда чиқиб, пешин намозини ўқидилар. Салом бериб бўлгач, минбарга кўтарилиб, Қиёматни зикр қилдилар ва ундан олдин улкан ишлар юз беришини эслатдилар. Сўнг: «Ким бирор нарсани сўрамоқчи бўлса, сўрасин. Валлоҳи, мен шу жойимда турар эканман, мендан нимани сўрасангиз, албатта уни сизга айтиб бераман», дедилар. Анас айтади: Шунда одамлар кўп йиғладилар ва Расулуллоҳ ﷺ кўп марта: «Мендан сўранглар!» деб айтдилар. Анас айтади: Бир киши ўрнидан туриб: «Эй Расулуллоҳ, менинг кирадиган жойим қаер?» деди. У зот: «Дўзах», дедилар. Сўнг Абдуллоҳ ибн Ҳузофа ўрнидан туриб: «Эй Расулуллоҳ, менинг отам ким?» деди. У зот: «Сенинг отанг Ҳузофа», дедилар. Анас айтади: Сўнг у зот яна кўп марта: «Мендан сўранглар, мендан сўранглар!» дедилар. Шунда Умар тиззалари устига чўккалаб: «Биз Аллоҳни Рабб, Исломни дин, Муҳаммад ﷺ ни Расул деб рози бўлдик», деди. Умар буни айтганда Расулуллоҳ ﷺ жим турдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, мен ҳозир намоз ўқиб турганимда жаннат ва дўзах мана шу девор кўндалангида менга кўрсатилди. Яхшилик ва ёмонлик борасида бугунгидек ҳеч нарсани кўрган эмасман», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، قَالَ: حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ زِيَادٍ، مَوْلَى مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: مَنْ قَالَ حِينَ يُصْبِحُ: اللَّهُ إِنَّا أَصْبَحْنَا نُشْهِدُكَ، وَنُشْهِدُ حَمَلَةَ عَرْشِكَ، وَمَلاَئِكَتَكَ وَجَمِيعَ خَلْقِكَ، أَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ وَحْدَكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُكَ وَرَسُولُكَ، إِلاَّ أَعْتَقَ اللَّهُ رُبُعَهُ فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ، وَمَنْ قَالَهَا مَرَّتَيْنِ أَعْتَقَ اللَّهُ نِصْفَهُ مِنَ النَّارِ، وَمَنْ قَالَهَا أَرْبَعَ مَرَّاتٍ أَعْتَقَهُ اللَّهُ مِنَ النَّارِ فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) shunday deganlar: Allohning Rasuli ﷺ: «Kim tongga yetganida: ‹Allohumma, men tongga yetdim. Sen Allohsan, Sendan boʻlak iloh yoʻq, Sen yolgʻizsan, sheriging yoʻq va Muhammad Sening banding va elchingdir, deb Seni, Arshingni koʻtarguvchilarni, farishtalaringni va barcha maxluqotlaringni guvoh qilaman›, desa, oʻsha kunida orttirgan gunohi magʻfirat qilinadi; agar uni kechga yetganida aytsa, oʻsha kechada orttirgan gunohi magʻfirat qilinadi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) шундай деганлар: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ким тонгга етганида: ‹Аллоҳумма, мен тонгга етдим. Сен Аллоҳсан, Сендан бўлак илоҳ йўқ, Сен ёлғизсан, шеригинг йўқ ва Муҳаммад Сенинг бандинг ва элчингдир, деб Сени, Аршингни кўтаргувчиларни, фаришталарингни ва барча махлуқотларингни гувоҳ қиламан›, деса, ўша кунида орттирган гуноҳи мағфират қилинади; агар уни кечга етганида айтса, ўша кечада орттирган гуноҳи мағфират қилинади», дедилар.
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانُوا يَجْمَعُونَ، ثُمَّ يَقِيلُونَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ular (avval) jamlanishar, soʻngra qaylula qilishardi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Улар (аввал) жамланишар, сўнгра қайлула қилишарди».
حَدَّثَنَا مُوسَى، قَالَ: حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، عَنْ ثَابِتٍ، قَالَ أَنَسٌ: مَا كَانَ لأَهْلِ الْمَدِينَةِ شَرَابٌ، حَيْثُ حُرِّمَتِ الْخَمْرُ، أَعْجَبَ إِلَيْهِمْ مِنَ التَّمْرِ وَالْبُسْرِ، فَإِنِّي لَأَسْقِي أَصْحَابَ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم، وَهُمْ عِنْدَ أَبِي طَلْحَةَ، مَرَّ رَجُلٌ فَقَالَ: إِنَّ الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ، فَمَا قَالُوا: مَتَى؟ أَوْ حَتَّى نَنْظُرَ، قَالُوا: يَا أَنَسُ، أَهْرِقْهَا، ثُمَّ قَالُوا عِنْدَ أُمِّ سُلَيْمٍ حَتَّى أَبْرَدُوا وَاغْتَسَلُوا، ثُمَّ طَيَّبَتْهُمْ أُمُّ سُلَيْمٍ، ثُمَّ رَاحُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَإِذَا الْخَبَرُ كَمَا قَالَ الرَّجُلُ.
قَالَ أَنَسٌ: فَمَا طَعِمُوهَا بَعْدُ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Xamr harom qilingan paytda Madina ahli uchun xurmo va yangi xurmodan (tayyorlangan ichimlik)dan koʻra yoqimliroq ichimlik yoʻq edi. Men Rasululloh ﷺning sahobalariga (ichimlik) quyib berayotgan edim — ular Abu Talhaning huzurida edilar. Bir kishi oʻtib qoldi va: «Xamr harom qilindi!» dedi. Ular: «Qachon?» yoki «Koʻrib chiqqanimizcha (kutaylik)», demadilar. Ular: «Ey Anas, uni toʻkib tashla!» deyishdi. Soʻng ular Ummu Sulaymning huzurida salqin tushgunicha qaylula qilishdi va gʻusl qilishdi, keyin Ummu Sulaym ularga xushboʻylik surtdi. Soʻngra ular Nabiy ﷺ huzuriga bordilar; xabar haligi kishi aytganidek (rost) edi. Anas: «Shundan soʻng ular uni boshqa totmadilar», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Хамр ҳаром қилинган пайтда Мадина аҳли учун хурмо ва янги хурмодан (тайёрланган ичимлик)дан кўра ёқимлироқ ичимлик йўқ эди. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларига (ичимлик) қуйиб бераётган эдим — улар Абу Талҳанинг ҳузурида эдилар. Бир киши ўтиб қолди ва: «Хамр ҳаром қилинди!» деди. Улар: «Қачон?» ёки «Кўриб чиққанимизча (кутайлик)», демадилар. Улар: «Эй Анас, уни тўкиб ташла!» дейишди. Сўнг улар Умму Сулаймнинг ҳузурида салқин тушгунича қайлула қилишди ва ғусл қилишди, кейин Умму Сулайм уларга хушбўйлик суртди. Сўнгра улар Набий ﷺ ҳузурига бордилар; хабар ҳалиги киши айтганидек (рост) эди. Анас: «Шундан сўнг улар уни бошқа тотмадилар», деди.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ: حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ: أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ الْبَرَاءَ بْنَ مَالِكٍ كَانَ يَحْدُو بِالرِّجَالِ، وَكَانَ أَنْجَشَةُ يَحْدُو بِالنِّسَاءِ، وَكَانَ حَسَنَ الصَّوْتِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم: يَا أَنْجَشَةُ، رُوَيْدَكَ سَوْقَكَ بِالْقَوَارِيرِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Baro ibn Molik erkaklarni (tuyalarini) haydab hudo aytar, Anjasha esa ayollarni haydab hudo aytardi. Uning ovozi chiroyli edi. Shunda Nabiy ﷺ: «Ey Anjasha, shishalarni (ayollarni) haydashda ohista boʻl!», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Баро ибн Молик эркакларни (туяларини) ҳайдаб ҳудо айтар, Анжаша эса аёлларни ҳайдаб ҳудо айтарди. Унинг овози чиройли эди. Шунда Набий ﷺ: «Эй Анжаша, шишаларни (аёлларни) ҳайдашда оҳиста бўл!», дедилар.