Rivoyatlari 973 ta, 12 toʻplamda.Ривоятлари 973 та, 12 тўпламда. Hadislarda 77 marta tilga olingan.Ҳадисларда 77 марта тилга олинган.
- الحادي عشر: عن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "أفضل الجهاد كلمة عدل عند سلطان جائر" ((رواه أبو داود، والترمذي وقال: حديث حسن)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Eng afzal jihod zolim hukmdor oldida aytilgan haq (adolat) soʻzidir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Энг афзал жиҳод золим ҳукмдор олдида айтилган ҳақ (адолат) сўзидир», дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " احتجت الجنة والنار فقالت النار: في الجبارون والمتكبرون، وقالت الجنة: في ضعفاء الناس ومساكينهم، فقضى الله بينهما: إنك الجنة رحمتي أرحم بك من أشاء، وإنك النار أعذب بك من أشاء، ولكليكما علي ملؤها" ((رواه مسلم)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Jannat bilan doʻzax bahslashdi. Doʻzax: ‹Menda mutakabbir zoʻravonlar boʻladi›, dedi. Jannat: ‹Menda odamlarning kuchsizlari va miskinlari boʻladi›, dedi. Alloh ular oʻrtasida hukm chiqarib (aytdi): ‹Sen, ey jannat, Mening rahmatimsan, sen orqali xohlagan kishimga rahm qilaman. Sen esa, ey doʻzax, Mening azobimsan, sen orqali xohlagan kishimni azoblayman. Har ikkovingizni toʻldirish Mening zimmamdadir›», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Жаннат билан дўзах баҳслашди. Дўзах: ‹Менда мутакаббир зўравонлар бўлади›, деди. Жаннат: ‹Менда одамларнинг кучсизлари ва мискинлари бўлади›, деди. Аллоҳ улар ўртасида ҳукм чиқариб (айтди): ‹Сен, эй жаннат, Менинг раҳматимсан, сен орқали хоҳлаган кишимга раҳм қиламан. Сен эса, эй дўзах, Менинг азобимсан, сен орқали хоҳлаган кишимни азоблайман. Ҳар икковингизни тўлдириш Менинг зиммамдадир›», дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه ، عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " لا تصاحب إلا مؤمنا، ولا يأكل طعامك إلا تقي". ((رواه أبو داود، والترمذي بإسناد لا بأس به)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Faqat moʻmin kishi bilan hamsuhbat boʻl va taomingni faqat taqvodor kishi yesin», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Фақат мўмин киши билан ҳамсуҳбат бўл ва таомингни фақат тақводор киши есин», дедилар.
- وعن أبي سعدي الخدرى، رضي الله عنه، قال: قال رسول الله، صلى الله عليه وسلم "كيف أنعم وصاحب القرن قد التقم ، واستمع الإذن متى يؤمر بالنفخ فينفخ" فكأن ذلك ثقل على أصحاب رسول الله ، صلى الله عليه وسلم فقال لهم:"قولوا :حسبنا الله ونعم الوكيل" ((رواه الترمذي وقال حديث حسن)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Shox sohibi shoxni ogʻziga olib, qachon puflashga buyurilsa puflash uchun ruxsatga quloq tutib turgan boʻlsa, men qanday huzur qilay?» dedilar. Bu narsa Nabiy ﷺning sahobalariga ogʻir tuyulgandek boʻldi. Shunda u zot ularga: «‹Hasbunalloh va niʼmal vakil, alalloh tavakkalno (Alloh bizga yetarli, U eng yaxshi vakildir, biz Allohga tavakkal qildik)› deyinglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Bu hadis Atiyyadan, u Abu Said al-Xudriydan, u Nabiy ﷺdan boshqa yoʻllar bilan ham shunga oʻxshash rivoyat qilingan.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Шох соҳиби шохни оғзига олиб, қачон пуфлашга буюрилса пуфлаш учун рухсатга қулоқ тутиб турган бўлса, мен қандай ҳузур қилай?» дедилар. Бу нарса Набий ﷺнинг саҳобаларига оғир туюлгандек бўлди. Шунда у зот уларга: «‹Ҳасбуналлоҳ ва ниъмал вакил, алаллоҳ таваккално (Аллоҳ бизга етарли, У энг яхши вакилдир, биз Аллоҳга таваккал қилдик)› дейинглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Бу ҳадис Атийядан, у Абу Саид ал-Худрийдан, у Набий ﷺдан бошқа йўллар билан ҳам шунга ўхшаш ривоят қилинган.
- وعن أبي سعيد الخدري، رضي الله عنه ، أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "إذا وضعت الجنازة واحتملها الناس أو الرجال على أعناقهم، فإن كانت صالحة قالت: فدموني قدموني، وإن كانت غير صالحة، قالت يا ويلها! أين تذهبون بها؟ يسمع صوته كل شئ إلا الإنسان، ولو سمعه صعق" ((رواه البخاري)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Janoza tayyor boʻlib, erkaklar uni yelkalarida koʻtarganda, agar mayyit solih (yaxshi) boʻlgan boʻlsa, u: ‹Meni (tezroq) eltinglar›, — deydi; agar u solih boʻlmagan boʻlsa, u: ‹Voy uning (mening) holiga! Uni (meni) qayerga olib ketyapti?› — deydi. Uning ovozini insondan boshqa har bir narsa eshitadi; agar inson uni eshitsa, hushdan ketar edi», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаноза тайёр бўлиб, эркаклар уни елкаларида кўтарганда, агар маййит солиҳ (яхши) бўлган бўлса, у: ‹Мени (тезроқ) элтинглар›, — дейди; агар у солиҳ бўлмаган бўлса, у: ‹Вой унинг (менинг) ҳолига! Уни (мени) қаерга олиб кетяпти?› — дейди. Унинг овозини инсондан бошқа ҳар бир нарса эшитади; агар инсон уни эшица, ҳушдан кетар эди», — дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري، رضي الله عنه ، قال : جلس رسول الله صلى الله عليه وسلم، على المنبر، وجلسنا حوله، فقال: "إن مما أخاف عليكم من بعدي ما يفتح عليكم من زهرة الدنيا وزينتها” ((متفق عليه)) .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ minbarga oʻtirdilar, biz ham atroflarida oʻtirdik. (U zot): «Albatta, men sizlar haqida mendan keyin qoʻrqadigan narsam — sizlarga dunyoning zebu ziynati va bezaklaridan ochib beriladigan narsadir», dedilar. Shunda bir kishi: «Yaxshilik yomonlik keltiradimi, yo Rasululloh?» dedi. Rasululloh ﷺ unga (javob bermay) jim qoldilar. (U kishiga): «Senga nima boʻldi, Rasululloh ﷺ bilan gaplashasan-u, u zot senga gapirmaydilar?» deyildi. (Rovi) dedi: Bizga u zotga vahiy nozil qilinayotgandek koʻrindi. Soʻng (u zot) oʻzlariga kelib, terni artar ekanlar: «Albatta, bu soʻrovchi» — goʻyo uni maqtagandek — «albatta, yaxshilik yomonlik keltirmaydi. Va albatta, bahor undirgan narsalardan (baʼzisi haddan oshib yegan hayvonni) oʻldiradi yoki oʻlimga yaqinlashtiradi, faqat koʻkat (oʻt) yeydigan (hayvon) bundan mustasno. U yeydi, ikki biqini toʻlgach, quyosh koʻziga roʻbaru turib (yoʻgʻon) tezagini va siydigini chiqaradi, soʻng yana oʻtlaydi. Albatta, bu mol koʻm-koʻk va shirindir. U musulmon uchun naqadar yaxshi hamrohdir — undan miskinga, yetimga va yoʻlovchiga bergan kishi uchun», dedilar — yoki Rasululloh ﷺ qanday aytgan boʻlsalar shunday (dedilar). «Va albatta, kim uni nohaq yoʻl bilan olsa, u yeb-yeb toʻymaydigan kishiga oʻxshaydi va u (mol) qiyomat kuni unga qarshi guvoh boʻladi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ минбарга ўтирдилар, биз ҳам атрофларида ўтирдик. (У зот): «Албатта, мен сизлар ҳақида мендан кейин қўрқадиган нарсам — сизларга дунёнинг зебу зийнати ва безакларидан очиб бериладиган нарсадир», дедилар. Шунда бир киши: «Яхшилик ёмонлик келтирадими, ё Расулуллоҳ?» деди. Расулуллоҳ ﷺ унга (жавоб бермай) жим қолдилар. (У кишига): «Сенга нима бўлди, Расулуллоҳ ﷺ билан гаплашасан-у, у зот сенга гапирмайдилар?» дейилди. (Рови) деди: Бизга у зотга ваҳий нозил қилинаётгандек кўринди. Сўнг (у зот) ўзларига келиб, терни артар эканлар: «Албатта, бу сўровчи» — гўё уни мақтагандек — «албатта, яхшилик ёмонлик келтирмайди. Ва албатта, баҳор ундирган нарсалардан (баъзиси ҳаддан ошиб еган ҳайвонни) ўлдиради ёки ўлимга яқинлаштиради, фақат кўкат (ўт) ейдиган (ҳайвон) бундан мустасно. У ейди, икки биқини тўлгач, қуёш кўзига рўбару туриб (йўғон) тезагини ва сийдигини чиқаради, сўнг яна ўтлайди. Албатта, бу мол кўм-кўк ва шириндир. У мусулмон учун нақадар яхши ҳамроҳдир — ундан мискинга, етимга ва йўловчига берган киши учун», дедилар — ёки Расулуллоҳ ﷺ қандай айтган бўлсалар шундай (дедилар). «Ва албатта, ким уни ноҳақ йўл билан олса, у еб-еб тўймайдиган кишига ўхшайди ва у (мол) қиёмат куни унга қарши гувоҳ бўлади», дедилар.
- وعنه أن رسول الله، صلى الله عليه وسلم، قال: "إن الدنيا حلوة خضرة وإن الله تعالى مستخلفكم فيها، فينظر كيف تعملون، فاتقوا الدنيا واتقوا النساء" ((رواه مسلم)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, dunyo shirin va koʻm-koʻkdir. Va albatta, Alloh sizlarni unda oʻrinbosar qiluvchidir; bas, U qanday amal qilishlaringizga nazar soladi. Shu sababli dunyodan ehtiyot boʻlinglar va ayollardan ehtiyot boʻlinglar; chunki Bani Isroilning birinchi fitnasi ayollar (sababidan) boʻlgan edi», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, дунё ширин ва кўм-кўкдир. Ва албатта, Аллоҳ сизларни унда ўринбосар қилувчидир; бас, У қандай амал қилишларингизга назар солади. Шу сабабли дунёдан эҳтиёт бўлинглар ва аёллардан эҳтиёт бўлинглар; чунки Бани Исроилнинг биринчи фитнаси аёллар (сабабидан) бўлган эди», — дедилар.
- عن أبي سعيد الخدرى قال: بينما نحن فى سفر مع النبي صلى الله عليه وسلم إذ جاء رجل على راحلة له ، فجعل يصرف بصره يمينا وشمالاً فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم :” من كان معه فضل ظهر فليعد به على من لا ظهر له، ومن كان له فضل من زاد فليعد به على من لا زاد له” فذكر من أصناف المال ما ذكر حتى رأينا أنه لا حق لأحد منا فى فضل. ((رواه مسلم)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ bilan birga safarda edik. Shu payt bir kishi oʻz ulovida keldi. (Abu Said) dedi: U oʻngu chapga koʻz tashlay boshladi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kimning yonida ortiqcha ulovi boʻlsa, uni ulovi yoʻq kishiga bersin. Kimning ortiqcha ozigʻi boʻlsa, uni ozigʻi yoʻq kishiga bersin», dedilar. (Abu Said) dedi: U zot mol turlaridan shuncha (turini) zikr qildilarki, biz ortiqcha (mol)da birortamiz uchun haq yoʻq, deb oʻyladik.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ билан бирга сафарда эдик. Шу пайт бир киши ўз уловида келди. (Абу Саид) деди: У ўнгу чапга кўз ташлай бошлади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг ёнида ортиқча улови бўлса, уни улови йўқ кишига берсин. Кимнинг ортиқча озиғи бўлса, уни озиғи йўқ кишига берсин», дедилар. (Абу Саид) деди: У зот мол турларидан шунча (турини) зикр қилдиларки, биз ортиқча (мол)да бирортамиз учун ҳақ йўқ, деб ўйладик.
- وعن أبي سعيد الخدرى رضي الله عنه قال: قال رجل: أى الناس أفضل يا رسول الله؟ قال: "مؤمن مجاهد بنفسه وماله فى سبيل الله" قال: ثم من؟ قال: " رجل معتزل فى شعب من الشعاب يعبد ربه" وفى رواية: "يتقي الله، ويدع الناس من شره" ((متفق عليه)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Yo Rasululloh! Odamlarning qaysi biri afzal?» dedi. (Rasululloh ﷺ): «Allohning yoʻlida joni va moli bilan jihod qiladigan moʻmin», dedilar. (U): «Soʻng kim?» dedi. (Rasululloh ﷺ): «Soʻng togʻlardan biridagi bir darada (xalqdan) chetlanib, Robbiga ibodat qiladigan va odamlarni oʻz yomonligidan asraydigan kishi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ! Одамларнинг қайси бири афзал?» деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Аллоҳнинг йўлида жони ва моли билан жиҳод қиладиган мўмин», дедилар. (У): «Сўнг ким?» деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Сўнг тоғлардан биридаги бир дарада (халқдан) четланиб, Роббига ибодат қиладиган ва одамларни ўз ёмонлигидан асрайдиган киши», дедилар.
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "يوشك أن يكون خير مال المسلم غنم يتتبع بها شعف الجبال، ومواقع القطر، يفر بدينه من الفتن" ((رواه البخاري)). وشعف الجبال :أعلاها
(Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Yaqinda musulmonning eng yaxshi moli — qoʻy (boʻlib qolishi) yaqindir: u (musulmon) u (qoʻy) bilan togʻ choʻqqilarini va yomgʻir tushgan joylarni (oʻtloqlarni) quvib (yurib), fitnalardan dini bilan qochadi», dedilar.(Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Яқинда мусулмоннинг энг яхши моли — қўй (бўлиб қолиши) яқиндир: у (мусулмон) у (қўй) билан тоғ чўққиларини ва ёмғир тушган жойларни (ўтлоқларни) қувиб (юриб), фитналардан дини билан қочади», дедилар.
- وعن أبى سعيد رضي الله عنه، عن النبى صلى الله عليه وسلم قال: “احتجت الجنة والنار، فقالت النار: في الجبارون والمتكبرون، وقالت الجنة: في ضعفاء الناس ومساكينهم. فقضى الله بينهما: إنك الجنة رحمتي، أرحم بك من أشاء، وإنك النار عذابي أعذب بك من أشاء ولكليكما علي ملؤها” ((رواه مسلم)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Shunday bir zamon keladiki, odamlar (Alloh yoʻlida) jihod qiladi va: ‹Sizlar orasida Allohning Rasuli suhbatidan bahramand boʻlgan (kishi) bormi?› — deb soʻraladi. Ular: ‹Ha›, — deydi. Soʻng ularga gʻalaba ato etiladi. Ular yana jihod qiladi va: ‹Sizlar orasida Allohning Rasuli ﷺ sahobalarining suhbatidan bahramand boʻlgan (kishi) bormi?› — deb soʻraladi. Ular: ‹Ha›, — deydi. Soʻng ularga (yana) gʻalaba ato etiladi», — dedi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Шундай бир замон келадики, одамлар (Аллоҳ йўлида) жиҳод қилади ва: ‹Сизлар орасида Аллоҳнинг Расули суҳбатидан баҳраманд бўлган (киши) борми?› — деб сўралади. Улар: ‹Ҳа›, — дейди. Сўнг уларга ғалаба ато этилади. Улар яна жиҳод қилади ва: ‹Сизлар орасида Аллоҳнинг Расули ﷺ саҳобаларининг суҳбатидан баҳраманд бўлган (киши) борми?› — деб сўралади. Улар: ‹Ҳа›, — дейди. Сўнг уларга (яна) ғалаба ато этилади», — деди.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ - رضى الله عنه - أَنَّ رَسُولَ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -قَالَ: { غُسْلُ اَلْجُمُعَةِ وَاجِبٌ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ } أَخْرَجَهُ اَلسَّبْعَة ُ 1 .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Juma kunining gʻusli har bir balogʻatga yetgan kishiga vojibdir», dedilar. As-sabʼa (yetti imom) rivoyat qilgan.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жума кунининг ғусли ҳар бир балоғатга етган кишига вожибдир», дедилар. Ас-сабъа (етти имом) ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ اَلْخُدْرِيِّ - رضى الله عنه - قَالَ: { خَرَجَ رَجُلَانِ فِي سَفَرٍ, فَحَضَرَتْ اَلصَّلَاةَ -وَلَيْسَ مَعَهُمَا مَاءٌ- فَتَيَمَّمَا صَعِيدًا طَيِّبًا, فَصَلَّيَا, ثُمَّ وَجَدَا اَلْمَاءَ فِي اَلْوَقْتِ. فَأَعَادَ أَحَدُهُمَا اَلصَّلَاةَ وَالْوُضُوءَ, وَلَمْ يُعِدِ اَلْآخَرُ, ثُمَّ أَتَيَا رَسُولَ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -فَذَكَرَا ذَلِكَ لَهُ, فَقَالَ لِلَّذِي لَمْ يُعِدْ: "أَصَبْتَ اَلسُّنَّةَ وَأَجْزَأَتْكَ صَلَاتُكَ" وَقَالَ لِلْآخَرِ: "لَكَ اَلْأَجْرُ مَرَّتَيْنِ" } رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ, ]و] النَّسَائِيّ ُ 1 .
Muhammad ibn Ishoq al-Musayyabiy bizga shunday dedi: Abdulloh ibn Nofiʼ bizga al-Lays ibn Saʼddan, u Bakr ibn Savodadan, u Ato ibn Yasordan, u Abu Said al-Xudriydan xabar berdi. (Abu Said al-Xudriy roziyallohu anhu) dedi: Ikki kishi safarga chiqdi. Namoz vaqti kirdi, ularning yonida esa suv yoʻq edi. Shunda ular pok tuproq bilan tayammum qilib, namoz oʻqidilar. Soʻngra vaqt ichida suv topdilar. Ulardan biri namozi va tahoratini qaytadan qildi, ikkinchisi esa qaytarmadi. Keyin ular Rasululloh ﷺ ning huzurlariga kelib, bu haqda u zotga aytdilar. U zot qaytarmagan kishiga: «Sunnatga muvofiq ish qilibsan, namozing senga kifoya qilibdi», dedilar. Tahorat qilib, (namozni) qaytargan kishiga esa: «Senga ikki barobar ajr bor», dedilar. Abu Dovud dedi: Ibn Nofiʼdan boshqalar buni al-Laysdan, u Umayra ibn Abu Nojiyadan, u Bakr ibn Savodadan, u Ato ibn Yasordan, u Paygʻambar ﷺ dan rivoyat qiladilar. Abu Dovud dedi: Bu hadisda Abu Said al-Xudriyning zikr qilinishi mahfuz (ishonchli) emas, balki u mursaldir.Муҳаммад ибн Ишоқ ал-Мусайябий бизга шундай деди: Абдуллоҳ ибн Нофиъ бизга ал-Лайс ибн Саъддан, у Бакр ибн Саводадан, у Ато ибн Ясордан, у Абу Саид ал-Худрийдан хабар берди. (Абу Саид ал-Худрий розияллоҳу анҳу) деди: Икки киши сафарга чиқди. Намоз вақти кирди, уларнинг ёнида эса сув йўқ эди. Шунда улар пок тупроқ билан таяммум қилиб, намоз ўқидилар. Сўнгра вақт ичида сув топдилар. Улардан бири намози ва таҳоратини қайтадан қилди, иккинчиси эса қайтармади. Кейин улар Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига келиб, бу ҳақда у зотга айтдилар. У зот қайтармаган кишига: «Суннатга мувофиқ иш қилибсан, намозинг сенга кифоя қилибди», дедилар. Таҳорат қилиб, (намозни) қайтарган кишига эса: «Сенга икки баробар ажр бор», дедилар. Абу Довуд деди: Ибн Нофиъдан бошқалар буни ал-Лайсдан, у Умайра ибн Абу Ножиядан, у Бакр ибн Саводадан, у Ато ибн Ясордан, у Пайғамбар ﷺ дан ривоят қиладилар. Абу Довуд деди: Бу ҳадисда Абу Саид ал-Худрийнинг зикр қилиниши маҳфуз (ишончли) эмас, балки у мурсалдир.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ أَلَيْسَ إِذَا حَاضَتْ لَمْ تُصَلِّ وَلَمْ تَصُمْ? } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ فِي حَدِيث ٍ 1 .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Ayol hayz koʻrganda — namoz oʻqimaydi va roʻza tutmaydi — shunday emasmi? Mana shu — uning dinidagi nuqson (kamchilik)dir», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аёл ҳайз кўрганда — намоз ўқимайди ва рўза тутмайди — шундай эмасми? Мана шу — унинг динидаги нуқсон (камчилик)дир», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ اَلْخُدْرِيِّ - رضى الله عنه - عَنْ اَلنَّبِيِّ - صلى الله عليه وسلم -قَالَ: { "لَا تُشَدُّ اَلرِّحَالُ إِلَّا إِلَى ثَلَاثَةِ مَسَاجِدَ: مَسْجِد اَلْحَرَامِ, وَمَسْجِدِ اَلْأَقْصَى, وَمَسْجِدِي" } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ, وَاللَّفْظُ لِلْبُخَارِيِّ 1 .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «(Ibodat maqsadida) faqat uch masjidga safar qilinadi: Masjidul Harom, Masjidul Aqso va mening masjidim», dedilar. Muttafaqun alayh, lafz Buxoriyniki.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «(Ибодат мақсадида) фақат уч масжидга сафар қилинади: Масжидул Ҳаром, Масжидул Ақсо ва менинг масжидим», дедилар. Муттафақун алайҳ, лафз Бухорийники.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ - رضى الله عنه - أَنَّ رَسُولَ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -قَالَ: { إِذَا رَأَيْتُمُ الْجَنَازَةَ فَقُومُوا, فَمَنْ تَبِعَهَا فَلَا يَجْلِسْ حَتَّى تُوضَعَ } مُتَّفَقٌ عَلَيْه ِ 1 .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Janozani koʻrsangiz, oʻrningizdan turinglar; kim unga ergashsa, (janoza) yerga qoʻyilmaguncha oʻtirmasin», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жанозани кўрсангиз, ўрнингиздан туринглар; ким унга эргашса, (жаноза) ерга қўйилмагунча ўтирмасин», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ - رضى الله عنه - قَالَ : { لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -اَلنَّائِحَةَ , وَالْمُسْتَمِعَةَ } أَخْرَجَهُ أَبُو دَاوُدَ . 1
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ marsiya aytib yigʻlovchi ayolni va uni (yigʻisini) tinglovchi ayolni laʼnatladilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ марсия айтиб йиғловчи аёлни ва уни (йиғисини) тингловчи аёлни лаънатладилар.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَضْحًى أَوْ فِطْرٍ إِلَى الْمُصَلَّى فَمَرَّ عَلَى النِّسَاءِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ فَإِنِي أُرِيتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ فَقُلْنَ وَبِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ مَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَذْهَبَ لِلُبِّ الرجل الحازم من إحداكن قُلْنَ وَمَا نُقْصَانُ دِينِنَا وَعَقْلِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَلَيْسَ شَهَادَةُ الْمَرْأَةِ مِثْلَ نِصْفِ شَهَادَةِ الرَّجُلِ قُلْنَ بَلَى قَالَ فَذَلِكَ مِنْ نُقْصَان عقلهَا أَلَيْسَ إِذَا حَاضَتْ لَمْ تَصِلِّ وَلَمْ تَصُمْ قُلْنَ بَلَى قَالَ فَذَلِكَ مِنْ نُقْصَانِ دِينِهَا
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Rasululloh ﷺ Iyd al-Adho yoki Fitr namoziga namozgohga chiqdilar. Soʻng ayollar yonidan oʻtib: «Ey ayollar, sadaqa beringlar; chunki men doʻzax ahlining koʻpchiligi sizlar (ayollar) ekanligini koʻrdim», — dedilar. Ular: «Nega, yo Rasululloh?» — dedi. U zot: «Sizlar koʻp laʼnat aytasizlar va erlaringizga noshukrlik qilasizlar. Men aql va dinda sizlardan koʻra koʻproq nuqsonli (kimsani) koʻrmadim. Ehtiyotkor, aqlli kishi ham baʼzi (ayol)laringiz tufayli yoʻldan ozishi mumkin», — dedilar. Ayollar: «Yo Rasululloh, bizning aql va dinimizdagi nuqson nima?» — dedi. U zot: «Ikki ayolning guvohligi bir erkak guvohligiga teng emasmi?» — dedilar. Ular: «Ha», — dedi. U zot: «Mana shu — uning aqlidagi nuqson. Ayol hayz paytida namoz ham, roʻza ham tutmaydi-ku, shunday emasmi?» — dedilar. Ayollar: «Ha», — dedi. U zot: «Mana shu — uning dinidagi nuqson», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ Ийд ал-Адҳо ёки Фитр намозига намозгоҳга чиқдилар. Сўнг аёллар ёнидан ўтиб: «Эй аёллар, садақа беринглар; чунки мен дўзах аҳлининг кўпчилиги сизлар (аёллар) эканлигини кўрдим», — дедилар. Улар: «Нега, ё Расулуллоҳ?» — деди. У зот: «Сизлар кўп лаънат айтасизлар ва эрларингизга ношукрлик қиласизлар. Мен ақл ва динда сизлардан кўра кўпроқ нуқсонли (кимсани) кўрмадим. Эҳтиёткор, ақлли киши ҳам баъзи (аёл)ларингиз туфайли йўлдан озиши мумкин», — дедилар. Аёллар: «Ё Расулуллоҳ, бизнинг ақл ва динимиздаги нуқсон нима?» — деди. У зот: «Икки аёлнинг гувоҳлиги бир эркак гувоҳлигига тенг эмасми?» — дедилар. Улар: «Ҳа», — деди. У зот: «Мана шу — унинг ақлидаги нуқсон. Аёл ҳайз пайтида намоз ҳам, рўза ҳам тутмайди-ку, шундай эмасми?» — дедилар. Аёллар: «Ҳа», — деди. У зот: «Мана шу — унинг динидаги нуқсон», — дедилар.
عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «يُسَلط عَلَى الْكَافِرِ فِي قَبْرِهِ تِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ تِنِّينًا تنهشه وتلدغه حَتَّى تقوم السَّاعَة وَلَو أَنَّ تِنِّينًا مِنْهَا نَفَخَ فِي الْأَرْضِ مَا أَنْبَتَتْ خَضِرًا» . رَوَاهُ الدَّارِمِيُّ وَرَوَى التِّرْمِذِيُّ نَحْوَهُ وَقَالَ: «سَبْعُونَ بدل تِسْعَة وَتسْعُونَ»
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kofirga qabrida toʻqson toʻqqizta ajdaho hukmron qilinadi, ular uni qiyomat qoyim boʻlgunga qadar chaqib-tishlab turadilar. Agar ulardan bittasi yerga puflasa, (yer) hech qanday koʻkat undirmasdi», dedilar. «Dorimiy rivoyat qilgan. Termiziy ham shunga oʻxshashini rivoyat qilib, ‹toʻqson toʻqqiz› oʻrniga ‹yetmish›, degan».Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кофирга қабрида тўқсон тўққизта аждаҳо ҳукмрон қилинади, улар уни қиёмат қойим бўлгунга қадар чақиб-тишлаб турадилар. Агар улардан биттаси ерга пуфласа, (ер) ҳеч қандай кўкат ундирмасди», дедилар. «Доримий ривоят қилган. Термизий ҳам шунга ўхшашини ривоят қилиб, ‹тўқсон тўққиз› ўрнига ‹етмиш›, деган».
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَنْ أَكَلَ طَيِّبًا وَعَمِلَ فِي سُنَّةٍ وَأَمِنَ النَّاسُ بَوَائِقَهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِن هَذَا الْيَوْم لكثيرفي النَّاسِ قَالَ: «وَسَيَكُونُ فِي قُرُونٍ بَعْدِي» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim halol (poking) yesa, sunnatga muvofiq amal qilsa va odamlar uning yomonligidan omon boʻlsalar, jannatga kiradi», dedilar. Shunda bir kishi: «Ey Allohning Rasuli! Bu (sifat) bugun odamlar orasida koʻpdir», dedi. U zot: «Mendan keyingi asrlarda ham shunday boʻladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, uni faqat shu yoʻldan, Isroilning rivoyatidan bilamiz. Men Muhammad ibn Ismoildan bu hadis haqida soʻradim, u faqat Isroilning rivoyatidan bilarkan va Abu Bishrning ismini bilmas ekan.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ҳалол (покинг) еса, суннатга мувофиқ амал қилса ва одамлар унинг ёмонлигидан омон бўлсалар, жаннатга киради», дедилар. Шунда бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули! Бу (сифат) бугун одамлар орасида кўпдир», деди. У зот: «Мендан кейинги асрларда ҳам шундай бўлади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, уни фақат шу йўлдан, Исроилнинг ривоятидан биламиз. Мен Муҳаммад ибн Исмоилдан бу ҳадис ҳақида сўрадим, у фақат Исроилнинг ривоятидан биларкан ва Абу Бишрнинг исмини билмас экан.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ: خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَصْرُخُ بِالْحَجِّ صراخا. رَوَاهُ مُسلم
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan haj uchun ovoz chiqarib talbiya aytib (yoʻlga) chiqdik. Makkaga kelganimizda, u zot bizni — qurbonlik hayvonini olib kelganlardan boshqamizni — uni (ehromni) umraga aylantirishimizga buyurdilar. Tarviya kuni (Zulhijjaning sakkizinchisi) boʻlganida, Minoga yoʻl olib, haj uchun ehrom bogʻladik.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан ҳаж учун овоз чиқариб талбия айтиб (йўлга) чиқдик. Маккага келганимизда, у зот бизни — қурбонлик ҳайвонини олиб келганлардан бошқамизни — уни (эҳромни) умрага айлантиришимизга буюрдилар. Тарвия куни (Зулҳижжанинг саккизинчиси) бўлганида, Минога йўл олиб, ҳаж учун эҳром боғладик.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «يَقْتُلُ الْمُحْرِمُ السَّبُعَ الْعَادِيَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan, u Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Muhrim hujum qiluvchi yirtqichni, qopagʻon itni, sichqonni, chayonni, kalxatni va qargʻani oʻldiradi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hasan hadisdir. Ilm ahli huzurida amal shunga muvofiqdir. Ular: Muhrim hujum qiluvchi yirtqichni oʻldiradi, deganlar. Bu Sufyon as-Savriy va Shofeiyning soʻzidir. Shofeiy aytdi: Odamlarga yoki ularning ulovlariga hujum qiluvchi har qanday yirtqichni muhrim oʻldirishi (mumkin).Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан, у Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Муҳрим ҳужум қилувчи йиртқични, қопағон итни, сичқонни, чаённи, калхатни ва қарғани ўлдиради», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳасан ҳадисдир. Илм аҳли ҳузурида амал шунга мувофиқдир. Улар: Муҳрим ҳужум қилувчи йиртқични ўлдиради, деганлар. Бу Суфён ас-Саврий ва Шофеийнинг сўзидир. Шофеий айтди: Одамларга ёки уларнинг уловларига ҳужум қилувчи ҳар қандай йиртқични муҳрим ўлдириши (мумкин).
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ إِبْرَاهِيمَ حَرَّمَ مَكَّةَ فَجَعَلَهَا حَرَامًا وَإِنِّي حَرَّمْتُ الْمَدِينَةَ حَرَامًا مَا بَيْنَ مَأْزِمَيْهَا أَنْ لَا يُهْرَاقَ فِيهَا دَمٌ وَلَا يُحْمَلَ فِيهَا سلاحٌ لقتالٍ وَلَا تُخبَطَ فِيهَا شجرةٌ إِلَّا لعلف» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ularga (yaʼni baʼzi kishilarga) Madinada mashaqqat va qiyinchilik yetgan edi. (Bir kishi) Abu Said al-Xudriyning oldiga kelib, unga: «Mening oilam katta, bizga qattiq qiyinchilik yetdi, shuning uchun oilamni biror qishloqqa (hosildor yerga) koʻchirmoqchi boʻldim», dedi. Shunda Abu Said: «Bunday qilma, Madinada qol! Biz Allohning Nabiysi ﷺ bilan birga chiqqan edik — (rovi) uni shunday dedi deb oʻylayman — toki Usfonga yetib keldik. U zot u yerda bir necha kecha turdilar. Odamlar: ‹Vallohi, biz bu yerda hech nima qilmay (behuda) turibmiz, holbuki oilalarimiz ortimizda himoyasiz qoldi, ular xususida xotirjam emasmiz›, dedi. Bu (gap) Nabiy ﷺ ga yetdi. Shunda u zot: ‹Soʻzlaringizdan menga yetgan bu (gap) nima? — (rovi) qanday deganlarini bilmayman — Qasam ichadigan Zot haqqi, yoki: Jonim qoʻlida boʻlgan Zot haqqi, men qasd qildim — yoxud: agar xohlasangiz — qaysisini deganlarini bilmayman — tuyamga egar urilishini buyuraman, soʻng Madinaga yetib bormagunimcha unga bogʻlangan biror tugunni yechmayman›, dedilar. Va: ‹Ey Alloh, Ibrohim Makkani harom qildi va uni haram qildi. Men esa Madinani — uning ikki togʻ darasi orasini harom qildim: unda qon toʻkilmasligi, jang uchun qurol koʻtarilmasligi va yem-xashak (uchun olish) bundan mustasno, undagi daraxt qoqib yaprogʻi toʻkilmasligi (uchun). Ey Alloh, shahrimizga baraka ber. Ey Alloh, soʼimizga baraka ber. Ey Alloh, muddimizga baraka ber. Ey Alloh, soʼimizga baraka ber. Ey Alloh, muddimizga baraka ber. Ey Alloh, shahrimizga baraka ber. Ey Alloh, baraka bilan birga (yana) ikki baraka qil. Jonim qoʻlida boʻlgan Zot haqqi, Madinaning shunday darasi yoki togʻ yoʻli yoʻqki, uni qoʻriqlab turadigan ikkita farishta boʻlmasa, toki siz unga yetib borguningizcha›, dedilar. Soʻng odamlarga: ‹Yoʻlga chiqinglar!› dedilar. Biz yoʻlga chiqib, Madina tomon yurdik. Biz qasam ichadigan, yoxud qasam ichiladigan Zot haqqi — bu shak Hammoddan — Madinaga kirganimizda hali yuk-egarlarimizni qoʻyib ulgurmasimizdan Abdulloh ibn Gʻatafon avlodi bizga hujum qilib bostirib keldi, holbuki bundan oldin ularni hech nima qoʻzgʻatmagan edi», dedi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Уларга (яъни баъзи кишиларга) Мадинада машаққат ва қийинчилик етган эди. (Бир киши) Абу Саид ал-Худрийнинг олдига келиб, унга: «Менинг оилам катта, бизга қаттиқ қийинчилик етди, шунинг учун оиламни бирор қишлоққа (ҳосилдор ерга) кўчирмоқчи бўлдим», деди. Шунда Абу Саид: «Бундай қилма, Мадинада қол! Биз Аллоҳнинг Набийси ﷺ билан бирга чиққан эдик — (рови) уни шундай деди деб ўйлайман — токи Усфонга етиб келдик. У зот у ерда бир неча кеча турдилар. Одамлар: ‹Валлоҳи, биз бу ерда ҳеч нима қилмай (беҳуда) турибмиз, ҳолбуки оилаларимиз ортимизда ҳимоясиз қолди, улар хусусида хотиржам эмасмиз›, деди. Бу (гап) Набий ﷺ га етди. Шунда у зот: ‹Сўзларингиздан менга етган бу (гап) нима? — (рови) қандай деганларини билмайман — Қасам ичадиган Зот ҳаққи, ёки: Жоним қўлида бўлган Зот ҳаққи, мен қасд қилдим — ёхуд: агар хоҳласангиз — қайсисини деганларини билмайман — туямга эгар урилишини буюраман, сўнг Мадинага етиб бормагунимча унга боғланган бирор тугунни ечмайман›, дедилар. Ва: ‹Эй Аллоҳ, Иброҳим Маккани ҳаром қилди ва уни ҳарам қилди. Мен эса Мадинани — унинг икки тоғ дараси орасини ҳаром қилдим: унда қон тўкилмаслиги, жанг учун қурол кўтарилмаслиги ва ем-хашак (учун олиш) бундан мустасно, ундаги дарахт қоқиб япроғи тўкилмаслиги (учун). Эй Аллоҳ, шаҳримизга барака бер. Эй Аллоҳ, сўимизга барака бер. Эй Аллоҳ, муддимизга барака бер. Эй Аллоҳ, сўимизга барака бер. Эй Аллоҳ, муддимизга барака бер. Эй Аллоҳ, шаҳримизга барака бер. Эй Аллоҳ, барака билан бирга (яна) икки барака қил. Жоним қўлида бўлган Зот ҳаққи, Мадинанинг шундай дараси ёки тоғ йўли йўқки, уни қўриқлаб турадиган иккита фаришта бўлмаса, токи сиз унга етиб боргунингизча›, дедилар. Сўнг одамларга: ‹Йўлга чиқинглар!› дедилар. Биз йўлга чиқиб, Мадина томон юрдик. Биз қасам ичадиган, ёхуд қасам ичиладиган Зот ҳаққи — бу шак Ҳаммоддан — Мадинага кирганимизда ҳали юк-эгарларимизни қўйиб улгурмасимиздан Абдуллоҳ ибн Ғатафон авлоди бизга ҳужум қилиб бостириб келди, ҳолбуки бундан олдин уларни ҳеч нима қўзғатмаган эди», деди.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ وَالْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ وَالْبُرُّ بِالْبُرِّ وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ وَالتَّمْرُ بِالتَّمْرِ وَالْمِلْحُ بِالْمِلْحِ مِثْلًا بِمِثْلٍ يَدًا بِيَدٍ فَمَنْ زَادَ أَوِ اسْتَزَادَ فَقَدْ أَرْبَى الْآخِذُ وَالْمُعْطِي فِيهِ سَوَاءٌ» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oltin oltinga, kumush kumushga, bugʻdoy bugʻdoyga, arpa arpaga, xurmo xurmoga va tuz tuzga — misli misliga, qoʻlma-qoʻl (boʻlsin). Kim ziyoda qilsa yoki ziyoda talab qilsa, demak, sudxoʻrlik qilibdi. Bunda olgan ham, bergan ham barobardir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Олтин олтинга, кумуш кумушга, буғдой буғдойга, арпа арпага, хурмо хурмога ва туз тузга — мисли мислига, қўлма-қўл (бўлсин). Ким зиёда қилса ёки зиёда талаб қилса, демак, судхўрлик қилибди. Бунда олган ҳам, берган ҳам баробардир», дедилар.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ: جَاءَ بِلَالٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِتَمْرٍ بَرْنِيٍّ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مِنْ أَيْنَ هَذَا؟» قَالَ: كَانَ عِنْدَنَا تَمْرٌ رَدِيءٌ فَبِعْتُ مِنْهُ صَاعَيْنِ بِصَاعٍ فَقَالَ: «أَوَّهْ عَيْنُ الرِّبَا عَيْنُ الرِّبَا لَا تَفْعَلْ وَلَكِنْ إِذَا أَرَدْتَ أَنْ تَشْتَرِيَ فَبِعِ التَّمرَ ببَيْعٍ آخر ثمَّ اشْتَرِ بِهِ»
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir marta Bilol Paygʻambar ﷺ ga Barniy (degan aʼlo navli) xurmo keltirdi va Paygʻambar ﷺ undan: «Bularni qaerdan keltirding?» — deb soʻradilar. Bilol: «Menda past navli xurmo bor edi va men — Paygʻambar ﷺ ga (taom uchun) berishni (xohlab) — uning ikki soʼini Barniy (xurmo)ning bir soʼiga ayirboshladim», — dedi. Shunda Paygʻambar ﷺ: «Ehtiyot boʻl! Ehtiyot boʻl! Bu — albatta ribo(dir)! Bu — albatta ribo(dir)! Bunday qilma; balki (aʼlo navli xurmo) sotib olmoqchi boʻlsang, (past navli) xurmoni (avval) pulga sot, soʻng oʻsha pulga (aʼlo navli) xurmo sotib ol», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир марта Билол Пайғамбар ﷺ га Барний (деган аъло навли) хурмо келтирди ва Пайғамбар ﷺ ундан: «Буларни қаэрдан келтирдинг?» — деб сўрадилар. Билол: «Менда паст навли хурмо бор эди ва мен — Пайғамбар ﷺ га (таом учун) беришни (хоҳлаб) — унинг икки сўини Барний (хурмо)нинг бир сўига айирбошладим», — деди. Шунда Пайғамбар ﷺ: «Эҳтиёт бўл! Эҳтиёт бўл! Бу — албатта рибо(дир)! Бу — албатта рибо(дир)! Бундай қилма; балки (аъло навли хурмо) сотиб олмоқчи бўлсанг, (паст навли) хурмони (аввал) пулга сот, сўнг ўша пулга (аъло навли) хурмо сотиб ол», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ لِبْسَتَيْنِ وَعَنْ بَيْعَتَيْنِ: نَهَى عَنِ الْمُلَامَسَةِ والمُنابذَةِ فِي البيعِ وَالْمُلَامَسَةُ: لَمْسُ الرَّجُلِ ثَوْبَ الْآخَرِ بِيَدِهِ بِاللَّيْلِ أَو بالنَّهارِ وَلَا يقْلِبُه إِلَّا بِذَلِكَ وَالْمُنَابَذَةُ: أَنْ يَنْبِذَ الرَّجُلُ إِلَى الرَّجُلِ بِثَوْبِهِ وَيَنْبِذَ الْآخَرُ ثَوْبَهُ وَيَكُونُ ذَلِكَ بَيْعَهُمَا عَنْ غَيْرِ نَظَرٍ وَلَا تَرَاضٍ وَاللِّبْسَتَيْنِ: اشْتِمَالُ الصَّمَّاءِ وَالصَّمَّاءُ: أَنْ يَجْعَلَ ثَوْبَهُ عَلَى أَحَدِ عَاتِقَيْهِ فَيَبْدُوَ أَحَدُ شِقَّيْهِ لَيْسَ عَلَيْهِ ثَوْبٌ وَاللِّبْسَةُ الْأُخْرَى: احْتِبَاؤُهُ بِثَوْبِهِ وَهُوَ جَالِسٌ ليسَ على فرجه مِنْهُ شَيْء
(Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ ikki xil kiyinishdan va ikki xil savdodan qaytardilar. (U zot) savdoda mulomasa va munobazadan qaytardilar: mulomasa — kishining boshqa birovning kiyimini kechasi yoki kunduzi qoʻli bilan ushlashi va uni (faqat) shu (ushlash) bilangina (xarid qilingan hisoblab), boshqa qaramasligidir; munobaza esa — bir kishi oʻz kiyimini boshqa kishiga irgʻitishi, boshqasi ham oʻz kiyimini irgʻitishi va — koʻrmay hamda rozilashmay — shu ularning savdosi boʻlib qolishidir. Ikki (taqiqlangan) kiyinish (usuli) esa: biri — ishtimol as-samma, yaʼni kishining oʻz kiyimini ikki yelkasidan biriga tashlab, ikki tomonidan biri — ustida kiyim boʻlmay — ochilib qolishidir; ikkinchi kiyinish — uning oʻtirgan holda oʻz kiyimi bilan tizzalarini quchoqlab oʻranishidir (ihtibo), avrati ustida undan hech narsa boʻlmaydi.(Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ икки хил кийинишдан ва икки хил савдодан қайтардилар. (У зот) савдода муломаса ва мунобазадан қайтардилар: муломаса — кишининг бошқа бировнинг кийимини кечаси ёки кундузи қўли билан ушлаши ва уни (фақат) шу (ушлаш) билангина (харид қилинган ҳисоблаб), бошқа қарамаслигидир; мунобаза эса — бир киши ўз кийимини бошқа кишига ирғитиши, бошқаси ҳам ўз кийимини ирғитиши ва — кўрмай ҳамда розилашмай — шу уларнинг савдоси бўлиб қолишидир. Икки (тақиқланган) кийиниш (усули) эса: бири — иштимол ас-самма, яъни кишининг ўз кийимини икки елкасидан бирига ташлаб, икки томонидан бири — устида кийим бўлмай — очилиб қолишидир; иккинчи кийиниш — унинг ўтирган ҳолда ўз кийими билан тиззаларини қучоқлаб ўранишидир (иҳтибо), аврати устида ундан ҳеч нарса бўлмайди.
عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ أَسْلَفَ فِي شَيْءٍ فَلَا يَصْرِفْهُ إِلَى غَيْرِهِ قَبْلَ أَنْ يَقْبِضَهُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim biror narsaga oldindan (haq toʻlab) salaf qilsa, uni (qabul qilib olishidan oldin) boshqasiga oʻtkazmasin.»Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким бирор нарсага олдиндан (ҳақ тўлаб) салаф қилса, уни (қабул қилиб олишидан олдин) бошқасига ўтказмасин.»
وَعَن أبي سعيد قَالَ: أُصِيبَ رَجُلٌ فِي عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ثِمَارٍ ابْتَاعَهَا فَكَثُرَ دينه فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «تَصَدَّقُوا عَلَيْهِ» فَتَصَّدَّقَ النَّاسُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَبْلُغْ ذَلِك وَفَاء دينه فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِغُرَمَائِهِ «خُذُوا مَا وَجَدْتُمْ وَلَيْسَ لَكُمْ إِلَّا ذَلِك» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonida bir kishi sotib olgan mevalarida zarar koʻrdi va qarzi koʻpaydi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Unga sadaqa qilinglar», dedilar. Odamlar unga sadaqa qilishdi, ammo bu uning qarzini uzishga yetmadi. Shunda Rasululloh ﷺ uning qarzdorlariga (haq talab qilganlarga): «Topganingizni olinglar, sizlar uchun bundan boshqa narsa yoʻq», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонида бир киши сотиб олган меваларида зарар кўрди ва қарзи кўпайди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унга садақа қилинглар», дедилар. Одамлар унга садақа қилишди, аммо бу унинг қарзини узишга етмади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унинг қарздорларига (ҳақ талаб қилганларга): «Топганингизни олинглар, сизлар учун бундан бошқа нарса йўқ», дедилар.
وَعَن أبي سعيد الْخُدْرِيّ: أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَدَ دِينَارًا فَأتى بِهِ فَاطِمَة رَضِي الله عَنْهَا فَسَأَلَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «هَذَا رِزْقُ اللَّهِ» فَأَكَلَ مِنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأكل عَليّ وَفَاطِمَة رَضِي الله عَنْهُمَا فَلَمَّا كَانَ بَعْدَ ذَلِكَ أَتَتِ امْرَأَةٌ تَنْشُدُ الدِّينَارَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا عَلِيُّ أَدِّ الدِّينَارَ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ali ibn Abu Tolib bir dinor topib oldi va uni Fotimaga keltirdi. Fotima u haqida Rasululloh ﷺdan soʻradi. Shunda u zot: «U Alloh azza va jallaning rizqidir», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ undan (uning evaziga olingan taomdan) yedilar, Ali bilan Fotima ham yedilar. Shundan keyin u zotning huzurlariga bir ayol dinorni soʻrab faryod qilib keldi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ey Ali, dinorni (egasiga) topshir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Али ибн Абу Толиб бир динор топиб олди ва уни Фотимага келтирди. Фотима у ҳақида Расулуллоҳ ﷺдан сўради. Шунда у зот: «У Аллоҳ азза ва жалланинг ризқидир», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ундан (унинг эвазига олинган таомдан) едилар, Али билан Фотима ҳам едилар. Шундан кейин у зотнинг ҳузурларига бир аёл динорни сўраб фарёд қилиб келди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Али, динорни (эгасига) топшир», дедилар.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «إِنَّ الدُّنْيَا حُلْوَةٌ خَضِرَةٌ وَإِنَّ اللَّهَ مُسْتَخْلِفُكُمْ فِيهَا فَيَنْظُرُ كَيْفَ تَعْمَلُونَ فَاتَّقُوا الدُّنْيَا وَاتَّقُوا النِّسَاءَ فَإِنَّ أَوَّلَ فِتْنَةِ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَانَتْ فِي النِّسَاء» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, dunyo shirin va koʻm-koʻkdir. Va albatta, Alloh sizlarni unda oʻrinbosar qiluvchidir; bas, U qanday amal qilishlaringizga nazar soladi. Shu sababli dunyodan ehtiyot boʻlinglar va ayollardan ehtiyot boʻlinglar; chunki Bani Isroilning birinchi fitnasi ayollar (sababidan) boʻlgan edi», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, дунё ширин ва кўм-кўкдир. Ва албатта, Аллоҳ сизларни унда ўринбосар қилувчидир; бас, У қандай амал қилишларингизга назар солади. Шу сабабли дунёдан эҳтиёт бўлинглар ва аёллардан эҳтиёт бўлинглар; чунки Бани Исроилнинг биринчи фитнаси аёллар (сабабидан) бўлган эди», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يَنْظُرُ الرَّجُلُ إِلَى عَوْرَةِ الرَّجُلِ وَلَا الْمَرْأَةُ إِلَى عَوْرَةِ الْمَرْأَةِ وَلَا يُفْضِي الرَّجُلُ إِلَى الرَّجُلِ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ وَلَا تُفْضِي الْمَرْأَةُ إِلَى الْمَرْأَةِ فِي ثوب وَاحِد» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Erkak boshqa erkakning avratiga, ayol boshqa ayolning avratiga qaramasin; erkak bitta (bir) yopinchiq ostida boshqa erkakka, ayol bitta yopinchiq ostida boshqa ayolga (yalangʻoch) tegmasin».Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Эркак бошқа эркакнинг авратига, аёл бошқа аёлнинг авратига қарамасин; эркак битта (бир) ёпинчиқ остида бошқа эркакка, аёл битта ёпинчиқ остида бошқа аёлга (яланғоч) тегмасин».
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ حُنَيْنٍ بَعَثَ جَيْشًا إِلَى أَوْطَاسٍ فَلَقُوا عَدُوًّا فَقَاتَلُوهُمْ فَظَهَرُوا عَلَيْهِمْ وَأَصَابُوا لَهُمْ سَبَايَا فَكَأَنَّ نَاسًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَحَرَّجُوا مِنْ غِشْيَانِهِنَّ مِنْ أَجْلِ أَزْوَاجِهِنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي ذَلِكَ (وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ النِّسَاء إِلَّا مَا ملكت أَيْمَانكُم) أَيْ فَهُنَّ لَهُمْ حَلَالٌ إِذَا انْقَضَتْ عِدَّتُهُنَّ. رَوَاهُ مُسلم
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Hunayn kuni Avtos (tomon)ga bir qoʻshin joʻnatdilar. Ular dushman bilan uchrashib, ular bilan jang qildilar va ularning ustidan gʻolib chiqib, ulardan (ayrim) asiralarni qoʻlga kiritdilar. Rasululloh ﷺ ning ashoblaridan baʼzi kishilar bu (asira)larning erlari mushriklardan boʻlgani sababli ular bilan yaqinlik qilishdan tortinib qoldilar. Shunda Alloh azza va jalla bu haqda: {Erli ayollar (ham harom qilindi), faqat qoʻlingizga (asir tushib) molik boʻlganlaringiz bundan mustasno} (Niso 24), — yaʼni iddalari tugaganda ular sizlar uchun haloldir, deb nozil qildi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Ҳунайн куни Автос (томон)га бир қўшин жўнатдилар. Улар душман билан учрашиб, улар билан жанг қилдилар ва уларнинг устидан ғолиб чиқиб, улардан (айрим) асираларни қўлга киритдилар. Расулуллоҳ ﷺ нинг ашобларидан баъзи кишилар бу (асира)ларнинг эрлари мушриклардан бўлгани сабабли улар билан яқинлик қилишдан тортиниб қолдилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла бу ҳақда: {Эрли аёллар (ҳам ҳаром қилинди), фақат қўлингизга (асир тушиб) молик бўлганларингиз бундан мустасно} (Нисо 24), — яъни иддалари тугаганда улар сизлар учун ҳалолдир, деб нозил қилди.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ: خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةِ بَنِي الْمُصْطَلِقِ فَأَصَبْنَا سَبْيًا مِنْ سَبْيِ الْعَرَب فاشتهينا النِّسَاء واشتدت عَلَيْنَا الْعُزْبَةُ وَأَحْبَبْنَا الْعَزْلَ فَأَرَدْنَا أَنْ نَعْزِلَ وَقُلْنَا: نَعْزِلُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ؟ فَسَأَلْنَاهُ عَن ذَلِك فَقَالَ: «مَا عَلَيْكُمْ أَلَّا تَفْعَلُوا مَا مِنْ نَسَمَةٍ كَائِنَةٍ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ إِلَّا وَهِيَ كَائِنَةٌ»
(Ibn Muhayriz aytdi:) Men masjidga kirib, Abu Saʼid al-Xudriyni koʻrdim va uning yoniga oʻtirib, undan azl (jimoda toʻkmaslik) haqida soʻradim. Abu Saʼid: «Biz Rasululloh ﷺ bilan Bani Mustaliq gʻazotida chiqdik va arab asirlaridan asir (oʻljaga) ega boʻldik. Bizda ayollarga ishtaha (ehtiyoj) tugʻ ildi, (uzoq) yolgʻizlik (sahroda) bizga ogʻir keldi, biz azlni yaxshi koʻrib (qilmoqchi boʻldik). Biz: ‹Rasululloh ﷺ oramizda turganlarida, undan soʻramasdan azl qilamizmi?› dedik. Soʻng u zotdan bu haqda soʻradik. U zot: ‹Buni qilmasangiz, sizga (zarar) yoʻq; qiyomatgacha boʻladigan har bir jon — albatta (Alloh taqdirida) boʻ ladi (azl uni toʻsib qololmaydi)› dedilar», dedi.(Ибн Муҳайриз айтди:) Мен масжидга кириб, Абу Саъид ал-Худрийни кўрдим ва унинг ёнига ўтириб, ундан азл (жимода тўкмаслик) ҳақида сўрадим. Абу Саъид: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан Бани Мусталиқ ғазотида чиқдик ва араб асирларидан асир (ўлжага) эга бўлдик. Бизда аёлларга иштаҳа (эҳтиёж) туғ илди, (узоқ) ёлғизлик (саҳрода) бизга оғир келди, биз азлни яхши кўриб (қилмоқчи бўлдик). Биз: ‹Расулуллоҳ ﷺ орамизда турганларида, ундан сўрамасдан азл қиламизми?› дедик. Сўнг у зотдан бу ҳақда сўрадик. У зот: ‹Буни қилмасангиз, сизга (зарар) йўқ; қиёматгача бўладиган ҳар бир жон — албатта (Аллоҳ тақдирида) бў лади (азл уни тўсиб қололмайди)› дедилар», деди.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِنَّ أَعْظَمَ الْأَمَانَةِ عِنْدَ اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " وَفِي رِوَايَةٍ: إِنَّ مِنْ أَشَرِّ النَّاسِ عِنْدَ اللَّهِ مَنْزِلَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ الرَّجُلُ يُفْضِي إِلَى امْرَأَتِهِ وَتُفْضِي إِلَيْهِ ثمَّ ينشر سرها ". رَوَاهُ مُسلم
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kunida Alloh nazdida manzilati eng yomon kishilardan biri — xotini bilan qoʻshilgan, xotini ham u bilan qoʻshilgan, soʻngra uning sirini yoyadigan kishidir», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат кунида Аллоҳ наздида манзилати энг ёмон кишилардан бири — хотини билан қўшилган, хотини ҳам у билан қўшилган, сўнгра унинг сирини ёядиган кишидир», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ: جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ عِنْده فَقَالَت: زَوْجِي صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ يَضْرِبُنِي إِذَا صَلَّيْتُ وَيُفَطِّرُنِي إِذَا صُمْتُ وَلَا يُصَلِّي الْفَجْرَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ قَالَ: وَصَفْوَانُ عِنْدَهُ قَالَ: فَسَأَلَهُ عَمَّا قَالَت فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمَّا قَوْلُهَا: يَضْرِبُنِي إِذَا صَلَّيْتُ فَإِنَّهَا تَقْرَأُ بِسُورَتَيْنِ وَقَدْ نَهَيْتُهَا قَالَ: فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَوْ كَانَتْ سُورَةً وَاحِدَةً لَكَفَتِ النَّاسَ» . قَالَ: وَأَمَّا قَوْلُهَا يُفَطِّرُنِي إِذَا صُمْتُ فَإِنَّهَا تَنْطَلِقُ تَصُوم وَأَنا رجل شَاب فَلَا أَصْبِر فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَصُومُ امْرَأَةٌ إِلَّا بِإِذْنِ زَوْجِهَا» وَأَمَّا قَوْلُهَا: إِنِّي لَا أُصَلِّي حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَإنَّا أهل بَيت قد عرف لنا ذَاك لَا نَكَادُ نَسْتَيْقِظُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ قَالَ: «فَإِذَا اسْتَيْقَظْتَ يَا صَفْوَانُ فَصَلِّ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَابْن مَاجَه
Abu Said (al-Xudriy) (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Biz Paygʻambar ﷺ ning huzurlarida turganimizda, bir ayol u zotning oldilariga keldi va: «Yo Rasululloh, erim Safvon ibn al-Muattal namoz oʻqisam, meni uradi, roʻza tutsam, roʻzamni ochiradi va quyosh chiqquncha bomdod namozini oʻqimaydi», dedi. (Roviy) aytdi: Safvon esa u zotning huzurlarida edi. (Roviy) aytdi: Shunda u zot Safvondan ayol aytgan narsalar haqida soʻradilar. Safvon: «Yo Rasululloh, uning ‹namoz oʻqisam, meni uradi› degan soʻziga kelsak, u (bir rakatda) ikkita sura oʻqiydi, men esa unga (bundan) qaytargan edim», dedi. (Roviy) aytdi: Shunda u zot: «Agar bitta sura boʻlsa, odamlarga kifoya qiladi», dedilar. (Safvon dedi:) «Uning ‹roʻzamni ochiradi› degan soʻziga kelsak, u (mendan soʻramay) borib roʻza tutadi, men esa yosh yigit kishiman, sabr qila olmayman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ oʻsha kuni: «Ayol kishi eri iznisiz roʻza tutmasin», dedilar. (Safvon dedi:) «Uning ‹quyosh chiqquncha namoz oʻqimayman› degan soʻziga kelsak, biz shunday bir xonadon ahllarimizki, bu bilan tanilganmiz — quyosh chiqquncha deyarli uygʻonmaymiz», dedi. U zot: «Uygʻonganingda namoz oʻqi», dedilar. Abu Dovud aytdi: Buni Hammod — yaʼni ibn Salama — Humayd yoki Sobitdan, u Abul Mutavakkildan rivoyat qilgan.Абу Саид (ал-Худрий) (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Биз Пайғамбар ﷺ нинг ҳузурларида турганимизда, бир аёл у зотнинг олдиларига келди ва: «Ё Расулуллоҳ, эрим Сафвон ибн ал-Муаттал намоз ўқисам, мени уради, рўза тутсам, рўзамни очиради ва қуёш чиққунча бомдод намозини ўқимайди», деди. (Ровий) айтди: Сафвон эса у зотнинг ҳузурларида эди. (Ровий) айтди: Шунда у зот Сафвондан аёл айтган нарсалар ҳақида сўрадилар. Сафвон: «Ё Расулуллоҳ, унинг ‹намоз ўқисам, мени уради› деган сўзига келсак, у (бир ракатда) иккита сура ўқийди, мен эса унга (бундан) қайтарган эдим», деди. (Ровий) айтди: Шунда у зот: «Агар битта сура бўлса, одамларга кифоя қилади», дедилар. (Сафвон деди:) «Унинг ‹рўзамни очиради› деган сўзига келсак, у (мендан сўрамай) бориб рўза тутади, мен эса ёш йигит кишиман, сабр қила олмайман», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ўша куни: «Аёл киши эри изнисиз рўза тутмасин», дедилар. (Сафвон деди:) «Унинг ‹қуёш чиққунча намоз ўқимайман› деган сўзига келсак, биз шундай бир хонадон аҳлларимизки, бу билан танилганмиз — қуёш чиққунча деярли уйғонмаймиз», деди. У зот: «Уйғонганингда намоз ўқи», дедилар. Абу Довуд айтди: Буни Ҳаммод — яъни ибн Салама — Ҳумайд ёки Собитдан, у Абул Мутаваккилдан ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا ضَرَبَ أَحَدُكُمْ خَادِمَهُ فَذَكَرَ اللَّهَ فَارْفَعُوا أَيْدِيَكُمْ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَالْبَيْهَقِيُّ فِي شُعَبِ الْإِيمَانِ لَكِنْ عِنْدَهُ «فَلْيُمْسِكْ» بدل «فارفعوا أَيْدِيكُم»
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz oʻz xizmatchisini urayotganida, u Allohni zikr qilsa, qoʻllaringizni koʻtaringlar (uravermanglar)», dedilar. Abu Iso aytdi: Abu Horun al-Abdiyning ismi Umora ibn Juvayndir. Abu Bakr al-Attor aytdi: Ali ibn al-Madiniy aytdi: Yahyo ibn Said aytdi: Shuʼba Abu Horun al-Abdiyni zaif sanagan. Yahyo aytdi: Ibn Avn vafot etguniga qadar Abu Horundan rivoyat qilib keldi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз ўз хизматчисини ураётганида, у Аллоҳни зикр қилса, қўлларингизни кўтаринглар (ураверманглар)», дедилар. Абу Исо айтди: Абу Ҳорун ал-Абдийнинг исми Умора ибн Жувайндир. Абу Бакр ал-Аттор айтди: Али ибн ал-Мадиний айтди: Яҳё ибн Саид айтди: Шуъба Абу Ҳорун ал-Абдийни заиф санаган. Яҳё айтди: Ибн Авн вафот этгунига қадар Абу Ҳорундан ривоят қилиб келди.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اجْتَهَدَ فِي الْيَمِينِ قَالَ: «لَا وَالَّذِي نفس أَبُو الْقَاسِم بِيَدِهِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Ahmad ibn Hanbal bizga aytdiki, Vakiʼ bizga aytdiki, Ikrima ibn Ammor bizga aytdiki, u Osim ibn Shumayxdan, u Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qildi. U aytdi: «Rasululloh ﷺ qasamni qattiq ichmoqchi boʻlganlarida: ‹Abulqosimning joni Qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasam›, der edilar».Аҳмад ибн Ҳанбал бизга айтдики, Вакиъ бизга айтдики, Икрима ибн Аммор бизга айтдики, у Осим ибн Шумайхдан, у Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилди. У айтди: «Расулуллоҳ ﷺ қасамни қаттиқ ичмоқчи бўлганларида: ‹Абулқосимнинг жони Қўлида бўлган Зот билан қасам›, дер эдилар».
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَكُونُ أُمَّتِي فِرْقَتَيْنِ فَيَخْرُجُ مِنْ بَيْنِهِمَا مَارِقَةٌ يَلِي قَتْلَهُمْ أولاهم بِالْحَقِّ» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ummatim ikki firqaga boʻlinadi, ularning oʻrtasidan bir adashgan toifa chiqadi. Ularni oʻldirishni ikki firqaning haqqa yaqinrogʻi oʻz zimmasiga oladi», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Умматим икки фирқага бўлинади, уларнинг ўртасидан бир адашган тоифа чиқади. Уларни ўлдиришни икки фирқанинг ҳаққа яқинроғи ўз зиммасига олади», дедилар. Муслим ривоят қилган.
وَعَن أبي سعيدٍ الخدريِّ قَالَ: كانَ عندَنا خَمْرٌ لِيَتِيمٍ فَلَمَّا نَزَلَتِ (الْمَائِدَةُ) سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهُ وَقُلْتُ: إِنَّه ليَتيمٍ فَقَالَ: «أهْريقوهُ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) aytadi: Bizning oldimizda bir yetimga tegishli xamr (vino) bor edi. Moida (surasi) nozil boʻlganida men Rasululloh ﷺdan u haqida soʻradim va: «U bir yetimnikidir», dedim. U zot: «Uni toʻkib tashlanglar», dedilar. Bu bobda Anas ibn Molikdan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Abu Saidning hadisi hasan hadisdir. Bunga oʻxshash (rivoyat) Nabiy ﷺdan boshqa yoʻllar bilan ham rivoyat qilingan. Baʼzi ilm ahli shunga (amal qilib) aytdilar va xamrni sirka qilib olishni makruh sanadilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) айтади: Бизнинг олдимизда бир етимга тегишли хамр (вино) бор эди. Моида (сураси) нозил бўлганида мен Расулуллоҳ ﷺдан у ҳақида сўрадим ва: «У бир етимникидир», дедим. У зот: «Уни тўкиб ташланглар», дедилар. Бу бобда Анас ибн Моликдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Абу Саиднинг ҳадиси ҳасан ҳадисдир. Бунга ўхшаш (ривоят) Набий ﷺдан бошқа йўллар билан ҳам ривоят қилинган. Баъзи илм аҳли шунга (амал қилиб) айтдилар ва хамрни сирка қилиб олишни макруҳ санадилар.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا بُويِعَ لِخَلِيفَتَيْنِ فاقتُلوا الآخِرَ منهُما» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ikki xalifaga bayʼat qilinsa, ulardan keyingisini oʻldiringlar», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Икки халифага байъат қилинса, улардан кейингисини ўлдиринглар», — дедилар.