Jobir ibn Abdulloh al-Ansoriy

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ النِّدَاءَ اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ وَالصَّلاَةِ الْقَائِمَةِ آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ، حَلَّتْ لَهُ شَفَاعَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim azonni eshitgach: ‹Allohumma Robba hazihid-daʼvatit-tommah, vas-salotil-qoima, ati Muhammadanil-vasilata val-fazila, vabʼashhu maqoman mahmudanil-lazi vaʼadtah (Allohim! Shu mukammal daʼvat va qoyim boʻladigan namozning Robbi! Muhammadga vasila va fazilat (martaba)sini ber va uni Sen vaʼda qilgan maqtovli maqomga yetkaz)› — desa, Qiyomat kuni unga mening shafoatim (nasib) boʻladi», — dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким азонни эшитгач: ‹Аллоҳумма Робба ҳазиҳид-даъватит-томмаҳ, вас-салотил-қоима, ати Муҳаммаданил-василата вал-фазила, вабъашҳу мақоман маҳмуданил-лази ваъадтаҳ (Аллоҳим! Шу мукаммал даъват ва қойим бўладиган намознинг Робби! Муҳаммадга васила ва фазилат (мартаба)сини бер ва уни Сен ваъда қилган мақтовли мақомга етказ)› — деса, Қиёмат куни унга менинг шафоатим (насиб) бўлади», — дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ، يَقُولُ أَخْبَرَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم جَاءَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَوْمَ الْخَنْدَقِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَاللَّهِ مَا كِدْتُ أَنْ أُصَلِّيَ حَتَّى كَادَتِ الشَّمْسُ تَغْرُبُ، وَذَلِكَ بَعْدَ مَا أَفْطَرَ الصَّائِمُ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَاللَّهِ مَا صَلَّيْتُهَا ‏"‏ فَنَزَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى بُطْحَانَ وَأَنَا مَعَهُ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ صَلَّى ـ يَعْنِي الْعَصْرَ ـ بَعْدَ مَا غَرَبَتِ الشَّمْسُ، ثُمَّ صَلَّى بَعْدَهَا الْمَغْرِبَ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Xandaq (jangi) kuni Umar ibn al-Xattob Paygʻambar ﷺ ning oldiga kelib: «Yo Rasululloh, Allohga qasamki, men (asr namozini) quyosh botguncha oʻqiy olmadim», — dedi. Umar buni Paygʻambarga roʻzador (kishi) iftor qilgan (ovqatlangan) paytda aytdi. Soʻng Paygʻambar ﷺ Buthon (degan joy)ga bordilar, men u zot bilan edim. U zot tahorat oldilar va asr namozini quyosh botgandan keyin oʻqidilar, soʻng shom namozini (oʻqidilar).Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Хандақ (жанги) куни Умар ибн ал-Хаттоб Пайғамбар ﷺ нинг олдига келиб: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳга қасамки, мен (аср намозини) қуёш ботгунча ўқий олмадим», — деди. Умар буни Пайғамбарга рўзадор (киши) ифтор қилган (овқатланган) пайтда айтди. Сўнг Пайғамбар ﷺ Бутҳон (деган жой)га бордилар, мен у зот билан эдим. У зот таҳорат олдилар ва аср намозини қуёш ботгандан кейин ўқидилар, сўнг шом намозини (ўқидилар).

حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَارِبُ بْنُ دِثَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيَّ، قَالَ أَقْبَلَ رَجُلٌ بِنَاضِحَيْنِ وَقَدْ جَنَحَ اللَّيْلُ، فَوَافَقَ مُعَاذًا يُصَلِّي، فَتَرَكَ نَاضِحَهُ وَأَقْبَلَ إِلَى مُعَاذٍ، فَقَرَأَ بِسُورَةِ الْبَقَرَةِ أَوِ النِّسَاءِ، فَانْطَلَقَ الرَّجُلُ، وَبَلَغَهُ أَنَّ مُعَاذًا نَالَ مِنْهُ، فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَشَكَا إِلَيْهِ مُعَاذًا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا مُعَاذُ أَفَتَّانٌ أَنْتَ ـ أَوْ فَاتِنٌ ثَلاَثَ مِرَارٍ ـ فَلَوْلاَ صَلَّيْتَ بِسَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ، وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا، وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى، فَإِنَّهُ يُصَلِّي وَرَاءَكَ الْكَبِيرُ وَالضَّعِيفُ وَذُو الْحَاجَةِ ‏"‏‏.‏ أَحْسِبُ هَذَا فِي الْحَدِيثِ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَتَابَعَهُ سَعِيدُ بْنُ مَسْرُوقٍ وَمِسْعَرٌ وَالشَّيْبَانِيُّ‏.‏ قَالَ عَمْرٌو وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مِقْسَمٍ وَأَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَرَأَ مُعَاذٌ فِي الْعِشَاءِ بِالْبَقَرَةِ‏.‏ وَتَابَعَهُ الأَعْمَشُ عَنْ مُحَارِبٍ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh al-Ansoriy (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni bir kishi ikki sugʻorish tuyasini haydab keldi, kech ham kirgan edi. U Muozni namoz oʻqiyotgan holda topdi, shuning uchun tuyasini choʻktirib, Muozga (namozda) qoʻshildi. U (Muoz) ‹Baqara› yoki ‹Niso› surasini oʻqidi, (shunda) u kishi namozni tark etib ketdi. U Muozning uni tanqid qilganini bilgach, Paygʻambar ﷺ ning oldiga borib, Muozdan shikoyat qildi. Paygʻambar ﷺ uch marta: «Ey Muoz, sen odamlarni fitnaga solyapsanmi?» — dedilar. «‹Sabbih isma Robbikal-aʼlo› (Aʼlo surasi), ‹Vash-shamsi va zuhoha› (Shams surasi) yoki ‹Val-layli izo yagʻsho› (Layl surasi)ni oʻqiganingda yaxshiroq boʻlar edi — chunki sening orqangda qari, zaif va hojatmand (kishilar) namoz oʻqiyapti». Jobir aytdiki, Muoz xufton namozida ‹Baqara› surasini oʻqigan edi.Жобир ибн Абдуллоҳ ал-Ансорий (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир куни бир киши икки суғориш туясини ҳайдаб келди, кеч ҳам кирган эди. У Муозни намоз ўқиётган ҳолда топди, шунинг учун туясини чўктириб, Муозга (намозда) қўшилди. У (Муоз) ‹Бақара› ёки ‹Нисо› сурасини ўқиди, (шунда) у киши намозни тарк этиб кетди. У Муознинг уни танқид қилганини билгач, Пайғамбар ﷺ нинг олдига бориб, Муоздан шикоят қилди. Пайғамбар ﷺ уч марта: «Эй Муоз, сен одамларни фитнага соляпсанми?» — дедилар. «‹Саббиҳ исма Роббикал-аъло› (Аъло сураси), ‹Ваш-шамси ва зуҳоҳа› (Шамс сураси) ёки ‹Вал-лайли изо яғшо› (Лайл сураси)ни ўқиганингда яхшироқ бўлар эди — чунки сенинг орқангда қари, заиф ва ҳожатманд (кишилар) намоз ўқияпти». Жобир айтдики, Муоз хуфтон намозида ‹Бақара› сурасини ўқиган эди.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، وَأَبُو النُّعْمَانِ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كَانَ مُعَاذٌ يُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ يَأْتِي قَوْمَهُ فَيُصَلِّي بِهِمْ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Muoz Paygʻambar ﷺ bilan namoz oʻqir, soʻng borib oʻz qavmiga imomlik qilar edi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Муоз Пайғамбар ﷺ билан намоз ўқир, сўнг бориб ўз қавмига имомлик қилар эди.

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، زَعَمَ عَطَاءٌ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، زَعَمَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ أَكَلَ ثُومًا أَوْ بَصَلاً فَلْيَعْتَزِلْنَا ـ أَوْ قَالَ ـ فَلْيَعْتَزِلْ مَسْجِدَنَا، وَلْيَقْعُدْ فِي بَيْتِهِ ‏"‏‏.‏ وَأَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِقِدْرٍ فِيهِ خَضِرَاتٌ مِنْ بُقُولٍ، فَوَجَدَ لَهَا رِيحًا فَسَأَلَ فَأُخْبِرَ بِمَا فِيهَا مِنَ الْبُقُولِ فَقَالَ ‏"‏ قَرِّبُوهَا ‏"‏ إِلَى بَعْضِ أَصْحَابِهِ كَانَ مَعَهُ، فَلَمَّا رَآهُ كَرِهَ أَكْلَهَا قَالَ ‏"‏ كُلْ فَإِنِّي أُنَاجِي مَنْ لاَ تُنَاجِي ‏"‏‏.‏ وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ عَنِ ابْنِ وَهْبٍ أُتِيَ بِبَدْرٍ‏.‏ قَالَ ابْنُ وَهْبٍ يَعْنِي طَبَقًا فِيهِ خُضَرَاتٌ‏.‏ وَلَمْ يَذْكُرِ اللَّيْثُ وَأَبُو صَفْوَانَ عَنْ يُونُسَ قِصَّةَ الْقِدْرِ، فَلاَ أَدْرِي هُوَ مِنْ قَوْلِ الزُّهْرِيِّ أَوْ فِي الْحَدِيثِ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kim sarimsoq yoki piyoz yesa, bizning masjidimizdan uzoq tursin yoki uyida qolsin», — dedilar. (Jobir ibn Abdulloh boshqa rivoyatda dedi: Bir kuni pishirilgan sabzavot solingan katta bir tovoq keltirildi. Undan yoqimsiz hid kelayotganini sezgach, Paygʻambar ﷺ: «Bunda nima bor?» — dedilar. U zotga undagi barcha sabzavotlarning nomi aytildi. Paygʻambar ﷺ uni oʻzlari bilan birga boʻlgan baʼzi sahobalariga yaqinlashtirishni buyurdilar. Paygʻambar ﷺ uni koʻrgach, yeshni yoqtirmadilar va: «Yenglar; (men yemayman) — chunki men sizlar suhbatlashmaydigan (zotlar) bilan (yaʼni farishtalar bilan) suhbatlashaman», — dedilar.)Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ким саримсоқ ёки пиёз еса, бизнинг масжидимиздан узоқ турсин ёки уйида қолсин», — дедилар. (Жобир ибн Абдуллоҳ бошқа ривоятда деди: Бир куни пиширилган сабзавот солинган катта бир товоқ келтирилди. Ундан ёқимсиз ҳид келаётганини сезгач, Пайғамбар ﷺ: «Бунда нима бор?» — дедилар. У зотга ундаги барча сабзавотларнинг номи айтилди. Пайғамбар ﷺ уни ўзлари билан бирга бўлган баъзи саҳобаларига яқинлаштиришни буюрдилар. Пайғамбар ﷺ уни кўргач, ешни ёқтирмадилар ва: «Енглар; (мен емайман) — чунки мен сизлар суҳбатлашмайдиган (зотлар) билан (яъни фаришталар билан) суҳбатлашаман», — дедилар.)

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَنَسٍ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كَانَ جِذْعٌ يَقُومُ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا وُضِعَ لَهُ الْمِنْبَرُ سَمِعْنَا لِلْجِذْعِ مِثْلَ أَصْوَاتِ الْعِشَارِ حَتَّى نَزَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَيْهِ‏.‏ قَالَ سُلَيْمَانُ عَنْ يَحْيَى أَخْبَرَنِي حَفْصُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ (xutba qilayotganda) bir xurmo dirakti (ustuni) yonida turar edilar. U zot uchun minbar qoʻyilganda, biz oʻsha (xurmo) dirakti — Paygʻambar ﷺ minbardan tushib, qoʻllarini uning ustiga qoʻyguncha — homilador tuyadek (nola qilib) yigʻlayotganini eshitdik.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ (хутба қилаётганда) бир хурмо диракти (устуни) ёнида турар эдилар. У зот учун минбар қўйилганда, биз ўша (хурмо) диракти — Пайғамбар ﷺ минбардан тушиб, қўлларини унинг устига қўйгунча — ҳомиладор туядек (нола қилиб) йиғлаётганини эшитдик.

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ النَّاسَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَقَالَ ‏"‏ أَصَلَّيْتَ يَا فُلاَنُ ‏"‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ قُمْ فَارْكَعْ ‏"‏‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ juma kuni xutba qilayotgan paytda, bir kishi masjidga kirdi. Paygʻambar ﷺ unga: «Namoz oʻqidingmi?» — dedilar. U kishi: «Yoʻq», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Turib, ikki rakat namoz oʻqi», — dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ жума куни хутба қилаётган пайтда, бир киши масжидга кирди. Пайғамбар ﷺ унга: «Намоз ўқидингми?» — дедилар. У киши: «Йўқ», — деди. Пайғамбар ﷺ: «Туриб, икки ракат намоз ўқи», — дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، سَمِعَ جَابِرًا، قَالَ دَخَلَ رَجُلٌ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ فَقَالَ ‏"‏ أَصَلَّيْتَ ‏"‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَصَلِّ رَكْعَتَيْنِ ‏"‏‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ xutba qilayotgan paytda, bir kishi masjidga kirdi. Paygʻambar ﷺ unga: «Namoz oʻqidingmi?» — dedilar. U kishi: «Yoʻq», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Ikki rakat namoz oʻqi», — dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ хутба қилаётган пайтда, бир киши масжидга кирди. Пайғамбар ﷺ унга: «Намоз ўқидингми?» — дедилар. У киши: «Йўқ», — деди. Пайғамбар ﷺ: «Икки ракат намоз ўқи», — дедилар.

حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، قَالَ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ نُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ أَقْبَلَتْ عِيرٌ تَحْمِلُ طَعَامًا، فَالْتَفَتُوا إِلَيْهَا حَتَّى مَا بَقِيَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ اثْنَا عَشَرَ رَجُلاً، فَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏[quran sura="62" aya_start="11" aya_end="11"]{‏وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا‏}‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Paygʻambar ﷺ bilan (juma xutbasi va namozini) oʻqiyotgan paytimizda, taom ortilgan baʼzi tuyalar (Shomdan) keldi. Odamlar diqqatini oʻsha tuyalarga burdi (va masjiddan chiqib ketdi) va Paygʻambar ﷺ bilan faqat oʻn ikki kishi qoldi. Shunda mana bu oyat nozil boʻldi: «(Ular) biror savdoni yoki oʻyin-kulgini koʻrganlarida, unga qarab tarqab ketdilar va seni tik turgan holda (tashlab) qoldirdilar» (Juma, 11).Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Пайғамбар ﷺ билан (жума хутбаси ва намозини) ўқиётган пайтимизда, таом ортилган баъзи туялар (Шомдан) келди. Одамлар диққатини ўша туяларга бурди (ва масжиддан чиқиб кетди) ва Пайғамбар ﷺ билан фақат ўн икки киши қолди. Шунда мана бу оят нозил бўлди: «(Улар) бирор савдони ёки ўйин-кулгини кўрганларида, унга қараб тарқаб кетдилар ва сени тик турган ҳолда (ташлаб) қолдирдилар» (Жума, 11).

حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُبَارَكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ جَاءَ عُمَرُ يَوْمَ الْخَنْدَقِ، فَجَعَلَ يَسُبُّ كُفَّارَ قُرَيْشٍ وَيَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا صَلَّيْتُ الْعَصْرَ حَتَّى كَادَتِ الشَّمْسُ أَنْ تَغِيبَ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَأَنَا وَاللَّهِ مَا صَلَّيْتُهَا بَعْدُ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَنَزَلَ إِلَى بُطْحَانَ فَتَوَضَّأَ، وَصَلَّى الْعَصْرَ بَعْدَ مَا غَابَتِ الشَّمْسُ، ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ بَعْدَهَا‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Xandaq kuni Umar — Quraysh kofirlarini laʼnatlab — keldi va: «Yo Rasululloh, men asr namozini oʻqimadim va quyosh botdi», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Allohga qasamki, men ham hali (asr) namozini oʻqimadim», — dedilar. Soʻng Paygʻambar ﷺ Buthonga borib, tahorat qildilar va asr namozini — quyosh botgandan keyin — oʻqidilar, soʻng undan keyin shom namozini oʻqidilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Хандақ куни Умар — Қурайш кофирларини лаънатлаб — келди ва: «Ё Расулуллоҳ, мен аср намозини ўқимадим ва қуёш ботди», — деди. Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳга қасамки, мен ҳам ҳали (аср) намозини ўқимадим», — дедилар. Сўнг Пайғамбар ﷺ Бутҳонга бориб, таҳорат қилдилар ва аср намозини — қуёш ботгандан кейин — ўқидилар, сўнг ундан кейин шом намозини ўқидилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو تُمَيْلَةَ، يَحْيَى بْنُ وَاضِحٍ عَنْ فُلَيْحِ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا كَانَ يَوْمُ عِيدٍ خَالَفَ الطَّرِيقَ‏.‏ تَابَعَهُ يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ فُلَيْحٍ‏.‏ وَحَدِيثُ جَابِرٍ أَصَحُّ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Iyd kuni Paygʻambar ﷺ (iyd namozini oʻqib) kelgan yoʻldan boshqa yoʻldan qaytar edilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Ийд куни Пайғамбар ﷺ (ийд намозини ўқиб) келган йўлдан бошқа йўлдан қайтар эдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي التَّطَوُّعَ وَهْوَ رَاكِبٌ فِي غَيْرِ الْقِبْلَةِ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ mingan holda — Qibladan boshqa tomonga yuzlanib — nafl namozlar oʻqir edilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ минган ҳолда — Қибладан бошқа томонга юзланиб — нафл намозлар ўқир эдилар.

حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ثَوْبَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي عَلَى رَاحِلَتِهِ نَحْوَ الْمَشْرِقِ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يُصَلِّيَ الْمَكْتُوبَةَ نَزَلَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ ulovida — sharqqa yuzlanib — (nafl) namoz oʻqir edilar; farz namozni oʻqimoqchi boʻlganlarida esa (ulovdan) tushib, Qiblaga yuzlanar edilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ уловида — шарққа юзланиб — (нафл) намоз ўқир эдилар; фарз намозни ўқимоқчи бўлганларида эса (уловдан) тушиб, Қиблага юзланар эдилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الْمَوَالِي، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُعَلِّمُنَا الاِسْتِخَارَةَ فِي الأُمُورِ كَمَا يُعَلِّمُنَا السُّورَةَ مِنَ الْقُرْآنِ يَقُولُ ‏"‏ إِذَا هَمَّ أَحَدُكُمْ بِالأَمْرِ فَلْيَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ مِنْ غَيْرِ الْفَرِيضَةِ ثُمَّ لِيَقُلِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَخِيرُكَ بِعِلْمِكَ وَأَسْتَقْدِرُكَ بِقُدْرَتِكَ، وَأَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ الْعَظِيمِ، فَإِنَّكَ تَقْدِرُ وَلاَ أَقْدِرُ وَتَعْلَمُ وَلاَ أَعْلَمُ وَأَنْتَ عَلاَّمُ الْغُيُوبِ، اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ خَيْرٌ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي ـ أَوْ قَالَ عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ ـ فَاقْدُرْهُ لِي وَيَسِّرْهُ لِي ثُمَّ بَارِكْ لِي فِيهِ، وَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ شَرٌّ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي ـ أَوْ قَالَ فِي عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ ـ فَاصْرِفْهُ عَنِّي وَاصْرِفْنِي عَنْهُ، وَاقْدُرْ لِي الْخَيْرَ حَيْثُ كَانَ ثُمَّ أَرْضِنِي بِهِ ـ قَالَ ـ وَيُسَمِّي حَاجَتَهُ ‏"‏‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ bizga — Qurʼon suralarini oʻrgatgandek — barcha ishlarda istixorani (istixora — biror ish yoki amal borasida Allohdan toʻgʻri yoʻlga hidoyat soʻrash) oʻrgatar edilar. U zot: «Biringiz biror ishni qilmoqchi boʻlsa, farzdan boshqa ikki rakat namoz oʻqisin, soʻng (namozdan keyin) shunday desin: ‹Allohumma innii astaxiiruka bi-ilmik, va astaqdiruka bi-qudratik, va asʼaluka min fazlikal-aziym. Fa-innaka taqdiru va laa aqdir, va taʼlamu va laa aʼlam, va anta allaamul-gʻuyuub. Allohumma in kunta taʼlamu anna haazal-amra xayrun lii fii diinii va maʼoshii va aaqibati amrii (yoki: aajili amrii va aajilih), faqdirhu lii va yassirhu lii, summa baarik lii fiih. Va in kunta taʼlamu anna haazal-amra sharrun lii fii diinii va maʼoshii va aaqibati amrii (yoki: fii aajili amrii va aajilih), fasrifhu annii vasrifnii anhu, vaqdir liyal-xayra haysu kaana, summa arzinii bih (Allohim, men Sening ilming bilan (mendan) yaxshini (tanlab berishingni) soʻrayman; Sening qudrating bilan (menga) qudrat soʻrayman; va Sening ulugʻ fazlingdan soʻrayman. Albatta, Sen qodirsan, men qodir emasman; Sen bilasan, men bilmayman; Sen — gʻayb (ilmi)ni biluvchisan. Allohim, agar bu ish — mening dinim, hayotim va ishimning oqibati (yoki: ishimning hozir va kelajagi) uchun — yaxshi ekanini bilsang, uni menga taqdir qil (muyassar et) va uni menga oson qil, soʻng menga unda barakat ber. Agar bu ish — mening dinim, hayotim va ishimning oqibati (yoki: ishimning hozir va kelajagi) uchun — yomon ekanini bilsang, uni mendan, meni esa undan burgaz; va menga yaxshini — qayerda boʻlmasin — taqdir qil, soʻng meni unga rozi qil)›», — dedilar. Paygʻambar ﷺ qoʻshdilarki, soʻng oʻsha kishi oʻz ehtiyojini (tilagini) aytsin.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ бизга — Қуръон сураларини ўргатгандек — барча ишларда истихорани (истихора — бирор иш ёки амал борасида Аллоҳдан тўғри йўлга ҳидоят сўраш) ўргатар эдилар. У зот: «Бирингиз бирор ишни қилмоқчи бўлса, фарздан бошқа икки ракат намоз ўқисин, сўнг (намоздан кейин) шундай десин: ‹Аллоҳумма иннии астахиирука би-илмик, ва астақдирука би-қудратик, ва асъалука мин фазликал-азийм. Фа-иннака тақдиру ва лаа ақдир, ва таъламу ва лаа аълам, ва анта аллаамул-ғуюуб. Аллоҳумма ин кунта таъламу анна ҳаазал-амра хайрун лии фии диинии ва маъошии ва аақибати амрии (ёки: аажили амрии ва аажилиҳ), фақдирҳу лии ва яссирҳу лии, сумма баарик лии фииҳ. Ва ин кунта таъламу анна ҳаазал-амра шаррун лии фии диинии ва маъошии ва аақибати амрии (ёки: фии аажили амрии ва аажилиҳ), фасрифҳу аннии васрифнии анҳу, вақдир лиял-хайра ҳайсу каана, сумма арзинии биҳ (Аллоҳим, мен Сенинг илминг билан (мендан) яхшини (танлаб беришингни) сўрайман; Сенинг қудратинг билан (менга) қудрат сўрайман; ва Сенинг улуғ фазлингдан сўрайман. Албатта, Сен қодирсан, мен қодир эмасман; Сен биласан, мен билмайман; Сен — ғайб (илми)ни билувчисан. Аллоҳим, агар бу иш — менинг диним, ҳаётим ва ишимнинг оқибати (ёки: ишимнинг ҳозир ва келажаги) учун — яхши эканини билсанг, уни менга тақдир қил (муяссар эт) ва уни менга осон қил, сўнг менга унда баракат бер. Агар бу иш — менинг диним, ҳаётим ва ишимнинг оқибати (ёки: ишимнинг ҳозир ва келажаги) учун — ёмон эканини билсанг, уни мендан, мени эса ундан бургаз; ва менга яхшини — қаерда бўлмасин — тақдир қил, сўнг мени унга рози қил)›», — дедилар. Пайғамбар ﷺ қўшдиларки, сўнг ўша киши ўз эҳтиёжини (тилагини) айцин.

حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَخْطُبُ ‏"‏ إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ ـ أَوْ قَدْ خَرَجَ ـ فَلْيُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ ‏"‏‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xutba qilayotganlarida: «Biringiz imom xutba qilayotgan paytda yoki (imom) xutba uchun chiqqanda (masjidga) kelsa, ikki rakat namoz oʻqisin», — dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хутба қилаётганларида: «Бирингиз имом хутба қилаётган пайтда ёки (имом) хутба учун чиққанда (масжидга) келса, икки ракат намоз ўқисин», — дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ شِنْظِيرٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَاجَةٍ لَهُ فَانْطَلَقْتُ، ثُمَّ رَجَعْتُ وَقَدْ قَضَيْتُهَا، فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ، فَلَمْ يَرُدَّ عَلَىَّ، فَوَقَعَ فِي قَلْبِي مَا اللَّهُ أَعْلَمُ بِهِ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي لَعَلَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَدَ عَلَىَّ أَنِّي أَبْطَأْتُ عَلَيْهِ، ثُمَّ سَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَىَّ، فَوَقَعَ فِي قَلْبِي أَشَدُّ مِنَ الْمَرَّةِ الأُولَى، ثُمَّ سَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ عَلَىَّ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّمَا مَنَعَنِي أَنْ أَرُدَّ عَلَيْكَ أَنِّي كُنْتُ أُصَلِّي ‏"‏‏.‏ وَكَانَ عَلَى رَاحِلَتِهِ مُتَوَجِّهًا إِلَى غَيْرِ الْقِبْلَةِ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ meni biror ish uchun joʻnatdilar; men uni tugatgach, qaytib kelib, Paygʻambar ﷺ ning oldiga keldim va u zotga salom berdim, lekin u zot salomimni qaytarmadilar. Bas, men — buni faqat Alloh biladigan darajada — qattiq xafa boʻldim va oʻzimga: ‹Ehtimol, Rasululloh ﷺ men tez kelmaganim uchun gʻazablangan boʻlsalar kerak›, — dedim, soʻng yana salom berdim, lekin u zot javob qaytarmadilar. Men birinchi safardagidan ham koʻproq xafa boʻldim. Yana salom berdim va u zot salomni qaytardilar hamda: «Salomni qaytarishdan meni toʻsgan narsa — men namoz oʻqiyotgan edim», — dedilar. Oʻsha paytda u zot ulovlari (rohilasi) ustida edilar va yuzlari Qiblaga qaragan emas edi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мени бирор иш учун жўнатдилар; мен уни тугатгач, қайтиб келиб, Пайғамбар ﷺ нинг олдига келдим ва у зотга салом бердим, лекин у зот саломимни қайтармадилар. Бас, мен — буни фақат Аллоҳ биладиган даражада — қаттиқ хафа бўлдим ва ўзимга: ‹Эҳтимол, Расулуллоҳ ﷺ мен тез келмаганим учун ғазабланган бўлсалар керак›, — дедим, сўнг яна салом бердим, лекин у зот жавоб қайтармадилар. Мен биринчи сафардагидан ҳам кўпроқ хафа бўлдим. Яна салом бердим ва у зот саломни қайтардилар ҳамда: «Саломни қайтаришдан мени тўсган нарса — мен намоз ўқиётган эдим», — дедилар. Ўша пайтда у зот уловлари (роҳиласи) устида эдилар ва юзлари Қиблага қараган эмас эди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ الْمُنْكَدِرِ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا قُتِلَ أَبِي جَعَلْتُ أَكْشِفُ الثَّوْبَ عَنْ وَجْهِهِ أَبْكِي، وَيَنْهَوْنِي عَنْهُ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لاَ يَنْهَانِي، فَجَعَلَتْ عَمَّتِي فَاطِمَةُ تَبْكِي، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ تَبْكِينَ أَوْ لاَ تَبْكِينَ، مَا زَالَتِ الْمَلاَئِكَةُ تُظِلُّهُ بِأَجْنِحَتِهَا حَتَّى رَفَعْتُمُوهُ ‏"‏‏.‏ تَابَعَهُ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ الْمُنْكَدِرِ سَمِعَ جَابِرًا ـ رضى الله عنه ـ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Otam shahid boʻlganda, men uning yuzidan choyshabni koʻtarib, yigʻladim va odamlar meni bundan qaytardi, lekin Paygʻambar ﷺ meni qaytarmadilar. Soʻng mening xolam Fotima yigʻlay boshladi va Paygʻambar ﷺ: «Yigʻlaysanmi yoki yigʻlamaysanmi — baribir. Farishtalar uni — siz uni (jang maydonidan) koʻchirguningizcha — qanotlari bilan soyalab turdi», — dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Отам шаҳид бўлганда, мен унинг юзидан чойшабни кўтариб, йиғладим ва одамлар мени бундан қайтарди, лекин Пайғамбар ﷺ мени қайтармадилар. Сўнг менинг холам Фотима йиғлай бошлади ва Пайғамбар ﷺ: «Йиғлайсанми ёки йиғламайсанми — барибир. Фаришталар уни — сиз уни (жанг майдонидан) кўчиргунингизча — қанотлари билан соялаб турди», — дедилар.

حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرٍو، سَمِعَ جَابِرًا ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَتَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ بَعْدَ مَا دُفِنَ فَأَخْرَجَهُ، فَنَفَثَ فِيهِ مِنْ رِيقِهِ وَأَلْبَسَهُ قَمِيصَهُ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ Abdulloh ibn Ubay (ning qabri)ga — uning jasadi dafn qilingandan keyin — keldilar. Jasad (qabrdan) chiqarildi, soʻng Paygʻambar ﷺ oʻz tupuklarini jasad ustiga (surdilar) va uni oʻz koʻylaklariga kiydirdilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ Абдуллоҳ ибн Убай (нинг қабри)га — унинг жасади дафн қилингандан кейин — келдилар. Жасад (қабрдан) чиқарилди, сўнг Пайғамбар ﷺ ўз тупукларини жасад устига (сурдилар) ва уни ўз кўйлакларига кийдирдилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُنْكَدِرِ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ جِيءَ بِأَبِي يَوْمَ أُحُدٍ، قَدْ مُثِّلَ بِهِ حَتَّى وُضِعَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ سُجِّيَ ثَوْبًا فَذَهَبْتُ أُرِيدُ أَنْ أَكْشِفَ عَنْهُ فَنَهَانِي قَوْمِي، ثُمَّ ذَهَبْتُ أَكْشِفُ عَنْهُ فَنَهَانِي قَوْمِي، فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرُفِعَ فَسَمِعَ صَوْتَ صَائِحَةٍ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ هَذِهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالُوا ابْنَةُ عَمْرٍو أَوْ أُخْتُ عَمْرٍو‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَلِمَ تَبْكِي أَوْ لاَ تَبْكِي فَمَا زَالَتِ الْمَلاَئِكَةُ تُظِلُّهُ بِأَجْنِحَتِهَا حَتَّى رُفِعَ ‏"‏‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Uhud jangi kuni otam keltirildi — u (jangda jasadi) buzilgan edi — va Rasululloh ﷺ ning oldilariga qoʻyildi; uning ustida bir choyshab bor edi. Men otamni ochmoqchi boʻlib bordim, lekin qavmim meni qaytardi; yana uni ochmoqchi boʻldim, lekin qavmim yana meni qaytardi. Rasululloh ﷺ amr qildilar va u (jasad) (boshqa joyga) koʻchirildi. Oʻsha paytda u zot yigʻlab turgan bir ayolning ovozini eshitdilar va: «Bu kim?» — dedilar. Ular: «(Bu) — Amrning qizi yoki singlisi», — dedi. U zot: «Nega u yigʻlayapti? (yoki: u yigʻini toʻxtatsin); chunki farishtalar uni — u (shahidning jasadi) (boshqa joyga) koʻchirilguncha — qanotlari bilan soyalab turdi», — dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Уҳуд жанги куни отам келтирилди — у (жангда жасади) бузилган эди — ва Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига қўйилди; унинг устида бир чойшаб бор эди. Мен отамни очмоқчи бўлиб бордим, лекин қавмим мени қайтарди; яна уни очмоқчи бўлдим, лекин қавмим яна мени қайтарди. Расулуллоҳ ﷺ амр қилдилар ва у (жасад) (бошқа жойга) кўчирилди. Ўша пайтда у зот йиғлаб турган бир аёлнинг овозини эшитдилар ва: «Бу ким?» — дедилар. Улар: «(Бу) — Амрнинг қизи ёки синглиси», — деди. У зот: «Нега у йиғлаяпти? (ёки: у йиғини тўхтацин); чунки фаришталар уни — у (шаҳиднинг жасади) (бошқа жойга) кўчирилгунча — қанотлари билан соялаб турди», — дедилар.

حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مِقْسَمٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ مَرَّ بِنَا جَنَازَةٌ فَقَامَ لَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقُمْنَا بِهِ‏.‏ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّهَا جَنَازَةُ يَهُودِيٍّ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِذَا رَأَيْتُمُ الْجَنَازَةَ فَقُومُوا ‏"‏‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir janoza bizning oldimizdan oʻtdi va Paygʻambar ﷺ (oʻrnidan) turdilar, biz ham turdik. Biz: «Yo Rasululloh, bu — yahudiyning janozasi», — dedik. U zot: «Janozani koʻrganingizda, turinglar», — dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир жаноза бизнинг олдимиздан ўтди ва Пайғамбар ﷺ (ўрнидан) турдилар, биз ҳам турдик. Биз: «Ё Расулуллоҳ, бу — яҳудийнинг жанозаси», — дедик. У зот: «Жанозани кўрганингизда, туринглар», — дедилар.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، عَنْ أَبِي عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى عَلَى النَّجَاشِيِّ، فَكُنْتُ فِي الصَّفِّ الثَّانِي أَوِ الثَّالِثِ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Najoshiy uchun janoza namozini oʻqidilar va men ikkinchi yoki uchinchi safda edim.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Нажоший учун жаноза намозини ўқидилар ва мен иккинчи ёки учинчи сафда эдим.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ قَدْ تُوُفِّيَ الْيَوْمَ رَجُلٌ صَالِحٌ مِنَ الْحَبَشِ فَهَلُمَّ فَصَلُّوا عَلَيْهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَصَفَفْنَا فَصَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَيْهِ وَنَحْنُ صُفُوفٌ‏.‏ قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ كُنْتُ فِي الصَّفِّ الثَّانِي‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Bugun Habashistonlik solih bir kishi (yaʼni Najoshiy) vafot etdi; keling, (uning) janoza namozini oʻqiymiz», — dedilar. (Jobir dedi:) Biz saf tortdik, soʻng Paygʻambar ﷺ namozga imomlik qildilar va biz saf(lar)da edik. Jobir qoʻshdi: «Men ikkinchi safda edim».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бугун Ҳабашистонлик солиҳ бир киши (яъни Нажоший) вафот этди; келинг, (унинг) жаноза намозини ўқиймиз», — дедилар. (Жобир деди:) Биз саф тортдик, сўнг Пайғамбар ﷺ намозга имомлик қилдилар ва биз саф(лар)да эдик. Жобир қўшди: «Мен иккинчи сафда эдим».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مِينَاءَ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى عَلَى أَصْحَمَةَ النَّجَاشِيِّ فَكَبَّرَ أَرْبَعًا‏.‏ وَقَالَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَعَبْدُ الصَّمَدِ عَنْ سَلِيمٍ أَصْحَمَةَ‏.‏ وَتَابَعَهُ عَبْدُ الصَّمَدِ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ Ashama Najoshiyning janoza namozini oʻqidilar va toʻrt takbir aytdilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ Ашама Нажошийнинг жаноза намозини ўқидилар ва тўрт такбир айтдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَجْمَعُ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ مِنْ قَتْلَى أُحُدٍ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ ثُمَّ يَقُولُ ‏"‏ أَيُّهُمْ أَكْثَرُ أَخْذًا لِلْقُرْآنِ ‏"‏‏.‏ فَإِذَا أُشِيرَ لَهُ إِلَى أَحَدِهِمَا قَدَّمَهُ فِي اللَّحْدِ وَقَالَ ‏"‏ أَنَا شَهِيدٌ عَلَى هَؤُلاَءِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏‏.‏ وَأَمَرَ بِدَفْنِهِمْ فِي دِمَائِهِمْ، وَلَمْ يُغَسَّلُوا وَلَمْ يُصَلَّ عَلَيْهِمْ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ Uhud (shahidlari)ning har ikki shahidini bir mato boʻlagiga (jamlab) qoʻydilar, soʻng: «Bularning qaysining Qurʼon(ni bilishi) koʻproq edi?» — deb soʻrar edilar. Ulardan biri koʻrsatilgach, uni qabrga avval qoʻyar va: «Men Qiyomat kuni bularga guvoh boʻlaman», — der edilar. U zot ularni — qonlari (badanlarida) bilan — dafn etishni buyurdilar; ular yuvilmadi va ularga janoza namozi ham oʻqilmadi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ Уҳуд (шаҳидлари)нинг ҳар икки шаҳидини бир мато бўлагига (жамлаб) қўйдилар, сўнг: «Буларнинг қайсининг Қуръон(ни билиши) кўпроқ эди?» — деб сўрар эдилар. Улардан бири кўрсатилгач, уни қабрга аввал қўяр ва: «Мен Қиёмат куни буларга гувоҳ бўламан», — дер эдилар. У зот уларни — қонлари (баданларида) билан — дафн этишни буюрдилар; улар ювилмади ва уларга жаноза намози ҳам ўқилмади.

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبٍ، أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَجْمَعُ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ مِنْ قَتْلَى أُحُدٍ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ Uhud (shahidlari)ning har ikki shahidini bir qabrga dafn etdilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ Уҳуд (шаҳидлари)нинг ҳар икки шаҳидини бир қабрга дафн этдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ادْفِنُوهُمْ فِي دِمَائِهِمْ ‏"‏‏.‏ ـ يَعْنِي يَوْمَ أُحُدٍ ـ وَلَمْ يُغَسِّلْهُمْ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ Uhud jangi kuni: «Ularni (yaʼni shahidlarni) qonlari (badanlarida) bilan dafn etinglar», — dedilar. U zot ularni yuvdirmadilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ Уҳуд жанги куни: «Уларни (яъни шаҳидларни) қонлари (баданларида) билан дафн этинглар», — дедилар. У зот уларни ювдирмадилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ، حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَجْمَعُ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ مِنْ قَتْلَى أُحُدٍ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ ثُمَّ يَقُولُ ‏"‏ أَيُّهُمْ أَكْثَرُ أَخْذًا لِلْقُرْآنِ ‏"‏‏.‏ فَإِذَا أُشِيرَ لَهُ إِلَى أَحَدِهِمَا قَدَّمَهُ فِي اللَّحْدِ وَقَالَ ‏"‏ أَنَا شَهِيدٌ عَلَى هَؤُلاَءِ ‏"‏‏.‏ وَأَمَرَ بِدَفْنِهِمْ بِدِمَائِهِمْ، وَلَمْ يُصَلِّ عَلَيْهِمْ وَلَمْ يُغَسِّلْهُمْ‏.‏ وَأَخْبَرَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ لِقَتْلَى أُحُدٍ ‏"‏ أَىُّ هَؤُلاَءِ أَكْثَرُ أَخْذًا لِلْقُرْآنِ ‏"‏‏.‏ فَإِذَا أُشِيرَ لَهُ إِلَى رَجُلٍ قَدَّمَهُ فِي اللَّحْدِ قَبْلَ صَاحِبِهِ‏.‏ وَقَالَ جَابِرٌ فَكُفِّنَ أَبِي وَعَمِّي فِي نَمِرَةٍ وَاحِدَةٍ‏.‏ وَقَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ، حَدَّثَنَا مَنْ، سَمِعَ جَابِرًا ـ رضى الله عنه‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Uhud (shahidlari)ning har ikki shahidini bir mato boʻlagiga kafanlab, soʻng: «Bularning qaysining Qurʼon(ni bilishi) koʻproq edi?» — deb soʻrar edilar. Ulardan biri koʻrsatilgach, uni qabrga avval qoʻyar edilar. U zot: «Men bularga guvoh boʻlaman», — dedilar. Soʻng u zot ularni — qonlari (badanlarida) bilan — dafn etishni buyurdilar; ularga janoza namozi ham oʻqilmadi, ular yuvilmadi ham. (Jobir ibn Abdulloh qoʻshdi:) Rasululloh ﷺ Uhud shahidlari haqida — ularning qaysining Qurʼon(ni bilishi) koʻproq edi, deb — soʻrar edilar; ulardan biri koʻproq biluvchi deb koʻrsatilgach, uni qabrga avval, soʻng sheriklarini (qoʻyar edilar). (Jobir qoʻshdi:) Mening otam va amakim bir choyshabga kafanlandi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Уҳуд (шаҳидлари)нинг ҳар икки шаҳидини бир мато бўлагига кафанлаб, сўнг: «Буларнинг қайсининг Қуръон(ни билиши) кўпроқ эди?» — деб сўрар эдилар. Улардан бири кўрсатилгач, уни қабрга аввал қўяр эдилар. У зот: «Мен буларга гувоҳ бўламан», — дедилар. Сўнг у зот уларни — қонлари (баданларида) билан — дафн этишни буюрдилар; уларга жаноза намози ҳам ўқилмади, улар ювилмади ҳам. (Жобир ибн Абдуллоҳ қўшди:) Расулуллоҳ ﷺ Уҳуд шаҳидлари ҳақида — уларнинг қайсининг Қуръон(ни билиши) кўпроқ эди, деб — сўрар эдилар; улардан бири кўпроқ билувчи деб кўрсатилгач, уни қабрга аввал, сўнг шерикларини (қўяр эдилар). (Жобир қўшди:) Менинг отам ва амаким бир чойшабга кафанланди.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَتَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ بَعْدَ مَا أُدْخِلَ حُفْرَتَهُ فَأَمَرَ بِهِ فَأُخْرِجَ، فَوَضَعَهُ عَلَى رُكْبَتَيْهِ، وَنَفَثَ عَلَيْهِ مِنْ رِيقِهِ، وَأَلْبَسَهُ قَمِيصَهُ، فَاللَّهُ أَعْلَمُ، وَكَانَ كَسَا عَبَّاسًا قَمِيصًا‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ وَقَالَ أَبُو هَارُونَ وَكَانَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَمِيصَانِ، فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَلْبِسْ أَبِي قَمِيصَكَ الَّذِي يَلِي جِلْدَكَ‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ فَيُرَوْنَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَلْبَسَ عَبْدَ اللَّهِ قَمِيصَهُ مُكَافَأَةً لِمَا صَنَعَ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Abdulloh ibn Ubay (munofiq)ning oldiga — u vafot etib, oʻz chuquriga (qabriga) qoʻyilgandan keyin — keldilar. U zot (uni qabrdan chiqarishni) buyurdilar va u chiqarildi. Soʻng u zot uni tizzalariga (qoʻydilar) va uning ustiga oʻz tupuklarini (purkadilar) hamda uni oʻz koʻylaklariga kiydirdilar. Alloh yaxshiroq biladi (nega shunday qilganlarini). Abdulloh ibn Ubay oʻz koʻylagini Abbosga kiyishga bergan edi. Abu Horun: «Oʻsha paytda Rasululloh ﷺ ning ikkita koʻylagi bor edi va Abdulloh ibn Ubayning oʻgʻli u zotga: ‹Yo Rasululloh, otamni — teringizga teggan koʻylagingizga kafanlang›, — dedi», — dedi. Sufyon qoʻshdi: «Shuning uchun odamlar — Paygʻambar ﷺ Abdullohni oʻz koʻylaklariga, u (Abdulloh) (amaki Abbosga) qilgan ishi evaziga, kafanlagan, deb oʻylaydi».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Абдуллоҳ ибн Убай (мунофиқ)нинг олдига — у вафот этиб, ўз чуқурига (қабрига) қўйилгандан кейин — келдилар. У зот (уни қабрдан чиқаришни) буюрдилар ва у чиқарилди. Сўнг у зот уни тиззаларига (қўйдилар) ва унинг устига ўз тупукларини (пуркадилар) ҳамда уни ўз кўйлакларига кийдирдилар. Аллоҳ яхшироқ билади (нега шундай қилганларини). Абдуллоҳ ибн Убай ўз кўйлагини Аббосга кийишга берган эди. Абу Ҳорун: «Ўша пайтда Расулуллоҳ ﷺ нинг иккита кўйлаги бор эди ва Абдуллоҳ ибн Убайнинг ўғли у зотга: ‹Ё Расулуллоҳ, отамни — терингизга тегган кўйлагингизга кафанланг›, — деди», — деди. Суфён қўшди: «Шунинг учун одамлар — Пайғамбар ﷺ Абдуллоҳни ўз кўйлакларига, у (Абдуллоҳ) (амаки Аббосга) қилган иши эвазига, кафанлаган, деб ўйлайди».

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا حَضَرَ أُحُدٌ دَعَانِي أَبِي مِنَ اللَّيْلِ فَقَالَ مَا أُرَانِي إِلاَّ مَقْتُولاً فِي أَوَّلِ مَنْ يُقْتَلُ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَإِنِّي لاَ أَتْرُكُ بَعْدِي أَعَزَّ عَلَىَّ مِنْكَ، غَيْرَ نَفْسِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَإِنَّ عَلَىَّ دَيْنًا فَاقْضِ، وَاسْتَوْصِ بِأَخَوَاتِكَ خَيْرًا‏.‏ فَأَصْبَحْنَا فَكَانَ أَوَّلَ قَتِيلٍ، وَدُفِنَ مَعَهُ آخَرُ فِي قَبْرٍ، ثُمَّ لَمْ تَطِبْ نَفْسِي أَنْ أَتْرُكَهُ مَعَ الآخَرِ فَاسْتَخْرَجْتُهُ بَعْدَ سِتَّةِ أَشْهُرٍ، فَإِذَا هُوَ كَيَوْمِ وَضَعْتُهُ هُنَيَّةً غَيْرَ أُذُنِهِ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Uhud jangi vaqti yaqinlashganda, otam meni kechasi chaqirib: «Menimcha, men Paygʻambar ﷺ ning sahobalari ichida birinchi boʻlib shahid boʻlaman. Men ortimda — Rasululloh ﷺ ning jonidan keyin — sendan koʻra azizroq biror kimsani qoldirmayman. Mening qarzim bor — uni sen toʻla va singillaringga yaxshi (mehr bilan) muomala qil», — dedi. Bas, ertasi (kuni) u birinchi boʻlib shahid boʻldi va boshqa biri bilan (bir qabrga) dafn etildi. Men uni boshqa (shahid) bilan (birga) qoldirishni yoqtirmadim; shuning uchun uni — dafn etilgandan olti oy keyin — qabridan chiqardim va u — qulogʻi yonidagi ozgina oʻzgarishdan boshqa — dafn etilgan kundagidek (saqlangan) edi.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Уҳуд жанги вақти яқинлашганда, отам мени кечаси чақириб: «Менимча, мен Пайғамбар ﷺ нинг саҳобалари ичида биринчи бўлиб шаҳид бўламан. Мен ортимда — Расулуллоҳ ﷺ нинг жонидан кейин — сендан кўра азизроқ бирор кимсани қолдирмайман. Менинг қарзим бор — уни сен тўла ва сингилларингга яхши (меҳр билан) муомала қил», — деди. Бас, эртаси (куни) у биринчи бўлиб шаҳид бўлди ва бошқа бири билан (бир қабрга) дафн этилди. Мен уни бошқа (шаҳид) билан (бирга) қолдиришни ёқтирмадим; шунинг учун уни — дафн этилгандан олти ой кейин — қабридан чиқардим ва у — қулоғи ёнидаги озгина ўзгаришдан бошқа — дафн этилган кундагидек (сақланган) эди.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ دُفِنَ مَعَ أَبِي رَجُلٌ فَلَمْ تَطِبْ نَفْسِي حَتَّى أَخْرَجْتُهُ فَجَعَلْتُهُ فِي قَبْرٍ عَلَى حِدَةٍ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi mening otam bilan (bir qabrga) dafn etilgan edi va men buni yoqtirmadim — to uni (yaʼni otamni) (qabrdan) chiqarib, alohida qabrga dafn etgunimcha.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши менинг отам билан (бир қабрга) дафн этилган эди ва мен буни ёқтирмадим — то уни (яъни отамни) (қабрдан) чиқариб, алоҳида қабрга дафн этгунимча.

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَجْمَعُ بَيْنَ رَجُلَيْنِ مِنْ قَتْلَى أُحُدٍ ثُمَّ يَقُولُ ‏"‏ أَيُّهُمْ أَكْثَرُ أَخْذًا لِلْقُرْآنِ ‏"‏‏.‏ فَإِذَا أُشِيرَ لَهُ إِلَى أَحَدِهِمَا قَدَّمَهُ فِي اللَّحْدِ فَقَالَ ‏"‏ أَنَا شَهِيدٌ عَلَى هَؤُلاَءِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏‏.‏ فَأَمَرَ بِدَفْنِهِمْ بِدِمَائِهِمْ وَلَمْ يُغَسِّلْهُمْ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ Uhud (shahidlari)ning har ikki shahidini (bir qabrga) jamlab, soʻng: «Bularning qaysining Qurʼon(ni) koʻproq biladi?» — deb soʻrar edilar. Ulardan biri koʻproq (bilim)ga ega deb koʻrsatilgach, uni lahdga avval qoʻyar edilar. Paygʻambar ﷺ: «Men Qiyomat kuni bularga guvoh boʻlaman», — dedilar. Soʻng u zot ularni — qonlari (badanlarida) bilan — dafn etishni buyurdilar; u zot ularni yuvdirmadilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ Уҳуд (шаҳидлари)нинг ҳар икки шаҳидини (бир қабрга) жамлаб, сўнг: «Буларнинг қайсининг Қуръон(ни) кўпроқ билади?» — деб сўрар эдилар. Улардан бири кўпроқ (билим)га эга деб кўрсатилгач, уни лаҳдга аввал қўяр эдилар. Пайғамбар ﷺ: «Мен Қиёмат куни буларга гувоҳ бўламан», — дедилар. Сўнг у зот уларни — қонлари (баданларида) билан — дафн этишни буюрдилар; у зот уларни ювдирмадилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ‏.‏ نَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ بَيْعِ الثِّمَارِ حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهَا‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ mevalarni — ular yetilguncha (ofatdan xoli boʻlgungacha) — sotishni taqiqlagan edilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ меваларни — улар етилгунча (офатдан холи бўлгунгача) — сотишни тақиқлаган эдилар.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، سَمِعَ عَطَاءً، يُحَدِّثُ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ إِهْلاَلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ حِينَ اسْتَوَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ‏.‏ رَوَاهُ أَنَسٌ وَابْنُ عَبَّاسٍ رضى الله عنهم‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Zulhulayfadan — ulovi u zotni koʻtarib tik turganda — «Labbayk», — deya boshladi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Зулҳулайфадан — улови у зотни кўтариб тик турганда — «Лаббайк», — дея бошлади.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، يَقُولُ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَدِمْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ نَقُولُ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ بِالْحَجِّ‏.‏ فَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَعَلْنَاهَا عُمْرَةً‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan (Makkaga) keldik va biz haj uchun: «Labbayka-llohumma labbayk», — deya edik. Rasululloh ﷺ bizni — oʻsha ehrom bilan (haj oʻrniga) umra qilishga — buyurdilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан (Маккага) келдик ва биз ҳаж учун: «Лаббайка-ллоҳумма лаббайк», — дея эдик. Расулуллоҳ ﷺ бизни — ўша эҳром билан (ҳаж ўрнига) умра қилишга — буюрдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا بُنِيَتِ الْكَعْبَةُ ذَهَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَعَبَّاسٌ يَنْقُلاَنِ الْحِجَارَةَ فَقَالَ الْعَبَّاسُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم اجْعَلْ إِزَارَكَ عَلَى رَقَبَتِكَ‏.‏ فَخَرَّ إِلَى الأَرْضِ، وَطَمَحَتْ عَيْنَاهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقَالَ ‏"‏ أَرِنِي إِزَارِي ‏"‏‏.‏ فَشَدَّهُ عَلَيْهِ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Kaʼba qurilayotganda, Paygʻambar ﷺ va Abbos (qurilish uchun) tosh keltirishga bordi. Abbos Paygʻambar ﷺ ga: «Bel matongni (izoringni) yech va uni boʻyningga qoʻy», — dedi. (Paygʻambar ﷺ uni yechganda,) u zot — koʻzlari osmonga (qaragan holda) ochiq — yerga yiqildilar va: «Mening bel matomni (izorimni) bering», — dedilar. Soʻng u zot uni (izorini) bilan oʻzlarini yopdilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Каъба қурилаётганда, Пайғамбар ﷺ ва Аббос (қурилиш учун) тош келтиришга борди. Аббос Пайғамбар ﷺ га: «Бел матонгни (изорингни) еч ва уни бўйнингга қўй», — деди. (Пайғамбар ﷺ уни ечганда,) у зот — кўзлари осмонга (қараган ҳолда) очиқ — ерга йиқилдилар ва: «Менинг бел матомни (изоримни) беринг», — дедилар. Сўнг у зот уни (изорини) билан ўзларини ёпдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ،‏.‏ قَالَ وَقَالَ لِي خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا حَبِيبٌ الْمُعَلِّمُ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَهَلَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم هُوَ وَأَصْحَابُهُ بِالْحَجِّ، وَلَيْسَ مَعَ أَحَدٍ مِنْهُمْ هَدْىٌ، غَيْرَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَطَلْحَةَ، وَقَدِمَ عَلِيٌّ مِنَ الْيَمَنِ، وَمَعَهُ هَدْىٌ فَقَالَ أَهْلَلْتُ بِمَا أَهَلَّ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَأَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَصْحَابَهُ أَنْ يَجْعَلُوهَا عُمْرَةً، وَيَطُوفُوا، ثُمَّ يُقَصِّرُوا وَيَحِلُّوا، إِلاَّ مَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْىُ، فَقَالُوا نَنْطَلِقُ إِلَى مِنًى، وَذَكَرُ أَحَدِنَا يَقْطُرُ، فَبَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ لَوِ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ مَا أَهْدَيْتُ، وَلَوْلاَ أَنَّ مَعِي الْهَدْىَ لأَحْلَلْتُ ‏"‏‏.‏ وَحَاضَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ فَنَسَكَتِ الْمَنَاسِكَ كُلَّهَا، غَيْرَ أَنَّهَا لَمْ تَطُفْ بِالْبَيْتِ، فَلَمَّا طَهُرَتْ طَافَتْ بِالْبَيْتِ‏.‏ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ تَنْطَلِقُونَ بِحَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ، وَأَنْطَلِقُ بِحَجٍّ فَأَمَرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ أَنْ يَخْرُجَ مَعَهَا إِلَى التَّنْعِيمِ، فَاعْتَمَرَتْ بَعْدَ الْحَجِّ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ va sahobalari haj uchun ehrom bogʻladi va Paygʻambar ﷺ hamda Talha(dan) boshqa hech kimda Hadiy yoʻq edi. Ali Yamandan keldi va unda Hadiy bor edi. Ali: «Men Paygʻambar ﷺ niyat qilgan narsaga (oʻxshash) ehrom bogʻladim», — dedi. Paygʻambar ﷺ sahobalarini — oʻzlari bogʻlagan ehrom bilan umra qilishga va Kaʼba, Safo hamda Marva tavofini tugatgach, sochlarini qisqartirishga va ehromdan chiqishga — buyurdi; magar yonida Hadiy boʻlganlar (mustasno). Ular (odamlar): «Biz zavjalarimiz bilan (yaqinlik) qilgandan keyin, (haj uchun) Minoga qanday boramiz?» — dedi. Bu xabar Paygʻambar ﷺ ga yetganda, u zot: «Agar men keyin bilgan narsani avvaldan bilganimda, Hadiyni oʻzim bilan olib kelmas edim. Agar menda Hadiy boʻlmaganda, men ehromdan chiqar edim», — dedilar. Oisha hayz koʻrdi; shuning uchun u — Kaʼba tavofidan boshqa — hajning barcha marosimlarini bajardi va u (hayzdan) poklanganda, Kaʼbani tavof qildi. U: «Yo Rasululloh, (hammangiz) haj va umra (ikkalasi) bilan qaytyapsiz, men esa faqat hajni bajarib qaytyapman», — dedi. Bas, Paygʻambar ﷺ Abdurrahmon ibn Abu Bakrni — uni Tanʼimga (olib borishga) hamroh boʻlishga — buyurdi va shunday qilib, u hajdan keyin umra qildi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ ва саҳобалари ҳаж учун эҳром боғлади ва Пайғамбар ﷺ ҳамда Талҳа(дан) бошқа ҳеч кимда Ҳадий йўқ эди. Али Ямандан келди ва унда Ҳадий бор эди. Али: «Мен Пайғамбар ﷺ ният қилган нарсага (ўхшаш) эҳром боғладим», — деди. Пайғамбар ﷺ саҳобаларини — ўзлари боғлаган эҳром билан умра қилишга ва Каъба, Сафо ҳамда Марва тавофини тугатгач, сочларини қисқартиришга ва эҳромдан чиқишга — буюрди; магар ёнида Ҳадий бўлганлар (мустасно). Улар (одамлар): «Биз завжаларимиз билан (яқинлик) қилгандан кейин, (ҳаж учун) Минога қандай борамиз?» — деди. Бу хабар Пайғамбар ﷺ га етганда, у зот: «Агар мен кейин билган нарсани аввалдан билганимда, Ҳадийни ўзим билан олиб келмас эдим. Агар менда Ҳадий бўлмаганда, мен эҳромдан чиқар эдим», — дедилар. Оиша ҳайз кўрди; шунинг учун у — Каъба тавофидан бошқа — ҳажнинг барча маросимларини бажарди ва у (ҳайздан) покланганда, Каъбани тавоф қилди. У: «Ё Расулуллоҳ, (ҳаммангиз) ҳаж ва умра (иккаласи) билан қайтяпсиз, мен эса фақат ҳажни бажариб қайтяпман», — деди. Бас, Пайғамбар ﷺ Абдурраҳмон ибн Абу Бакрни — уни Танъимга (олиб боришга) ҳамроҳ бўлишга — буюрди ва шундай қилиб, у ҳаждан кейин умра қилди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ، عَنْ حَبِيبٍ الْمُعَلِّمِ، عَنْ عَطَاءٍ، حَدَّثَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَهَلَّ وَأَصْحَابُهُ بِالْحَجِّ وَلَيْسَ مَعَ أَحَدٍ مِنْهُمْ هَدْىٌ، غَيْرَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَطَلْحَةَ، وَكَانَ عَلِيٌّ قَدِمَ مِنَ الْيَمَنِ، وَمَعَهُ الْهَدْىُ فَقَالَ أَهْلَلْتُ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَإِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَذِنَ لأَصْحَابِهِ أَنْ يَجْعَلُوهَا عُمْرَةً، يَطُوفُوا بِالْبَيْتِ، ثُمَّ يُقَصِّرُوا وَيَحِلُّوا، إِلاَّ مَنْ مَعَهُ الْهَدْىُ، فَقَالُوا نَنْطَلِقُ إِلَى مِنًى وَذَكَرُ أَحَدِنَا يَقْطُرُ فَبَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ لَوِ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ مَا أَهْدَيْتُ، وَلَوْلاَ أَنَّ مَعِي الْهَدْىَ لأَحْلَلْتُ ‏"‏‏.‏ وَأَنَّ عَائِشَةَ حَاضَتْ فَنَسَكَتِ الْمَنَاسِكَ كُلَّهَا، غَيْرَ أَنَّهَا لَمْ تَطُفْ بِالْبَيْتِ قَالَ فَلَمَّا طَهُرَتْ وَطَافَتْ، قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَنْطَلِقُونَ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ، وَأَنْطَلِقُ بِالْحَجِّ فَأَمَرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ أَنْ يَخْرُجَ مَعَهَا إِلَى التَّنْعِيمِ، فَاعْتَمَرَتْ بَعْدَ الْحَجِّ فِي ذِي الْحَجَّةِ، وَأَنَّ سُرَاقَةَ بْنَ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ لَقِيَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ بِالْعَقَبَةِ، وَهُوَ يَرْمِيهَا، فَقَالَ أَلَكُمْ هَذِهِ خَاصَّةً، يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ لاَ، بَلْ لِلأَبَدِ ‏"‏‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ va sahobalari haj uchun ehrom bogʻladi va Paygʻambar ﷺ hamda Talha(dan) boshqa hech kimda Hadiy yoʻq edi. Ali Yamandan keldi va unda Hadiy bor edi. U (Ali): «Men Allohning Rasuli ﷺ niyat qilganidek niyat bilan ehrom bogʻladim», — dedi. Paygʻambar ﷺ sahobalarini — oʻzlari (haj uchun) keltirgan ehromni umra (niyatiga) burishga, Kaʼbani (hamda Safo bilan Marvani) tavof qilishga, sochlarini qisqartirishga va ehromdan chiqishga — buyurdi; magar yonlarida Hadiy boʻlganlar (mustasno). Ular: «Bizning jinsiy aʼzolarimizdan (maniy) tomib turgan holda (yaʼni zavjalarimiz bilan yaqinlik qilgach) Minoga boramizmi?» — dedi. Paygʻambar ﷺ buni eshitib: «Agar men hozir bilgan narsani (avvaldan) bilganimda, Hadiyni keltirmas edim. Agar menda Hadiy boʻlmaganda, men ehromdan chiqar edim», — dedilar. Oisha hayz koʻrdi va — tavofdan boshqa — (hajning) barcha marosimlarini bajardi. Bas, u (hayzdan) poklanganda va Kaʼbani tavof qilganda: «Yo Rasululloh, (hammangiz) haj va umra (ikkalasi) bilan qaytyapsiz, men esa faqat haj bilan qaytyapman!» — dedi. Bas, u zot Abdurrahmon ibn Abu Bakrni — u (Oisha) bilan birga Tanʼimga borishga — buyurdi. Shunday qilib, u (Oisha) Zulhijja oyida — hajdan keyin — umra qildi. Suroqa ibn Molik ibn Juʼshum Paygʻambar ﷺ ni — u zot Aqaba (Jamratul-Aqaba)ga tosh otayotgan paytda — uchratdi va: «Yo Rasululloh, bu (umrani hajdan oldin qilish) faqat siz uchunmi (yoki hammaga)?» — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Yoʻq, (bu) abadiydir (yaʼni barcha musulmonlar uchun hajdan oldin umra qilish joiz)», — dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ ва саҳобалари ҳаж учун эҳром боғлади ва Пайғамбар ﷺ ҳамда Талҳа(дан) бошқа ҳеч кимда Ҳадий йўқ эди. Али Ямандан келди ва унда Ҳадий бор эди. У (Али): «Мен Аллоҳнинг Расули ﷺ ният қилганидек ният билан эҳром боғладим», — деди. Пайғамбар ﷺ саҳобаларини — ўзлари (ҳаж учун) келтирган эҳромни умра (ниятига) буришга, Каъбани (ҳамда Сафо билан Марвани) тавоф қилишга, сочларини қисқартиришга ва эҳромдан чиқишга — буюрди; магар ёнларида Ҳадий бўлганлар (мустасно). Улар: «Бизнинг жинсий аъзоларимиздан (маний) томиб турган ҳолда (яъни завжаларимиз билан яқинлик қилгач) Минога борамизми?» — деди. Пайғамбар ﷺ буни эшитиб: «Агар мен ҳозир билган нарсани (аввалдан) билганимда, Ҳадийни келтирмас эдим. Агар менда Ҳадий бўлмаганда, мен эҳромдан чиқар эдим», — дедилар. Оиша ҳайз кўрди ва — тавофдан бошқа — (ҳажнинг) барча маросимларини бажарди. Бас, у (ҳайздан) покланганда ва Каъбани тавоф қилганда: «Ё Расулуллоҳ, (ҳаммангиз) ҳаж ва умра (иккаласи) билан қайтяпсиз, мен эса фақат ҳаж билан қайтяпман!» — деди. Бас, у зот Абдурраҳмон ибн Абу Бакрни — у (Оиша) билан бирга Танъимга боришга — буюрди. Шундай қилиб, у (Оиша) Зулҳижжа ойида — ҳаждан кейин — умра қилди. Суроқа ибн Молик ибн Жуъшум Пайғамбар ﷺ ни — у зот Ақаба (Жамратул-Ақаба)га тош отаётган пайтда — учратди ва: «Ё Расулуллоҳ, бу (умрани ҳаждан олдин қилиш) фақат сиз учунми (ёки ҳаммага)?» — деди. Пайғамбар ﷺ: «Йўқ, (бу) абадийдир (яъни барча мусулмонлар учун ҳаждан олдин умра қилиш жоиз)», — дедилар.

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَارِبٍ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ نَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَطْرُقَ أَهْلَهُ لَيْلاً‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ (safardan kelganda) kishi oʻz oilasi oldiga kechasi (toʻsatdan) borishni qaytardilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ (сафардан келганда) киши ўз оиласи олдига кечаси (тўсатдан) боришни қайтардилар.

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَبَّاسٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَبَايَعَهُ عَلَى الإِسْلاَمِ، فَجَاءَ مِنَ الْغَدِ مَحْمُومًا، فَقَالَ أَقِلْنِي، فَأَبَى ثَلاَثَ مِرَارٍ، فَقَالَ ‏"‏ الْمَدِينَةُ كَالْكِيرِ، تَنْفِي خَبَثَهَا، وَيَنْصَعُ طَيِّبُهَا ‏"‏‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir baduiy (sahroyi arab) Paygʻambar ﷺ ning oldiga kelib, Islom (qabul qilish) uchun bayʼat berdi. Ertasi kuni u isitma bilan kelib (Paygʻambar ﷺ ga): «Mening bayʼatimni (Islom va Madinaga hijrat qilish bayʼatini) bekor qiling», — dedi. Paygʻambar ﷺ (uning bu iltimosini) uch marta rad etdilar va: «Madina — bosqondek(dir): u (yomon) kirlarni (yomon kishilarni) chiqarib yuboradi va yaxshilarni saralab, ularni mukammal qiladi», — dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир бадуий (саҳройи араб) Пайғамбар ﷺ нинг олдига келиб, Ислом (қабул қилиш) учун байъат берди. Эртаси куни у иситма билан келиб (Пайғамбар ﷺ га): «Менинг байъатимни (Ислом ва Мадинага ҳижрат қилиш байъатини) бекор қилинг», — деди. Пайғамбар ﷺ (унинг бу илтимосини) уч марта рад этдилар ва: «Мадина — босқондек(дир): у (ёмон) кирларни (ёмон кишиларни) чиқариб юборади ва яхшиларни саралаб, уларни мукаммал қилади», — дедилар.

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَنْصَارِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهم ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ، فَرَأَى زِحَامًا، وَرَجُلاً قَدْ ظُلِّلَ عَلَيْهِ، فَقَالَ ‏"‏ مَا هَذَا ‏"‏‏.‏ فَقَالُوا صَائِمٌ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ لَيْسَ مِنَ الْبِرِّ الصَّوْمُ فِي السَّفَرِ ‏"‏‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ safarda edilar va bir olomon (toʻda)ni hamda soya qilinib turgan bir kishini koʻrdilar. U zot: «Bu nima (gap)?» — deb soʻradilar. Ular: «U (kishi) roʻzador», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Safarda roʻza tutish — yaxshilik (taqvo) emas», — dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ сафарда эдилар ва бир оломон (тўда)ни ҳамда соя қилиниб турган бир кишини кўрдилар. У зот: «Бу нима (гап)?» — деб сўрадилар. Улар: «У (киши) рўзадор», — деди. Пайғамбар ﷺ: «Сафарда рўза тутиш — яхшилик (тақво) эмас», — дедилар.