حَدَّثَنَا عَارِمُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ هِلَالِ بْنِ أَبِي حُمَيْدٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي لَمْ يَقُمْ مِنْهُ لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَقَالَ وَقَالَتْ عَائِشَةُ لَوْلَا ذَلِكَ أَبْرَزَ قَبْرَهُ وَلَكِنَّهُ خَشِيَ أَنْ يُتَّخَذَ مَسْجِدًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻzlari (shifo topmay) turolmay yotgan kasalliklarida: «Alloh yahudiylar va nasoroga laʼnat qilsin, ular oʻz paygʻambarlarining qabrlarini masjid tutib oldilar», dedilar. Oisha dedi: Agar shu (xavf) boʻlmaganida, u zotning qabrlari ochiq (joyda) qilingan boʻlar edi, faqat (qabri) masjid tutib olinishidan qoʻrqilgani uchungina (shunday qilinmadi).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўзлари (шифо топмай) туролмай ётган касалликларида: «Аллоҳ яҳудийлар ва насорога лаънат қилсин, улар ўз пайғамбарларининг қабрларини масжид тутиб олдилар», дедилар. Оиша деди: Агар шу (хавф) бўлмаганида, у зотнинг қабрлари очиқ (жойда) қилинган бўлар эди, фақат (қабри) масжид тутиб олинишидан қўрқилгани учунгина (шундай қилинмади).
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ امْرَأَةَ أَبِي حُذَيْفَةَ فَأَرْضَعَتْ سَالِمًا خَمْسَ رَضَعَاتٍ فَكَانَ يَدْخُلُ عَلَيْهَا بِتِلْكَ الرَّضَاعَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Abu Huzayfaning xotiniga buyurdilar, u Solimni besh marta emizdi va (Solim) oʻsha emizish (sababi) bilan uning huzuriga kirar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Абу Ҳузайфанинг хотинига буюрдилар, у Солимни беш марта эмизди ва (Солим) ўша эмизиш (сабаби) билан унинг ҳузурига кирар эди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَمْرَةَ أَنَّهَا سَمِعَتْ عَائِشَةَ تَقُولُإِنَّمَا مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى يَهُودِيَّةٍ يُبْكَى عَلَيْهَا فَقَالَ إِنَّكُمْ لَتَبْكُونَ عَلَيْهَا وَإِنَّهَا لَتُعَذَّبُ فِي قَبْرِهَا
Amradan rivoyat qilinadi: U Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deganini eshitdi: Rasululloh ﷺ faqat ustida yigʻlanayotgan bir yahudiy ayolning yonidan oʻtib: «Sizlar uning ustida yigʻlamoqdasizlar, holbuki u qabrida azoblanmoqda», dedilar.Амрадан ривоят қилинади: У Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деганини эшитди: Расулуллоҳ ﷺ фақат устида йиғланаётган бир яҳудий аёлнинг ёнидан ўтиб: «Сизлар унинг устида йиғламоқдасизлар, ҳолбуки у қабрида азобланмоқда», дедилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ سَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَرِجْلِي فِي قِبْلَتِهِ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَسْجُدَ غَمَزَنِي فَقَبَضْتُهَا فَإِذَا قَامَ بَسَطْتُهَا
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ namoz oʻqir, mening oyogʻim esa u zotning qiblalarida (sajda joyida) boʻlardi. Sajda qilmoqchi boʻlganlarida menga (oyogʻimni) turtardilar, men uni yigʻib olardim; turganlarida esa yana uzatardim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқир, менинг оёғим эса у зотнинг қиблаларида (сажда жойида) бўларди. Сажда қилмоқчи бўлганларида менга (оёғимни) туртардилар, мен уни йиғиб олардим; турганларида эса яна узатардим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَخْبَرَنِي جَعْفَرُ بْنُ كَيْسَانَ قَالَ حَدَّثَتْنِي مُعَاذَةُ قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَاءُ أُمَّتِي بِالطَّعْنِ وَالطَّاعُونِ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّعْنُ قَدْ عَرَفْنَاهُ فَمَا الطَّاعُونُ قَالَ غُدَّةٌ كَغُدَّةِ الْإِبِلِ الْمُقِيمُ فِيهَا كَالشَّهِيدِ وَالْفَارُّ مِنْهَا كَالْفَارِّ مِنْ الزَّحْفِ
Muozadan rivoyat qilinadi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ: «Ummatimning fano boʻlishi taʼn (nayza) va toun (vabo) bilandir», dedilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, bu taʼnni biz bilamiz, toun nima?» dedim. U zot: «(U) tuyaning bezi kabi bir bezdir. Unda (yaʼni toun tarqagan yerda) turgan kishi shahid kabidir, undan qochgan kishi esa jang maydonidan qochgan kishi kabidir», dedilar.Муозадан ривоят қилинади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ: «Умматимнинг фано бўлиши таън (найза) ва тоун (вабо) биландир», дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, бу таънни биз биламиз, тоун нима?» дедим. У зот: «(У) туянинг бези каби бир бездир. Унда (яъни тоун тарқаган ерда) турган киши шаҳид кабидир, ундан қочган киши эса жанг майдонидан қочган киши кабидир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَخْبَرَنِي جَعْفَرُ بْنُ كَيْسَانَ قَالَ حَدَّثَتْنِي عَمْرَةُ الْعَدَوِيَّةُ قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْفَارُّ مِنْ الطَّاعُونِ كَالْفَارِّ مِنْ الزَّحْفِ
Amra Adaviyadan rivoyat qilinadi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ: «Tounadan qochgan kishi jang maydonidan qochgan kishi kabidir», dedilar.Амра Адавиядан ривоят қилинади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ: «Тоунадан қочган киши жанг майдонидан қочган киши кабидир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْإِنَّمَا نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الصَّلَاةِ أَنْ يُتَحَرَّى بِهَا طُلُوعُ الشَّمْسِ وَغُرُوبُهَا
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ namozdan faqat quyosh chiqishi va botishi (vaqti)ni qasddan koʻzlab (oʻqish)dan qaytardilar, xolos.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ намоздан фақат қуёш чиқиши ва ботиши (вақти)ни қасддан кўзлаб (ўқиш)дан қайтардилар, холос.
حَدَّثَنَا أَزْهَرُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَوْتَرَ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Nabiysi ﷺ vitr oʻqiganlaridan soʻng oʻtirgan holda ikki rakʼat oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Набийси ﷺ витр ўқиганларидан сўнг ўтирган ҳолда икки ракъат ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا طَلْحَةُ بْنُ شَجَّاحٍ قَالَ حَدَّثَتْنِي وَرْقَاءُ بِنْتُ هُذَامٍ الْهُنَائِيَّةُ قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُرُبَّمَا رَأَيْتُ فِي ثَوْبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجَنَابَةَ فَأَفْرُكُهُ
Varqo bint Huzom Hunoiyadan rivoyat qilinadi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deganini eshitdim: Baʼzan Nabiy ﷺning kiyimlarida janobat (izini) koʻrardim va uni ishqalab tozalardim.Варқо бинт Ҳузом Ҳуноиядан ривоят қилинади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деганини эшитдим: Баъзан Набий ﷺнинг кийимларида жанобат (изини) кўрардим ва уни ишқалаб тозалардим.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا طَلْحَةُ قَالَ حَدَّثَتْنِي وَرْقَاءُ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْسَمِعْتُ أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ كَانَ عَلَيْهِ دَيْنٌ هَمَّهُ قَضَاؤُهُ أَوْ هَمَّ بِقَضَائِهِ لَمْ يَزَلْ مَعَهُ مِنْ اللَّهِ حَارِسٌ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men Abul Qosim ﷺning: «Kimning zimmasida qarz boʻlsa va uni ado etish (fikri) uni band qilsa yoki uni ado etishni niyat qilsa, Alloh tomonidan u bilan birga doim bir qoʻriqchi boʻladi», deganlarini eshitdim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Абул Қосим ﷺнинг: «Кимнинг зиммасида қарз бўлса ва уни адо этиш (фикри) уни банд қилса ёки уни адо этишни ният қилса, Аллоҳ томонидан у билан бирга доим бир қўриқчи бўлади», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْتَهِدُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مَا لَا يَجْتَهِدُ فِي غَيْرِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oxirgi oʻn kunlikda boshqa kunlarda qilmagan darajada jidu jahd qilardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ охирги ўн кунликда бошқа кунларда қилмаган даражада жиду жаҳд қилардилар.
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا مَرِضَ قَرَأَ عَلَى نَفْسِهِ بِالْمُعَوِّذَتَيْنِ وَيَنْفُثُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَلَمَّا ثَقُلَ جَعَلْتُ أَنْفُثُ عَلَيْهِ بِهِمَا وَأَمْسَحُ بِيَمِينِهِ الْتِمَاسَ بَرَكَتِهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ betob boʻlib qolganlarida oʻzlariga muavvizatayn (Falaq va Nos)ni oʻqir va (qoʻllariga) puflar edilar. Oisha dedi: Kasalliklari ogʻirlashganida, men u zotga oʻsha ikkisini oʻqib puflay boshladim va barakasini umid qilib, u zotning oʻng qoʻllari bilan (badanlarini) siypardim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ бетоб бўлиб қолганларида ўзларига муаввизатайн (Фалақ ва Нос)ни ўқир ва (қўлларига) пуфлар эдилар. Оиша деди: Касалликлари оғирлашганида, мен у зотга ўша иккисини ўқиб пуфлай бошладим ва баракасини умид қилиб, у зотнинг ўнг қўллари билан (баданларини) сийпардим.
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْخَيَّاطُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّهْشَلِيُّ وَأَبُو الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُقَبِّلُ وَهُوَ صَائِمٌ قَالَ أَبُو الْمُنْذِرِ فِي رَمَضَانَ
Amr ibn Maymundan, u Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qiladiki, Nabiy ﷺ roʻzador holda (ayollarini) oʻpar edilar. Abul Munzir: «Ramazonda», dedi.Амр ибн Маймундан, у Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қиладики, Набий ﷺ рўзадор ҳолда (аёлларини) ўпар эдилар. Абул Мунзир: «Рамазонда», деди.
حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَفْلَحُ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصْبِحُ وَهُوَ جُنُبٌ فَيَغْتَسِلُ وَيَصُومُ يَوْمَهُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ junub holda tongni qarshi olar, soʻng gʻusl qilar va oʻsha kuni roʻza tutar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ жунуб ҳолда тонгни қарши олар, сўнг ғусл қилар ва ўша куни рўза тутар эдилар.
حَدَّثَنَا حَمَّادٌ وَأَبُو الْمُنْذِرِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ مَوْلَى عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مَنْ أَذَلَّ لِي وَلِيًّا فَقَدْ اسْتَحَلَّ مُحَارَبَتِي وَمَا تَقَرَّبَ إِلَيَّ عَبْدِي بِمِثْلِ أَدَاءِ الْفَرَائِضِ وَمَا يَزَالُ الْعَبْدُ يَتَقَرَّبُ إِلَيَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ إِنْ سَأَلَنِي أَعْطَيْتُهُ وَإِنْ دَعَانِي أَجَبْتُهُ مَا تَرَدَّدْتُ عَنْ شَيْءٍ أَنَا فَاعِلُهُ تَرَدُّدِي عَنْ وَفَاتِهِ لِأَنَّهُ يَكْرَهُ الْمَوْتَ وَأَكْرَهُ مَسَاءَتَهُ قَالَ أَبِي وَقَالَ أَبُو الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ قَالَ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ وَقَالَ أَبُو الْمُنْذِرِ آذَى لِي
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla shunday dedi: Kim Mening bir doʻstimni xor qilsa, u Men bilan urushishni halol qilibdi. Bandam Menga farzlarni ado etish kabi biror narsa bilan yaqinlashgani yoʻq. Banda Menga naflar bilan yaqinlashaverib, oxiri Men uni sevib qolaman. Agar Mendan soʻrasa — beraman, Menga duo qilsa — ijobat qilaman. Men qiladigan biror ishimda uning jonini olishdagi kabi ikkilanmaganman, chunki u oʻlimni yoqtirmaydi, Men esa unga ozor yetishini yoqtirmayman», dedilar. Otam aytdi: Abul Munzir «Kim Mening bir doʻstimga ozor bersa», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла шундай деди: Ким Менинг бир дўстимни хор қилса, у Мен билан урушишни ҳалол қилибди. Бандам Менга фарзларни адо этиш каби бирор нарса билан яқинлашгани йўқ. Банда Менга нафлар билан яқинлашавериб, охири Мен уни севиб қоламан. Агар Мендан сўраса — бераман, Менга дуо қилса — ижобат қиламан. Мен қиладиган бирор ишимда унинг жонини олишдаги каби иккиланмаганман, чунки у ўлимни ёқтирмайди, Мен эса унга озор етишини ёқтирмайман», дедилар. Отам айтди: Абул Мунзир «Ким Менинг бир дўстимга озор берса», деди.
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسُئِلْتُ مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْمَلُ فِي بَيْتِهِ قَالَتْ كَانَ بَشَرًا مِنْ الْبَشَرِ يَفْلِي ثَوْبَهُ وَيَحْلُبُ شَاتَهُ وَيَخْدُمُ نَفْسَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Undan: «Rasululloh ﷺ uylarida nima ish qilar edilar?» deb soʻralganda, u: «U zot ham boshqa odamlar kabi bir inson edilar: kiyimidagi bitni terardilar, qoʻyini sogʻardilar va oʻz ishlarini oʻzlari qilardilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ундан: «Расулуллоҳ ﷺ уйларида нима иш қилар эдилар?» деб сўралганда, у: «У зот ҳам бошқа одамлар каби бир инсон эдилар: кийимидаги битни терардилар, қўйини соғардилар ва ўз ишларини ўзлари қилардилар», деди.
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَخِيهِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الرَّجُلِ يَجِدُ الْبَلَلَ وَلَا يَذْكُرُ احْتِلَامًا قَالَ يَغْتَسِلُ وَعَنْ الرَّجُلِ يَرَى أَنَّهُ قَدْ احْتَلَمَ وَلَا يَرَى بَلَلًا قَالَ لَا غُسْلَ عَلَيْهِ فَقَالَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ هَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ تَرَى ذَلِكَ شَيْءٌ قَالَ نَعَمْ إِنَّمَا النِّسَاءُ شَقَائِقُ الرِّجَالِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺdan hoʻllik topgan, ammo ehtilom (boʻlganini) eslamagan kishi haqida soʻralganda, u zot: «U gʻusl qilsin», dedilar. Ehtilom koʻrganini eslagan, ammo hoʻllik topmagan kishi haqida (soʻralganda): «Unga gʻusl (lozim) emas», dedilar. Shunda Umm Sulaym: «Ayol shuni koʻrsa, unga biror narsa (lozim) boʻladimi?» dedi. U zot: «Ha; ayollar — erkaklarning (xuddi) egizak (juftlari)dir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺдан ҳўллик топган, аммо эҳтилом (бўлганини) эсламаган киши ҳақида сўралганда, у зот: «У ғусл қилсин», дедилар. Эҳтилом кўрганини эслаган, аммо ҳўллик топмаган киши ҳақида (сўралганда): «Унга ғусл (лозим) эмас», дедилар. Шунда Умм Сулайм: «Аёл шуни кўрса, унга бирор нарса (лозим) бўладими?» деди. У зот: «Ҳа; аёллар — эркакларнинг (худди) эгизак (жуфтлари)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ وَصَالِحِ بْنِ أَبِي حَسَّانَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُ وَهُوَ صَائِمٌ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ roʻzador holda (ayollarini) oʻpar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ рўзадор ҳолда (аёлларини) ўпар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ {هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاءَ تَأْوِيلِهِ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ} فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا رَأَيْتُمْ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ فَأُولَئِكَ الَّذِينَ سَمَّى اللَّهُ أَوْ فَهُمْ فَاحْذَرْهُمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ {U senga Kitobni nozil qildi. Uning baʼzi oyatlari muhkam (maʼnosi aniq) boʻlib, ular Kitobning asosidir, boshqalari esa mutashobih (maʼnosi koʻp)dir. Qalblarida ogʻish (egrilik) boʻlganlar fitna izlab va uni (oʻzicha) taʼvil qilish istagida undagi mutashobih (oyat)larga ergashadilar. Holbuki, uning taʼvilini Allohdan boshqa hech kim bilmaydi} (oyatini) tilovat qildilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Undagi mutashobih (oyat)larga ergashadiganlarni koʻrsangiz, bilingki, ular Alloh (oyatda) zikr qilgan kishilardir. Bas, ulardan ehtiyot boʻlinglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ {У сенга Китобни нозил қилди. Унинг баъзи оятлари муҳкам (маъноси аниқ) бўлиб, улар Китобнинг асосидир, бошқалари эса муташобиҳ (маъноси кўп)дир. Қалбларида оғиш (эгрилик) бўлганлар фитна излаб ва уни (ўзича) таъвил қилиш истагида ундаги муташобиҳ (оят)ларга эргашадилар. Ҳолбуки, унинг таъвилини Аллоҳдан бошқа ҳеч ким билмайди} (оятини) тиловат қилдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Ундаги муташобиҳ (оят)ларга эргашадиганларни кўрсангиз, билингки, улар Аллоҳ (оятда) зикр қилган кишилардир. Бас, улардан эҳтиёт бўлинглар», дедилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي فِي مِثْلِ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيَفْصِمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَأْتِينِي يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
Oisha (roziyallohu anho)dan — Nabiy ﷺning zavjalaridan — rivoyat qilinadiki, Horis ibn Hishom Rasululloh ﷺdan: «Sizga vahiy qanday keladi?» deb soʻradi. Rasululloh ﷺ: «Baʼzan menga qoʻngʻiroq jaranglashi kabi keladi — bu menga eng ogʻiridir — soʻng u mendan uzilganda, aytilgan narsani anglab boʻlgan boʻlaman. Baʼzan esa farishta menga bir kishi suratida koʻrinib, men bilan gaplashadi va men u aytganini anglab olaman», dedilar. Oisha aytdi: «Men u zotga qattiq sovuq kunda vahiy tushayotganini koʻrdim, u vahiy undan uzilganda, peshanalari terlab quyilib turardi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан — Набий ﷺнинг завжаларидан — ривоят қилинадики, Ҳорис ибн Ҳишом Расулуллоҳ ﷺдан: «Сизга ваҳий қандай келади?» деб сўради. Расулуллоҳ ﷺ: «Баъзан менга қўнғироқ жаранглаши каби келади — бу менга энг оғиридир — сўнг у мендан узилганда, айтилган нарсани англаб бўлган бўламан. Баъзан эса фаришта менга бир киши суратида кўриниб, мен билан гаплашади ва мен у айтганини англаб оламан», дедилар. Оиша айтди: «Мен у зотга қаттиқ совуқ кунда ваҳий тушаётганини кўрдим, у ваҳий ундан узилганда, пешаналари терлаб қуйилиб турарди».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ حَدَّثَنِي جَرِيرٌ يَعْنِي ابْنَ حَازِمٍ عَنْ حَرْمَلَةَ الْمِصْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ شِمَاسَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُمَّ مَنْ وَلِيَ مِنْ أُمَّتِي شَيْئًا فَرَفَقَ بِهِمْ فَارْفُقْ بِهِ وَمَنْ شَقَّ عَلَيْهِمْ فَشُقَّ عَلَيْهِحَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ صَالِحٍ مِنْ وَلَدِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنِي هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ أَنَّهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَذَكَرَ نَحْوًا مِنْ حَدِيثِ مَالِكٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Allohim, kim ummatimning biror ishiga voliy boʻlsa-yu ularga muloyimlik qilsa, Sen ham unga muloyimlik qilgin; kim ularga mashaqqat qilsa, Sen ham unga mashaqqat qilgin», dedilar. Horis ibn Hishomdan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺdan: «Sizga vahiy qanday keladi?» deb soʻradi — soʻng (rovij) Molikning hadisiga oʻxshashini zikr qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, ким умматимнинг бирор ишига волий бўлса-ю уларга мулойимлик қилса, Сен ҳам унга мулойимлик қилгин; ким уларга машаққат қилса, Сен ҳам унга машаққат қилгин», дедилар. Ҳорис ибн Ҳишомдан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺдан: «Сизга ваҳий қандай келади?» деб сўради — сўнг (ровиж) Моликнинг ҳадисига ўхшашини зикр қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ قَالَ أَخْبَرَنِي أَفْلَحُ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقَعَ أَهْلَهُ ثُمَّ أَصْبَحَ فَاغْتَسَلَ وَصَلَّى وَصَامَ يَوْمَهُ ذَلِكَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ahllari bilan qoʻshildilar, soʻng tongni qarshi olib gʻusl qildilar, namoz oʻqidilar va oʻsha kuni roʻza tutdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ аҳллари билан қўшилдилар, сўнг тонгни қарши олиб ғусл қилдилар, намоз ўқидилар ва ўша куни рўза тутдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي فُدَيْكٍ قَالَ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي ابْنَ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ أَكْثَرُ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ ثَقُلَ وَبَدَّنَ وَهُوَ جَالِسٌ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ (yoshlari) ulgʻayib, tanaga toʻlgach, namozlarining koʻpini oʻtirgan holda oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ (ёшлари) улғайиб, танага тўлгач, намозларининг кўпини ўтирган ҳолда ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَحَدَكُمْ يَأْتِيهِ الشَّيْطَانُ فَيَقُولُ مَنْ خَلَقَكَ فَيَقُولُ اللَّهُ فَيَقُولُ فَمَنْ خَلَقَ اللَّهَ فَإِذَا وَجَدَ ذَلِكَ أَحَدُكُمْ فَلْيَقْرَأْ آمَنْتُ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ فَإِنَّ ذَلِكَ يُذْهِبُ عَنْهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, biringizning oldiga shayton kelib: ‹Seni kim yaratdi?› deydi. U: ‹Alloh›, deydi. Shayton: ‹Allohni kim yaratdi?› deydi. Biringiz shuni his qilsa, ‹Men Allohga va Uning rasullariga iymon keltirdim› deb oʻqisin, chunki bu (vasvasani) undan ketkazadi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, бирингизнинг олдига шайтон келиб: ‹Сени ким яратди?› дейди. У: ‹Аллоҳ›, дейди. Шайтон: ‹Аллоҳни ким яратди?› дейди. Бирингиз шуни ҳис қилса, ‹Мен Аллоҳга ва Унинг расулларига иймон келтирдим› деб ўқисин, чунки бу (васвасани) ундан кетказади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا نُبَيْهٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَحْتَ الْكَعْبَيْنِ مِنْ الْإِزَارِ فِي النَّارِ
Abu Nubayhdan rivoyat qilinadi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ: «Izorning toʻpiqlardan pastda boʻlgan qismi doʻzaxdadir», dedilar.Абу Нубайҳдан ривоят қилинади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ: «Изорнинг тўпиқлардан пастда бўлган қисми дўзахдадир», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ صَمْعَةَ قَالَ حَدَّثَتْنِي أُمِّي قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُكَانَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى عَنْ الْوَاشِمَةِ وَالْوَاصِلَةِ وَالْمُتَوَاصِلَةِ وَالنَّامِصَةِ وَالْمُتَنَمِّصَةِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Allohning Nabiysi ﷺ tatuirovka qiluvchi ayoldan, soch ulovchi va soch ulatuvchi ayoldan, hamda (yuz-qoshdan) tuk yuluvchi va tuk yuldiruvchi ayoldan qaytarardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Аллоҳнинг Набийси ﷺ татуировка қилувчи аёлдан, соч уловчи ва соч улатувчи аёлдан, ҳамда (юз-қошдан) тук юлувчи ва тук юлдирувчи аёлдан қайтарардилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يَضُرُّ امْرَأَةً نَزَلَتْ بَيْنَ بَيْتَيْنِ مِنْ الْأَنْصَارِ أَوْ نَزَلَتْ بَيْنَ أَبَوَيْهَا
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Ansorning ikki uyi orasiga tushgan yoki ota-onasining oldiga tushgan ayolga (buning) hech zarari yoʻq», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ансорнинг икки уйи орасига тушган ёки ота-онасининг олдига тушган аёлга (бунинг) ҳеч зарари йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ مِرَارًا أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ مَا أَصَابَ الْمُسْلِمَ مِنْ شَوْكَةٍ فَمَا فَوْقَهَا فَهُوَ لَهُ كَفَّارَةٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Musulmonga tikan (sanchilishi) va undan yuqorisi yetsa, u unga kaffarot boʻladi», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Мусулмонга тикан (санчилиши) ва ундан юқориси етса, у унга каффарот бўлади», дер эдилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَسْرُدُ سَرْدَكُمْ هَذَا يَتَكَلَّمُ بِكَلَامٍ بَيْنَهُ فَصْلٌ يَحْفَظُهُ مَنْ سَمِعَهُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ sizlarning mana bu shosha-pisha (gapirishingiz) kabi soʻzlamas edilar; u zot orasida ajratish (tanaffus) boʻlgan soʻz bilan gapirar edilarki, eshitgan kishi uni yodlab olardi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ сизларнинг мана бу шоша-пиша (гапиришингиз) каби сўзламас эдилар; у зот орасида ажратиш (танаффус) бўлган сўз билан гапирар эдиларки, эшитган киши уни ёдлаб оларди.
حَدَّثَنَا عَارِمُ بْنُ الْفَضْلِ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّهَا كَانَتْ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَلَعَنَتْ بَعِيرًا لَهَا فَأَمَرَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُرَدَّ وَقَالَ لَا يَصْحَبُنِي شَيْءٌ مَلْعُونٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺ bilan birga bir safarda edi va oʻzining bir tuyasini laʼnatladi. Shunda Nabiy ﷺ uni qaytarib yuborishga buyurdilar va: «Menga laʼnatlangan biror narsa hamroh boʻlmasin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺ билан бирга бир сафарда эди ва ўзининг бир туясини лаънатлади. Шунда Набий ﷺ уни қайтариб юборишга буюрдилар ва: «Менга лаънатланган бирор нарса ҳамроҳ бўлмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمٍ مَوْلَى قُرَيْبَةَ عَنْ قُرَيْبَةَ بِنْتِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْوِصَالِ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّكَ تُوَاصِلُ قَالَ إِنِّي أَبِيتُ يُطْعِمُنِي رَبِّي وَيَسْقِينِي
Qurayba bint Muhammad ibn Abdurrahmon ibn Abu Bakrdan, u Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qiladiki, Rasululloh ﷺ visol (iftor qilmay ketma-ket roʻza tutish)dan qaytardilar. Shunda: «Ey Allohning Rasuli, axir siz visol qilasiz-ku», deyildi. U zot: «Men tunni Robbim meni taomlantirgan va sugʻorgan holda oʻtkazaman», dedilar.Қурайба бинт Муҳаммад ибн Абдурраҳмон ибн Абу Бакрдан, у Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қиладики, Расулуллоҳ ﷺ висол (ифтор қилмай кетма-кет рўза тутиш)дан қайтардилар. Шунда: «Эй Аллоҳнинг Расули, ахир сиз висол қиласиз-ку», дейилди. У зот: «Мен тунни Роббим мени таомлантирган ва суғорган ҳолда ўтказаман», дедилар.
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ سَمِعْتُ حَرْمَلَةَ الْمِصْرِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ شِمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ مَنْ أَنْتَ فَقُلْتُ أَنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ مِصْرَ فَذَكَرَ قِصَّةً فَقَالَتْ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُمَّ مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ أُمَّتِي فَرَفَقَ بِهِمْ فَارْفُقْ بِهِ وَمَنْ شَقَّ عَلَيْهِمْ فَاشْقُقْ عَلَيْهِ
Abdurrahmon ibn Shimosa Mahriy aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning huzuriga kirdim. U: «Sen kimsan?» dedi. Men: «Men Misr ahlidan bir kishiman», dedim — soʻng (rovij) bir qissani zikr qildi. Shunda u: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Allohim, kim ummatim ishidan biror narsaga voliy boʻlsa-yu ularga muloyimlik qilsa, Sen ham unga muloyimlik qilgin; kim ularga mashaqqat qilsa, Sen ham unga mashaqqat qilgin›, deganlarini eshitganman», dedi.Абдурраҳмон ибн Шимоса Маҳрий айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурига кирдим. У: «Сен кимсан?» деди. Мен: «Мен Миср аҳлидан бир кишиман», дедим — сўнг (ровиж) бир қиссани зикр қилди. Шунда у: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Аллоҳим, ким умматим ишидан бирор нарсага волий бўлса-ю уларга мулойимлик қилса, Сен ҳам унга мулойимлик қилгин; ким уларга машаққат қилса, Сен ҳам унга машаққат қилгин›, деганларини эшитганман», деди.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ gʻusldan soʻng taharat qilmas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ғуслдан сўнг таҳарат қилмас эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَشْجَعِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْيَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ وَافَقْتُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ مَا أَقُولُ فِيهَا قَالَ قُولِي اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «Ey Allohning Rasuli, agar Laylatul Qadrga toʻgʻri kelsam, unda nima deyay?» (dedim). U zot: «Allohumma innaka afuvvun tuhibbul-afva (Ey Alloh, albatta, Sen avf etguvchisan, avfni yaxshi koʻrasan) deb ayt», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Эй Аллоҳнинг Расули, агар Лайлатул Қадрга тўғри келсам, унда нима деяй?» (дедим). У зот: «Аллоҳумма иннака афуввун туҳиббул-афва (Эй Аллоҳ, албатта, Сен авф этгувчисан, авфни яхши кўрасан) деб айт», дедилар.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ لَيْثٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Qon oluvchi ham, qon oldiruvchi ham roʻzasini ochdi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Қон олувчи ҳам, қон олдирувчи ҳам рўзасини очди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ عَائِشَةَ زَعَمَ أَنَّهُ سَمِعَهُ مِنْهَاأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْعُو رَافِعًا يَدَيْهِ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي بَشَرٌ فَلَا تُعَاقِبْنِي أَيُّمَا رَجُلٍ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ آذَيْتُهُ وَشَتَمْتُهُ فَلَا تُعَاقِبْنِي فِيهِ
Ikrimadan, u Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qiladiki, u Nabiy ﷺni qoʻllarini koʻtargan holda: «Allohim, men faqat bir insonman, bas, meni jazolamagin. Moʻminlardan qaysi bir kishiga ozor bergan yoki uni soʻkkan boʻlsam, buning uchun meni jazolamagin», deb duo qilayotganlarini koʻrdi.Икримадан, у Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қиладики, у Набий ﷺни қўлларини кўтарган ҳолда: «Аллоҳим, мен фақат бир инсонман, бас, мени жазоламагин. Мўминлардан қайси бир кишига озор берган ёки уни сўккан бўлсам, бунинг учун мени жазоламагин», деб дуо қилаётганларини кўрди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى أَنَّ سَعْدَ بْنَ هِشَامٍ حَدَّثَهُ عَنْ عَائِشَةَ سَمِعَهُ مِنْهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا فَاتَهُ الْقِيَامُ مِنْ اللَّيْلِ غَلَبَتْهُ عَيْنَاهُ بِنَوْمٍ أَوْ وَجَعٍ صَلَّى ثِنْتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً مِنْ النَّهَارِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ ogʻriq yoki uyqu gʻolib kelib, tun namozini oʻqiy olmay qolsalar, kunduzi oʻn ikki rakʼat oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ оғриқ ёки уйқу ғолиб келиб, тун намозини ўқий олмай қолсалар, кундузи ўн икки ракъат ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا يُونُسُ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ يَعْنِي ابْنَ ثَابِتٍ قَالَ حَدَّثَتْنِي أُمُّ دَاوُدَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أُطَيِّبُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّتِهِ وَعُمْرَتِهِ بِأَطْيَبِ مَا أَجِدُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men Nabiy ﷺga hajlarida va umralarida oʻzim topgan eng xushboʻy atirni surtar edim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Набий ﷺга ҳажларида ва умраларида ўзим топган энг хушбўй атирни суртар эдим.
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا دَاوُدُ عَنْ مَنْصُورٍ الْحَجَبِيِّ قَالَ حَدَّثَتْنِي أُمِّي صَفِيَّةُ بِنْتُ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَّكِئُ فِي حِجْرِي وَأَنَا حَائِضٌ فَيَقْرَأُ الْقُرْآنَ
Safiya bint Shaybadan, u Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qiladi: Rasululloh ﷺ mening quchogʻimda — men hayzli holda — yonboshlab, Qurʼon oʻqir edilar.Сафия бинт Шайбадан, у Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилади: Расулуллоҳ ﷺ менинг қучоғимда — мен ҳайзли ҳолда — ёнбошлаб, Қуръон ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا يُونُسُ وَسُرَيْجٌ قَالَا حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الصُّبْحَ فَيَنْصَرِفُ نِسَاءُ الْمُؤْمِنِينَ مُتَلَفِّعَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ مَا يُعْرَفْنَ مِنْ الْغَلَسِ أَوْ قَالَ لَا يَعْرِفُ بَعْضُهُنَّ بَعْضًا
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ bomdod namozini oʻqir, moʻmina ayollar esa (namozdan) roʻmollariga oʻralgan holda qaytar va qorongʻilik tufayli ular tanilmas edi; yoki: «Ular bir-birini taniy olmas edi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бомдод намозини ўқир, мўмина аёллар эса (намоздан) рўмолларига ўралган ҳолда қайтар ва қоронғилик туфайли улар танилмас эди; ёки: «Улар бир-бирини таний олмас эди», деди.