حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ مُعَاذٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمَّا وَجَّهَهُ إِلَى الْيَمَنِ أَمَرَهُ أَنْ يَأْخُذَ مِنْ كُلِّ حَالِمٍ - يَعْنِي مُحْتَلِمًا - دِينَارًا أَوْ عِدْلَهُ مِنَ الْمَعَافِرِيِّ ثِيَابٌ تَكُونُ بِالْيَمَنِ .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ uni Yamanga yuborganlarida, balogʻatga yetgan har bir kishidan bir dinor yoki uning oʻrniga Yamanda boʻladigan maofir matosidan (shunga teng matoni) olishni buyurdilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ уни Яманга юборганларида, балоғатга етган ҳар бир кишидан бир динор ёки унинг ўрнига Яманда бўладиган маофир матосидан (шунга тенг матони) олишни буюрдилар.
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ مُعَاذٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ .
Muoz (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan xuddi shunga oʻxshashini rivoyat qildi.Муоз (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан худди шунга ўхшашини ривоят қилди.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بَكَّارِ بْنِ بِلاَلٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، - يَعْنِي ابْنَ سُمَيْعٍ - حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ وَاقِدٍ، حَدَّثَنِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ مُعَاذٍ، أَنَّهُ قَالَ مَنْ عَقَدَ الْجِزْيَةَ فِي عُنُقِهِ فَقَدْ بَرِئَ مِمَّا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u: «Kim boʻyniga jizya (toʻlash boʻyiniturugʻini) bogʻlab olsa, u Rasululloh ﷺ tutgan yoʻldan voz kechibdi (uzoqlashibdi)», dedi.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у: «Ким бўйнига жизя (тўлаш бўйинитуруғини) боғлаб олса, у Расулуллоҳ ﷺ тутган йўлдан воз кечибди (узоқлашибди)», деди.
حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ الْمِسْمَعِيُّ، حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنِي صَالِحُ بْنُ أَبِي عَرِيبٍ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَ آخِرُ كَلاَمِهِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kimning oxirgi soʻzi ‹Laa ilaaha illalloh — Allohdan oʻzga iloh yoʻq› boʻlsa, jannatga kiradi».Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Кимнинг охирги сўзи ‹Лаа илааҳа иллаллоҳ — Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ› бўлса, жаннатга киради».
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، حَدَّثَنِي أَبُو عَوْنٍ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ نَاسٍ، مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا بَعَثَهُ إِلَى الْيَمَنِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ .
Musaddad bizga hadis aytdi, Yahyo bizga hadis aytdi, u Shuʼbadan rivoyat qildi, Abu Avn menga hadis aytdi, u Horis ibn Amrdan, u Muozning ashoblaridan boʻlgan baʼzi kishilardan, ular Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qildilarki, Rasululloh ﷺ uni Yamanga yuborganlarida (shunday boʻldi). Soʻng (rovi) shu maʼnodagi hadisni zikr qildi.Мусаддад бизга ҳадис айтди, Яҳё бизга ҳадис айтди, у Шуъбадан ривоят қилди, Абу Авн менга ҳадис айтди, у Ҳорис ибн Амрдан, у Муознинг ашобларидан бўлган баъзи кишилардан, улар Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилдиларки, Расулуллоҳ ﷺ уни Яманга юборганларида (шундай бўлди). Сўнг (рови) шу маънодаги ҳадисни зикр қилди.
حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَابِتِ بْنِ ثَوْبَانَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مَكْحُولٍ، عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ يُخَامِرَ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " عُمْرَانُ بَيْتِ الْمَقْدِسِ خَرَابُ يَثْرِبَ وَخَرَابُ يَثْرِبَ خُرُوجُ الْمَلْحَمَةِ وَخُرُوجُ الْمَلْحَمَةِ فَتْحُ قُسْطَنْطِينِيَّةَ وَفَتْحُ الْقُسْطَنْطِينِيَّةِ خُرُوجُ الدَّجَّالِ " . ثُمَّ ضَرَبَ بِيَدِهِ عَلَى فَخِذِ الَّذِي حَدَّثَ - أَوْ مَنْكِبِهِ - ثُمَّ قَالَ إِنَّ هَذَا لَحَقٌّ كَمَا أَنَّكَ هَا هُنَا أَوْ كَمَا أَنَّكَ قَاعِدٌ . يَعْنِي مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u aytdi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Baytul-Maqdisning obod boʻlishi Yasribning vayron boʻlishidir, Yasribning vayron boʻlishi katta jangning chiqishidir, katta jangning chiqishi Qustantiniyaning fath etilishidir, Qustantiniyaning fath etilishi Dajjolning chiqishidir». Soʻng (Nabiy ﷺ) (oʻzlariga) rivoyat qilayotgan kishining — yaʼni Muoz ibn Jabalning — soniga, yoki yelkasiga qoʻllari bilan urib, soʻng aytdilar: «Albatta, bu shu yerda ekanliging, yoki oʻtirgan boʻlganing kabi haqdir».Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у айтди: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Байтул-Мақдиснинг обод бўлиши Ясрибнинг вайрон бўлишидир, Ясрибнинг вайрон бўлиши катта жангнинг чиқишидир, катта жангнинг чиқиши Қустантиниянинг фатҳ этилишидир, Қустантиниянинг фатҳ этилиши Дажжолнинг чиқишидир». Сўнг (Набий ﷺ) (ўзларига) ривоят қилаётган кишининг — яъни Муоз ибн Жабалнинг — сонига, ёки елкасига қўллари билан уриб, сўнг айтдилар: «Албатта, бу шу ерда эканлигинг, ёки ўтирган бўлганинг каби ҳақдир».
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ سُفْيَانَ الْغَسَّانِيِّ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ قُتَيْبٍ السَّكُونِيِّ، عَنْ أَبِي بَحْرِيَّةَ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْمَلْحَمَةُ الْكُبْرَى وَفَتْحُ الْقُسْطَنْطِينِيَّةِ وَخُرُوجُ الدَّجَّالِ فِي سَبْعَةِ أَشْهُرٍ " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u aytdi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Buyuk jang, Qustantiniyaning fathi va Dajjolning chiqishi yetti oy ichida boʻladi».Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у айтди: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Буюк жанг, Қустантиниянинг фатҳи ва Дажжолнинг чиқиши етти ой ичида бўлади».
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، عَامِرِ بْنِ وَاثِلَةَ أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ، أَخْبَرَهُمْ أَنَّهُمْ، خَرَجُوا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَجْمَعُ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ فَأَخَّرَ الصَّلاَةَ يَوْمًا ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا ثُمَّ دَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ جَمِيعًا .
Abu Tufayl Omir ibn Vosiladan rivoyat qilinadiki, Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu) ularga shunday xabar berdi: Ular Tabuk gʻazotida Rasululloh ﷺ bilan birga chiqdilar. Rasululloh ﷺ peshin bilan asrni, magʻrib bilan xufton (namozlari)ni jamlab oʻqir edilar. Bir kuni u zot namozni kechiktirib, soʻng chiqib, peshin va asrni birga oʻqidilar, soʻng (chodirga) kirdilar. Soʻng chiqib, magʻrib va xuftonni birga oʻqidilar.Абу Туфайл Омир ибн Восиладан ривоят қилинадики, Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу) уларга шундай хабар берди: Улар Табук ғазотида Расулуллоҳ ﷺ билан бирга чиқдилар. Расулуллоҳ ﷺ пешин билан асрни, мағриб билан хуфтон (намозлари)ни жамлаб ўқир эдилар. Бир куни у зот намозни кечиктириб, сўнг чиқиб, пешин ва асрни бирга ўқидилар, сўнг (чодирга) кирдилар. Сўнг чиқиб, мағриб ва хуфтонни бирга ўқидилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ الرَّمْلِيُّ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا الْمُفَضَّلُ بْنُ فَضَالَةَ، وَاللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ إِذَا زَاغَتِ الشَّمْسُ قَبْلَ أَنْ يَرْتَحِلَ جَمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَإِنْ يَرْتَحِلْ قَبْلَ أَنْ تَزِيغَ الشَّمْسُ أَخَّرَ الظُّهْرَ حَتَّى يَنْزِلَ لِلْعَصْرِ وَفِي الْمَغْرِبِ مِثْلَ ذَلِكَ إِنْ غَابَتِ الشَّمْسُ قَبْلَ أَنْ يَرْتَحِلَ جَمَعَ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ وَإِنْ يَرْتَحِلْ قَبْلَ أَنْ تَغِيبَ الشَّمْسُ أَخَّرَ الْمَغْرِبَ حَتَّى يَنْزِلَ لِلْعِشَاءِ ثُمَّ جَمَعَ بَيْنَهُمَا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ حُسَيْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَ حَدِيثِ الْمُفَضَّلِ وَاللَّيْثِ .
Abu Tufayldan, u Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Tabuk gʻazotida boʻlganlarida, agar yoʻlga chiqishdan oldin quyosh ogʻsa, peshin bilan asrni jamlab oʻqirdilar; agar quyosh ogʻishidan oldin yoʻlga chiqsalar, peshinni asr (vaqtigacha) — toki (ulovdan) tushgunlaricha kechiktirardilar. Magʻribda ham xuddi shunday qilardilar: agar yoʻlga chiqishdan oldin quyosh botsa, magʻrib bilan xuftonni jamlab oʻqirdilar; agar quyosh botishidan oldin yoʻlga chiqsalar, magʻribni xufton (vaqtigacha) — toki (ulovdan) tushgunlaricha kechiktirib, soʻng ikkovini jamlab oʻqirdilar. Abu Dovud aytdi: Buni Hishom ibn Urva, Husayn ibn Abdullohdan, u Kuraybdan, u Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan al-Mufazzal va al-Laysning hadisiga oʻxshash rivoyat qilgan.Абу Туфайлдан, у Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Табук ғазотида бўлганларида, агар йўлга чиқишдан олдин қуёш оғса, пешин билан асрни жамлаб ўқирдилар; агар қуёш оғишидан олдин йўлга чиқсалар, пешинни аср (вақтигача) — токи (уловдан) тушгунларича кечиктирардилар. Мағрибда ҳам худди шундай қилардилар: агар йўлга чиқишдан олдин қуёш ботса, мағриб билан хуфтонни жамлаб ўқирдилар; агар қуёш ботишидан олдин йўлга чиқсалар, мағрибни хуфтон (вақтигача) — токи (уловдан) тушгунларича кечиктириб, сўнг икковини жамлаб ўқирдилар. Абу Довуд айтди: Буни Ҳишом ибн Урва, Ҳусайн ибн Абдуллоҳдан, у Курайбдан, у Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ал-Муфаззал ва ал-Лайснинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилган.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، عَامِرِ بْنِ وَاثِلَةَ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ إِذَا ارْتَحَلَ قَبْلَ أَنْ تَزِيغَ الشَّمْسُ أَخَّرَ الظُّهْرَ حَتَّى يَجْمَعَهَا إِلَى الْعَصْرِ فَيُصَلِّيهِمَا جَمِيعًا وَإِذَا ارْتَحَلَ بَعْدَ زَيْغِ الشَّمْسِ صَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا ثُمَّ سَارَ وَكَانَ إِذَا ارْتَحَلَ قَبْلَ الْمَغْرِبِ أَخَّرَ الْمَغْرِبَ حَتَّى يُصَلِّيَهَا مَعَ الْعِشَاءِ وَإِذَا ارْتَحَلَ بَعْدَ الْمَغْرِبِ عَجَّلَ الْعِشَاءَ فَصَلاَّهَا مَعَ الْمَغْرِبِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَلَمْ يَرْوِ هَذَا الْحَدِيثَ إِلاَّ قُتَيْبَةُ وَحْدَهُ .
Qutayba ibn Said bizga aytib berdi: al-Lays bizga Yazid ibn Abu Habibdan, u Abut-Tufayl Omir ibn Vosiladan, u Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan xabar berdiki, Nabiy ﷺ Tabuk gʻazotida quyosh ogʻishidan oldin yoʻlga otlansalar, peshinni asrga jamlagunlaricha kechiktirib, ikkalasini birga oʻqir edilar. Quyosh ogʻgandan soʻng otlansalar, peshin va asrni birga oʻqib, soʻng yurar edilar. Shomdan oldin otlansalar, shomni xufton bilan oʻqigunlaricha kechiktirar edilar. Shomdan keyin otlansalar, xuftonni oldinga olib, uni shom bilan oʻqir edilar. Abu Dovud aytdi: Bu hadisni faqat Qutaybaning oʻzigina rivoyat qildi.Қутайба ибн Саид бизга айтиб берди: ал-Лайс бизга Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Абут-Туфайл Омир ибн Восиладан, у Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан хабар бердики, Набий ﷺ Табук ғазотида қуёш оғишидан олдин йўлга отлансалар, пешинни асрга жамлагунларича кечиктириб, иккаласини бирга ўқир эдилар. Қуёш оғгандан сўнг отлансалар, пешин ва асрни бирга ўқиб, сўнг юрар эдилар. Шомдан олдин отлансалар, шомни хуфтон билан ўқигунларича кечиктирар эдилар. Шомдан кейин отлансалар, хуфтонни олдинга олиб, уни шом билан ўқир эдилар. Абу Довуд айтди: Бу ҳадисни фақат Қутайбанинг ўзигина ривоят қилди.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا الْحِمَّانِيُّ، - يَعْنِي عَبْدَ الْحَمِيدِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ - عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى، وَبُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ قَدِمَ عَلَىَّ مُعَاذٌ وَأَنَا بِالْيَمَنِ، وَرَجُلٌ، كَانَ يَهُودِيًّا فَأَسْلَمَ فَارْتَدَّ عَنِ الإِسْلاَمِ، فَلَمَّا قَدِمَ مُعَاذٌ قَالَ لاَ أَنْزِلُ عَنْ دَابَّتِي حَتَّى يُقْتَلَ . فَقُتِلَ . قَالَ أَحَدُهُمَا وَكَانَ قَدِ اسْتُتِيبَ قَبْلَ ذَلِكَ .
Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: Men Yamanda ekanligimda Muoz oldimga keldi, (oldimda) yahudiy boʻlib, soʻng musulmon boʻlgan, keyin Islomdan qaytgan bir kishi bor edi. Muoz kelgach: «U oʻldirilmaguncha ulovimdan tushmayman», dedi. Shunda u oʻldirildi. Ularning biri: «Undan ilgari tavba qilishi soʻralgan edi», dedi.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У шундай деди: Мен Яманда эканлигимда Муоз олдимга келди, (олдимда) яҳудий бўлиб, сўнг мусулмон бўлган, кейин Исломдан қайтган бир киши бор эди. Муоз келгач: «У ўлдирилмагунча уловимдан тушмайман», деди. Шунда у ўлдирилди. Уларнинг бири: «Ундан илгари тавба қилиши сўралган эди», деди.
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ اسْتَبَّ رَجُلاَنِ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَغَضِبَ أَحَدُهُمَا غَضَبًا شَدِيدًا حَتَّى خُيِّلَ إِلَىَّ أَنَّ أَنْفَهُ يَتَمَزَّعُ مِنْ شِدَّةِ غَضَبِهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي لأَعْلَمُ كَلِمَةً لَوْ قَالَهَا لَذَهَبَ عَنْهُ مَا يَجِدُهُ مِنَ الْغَضَبِ " . فَقَالَ مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ " . قَالَ فَجَعَلَ مُعَاذٌ يَأْمُرُهُ فَأَبَى وَمَحِكَ وَجَعَلَ يَزْدَادُ غَضَبًا .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning huzurlarida ikki kishi soʻkishib qoldi. Ulardan biri shu qadar qattiq gʻazablandiki, hatto menga uning gʻazabi zoʻridan burni yorilib ketadigandek tuyuldi. Shunda Nabiy ﷺ: «Albatta, men shunday bir kalimani bilamanki, agar uni aytsa, oʻzi sezayotgan gʻazab undan ketib qoladi», dedilar. (Biri): «U nima, ey Rasululloh?» dedi. U zot: «U: ‹Allohumma, inni aʼuzu bika minash-shaytonir-rojim — Ey Alloh, men quvgʻin qilingan shaytondan Senga panoh tilayman› deb aytsin», dedilar. (Rovi) dedi: Muoz unga buni (aytishni) buyura boshladi, lekin u koʻnmadi, qaysarlik qildi va gʻazabi yanada ziyodalashaverdi.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ҳузурларида икки киши сўкишиб қолди. Улардан бири шу қадар қаттиқ ғазабландики, ҳатто менга унинг ғазаби зўридан бурни ёрилиб кетадигандек туюлди. Шунда Набий ﷺ: «Албатта, мен шундай бир калимани биламанки, агар уни айтса, ўзи сезаётган ғазаб ундан кетиб қолади», дедилар. (Бири): «У нима, эй Расулуллоҳ?» деди. У зот: «У: ‹Аллоҳумма, инни аъузу бика минаш-шайтонир-рожим — Эй Аллоҳ, мен қувғин қилинган шайтондан Сенга паноҳ тилайман› деб айтсин», дедилар. (Рови) деди: Муоз унга буни (айтишни) буюра бошлади, лекин у кўнмади, қайсарлик қилди ва ғазаби янада зиёдалашаверди.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ أَبِي ظَبْيَةَ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَبِيتُ عَلَى ذِكْرٍ طَاهِرًا فَيَتَعَارُّ مِنَ اللَّيْلِ فَيَسْأَلُ اللَّهَ خَيْرًا مِنَ الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ إِلاَّ أَعْطَاهُ إِيَّاهُ " . قَالَ ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ قَدِمَ عَلَيْنَا أَبُو ظَبْيَةَ فَحَدَّثَنَا بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ثَابِتٌ قَالَ فُلاَنٌ لَقَدْ جَهَدْتُ أَنْ أَقُولَهَا حِينَ أَنْبَعِثُ فَمَا قَدَرْتُ عَلَيْهَا .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Qaysi bir musulmon (Allohni) zikr qilgan holda, pok holatda tunasayu, soʻng kechasi uygʻonib, Allohdan dunyo va oxiratning yaxshiligini soʻrasa, Alloh albatta uni unga ato etadi», dedilar. Sobit al-Bunoniy aytadi: Abu Zabya bizning oldimizga keldi va bizga bu hadisni Muoz ibn Jabaldan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilib berdi. Sobit aytadi: Falon kishi: «Men uygʻonganimda buni aytishga juda harakat qildim, ammo unga qodir boʻlolmadim», dedi.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Қайси бир мусулмон (Аллоҳни) зикр қилган ҳолда, пок ҳолатда тунасаю, сўнг кечаси уйғониб, Аллоҳдан дунё ва охиратнинг яхшилигини сўраса, Аллоҳ албатта уни унга ато этади», дедилар. Собит ал-Буноний айтади: Абу Забя бизнинг олдимизга келди ва бизга бу ҳадисни Муоз ибн Жабалдан, у Набий ﷺдан ривоят қилиб берди. Собит айтади: Фалон киши: «Мен уйғонганимда буни айтишга жуда ҳаракат қилдим, аммо унга қодир бўлолмадим», деди.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ، قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ مُسْلِمٍ، يَقُولُ حَدَّثَنِي أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيُّ، عَنِ الصُّنَابِحِيِّ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَخَذَ بِيَدِهِ وَقَالَ " يَا مُعَاذُ وَاللَّهِ إِنِّي لأُحِبُّكَ وَاللَّهِ إِنِّي لأُحِبُّكَ " . فَقَالَ " أُوصِيكَ يَا مُعَاذُ لاَ تَدَعَنَّ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلاَةٍ تَقُولُ اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ " . وَأَوْصَى بِذَلِكَ مُعَاذٌ الصُّنَابِحِيَّ وَأَوْصَى بِهِ الصُّنَابِحِيُّ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ uning qoʻlidan ushlab: «Ey Muoz, Allohga qasamki, men seni yaxshi koʻraman; Allohga qasamki, men seni yaxshi koʻraman», dedilar. Soʻng: «Ey Muoz, senga vasiyat qilaman: har bir namoz oxirida ‹Allohumma aʼinniy alaa zikrika va shukrika va husni ibaadatik (Ey Allohim, Seni zikr etishda, Senga shukr qilishda va Senga chiroyli ibodat qilishda menga yordam ber)› deyishni hech tark etma», dedilar. Muoz buni Sunabihiyga vasiyat qildi, Sunabihiy esa buni Abu Abdurrahmonga vasiyat qildi.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унинг қўлидан ушлаб: «Эй Муоз, Аллоҳга қасамки, мен сени яхши кўраман; Аллоҳга қасамки, мен сени яхши кўраман», дедилар. Сўнг: «Эй Муоз, сенга васият қиламан: ҳар бир намоз охирида ‹Аллоҳумма аъинний алаа зикрика ва шукрика ва ҳусни ибаадатик (Эй Аллоҳим, Сени зикр этишда, Сенга шукр қилишда ва Сенга чиройли ибодат қилишда менга ёрдам бер)› дейишни ҳеч тарк этма», дедилар. Муоз буни Сунабиҳийга васият қилди, Сунабиҳий эса буни Абу Абдурраҳмонга васият қилди.
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ مُعَاذٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمَّا وَجَّهَهُ إِلَى الْيَمَنِ أَمَرَهُ أَنْ يَأْخُذَ مِنَ الْبَقَرِ مِنْ كُلِّ ثَلاَثِينَ تَبِيعًا أَوْ تَبِيعَةً وَمِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ مُسِنَّةً وَمِنْ كُلِّ حَالِمٍ - يَعْنِي مُحْتَلِمًا - دِينَارًا أَوْ عِدْلَهُ مِنَ الْمَعَافِرِ ثِيَابٌ تَكُونُ بِالْيَمَنِ .
Muoz (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ uni Yamanga joʻnatganlarida, unga mollardan har oʻttiztadan bitta erkak yoki urgʻochi bir yashar buzoq (tabiʼ yoki tabiʼa), har qirqtadan bitta ikki yashar (musinna) olishni va har bir balogʻatga yetgan (kishi)dan — yaʼni ehtilom koʻradigan (kishidan) — bir dinor yoki uning oʻrniga Yamanda toʻqiladigan maʼofir kiyimlaridan olishni amr qildilar.Муоз (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ уни Яманга жўнатганларида, унга моллардан ҳар ўттизтадан битта эркак ёки урғочи бир яшар бузоқ (табиъ ёки табиъа), ҳар қирқтадан битта икки яшар (мусинна) олишни ва ҳар бир балоғатга етган (киши)дан — яъни эҳтилом кўрадиган (кишидан) — бир динор ёки унинг ўрнига Яманда тўқиладиган маъофир кийимларидан олишни амр қилдилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَالنُّفَيْلِيُّ، وَابْنُ الْمُثَنَّى، قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ مُعَاذٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ .
Muoz (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺdan boshqa isnod orqali xuddi shunday (hadis) rivoyat qilingan.Муоз (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺдан бошқа иснод орқали худди шундай (ҳадис) ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَبِي الزَّرْقَاءِ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ بَعَثَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْيَمَنِ فَذَكَرَ مِثْلَهُ لَمْ يَذْكُرْ ثِيَابًا تَكُونُ بِالْيَمَنِ . وَلاَ ذَكَرَ يَعْنِي مُحْتَلِمًا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ جَرِيرٌ وَيَعْلَى وَمَعْمَرٌ وَشُعْبَةُ وَأَبُو عَوَانَةَ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ - قَالَ يَعْلَى وَمَعْمَرٌ - عَنْ مُعَاذٍ مِثْلَهُ .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ uni Yamanga joʻnatdilar. Soʻng u xuddi shunday zikr qildi, (lekin) Yamanda toʻqiladigan kiyimlarni zikr qilmadi va ‹yaʼni ehtilom koʻradigan (kishi)› deganni ham zikr qilmadi. Abu Dovud aytdi: Uni Jarir, Yaʼlo, Maʼmar, Shuʼba, Abu Avona va Yahyo ibn Said al-Aʼmashdan, u Abu Voildan, u Masruqdan rivoyat qilganlar; Yaʼlo va Maʼmar esa Muozdan xuddi shunday (rivoyat qilgan), deganlar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ уни Яманга жўнатдилар. Сўнг у худди шундай зикр қилди, (лекин) Яманда тўқиладиган кийимларни зикр қилмади ва ‹яъни эҳтилом кўрадиган (киши)› деганни ҳам зикр қилмади. Абу Довуд айтди: Уни Жарир, Яъло, Маъмар, Шуъба, Абу Авона ва Яҳё ибн Саид ал-Аъмашдан, у Абу Воилдан, у Масруқдан ривоят қилганлар; Яъло ва Маъмар эса Муоздан худди шундай (ривоят қилган), деганлар.
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ، - يَعْنِي ابْنَ بِلاَلٍ - عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَهُ إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ " خُذِ الْحَبَّ مِنَ الْحَبِّ وَالشَّاةَ مِنَ الْغَنَمِ وَالْبَعِيرَ مِنَ الإِبِلِ وَالْبَقَرَةَ مِنَ الْبَقَرِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ شَبَّرْتُ قِثَّاءَةً بِمِصْرَ ثَلاَثَةَ عَشَرَ شِبْرًا وَرَأَيْتُ أُتْرُجَّةً عَلَى بَعِيرٍ بِقِطْعَتَيْنِ قُطِعَتْ وَصُيِّرَتْ عَلَى مِثْلِ عِدْلَيْنِ .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ uni Yamanga (zakot yigʻgani) yuborganlarida unga: «Donni (gʻalla turini) dondan, qoʻyni qoʻylardan, tuyani tuyalardan va sigirni sigirlardan ol», dedilar. Abu Dovud aytdi: Men Misrda uzunligi oʻn uch qarich keladigan bir bodringni qarichlab oʻlchadim va bir turunjni koʻrdimki, u ikki boʻlakka boʻlinib, tuya ustiga xuddi ikki xurjun yukdek qilib ortilgan edi.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ уни Яманга (закот йиғгани) юборганларида унга: «Донни (ғалла турини) дондан, қўйни қўйлардан, туяни туялардан ва сигирни сигирлардан ол», дедилар. Абу Довуд айтди: Мен Мисрда узунлиги ўн уч қарич келадиган бир бодрингни қаричлаб ўлчадим ва бир турунжни кўрдимки, у икки бўлакка бўлиниб, туя устига худди икки хуржун юкдек қилиб ортилган эди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ، عَنْ فِطْرٍ، أَخْبَرَنِي حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ، عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ، عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الصَّوْمُ جُنَّةٌ " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Roʻza qalqondir», dedilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Рўза қалқондир», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، وَالْحَكَمِ، عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الصَّوْمُ جُنَّةٌ " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Roʻza qalqondir», dedilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Рўза қалқондир», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، قَالَ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ النَّزَّالِ، يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الصَّوْمُ جُنَّةٌ " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Roʻza qalqondir», dedilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Рўза қалқондир», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْلَى، - وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدٍ - قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، وَالأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالاَ قَالَ مُعَاذٌ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْيَمَنِ فَأَمَرَنِي أَنْ آخُذَ مِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ بَقَرَةً ثَنِيَّةً وَمِنْ كُلِّ ثَلاَثِينَ تَبِيعًا وَمِنْ كُلِّ حَالِمٍ دِينَارًا أَوْ عِدْلَهُ مَعَافِرَ .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ meni Yamanga yubordilar va menga har qirq sigirdan uchinchi yoshga kirgan bittasini, har oʻttiztasidan bir tabiʼni, har bir balogʻatga yetgan kishidan bir dinor yoki uning oʻrniga maofir matosini olishni buyurdilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ мени Яманга юбордилар ва менга ҳар қирқ сигирдан учинчи ёшга кирган биттасини, ҳар ўттизтасидан бир табиъни, ҳар бир балоғатга етган кишидан бир динор ёки унинг ўрнига маофир матосини олишни буюрдилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ مُعَاذٍ، قَالَ لَمَّا بَعَثَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْيَمَنِ أَمَرَهُ أَنْ يَأْخُذَ مِنْ كُلِّ ثَلاَثِينَ مِنَ الْبَقَرِ تَبِيعًا أَوْ تَبِيعَةً وَمِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ مُسِنَّةً وَمِنْ كُلِّ حَالِمٍ دِينَارًا أَوْ عِدْلَهُ مَعَافِرَ .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ uni Yamanga yuborganlarida, unga qoramollarning har oʻttiztasidan erkak yoki urgʻochi bir tabiʼ, har qirqtasidan bir musinna, har bir balogʻatga yetgan kishidan bir dinor yoki uning oʻrniga maofir matosini olishni buyurdilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ уни Яманга юборганларида, унга қорамолларнинг ҳар ўттизтасидан эркак ёки урғочи бир табиъ, ҳар қирқтасидан бир мусинна, ҳар бир балоғатга етган кишидан бир динор ёки унинг ўрнига маофир матосини олишни буюрдилар.
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ، - وَهُوَ ابْنُ عَيَّاشٍ - عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ مُعَاذٍ، قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْيَمَنِ فَأَمَرَنِي أَنْ آخُذَ مِمَّا سَقَتِ السَّمَاءُ الْعُشْرَ وَفِيمَا سُقِيَ بِالدَّوَالِي نِصْفَ الْعُشْرِ .
Muoz (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ meni Yamanga yubordilar va osmon (yomgʻiri) sugʻorgan narsadan oʻndan bir, chelaklar bilan sugʻorilgan narsadan oʻndan birning yarmini olishimga buyurdilar.Муоз (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мени Яманга юбордилар ва осмон (ёмғири) суғорган нарсадан ўндан бир, челаклар билан суғорилган нарсадан ўндан бирнинг ярмини олишимга буюрдилар.
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ سَمِعْتُ حَجَّاجًا، أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ يُخَامِرَ، أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ، حَدَّثَهُمْ أَنَّهُ، سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ قَاتَلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ رَجُلٍ مُسْلِمٍ فُوَاقَ نَاقَةٍ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ وَمَنْ سَأَلَ اللَّهَ الْقَتْلَ مِنْ عِنْدِ نَفْسِهِ صَادِقًا ثُمَّ مَاتَ أَوْ قُتِلَ فَلَهُ أَجْرُ شَهِيدٍ وَمَنْ جُرِحَ جُرْحًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ نُكِبَ نَكْبَةً فَإِنَّهَا تَجِيءُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَغْزَرِ مَا كَانَتْ لَوْنُهَا كَالزَّعْفَرَانِ وَرِيحُهَا كَالْمِسْكِ وَمَنْ جُرِحَ جُرْحًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَعَلَيْهِ طَابَعُ الشُّهَدَاءِ " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday deganlarini eshitdim: «Kim musulmon kishilardan biri sifatida tuyani ikki marta sogʻish orasidagi vaqt qadar Alloh azza va jalla yoʻlida jang qilsa, unga jannat vojib boʻladi. Kim sidqidildan Allohdan (jihodda) oʻldirilishni soʻrasa, soʻng oʻlsa yoki oʻldirilsa, unga shahid ajri boʻladi. Kim Alloh yoʻlida yaralansa yoki jarohat yetsa, u qiyomat kunida jarohati eng koʻp qon oqqan holida, rangi zaʼfarondek, hidi miskdek boʻlib keladi. Kim Alloh yoʻlida yaralansa, uning ustida shahidlar muhri boʻladi», dedilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай деганларини эшитдим: «Ким мусулмон кишилардан бири сифатида туяни икки марта соғиш орасидаги вақт қадар Аллоҳ азза ва жалла йўлида жанг қилса, унга жаннат вожиб бўлади. Ким сидқидилдан Аллоҳдан (жиҳодда) ўлдирилишни сўраса, сўнг ўлса ёки ўлдирилса, унга шаҳид ажри бўлади. Ким Аллоҳ йўлида яраланса ёки жароҳат етса, у қиёмат кунида жароҳати энг кўп қон оққан ҳолида, ранги заъфарондек, ҳиди мискдек бўлиб келади. Ким Аллоҳ йўлида яраланса, унинг устида шаҳидлар муҳри бўлади», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ، عَنْ بَحِيرٍ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ أَبِي بَحْرِيَّةَ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " الْغَزْوُ غَزْوَانِ فَأَمَّا مَنِ ابْتَغَى وَجْهَ اللَّهِ وَأَطَاعَ الإِمَامَ وَأَنْفَقَ الْكَرِيمَةَ وَيَاسَرَ الشَّرِيكَ وَاجْتَنَبَ الْفَسَادَ كَانَ نَوْمُهُ وَنُبْهُهُ أَجْرًا كُلُّهُ وَأَمَّا مَنْ غَزَا رِيَاءً وَسُمْعَةً وَعَصَى الإِمَامَ وَأَفْسَدَ فِي الأَرْضِ فَإِنَّهُ لاَ يَرْجِعُ بِالْكَفَافِ " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Gʻazot ikki xildir. Kimki Allohning yuzini (roziligini) istab, imomga itoat etib, eng qimmatlisini sarflab, sherigi bilan yaxshi muomalada boʻlib, buzgʻunchilikdan saqlansa, uning uxlagani ham, uygʻoqligi ham hammasi ajr boʻladi. Ammo kimki riyo va shuhrat uchun gʻazot qilib, imomga itoatsizlik etib, yerda buzgʻunchilik qilsa, u (savobga ham, gunohga ham) teng holda qaytmaydi», dedilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ғазот икки хилдир. Кимки Аллоҳнинг юзини (розилигини) истаб, имомга итоат этиб, энг қимматлисини сарфлаб, шериги билан яхши муомалада бўлиб, бузғунчиликдан сақланса, унинг ухлагани ҳам, уйғоқлиги ҳам ҳаммаси ажр бўлади. Аммо кимки риё ва шуҳрат учун ғазот қилиб, имомга итоатсизлик этиб, ерда бузғунчилик қилса, у (савобга ҳам, гуноҳга ҳам) тенг ҳолда қайтмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ مُعَاذَةَ، . أَنَّ امْرَأَةً، سَأَلَتْ عَائِشَةَ قَالَتْ تَخْتَضِبُ الْحَائِضُ فَقَالَتْ قَدْ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَنَحْنُ نَخْتَضِبُ فَلَمْ يَكُنْ يَنْهَانَا عَنْهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol undan: «Hayzli ayol xina qoʻysa boʻladimi?» deb soʻradi. Shunda u: «Biz Nabiy ﷺ huzurlarida xina qoʻyar edik, u zot bizni bundan qaytarmas edilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир аёл ундан: «Ҳайзли аёл хина қўйса бўладими?» деб сўради. Шунда у: «Биз Набий ﷺ ҳузурларида хина қўяр эдик, у зот бизни бундан қайтармас эдилар», деди.
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ يُخَامِرَ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ، أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ قَاتَلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ رَجُلٍ مُسْلِمٍ فُوَاقَ نَاقَةٍ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ " .
Muʼoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Nabiy ﷺning: «Musulmon kishilardan kim Alloh azza va jalla yoʻlida bir tuya sogʻimi muddatchalik jang qilsa, unga jannat vojib boʻlur», deb aytganlarini eshitdi.Муъоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Набий ﷺнинг: «Мусулмон кишилардан ким Аллоҳ азза ва жалла йўлида бир туя соғими муддатчалик жанг қилса, унга жаннат вожиб бўлур», деб айтганларини эшитди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ يُونُسَ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ هِصَّانَ بْنِ الْكَاهِلِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " مَا مِنْ نَفْسٍ تَمُوتُ تَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَرْجِعُ ذَلِكَ إِلَى قَلْبٍ مُوقِنٍ إِلاَّ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hech bir jon oʻlayotganda, ishonch bilan toʻlgan qalbdan chiqib, ‹La ilaha illalloh› va menim Allohning Rasuli ekanligimga guvohlik bersa, albatta Alloh uni kechiradi», dedilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳеч бир жон ўлаётганда, ишонч билан тўлган қалбдан чиқиб, ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› ва меним Аллоҳнинг Расули эканлигимга гувоҳлик берса, албатта Аллоҳ уни кечиради», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْحُسَيْنِ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ أَبِي ظَبْيَةَ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " مَا مِنْ عَبْدٍ بَاتَ عَلَى طُهُورٍ ثُمَّ تَعَارَّ مِنَ اللَّيْلِ فَسَأَلَ اللَّهَ شَيْئًا مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا أَوْ مِنْ أَمْرِ الآخِرَةِ إِلاَّ أَعْطَاهُ " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir banda taharatli holda tunab, soʻng kechasi uygʻonib, Allohdan dunyo ishlaridan yoki oxirat ishlaridan biror narsa soʻrasa, albatta Alloh unga uni ato etadi», dedilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир банда таҳаратли ҳолда тунаб, сўнг кечаси уйғониб, Аллоҳдан дунё ишларидан ёки охират ишларидан бирор нарса сўраса, албатта Аллоҳ унга уни ато этади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ رَجَاءٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَدَّادِ بْنِ الْهَادِ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَوْمًا صَلاَةً فَأَطَالَ فِيهَا فَلَمَّا انْصَرَفَ قُلْنَا - أَوْ قَالُوا - يَا رَسُولَ اللَّهِ أَطَلْتَ الْيَوْمَ الصَّلاَةَ قَالَ " إِنِّي صَلَّيْتُ صَلاَةَ رَغْبَةٍ وَرَهْبَةٍ سَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لأُمَّتِي ثَلاَثًا فَأَعْطَانِي اثْنَتَيْنِ وَرَدَّ عَلَىَّ وَاحِدَةً سَأَلْتُهُ أَنْ لاَ يُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ غَيْرِهِمْ فَأَعْطَانِيهَا وَسَأَلْتُهُ أَنْ لاَ يُهْلِكَهُمْ غَرَقًا فَأَعْطَانِيهَا وَسَأَلْتُهُ أَنْ لاَ يَجْعَلَ بَأْسَهُمْ بَيْنَهُمْ فَرَدَّهَا عَلَىَّ " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ bir kuni namoz oʻqidilar va uni uzoq choʻzdilar. Namozdan chiqqanlarida biz — yoki ular — «Ey Allohning Rasuli, bugun namozni uzoq choʻzdingiz», dedik. U zot: «Men ragʻbat va qoʻrquv namozini oʻqidim. Alloh azza va jalladan ummatim uchun uch narsani soʻradim, U menga ikkitasini berdi va bittasini rad etdi. Undan ummatimga oʻzgalardan boʻlgan dushmanni hukmron qilmaslikni soʻradim, buni menga berdi. Undan ularni suvga gʻarq qilib halok etmaslikni soʻradim, buni ham menga berdi. Undan ularning oʻzaro urushini boshlamaslikni soʻradim, buni menga rad etdi», dedilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ бир куни намоз ўқидилар ва уни узоқ чўздилар. Намоздан чиққанларида биз — ёки улар — «Эй Аллоҳнинг Расули, бугун намозни узоқ чўздингиз», дедик. У зот: «Мен рағбат ва қўрқув намозини ўқидим. Аллоҳ азза ва жалладан умматим учун уч нарсани сўрадим, У менга иккитасини берди ва биттасини рад этди. Ундан умматимга ўзгалардан бўлган душманни ҳукмрон қилмасликни сўрадим, буни менга берди. Ундан уларни сувга ғарқ қилиб ҳалок этмасликни сўрадим, буни ҳам менга берди. Ундан уларнинг ўзаро урушини бошламасликни сўрадим, буни менга рад этди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْعَدَنِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي سَفَرٍ فَأَصْبَحْتُ يَوْمًا قَرِيبًا مِنْهُ وَنَحْنُ نَسِيرُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ وَيُبَاعِدُنِي مِنَ النَّارِ . قَالَ " لَقَدْ سَأَلْتَ عَظِيمًا وَإِنَّهُ لَيَسِيرٌ عَلَى مَنْ يَسَّرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ تَعْبُدُ اللَّهَ لاَ تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلاَةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ وَتَحُجُّ الْبَيْتَ " . ثُمَّ قَالَ " أَلاَ أُدُلُّكَ عَلَى أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الصَّوْمُ جُنَّةٌ وَالصَّدَقَةُ تُطْفِئُ الْخَطِيئَةَ كَمَا يُطْفِئُ النَّارَ الْمَاءُ وَصَلاَةُ الرَّجُلِ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ " . ثُمَّ قَرَأَ {تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ} حَتَّى بَلَغَ {جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ} ثُمَّ قَالَ " أَلاَ أُخْبِرُكَ بِرَأْسِ الأَمْرِ وَعَمُودِهِ وَذُرْوَةِ سَنَامِهِ الْجِهَادُ " . ثُمَّ قَالَ " أَلاَ أُخْبِرُكَ بِمِلاَكِ ذَلِكَ كُلِّهِ " . قُلْتُ بَلَى . فَأَخَذَ بِلِسَانِهِ فَقَالَ " تَكُفُّ عَلَيْكَ هَذَا " . قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَإِنَّا لَمُؤَاخَذُونَ بِمَا نَتَكَلَّمُ بِهِ قَالَ " ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا مُعَاذُ وَهَلْ يَكُبُّ النَّاسَ عَلَى وُجُوهِهِمْ فِي النَّارِ إِلاَّ حَصَائِدُ أَلْسِنَتِهِمْ " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men bir safarda Nabiy ﷺ bilan birga edim. Bir kuni yoʻl yurib borarkanmiz, u zotga yaqinlashib: ‹Ey Allohning Rasuli, meni jannatga kiritadigan va doʻzaxdan uzoqlashtiradigan bir amal haqida xabar bering›, dedim. U zot: ‹Sen ulugʻ bir narsani soʻrading, ammo bu Alloh kimga oson qilsa, oʻshanga oson boʻladi: Allohga ibodat qilasan va Unga hech narsani sherik keltirmaysan, namozni toʻkis ado etasan, zakot berasan, ramazon roʻzasini tutasan va Baytni haj qilasan›, dedilar. Soʻng: ‹Senga yaxshilik eshiklarini koʻrsataymi? Roʻza qalqondir, sadaqa suv oʻtni oʻchirgani kabi xatoni oʻchiradi va kishining tun oʻrtasidagi namozi›, dedilar-da, {Ularning yonboshlari yotoqdan yiroqlashadi} degan oyatdan {qilib oʻtgan amallariga mukofot oʻlaroq} degan joygacha oʻqidilar. Soʻng: ‹Senga ishning boshi, ustuni va choʻqqisidan xabar beraymi? U jihoddir›, dedilar. Keyin: ‹Senga shularning barchasini oʻzida jamlagan narsadan xabar beraymi?› dedilar. Men: ‹Ha›, dedim. Shunda u zot oʻz tillarini ushlab: ‹Mana shuni oʻzingdan tiyib tur›, dedilar. Men: ‹Ey Allohning Nabiysi, biz gapirgan narsalarimiz uchun ham javobgar boʻlamizmi?› dedim. U zot: ‹Ey Muoz, onang senga achinsin! Odamlarni doʻzaxda yuztuban qulatadigan narsa aynan tillarining hosilidan boshqa narsa emas›, dedilar.»Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен бир сафарда Набий ﷺ билан бирга эдим. Бир куни йўл юриб борарканмиз, у зотга яқинлашиб: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, мени жаннатга киритадиган ва дўзахдан узоқлаштирадиган бир амал ҳақида хабар беринг›, дедим. У зот: ‹Сен улуғ бир нарсани сўрадинг, аммо бу Аллоҳ кимга осон қилса, ўшанга осон бўлади: Аллоҳга ибодат қиласан ва Унга ҳеч нарсани шерик келтирмайсан, намозни тўкис адо этасан, закот берасан, рамазон рўзасини тутасан ва Байтни ҳаж қиласан›, дедилар. Сўнг: ‹Сенга яхшилик эшикларини кўрсатайми? Рўза қалқондир, садақа сув ўтни ўчиргани каби хатони ўчиради ва кишининг тун ўртасидаги намози›, дедилар-да, {Уларнинг ёнбошлари ётоқдан йироқлашади} деган оятдан {қилиб ўтган амалларига мукофот ўлароқ} деган жойгача ўқидилар. Сўнг: ‹Сенга ишнинг боши, устуни ва чўққисидан хабар берайми? У жиҳоддир›, дедилар. Кейин: ‹Сенга шуларнинг барчасини ўзида жамлаган нарсадан хабар берайми?› дедилар. Мен: ‹Ҳа›, дедим. Шунда у зот ўз тилларини ушлаб: ‹Мана шуни ўзингдан тийиб тур›, дедилар. Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Набийси, биз гапирган нарсаларимиз учун ҳам жавобгар бўламизми?› дедим. У зот: ‹Эй Муоз, онанг сенга ачинсин! Одамларни дўзахда юзтубан қулатадиган нарса айнан тилларининг ҳосилидан бошқа нарса эмас›, дедилар.»
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ سُفْيَانَ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ قُطَيْبٍ السَّكُونِيِّ، - وَقَالَ الْوَلِيدُ يَزِيدُ بْنُ قُطْبَةَ - عَنْ أَبِي بَحْرِيَّةَ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " الْمَلْحَمَةُ الْكُبْرَى وَفَتْحُ الْقُسْطُنْطِينِيَّةِ وَخُرُوجُ الدَّجَّالِ فِي سَبْعَةِ أَشْهُرٍ " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Katta jang (malhama), Konstantinopolning fathi va Dajjolning chiqishi yetti oy ichida boʻladi», dedilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Катта жанг (малҳама), Константинополнинг фатҳи ва Дажжолнинг чиқиши етти ой ичида бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَاقِدٍ، عَنْ بُسْرِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " أَلاَ أُخْبِرُكَ عَنْ مُلُوكِ الْجَنَّةِ " . قُلْتُ بَلَى . قَالَ " رَجُلٌ ضَعِيفٌ مُسْتَضْعَفٌ ذُو طِمْرَيْنِ لاَ يُؤْبَهُ لَهُ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jannat podshohlari haqida senga xabar bermaymi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot: «Bu — zaif, ojiz sanalgan, ikki eski kiyimli, hech kim eʼtibor bermaydigan kishidir. Agar u Alloh nomiga qasam ichsa, Alloh uni rost chiqaradi», dedilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаннат подшоҳлари ҳақида сенга хабар бермайми?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «Бу — заиф, ожиз саналган, икки эски кийимли, ҳеч ким эътибор бермайдиган кишидир. Агар у Аллоҳ номига қасам ичса, Аллоҳ уни рост чиқаради», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ مَرَّ بِي رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَنَا عَلَى حِمَارٍ فَقَالَ " يَا مُعَاذُ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ " . قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ . قَالَ " فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلاَ يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا . وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ أَنْ لاَ يُعَذِّبَهُمْ " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men eshak ustida ketayotgan edim, Rasululloh ﷺ yonimdan oʻtib qoldilar va: «Ey Muoz, Allohning bandalar zimmasidagi haqqi nima, bandalarning Alloh zimmasidagi haqqi nima, bilasanmi?» dedilar. Men: «Alloh va Uning Rasuli yaxshiroq biladilar», dedim. U zot: «Allohning bandalar zimmasidagi haqqi shuki, ular Unga ibodat qilsinlar va Unga hech narsani sherik keltirmasinlar. Bandalarning Alloh zimmasidagi haqqi esa, agar ular shuni qilsalar, U ularni azoblamasligidir», dedilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен эшак устида кетаётган эдим, Расулуллоҳ ﷺ ёнимдан ўтиб қолдилар ва: «Эй Муоз, Аллоҳнинг бандалар зиммасидаги ҳаққи нима, бандаларнинг Аллоҳ зиммасидаги ҳаққи нима, биласанми?» дедилар. Мен: «Аллоҳ ва Унинг Расули яхшироқ биладилар», дедим. У зот: «Аллоҳнинг бандалар зиммасидаги ҳаққи шуки, улар Унга ибодат қилсинлар ва Унга ҳеч нарсани шерик келтирмасинлар. Бандаларнинг Аллоҳ зиммасидаги ҳаққи эса, агар улар шуни қилсалар, У уларни азобламаслигидир», дедилар.
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ " الْجَنَّةُ مِائَةُ دَرَجَةٍ كُلُّ دَرَجَةٍ مِنْهَا مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ وَإِنَّ أَعْلاَهَا الْفِرْدَوْسُ وَإِنَّ أَوْسَطَهَا الْفِرْدَوْسُ وَإِنَّ الْعَرْشَ عَلَى الْفِرْدَوْسِ مِنْهَا تُفَجَّرُ أَنْهَارُ الْجَنَّةِ فَإِذَا مَا سَأَلْتُمُ اللَّهَ فَسَلُوهُ الْفِرْدَوْسَ " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺni: «Jannat yuz darajadir. Uning har bir darajasi osmon bilan yer orasidek keladi. Uning eng yuqorisi Firdavs, eng oʻrtasi ham Firdavsdir. Arsh Firdavsning ustidadir. Jannat daryolari undan otilib chiqadi. Bas, Allohdan soʻraganingizda, Firdavsni soʻranglar», deb aytayotganlarini eshitdim.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺни: «Жаннат юз даражадир. Унинг ҳар бир даражаси осмон билан ер орасидек келади. Унинг энг юқориси Фирдавс, энг ўртаси ҳам Фирдавсдир. Арш Фирдавснинг устидадир. Жаннат дарёлари ундан отилиб чиқади. Бас, Аллоҳдан сўраганингизда, Фирдавсни сўранглар», деб айтаётганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ جَمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ فِي السَّفَرِ .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Tabuk gʻazotida safarda peshin bilan asrni, shom bilan xuftonni jamlab oʻqidilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Табук ғазотида сафарда пешин билан асрни, шом билан хуфтонни жамлаб ўқидилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ هَاشِمِ بْنِ مَرْزُوقٍ، حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ الْحَضْرَمِيِّ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ السِّقْطَ لَيَجُرُّ أُمَّهُ بِسَرَرِهِ إِلَى الْجَنَّةِ إِذَا احْتَسَبَتْهُ " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, chala tushgan bola, agar onasi savob umid qilib sabr qilgan boʻlsa, uni kindik ipi bilan jannatga sudrab olib boradi», dedilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, чала тушган бола, агар онаси савоб умид қилиб сабр қилган бўлса, уни киндик ипи билан жаннатга судраб олиб боради», дедилар.
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْمِصْرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ شَرِيكِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بَعَثَهُ إِلَى الْيَمَنِ وَقَالَ لَهُ " خُذِ الْحَبَّ مِنَ الْحَبِّ وَالشَّاةَ مِنَ الْغَنَمِ وَالْبَعِيرَ مِنَ الإِبِلِ وَالْبَقَرَةَ مِنَ الْبَقَرِ " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ uni Yamanga yuborayotib, unga: «Dondan don, qoʻydan qoʻy, tuyadan tuya va molhaydan mol ol», dedilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ уни Яманга юбораётиб, унга: «Дондан дон, қўйдан қўй, туядан туя ва молҳайдан мол ол», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ الضَّحَّاكِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " لاَ تُؤْذِي امْرَأَةٌ زَوْجَهَا إِلاَّ قَالَتْ زَوْجَتُهُ مِنَ الْحُورِ الْعِينِ لاَ تُؤْذِيهِ قَاتَلَكِ اللَّهُ فَإِنَّمَا هُوَ عِنْدَكِ دَخِيلٌ أَوْشَكَ أَنْ يُفَارِقَكِ إِلَيْنَا " .
Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir ayol eriga ozor bersa, albatta hurul-iyndan boʻlgan xotini: ‹Unga ozor berma, Alloh seni halok qilsin! Axir u sening yoningda muvaqqat mehmon, tez orada sendan ajralib bizga qoʻshiladi›, deydi», dedilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир аёл эрига озор берса, албатта ҳурул-ийндан бўлган хотини: ‹Унга озор берма, Аллоҳ сени ҳалок қилсин! Ахир у сенинг ёнингда муваққат меҳмон, тез орада сендан ажралиб бизга қўшилади›, дейди», дедилар.