حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ عَمْرٍو عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِيَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْعَبْدُ بَيْنَ اثْنَيْنِ فَأَعْتَقَ أَحَدُهُمَا نَصِيبَهُ فَإِنْ كَانَ مُوسِرًا قُوِّمَ عَلَيْهِ قِيمَةً لَا وَكْسَ وَلَا شَطَطَ ثُمَّ يُعْتَقُ
Solim otasi (Ibn Umar (roziyallohu anhumo))dan rivoyat qilib, uni Nabiy ﷺga yetkazdi: «Agar qul ikki kishi oʻrtasida (umumiy) boʻlsa-yu, ulardan biri oʻz ulushini ozod qilsa, u boy boʻlgan taqdirda qulga na kam, na ortiq — adolatli baho belgilanadi, soʻng (qul) ozod qilinadi».Солим отаси (Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо))дан ривоят қилиб, уни Набий ﷺга етказди: «Агар қул икки киши ўртасида (умумий) бўлса-ю, улардан бири ўз улушини озод қилса, у бой бўлган тақдирда қулга на кам, на ортиқ — адолатли баҳо белгиланади, сўнг (қул) озод қилинади».
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ إِسْمَاعِيلَ الشَّيْبَانِيِّبِعْتُ مَا فِي رُءُوسِ نَخْلِي بِمِائَةِ وَسْقٍ إِنْ زَادَ فَلَهُمْ وَإِنْ نَقَصَ فَلَهُمْ فَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ فَقَالَ نَهَى عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَخَّصَ فِي الْعَرَايَا
Ismoil ash-Shayboniy aytdi: Men xurmo daraxtlarim boshidagi (hosil)ni yuz vasqqa sotdim — agar koʻpaysa ularniki, agar kamaysa ham ularniki (deb shart qildim). Soʻng Ibn Umardan soʻrasam, u: «Buni Rasululloh ﷺ qaytarganlar, arayoda esa ruxsat berganlar», dedi.Исмоил аш-Шайбоний айтди: Мен хурмо дарахтларим бошидаги (ҳосил)ни юз васққа сотдим — агар кўпайса уларники, агар камайса ҳам уларники (деб шарт қилдим). Сўнг Ибн Умардан сўрасам, у: «Буни Расулуллоҳ ﷺ қайтарганлар, араёда эса рухсат берганлар», деди.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ ابْنِ عُمَرَ بَيْنَهُمَا سَالِمٌأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ jumadan keyin ikki rakʼat namoz oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ жумадан кейин икки ракъат намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَضَاءَ الْفَجْرُ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tong yorishganda ikki rakʼat namoz oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ тонг ёришганда икки ракъат намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَدْرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عُمَرَ وَهُوَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ وَهُوَ يَقُولُ وَأَبِي وَأَبِي فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ يَنْهَاكُمْ أَنْ تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ فَمَنْ كَانَ حَالِفًا فَلْيَحْلِفْ بِاللَّهِ وَإِلَّا فَلْيَصْمُتْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ safarlaridan birida Umarni otasi bilan qasam ichib turgan holda uchratdilar va: «Albatta, Alloh sizlarni otalaringiz bilan qasam ichishingizdan qaytaradi. Kim qasam ichmoqchi boʻlsa, Alloh bilan qasam ichsin, boʻlmasa jim tursin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сафарларидан бирида Умарни отаси билан қасам ичиб турган ҳолда учратдилар ва: «Албатта, Аллоҳ сизларни оталарингиз билан қасам ичишингиздан қайтаради. Ким қасам ичмоқчи бўлса, Аллоҳ билан қасам ичсин, бўлмаса жим турсин», дедилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أُمَيَّةَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَبَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْخَيْلَ فَأَرْسَلَ مَا ضُمِّرَ مِنْهَا مِنْ الْحَفْيَاءِ وَأَرْسَلَ مَا لَمْ يُضَمَّرْ مِنْهَا مِنْ ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ otlar orasida poyga oʻtkazdilar: ulardan ozdirilganlarini Hafyodan, ozdirilmaganlarini esa Saniyyatul-Vidoʻdan Banu Zurayq masjidigacha qoʻyib yubordilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ отлар орасида пойга ўтказдилар: улардан оздирилганларини Ҳафёдан, оздирилмаганларини эса Санийятул-Видўдан Бану Зурайқ масжидигача қўйиб юбордилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ مُوسَى عَنْ نَافِعٍخَرَجَ ابْنُ عُمَرَ يُرِيدُ الْعُمْرَةَ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّ بِمَكَّةَ أَمْرًا فَقَالَ أُهِلُّ بِالْعُمْرَةِ فَإِنْ حُبِسْتُ صَنَعْتُ كَمَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ فَلَمَّا سَارَ قَلِيلًا وَهُوَ بِالْبَيْدَاءِ قَالَ مَا سَبِيلُ الْعُمْرَةِ إِلَّا سَبِيلُ الْحَجِّ أُوجِبُ حَجًّا وَقَالَ أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ حَجًّا فَإِنَّ سَبِيلَ الْحَجِّ سَبِيلُ الْعُمْرَةِ فَقَدِمَ مَكَّةَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعًا وَقَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ أَتَى قُدَيْدًا فَاشْتَرَى هَدْيًا فَسَاقَهُ مَعَهُ
Nofeʼ aytdi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo) umra qilish niyatida chiqdi. Unga Makkada bir (notinch) ish borligini xabar qilishdi. U: «Men umraga ehrom bogʻlayman; agar toʻsib qoʻyilsam, Rasululloh ﷺ qilgandek qilaman», dedi va umraga ehrom bogʻladi. Bir oz yurgach, Baydoda turib: «Umraning yoʻli hajning yoʻlidan boshqa emas, men (oʻzimga) hajni vojib qilaman», dedi va: «Sizlarni guvoh qilamanki, men hajni vojib qildim, zero hajning yoʻli umraning yoʻlidir», dedi. Soʻng Makkaga kelib, Baytni yetti marta tavof qildi, Safo bilan Marva orasida ham yetti marta (saʼy) qildi va: «Men Rasululloh ﷺni shunday qilayotganlarini koʻrdim», dedi. U Qudaydga kelib, bir qurbonlik (hadiy) sotib oldi va uni oʻzi bilan haydab keldi.Нофеъ айтди: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) умра қилиш ниятида чиқди. Унга Маккада бир (нотинч) иш борлигини хабар қилишди. У: «Мен умрага эҳром боғлайман; агар тўсиб қўйилсам, Расулуллоҳ ﷺ қилгандек қиламан», деди ва умрага эҳром боғлади. Бир оз юргач, Байдода туриб: «Умранинг йўли ҳажнинг йўлидан бошқа эмас, мен (ўзимга) ҳажни вожиб қиламан», деди ва: «Сизларни гувоҳ қиламанки, мен ҳажни вожиб қилдим, зеро ҳажнинг йўли умранинг йўлидир», деди. Сўнг Маккага келиб, Байтни етти марта тавоф қилди, Сафо билан Марва орасида ҳам етти марта (саъй) қилди ва: «Мен Расулуллоҳ ﷺни шундай қилаётганларини кўрдим», деди. У Қудайдга келиб, бир қурбонлик (ҳадий) сотиб олди ва уни ўзи билан ҳайдаб келди.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ نَافِعٍأَنَّ ابْنَ عُمَرَ أَتَى قُدَيْدًا وَاشْتَرَى هَدْيَهُ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَقَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَنَعَ هَكَذَا
Nofeʼdan rivoyat qilinadi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Qudaydga kelib, qurbonligini (hadiyni) sotib oldi, soʻng Baytni tavof qildi va Safo bilan Marva orasida (saʼy) qildi hamda: «Men Rasululloh ﷺni shunday qilayotganlarini koʻrdim», dedi.Нофеъдан ривоят қилинади: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Қудайдга келиб, қурбонлигини (ҳадийни) сотиб олди, сўнг Байтни тавоф қилди ва Сафо билан Марва орасида (саъй) қилди ҳамда: «Мен Расулуллоҳ ﷺни шундай қилаётганларини кўрдим», деди.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ يَعْنِي ابْنَ مُوسَى عَنْ نَافِعٍ سَمِعْتُ رَجُلًا مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يُحَدِّثُ ابْنَ عُمَرَأَنَّ جَارِيَةً لِكَعْبِ بْنِ مَالِكٍ كَانَتْ تَرْعَى غَنَمًا لَهُ بِسَلْعٍ بَلَغَ الْمَوْتُ شَاةً مِنْهَا فَأَخَذَتْ ظُرَرَةً فَذَكَّتْهَا بِهِ فَأَمَرَهُ بِأَكْلِهَا
Nofiʼ (rahimahulloh) aytdi: Men Bani Salimadan boʻlgan bir kishining Ibn Umarga: Kaʼb ibn Molikning bir choʻrisi uning qoʻylarini Salʼda boqar edi; ulardan bir qoʻyga oʻlim yetdi, shunda u oʻtkir tosh olib, u bilan uni soʻydi, — deb hadis aytayotganini eshitdim. Bas, (Nabiy ﷺ) unga uni yeyishni buyurdilar.Нофиъ (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Бани Салимадан бўлган бир кишининг Ибн Умарга: Каъб ибн Моликнинг бир чўриси унинг қўйларини Салъда боқар эди; улардан бир қўйга ўлим етди, шунда у ўткир тош олиб, у билан уни сўйди, — деб ҳадис айтаётганини эшитдим. Бас, (Набий ﷺ) унга уни ейишни буюрдилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ذُؤَيْبٍ مِنْ بَنِي أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى قَالَخَرَجْنَا مَعَ ابْنِ عُمَرَ إِلَى الْحِمَى فَلَمَّا غَرُبَتْ الشَّمْسُ هِبْنَا أَنْ نَقُولَ لَهُ الصَّلَاةَ حَتَّى ذَهَبَ بَيَاضُ الْأُفُقِ وَذَهَبَتْ فَحْمَةُ الْعِشَاءِ نَزَلَ فَصَلَّى بِنَا ثَلَاثًا وَاثْنَتَيْنِ وَالْتَفَتَ إِلَيْنَا وَقَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ
Ismoil ibn Abdurrahmon ibn Zuayb aytdi: Biz Ibn Umar bilan Himoga chiqdik. Quyosh botganida, unga: ‹Namoz›, deyishga hayiqdik — to ufqning oqligi ketib, kechaning qorongʻusi tarqagunicha. Soʻng u tushdi va bizga uch (rakaat) hamda ikki (rakaat) namoz oʻqib berdi, keyin bizga yuzlanib: «Men Rasululloh ﷺ ana shunday qilganlarini koʻrganman», dedi.Исмоил ибн Абдурраҳмон ибн Зуайб айтди: Биз Ибн Умар билан Ҳимога чиқдик. Қуёш ботганида, унга: ‹Намоз›, дейишга ҳайиқдик — то уфқнинг оқлиги кетиб, кечанинг қоронғуси тарқагунича. Сўнг у тушди ва бизга уч (ракаат) ҳамда икки (ракаат) намоз ўқиб берди, кейин бизга юзланиб: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ана шундай қилганларини кўрганман», деди.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَصَحِبْتُ ابْنَ عُمَرَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَلَمْ أَسْمَعْهُ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا حَدِيثًا كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُتِيَ بِجُمَّارَةٍ فَقَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً مَثَلُهَا كَمَثَلِ الرَّجُلِ الْمُسْلِمِ فَأَرَدْتُ أَنْ أَقُولَ هِيَ النَّخْلَةُ فَنَظَرْتُ فَإِذَا أَنَا أَصْغَرُ الْقَوْمِ فَسَكَتُّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هِيَ النَّخْلَةُ
Mujohid (rahimahulloh) aytdi: Men Ibn Umarga Madinaga qadar hamroh boʻldim, undan Nabiy ﷺdan faqat bitta hadis rivoyat qilganini eshitdim: Biz Nabiy ﷺning huzurlarida edik, u zotga jummora (xurmo pishigʻi) keltirildi. Shunda u zot: «Daraxtlar ichida bir daraxt borki, uning masali musulmon kishining masali kabidir», dedilar. Men: ‹U — xurmo daraxti›, demoqchi boʻldim, ammo qarasam, qavmning eng yoshi men ekanman, shuning uchun jim turdim. Soʻng Rasululloh ﷺ: «U — xurmo daraxtidir», dedilar.Мужоҳид (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Ибн Умарга Мадинага қадар ҳамроҳ бўлдим, ундан Набий ﷺдан фақат битта ҳадис ривоят қилганини эшитдим: Биз Набий ﷺнинг ҳузурларида эдик, у зотга жуммора (хурмо пишиғи) келтирилди. Шунда у зот: «Дарахтлар ичида бир дарахт борки, унинг масали мусулмон кишининг масали кабидир», дедилар. Мен: ‹У — хурмо дарахти›, демоқчи бўлдим, аммо қарасам, қавмнинг энг ёши мен эканман, шунинг учун жим турдим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «У — хурмо дарахтидир», дедилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَشَهِدَ ابْنُ عُمَرَ الْفَتْحَ وَهُوَ ابْنُ عِشْرِينَ سَنَةً وَمَعَهُ فَرَسٌ حَرُونٌ وَرُمْحٌ ثَقِيلٌ فَذَهَبَ ابْنُ عُمَرَ يَخْتَلِي لِفَرَسِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ
Mujohid (rahimahulloh) aytdi: Ibn Umar Fath (kuni)da hozir boʻldi, u paytda yigirma yoshda edi; uning yonida qaysar bir ot va ogʻir nayza bor edi. Ibn Umar oti uchun oʻt oʻrishga bordi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, Abdulloh! Albatta, Abdulloh!» dedilar.Мужоҳид (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Ибн Умар Фатҳ (куни)да ҳозир бўлди, у пайтда йигирма ёшда эди; унинг ёнида қайсар бир от ва оғир найза бор эди. Ибн Умар оти учун ўт ўришга борди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Абдуллоҳ! Албатта, Абдуллоҳ!» дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ يَعْنِي ابْنَ حُدَيْرٍ وَوَكِيعٌ الْمَعْنَى قَالَ أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عُطَارِدٍ قَالَ وَكِيعٌ السَّدُوسِيِّ أَبِي الْبَزَرِيِّ قَالَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ عَنْ الشُّرْبِ قَائِمًا فَقَالَ قَدْ كُنَّا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَشْرَبُ قِيَامًا وَنَأْكُلُ وَنَحْنُ نَسْعَى
Yazid ibn Utorid (rahimahulloh) aytdi: Men Ibn Umardan tik turib ichish haqida soʻradim. U: «Biz Rasululloh ﷺ zamonlarida tik turib ichar va yurgan holimizda yer edik», dedi.Язид ибн Уторид (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Ибн Умардан тик туриб ичиш ҳақида сўрадим. У: «Биз Расулуллоҳ ﷺ замонларида тик туриб ичар ва юрган ҳолимизда ер эдик», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ كَانُوا يَبْدَءُونَ بِالصَّلَاةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ فِي الْعِيدِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ, Abu Bakr va Umar iydda xutbadan oldin namoz bilan boshlar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ, Абу Бакр ва Умар ийдда хутбадан олдин намоз билан бошлар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَاعَنَ بَيْنَ رَجُلٍ وَامْرَأَتِهِ وَفَرَّقَ بَيْنَهُمَاحَدَّثَنَا عَبْدَةُ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ bir kishi bilan xotini oʻrtasida liʼon qildirdilar va ikkovini ajratdilar. Yana Ibn Umar Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashini rivoyat qildi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ бир киши билан хотини ўртасида лиъон қилдирдилар ва икковини ажратдилар. Яна Ибн Умар Набий ﷺдан шунга ўхшашини ривоят қилди.
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْأَلُ عَنْ الْمَاءِ يَكُونُ بِأَرْضِ الْفَلَاةِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنْ الدَّوَابِّ وَالسِّبَاعِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قَدْرَ الْقُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلْ الْخَبَثَ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men Nabiy ﷺdan choʻlda boʻladigan va unga hayvonlar hamda yirtqichlar kelib turadigan suv haqida soʻralganini eshitdim. Shunda Nabiy ﷺ: «Suv ikki qulla miqdorida boʻlsa, nopoklikni koʻtarmaydi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен Набий ﷺдан чўлда бўладиган ва унга ҳайвонлар ҳамда йиртқичлар келиб турадиган сув ҳақида сўралганини эшитдим. Шунда Набий ﷺ: «Сув икки қулла миқдорида бўлса, нопокликни кўтармайди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَقِيتُ يَوْمًا فَوْقَ بَيْتِ حَفْصَةَ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَاجَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الشَّامِ مُسْتَدْبِرَ الْقِبْلَةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men bir kuni Hafsaning uyi (tomiga) chiqdim va Rasululloh ﷺni hojatlari ustida — Shomga yuzlangan, qiblaga orqa qilgan holda — koʻrdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен бир куни Ҳафсанинг уйи (томига) чиқдим ва Расулуллоҳ ﷺни ҳожатлари устида — Шомга юзланган, қиблага орқа қилган ҳолда — кўрдим.
حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكُنَّا فِي زَمَنِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَنَامُ فِي الْمَسْجِدِ نَقِيلُ فِيهِ وَنَحْنُ شَبَابٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ zamonlarida masjidda uxlar va unda qaylula (tush payti uyqusi) qilar edik — biz yigitlar edik.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ замонларида масжидда ухлар ва унда қайлула (туш пайти уйқуси) қилар эдик — биз йигитлар эдик.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَأَصَابَ عُمَرُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَأْمَرَهُ فِيهَا فَقَالَ أَصَبْتُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ لَمْ أُصِبْ مَالًا قَطُّ أَنْفَسَ عِنْدِي مِنْهُ فَمَا تَأْمُرُ بِهِ قَالَ إِنْ شِئْتَ حَبَسْتَ أَصْلَهَا وَتَصَدَّقْتَ بِهَاقَالَ فَتَصَدَّقَ بِهَا عُمَرُ أَنْ لَا تُبَاعَ وَلَا تُوهَبَ وَلَا تُوَرَّثَ قَالَ فَتَصَدَّقَ بِهَا عُمَرُ فِي الْفُقَرَاءِ وَالْقُرْبَى وَالرِّقَابِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَابْنِ السَّبِيلِ وَالضَّيْفِ لَا جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ أَوْ يُطْعِمَ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ فِيهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar Xaybarda bir yerga ega boʻldi va u haqda maslahat soʻrash uchun Nabiy ﷺning huzurlariga keldi. U: «Men Xaybarda bir yerga ega boʻldim, undan koʻra menga qadrliroq molga hech qachon ega boʻlmaganman. Bu haqda menga nima buyurasiz?» dedi. U zot: «Istasang, uning aslini ushlab qol-da, (hosilini) sadaqa qil», dedilar. (Ibn Umar) dedi: Shunda Umar uni sotilmaslik, hadya qilinmaslik va meros qilinmaslik (sharti) bilan sadaqa qildi. (Roviy) dedi: Umar uni faqirlarga, qarindoshlarga, qul ozod qilishga, Alloh taboraka va taolo yoʻlida, yoʻlovchiga va mehmonga sadaqa qildi. Uni boshqargan kishining maʼrufga muvofiq undan yeyishi yoki mol orttirmagan holda bir doʻstini ovqatlantirishi gunoh emas.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар Хайбарда бир ерга эга бўлди ва у ҳақда маслаҳат сўраш учун Набий ﷺнинг ҳузурларига келди. У: «Мен Хайбарда бир ерга эга бўлдим, ундан кўра менга қадрлироқ молга ҳеч қачон эга бўлмаганман. Бу ҳақда менга нима буюрасиз?» деди. У зот: «Истасанг, унинг аслини ушлаб қол-да, (ҳосилини) садақа қил», дедилар. (Ибн Умар) деди: Шунда Умар уни сотилмаслик, ҳадя қилинмаслик ва мерос қилинмаслик (шарти) билан садақа қилди. (Ровий) деди: Умар уни фақирларга, қариндошларга, қул озод қилишга, Аллоҳ таборака ва таоло йўлида, йўловчига ва меҳмонга садақа қилди. Уни бошқарган кишининг маъруфга мувофиқ ундан ейиши ёки мол орттирмаган ҳолда бир дўстини овқатлантириши гуноҳ эмас.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ غَيْلَانَ بْنَ سَلَمَةَ الثَّقَفِيَّ أَسْلَمَ وَتَحْتَهُ عَشْرُ نِسْوَةٍ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْتَرْ مِنْهُنَّ أَرْبَعًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Gʻaylon ibn Salama as-Saqafiy musulmon boʻldi, nikohida oʻn ayol bor edi. Nabiy ﷺ unga: «Ulardan toʻrttasini tanla», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Ғайлон ибн Салама ас-Сақафий мусулмон бўлди, никоҳида ўн аёл бор эди. Набий ﷺ унга: «Улардан тўрттасини танла», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ قَالَرُبَّمَا أَمَّنَا ابْنُ عُمَرَ بِالسُّورَتَيْنِ وَالثَّلَاثِ فِي الْفَرِيضَةِ
Nofiʼ (rahimahulloh) aytdi: Ibn Umar baʼzan farz namozida bizga imomlik qilib, ikki-uch sura (qiroat qilar) edi.Нофиъ (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Ибн Умар баъзан фарз намозида бизга имомлик қилиб, икки-уч сура (қироат қилар) эди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ هَكَذَا وَهَكَذَا فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدُرُوا لَهُقَالَ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا كَانَ لَيْلَةُ تِسْعٍ وَعِشْرِينَ وَكَانَ فِي السَّمَاءِ سَحَابٌ أَوْ قَتَرٌ أَصْبَحَ صَائِمًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oy — yigirma toʻqqiz (kun); mana shunday va mana shunday. Agar sizlarga (koʻrinmay) berkitilsa, unga oʻlchov qilinglar», dedilar. (Nofiʼ) aytdi: Ibn Umar yigirma toʻqqizinchi kecha boʻlib, osmonda bulut yo gard boʻlsa, roʻzador holda tong ottirar edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ой — йигирма тўққиз (кун); мана шундай ва мана шундай. Агар сизларга (кўринмай) беркитилса, унга ўлчов қилинглар», дедилар. (Нофиъ) айтди: Ибн Умар йигирма тўққизинчи кеча бўлиб, осмонда булут ё гард бўлса, рўзадор ҳолда тонг оттирар эди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ أَخْبَرَنِي أَبِي أَخْبَرَنِي ابْنُ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَتَحَرَّوْا بِصَلَاتِكُمْ طُلُوعَ الشَّمْسِ وَلَا غُرُوبَهَا فَإِنَّهَا تَطْلُعُ بَيْنَ قَرْنَيْ شَيْطَانٍ فَإِذَا طَلَعَ حَاجِبُ الشَّمْسِ فَلَا تُصَلُّوا حَتَّى تَبْرُزَ وَإِذَا غَابَ حَاجِبُ الشَّمْسِ فَلَا تُصَلُّوا حَتَّى تَغِيبَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Namozlaringizni quyosh chiqishi yoki botishi (paytiga) toʻgʻrilamanglar — chunki u shaytonning ikki shoxi orasidan chiqadi. Quyoshning chekkasi koʻringanda, u toʻliq chiqmagunicha namoz oʻqimanglar; quyoshning chekkasi botganda, u toʻliq botmagunicha namoz oʻqimanglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Намозларингизни қуёш чиқиши ёки ботиши (пайтига) тўғриламанглар — чунки у шайтоннинг икки шохи орасидан чиқади. Қуёшнинг чеккаси кўринганда, у тўлиқ чиқмагунича намоз ўқиманглар; қуёшнинг чеккаси ботганда, у тўлиқ ботмагунича намоз ўқиманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ {يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ} يَقُومُ فِي رَشْحِهِ إِلَى أَنْصَافِ أُذُنَيْهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: {Odamlar olamlar Robbi huzurida turadigan kunda} (Mutaffifin surasi, 6-oyat) — u oʻz teri (suvi) ichida quloqlarining oʻrtasigacha turadi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади: {Одамлар оламлар Робби ҳузурида турадиган кунда} (Мутаффифин сураси, 6-оят) — у ўз тери (суви) ичида қулоқларининг ўртасигача туради.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْكُزُ الْحَرْبَةَ يُصَلِّي إِلَيْهَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ harba (kalta nayza)ni sanchib qoʻyar va unga qarab namoz oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ҳарба (калта найза)ни санчиб қўяр ва унга қараб намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُسَافِرْ الْمَرْأَةُ ثَلَاثًا إِلَّا وَمَعَهَا ذُو مَحْرَمٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Ayol kishi oʻzi bilan mahrami boʻlmasa, uch (kunlik) safar qilmasin».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади: «Аёл киши ўзи билан маҳрами бўлмаса, уч (кунлик) сафар қилмасин».
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْخَيْلُ بِنَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Otlarning peshonalarida qiyomat kunigacha yaxshilik (bogʻlangan)dir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Отларнинг пешоналарида қиёмат кунигача яхшилик (боғланган)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ عَمِّهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَقِيتُ يَوْمًا عَلَى بَيْتِ حَفْصَةَ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَاجَتِهِ مُسْتَدْبِرَ الْبَيْتِ مُسْتَقْبِلَ الشَّامِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men bir kuni Hafsaning uyi (tomiga) chiqdim va Rasululloh ﷺni hojatlari ustida — Baytga orqa qilgan, Shomga yuzlangan holda — koʻrdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен бир куни Ҳафсанинг уйи (томига) чиқдим ва Расулуллоҳ ﷺни ҳожатлари устида — Байтга орқа қилган, Шомга юзланган ҳолда — кўрдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّهُ كَانَ يَرْمُلُ ثَلَاثًا وَيَمْشِي أَرْبَعًا وَيَزْعُمُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُ وَكَانَ يَمْشِي مَا بَيْنَ الرُّكْنَيْنِ قَالَ إِنَّمَا كَانَ يَمْشِي مَا بَيْنَهُمَا لِيَكُونَ أَيْسَرَ لِاسْتِلَامِهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u (tavofda) uch (aylanishda) raml qilar, toʻrttasida yurar va Rasululloh ﷺ shunday qilganlarini aytar edi; ikki rukn orasida esa yurar edi. U: «U zot ikkovi orasida faqat (Hajarni) istilom qilish osonroq boʻlishi uchun yurar edilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у (тавофда) уч (айланишда) рамл қилар, тўрттасида юрар ва Расулуллоҳ ﷺ шундай қилганларини айтар эди; икки рукн орасида эса юрар эди. У: «У зот иккови орасида фақат (Ҳажарни) истилом қилиш осонроқ бўлиши учун юрар эдилар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الضَّبِّ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ لَا آكُلُهُ وَلَا أَنَهَى عَنْهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺdan — u zot minbarda turgan holda — zabb (kaltakesak) haqida soʻradi. Shunda u zot: «Men uni yemayman va undan qaytarmayman ham», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺдан — у зот минбарда турган ҳолда — забб (калтакесак) ҳақида сўради. Шунда у зот: «Мен уни емайман ва ундан қайтармайман ҳам», дедилар.
فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَلَا يَأْتِيَنَّ الْمَسْجِدَ
Nabiy ﷺ: «Kim mana shu oʻsimlikdan yesa, masjidga kelmasin», dedilar.Набий ﷺ: «Ким мана шу ўсимликдан еса, масжидга келмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ عَجْلَانَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي عَلَى رَاحِلَتِهِ وَيُوتِرُ عَلَيْهَا وَيَذْكُرُ ذَلِكَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Nofiʼ (rahimahulloh) Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladiki, u ulovi ustida namoz oʻqir va uning ustida vitr qilar hamda buni Nabiy ﷺdan zikr qilar edi.Нофиъ (раҳимаҳуллоҳ) Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қиладики, у улови устида намоз ўқир ва унинг устида витр қилар ҳамда буни Набий ﷺдан зикр қилар эди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي تَفُوتُهُ صَلَاةُ الْعَصْرِ مُتَعَمِّدًا حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَكَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning asr namozi atayin, quyosh botgunicha qazo boʻlsa, goʻyo u ahli va molidan judo boʻlgandek boʻladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг аср намози атайин, қуёш ботгунича қазо бўлса, гўё у аҳли ва молидан жудо бўлгандек бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ الْمِنْهَالِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّهُ مَرَّ عَلَى قَوْمٍ وَقَدْ نَصَبُوا دَجَاجَةً حَيَّةً يَرْمُونَهَا فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَنَ مَنْ مَثَّلَ بِالْبَهَائِمِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u tirik tovuqni (nishonga) tikib, unga oʻq otayotgan bir qavmning yonidan oʻtdi va: «Albatta, Rasululloh ﷺ jonivorlarni maslya qilgan (aʼzolarini kesib azoblagan) kishini laʼnatlaganlar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у тирик товуқни (нишонга) тикиб, унга ўқ отаётган бир қавмнинг ёнидан ўтди ва: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ жониворларни масля қилган (аъзоларини кесиб азоблаган) кишини лаънатлаганлар», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبْجَرَ عَنْ ثُوَيْرِ بْنِ أَبِي فَاخِتَةَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً لَيَنْظُرُ فِي مُلْكِ أَلْفَيْ سَنَةٍ يَرَى أَقْصَاهُ كَمَا يَرَى أَدْنَاهُ يَنْظُرُ فِي أَزْوَاجِهِ وَخَدَمِهِ وَإِنَّ أَفْضَلَهُمْ مَنْزِلَةً لَيَنْظُرُ فِي وَجْهِ اللَّهِ تَعَالَى كُلَّ يَوْمٍ مَرَّتَيْنِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, jannat ahlining martabasi eng past boʻlgani ikki ming yillik mulkka nazar soladi; uning eng uzogʻini eng yaqinini koʻrgandek koʻradi — u oʻz juftlariga va xizmatchilariga nazar soladi. Ularning martabasi eng afzali esa har kuni ikki marta Alloh taoloning yuziga nazar soladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, жаннат аҳлининг мартабаси энг паст бўлгани икки минг йиллик мулкка назар солади; унинг энг узоғини энг яқинини кўргандек кўради — у ўз жуфтларига ва хизматчиларига назар солади. Уларнинг мартабаси энг афзали эса ҳар куни икки марта Аллоҳ таолонинг юзига назар солади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُوقَةَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَفْصٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَذْنَبْتُ ذَنْبًا كَبِيرًا فَهَلْ لِي تَوْبَةٌ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَكَ وَالِدَانِ قَالَ لَا قَالَ فَلَكَ خَالَةٌ قَالَ نَعَمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبِرَّهَا إِذًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺning huzurlariga bir kishi kelib: «Yo Rasululloh, men katta gunoh qildim, menga tavba bormi?» dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Ota-onang bormi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Xolang bormi?» dedilar. U: «Ha», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Unday boʻlsa, unga yaxshilik qil», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига бир киши келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен катта гуноҳ қилдим, менга тавба борми?» деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ота-онанг борми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Холанг борми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ундай бўлса, унга яхшилик қил», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ مَكَّةَ دَخَلَ مِنْ الثَّنِيَّةِ الْعُلْيَا وَإِذَا خَرَجَ خَرَجَ مِنْ الثَّنِيَّةِ السُّفْلَى
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ Makkaga kirganlarida yuqori dovondan kirar, chiqqanlarida quyi dovondan chiqar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Маккага кирганларида юқори довондан кирар, чиққанларида қуйи довондан чиқар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكُنَّا نَعُدُّ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيٌّ وَأَصْحَابُهُ مُتَوَافِرُونَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ ثُمَّ نَسْكُتُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ hayot boʻlgan va sahobalari koʻp boʻlgan paytda: «Abu Bakr, Umar, Usmon», deb sanar edik, soʻng jim boʻlar edik.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ ҳаёт бўлган ва саҳобалари кўп бўлган пайтда: «Абу Бакр, Умар, Усмон», деб санар эдик, сўнг жим бўлар эдик.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ عَوْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَبَيْنَا نَحْنُ نُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ قَالَ رَجُلٌ فِي الْقَوْمِ اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا وَالْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا وَسُبْحَانَ اللَّهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْقَائِلُ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ عَجِبْتُ لَهَا فُتِحَتْ لَهَا أَبْوَابُ السَّمَاءِقَالَ ابْنُ عُمَرَ فَمَا تَرَكْتُهُنَّ مُنْذُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَلِكَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan namoz oʻqiyotgan paytimizda, jamoatdan bir kishi: «Allohu akbaru kabiran val-hamdu lillahi kasiran va subhanallohi bukratan va asiilan» (Alloh ulugʻdir, gʻoyat ulugʻ; hamd Allohga xosdir, koʻp hamd bilan; Allohga ertayu kech tasbeh aytaman), dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Falon-falon kalimani kim aytdi?» dedilar. Jamoatdan bir kishi: «Men, yo Rasululloh», dedi. (Rasululloh ﷺ): «Men undan hayratga tushdim, u uchun osmonning eshiklari ochildi», dedilar. Ibn Umar dedi: Rasululloh ﷺ ning buni aytganlarini eshitganimdan beri men u (kalimalar)ni tark qilmadim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан намоз ўқиётган пайтимизда, жамоатдан бир киши: «Аллоҳу акбару кабиран вал-ҳамду лиллаҳи касиран ва субҳаналлоҳи букратан ва асиилан» (Аллоҳ улуғдир, ғоят улуғ; ҳамд Аллоҳга хосдир, кўп ҳамд билан; Аллоҳга эртаю кеч тасбеҳ айтаман), деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Фалон-фалон калимани ким айтди?» дедилар. Жамоатдан бир киши: «Мен, ё Расулуллоҳ», деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Мен ундан ҳайратга тушдим, у учун осмоннинг эшиклари очилди», дедилар. Ибн Умар деди: Расулуллоҳ ﷺ нинг буни айтганларини эшитганимдан бери мен у (калималар)ни тарк қилмадим.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ قَالَكَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا دَخَلَ أَدْنَى الْحَرَمِ أَمْسَكَ عَنْ التَّلْبِيَةِ فَإِذَا انْتَهَى إِلَى ذِي طُوًى بَاتَ فِيهِ حَتَّى يُصْبِحَ ثُمَّ يُصَلِّيَ الْغَدَاةَ وَيَغْتَسِلَ وَيُحَدِّثَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُ ثُمَّ يَدْخُلُ مَكَّةَ ضُحًى فَيَأْتِي الْبَيْتَ فَيَسْتَلِمُ الْحَجَرَ وَيَقُولُ بِسْمِ اللَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ يَرْمُلُ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ يَمْشِي مَا بَيْنَ الرُّكْنَيْنِ فَإِذَا أَتَى عَلَى الْحَجَرِ اسْتَلَمَهُ وَكَبَّرَ أَرْبَعَةَ أَطْوَافٍ مَشْيًا ثُمَّ يَأْتِي الْمَقَامَ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى الْحَجَرِ فَيَسْتَلِمُهُ ثُمَّ يَخْرُجُ إِلَى الصَّفَا مِنْ الْبَابِ الْأَعْظَمِ فَيَقُومُ عَلَيْهِ فَيُكَبِّرُ سَبْعَ مِرَارٍ ثَلَاثًا يُكَبِّرُ ثُمَّ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Nofiʼ (rahimahulloh) aytdi: Ibn Umar Haramning eng chekkasiga kirganda talbiyani toʻxtatar, Zu Tuvoga yetganda esa u yerda tong otguncha tunar, soʻng bomdodni oʻqib gʻusl qilar va Rasululloh ﷺ shunday qilganlarini aytar edi. Soʻng Makkaga chosht paytida kirar, Baytga kelib Hajarni istilom qilar va: «Bismillahi vallohu akbar», der edi. Keyin uch aylanishda raml qilar, ikki rukn orasida yurar edi; Hajarga yetganda uni istilom qilib takbir aytar, toʻrt aylanishni yurib qilar edi. Soʻng Maqomga kelib ikki rakaat namoz oʻqir, keyin Hajarga qaytib uni istilom qilar, soʻng eng katta darvozadan Safoga chiqib, uning ustida turar va yetti marta takbir aytar edi — uch marta takbir aytar, soʻng: «Lo ilaha illalloh vahdahu lo sharika lah, lahul-mulku va lahul-hamdu va huva ala kulli shayʼin qodir», der edi.Нофиъ (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Ибн Умар Ҳарамнинг энг чеккасига кирганда талбияни тўхтатар, Зу Тувога етганда эса у ерда тонг отгунча тунар, сўнг бомдодни ўқиб ғусл қилар ва Расулуллоҳ ﷺ шундай қилганларини айтар эди. Сўнг Маккага чошт пайтида кирар, Байтга келиб Ҳажарни истилом қилар ва: «Бисмиллаҳи валлоҳу акбар», дер эди. Кейин уч айланишда рамл қилар, икки рукн орасида юрар эди; Ҳажарга етганда уни истилом қилиб такбир айтар, тўрт айланишни юриб қилар эди. Сўнг Мақомга келиб икки ракаат намоз ўқир, кейин Ҳажарга қайтиб уни истилом қилар, сўнг энг катта дарвозадан Сафога чиқиб, унинг устида турар ва етти марта такбир айтар эди — уч марта такбир айтар, сўнг: «Ло илаҳа иллаллоҳ ваҳдаҳу ло шарика лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамду ва ҳува ала кулли шайъин қодир», дер эди.