حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " تَفْضُلُ صَلاَةُ الْجَمِيعِ صَلاَةَ أَحَدِكُمْ وَحْدَهُ بِخَمْسٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا، وَتَجْتَمِعُ مَلاَئِكَةُ اللَّيْلِ وَمَلاَئِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلاَةِ الْفَجْرِ ". ثُمَّ يَقُولُ أَبُو هُرَيْرَةَ فَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ [quran sura="17" aya_start="78" aya_end="78"]{إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُودًا}
Abu Salama ibn Abdurrahmon (Abu Hurayradan) rivoyat qiladi: Abu Hurayra: «Men Rasululloh ﷺ ning shunday deganini eshitdim: ‹Jamoat namozi yakka oʻqilgan namozdan yigirma besh barobar koʻproq savoblidir. Tungi farishtalar va kunduzgi farishtalar bomdod namozi paytida (bir-biriga) yigʻiladi›», — dedi. Soʻng Abu Hurayra qoʻshimcha qildi: «Xohlasangiz, ‹Albatta, bomdod (namozi)ning Qurʼon tilovati guvohlik qilingan(dir)› (Isro, 78) — degan (oyatni) oʻqing».Абу Салама ибн Абдурраҳмон (Абу Ҳурайрадан) ривоят қилади: Абу Ҳурайра: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганини эшитдим: ‹Жамоат намози якка ўқилган намоздан йигирма беш баробар кўпроқ савоблидир. Тунги фаришталар ва кундузги фаришталар бомдод намози пайтида (бир-бирига) йиғилади›», — деди. Сўнг Абу Ҳурайра қўшимча қилди: «Хоҳласангиз, ‹Албатта, бомдод (намози)нинг Қуръон тиловати гувоҳлик қилинган(дир)› (Исро, 78) — деган (оятни) ўқинг».
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي بِهِمْ، فَيُكَبِّرُ كُلَّمَا خَفَضَ وَرَفَعَ، فَإِذَا انْصَرَفَ قَالَ إِنِّي لأَشْبَهُكُمْ صَلاَةً بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Abu Salama (Abu Hurayradan) rivoyat qiladi: Abu Hurayra bizga imomlik qilganida, har rukuʼ va (tik) turishda takbir aytar edi. Namozni tugatgach: «Mening namozim sizlarning har biringiznikidan Rasululloh ﷺ ning namoziga koʻproq oʻxshaydi», — der edi.Абу Салама (Абу Ҳурайрадан) ривоят қилади: Абу Ҳурайра бизга имомлик қилганида, ҳар рукуъ ва (тик) туришда такбир айтар эди. Намозни тугатгач: «Менинг намозим сизларнинг ҳар бирингизникидан Расулуллоҳ ﷺ нинг намозига кўпроқ ўхшайди», — дер эди.
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لأُقَرِّبَنَّ صَلاَةَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. فَكَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقْنُتُ فِي الرَّكْعَةِ الآخِرَةِ مِنْ صَلاَةِ الظُّهْرِ وَصَلاَةِ الْعِشَاءِ، وَصَلاَةِ الصُّبْحِ، بَعْدَ مَا يَقُولُ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ. فَيَدْعُو لِلْمُؤْمِنِينَ وَيَلْعَنُ الْكُفَّارَ.
Abu Salama (Abu Hurayradan) rivoyat qiladi: Abu Hurayra: «Shubhasiz, mening namozim Paygʻambar ﷺ ning namoziga oʻxshaydi», — dedi. Abu Hurayra peshin, xufton va bomdod namozlarining soʻnggi rakatida ‹Samiʼalloohu liman hamidah› degandan keyin qunut oʻqir edi. U moʻminlar uchun magʻfirat soʻrar va kofirlarga laʼnat aytar edi.Абу Салама (Абу Ҳурайрадан) ривоят қилади: Абу Ҳурайра: «Шубҳасиз, менинг намозим Пайғамбар ﷺ нинг намозига ўхшайди», — деди. Абу Ҳурайра пешин, хуфтон ва бомдод намозларининг сўнгги ракатида ‹Самиъаллооҳу лиман ҳамидаҳ› дегандан кейин қунут ўқир эди. У мўминлар учун мағфират сўрар ва кофирларга лаънат айтар эди.
حَدَّثَنَا مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ انْطَلَقْتُ إِلَى أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فَقُلْتُ أَلاَ تَخْرُجُ بِنَا إِلَى النَّخْلِ نَتَحَدَّثْ فَخَرَجَ. فَقَالَ قُلْتُ حَدِّثْنِي مَا، سَمِعْتَ مِنَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ. قَالَ اعْتَكَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشْرَ الأُوَلِ مِنْ رَمَضَانَ، وَاعْتَكَفْنَا مَعَهُ، فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ إِنَّ الَّذِي تَطْلُبُ أَمَامَكَ. فَاعْتَكَفَ الْعَشْرَ الأَوْسَطَ، فَاعْتَكَفْنَا مَعَهُ، فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ إِنَّ الَّذِي تَطْلُبُ أَمَامَكَ. فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَطِيبًا صَبِيحَةَ عِشْرِينَ مِنْ رَمَضَانَ فَقَالَ " مَنْ كَانَ اعْتَكَفَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلْيَرْجِعْ، فَإِنِّي أُرِيتُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ، وَإِنِّي نُسِّيتُهَا، وَإِنَّهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ فِي وِتْرٍ، وَإِنِّي رَأَيْتُ كَأَنِّي أَسْجُدُ فِي طِينٍ وَمَاءٍ ". وَكَانَ سَقْفُ الْمَسْجِدِ جَرِيدَ النَّخْلِ وَمَا نَرَى فِي السَّمَاءِ شَيْئًا، فَجَاءَتْ قَزْعَةٌ فَأُمْطِرْنَا، فَصَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى رَأَيْتُ أَثَرَ الطِّينِ وَالْمَاءِ عَلَى جَبْهَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَرْنَبَتِهِ تَصْدِيقَ رُؤْيَاهُ.
Abu Salama (Abu Saiddan) rivoyat qiladi: Bir kuni men Abu Said al-Xudriyning oldiga borib: «Xurmozorga borib, suhbatlashmaymizmi?» — dedim. Bas, Abu Said chiqdi va men undan: «Paygʻambar ﷺ dan Qadr kechasi haqida nima eshitgan boʻlsang, menga ayt», — dedim. Abu Said: «Bir kuni Rasululloh ﷺ Ramazon oyining birinchi oʻn kunida iʼtikof qildilar, biz ham u zot bilan shunday qildik. Jabroil u zotga kelib: ‹Sen izlayotgan kecha oldingda (hali kelmadi)›, — dedi. Bas, Paygʻambar ﷺ Ramazon oyining oʻrtadagi (ikkinchi) oʻn kunida iʼtikof qildilar, biz ham u zot bilan iʼtikof qildik. Jabroil u zotga kelib: ‹Sen izlayotgan kecha oldingda (hali kelmadi)›, — dedi. Ramazonning yigirmanchi (kuni) ertalabida Paygʻambar ﷺ xutba qilib: ‹Kim men bilan iʼtikof qilgan boʻlsa, davom ettirsin. Menga Qadr kechasi koʻrsatildi, lekin men uning (aniq) kunini unutdim; u soʻnggi oʻn kechaning toq kechalarida(dir). Tushimda oʻzimni loy va suvda sajda qilayotgan holda koʻrdim›, — dedilar. Oʻsha kunlarda masjidning tomi xurmo shoxlaridan (qilingan) edi. Oʻsha paytda osmon ochiq, hech bulut koʻrinmas edi; lekin toʻsatdan bir bulut kelib, yomgʻir yogʻdi. Paygʻambar ﷺ bizga imomlik qildilar va men Rasululloh ﷺ ning peshanasi va burni ustida loy izini koʻrdim. Bas, bu — oʻsha tushning tasdigʻi edi», — dedi.Абу Салама (Абу Саиддан) ривоят қилади: Бир куни мен Абу Саид ал-Худрийнинг олдига бориб: «Хурмозорга бориб, суҳбатлашмаймизми?» — дедим. Бас, Абу Саид чиқди ва мен ундан: «Пайғамбар ﷺ дан Қадр кечаси ҳақида нима эшитган бўлсанг, менга айт», — дедим. Абу Саид: «Бир куни Расулуллоҳ ﷺ Рамазон ойининг биринчи ўн кунида иътикоф қилдилар, биз ҳам у зот билан шундай қилдик. Жаброил у зотга келиб: ‹Сен излаётган кеча олдингда (ҳали келмади)›, — деди. Бас, Пайғамбар ﷺ Рамазон ойининг ўртадаги (иккинчи) ўн кунида иътикоф қилдилар, биз ҳам у зот билан иътикоф қилдик. Жаброил у зотга келиб: ‹Сен излаётган кеча олдингда (ҳали келмади)›, — деди. Рамазоннинг йигирманчи (куни) эрталабида Пайғамбар ﷺ хутба қилиб: ‹Ким мен билан иътикоф қилган бўлса, давом эттирсин. Менга Қадр кечаси кўрсатилди, лекин мен унинг (аниқ) кунини унутдим; у сўнгги ўн кечанинг тоқ кечаларида(дир). Тушимда ўзимни лой ва сувда сажда қилаётган ҳолда кўрдим›, — дедилар. Ўша кунларда масжиднинг томи хурмо шохларидан (қилинган) эди. Ўша пайтда осмон очиқ, ҳеч булут кўринмас эди; лекин тўсатдан бир булут келиб, ёмғир ёғди. Пайғамбар ﷺ бизга имомлик қилдилар ва мен Расулуллоҳ ﷺ нинг пешанаси ва бурни устида лой изини кўрдим. Бас, бу — ўша тушнинг тасдиғи эди», — деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ كَيْفَ كَانَتْ صَلاَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَمَضَانَ فَقَالَتْ مَا كَانَ يَزِيدُ فِي رَمَضَانَ، وَلاَ فِي غَيْرِهَا عَلَى إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً، يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلاَ تَسَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ، ثُمَّ يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلاَ تَسَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ، ثُمَّ يُصَلِّي ثَلاَثًا. فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَتَنَامُ قَبْلَ أَنْ تُوتِرَ قَالَ " يَا عَائِشَةُ إِنَّ عَيْنَىَّ تَنَامَانِ وَلاَ يَنَامُ قَلْبِي ".
Abu Salama ibn Abdurrahmon (Oishadan) rivoyat qiladi: U Oishadan: «Allohning Rasuli ﷺ ning Ramazondagi namozi qanday edi?» — deb soʻradi. U: «U zot — na Ramazonda, na boshqa (biror) oyda — oʻn bir rakatdan ortiq (namoz) oʻqimas edi. U zot toʻrt rakat oʻqir — ularning goʻzalligi va uzunligini soʻrama! — soʻng yana toʻrt (rakat) oʻqir — ularning goʻzalligi va uzunligini soʻrama! — soʻng uch rakat (vitr) oʻqir edi», — deb javob berdi. U (Oisha) qoʻshdi: «Men: ‹Yo Rasululloh, siz vitr (namozi)ni oʻqishdan oldin uxlaysizmi?› — dedim. U zot: ‹Ey Oisha! Mening koʻzlarim uxlaydi, lekin qalbim uxlamaydi›, — dedilar».Абу Салама ибн Абдурраҳмон (Оишадан) ривоят қилади: У Оишадан: «Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг Рамазондаги намози қандай эди?» — деб сўради. У: «У зот — на Рамазонда, на бошқа (бирор) ойда — ўн бир ракатдан ортиқ (намоз) ўқимас эди. У зот тўрт ракат ўқир — уларнинг гўзаллиги ва узунлигини сўрама! — сўнг яна тўрт (ракат) ўқир — уларнинг гўзаллиги ва узунлигини сўрама! — сўнг уч ракат (витр) ўқир эди», — деб жавоб берди. У (Оиша) қўшди: «Мен: ‹Ё Расулуллоҳ, сиз витр (намози)ни ўқишдан олдин ухлайсизми?› — дедим. У зот: ‹Эй Оиша! Менинг кўзларим ухлайди, лекин қалбим ухламайди›, — дедилар».
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ سَأَلْتُ أَبَا سَعِيدٍ وَكَانَ لِي صَدِيقًا فَقَالَ اعْتَكَفْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الْعَشْرَ الأَوْسَطَ مِنْ رَمَضَانَ، فَخَرَجَ صَبِيحَةَ عِشْرِينَ، فَخَطَبَنَا وَقَالَ " إِنِّي أُرِيتُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ، ثُمَّ أُنْسِيتُهَا أَوْ نُسِّيتُهَا، فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ فِي الْوَتْرِ، وَإِنِّي رَأَيْتُ أَنِّي أَسْجُدُ فِي مَاءٍ وَطِينٍ، فَمَنْ كَانَ اعْتَكَفَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلْيَرْجِعْ ". فَرَجَعْنَا وَمَا نَرَى فِي السَّمَاءِ قَزَعَةً، فَجَاءَتْ سَحَابَةٌ فَمَطَرَتْ حَتَّى سَالَ سَقْفُ الْمَسْجِدِ وَكَانَ مِنْ جَرِيدِ النَّخْلِ، وَأُقِيمَتِ الصَّلاَةُ، فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْجُدُ فِي الْمَاءِ وَالطِّينِ، حَتَّى رَأَيْتُ أَثَرَ الطِّينِ فِي جَبْهَتِهِ.
Abu Salama (Abu Saiddan) rivoyat qiladi: Men Abu Saiddan — u mening doʻstim edi — (Qadr kechasi haqida) soʻradim va u dedi: «Biz Paygʻambar ﷺ bilan Ramazon oyining oʻrta oʻn kunida eʼtikof qildik. Ramazonning yigirmanchi kuni ertalab Paygʻambar ﷺ kelib, bizga xutba aytdi va: ‹Menga (Qadr kechasining sanasi) bildirildi, lekin men uni unutdim; bas, uni Ramazon oyining oxirgi oʻn kunidagi toq kechalarda izlanglar. (Tushimda) men oʻzimni loy va suvda sajda qilayotgan holda koʻrdim. Bas, men bilan eʼtikofda boʻlgan (kishi) men bilan birga unga (eʼtikofga) qaytsin›, — dedi va biz (eʼtikofga) qaytdik. Oʻsha paytda osmonda bulutdan biror alomat yoʻq edi, lekin toʻsatdan bir bulut keldi va yomgʻir yogʻdi — to yomgʻir suvi masjidning — xurmo barglari poyasidan (yasalgan) — tomidan oʻta boshlaguncha. Soʻng namoz (jamoat bilan) oʻqildi va men Allohning Rasuli ﷺ ning loy va suvda sajda qilayotganini koʻrdim hamda u zotning peshanasida loy izlarini koʻrdim».Абу Салама (Абу Саиддан) ривоят қилади: Мен Абу Саиддан — у менинг дўстим эди — (Қадр кечаси ҳақида) сўрадим ва у деди: «Биз Пайғамбар ﷺ билан Рамазон ойининг ўрта ўн кунида эътикоф қилдик. Рамазоннинг йигирманчи куни эрталаб Пайғамбар ﷺ келиб, бизга хутба айтди ва: ‹Менга (Қадр кечасининг санаси) билдирилди, лекин мен уни унутдим; бас, уни Рамазон ойининг охирги ўн кунидаги тоқ кечаларда изланглар. (Тушимда) мен ўзимни лой ва сувда сажда қилаётган ҳолда кўрдим. Бас, мен билан эътикофда бўлган (киши) мен билан бирга унга (эътикофга) қайцин›, — деди ва биз (эътикофга) қайтдик. Ўша пайтда осмонда булутдан бирор аломат йўқ эди, лекин тўсатдан бир булут келди ва ёмғир ёғди — то ёмғир суви масжиднинг — хурмо барглари поясидан (ясалган) — томидан ўта бошлагунча. Сўнг намоз (жамоат билан) ўқилди ва мен Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг лой ва сувда сажда қилаётганини кўрдим ҳамда у зотнинг пешанасида лой изларини кўрдим».
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ، سَمِعَ هَارُونَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ سَأَلْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ ـ رضى الله عنه ـ قُلْتُ هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ قَالَ نَعَمِ، اعْتَكَفْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعَشْرَ الأَوْسَطَ مِنْ رَمَضَانَ ـ قَالَ ـ فَخَرَجْنَا صَبِيحَةَ عِشْرِينَ، قَالَ فَخَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَبِيحَةَ عِشْرِينَ فَقَالَ " إِنِّي أُرِيتُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ، وَإِنِّي نُسِّيتُهَا، فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ فِي وِتْرٍ، فَإِنِّي رَأَيْتُ أَنِّي أَسْجُدُ فِي مَاءٍ وَطِينٍ، وَمَنْ كَانَ اعْتَكَفَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلْيَرْجِعْ ". فَرَجَعَ النَّاسُ إِلَى الْمَسْجِدِ، وَمَا نَرَى فِي السَّمَاءِ قَزَعَةً ـ قَالَ ـ فَجَاءَتْ سَحَابَةٌ فَمَطَرَتْ، وَأُقِيمَتِ الصَّلاَةُ، فَسَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الطِّينِ وَالْمَاءِ، حَتَّى رَأَيْتُ الطِّينَ فِي أَرْنَبَتِهِ وَجَبْهَتِهِ.
Abu Salama ibn Abdurrahmon (Abu Saiddan) rivoyat qiladi: Men Abu Said al-Xudriydan: «Sen Allohning Rasuli ﷺ ning Qadr kechasi haqida gapirganini eshitdingmi?» — deb soʻradim. U ‹ha› (deb javob berdi) va dedi: «Bir marta biz Allohning Rasuli ﷺ bilan (Ramazon)ning oʻrta oʻn kunida eʼtikofda edik va yigirmanchi kun ertalab undan (eʼtikofdan) chiqdik; Allohning Rasuli ﷺ yigirmanchi (kun)da xutba aytdi va: ‹Menga Qadr kechasi(ning sanasi) (tushimda) bildirildi, lekin men uni unutdim. Bas, uni Ramazon oyining oxirgi oʻn kechasidagi toq kechalarda izlanglar. (Tushimda) men oʻzimni oʻsha kecha loy va suvda sajda qilayotgan holda koʻrdim. Bas, kim Allohning Rasuli ﷺ bilan eʼtikofda boʻlgan boʻlsa, unga (eʼtikofga) qaytsin›, — dedi. Odamlar masjidga (eʼtikof uchun) qaytdi. Osmonda bulutdan biror alomat yoʻq edi. Lekin toʻsatdan bir bulut kelib, yomgʻir yogʻdi. Soʻng namoz (jamoat bilan) oʻqildi va Allohning Rasuli ﷺ loy va suvda sajda qildi; men Paygʻambar ﷺ ning peshanasi va burni ustida loyni koʻrdim».Абу Салама ибн Абдурраҳмон (Абу Саиддан) ривоят қилади: Мен Абу Саид ал-Худрийдан: «Сен Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг Қадр кечаси ҳақида гапирганини эшитдингми?» — деб сўрадим. У ‹ҳа› (деб жавоб берди) ва деди: «Бир марта биз Аллоҳнинг Расули ﷺ билан (Рамазон)нинг ўрта ўн кунида эътикофда эдик ва йигирманчи кун эрталаб ундан (эътикофдан) чиқдик; Аллоҳнинг Расули ﷺ йигирманчи (кун)да хутба айтди ва: ‹Менга Қадр кечаси(нинг санаси) (тушимда) билдирилди, лекин мен уни унутдим. Бас, уни Рамазон ойининг охирги ўн кечасидаги тоқ кечаларда изланглар. (Тушимда) мен ўзимни ўша кеча лой ва сувда сажда қилаётган ҳолда кўрдим. Бас, ким Аллоҳнинг Расули ﷺ билан эътикофда бўлган бўлса, унга (эътикофга) қайцин›, — деди. Одамлар масжидга (эътикоф учун) қайтди. Осмонда булутдан бирор аломат йўқ эди. Лекин тўсатдан бир булут келиб, ёмғир ёғди. Сўнг намоз (жамоат билан) ўқилди ва Аллоҳнинг Расули ﷺ лой ва сувда сажда қилди; мен Пайғамбар ﷺ нинг пешанаси ва бурни устида лойни кўрдим».
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، كَانَتْ بَيْنَهُ وَبَيْنَ أُنَاسٍ خُصُومَةٌ، فَذَكَرَ لِعَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالَتْ يَا أَبَا سَلَمَةَ اجْتَنِبِ الأَرْضَ، فَإِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ ظَلَمَ قِيدَ شِبْرٍ مِنَ الأَرْضِ طُوِّقَهُ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ ".
Abu Salama (Oishadan) rivoyat qiladi: Uning bilan baʼzi odamlar orasida (bir parcha yer haqida) nizo boʻldi. U buni Oishaga aytganda, u (Oisha): «Ey Abu Salama! Yerni nohaq olishdan saqlan — chunki Paygʻambar ﷺ: ‹Kim birovning yeridan bir qarich (joy)ni ham (nohaq) gʻasb qilsa, uning boʻyniga oʻsha (yer) — yetti (qavat) yer(gacha) — oʻraladi›, — degan», — dedi.Абу Салама (Оишадан) ривоят қилади: Унинг билан баъзи одамлар орасида (бир парча ер ҳақида) низо бўлди. У буни Оишага айтганда, у (Оиша): «Эй Абу Салама! Ерни ноҳақ олишдан сақлан — чунки Пайғамбар ﷺ: ‹Ким бировнинг еридан бир қарич (жой)ни ҳам (ноҳақ) ғасб қилса, унинг бўйнига ўша (ер) — етти (қават) ер(гача) — ўралади›, — деган», — деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الصَّمَدِ، قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ، يَقُولُ دَخَلْتُ أَنَا وَأَخُو، عَائِشَةَ عَلَى عَائِشَةَ فَسَأَلَهَا أَخُوهَا عَنْ غُسْلِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَدَعَتْ بِإِنَاءٍ نَحْوًا مِنْ صَاعٍ، فَاغْتَسَلَتْ وَأَفَاضَتْ عَلَى رَأْسِهَا، وَبَيْنَنَا وَبَيْنَهَا حِجَابٌ.
قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَبَهْزٌ وَالْجُدِّيُّ عَنْ شُعْبَةَ قَدْرِ صَاعٍ.
Abu Salama (Oishadan) rivoyat qiladi: Men va Oishaning ukasi Oishaning oldiga bordik; u Paygʻambar ﷺ ning guslidan soʻradi. U bir soʼ (atrofida) suvli idish keltirib, gusl qildi va boshiga (suv) quydi — oʻsha paytda biz bilan uning orasida parda bor edi.Абу Салама (Оишадан) ривоят қилади: Мен ва Оишанинг укаси Оишанинг олдига бордик; у Пайғамбар ﷺ нинг гуслидан сўради. У бир сў (атрофида) сувли идиш келтириб, гусл қилди ва бошига (сув) қуйди — ўша пайтда биз билан унинг орасида парда бор эди.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، وَشَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ أَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَرْقُدُ وَهْوَ جُنُبٌ قَالَتْ نَعَمْ وَيَتَوَضَّأُ.
Abu Salama (Oishadan) rivoyat qiladi: Men Oishadan: «Paygʻambar ﷺ junub holda uxlar edilarmi?» — deb soʻradim. U: «Ha, lekin u zot (yotishdan oldin) tahorat olar edilar», — dedi.Абу Салама (Оишадан) ривоят қилади: Мен Оишадан: «Пайғамбар ﷺ жунуб ҳолда ухлар эдиларми?» — деб сўрадим. У: «Ҳа, лекин у зот (ётишдан олдин) таҳорат олар эдилар», — деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهَا " يَا عَائِشَةُ، هَذَا جِبْرِيلُ يَقْرَأُ عَلَيْكِ السَّلاَمَ ". فَقَالَتْ وَعَلَيْهِ السَّلاَمُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ. تَرَى مَا لاَ أَرَى. تُرِيدُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم.
Abu Salama (Oishadan) rivoyat qiladi: Oisha (shuni) aytdiki, Paygʻambar ﷺ unga: «Ey Oisha! Bu — Jabroil va u senga salom yoʻllayapti», — dedi. Oisha: «Unga (ham) salom boʻlsin va Allohning rahmati hamda barakotlari boʻlsin», — dedi va Paygʻambar ﷺ ga (yuzlanib): «Siz men koʻrmaydigan (narsa)ni koʻryapsiz», — dedi.Абу Салама (Оишадан) ривоят қилади: Оиша (шуни) айтдики, Пайғамбар ﷺ унга: «Эй Оиша! Бу — Жаброил ва у сенга салом йўллаяпти», — деди. Оиша: «Унга (ҳам) салом бўлсин ва Аллоҳнинг раҳмати ҳамда баракотлари бўлсин», — деди ва Пайғамбар ﷺ га (юзланиб): «Сиз мен кўрмайдиган (нарса)ни кўряпсиз», — деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ كَيْفَ كَانَتْ صَلاَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَمَضَانَ قَالَتْ مَا كَانَ يَزِيدُ فِي رَمَضَانَ وَلاَ غَيْرِهِ عَلَى إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً، يُصَلِّي أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فَلاَ تَسْأَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ، ثُمَّ يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلاَ تَسْأَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ، ثُمَّ يُصَلِّي ثَلاَثًا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ تَنَامُ قَبْلَ أَنْ تُوتِرَ قَالَ " تَنَامُ عَيْنِي وَلاَ يَنَامُ قَلْبِي ".
Abu Salama ibn Abdurrahmon (Oishadan) rivoyat qiladi: U Oishadan: «Allohning Rasuli ﷺ ning Ramazon oyidagi namozi qanday edi?» — deb soʻradi. U: «U — Ramazonda ham, boshqa oyda ham — oʻn bir rakaatdan ortiq oʻqimasdi. U toʻrt rakaat oʻqirdi — ularning goʻzalligi va uzunligini soʻrama (yaʼni juda goʻzal va uzun edi); soʻng (yana) toʻrt rakaat (oʻqirdi) — ularning goʻzalligi va uzunligini soʻrama; soʻng uch rakaat oʻqirdi. Men: ‹Yo Rasululloh! Siz vitr namozini oʻqishdan oldin uxlaysizmi?› — dedim. U: ‹Koʻzlarim uxlaydi, lekin qalbim uxlamaydi›, — dedi», — dedi.Абу Салама ибн Абдурраҳмон (Оишадан) ривоят қилади: У Оишадан: «Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг Рамазон ойидаги намози қандай эди?» — деб сўради. У: «У — Рамазонда ҳам, бошқа ойда ҳам — ўн бир ракаатдан ортиқ ўқимасди. У тўрт ракаат ўқирди — уларнинг гўзаллиги ва узунлигини сўрама (яъни жуда гўзал ва узун эди); сўнг (яна) тўрт ракаат (ўқирди) — уларнинг гўзаллиги ва узунлигини сўрама; сўнг уч ракаат ўқирди. Мен: ‹Ё Расулуллоҳ! Сиз витр намозини ўқишдан олдин ухлайсизми?› — дедим. У: ‹Кўзларим ухлайди, лекин қалбим ухламайди›, — деди», — деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَبُو سَلَمَةَ إِنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا " يَا عَائِشَ، هَذَا جِبْرِيلُ يُقْرِئُكِ السَّلاَمَ ". فَقُلْتُ وَعَلَيْهِ السَّلاَمُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، تَرَى مَا لاَ أَرَى. تُرِيدُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ bir kuni: «Ey Oisha, mana bu Jibril, senga salom yoʻllamoqda», dedilar. Men: «Va alayhis-salomu va rahmatullohi va barakotuhu, siz men koʻrmaydigan narsani koʻryapsiz», dedim — Rasululloh ﷺni nazarda tutib.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бир куни: «Эй Оиша, мана бу Жибрил, сенга салом йўлламоқда», дедилар. Мен: «Ва алайҳис-салому ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳу, сиз мен кўрмайдиган нарсани кўряпсиз», дедим — Расулуллоҳ ﷺни назарда тутиб.
حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبُو هُرَيْرَةَ جَالِسٌ عِنْدَهُ فَقَالَ أَفْتِنِي فِي امْرَأَةٍ وَلَدَتْ بَعْدَ زَوْجِهَا بِأَرْبَعِينَ لَيْلَةً. فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ آخِرُ الأَجَلَيْنِ. قُلْتُ أَنَا [quran sura="65" aya_start="4" aya_end="4"]{وَأُولاَتُ الأَحْمَالِ أَجَلُهُنَّ أَنْ يَضَعْنَ حَمْلَهُنَّ} قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَا مَعَ ابْنِ أَخِي ـ يَعْنِي أَبَا سَلَمَةَ ـ فَأَرْسَلَ ابْنُ عَبَّاسٍ غُلاَمَهُ كُرَيْبًا إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ يَسْأَلُهَا فَقَالَتْ قُتِلَ زَوْجُ سُبَيْعَةَ الأَسْلَمِيَّةِ وَهْىَ حُبْلَى، فَوَضَعَتْ بَعْدَ مَوْتِهِ بِأَرْبَعِينَ لَيْلَةً فَخُطِبَتْ فَأَنْكَحَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ أَبُو السَّنَابِلِ فِيمَنْ خَطَبَهَا.
(Abu Salama aytdi:) Bir kishi Ibn Abbosning oldigʻa keldi — Abu Hurayra (ham) uning yonida oʻ tirgan edi — va: «Eri (vafot etgach), undan keyin qirq kechada tugʻ gan bir ayol haqida menga fatvo ber», dedi. Ibn Abbos: «Ikki muddatning oxirgisi (yaʼni toʻ rt oy oʻ n kun bilan tugʻ ishning kechigi — qaysi uzoq boʻ lsa)», dedi. Men (Abu Salama): «‹Va homilador (ayol)larning iddasi — homilalarini (tugʻ ib) qoʻ yishlaridir› (Taloq surasi, 4) (degan-ku)», dedim. Abu Hurayra: «Men jiyanim — yaʼni Abu Salama — bilan (bir fikrda)man», dedi. Shunda Ibn Abbos oʻ z xizmatkori Kuraybni Ummu Salamaga — undan soʻrash uchun — yubordi. U (Ummu Salama): «Subayʼa al-Aslamiyaning eri (vafot etib) oʻ ldirildi — u homilador edi — va u (erining) oʻ limidan keyin qirq kechada tugʻ di; soʻng (unga) sovchi keldi; Rasululloh ﷺ uni (boshqaga) nikohlab berdilar; Abu Sanobil — unga sovchi kelganlardan (biri) edi», dedi.(Абу Салама айтди:) Бир киши Ибн Аббоснинг олдиға келди — Абу Ҳурайра (ҳам) унинг ёнида ў тирган эди — ва: «Эри (вафот этгач), ундан кейин қирқ кечада туғ ган бир аёл ҳақида менга фатво бер», деди. Ибн Аббос: «Икки муддатнинг охиргиси (яъни тў рт ой ў н кун билан туғ ишнинг кечиги — қайси узоқ бў лса)», деди. Мен (Абу Салама): «‹Ва ҳомиладор (аёл)ларнинг иддаси — ҳомилаларини (туғ иб) қў йишларидир› (Талоқ сураси, 4) (деган-ку)», дедим. Абу Ҳурайра: «Мен жияним — яъни Абу Салама — билан (бир фикрда)ман», деди. Шунда Ибн Аббос ў з хизматкори Курайбни Умму Саламага — ундан сўраш учун — юборди. У (Умму Салама): «Субайъа ал-Асламиянинг эри (вафот этиб) ў лдирилди — у ҳомиладор эди — ва у (эрининг) ў лимидан кейин қирқ кечада туғ ди; сўнг (унга) совчи келди; Расулуллоҳ ﷺ уни (бошқага) никоҳлаб бердилар; Абу Санобил — унга совчи келганлардан (бири) эди», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ كُنْتُ أَنَامُ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرِجْلاَىَ فِي قِبْلَتِهِ، فَإِذَا سَجَدَ غَمَزَنِي، فَقَبَضْتُ رِجْلَىَّ، فَإِذَا قَامَ بَسَطْتُهُمَا. قَالَتْ وَالْبُيُوتُ يَوْمَئِذٍ لَيْسَ فِيهَا مَصَابِيحُ.
Abu Salama (Oishadan) rivoyat qiladi: Paygʻambar ﷺ ning zavjalari Oisha dedi: «Men Rasululloh ﷺ ning oldida uxlar, oyoqlarim uning qiblasi tomonda boʻlar edi; sajdada u zot oyoqlarimni (sekin) itarar, men ularni tortar, u zot turganida esa yana uzatar edim». Oisha qoʻshimcha qildi: «Oʻsha kunlarda uylar (chiroqsiz) qorongʻi edi».Абу Салама (Оишадан) ривоят қилади: Пайғамбар ﷺ нинг завжалари Оиша деди: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг олдида ухлар, оёқларим унинг қибласи томонда бўлар эди; саждада у зот оёқларимни (секин) итарар, мен уларни тортар, у зот турганида эса яна узатар эдим». Оиша қўшимча қилди: «Ўша кунларда уйлар (чироқсиз) қоронғи эди».
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو ضَمْرَةَ، أَنَسٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِرَجُلٍ قَدْ شَرِبَ قَالَ " اضْرِبُوهُ ". قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَمِنَّا الضَّارِبُ بِيَدِهِ، وَالضَّارِبُ بِنَعْلِهِ، وَالضَّارِبُ بِثَوْبِهِ، فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ أَخْزَاكَ اللَّهُ. قَالَ " لاَ تَقُولُوا هَكَذَا لاَ تُعِينُوا عَلَيْهِ الشَّيْطَانَ ".
(Abu Salama rivoyat qildiki,) Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Paygʻambar ﷺning huzurlariga (xamr) ichgan bir kishi keltirildi. U zot: «Uni uringlar!» dedilar. Abu Hurayra aytdi: Bas, bizdan (baʼzimiz) qoʻli bilan, (baʼzimiz) kovushi bilan, (baʼzimiz) kiyimi bilan uradiganlar boʻldik. (Jazo) tugagach, qavmdan baʼzilari: «Alloh seni rasvo qilsin!» dedi. Shunda U zot: «Bunday demanglar, unga qarshi shaytonga yordam bermanglar», dedilar.(Абу Салама ривоят қилдики,) Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Пайғамбар ﷺнинг ҳузурларига (хамр) ичган бир киши келтирилди. У зот: «Уни уринглар!» дедилар. Абу Ҳурайра айтди: Бас, биздан (баъзимиз) қўли билан, (баъзимиз) ковуши билан, (баъзимиз) кийими билан урадиганлар бўлдик. (Жазо) тугагач, қавмдан баъзилари: «Аллоҳ сени расво қилсин!» деди. Шунда У зот: «Бундай деманглар, унга қарши шайтонга ёрдам берманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ، يَقُولُ لَقَدْ كُنْتُ أَرَى الرُّؤْيَا فَتُمْرِضُنِي حَتَّى سَمِعْتُ أَبَا قَتَادَةَ يَقُولُ وَأَنَا كُنْتُ لأَرَى الرُّؤْيَا تُمْرِضُنِي، حَتَّى سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الرُّؤْيَا الْحَسَنَةُ مِنَ اللَّهِ، فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ مَا يُحِبُّ فَلاَ يُحَدِّثْ بِهِ إِلاَّ مَنْ يُحِبُّ، وَإِذَا رَأَى مَا يَكْرَهُ فَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّهَا، وَمِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ وَلْيَتْفِلْ ثَلاَثًا وَلاَ يُحَدِّثْ بِهَا أَحَدًا فَإِنَّهَا لَنْ تَضُرَّهُ ".
(Abu Salama aytdi:) Men (yomon) tush koʻrar va u meni kasal (betob) qilardi — toki Abu Qatoda (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitganimcha: «Men ham (yomon) tush koʻrar, u meni kasal qilardi — toki Paygʻambar ﷺning shunday deganlarini eshitganimcha: ‹Yaxshi tush — Allohdandir; bas, biringiz oʻzi yoqtiradigan narsani koʻrsa, uni faqat oʻzi sevadigan kishigagina aytsin; oʻzi yoqtirmaydigan narsani koʻrsa, uning yomonligidan va shaytonning yomonligidan Allohga panoh tilasin, uch marta (chap tomoniga) tupursin va uni hech kimga aytmasin — shunda u (tush) unga aslo zarar qilmaydi›», dedi.(Абу Салама айтди:) Мен (ёмон) туш кўрар ва у мени касал (бетоб) қиларди — токи Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитганимча: «Мен ҳам (ёмон) туш кўрар, у мени касал қиларди — токи Пайғамбар ﷺнинг шундай деганларини эшитганимча: ‹Яхши туш — Аллоҳдандир; бас, бирингиз ўзи ёқтирадиган нарсани кўрса, уни фақат ўзи севадиган кишигагина айцин; ўзи ёқтирмайдиган нарсани кўрса, унинг ёмонлигидан ва шайтоннинг ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тиласин, уч марта (чап томонига) тупурсин ва уни ҳеч кимга айтмасин — шунда у (туш) унга асло зарар қилмайди›», деди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَتَغَنَّ بِالْقُرْآنِ ". وَزَادَ غَيْرُهُ " يَجْهَرُ بِهِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Qurʼonni chiroyli (ovoz) bilan tilovat qilmagan (kishi) bizdan emas», dedilar. Boshqasi: «(yaʼni) uni jahriy (ovoz chiqarib oʻqiydigan)», deb ziyoda qildi.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръонни чиройли (овоз) билан тиловат қилмаган (киши) биздан эмас», дедилар. Бошқаси: «(яъни) уни жаҳрий (овоз чиқариб ўқийдиган)», деб зиёда қилди.
وَحَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ يَزِيدَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّهُ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لَهَا فِي كَمْ كُفِّنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ فِي ثَلاَثَةِ أَثْوَابٍ سَحُولِيَّةٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «(Abu Salama soʻradi:) ‹Rasululloh ﷺ nechta libosga kafanlangan edilar?› (deb soʻraganimda) u: ‹Sahulga mansub uchta libosga›, dedi.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «(Абу Салама сўради:) ‹Расулуллоҳ ﷺ нечта либосга кафанланган эдилар?› (деб сўраганимда) у: ‹Саҳулга мансуб учта либосга›, деди.»
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي، سَلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - تَقُولُ كَانَ يَكُونُ عَلَىَّ الصَّوْمُ مِنْ رَمَضَانَ فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَقْضِيَهُ إِلاَّ فِي شَعْبَانَ الشُّغُلُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَوْ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Mening zimmamda ramazondan (qolgan) roʻza boʻlar, men uni faqat shaʼbon (oyi)da qazo qila olardim, Rasululloh ﷺ tufayli boʻlgan mashgʻulot sababli», — yoki: «Rasululloh ﷺ bilan (band boʻlganim sababli)», (dedi).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Менинг зиммамда рамазондан (қолган) рўза бўлар, мен уни фақат шаъбон (ойи)да қазо қила олардим, Расулуллоҳ ﷺ туфайли бўлган машғулот сабабли», — ёки: «Расулуллоҳ ﷺ билан (банд бўлганим сабабли)», (деди).
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، - قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، - عَنِ ابْنِ أَبِي لَبِيدٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ - رضى الله عنها - عَنْ صِيَامِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ كَانَ يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ قَدْ صَامَ . وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ قَدْ أَفْطَرَ . وَلَمْ أَرَهُ صَائِمًا مِنْ شَهْرٍ قَطُّ أَكْثَرَ مِنْ صِيَامِهِ مِنْ شَعْبَانَ كَانَ يَصُومُ شَعْبَانَ كُلَّهُ كَانَ يَصُومُ شَعْبَانَ إِلاَّ قَلِيلاً .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «U (shunchalik) roʻza tutardilarki, hatto biz: ‹Roʻza tutdilar›, der edik. Va (shunchalik) roʻza tutmasdilarki, hatto biz: ‹Roʻzani ochdilar›, der edik. Men u zotni Shaʼbon oyidagidan koʻproq roʻza tutgan biror oyni koʻrmadim. U zot Shaʼbonning hammasini roʻza tutardilar, Shaʼbonni ozgina (kunidan) tashqari (toʻla) roʻza tutardilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «У (шунчалик) рўза тутардиларки, ҳатто биз: ‹Рўза тутдилар›, дер эдик. Ва (шунчалик) рўза тутмасдиларки, ҳатто биз: ‹Рўзани очдилар›, дер эдик. Мен у зотни Шаъбон ойидагидан кўпроқ рўза тутган бирор ойни кўрмадим. У зот Шаъбоннинг ҳаммасини рўза тутардилар, Шаъбонни озгина (кунидан) ташқари (тўла) рўза тутардилар», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ تَذَاكَرْنَا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فَأَتَيْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ - رضى الله عنه - وَكَانَ لِي صَدِيقًا فَقُلْتُ أَلاَ تَخْرُجُ بِنَا إِلَى النَّخْلِ فَخَرَجَ وَعَلَيْهِ خَمِيصَةٌ فَقُلْتُ لَهُ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ فَقَالَ نَعَمْ اعْتَكَفْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعَشْرَ الْوُسْطَى مِنْ رَمَضَانَ فَخَرَجْنَا صَبِيحَةَ عِشْرِينَ فَخَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " إِنِّي أُرِيتُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ وَإِنِّي نَسِيتُهَا - أَوْ أُنْسِيتُهَا - فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ مِنْ كُلِّ وِتْرٍ وَإِنِّي أُرِيتُ أَنِّي أَسْجُدُ فِي مَاءٍ وَطِينٍ فَمَنْ كَانَ اعْتَكَفَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلْيَرْجِعْ " . قَالَ فَرَجَعْنَا وَمَا نَرَى فِي السَّمَاءِ قَزَعَةً قَالَ وَجَاءَتْ سَحَابَةٌ فَمُطِرْنَا حَتَّى سَالَ سَقْفُ الْمَسْجِدِ وَكَانَ مِنْ جَرِيدِ النَّخْلِ وَأُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْجُدُ فِي الْمَاءِ وَالطِّينِ قَالَ حَتَّى رَأَيْتُ أَثَرَ الطِّينِ فِي جَبْهَتِهِ .
Abu Salama dedi: Biz Laylatul-qadr haqida gaplashdik. Soʻng men doʻstim boʻlgan Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)ning oldiga borib: «Biz bilan xurmozorga chiqmaysizmi?» dedim. Ustlariga xamisa (chiziqli kiyim) yopinib chiqdilar. Men u kishiga: «Siz Rasululloh ﷺ ning Laylatul-qadrni zikr qilganlarini eshitganmisiz?» dedim. U: «Ha. Biz Rasululloh ﷺ bilan birga Ramazonning oʻrta oʻn (kuni)da iʼtikofda boʻldik, soʻng yigirmanchi (kunning) tongida chiqdik. Rasululloh ﷺ bizga xutba qilib: ‹Menga Laylatul-qadr koʻrsatildi, men uni unutdim — yoki: u menga unutdirildi —, bas uni soʻnggi oʻn kechaning har bir toq (kechasi)da axtaringlar. Va menga oʻzimni suv va loyda sajda qilayotganim koʻrsatildi. Shunday ekan, kim Rasululloh ﷺ bilan birga iʼtikofda boʻlgan boʻlsa, qaytib kelsin›, dedilar», dedi. (Abu Said) dedi: Biz qaytdik, osmonda bir boʻlak ham bulut koʻrmasdik. (Abu Said) dedi: Soʻng bir bulut keldi-yu, bizga yomgʻir yogʻdi, hatto xurmo shoxlaridan qilingan masjid shipi oqib ketdi. Namozga iqomat aytildi, shunda men Rasululloh ﷺ ning suv va loyda sajda qilayotganlarini koʻrdim. (Abu Said) dedi: Hatto men peshonalarida loy izini koʻrdim.Абу Салама деди: Биз Лайлатул-қадр ҳақида гаплашдик. Сўнг мен дўстим бўлган Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)нинг олдига бориб: «Биз билан хурмозорга чиқмайсизми?» дедим. Устларига хамиса (чизиқли кийим) ёпиниб чиқдилар. Мен у кишига: «Сиз Расулуллоҳ ﷺ нинг Лайлатул-қадрни зикр қилганларини эшитганмисиз?» дедим. У: «Ҳа. Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Рамазоннинг ўрта ўн (куни)да иътикофда бўлдик, сўнг йигирманчи (куннинг) тонгида чиқдик. Расулуллоҳ ﷺ бизга хутба қилиб: ‹Менга Лайлатул-қадр кўрсатилди, мен уни унутдим — ёки: у менга унутдирилди —, бас уни сўнгги ўн кечанинг ҳар бир тоқ (кечаси)да ахтаринглар. Ва менга ўзимни сув ва лойда сажда қилаётганим кўрсатилди. Шундай экан, ким Расулуллоҳ ﷺ билан бирга иътикофда бўлган бўлса, қайтиб келсин›, дедилар», деди. (Абу Саид) деди: Биз қайтдик, осмонда бир бўлак ҳам булут кўрмасдик. (Абу Саид) деди: Сўнг бир булут келди-ю, бизга ёмғир ёғди, ҳатто хурмо шохларидан қилинган масжид шипи оқиб кетди. Намозга иқомат айтилди, шунда мен Расулуллоҳ ﷺ нинг сув ва лойда сажда қилаётганларини кўрдим. (Абу Саид) деди: Ҳатто мен пешоналарида лой изини кўрдим.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي كَثِيرٍ - أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ، أُخْتَ الضَّحَّاكِ بْنِ قَيْسٍ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أَبَا حَفْصِ بْنَ الْمُغِيرَةِ الْمَخْزُومِيَّ طَلَّقَهَا ثَلاَثًا ثُمَّ انْطَلَقَ إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ لَهَا أَهْلُهُ لَيْسَ لَكِ عَلَيْنَا نَفَقَةٌ . فَانْطَلَقَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ فِي نَفَرٍ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِ مَيْمُونَةَ فَقَالُوا إِنَّ أَبَا حَفْصٍ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ ثَلاَثًا فَهَلْ لَهَا مِنْ نَفَقَةٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَتْ لَهَا نَفَقَةٌ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ " . وَأَرْسَلَ إِلَيْهَا " أَنْ لاَ تَسْبِقِينِي بِنَفْسِكِ " . وَأَمَرَهَا أَنْ تَنْتَقِلَ إِلَى أُمِّ شَرِيكٍ ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَيْهَا " أَنَّ أُمَّ شَرِيكٍ يَأْتِيهَا الْمُهَاجِرُونَ الأَوَّلُونَ فَانْطَلِقِي إِلَى ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ الأَعْمَى فَإِنَّكِ إِذَا وَضَعْتِ خِمَارَكِ لَمْ يَرَكِ " . فَانْطَلَقَتْ إِلَيْهِ فَلَمَّا مَضَتْ عِدَّتُهَا أَنْكَحَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُسَامَةَ بْنَ زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ.
Fotima bint Qays (roziyallohu anho) — ad-Dahhok ibn Qaysning singlisi — dan rivoyat qilinadi: Abu Hafs ibn al-Mugʻira al-Maxzumiy uni uch (taloq bilan) taloq qildi, soʻng Yamanga joʻnab ketdi. Uning ahli (Fotimaga): «Bizning zimmamizda senga nafaqa yoʻq», dedilar. Xolid ibn Valid bir necha kishi bilan kelib Maymunaning uyida Rasululloh ﷺ ning oldiga keldilar va: «Abu Hafs xotinini uch (taloq bilan) taloq qildi, unga nafaqa bormi?» dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Unga nafaqa yoʻq, lekin zimmasida idda (oʻtkazish) bor», dedilar. Va unga: «Oʻzing haqingda mendan oldin (qaror) qabul qilib qoʻyma (turmush qurma)», deb (xabar) yubordilar. Soʻng unga Ummu Sharikning oldiga koʻchib oʻtishni buyurdilar. Keyin unga: «Ummu Sharikning oldiga muhojirlarning avvalgilari (koʻp) kelib turishadi. Sen koʻr Ibn Ummu Maktumning oldiga bor, chunki sen roʻmolingni yechganingda u seni koʻrmaydi», deb (xabar) yubordilar. (Fotima) uning oldiga joʻnadi. Idda(si) oʻtgach, Rasululloh ﷺ uni Usoma ibn Zayd ibn Horisaga nikohlab berdilar.Фотима бинт Қайс (розияллоҳу анҳо) — ад-Даҳҳок ибн Қайснинг синглиси — дан ривоят қилинади: Абу Ҳафс ибн ал-Муғира ал-Махзумий уни уч (талоқ билан) талоқ қилди, сўнг Яманга жўнаб кетди. Унинг аҳли (Фотимага): «Бизнинг зиммамизда сенга нафақа йўқ», дедилар. Холид ибн Валид бир неча киши билан келиб Маймунанинг уйида Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келдилар ва: «Абу Ҳафс хотинини уч (талоқ билан) талоқ қилди, унга нафақа борми?» дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унга нафақа йўқ, лекин зиммасида идда (ўтказиш) бор», дедилар. Ва унга: «Ўзинг ҳақингда мендан олдин (қарор) қабул қилиб қўйма (турмуш қурма)», деб (хабар) юбордилар. Сўнг унга Умму Шарикнинг олдига кўчиб ўтишни буюрдилар. Кейин унга: «Умму Шарикнинг олдига муҳожирларнинг аввалгилари (кўп) келиб туришади. Сен кўр Ибн Умму Мактумнинг олдига бор, чунки сен рўмолингни ечганингда у сени кўрмайди», деб (хабар) юбордилар. (Фотима) унинг олдига жўнади. Идда(си) ўтгач, Расулуллоҳ ﷺ уни Усома ибн Зайд ибн Ҳорисага никоҳлаб бердилар.
وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلاَلٍ، أَخْبَرَنَا أَبَانٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ، دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan boshqa isnod bilan shunga oʻxshashi rivoyat qilinadi: Abu Salama uning huzuriga kirgani(ni aytdi).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан бошқа иснод билан шунга ўхшаши ривоят қилинади: Абу Салама унинг ҳузурига киргани(ни айтди).
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، كَانَ يُصَلِّي لَهُمْ فَيُكَبِّرُ كُلَّمَا خَفَضَ وَرَفَعَ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ وَاللَّهِ إِنِّي لأَشْبَهُكُمْ صَلاَةً بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Hurayra ularga namoz oʻqib berar, har egilganda va koʻtarilganda takbir aytar edi. (Namozdan) chiqqach: «Vallohi, men namozda oraingizdagi Rasululloh ﷺ ning namoziga eng oʻxshashingizdirman», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Ҳурайра уларга намоз ўқиб берар, ҳар эгилганда ва кўтарилганда такбир айтар эди. (Намоздан) чиққач: «Валлоҳи, мен намозда ораингиздаги Расулуллоҳ ﷺ нинг намозига энг ўхшашингиздирман», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، كَانَ يُكَبِّرُ فِي الصَّلاَةِ كُلَّمَا رَفَعَ وَوَضَعَ . فَقُلْنَا يَا أَبَا هُرَيْرَةَ مَا هَذَا التَّكْبِيرُ قَالَ إِنَّهَا لَصَلاَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Hurayra namozda har koʻtarilganida va egilganida takbir aytar edi. Biz: «Ey Abu Hurayra, bu takbir nima?» dedik. U: «Albatta bu Rasululloh ﷺ ning namozidir», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Ҳурайра намозда ҳар кўтарилганида ва эгилганида такбир айтар эди. Биз: «Эй Абу Ҳурайра, бу такбир нима?» дедик. У: «Албатта бу Расулуллоҳ ﷺ нинг намозидир», деди.
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ،
- وَاللَّفْظُ لاِبْنِ أَبِي عُمَرَ - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ كُنْتُ أَرَى الرُّؤْيَا
أُعْرَى مِنْهَا غَيْرَ أَنِّي لاَ أُزَمَّلُ حَتَّى لَقِيتُ أَبَا قَتَادَةَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الرُّؤْيَا مِنَ اللَّهِ وَالْحُلْمُ مِنَ الشَّيْطَانِ فَإِذَا حَلَمَ أَحَدُكُمْ حُلْمًا
يَكْرَهُهُ فَلْيَنْفُثْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلاَثًا وَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّهَا فَإِنَّهَا لَنْ تَضُرَّهُ " .
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitganman: «Yaxshi tush (ruʼyo) Allohdan, yomon tush (hulm) esa shaytondandir. Bas, biringiz oʻziga yoqmaydigan tush koʻrsa, chap tomoniga uch marta tupursin va uning yomonligidan Allohga panoh tilasin, shunda u (tush) unga zarar yetkazmaydi».Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитганман: «Яхши туш (руъё) Аллоҳдан, ёмон туш (ҳулм) эса шайтондандир. Бас, бирингиз ўзига ёқмайдиган туш кўрса, чап томонига уч марта тупурсин ва унинг ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тиласин, шунда у (туш) унга зарар етказмайди».
وَحَدَّثَنَاهُ قُتَيْبَةُ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، عَنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى،
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ يَعْنِي الثَّقَفِيَّ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ،
كُلُّهُمْ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ فَإِنْ كُنْتُ لأَرَى
الرُّؤْيَا . وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ اللَّيْثِ وَابْنِ نُمَيْرٍ قَوْلُ أَبِي سَلَمَةَ إِلَى آخِرِ الْحَدِيثِ . وَزَادَ ابْنُ
رُمْحٍ فِي رِوَايَةِ هَذَا الْحَدِيثِ " وَلْيَتَحَوَّلْ عَنْ جَنْبِهِ الَّذِي كَانَ عَلَيْهِ " .
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan mana shu isnod bilan rivoyat qilinadi. Saqafiyning hadisida Abu Salama dedi: «Men shunday tush koʻrardim...» (deb keladi). Lays va Ibn Numayrning hadisida esa Abu Salamaning hadis oxiriga qadar boʻlgan soʻzi yoʻq. Ibn Rumh bu hadis rivoyatida shuni ziyoda qildi: «Va u (kishi) yotgan tomonidan boshqa tomoniga oʻgirilsin».Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан мана шу иснод билан ривоят қилинади. Сақафийнинг ҳадисида Абу Салама деди: «Мен шундай туш кўрардим...» (деб келади). Лайс ва Ибн Нумайрнинг ҳадисида эса Абу Саламанинг ҳадис охирига қадар бўлган сўзи йўқ. Ибн Румҳ бу ҳадис ривоятида шуни зиёда қилди: «Ва у (киши) ётган томонидан бошқа томонига ўгирилсин».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلاَّدٍ الْبَاهِلِيُّ، وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ،
بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ إِنْ كُنْتُ لأَرَى الرُّؤْيَا
تُمْرِضُنِي - قَالَ - فَلَقِيتُ أَبَا قَتَادَةَ فَقَالَ وَأَنَا كُنْتُ لأَرَى الرُّؤْيَا فَتُمْرِضُنِي حَتَّى سَمِعْتُ
رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ مِنَ اللَّهِ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ مَا يُحِبُّ
فَلاَ يُحَدِّثُ بِهَا إِلاَّ مَنْ يُحِبُّ وَإِنْ رَأَى مَا يَكْرَهُ فَلْيَتْفِلْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلاَثًا وَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ
شَرِّ الشَّيْطَانِ وَشَرِّهَا وَلاَ يُحَدِّثْ بِهَا أَحَدًا فَإِنَّهَا لَنْ تَضُرَّهُ " .
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Salama dedi: men shunday tush koʻrardimki, u meni kasal qilardi. Bas, men Abu Qatodaga roʻbaroʻ boʻldim, u dedi: men ham shunday tush koʻrardimki, u meni kasal qilardi. Nihoyat men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Yaxshi tush Allohdandir. Bas, biringiz oʻzi sevadigan narsani koʻrsa, uni faqat oʻzi sevadigan kishigagina aytsin. Agar oʻziga yoqmaydigan narsani koʻrsa, chap tomoniga uch marta tupursin va shaytonning yomonligidan hamda uning (tushning) yomonligidan Allohga panoh tilasin, va uni hech kimga aytmasin, shunda u unga zarar yetkazmaydi».Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Салама деди: мен шундай туш кўрардимки, у мени касал қиларди. Бас, мен Абу Қатодага рўбарў бўлдим, у деди: мен ҳам шундай туш кўрардимки, у мени касал қиларди. Ниҳоят мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Яхши туш Аллоҳдандир. Бас, бирингиз ўзи севадиган нарсани кўрса, уни фақат ўзи севадиган кишигагина айтсин. Агар ўзига ёқмайдиган нарсани кўрса, чап томонига уч марта тупурсин ва шайтоннинг ёмонлигидан ҳамда унинг (тушнинг) ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тиласин, ва уни ҳеч кимга айтмасин, шунда у унга зарар етказмайди».
وَحَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ،
بِهَذَا الإِسْنَادِ سَوَاءً .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: (ushbu hadis) yuqoridagidek aynan rivoyat qilingan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: (ушбу ҳадис) юқоридагидек айнан ривоят қилинган.
وَحَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا عِيسَى، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ هِشَامٍ، كِلاَهُمَا عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺ dan shunga oʻxshashi rivoyat qilinadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺ дан шунга ўхшаши ривоят қилинади.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرٍو، - يَعْنِي الأَوْزَاعِيَّ - حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ وَصَفَّ النَّاسُ صُفُوفَهُمْ وَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ مَقَامَهُ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِمْ بِيَدِهِ أَنْ " مَكَانَكُمْ " . فَخَرَجَ وَقَدِ اغْتَسَلَ وَرَأْسُهُ يَنْطِفُ الْمَاءَ فَصَلَّى بِهِمْ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Iqomat aytildi va odamlar saflarini togʻrilab turdilar, Rasululloh ﷺ chiqib, joylariga (oʻrinlariga) turdilar. Soʻng qoʻllari bilan ularga: «Joyingizda (turaveringlar)», deb ishora qildilar. Soʻng gʻusl qilib, boshlaridan suv tomib turgan holda chiqdilar va ularga (imom boʻlib) namoz oʻqidilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Иқомат айтилди ва одамлар сафларини тоғрилаб турдилар, Расулуллоҳ ﷺ чиқиб, жойларига (ўринларига) турдилар. Сўнг қўллари билан уларга: «Жойингизда (тураверинглар)», деб ишора қилдилар. Сўнг ғусл қилиб, бошларидан сув томиб турган ҳолда чиқдилар ва уларга (имом бўлиб) намоз ўқидилар.
وَحَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ الصَّلاَةَ، كَانَتْ تُقَامُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَأْخُذُ النَّاسُ مَصَافَّهُمْ قَبْلَ أَنْ يَقُومَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَقَامَهُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uchun namozga iqomat aytilar, Nabiy ﷺ oʻz joylariga (oʻrinlariga) turishlaridan oldin odamlar saflarini egallar edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ учун намозга иқомат айтилар, Набий ﷺ ўз жойларига (ўринларига) туришларидан олдин одамлар сафларини эгаллар эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، حَدَّثَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَنَتَ بَعْدَ الرَّكْعَةِ فِي صَلاَةٍ شَهْرًا إِذَا قَالَ " سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ " . يَقُولُ فِي قُنُوتِهِ " اللَّهُمَّ أَنْجِ الْوَلِيدَ بْنَ الْوَلِيدِ اللَّهُمَّ نَجِّ سَلَمَةَ بْنَ هِشَامٍ اللَّهُمَّ نَجِّ عَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ اللَّهُمَّ نَجِّ الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اللَّهُمَّ اشْدُدْ وَطْأَتَكَ عَلَى مُضَرَ اللَّهُمَّ اجْعَلْهَا عَلَيْهِمْ سِنِينَ كَسِنِي يُوسُفَ " . قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ثُمَّ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَرَكَ الدُّعَاءَ بَعْدُ فَقُلْتُ أُرَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ تَرَكَ الدُّعَاءَ لَهُمْ - قَالَ - فَقِيلَ وَمَا تَرَاهُمْ قَدْ قَدِمُوا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir oy davomida namozda rukudan keyin qunut aytdilar. «Allohu samiʼa liman hamidah» deganlarida, qunutlarida derdilar: «Allohumma! al-Valid ibn al-Validni najot bergin. Allohumma! Salama ibn Hishomni najot bergin. Allohumma! Ayyosh ibn Abu Rabiani najot bergin. Allohumma! moʻminlarning ojizlarini najot bergin. Allohumma! Muzar (qabilasi)ga azobingni qattiq qilgin. Allohumma! uni ularga Yusuf (zamonidagi qahatchilik) yillaridek (qahatchilik) yillari qilgin». Abu Hurayra dedi: soʻng men Rasululloh ﷺ ni bu duoni keyinroq tark qilganlarini koʻrdim. Shunda men: «Rasululloh ﷺ ular uchun qilgan duoni tark qilganlarini koʻraman», dedim. (Roviy) dedi: shunda: «Ularning (yaʼni duo qilinganlarning) qaytib kelganliklarini koʻrmayapsanmi?» deyildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир ой давомида намозда рукудан кейин қунут айтдилар. «Аллоҳу самиъа лиман ҳамидаҳ» деганларида, қунутларида дердилар: «Аллоҳумма! ал-Валид ибн ал-Валидни нажот бергин. Аллоҳумма! Салама ибн Ҳишомни нажот бергин. Аллоҳумма! Айёш ибн Абу Рабиани нажот бергин. Аллоҳумма! мўминларнинг ожизларини нажот бергин. Аллоҳумма! Музар (қабиласи)га азобингни қаттиқ қилгин. Аллоҳумма! уни уларга Юсуф (замонидаги қаҳатчилик) йилларидек (қаҳатчилик) йиллари қилгин». Абу Ҳурайра деди: сўнг мен Расулуллоҳ ﷺ ни бу дуони кейинроқ тарк қилганларини кўрдим. Шунда мен: «Расулуллоҳ ﷺ улар учун қилган дуони тарк қилганларини кўраман», дедим. (Ровий) деди: шунда: «Уларнинг (яъни дуо қилинганларнинг) қайтиб келганликларини кўрмаяпсанми?» дейилди.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَمَا هُوَ يُصَلِّي الْعِشَاءَ إِذْ قَالَ " سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ " . ثُمَّ قَالَ قَبْلَ أَنْ يَسْجُدَ " اللَّهُمَّ نَجِّ عَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ " . ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ الأَوْزَاعِيِّ إِلَى قَوْلِهِ " كَسِنِي يُوسُفَ " . وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xuftonni oʻqiyotganlarida: «Samiʼallohu liman hamidah (Alloh Oʻziga hamd aytganni eshitdi)», dedilar. Soʻng sajdaga ketishlaridan oldin: «Allohumma! Ayyosh ibn Abu Robiʼani qutqargin», dedilar. Soʻng (roviy) Avzoiyning hadisi misli ‹Yusufning yillariga oʻxshash› degan soʻzlarigacha zikr qildi va undan keyingisini zikr qilmadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хуфтонни ўқиётганларида: «Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ (Аллоҳ Ўзига ҳамд айтганни эшитди)», дедилар. Сўнг саждага кетишларидан олдин: «Аллоҳумма! Айёш ибн Абу Робиъани қутқаргин», дедилар. Сўнг (ровий) Авзоийнинг ҳадиси мисли ‹Юсуфнинг йилларига ўхшаш› деган сўзларигача зикр қилди ва ундан кейингисини зикр қилмади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ، وَحَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ،
عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم
. بِمِثْلِ رِوَايَةِ حَجَّاجٍ حَدِيثَ أَبِي هُرَيْرَةَ خَاصَّةً وَلَمْ يَذْكُرْ حَدِيثَ أَسْمَاءَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ — Hajjojning rivoyati misli, faqat Abu Hurayraning hadisini (rivoyat qildi) va Asmoning hadisini zikr qilmadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ — Ҳажжожнинг ривояти мисли, фақат Абу Ҳурайранинг ҳадисини (ривоят қилди) ва Асмонинг ҳадисини зикр қилмади.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ، ح وَحَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ بِشْرٍ الْحَرِيرِيُّ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ، - يَعْنِي ابْنَ سَلاَّمٍ - عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ صَلاَةِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِهِمَا تِسْعَ رَكَعَاتٍ قَائِمًا يُوتِرُ مِنْهُنَّ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: u Rasululloh ﷺ ning (kechadagi) namozlari haqida soʻralgan ekan. (Yuqoridagi hadis) kabi, faqat bu hadisda: «toʻqqiz rakʼatni tik turgan holda oʻqirdilar, ulardan birini vitr qilardilar», deyilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: у Расулуллоҳ ﷺ нинг (кечадаги) намозлари ҳақида сўралган экан. (Юқоридаги ҳадис) каби, фақат бу ҳадисда: «тўққиз ракъатни тик турган ҳолда ўқирдилар, улардан бирини витр қилардилар», дейилган.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ اشْتَكَى أَبُو الرَّدَّادِ اللَّيْثِيُّ فَعَادَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ فَقَالَ خَيْرُهُمْ وَأَوْصَلُهُمْ مَا عَلِمْتُ أَبَا مُحَمَّدٍ . فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " قَالَ اللَّهُ أَنَا اللَّهُ وَأَنَا الرَّحْمَنُ خَلَقْتُ الرَّحِمَ وَشَقَقْتُ لَهَا مِنَ اسْمِي فَمَنْ وَصَلَهَا وَصَلْتُهُ وَمَنْ قَطَعَهَا بَتَتُّهُ " . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَعَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سُفْيَانَ عَنِ الزُّهْرِيِّ حَدِيثٌ صَحِيحٌ . وَرَوَى مَعْمَرٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ رَدَّادٍ اللَّيْثِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَمَعْمَرٌ كَذَا يَقُولُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَحَدِيثُ مَعْمَرٍ خَطَأٌ .
Abdurrahmon ibn Avf (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning shunday deyayotganlarini eshitganman: «Alloh azza va jalla aytdi: ‹Men Allohman, Men Rahmonman. Rahmni (qarindoshlikni) yaratdim va unga oʻz ismimdan (bir nom) chiqardim. Bas, kim uni ulasa (silai rahm qilsa), Men ham unga ulanaman; kim uni uzsa, Men ham undan uzilaman›», dedilar. Bu bobda Abu Said, Ibn Abu Avfo, Omir ibn Rabia, Abu Hurayra va Jubayr ibn Mutʼimdan ham (rivoyatlar bor). Abu Iso aytdi: Sufyonning az-Zuhriydan (rivoyat qilgan) hadisi sahihdir. Maʼmar bu hadisni az-Zuhriydan, u Abu Salamadan, u Raddod al-Laysiydan, u Abdurrahmon ibn Avfdan rivoyat qilgan, Maʼmar shunday deydi. Muhammad aytdi: Maʼmarning hadisi xatodir.Абдурраҳмон ибн Авф (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деяётганларини эшитганман: «Аллоҳ азза ва жалла айтди: ‹Мен Аллоҳман, Мен Раҳмонман. Раҳмни (қариндошликни) яратдим ва унга ўз исмимдан (бир ном) чиқардим. Бас, ким уни уласа (силаи раҳм қилса), Мен ҳам унга уланаман; ким уни узса, Мен ҳам ундан узиламан›», дедилар. Бу бобда Абу Саид, Ибн Абу Авфо, Омир ибн Рабиа, Абу Ҳурайра ва Жубайр ибн Мутъимдан ҳам (ривоятлар бор). Абу Исо айтди: Суфённинг аз-Зуҳрийдан (ривоят қилган) ҳадиси саҳиҳдир. Маъмар бу ҳадисни аз-Зуҳрийдан, у Абу Саламадан, у Раддод ал-Лайсийдан, у Абдурраҳмон ибн Авфдан ривоят қилган, Маъмар шундай дейди. Муҳаммад айтди: Маъмарнинг ҳадиси хатодир.
حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ يَوْمًا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فَذَكَرَ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَحَدِيثُ شَيْبَانَ أَتَمُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ وَأَطْوَلُ . وَشَيْبَانُ ثِقَةٌ عِنْدَهُمْ صَاحِبُ كِتَابٍ . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ وَرُوِيَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَيْضًا .
Abu Salama ibn Abdurrahmon (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir kuni Abu Bakr va Umar bilan birga (uydan) chiqdilar — deb mana shu hadisga oʻxshashini zikr qildi, ammo unda «Abu Hurayradan» deb aytmadi. Shaybonning hadisi Abu Avonaning hadisidan toʻliqroq va uzunroqdir. Shayboon ular nazdida ishonchli, kitob sohibi (rovi)dir. Bu hadis Abu Hurayradan boshqa yoʻl bilan ham rivoyat qilingan va Ibn Abbosdan ham rivoyat qilingan.Абу Салама ибн Абдурраҳмон (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир куни Абу Бакр ва Умар билан бирга (уйдан) чиқдилар — деб мана шу ҳадисга ўхшашини зикр қилди, аммо унда «Абу Ҳурайрадан» деб айтмади. Шайбоннинг ҳадиси Абу Авонанинг ҳадисидан тўлиқроқ ва узунроқдир. Шайбоон улар наздида ишончли, китоб соҳиби (рови)дир. Бу ҳадис Абу Ҳурайрадан бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган ва Ибн Аббосдан ҳам ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُنْذِرِ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ عَامِرٍ الشَّعْبِيِّ، حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، حَدَّثَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهَا " إِنَّ جِبْرِيلَ يُقْرِئُكِ السَّلاَمَ " . قَالَتْ وَعَلَيْهِ السَّلاَمُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ . وَفِي الْبَابِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي نُمَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ أَيْضًا عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ unga: «Albatta Jibril senga salom yoʻllamoqda», dedilar. (Oisha): «Va alayhissalomu va rahmatullohi va barakotuh», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Buni az-Zuhriy ham Abu Salamadan, u Oishadan rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унга: «Албатта Жибрил сенга салом йўлламоқда», дедилар. (Оиша): «Ва алайҳиссалому ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳ», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Буни аз-Зуҳрий ҳам Абу Саламадан, у Оишадан ривоят қилган.