أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَنْبَأَنَا النَّضْرُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ تَتَزَوَّجُ مِنْ نِسَاءِ الأَنْصَارِ قَالَ " إِنَّ فِيهِمْ لَغَيْرَةً شَدِيدَةً " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Rasululloh, ansor ayollaridan uylanmaysizmi?» deyishdi. U zot: «Ularda qattiq rashk bor», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Расулуллоҳ, ансор аёлларидан уйланмайсизми?» дейишди. У зот: «Уларда қаттиқ рашк бор», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَرْحُومٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ امْرَأَةً، عَرَضَتْ نَفْسَهَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَضَحِكَتِ ابْنَةُ أَنَسٍ فَقَالَتْ مَا كَانَ أَقَلَّ حَيَاءَهَا . فَقَالَ أَنَسٌ هِيَ خَيْرٌ مِنْكِ عَرَضَتْ نَفْسَهَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir ayol oʻzini Nabiy ﷺ ga taklif qildi. Shunda Anasning qizi kulib: «Uning hayosi qanchalik oz ekan», dedi. Anas: «U sendan yaxshiroqdir, u oʻzini Nabiy ﷺ ga taklif qildi», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир аёл ўзини Набий ﷺ га таклиф қилди. Шунда Анаснинг қизи кулиб: «Унинг ҳаёси қанчалик оз экан», деди. Анас: «У сендан яхшироқдир, у ўзини Набий ﷺ га таклиф қилди», деди.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ لَمَّا انْقَضَتْ عِدَّةُ زَيْنَبَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِزَيْدٍ " اذْكُرْهَا عَلَىَّ " . قَالَ زَيْدٌ فَانْطَلَقْتُ فَقُلْتُ يَا زَيْنَبُ أَبْشِرِي أَرْسَلَنِي إِلَيْكِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُكِ . فَقَالَتْ مَا أَنَا بِصَانِعَةٍ شَيْئًا حَتَّى أَسْتَأْمِرَ رَبِّي فَقَامَتْ إِلَى مَسْجِدِهَا وَنَزَلَ الْقُرْآنُ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدَخَلَ بِغَيْرِ أَمْرٍ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: «Zaynabning iddasi tugagach, Rasululloh ﷺ Zaydga: ‹Uni men uchun soʻrab qoʻy›, dedilar. Zayd dedi: ‹Men bordim va: Ey Zaynab, xushxabar boʻlsin, Rasululloh ﷺ meni sen huzuringga sovchilik qilish uchun yubordilar, dedim. U: Toki Robbim bilan maslahatlashmagunimcha men hech narsa qilmayman, dedi va oʻz masjidiga (namozgohiga) turdi. Shu payt Qurʼon nozil boʻldi va Rasululloh ﷺ kelib, izn soʻramasdan kirdilar›».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У шундай деди: «Зайнабнинг иддаси тугагач, Расулуллоҳ ﷺ Зайдга: ‹Уни мен учун сўраб қўй›, дедилар. Зайд деди: ‹Мен бордим ва: Эй Зайнаб, хушхабар бўлсин, Расулуллоҳ ﷺ мени сен ҳузурингга совчилик қилиш учун юбордилар, дедим. У: Токи Роббим билан маслаҳатлашмагунимча мен ҳеч нарса қилмайман, деди ва ўз масжидига (намозгоҳига) турди. Шу пайт Қуръон нозил бўлди ва Расулуллоҳ ﷺ келиб, изн сўрамасдан кирдилар›».
أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ يَحْيَى الصُّوفِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ طَهْمَانَ أَبُو بَكْرٍ، سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ كَانَتْ زَيْنَبُ بِنْتُ جَحْشٍ تَفْخَرُ عَلَى نِسَاءِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْكَحَنِي مِنَ السَّمَاءِ . وَفِيهَا نَزَلَتْ آيَةُ الْحِجَابِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Zaynab binti Jahsh Nabiy ﷺning boshqa ayollari oldida faxrlanib: «Meni Alloh azza va jalla osmondan uylantirdi», der edi. Hijob oyati ham uning haqida nozil boʻlgan edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Зайнаб бинти Жаҳш Набий ﷺнинг бошқа аёллари олдида фахрланиб: «Мени Аллоҳ азза ва жалла осмондан уйлантирди», дер эди. Ҳижоб ояти ҳам унинг ҳақида нозил бўлган эди.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، عَنِ الْفَزَارِيِّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ جَلَبَ وَلاَ جَنَبَ وَلاَ شِغَارَ فِي الإِسْلاَمِ " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا خَطَأٌ فَاحِشٌ وَالصَّوَابُ حَدِيثُ بِشْرٍ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islomda jalab ham, janab ham, shigʻor ham yoʻqdir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Исломда жалаб ҳам, жанаб ҳам, шиғор ҳам йўқдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ تَزَوَّجَ أَبُو طَلْحَةَ أُمَّ سُلَيْمٍ فَكَانَ صَدَاقُ مَا بَيْنَهُمَا الإِسْلاَمَ أَسْلَمَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ قَبْلَ أَبِي طَلْحَةَ فَخَطَبَهَا فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ فَإِنْ أَسْلَمْتَ نَكَحْتُكَ . فَأَسْلَمَ فَكَانَ صَدَاقَ مَا بَيْنَهُمَا .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talha Ummu Sulaymga uylandi, ular oʻrtasidagi mahr Islom boʻldi. Ummu Sulaym Abu Talhadan oldin musulmon boʻlgan edi. U ayolga sovchi qoʻyganida, ayol: «Men musulmon boʻlganman, agar sen ham musulmon boʻlsang, senga tegaman», dedi. Bas, u musulmon boʻldi va shu ular oʻrtasidagi mahr boʻldi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳа Умму Сулаймга уйланди, улар ўртасидаги маҳр Ислом бўлди. Умму Сулайм Абу Талҳадан олдин мусулмон бўлган эди. У аёлга совчи қўйганида, аёл: «Мен мусулмон бўлганман, агар сен ҳам мусулмон бўлсанг, сенга тегаман», деди. Бас, у мусулмон бўлди ва шу улар ўртасидаги маҳр бўлди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ النَّضْرِ بْنِ مُسَاوِرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ خَطَبَ أَبُو طَلْحَةَ أُمَّ سُلَيْمٍ فَقَالَتْ وَاللَّهِ مَا مِثْلُكَ يَا أَبَا طَلْحَةَ يُرَدُّ وَلَكِنَّكَ رَجُلٌ كَافِرٌ وَأَنَا امْرَأَةٌ مُسْلِمَةٌ وَلاَ يَحِلُّ لِي أَنْ أَتَزَوَّجَكَ فَإِنْ تُسْلِمْ فَذَاكَ مَهْرِي وَمَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ . فَأَسْلَمَ فَكَانَ ذَلِكَ مَهْرَهَا - قَالَ ثَابِتٌ فَمَا سَمِعْتُ بِامْرَأَةٍ قَطُّ كَانَتْ أَكْرَمَ مَهْرًا مِنْ أُمِّ سُلَيْمٍ الإِسْلاَمَ - فَدَخَلَ بِهَا فَوَلَدَتْ لَهُ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talha Ummu Sulaymga sovchi qoʻydi. Ayol: «Allohga qasamki, ey Abu Talha, sendek kishi rad etilmaydi, lekin sen kofir kishisan, men esa musulmon ayolman, senga tegishim menga halol emas. Agar musulmon boʻlsang, mana shu mening mahrimdir va sendan bundan boshqa narsa soʻramayman», dedi. Bas, u musulmon boʻldi va shu uning mahri boʻldi. Ummu Sulaymdan aziz mahrli ayolni hech eshitmaganman. Soʻng u ayolga qoʻshildi va ayol unga farzand tugʻib berdi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳа Умму Сулаймга совчи қўйди. Аёл: «Аллоҳга қасамки, эй Абу Талҳа, сендек киши рад этилмайди, лекин сен кофир кишисан, мен эса мусулмон аёлман, сенга тегишим менга ҳалол эмас. Агар мусулмон бўлсанг, мана шу менинг маҳримдир ва сендан бундан бошқа нарса сўрамайман», деди. Бас, у мусулмон бўлди ва шу унинг маҳри бўлди. Умму Сулаймдан азиз маҳрли аёлни ҳеч эшитмаганман. Сўнг у аёлга қўшилди ва аёл унга фарзанд туғиб берди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، وَعَبْدَ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي ابْنَ صُهَيْبٍ - عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، ح وَأَنْبَأَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ ثَابِتٍ، وَشُعَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْتَقَ صَفِيَّةَ وَجَعَلَهُ صَدَاقَهَا .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Safiyyani ozod qildilar va uni ozod qilishni uning mahri qildilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Сафийяни озод қилдилар ва уни озод қилишни унинг маҳри қилдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، ح وَأَنْبَأَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ الْحَبْحَابِ، عَنْ أَنَسٍ، أَعْتَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَفِيَّةَ وَجَعَلَ عِتْقَهَا مَهْرَهَا . وَاللَّفْظُ لِمُحَمَّدٍ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Safiyyani ozod qildilar va uning ozodligini uning mahri qildilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Сафийяни озод қилдилар ва унинг озодлигини унинг маҳри қилдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لِمُحَمَّدٍ - عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ، جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَبِهِ أَثَرُ الصُّفْرَةِ فَسَأَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ أَنَّهُ تَزَوَّجَ امْرَأَةً مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كَمْ سُقْتَ إِلَيْهَا " . قَالَ زِنَةَ نَوَاةٍ مِنْ ذَهَبٍ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Abdurrahmon ibn Avf Paygʻambar ﷺ huzuriga (badanida) sariq (xushbuy) izi bilan keldi. Rasululloh ﷺ undan soʻradilar, u esa ansorlardan bir ayolga uylanganini aytdi. Rasululloh ﷺ: «Unga qancha (mahr) berding?» dedilar. U: «Bir nuvot (danak) miqdorida oltin», dedi. Rasululloh ﷺ: «Bir qoʻy bilan boʻlsa ham, valima (toʻy taomi) ber», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Абдурраҳмон ибн Авф Пайғамбар ﷺ ҳузурига (баданида) сариқ (хушбуй) изи билан келди. Расулуллоҳ ﷺ ундан сўрадилар, у эса ансорлардан бир аёлга уйланганини айтди. Расулуллоҳ ﷺ: «Унга қанча (маҳр) бердинг?» дедилар. У: «Бир нувот (данак) миқдорида олтин», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бир қўй билан бўлса ҳам, валима (тўй таоми) бер», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأَى عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَثَرَ صُفْرَةٍ فَقَالَ " مَا هَذَا " . قَالَ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً عَلَى وَزْنِ نَوَاةٍ مِنْ ذَهَبٍ . فَقَالَ " بَارَكَ اللَّهُ لَكَ أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Abdurrahmonning ustida sarigʻ (zaʼfaron) izini koʻrib: «Bu nima?» dedilar. U: «Men bir ayolga bir danak vaznidagi oltin (mahr) evaziga uylandim», dedi. Shunda u zot: «Alloh senga barakot ato etsin! Bir qoʻy bilan boʻlsa ham, valima (toʻy oshi) ber», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Абдурраҳмоннинг устида сариғ (заъфарон) изини кўриб: «Бу нима?» дедилар. У: «Мен бир аёлга бир данак вазнидаги олтин (маҳр) эвазига уйландим», деди. Шунда у зот: «Аллоҳ сенга баракот ато этсин! Бир қўй билан бўлса ҳам, валима (тўй оши) бер», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ، جَاءَ وَعَلَيْهِ رَدْعٌ مِنْ زَعْفَرَانٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَهْيَمْ " . قَالَ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً . قَالَ " وَمَا أَصْدَقْتَ " . قَالَ وَزْنَ نَوَاةٍ مِنْ ذَهَبٍ . قَالَ " أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Abdurrahmon ibn Avf ustida zaʼfaron izi bilan keldi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Bu nima?» dedilar. U: «Men bir ayolga uylandim», dedi. U zot: «Qanday mahr berding?» dedilar. U: «Bir danak vaznidagi oltin», dedi. U zot: «Bir qoʻy bilan boʻlsa ham, valima ber», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Абдурраҳмон ибн Авф устида заъфарон изи билан келди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Бу нима?» дедилар. У: «Мен бир аёлга уйландим», деди. У зот: «Қандай маҳр бердинг?» дедилар. У: «Бир данак вазнидаги олтин», деди. У зот: «Бир қўй билан бўлса ҳам, валима бер», дедилар.
أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ الْوَزِيرِ بْنِ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ كَثِيرِ بْنِ عُفَيْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَىَّ - كَأَنَّهُ يَعْنِي عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ - أَثَرَ صُفْرَةٍ فَقَالَ " مَهْيَمْ " . قَالَ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً مِنَ الأَنْصَارِ . فَقَالَ " أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: «Rasululloh ﷺ mening ustimda — u Abdurrahmon ibn Avfni nazarda tutgandek — sarigʻ iz koʻrib: ‹Bu nima?› dedilar. U: ‹Men ansorlardan boʻlgan bir ayolga uylandim›, dedi. U zot: ‹Bir qoʻy bilan boʻlsa ham, valima ber›, dedilar».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ менинг устимда — у Абдурраҳмон ибн Авфни назарда тутгандек — сариғ из кўриб: ‹Бу нима?› дедилар. У: ‹Мен ансорлардан бўлган бир аёлга уйландим›, деди. У зот: ‹Бир қўй билан бўлса ҳам, валима бер›, дедилар».
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ أَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ خَيْبَرَ وَالْمَدِينَةِ ثَلاَثًا يَبْنِي بِصَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَىٍّ فَدَعَوْتُ الْمُسْلِمِينَ إِلَى وَلِيمَتِهِ فَمَا كَانَ فِيهَا مِنْ خُبْزٍ وَلاَ لَحْمٍ أَمَرَ بِالأَنْطَاعِ وَأَلْقَى عَلَيْهَا مِنَ التَّمْرِ وَالأَقِطِ وَالسَّمْنِ فَكَانَتْ وَلِيِمَتَهُ فَقَالَ الْمُسْلِمُونَ إِحْدَى أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ أَوْ مِمَّا مَلَكَتْ يَمِينُهُ فَقَالُوا إِنْ حَجَبَهَا فَهِيَ مِنْ أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ وَإِنْ لَمْ يَحْجُبْهَا فَهِيَ مِمَّا مَلَكَتْ يَمِينُهُ فَلَمَّا ارْتَحَلَ وَطَّأَ لَهَا خَلْفَهُ وَمَدَّ الْحِجَابَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ النَّاسِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Safiyya binti Huyay bilan qoʻshilib, Xaybar bilan Madina orasida uch kun turdilar. Men musulmonlarni u zotning toʻylariga chaqirdim. Toʻyda na non, na goʻsht bor edi. U zot teri dasturxonlar yozishni buyurdilar va ustiga xurmo, quritilgan tvorog hamda saryogʻ toʻkildi. Bu u zotning toʻylari edi. Musulmonlar: «U moʻminlarning onalaridan biri boʻlarmikin yoki u zotning qoʻli ostidagi choʻrilardan boʻlarmikin?» deyishdi. Soʻng ular: «Agar u zot uni hijoblasalar, u moʻminlarning onalaridan boʻladi, agar hijoblamasalar, u zotning qoʻli ostidagilardan boʻladi», deyishdi. U zot yoʻlga chiqqanlarida, Safiyyaga orqalarida joy tayyorladilar va uning bilan odamlar orasiga hijob tortdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Сафийя бинти Ҳуяй билан қўшилиб, Хайбар билан Мадина орасида уч кун турдилар. Мен мусулмонларни у зотнинг тўйларига чақирдим. Тўйда на нон, на гўшт бор эди. У зот тери дастурхонлар ёзишни буюрдилар ва устига хурмо, қуритилган творог ҳамда сарёғ тўкилди. Бу у зотнинг тўйлари эди. Мусулмонлар: «У мўминларнинг оналаридан бири бўлармикин ёки у зотнинг қўли остидаги чўрилардан бўлармикин?» дейишди. Сўнг улар: «Агар у зот уни ҳижобласалар, у мўминларнинг оналаридан бўлади, агар ҳижобламасалар, у зотнинг қўли остидагилардан бўлади», дейишди. У зот йўлга чиққанларида, Сафийяга орқаларида жой тайёрладилар ва унинг билан одамлар орасига ҳижоб тортдилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ، - وَهُوَ ابْنُ سُلَيْمَانَ - عَنِ الْجَعْدِ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ تَزَوَّجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدَخَلَ بِأَهْلِهِ - قَالَ - وَصَنَعَتْ أُمِّي أُمُّ سُلَيْمٍ حَيْسًا - قَالَ - فَذَهَبْتُ بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ إِنَّ أُمِّي تُقْرِئُكَ السَّلاَمَ وَتَقُولُ لَكَ إِنَّ هَذَا لَكَ مِنَّا قَلِيلٌ . قَالَ " ضَعْهُ - ثُمَّ قَالَ - اذْهَبْ فَادْعُ فُلاَنًا وَفُلاَنًا وَمَنْ لَقِيتَ " . وَسَمَّى رِجَالاً فَدَعَوْتُ مَنْ سَمَّى وَمَنْ لَقِيتُهُ قُلْتُ لأَنَسٍ عِدَّةُ كَمْ كَانُوا قَالَ يَعْنِي زُهَاءَ ثَلاَثِمِائَةٍ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لِيَتَحَلَّقْ عَشَرَةٌ عَشَرَةٌ فَلْيَأْكُلْ كُلُّ إِنْسَانٍ مِمَّا يَلِيهِ " . فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا فَخَرَجَتْ طَائِفَةٌ وَدَخَلَتْ طَائِفَةٌ قَالَ لِي " يَا أَنَسُ ارْفَعْ " . فَرَفَعْتُ فَمَا أَدْرِي حِينَ رَفَعْتُ كَانَ أَكْثَرَ أَمْ حِينَ وَضَعْتُ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uylanib, ahllari bilan qoʻshildilar. Onam Ummu Sulaym xays tayyorladi. Men uni Rasululloh ﷺ huzuriga olib bordim va: «Onam sizga salom aytdi va ‹bu bizdan sizga oz narsa› dedi», dedim. U zot: «Uni qoʻy», dedilar. Soʻng: «Bor, falonchi va falonchini hamda uchratganingni chaqir», dedilar va bir necha kishilarning nomini aytdilar. Men u zot nomlarini aytgan va yoʻlda uchratgan kishilarni chaqirdim. Anasdan: «Ular necha kishi edi?» deb soʻralganida, u: «Taxminan uch yuzcha», dedi. Rasululloh ﷺ: «Har oʻntadan halqa boʻlib oʻtirsinlar va har bir kishi oʻz oldidagidan yesin», dedilar. Ular toʻyib yeguncha yedilar. Bir guruh chiqib, boshqa guruh kirdi. U zot menga: «Ey Anas, koʻtar», dedilar. Men koʻtardim. Koʻtarganimda taom koʻproq edimi yo qoʻyganimda koʻproq edimi, bilmayman.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ уйланиб, аҳллари билан қўшилдилар. Онам Умму Сулайм хайс тайёрлади. Мен уни Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига олиб бордим ва: «Онам сизга салом айтди ва ‹бу биздан сизга оз нарса› деди», дедим. У зот: «Уни қўй», дедилар. Сўнг: «Бор, фалончи ва фалончини ҳамда учратганингни чақир», дедилар ва бир неча кишиларнинг номини айтдилар. Мен у зот номларини айтган ва йўлда учратган кишиларни чақирдим. Анасдан: «Улар неча киши эди?» деб сўралганида, у: «Тахминан уч юзча», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар ўнтадан ҳалқа бўлиб ўтирсинлар ва ҳар бир киши ўз олдидагидан есин», дедилар. Улар тўйиб егунча едилар. Бир гуруҳ чиқиб, бошқа гуруҳ кирди. У зот менга: «Эй Анас, кўтар», дедилар. Мен кўтардим. Кўтарганимда таом кўпроқ эдими ё қўйганимда кўпроқ эдими, билмайман.
أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بَهْزٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَارٌ فَارِسِيٌّ طَيِّبُ الْمَرَقَةِ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ وَعِنْدَهُ عَائِشَةُ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ بِيَدِهِ أَنْ تَعَالَ وَأَوْمَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى عَائِشَةَ أَىْ وَهَذِهِ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ الآخَرُ هَكَذَا بِيَدِهِ أَنْ لاَ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning forsiy bir qoʻshnisi bor edi, u shoʻrvani yaxshi pishirardi. U bir kuni Rasululloh ﷺning huzurlariga keldi, oʻshanda yonlarida Oisha ham bor edi. U qoʻli bilan «Kel», deb ishora qildi. Rasululloh ﷺ Oishaga ishora qilib: «Bu ham (kelsinmi)?», dedilar. U kishi esa qoʻli bilan «Yoʻq», deb ikki yoki uch marta shunday ishora qildi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг форсий бир қўшниси бор эди, у шўрвани яхши пиширарди. У бир куни Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келди, ўшанда ёнларида Оиша ҳам бор эди. У қўли билан «Кел», деб ишора қилди. Расулуллоҳ ﷺ Оишага ишора қилиб: «Бу ҳам (келсинми)?», дедилар. У киши эса қўли билан «Йўқ», деб икки ёки уч марта шундай ишора қилди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ آلَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ نِسَائِهِ شَهْرًا فِي مَشْرَبَةٍ لَهُ فَمَكَثَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً ثُمَّ نَزَلَ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَيْسَ آلَيْتَ عَلَى شَهْرٍ قَالَ " الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ oʻz ayollaridan bir oy iylo qilib, balandxonasida yigirma toʻqqiz kecha turdilar, soʻng tushdilar. Shunda: «Ey Rasululloh, bir oy iylo qilgan emasmidingiz?» deyildi. U zot: «Bu oy yigirma toʻqqiz kundir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ўз аёлларидан бир ой ийло қилиб, баландхонасида йигирма тўққиз кеча турдилар, сўнг тушдилар. Шунда: «Эй Расулуллоҳ, бир ой ийло қилган эмасмидингиз?» дейилди. У зот: «Бу ой йигирма тўққиз кундир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ حُسَيْنٍ الأَزْدِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ إِنَّ أَوَّلَ لِعَانٍ كَانَ فِي الإِسْلاَمِ أَنَّ هِلاَلَ بْنَ أُمَيَّةَ قَذَفَ شَرِيكَ ابْنَ السَّحْمَاءِ بِامْرَأَتِهِ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ بِذَلِكَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَرْبَعَةَ شُهَدَاءَ وَإِلاَّ فَحَدٌّ فِي ظَهْرِكَ " . يُرَدِّدُ ذَلِكَ عَلَيْهِ مِرَارًا فَقَالَ لَهُ هِلاَلٌ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَيَعْلَمُ أَنِّي صَادِقٌ وَلَيُنْزِلَنَّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْكَ مَا يُبَرِّئُ ظَهْرِي مِنَ الْجَلْدِ . فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ نَزَلَتْ عَلَيْهِ آيَةُ اللِّعَانِ { وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ } إِلَى آخِرِ الآيَةِ فَدَعَا هِلاَلاً فَشَهِدَ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ وَالْخَامِسَةُ أَنَّ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مِنَ الْكَاذِبِينَ ثُمَّ دُعِيَتِ الْمَرْأَةُ فَشَهِدَتْ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الْكَاذِبِينَ فَلَمَّا أَنْ كَانَ فِي الرَّابِعَةِ أَوِ الْخَامِسَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَقِّفُوهَا فَإِنَّهَا مُوجِبَةٌ " . فَتَلَكَّأَتْ حَتَّى مَا شَكَكْنَا أَنَّهَا سَتَعْتَرِفُ ثُمَّ قَالَتْ لاَ أَفْضَحُ قَوْمِي سَائِرَ الْيَوْمِ . فَمَضَتْ عَلَى الْيَمِينِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " انْظُرُوهَا فَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَبْيَضَ سَبِطًا قَضِيءَ الْعَيْنَيْنِ فَهُوَ لِهِلاَلِ بْنِ أُمَيَّةَ وَإِنْ جَاءَتْ بِهِ آدَمَ جَعْدًا رَبْعًا حَمْشَ السَّاقَيْنِ فَهُوَ لِشَرِيكِ ابْنِ السَّحْمَاءِ " . فَجَاءَتْ بِهِ آدَمَ جَعْدًا رَبْعًا حَمْشَ السَّاقَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْلاَ مَا سَبَقَ فِيهَا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ لَكَانَ لِي وَلَهَا شَأْنٌ " . قَالَ الشَّيْخُ وَالْقَضِيءُ طَوِيلُ شَعْرِ الْعَيْنَيْنِ لَيْسَ بِمَفْتُوحِ الْعَيْنِ وَلاَ جَاحِظِهِمَا وَاللَّهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى أَعْلَمُ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Islomda birinchi liʼon Hilol ibn Umayyaning oʻz xotinini Sharik ibn Sahmoʻ bilan (zinoda) ayblashi edi. U Nabiy ﷺ huzuriga kelib, bu haqda xabar berdi. Nabiy ﷺ unga: «Toʻrt guvoh (keltir), boʻlmasa orqangda had (jazosi bor)», dedilar va buni unga bir necha marta takrorladilar. Hilol unga: «Allohga qasamki, ey Allohning Rasuli, Alloh azza va jalla men rost soʻzlayotganimni albatta biladi va Alloh azza va jalla sizga orqamni qamchidan xalos qiladigan (oyat) nozil qiladi», dedi. Ular shu holatda turganlarida, unga liʼon oyati nozil boʻldi: {Xotinlarini (zinoda) ayblab...} oyat oxirigacha. Shunda u (zot) Hilolni chaqirdilar, u oʻzining rostgoʻylardan ekaniga Alloh nomi bilan toʻrt marta guvohlik berdi va beshinchisida: agar yolgʻonchilardan boʻlsa, Allohning laʼnati uning ustiga boʻlishini (aytdi). Soʻng ayol chaqirildi, u (erining) yolgʻonchilardan ekaniga Alloh nomi bilan toʻrt marta guvohlik berdi. Toʻrtinchi yoki beshinchisiga yetganda Allohning Rasuli ﷺ: «Uni toʻxtatinglar, chunki bu (guvohlik azobni) vojib qiladi», dedilar. U shunday ikkilandiki, biz uning iqror boʻlishiga shubha qilmadik, soʻng u: «Qavmimni umrbod sharmanda qilmayman», deb qasamini davom ettirdi. Allohning Rasuli ﷺ: «Unga qarab turinglar, agar u oq tanli, silliq sochli, koʻzlari ichga botgan bola tugʻsa, u Hilol ibn Umayyaniki; agar bugʻdayrang, jingalak sochli, oʻrta boʻyli, ingichka boldirli bola tugʻsa, u Sharik ibn Sahmoʻniki», dedilar. U (ayol) bugʻdayrang, jingalak sochli, oʻrta boʻyli, ingichka boldirli bola tugʻdi. Shunda Allohning Rasuli ﷺ: «Agar Allohning Kitobida oʻtgan (hukm) boʻlmaganda, men bilan uning oʻrtasida (boshqacha) ish boʻlardi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Исломда биринчи лиъон Ҳилол ибн Умайянинг ўз хотинини Шарик ибн Саҳмў билан (зинода) айблаши эди. У Набий ﷺ ҳузурига келиб, бу ҳақда хабар берди. Набий ﷺ унга: «Тўрт гувоҳ (келтир), бўлмаса орқангда ҳад (жазоси бор)», дедилар ва буни унга бир неча марта такрорладилар. Ҳилол унга: «Аллоҳга қасамки, эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳ азза ва жалла мен рост сўзлаётганимни албатта билади ва Аллоҳ азза ва жалла сизга орқамни қамчидан халос қиладиган (оят) нозил қилади», деди. Улар шу ҳолатда турганларида, унга лиъон ояти нозил бўлди: {Хотинларини (зинода) айблаб...} оят охиригача. Шунда у (зот) Ҳилолни чақирдилар, у ўзининг ростгўйлардан эканига Аллоҳ номи билан тўрт марта гувоҳлик берди ва бешинчисида: агар ёлғончилардан бўлса, Аллоҳнинг лаънати унинг устига бўлишини (айтди). Сўнг аёл чақирилди, у (эрининг) ёлғончилардан эканига Аллоҳ номи билан тўрт марта гувоҳлик берди. Тўртинчи ёки бешинчисига етганда Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Уни тўхтатинглар, чунки бу (гувоҳлик азобни) вожиб қилади», дедилар. У шундай иккиландики, биз унинг иқрор бўлишига шубҳа қилмадик, сўнг у: «Қавмимни умрбод шарманда қилмайман», деб қасамини давом эттирди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Унга қараб туринглар, агар у оқ танли, силлиқ сочли, кўзлари ичга ботган бола туғса, у Ҳилол ибн Умайяники; агар буғдайранг, жингалак сочли, ўрта бўйли, ингичка болдирли бола туғса, у Шарик ибн Саҳмўники», дедилар. У (аёл) буғдайранг, жингалак сочли, ўрта бўйли, ингичка болдирли бола туғди. Шунда Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Агар Аллоҳнинг Китобида ўтган (ҳукм) бўлмаганда, мен билан унинг ўртасида (бошқача) иш бўларди», дедилар.
أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ لَمْ يَكُنْ شَىْءٌ أَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ النِّسَاءِ مِنَ الْخَيْلِ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺga ayollardan soʻng otlardan koʻra sevimliroq hech narsa yoʻq edi»,dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺга аёллардан сўнг отлардан кўра севимлироқ ҳеч нарса йўқ эди»,деди.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا النَّضْرُ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا، ح وَأَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو التَّيَّاحِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْبَرَكَةُ فِي نَوَاصِي الْخَيْلِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Baraka otlarning peshonalaridadir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Барака отларнинг пешоналаридадир», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَاقَةٌ تُسَمَّى الْعَضْبَاءَ لاَ تُسْبَقُ فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ عَلَى قَعُودٍ فَسَبَقَهَا فَشَقَّ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَلَمَّا رَأَى مَا فِي وُجُوهِهِمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ سُبِقَتِ الْعَضْبَاءُ . قَالَ " إِنَّ حَقًّا عَلَى اللَّهِ أَنْ لاَ يَرْتَفِعَ مِنَ الدُّنْيَا شَىْءٌ إِلاَّ وَضَعَهُ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺning Azboʻ deb nomlanuvchi bir tuyalari bor edi, u hech ortda qolmasdi. Bir aʼrobiy tuyaga minib keldi va uni ortda qoldirdi. Bu musulmonlarga ogʻir botdi. U zot ularning yuzlaridagi holatni koʻrgach, ular: «Ey Rasululloh, Azboʻ ortda qoldirildi», dedilar. U zot: «Albatta, Allohning zimmasida haqiqat borki, dunyoda biror narsa koʻtarilsa, uni albatta pastga tushiradi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг Азбў деб номланувчи бир туялари бор эди, у ҳеч ортда қолмасди. Бир аъробий туяга миниб келди ва уни ортда қолдирди. Бу мусулмонларга оғир ботди. У зот уларнинг юзларидаги ҳолатни кўргач, улар: «Эй Расулуллоҳ, Азбў ортда қолдирилди», дедилар. У зот: «Албатта, Аллоҳнинг зиммасида ҳақиқат борки, дунёда бирор нарса кўтарилса, уни албатта пастга туширади», дедилар.
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ، قَالَ حَدَّثَنَى شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ سَابَقَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْرَابِيٌّ فَسَبَقَهُ فَكَأَنَّ أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ مِنْ ذَلِكَ فَقِيلَ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ " حَقٌّ عَلَى اللَّهِ أَنْ لاَ يَرْفَعَ شَىْءٌ نَفْسَهُ فِي الدُّنْيَا إِلاَّ وَضَعَهُ اللَّهُ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bilan bir aʼrobiy poyga qildi va uni ortda qoldirib gʻolib chiqdi. Rasululloh ﷺning sahobalari goʻyo bundan koʻngillari ogʻrigandek boʻldi. Bu haqda u zotdan soʻralganda, u zot: «Dunyoda oʻzini koʻtargan har qanday narsani Alloh pastga tushirishi — Allohning ustidagi haqdir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ билан бир аъробий пойга қилди ва уни ортда қолдириб ғолиб чиқди. Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобалари гўё бундан кўнгиллари оғригандек бўлди. Бу ҳақда у зотдан сўралганда, у зот: «Дунёда ўзини кўтарган ҳар қандай нарсани Аллоҳ пастга тушириши — Аллоҳнинг устидаги ҳақдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بَهْزٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ { لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ } قَالَ أَبُو طَلْحَةَ إِنَّ رَبَّنَا لَيَسْأَلُنَا عَنْ أَمْوَالِنَا فَأُشْهِدُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنِّي قَدْ جَعَلْتُ أَرْضِي لِلَّهِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اجْعَلْهَا فِي قَرَابَتِكَ فِي حَسَّانَ بْنِ ثَابِتٍ وَأُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: {Sevadigan narsalaringizdan infoq qilmaguningizcha yaxshilikka (savobga) erisha olmaysiz} (Oli Imron 92) degan oyat nozil boʻlganda, Abu Talha: «Rabbimiz bizdan mollarimiz haqida soʻraydi. Ey Rasululloh, sizni guvoh qilamanki, men yerimni Alloh yoʻlida qildim», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uni qarindoshlaring — Hasson ibn Sobit va Ubay ibn Kaʼbga qilgin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: {Севадиган нарсаларингиздан инфоқ қилмагунингизча яхшиликка (савобга) эриша олмайсиз} (Оли Имрон 92) деган оят нозил бўлганда, Абу Талҳа: «Раббимиз биздан молларимиз ҳақида сўрайди. Эй Расулуллоҳ, сизни гувоҳ қиламанки, мен еримни Аллоҳ йўлида қилдим», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уни қариндошларинг — Ҳассон ибн Собит ва Убай ибн Каъбга қилгин», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَتِ الْيَهُودُ إِذَا حَاضَتِ الْمَرْأَةُ مِنْهُمْ لَمْ يُؤَاكِلُوهُنَّ وَلاَ يُشَارِبُوهُنَّ وَلاَ يُجَامِعُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ فَسَأَلُوا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى } الآيَةَ فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُؤَاكِلُوهُنَّ وَيُشَارِبُوهُنَّ وَيُجَامِعُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ وَأَنْ يَصْنَعُوا بِهِنَّ كُلَّ شَىْءٍ مَا خَلاَ الْجِمَاعَ . فَقَالَتِ الْيَهُودُ مَا يَدَعُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَيْئًا مِنْ أَمْرِنَا إِلاَّ خَالَفَنَا . فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَعَبَّادُ بْنُ بِشْرٍ فَأَخْبَرَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالاَ أَنُجَامِعُهُنَّ فِي الْمَحِيضِ فَتَمَعَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَمَعُّرًا شَدِيدًا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ قَدْ غَضِبَ فَقَامَا فَاسْتَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَدِيَّةَ لَبَنٍ فَبَعَثَ فِي آثَارِهِمَا فَرَدَّهُمَا فَسَقَاهُمَا فَعُرِفَ أَنَّهُ لَمْ يَغْضَبْ عَلَيْهِمَا .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Yahudiylar ular orasidan bir ayol hayz koʻrsa, u bilan birga taom yemas, birga ichmas va uylarda u bilan birga boʻlmas edilar. Shunda ular Nabiy ﷺdan soʻradilar, Alloh azza va jalla: {Sendan hayz haqida soʻraydilar. Ayt: «U bir azoberuvchi narsadir»} oyatini nozil qildi (Baqara 222). Bas, Rasululloh ﷺ ularga hayzli ayollar bilan birga taom yeyish, birga ichish va uylarda birga boʻlishni hamda jimoʻdan boshqa har bir ishni ular bilan qilishni buyurdilar. Yahudiylar: «Rasululloh ﷺ bizning ishimizdan birontasini qoldirmay, hammasida bizga xilof qiladi», dedilar. Shunda Usayd ibn Huzayr va Abbod ibn Bishr turib, Rasululloh ﷺga xabar berdilar va: «Ularga hayz vaqtida jimoʻ qilaveraylikmi?» dedilar. Shunda Rasululloh ﷺning yuzlari shu qadar oʻzgarib ketdiki, hatto biz u zotni gʻazablandilar deb oʻyladik. Ular ikkovi turib ketdilar. Rasululloh ﷺga sut hadya qilinib kelayotgan edi, u zot ularning ortidan odam yuborib, ularni qaytardilar va sut ichirdilar. Shunda u zot ularga gʻazablanmaganlari bilinib qoldi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Яҳудийлар улар орасидан бир аёл ҳайз кўрса, у билан бирга таом емас, бирга ичмас ва уйларда у билан бирга бўлмас эдилар. Шунда улар Набий ﷺдан сўрадилар, Аллоҳ азза ва жалла: {Сендан ҳайз ҳақида сўрайдилар. Айт: «У бир азоберувчи нарсадир»} оятини нозил қилди (Бақара 222). Бас, Расулуллоҳ ﷺ уларга ҳайзли аёллар билан бирга таом ейиш, бирга ичиш ва уйларда бирга бўлишни ҳамда жимўдан бошқа ҳар бир ишни улар билан қилишни буюрдилар. Яҳудийлар: «Расулуллоҳ ﷺ бизнинг ишимиздан биронтасини қолдирмай, ҳаммасида бизга хилоф қилади», дедилар. Шунда Усайд ибн Ҳузайр ва Аббод ибн Бишр туриб, Расулуллоҳ ﷺга хабар бердилар ва: «Уларга ҳайз вақтида жимў қилаверайликми?» дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺнинг юзлари шу қадар ўзгариб кетдики, ҳатто биз у зотни ғазабландилар деб ўйладик. Улар иккови туриб кетдилар. Расулуллоҳ ﷺга сут ҳадя қилиниб келаётган эди, у зот уларнинг ортидан одам юбориб, уларни қайтардилар ва сут ичирдилар. Шунда у зот уларга ғазабланмаганлари билиниб қолди.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِلَحْمٍ فَقَالَ " مَا هَذَا " . فَقِيلَ تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ . فَقَالَ " هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَلَنَا هَدِيَّةٌ " .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ga goʻsht keltirildi. U zot: «Bu nima?» dedilar. «Bu Barira sadaqa qilib berildi», deyildi. Shunda u zot: «U Bariraga sadaqa, bizga esa hadyadir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ га гўшт келтирилди. У зот: «Бу нима?» дедилар. «Бу Барира садақа қилиб берилди», дейилди. Шунда у зот: «У Барирага садақа, бизга эса ҳадядир», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ رَأَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ فَقَالَ " مَا هَذَا " . قَالُوا نَذَرَ أَنْ يَمْشِيَ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ . قَالَ " إِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْ تَعْذِيبِ هَذَا نَفْسَهُ مُرْهُ فَلْيَرْكَبْ " .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ikki kishi orasida suyalib kelayotgan bir odamni koʻrib: «Bu nima?» dedilar. Ular: «U Allohning uyiga piyoda borishga nazr qilgan edi», dedilar. U zot: «Albatta, Alloh bu odamning oʻzini qiynashiga behojatdir. Unga aytinglar, mingashib borsin», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ икки киши орасида суялиб келаётган бир одамни кўриб: «Бу нима?» дедилар. Улар: «У Аллоҳнинг уйига пиёда боришга назр қилган эди», дедилар. У зот: «Албатта, Аллоҳ бу одамнинг ўзини қийнашига беҳожатдир. Унга айтинглар, мингашиб борсин», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِشَيْخٍ يُهَادَى بَيْنَ اثْنَيْنِ فَقَالَ " مَا بَالُ هَذَا " . قَالُوا نَذَرَ أَنْ يَمْشِيَ . قَالَ " إِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْ تَعْذِيبِ هَذَا نَفْسَهُ مُرْهُ فَلْيَرْكَبْ " . فَأَمَرَهُ أَنْ يَرْكَبَ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ikki kishi orasida suyalib kelayotgan bir keksa chol yonidan oʻtdilar-da: «Bunga nima boʻlgan?» dedilar. Ular: «U piyoda borishga nazr qilgan edi», dedilar. U zot: «Albatta, Alloh bu odamning oʻzini qiynashiga behojatdir. Unga aytinglar, mingashib borsin», dedilar. Va uni mingashib borishga buyurdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ икки киши орасида суялиб келаётган бир кекса чол ёнидан ўтдилар-да: «Бунга нима бўлган?» дедилар. Улар: «У пиёда боришга назр қилган эди», дедилар. У зот: «Албатта, Аллоҳ бу одамнинг ўзини қийнашига беҳожатдир. Унга айтинглар, мингашиб борсин», дедилар. Ва уни мингашиб боришга буюрдилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ أَتَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى رَجُلٍ يُهَادَى بَيْنَ ابْنَيْهِ فَقَالَ " مَا شَأْنُ هَذَا " . فَقِيلَ نَذَرَ أَنْ يَمْشِيَ إِلَى الْكَعْبَةِ . فَقَالَ " إِنَّ اللَّهَ لاَ يَصْنَعُ بِتَعْذِيبِ هَذَا نَفْسَهُ شَيْئًا " . فَأَمَرَهُ أَنْ يَرْكَبَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ikki oʻgʻli orasida suyalib kelayotgan bir odam oldiga keldilar-da: «Bunga nima boʻlgan?» dedilar. «U Kaʼbaga piyoda borishga nazr qilgan edi», deyildi. Shunda u zot: «Albatta, Alloh bu odamning oʻzini qiynashidan biror narsa manfaat topmaydi», dedilar. Va uni mingashib borishga buyurdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ икки ўғли орасида суялиб келаётган бир одам олдига келдилар-да: «Бунга нима бўлган?» дедилар. «У Каъбага пиёда боришга назр қилган эди», дейилди. Шунда у зот: «Албатта, Аллоҳ бу одамнинг ўзини қийнашидан бирор нарса манфаат топмайди», дедилар. Ва уни мингашиб боришга буюрдилар.
حَدَّثَنِي الشَّيْخُ الإِمَامُ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ النَّسَائِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عِيسَى الْقُومَسِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَلاَّمٌ أَبُو الْمُنْذِرِ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " حُبِّبَ إِلَىَّ مِنَ الدُّنْيَا النِّسَاءُ وَالطِّيبُ وَجُعِلَ قُرَّةُ عَيْنِي فِي الصَّلاَةِ " .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Dunyongizdan menga ayollar va xushboʻy narsa suyukli qilindi, koʻzimning quvvati esa namozda qilindi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Дунёнгиздан менга аёллар ва хушбўй нарса суюкли қилинди, кўзимнинг қуввати эса намозда қилинди», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ الطُّوسِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سَيَّارٌ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " حُبِّبَ إِلَىَّ النِّسَاءُ وَالطِّيبُ وَجُعِلَتْ قُرَّةُ عَيْنِي فِي الصَّلاَةِ " .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Menga ayollar va xushboʻy narsa suyukli qilindi, koʻzimning quvvati esa namozda qilindi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга аёллар ва хушбўй нарса суюкли қилинди, кўзимнинг қуввати эса намозда қилинди», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَفْصِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ لَمْ يَكُنْ شَىْءٌ أَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ النِّسَاءِ مِنَ الْخَيْلِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga ayollardan keyin otlardan koʻra suyukliroq narsa boʻlmagan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга аёллардан кейин отлардан кўра суюклироқ нарса бўлмаган.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسٌ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ إِحْدَى أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ فَأَرْسَلَتْ أُخْرَى بِقَصْعَةٍ فِيهَا طَعَامٌ فَضَرَبَتْ يَدَ الرَّسُولِ فَسَقَطَتِ الْقَصْعَةُ فَانْكَسَرَتْ فَأَخَذَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْكِسْرَتَيْنِ فَضَمَّ إِحْدَاهُمَا إِلَى الأُخْرَى فَجَعَلَ يَجْمَعُ فِيهَا الطَّعَامَ وَيَقُولُ " غَارَتْ أُمُّكُمْ كُلُوا " . فَأَكَلُوا فَأَمْسَكَ حَتَّى جَاءَتْ بِقَصْعَتِهَا الَّتِي فِي بَيْتِهَا فَدَفَعَ الْقَصْعَةَ الصَّحِيحَةَ إِلَى الرَّسُولِ وَتَرَكَ الْمَكْسُورَةَ فِي بَيْتِ الَّتِي كَسَرَتْهَا .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ moʻminlar onalaridan birining huzurida edilar. Shunda boshqasi ichida taom boʻlgan bir yogʻoch idishni yubordi. Ammo u xotin (yogʻoch idishni olib kelgan) elchining qoʻliga urdi, natijada idish tushib sindi. Nabiy ﷺ ikki boʻlakni olib, birini ikkinchisiga qoʻshdilar-da, taomni unga terib: «Onangiz rashk qildi, yenglar», deb qoʻydilar. Shunda ular yedilar. Soʻng u zot oʻz uyidagi idishini olib kelguncha kutib turdilar, keyin butun idishni elchiga berib, singan idishni uni singan ayolning uyida qoldirdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ мўминлар оналаридан бирининг ҳузурида эдилар. Шунда бошқаси ичида таом бўлган бир ёғоч идишни юборди. Аммо у хотин (ёғоч идишни олиб келган) элчининг қўлига урди, натижада идиш тушиб синди. Набий ﷺ икки бўлакни олиб, бирини иккинчисига қўшдилар-да, таомни унга териб: «Онангиз рашк қилди, енглар», деб қўйдилар. Шунда улар едилар. Сўнг у зот ўз уйидаги идишини олиб келгунча кутиб турдилар, кейин бутун идишни элчига бериб, синган идишни уни синган аёлнинг уйида қолдирдилар.
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بَكَّارِ بْنِ بِلاَلٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى، - وَهُوَ ابْنُ سُمَيْعٍ - قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ الْمُشْرِكِينَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ فَإِذَا شَهِدُوا أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَصَلَّوْا صَلاَتَنَا وَاسْتَقْبَلُوا قِبْلَتَنَا وَأَكَلُوا ذَبَائِحَنَا فَقَدْ حَرُمَتْ عَلَيْنَا دِمَاؤُهُمْ وَأَمْوَالُهُمْ إِلاَّ بِحَقِّهَا " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Men odamlar Allohdan boshqa iloh yoʻqligiga va Muhammad Uning bandasi hamda elchisi ekaniga guvohlik bermagunlaricha mushriklar bilan jang qilishga buyurildim. Bas, ular Allohdan boshqa iloh yoʻqligiga va Muhammad Uning bandasi hamda elchisi ekaniga guvohlik berib, bizning namozimizday namoz oʻqisalar, qiblamizga yuzlansalar va soʻygan hayvonlarimizni yesalar, ularning qonlari va mollari bizga harom boʻladi, faqat haq bilangina (halol boʻladi)», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Мен одамлар Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқлигига ва Муҳаммад Унинг бандаси ҳамда элчиси эканига гувоҳлик бермагунларича мушриклар билан жанг қилишга буюрилдим. Бас, улар Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқлигига ва Муҳаммад Унинг бандаси ҳамда элчиси эканига гувоҳлик бериб, бизнинг намозимиздай намоз ўқисалар, қибламизга юзлансалар ва сўйган ҳайвонларимизни есалар, уларнинг қонлари ва моллари бизга ҳаром бўлади, фақат ҳақ билангина (ҳалол бўлади)», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ نُعَيْمٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا حِبَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ فَإِذَا شَهِدُوا أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَاسْتَقْبَلُوا قِبْلَتَنَا وَأَكَلُوا ذَبِيحَتَنَا وَصَلَّوْا صَلاَتَنَا فَقَدْ حَرُمَتْ عَلَيْنَا دِمَاؤُهُمْ وَأَمْوَالُهُمْ إِلاَّ بِحَقِّهَا لَهُمْ مَا لِلْمُسْلِمِينَ وَعَلَيْهِمْ مَا عَلَيْهِمْ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men odamlar Allohdan boshqa iloh yoʻqligiga va Muhammad Allohning elchisi ekaniga guvohlik bermagunlaricha ular bilan jang qilishga buyurildim. Bas, ular Allohdan boshqa iloh yoʻqligiga va Muhammad Allohning elchisi ekaniga guvohlik berib, qiblamizga yuzlansalar, soʻygan hayvonlarimizni yesalar va bizning namozimizday namoz oʻqisalar, ularning qonlari va mollari bizga harom boʻladi, faqat haq bilangina (halol boʻladi). Musulmonlarga tegishli narsalar ularga ham tegishli, musulmonlarning zimmasidagi narsalar ularning zimmasida ham boʻladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен одамлар Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқлигига ва Муҳаммад Аллоҳнинг элчиси эканига гувоҳлик бермагунларича улар билан жанг қилишга буюрилдим. Бас, улар Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқлигига ва Муҳаммад Аллоҳнинг элчиси эканига гувоҳлик бериб, қибламизга юзлансалар, сўйган ҳайвонларимизни есалар ва бизнинг намозимиздай намоз ўқисалар, уларнинг қонлари ва моллари бизга ҳаром бўлади, фақат ҳақ билангина (ҳалол бўлади). Мусулмонларга тегишли нарсалар уларга ҳам тегишли, мусулмонларнинг зиммасидаги нарсалар уларнинг зиммасида ҳам бўлади», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ أَبُو الْعَوَّامِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ارْتَدَّتِ الْعَرَبُ فَقَالَ عُمَرُ يَا أَبَا بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ الْعَرَبَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلاَةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ " . وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عَنَاقًا مِمَّا كَانُوا يُعْطُونَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَيْهِ . قَالَ عُمَرُ فَلَمَّا رَأَيْتُ رَأْىَ أَبِي بَكْرٍ قَدْ شُرِحَ عَلِمْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vafot etganlarida, arablar dindan qaytdilar. Shunda Umar: «Ey Abu Bakr, qanday qilib arablar bilan jang qilasan?» dedi. Abu Bakr: «Rasululloh ﷺ: ‹Men odamlar Allohdan boshqa iloh yoʻqligiga va men Allohning elchisi ekanimga guvohlik berib, namozni barpo qilib, zakotni bermagunlaricha ular bilan jang qilishga buyurildim›, deganlar. Alloh nomiga qasamki, agar ular Rasulullohga ﷺ berib turgan narsalaridan bir echki bolasini menga bermasalar ham, buning uchun ular bilan jang qilardim», dedi. Umar aytdi: «Abu Bakrning qarori toʻgʻri ekanini koʻrganimda, uning haq ekanini angladim».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ вафот этганларида, араблар диндан қайтдилар. Шунда Умар: «Эй Абу Бакр, қандай қилиб араблар билан жанг қиласан?» деди. Абу Бакр: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Мен одамлар Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқлигига ва мен Аллоҳнинг элчиси эканимга гувоҳлик бериб, намозни барпо қилиб, закотни бермагунларича улар билан жанг қилишга буюрилдим›, деганлар. Аллоҳ номига қасамки, агар улар Расулуллоҳга ﷺ бериб турган нарсаларидан бир эчки боласини менга бермасалар ҳам, бунинг учун улар билан жанг қилардим», деди. Умар айтди: «Абу Бакрнинг қарори тўғри эканини кўрганимда, унинг ҳақ эканини англадим».
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، مَوْلَى أَبِي قِلاَبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو قِلاَبَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ نَفَرًا، مِنْ عُكْلٍ ثَمَانِيَةً قَدِمُوا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَوْخَمُوا الْمَدِينَةَ وَسَقِمَتْ أَجْسَامُهُمْ فَشَكَوْا ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَلاَ تَخْرُجُونَ مَعَ رَاعِينَا فِي إِبِلِهِ فَتُصِيبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا " . قَالُوا بَلَى . فَخَرَجُوا فَشَرِبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَصَحُّوا فَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَبَعَثَ فَأَخَذُوهُمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَّرَ أَعْيُنَهُمْ وَنَبَذَهُمْ فِي الشَّمْسِ حَتَّى مَاتُوا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Ukl qabilasidan sakkiz kishilik bir guruh Nabiy ﷺning huzurlariga keldilar. Madinaning havosi ularga yoqmadi va badanlari kasal boʻldi. Ular bundan Rasululloh ﷺga shikoyat qildilar. Shunda u zot: «Choʻponimiz bilan uning tuyalari qoshiga chiqib, ularning suti va siydigidan ichmaysizmi?» dedilar. Ular: «Ha», dedilar. Soʻng chiqib, ularning suti va siydigidan ichdilar va sogʻaydilar. Keyin Rasululloh ﷺning choʻponini oʻldirdilar. U zot ortlaridan odam yubordilar, ularni ushlab keltirdilar. U zot ularning qoʻllari va oyoqlarini kesdilar, koʻzlariga mix qizdirib bosdilar va oʻlgunlaricha oftobda tashlab qoʻydilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Укл қабиласидан саккиз кишилик бир гуруҳ Набий ﷺнинг ҳузурларига келдилар. Мадинанинг ҳавоси уларга ёқмади ва баданлари касал бўлди. Улар бундан Расулуллоҳ ﷺга шикоят қилдилар. Шунда у зот: «Чўпонимиз билан унинг туялари қошига чиқиб, уларнинг сути ва сийдигидан ичмайсизми?» дедилар. Улар: «Ҳа», дедилар. Сўнг чиқиб, уларнинг сути ва сийдигидан ичдилар ва соғайдилар. Кейин Расулуллоҳ ﷺнинг чўпонини ўлдирдилар. У зот ортларидан одам юбордилар, уларни ушлаб келтирдилар. У зот уларнинг қўллари ва оёқларини кесдилар, кўзларига мих қиздириб босдилар ва ўлгунларича офтобда ташлаб қўйдилар.
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ دِينَارٍ، عَنِ الْوَلِيدِ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ نَفَرًا، مِنْ عُكْلٍ قَدِمُوا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَاجْتَوَوُا الْمَدِينَةَ فَأَمَرَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَأْتُوا إِبِلَ الصَّدَقَةِ فَيَشْرَبُوا مِنْ أَبْوَالِهَا وَأَلْبَانِهَا فَفَعَلُوا فَقَتَلُوا رَاعِيَهَا وَاسْتَاقُوهَا فَبَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي طَلَبِهِمْ - قَالَ - فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَّرَ أَعْيُنَهُمْ وَلَمْ يَحْسِمْهُمْ وَتَرَكَهُمْ حَتَّى مَاتُوا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ } الآيَةَ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Ukl qabilasidan bir guruh Nabiy ﷺning huzurlariga keldilar, ammo Madinaning havosi ularga yoqmadi. Nabiy ﷺ ularga sadaqa tuyalari qoshiga borib, ularning siydigi va sutidan ichishni buyurdilar. Ular shunday qildilar. Soʻng ularning choʻponini oʻldirib, tuyalarni haydab ketdilar. Nabiy ﷺ ularni izlab odam yubordilar. Ularni ushlab keltirishdi. U zot ularning qoʻllari va oyoqlarini kesdilar, koʻzlariga mix qizdirib bosdilar, jarohatlarini kuydirib bogʻlamadilar va oʻlgunlaricha tashlab qoʻydilar. Shunda Alloh azza va jalla: {Alloh va Uning Rasuli bilan urush qilganlarning jazosi...} oyatini nozil qildi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Укл қабиласидан бир гуруҳ Набий ﷺнинг ҳузурларига келдилар, аммо Мадинанинг ҳавоси уларга ёқмади. Набий ﷺ уларга садақа туялари қошига бориб, уларнинг сийдиги ва сутидан ичишни буюрдилар. Улар шундай қилдилар. Сўнг уларнинг чўпонини ўлдириб, туяларни ҳайдаб кетдилар. Набий ﷺ уларни излаб одам юбордилар. Уларни ушлаб келтиришди. У зот уларнинг қўллари ва оёқларини кесдилар, кўзларига мих қиздириб босдилар, жароҳатларини куйдириб боғламадилар ва ўлгунларича ташлаб қўйдилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Аллоҳ ва Унинг Расули билан уруш қилганларнинг жазоси...} оятини нозил қилди.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَدِمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَمَانِيَةُ نَفَرٍ مِنْ عُكْلٍ فَذَكَرَ نَحْوَهُ إِلَى قَوْلِهِ لَمْ يَحْسِمْهُمْ وَقَالَ قَتَلُوا الرَّاعِيَ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning huzurlariga Ukl qabilasidan sakkiz kishi keldi, deb yuqoridagiga oʻxshash rivoyatni «ularning jarohatlarini kuydirib bogʻlamadilar» degan soʻzgacha zikr qildi va: «Ular choʻponni oʻldirdilar», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига Укл қабиласидан саккиз киши келди, деб юқоридагига ўхшаш ривоятни «уларнинг жароҳатларини куйдириб боғламадилар» деган сўзгача зикр қилди ва: «Улар чўпонни ўлдирдилар», деди.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَفَرٌ مِنْ عُكْلٍ أَوْ عُرَيْنَةَ فَأَمَرَ لَهُمْ - وَاجْتَوَوُا الْمَدِينَةَ - بِذَوْدٍ أَوْ لِقَاحٍ يَشْرَبُونَ أَلْبَانَهَا وَأَبْوَالَهَا فَقَتَلُوا الرَّاعِيَ وَاسْتَاقُوا الإِبِلَ فَبَعَثَ فِي طَلَبِهِمْ فَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَلَ أَعْيُنَهُمْ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning huzurlariga Ukl yoki Urayna qabilasidan bir guruh keldi, Madinaning havosi ularga yoqmadi. U zot ularga bir necha tuya yoki sut tuyalarini berib, ularning suti va siydigini ichishni buyurdilar. Soʻng ular choʻponni oʻldirib, tuyalarni haydab ketdilar. U zot ularni izlab odam yubordilar va ularning qoʻllari hamda oyoqlarini kesdilar, koʻzlarini oʻydilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ҳузурларига Укл ёки Урайна қабиласидан бир гуруҳ келди, Мадинанинг ҳавоси уларга ёқмади. У зот уларга бир неча туя ёки сут туяларини бериб, уларнинг сути ва сийдигини ичишни буюрдилар. Сўнг улар чўпонни ўлдириб, туяларни ҳайдаб кетдилар. У зот уларни излаб одам юбордилар ва уларнинг қўллари ҳамда оёқларини кесдилар, кўзларини ўйдилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، وَغَيْرُهُ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ نَاسًا، مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاجْتَوَوُا الْمَدِينَةَ فَبَعَثَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى ذَوْدٍ لَهُ فَشَرِبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَلَمَّا صَحُّوا ارْتَدُّوا عَنِ الإِسْلاَمِ وَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُؤْمِنًا وَاسْتَاقُوا الإِبِلَ فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي آثَارِهِمْ فَأُخِذُوا فَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَلَ أَعْيُنَهُمْ وَصَلَبَهُمْ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Urayna qabilasidan bir toifa odamlar Rasululloh ﷺning huzurlariga keldilar, ammo Madinaning havosi ularga yoqmadi. Nabiy ﷺ ularni oʻzlarining tuyalari qoshiga yubordilar. Ular ularning suti va siydigidan ichdilar. Sogʻayganlaridan soʻng Islomdan qaytdilar va Rasululloh ﷺning muʼmin choʻponini oʻldirib, tuyalarni haydab ketdilar. Rasululloh ﷺ ortlaridan odam yubordilar. Ular ushlandi. U zot ularning qoʻllari va oyoqlarini kesdilar, koʻzlarini oʻydilar va ularni dorga osdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Урайна қабиласидан бир тоифа одамлар Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келдилар, аммо Мадинанинг ҳавоси уларга ёқмади. Набий ﷺ уларни ўзларининг туялари қошига юбордилар. Улар уларнинг сути ва сийдигидан ичдилар. Соғайганларидан сўнг Исломдан қайтдилар ва Расулуллоҳ ﷺнинг муъмин чўпонини ўлдириб, туяларни ҳайдаб кетдилар. Расулуллоҳ ﷺ ортларидан одам юбордилар. Улар ушланди. У зот уларнинг қўллари ва оёқларини кесдилар, кўзларини ўйдилар ва уларни дорга осдилар.