حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ كَانَ لاِبْنِ آدَمَ وَادِيًا مِنْ ذَهَبٍ لأَحَبَّ أَنْ يَكُونَ لَهُ ثَانِيًا وَلاَ يَمْلأُ فَاهُ إِلاَّ التُّرَابُ وَيَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ تَابَ " . وَفِي الْبَابِ عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ الزُّبَيْرِ وَأَبِي وَاقِدٍ وَجَابِرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar odam bolasiga bir vodiy oltin boʻlsa, ikkinchisi ham boʻlishini istar edi. Uning ogʻzini faqat tuproq toʻldiradi. Alloh tavba qilgan kishining tavbasini qabul qiladi», dedilar. Bu bobda Ubay ibn Kaʼb, Abu Said, Oisha, Ibn Zubayr, Abu Voqid, Jobir, Ibn Abbos va Abu Hurayradan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih, bu yoʻldan gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар одам боласига бир водий олтин бўлса, иккинчиси ҳам бўлишини истар эди. Унинг оғзини фақат тупроқ тўлдиради. Аллоҳ тавба қилган кишининг тавбасини қабул қилади», дедилар. Бу бобда Убай ибн Каъб, Абу Саид, Оиша, Ибн Зубайр, Абу Воқид, Жобир, Ибн Аббос ва Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ, бу йўлдан ғарибдир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَهْرَمُ ابْنُ آدَمَ وَيَشِبُّ مِنْهُ اثْنَتَانِ الْحِرْصُ عَلَى الْعُمُرِ وَالْحِرْصُ عَلَى الْمَالِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odam bolasi qariydi, biroq undagi ikki narsa yosharib boraveradi: umrga boʻlgan hirs va molga boʻlgan hirs», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одам боласи қарийди, бироқ ундаги икки нарса ёшариб бораверади: умрга бўлган ҳирс ва молга бўлган ҳирс», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ أَخَوَانِ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَكَانَ أَحَدُهُمَا يَأْتِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَالآخَرُ يَحْتَرِفُ فَشَكَا الْمُحْتَرِفُ أَخَاهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لَعَلَّكَ تُرْزَقُ بِهِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Nabiy ﷺ zamonlarida ikki aka-uka bor edi. Ulardan biri Nabiy ﷺ huzurlariga (ilm olish uchun) kelib turar, ikkinchisi esa hunar (kasb) bilan shugʻullanar edi. Hunarmand (uka) akasidan Nabiy ﷺga shikoyat qildi. Shunda u zot: «Sen, ehtimol, oʻsha (aka) sababli rizqlantirilayotgandirsan», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Набий ﷺ замонларида икки ака-ука бор эди. Улардан бири Набий ﷺ ҳузурларига (илм олиш учун) келиб турар, иккинчиси эса ҳунар (касб) билан шуғулланар эди. Ҳунарманд (ука) акасидан Набий ﷺга шикоят қилди. Шунда у зот: «Сен, эҳтимол, ўша (ака) сабабли ризқлантирилаётгандирсан», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ وَاصِلٍ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْعَابِدُ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ النُّعْمَانِ اللَّيْثِيُّ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " اللَّهُمَّ أَحْيِنِي مِسْكِينًا وَأَمِتْنِي مِسْكِينًا وَاحْشُرْنِي فِي زُمْرَةِ الْمَسَاكِينِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . فَقَالَتْ عَائِشَةُ لِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " إِنَّهُمْ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَبْلَ أَغْنِيَائِهِمْ بِأَرْبَعِينَ خَرِيفًا يَا عَائِشَةُ لاَ تَرُدِّي الْمِسْكِينَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ يَا عَائِشَةُ أَحِبِّي الْمَسَاكِينَ وَقَرِّبِيهِمْ فَإِنَّ اللَّهَ يُقَرِّبُكِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Allohim, meni miskin holda yashat, miskin holda vafot ettir va qiyomat kuni meni miskinlar guruhi qatorida tirilt», dedilar. Shunda Oisha (roziyallohu anho): «Nega, ey Allohning Rasuli?» dedi. U zot: «Chunki ular boylaridan qirq yil oldin jannatga kiradilar. Ey Oisha, miskinni bir boʻlak xurmo bilan boʻlsa-da, quruq qaytarma. Ey Oisha, miskinlarni sev va ularni oʻzingga yaqin tut, shunda Alloh seni qiyomat kuni Oʻziga yaqin qiladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, мени мискин ҳолда яшат, мискин ҳолда вафот эттир ва қиёмат куни мени мискинлар гуруҳи қаторида тирилт», дедилар. Шунда Оиша (розияллоҳу анҳо): «Нега, эй Аллоҳнинг Расули?» деди. У зот: «Чунки улар бойларидан қирқ йил олдин жаннатга кирадилар. Эй Оиша, мискинни бир бўлак хурмо билан бўлса-да, қуруқ қайтарма. Эй Оиша, мискинларни сев ва уларни ўзингга яқин тут, шунда Аллоҳ сени қиёмат куни Ўзига яқин қилади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لاَ يَدَّخِرُ شَيْئًا لِغَدٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ ثَابِتٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ertaga deb hech narsani saqlab qoʻymas edilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Bu hadis Jaʼfar ibn Sulaymondan, u Sobitdan, u Nabiy ﷺdan mursal koʻrinishda ham rivoyat qilingan.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ эртага деб ҳеч нарсани сақлаб қўймас эдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Бу ҳадис Жаъфар ибн Сулаймондан, у Собитдан, у Набий ﷺдан мурсал кўринишда ҳам ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَنَا أَبُو مَعْمَرٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ مَا أَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى خِوَانٍ وَلاَ أَكَلَ خُبْزًا مُرَقَّقًا حَتَّى مَاتَ . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vafot etgunlariga qadar dasturxon (stol) ustida taom yemadilar va yupqa (oqlangan) non yemadilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis Said ibn Abu Aruba rivoyatidan hasan sahih gʻaribdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ вафот этгунларига қадар дастурхон (стол) устида таом емадилар ва юпқа (оқланган) нон емадилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис Саид ибн Абу Аруба ривоятидан ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ، حَدَّثَنَا سَيَّارُ بْنُ حَاتِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي مَنْصُورٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي طَلْحَةَ، قَالَ شَكَوْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْجُوعَ وَرَفَعْنَا عَنْ بُطُونِنَا عَنْ حَجَرٍ حَجَرٍ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ حَجَرَيْنِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Abu Talha (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u: «Biz Rasululloh ﷺga ochlikdan shikoyat qildik va qorinlarimizdan birma-bir (bogʻlangan) toshlarni koʻtarib koʻrsatdik. Shunda Rasululloh ﷺ ikkita toshni koʻtarib koʻrsatdilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat mana shu yoʻldan bilamiz.Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у: «Биз Расулуллоҳ ﷺга очликдан шикоят қилдик ва қоринларимиздан бирма-бир (боғланган) тошларни кўтариб кўрсатдик. Шунда Расулуллоҳ ﷺ иккита тошни кўтариб кўрсатдилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат мана шу йўлдан биламиз.
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، هُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ الأَنْصَارِيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَتْبَعُ الْمَيِّتَ ثَلاَثٌ فَيَرْجِعُ اثْنَانِ وَيَبْقَى وَاحِدٌ يَتْبَعُهُ أَهْلُهُ وَمَالُهُ وَعَمَلُهُ فَيَرْجِعُ أَهْلُهُ وَمَالُهُ وَيَبْقَى عَمَلُهُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mayyitga uchta (narsa) ergashadi, ikkitasi qaytadi, biri (uning bilan) qoladi: unga ahli, moli va amali ergashadi; ahli va moli qaytadi, amali esa (uning bilan) qoladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Маййитга учта (нарса) эргашади, иккитаси қайтади, бири (унинг билан) қолади: унга аҳли, моли ва амали эргашади; аҳли ва моли қайтади, амали эса (унинг билан) қолади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّهُ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى قِيَامُ السَّاعَةِ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى الصَّلاَةِ فَلَمَّا قَضَى صَلاَتَهُ قَالَ " أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ قِيَامِ السَّاعَةِ " . فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " مَا أَعْدَدْتَ لَهَا " قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَعْدَدْتُ لَهَا كَبِيرَ صَلاَةٍ وَلاَ صَوْمٍ إِلاَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ وَأَنْتَ مَعَ مَنْ أَحْبَبْتَ " . فَمَا رَأَيْتُ فَرِحَ الْمُسْلِمُونَ بَعْدَ الإِسْلاَمِ فَرَحَهُمْ بِهَذَا . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u aytdi: Bir kishi Rasululloh ﷺning huzuriga kelib: «Yo Rasululloh, qiyomat qachon qoim boʻladi?» dedi. Shunda Nabiy ﷺ namozga turdilar. Namozlarini tugatgach: «Qiyomatning qoim boʻlishi haqida soʻragan (kishi) qani?» dedilar. U kishi: «Men, yo Rasululloh», dedi. U zot: «Sen unga nima (toʻplab) tayyorlading?» dedilar. U: «Yo Rasululloh, men unga koʻp namoz ham, roʻza ham tayyorlaganim yoʻq, faqat Olloh va Rasulini sevaman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kishi oʻzi sevgan (zot) bilan birga boʻladi, sen ham sevgan (zoting) bilan birgasan», dedilar. Men musulmonlarni islomdan keyin shu (xabar)dan xursand boʻlganlaridek xursand boʻlganlarini koʻrmadim. Abu Iso aytdi: Bu hadis sahihdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у айтди: Бир киши Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурига келиб: «Ё Расулуллоҳ, қиёмат қачон қоим бўлади?» деди. Шунда Набий ﷺ намозга турдилар. Намозларини тугатгач: «Қиёматнинг қоим бўлиши ҳақида сўраган (киши) қани?» дедилар. У киши: «Мен, ё Расулуллоҳ», деди. У зот: «Сен унга нима (тўплаб) тайёрладинг?» дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, мен унга кўп намоз ҳам, рўза ҳам тайёрлаганим йўқ, фақат Оллоҳ ва Расулини севаман», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Киши ўзи севган (зот) билан бирга бўлади, сен ҳам севган (зотинг) билан биргасан», дедилар. Мен мусулмонларни исломдан кейин шу (хабар)дан хурсанд бўлганларидек хурсанд бўлганларини кўрмадим. Абу Исо айтди: Бу ҳадис саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ وَلَهُ مَا اكْتَسَبَ " . وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَصَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي مُوسَى . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishi oʻzi sevgan (zot) bilan birgadir va unga oʻzi kasb qilgan (amali) bordir», dedilar. Bu bobda Ali, Abdulloh ibn Masʼud, Safvon ibn Assol, Abu Hurayra va Abu Musodan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis Hasan al-Basriyning Anas ibn Molikdan, u Nabiy ﷺdan (rivoyatidan) hasan gʻaribdir. Bu hadis Nabiy ﷺdan boshqa yoʻnalishlar bilan ham rivoyat qilingan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Киши ўзи севган (зот) билан биргадир ва унга ўзи касб қилган (амали) бордир», дедилар. Бу бобда Али, Абдуллоҳ ибн Масъуд, Сафвон ибн Ассол, Абу Ҳурайра ва Абу Мусодан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис Ҳасан ал-Басрийнинг Анас ибн Моликдан, у Набий ﷺдан (ривоятидан) ҳасан ғарибдир. Бу ҳадис Набий ﷺдан бошқа йўналишлар билан ҳам ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ سِنَانٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِعَبْدِهِ الْخَيْرَ عَجَّلَ لَهُ الْعُقُوبَةَ فِي الدُّنْيَا وَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِعَبْدِهِ الشَّرَّ أَمْسَكَ عَنْهُ بِذَنْبِهِ حَتَّى يُوَفَّى بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
وَبِهَذَا الإِسْنَادِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ عِظَمَ الْجَزَاءِ مَعَ عِظَمِ الْبَلاَءِ وَإِنَّ اللَّهَ إِذَا أَحَبَّ قَوْمًا ابْتَلاَهُمْ فَمَنْ رَضِيَ فَلَهُ الرِّضَا وَمَنْ سَخِطَ فَلَهُ السَّخَطُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh bir bandasiga yaxshilikni iroda qilsa, uning jazosini dunyoda tezlatadi; bandasiga yomonlikni iroda qilsa, gunohi sababli (jazosini) ushlab turadi, toki qiyomat kunida unga toʻliq beriladi», dedilar. Shu isnod bilan Nabiy ﷺdan (rivoyat qilinadiki): «Albatta, ajrning kattaligi baloning kattaligiga qarabdir. Alloh bir qavmni sevsa, ularni sinaydi; kim rozi boʻlsa, unga rizolik bordir, kim gʻazablansa, unga gʻazab bordir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻldan hasan gʻaribdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ бир бандасига яхшиликни ирода қилса, унинг жазосини дунёда тезлатади; бандасига ёмонликни ирода қилса, гуноҳи сабабли (жазосини) ушлаб туради, токи қиёмат кунида унга тўлиқ берилади», дедилар. Шу иснод билан Набий ﷺдан (ривоят қилинадики): «Албатта, ажрнинг катталиги балонинг катталигига қарабдир. Аллоҳ бир қавмни севса, уларни синайди; ким рози бўлса, унга ризолик бордир, ким ғазабланса, унга ғазаб бордир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўлдан ҳасан ғарибдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْجُمَحِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا أَبُو ظِلاَلٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ إِذَا أَخَذْتُ كَرِيمَتَىْ عَبْدِي فِي الدُّنْيَا لَمْ يَكُنْ لَهُ جَزَاءٌ عِنْدِي إِلاَّ الْجَنَّةَ " . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَأَبُو ظِلاَلٍ اسْمُهُ هِلاَلٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh aytadi: ‹Bandamning dunyoda ikki suyukli (koʻzi)ni olsam, unga Mening huzurimda jannatdan boshqa jazo (mukofot) boʻlmaydi›», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻldan hasan gʻaribdir. Abu Zilolning ismi Hiloldir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ айтади: ‹Бандамнинг дунёда икки суюкли (кўзи)ни олсам, унга Менинг ҳузуримда жаннатдан бошқа жазо (мукофот) бўлмайди›», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўлдан ҳасан ғарибдир. Абу Зилолнинг исми Ҳилолдир.
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنِ الْحَسَنِ، وَقَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يُجَاءُ بِابْنِ آدَمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُ بَذَجٌ فَيُوقَفُ بَيْنَ يَدَىِ اللَّهِ فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ أَعْطَيْتُكَ وَخَوَّلْتُكَ وَأَنْعَمْتُ عَلَيْكَ فَمَاذَا صَنَعْتَ . فَيَقُولُ يَا رَبِّ جَمَعْتُهُ وَثَمَّرْتُهُ فَتَرَكْتُهُ أَكْثَرَ مَا كَانَ فَارْجِعْنِي آتِكَ بِهِ . فَيَقُولُ لَهُ أَرِنِي مَا قَدَّمْتَ . فَيَقُولُ يَا رَبِّ جَمَعْتُهُ وَثَمَّرْتُهُ فَتَرَكْتُهُ أَكْثَرَ مَا كَانَ فَارْجِعْنِي آتِكَ بِهِ . فَإِذَا عَبْدٌ لَمْ يُقَدِّمْ خَيْرًا فَيُمْضَى بِهِ إِلَى النَّارِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ الْحَسَنِ قَوْلَهُ وَلَمْ يُسْنِدُوهُ . وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ .
Anas (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Qiyomat kuni Odam bolasi xuddi qoʻzichoqdek (ojiz holda) keltiriladi va Allohning huzurida toʻxtatiladi. Bas, Alloh unga: ‹Men senga (mol) berdim, seni (boylikka) ega qildim va senga neʼmat ato etdim. Sen nima qilding?› deydi. U: ‹Ey Robbim, men uni toʻpladim, koʻpaytirdim va uni boʻlganidan koʻpaytirib qoldirdim. Bas, meni (dunyoga) qaytar, men uni Senga keltiraman›, deydi. (Alloh) unga: ‹Menga oldindan nima yuborganingni koʻrsat›, deydi. U: ‹Ey Robbim, men uni toʻpladim, koʻpaytirdim va uni boʻlganidan koʻpaytirib qoldirdim. Bas, meni (dunyoga) qaytar, men uni Senga keltiraman›, deydi. Bas, u — hech qanday yaxshilikni oldindan yubormagan banda boʻlib chiqadi va oʻtga olib ketiladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadisni bir nechalari Hasandan uning oʻz soʻzi (mavquf) sifatida rivoyat qilgan va uni (Nabiyga) nisbat bermagan. Ismoil ibn Muslim esa hofizasi sababli hadisda zaif sanaladi. Bu bobda Abu Hurayra va Abu Said al-Xudriydan ham (rivoyat) bor.Анас (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Қиёмат куни Одам боласи худди қўзичоқдек (ожиз ҳолда) келтирилади ва Аллоҳнинг ҳузурида тўхтатилади. Бас, Аллоҳ унга: ‹Мен сенга (мол) бердим, сени (бойликка) эга қилдим ва сенга неъмат ато этдим. Сен нима қилдинг?› дейди. У: ‹Эй Роббим, мен уни тўпладим, кўпайтирдим ва уни бўлганидан кўпайтириб қолдирдим. Бас, мени (дунёга) қайтар, мен уни Сенга келтираман›, дейди. (Аллоҳ) унга: ‹Менга олдиндан нима юборганингни кўрсат›, дейди. У: ‹Эй Роббим, мен уни тўпладим, кўпайтирдим ва уни бўлганидан кўпайтириб қолдирдим. Бас, мени (дунёга) қайтар, мен уни Сенга келтираман›, дейди. Бас, у — ҳеч қандай яхшиликни олдиндан юбормаган банда бўлиб чиқади ва ўтга олиб кетилади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадисни бир нечалари Ҳасандан унинг ўз сўзи (мавқуф) сифатида ривоят қилган ва уни (Набийга) нисбат бермаган. Исмоил ибн Муслим эса ҳофизаси сабабли ҳадисда заиф саналади. Бу бобда Абу Ҳурайра ва Абу Саид ал-Худрийдан ҳам (ривоят) бор.
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " شَفَاعَتِي لأَهْلِ الْكَبَائِرِ مِنْ أُمَّتِي " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرٍ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mening shafoatim ummatimning katta gunoh sohiblari uchundir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis shu yoʻldan hasan sahih gʻaribdir. Bu bobda Jobirdan ham (rivoyat) bor.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менинг шафоатим умматимнинг катта гуноҳ соҳиблари учундир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис шу йўлдан ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Бу бобда Жобирдан ҳам (ривоят) бор.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ فِي حَوْضِي مِنَ الأَبَارِيقِ بِعَدَدِ نُجُومِ السَّمَاءِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, mening Havzimda osmon yulduzlari sonicha kuzalar bordir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis shu yoʻldan hasan sahih gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, менинг Ҳавзимда осмон юлдузлари сонича кузалар бордир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис шу йўлдан ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَهْرَمُ ابْنُ آدَمَ وَيَشِبُّ مِنْهُ اثْنَانِ الْحِرْصُ عَلَى الْمَالِ وَالْحِرْصُ عَلَى الْعُمُرِ " . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odam farzandi qariydi, biroq undagi ikki narsa yoshligicha qoladi: molga boʻlgan hirs va umrga boʻlgan hirs», dedilar. Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одам фарзанди қарийди, бироқ ундаги икки нарса ёшлигича қолади: молга бўлган ҳирс ва умрга бўлган ҳирс», дедилар. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ صَبِيحٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبَانَ، وَهُوَ الرَّقَاشِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَتِ الآخِرَةُ هَمَّهُ جَعَلَ اللَّهُ غِنَاهُ فِي قَلْبِهِ وَجَمَعَ لَهُ شَمْلَهُ وَأَتَتْهُ الدُّنْيَا وَهِيَ رَاغِمَةٌ وَمَنْ كَانَتِ الدُّنْيَا هَمَّهُ جَعَلَ اللَّهُ فَقْرَهُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ وَفَرَّقَ عَلَيْهِ شَمْلَهَ وَلَمْ يَأْتِهِ مِنَ الدُّنْيَا إِلاَّ مَا قُدِّرَ لَهُ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning maqsadi oxirat boʻlsa, Alloh uning boyligini qalbiga soladi, ishlarini jam qiladi va dunyo unga xohlamasa ham (zoʻrlanib) keladi. Kimning maqsadi dunyo boʻlsa, Alloh uning kambagʻalligini koʻz oʻngiga soladi, ishlarini tarqatib yuboradi va dunyodan unga faqat oʻziga taqdir qilingan narsagina keladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг мақсади охират бўлса, Аллоҳ унинг бойлигини қалбига солади, ишларини жам қилади ва дунё унга хоҳламаса ҳам (зўрланиб) келади. Кимнинг мақсади дунё бўлса, Аллоҳ унинг камбағаллигини кўз ўнгига солади, ишларини тарқатиб юборади ва дунёдан унга фақат ўзига тақдир қилинган нарсагина келади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ أَسْلَمَ أَبُو حَاتِمٍ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَقَدْ أُخِفْتُ فِي اللَّهِ وَمَا يُخَافُ أَحَدٌ وَلَقَدْ أُوذِيتُ فِي اللَّهِ وَمَا يُؤْذَى أَحَدٌ وَلَقَدْ أَتَتْ عَلَىَّ ثَلاَثُونَ مِنْ بَيْنِ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ وَمَا لِي وَلِبِلاَلٍ طَعَامٌ يَأْكُلُهُ ذُو كَبِدٍ إِلاَّ شَيْءٌ يُوَارِيهِ إِبْطُ بِلاَلٍ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ . - وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ حِينَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَارًّا مِنْ مَكَّةَ وَمَعَهُ بِلاَلٌ إِنَّمَا كَانَ مَعَ بِلاَلٍ مِنَ الطَّعَامِ مَا يَحْمِلُهُ تَحْتَ إِبْطِهِ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Men Alloh yoʻlida shunday qoʻrqitildimki, hech kim bunday qoʻrqitilmagan. Men Alloh yoʻlida shunday ozor berildimki, hech kimga bunday ozor berilmagan. Menga oʻttiz kechayu kunduz oʻtdiki, men bilan Bilolda jigar egasi (jonzot) yeydigan, Bilolning qoʻltigʻiga sigʻadigan narsadan boshqa hech qanday taom yoʻq edi». Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Bu hadisning maʼnosi shuki, Nabiy ﷺ Makkadan qochib chiqqanlarida, Bilol u zot bilan birga edi, Bilolning oldida faqat qoʻltigʻiga sigʻdiradigan taom bor edi, xolos.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Мен Аллоҳ йўлида шундай қўрқитилдимки, ҳеч ким бундай қўрқитилмаган. Мен Аллоҳ йўлида шундай озор берилдимки, ҳеч кимга бундай озор берилмаган. Менга ўттиз кечаю кундуз ўтдики, мен билан Билолда жигар эгаси (жонзот) ейдиган, Билолнинг қўлтиғига сиғадиган нарсадан бошқа ҳеч қандай таом йўқ эди». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Бу ҳадиснинг маъноси шуки, Набий ﷺ Маккадан қочиб чиққанларида, Билол у зот билан бирга эди, Билолнинг олдида фақат қўлтиғига сиғдирадиган таом бор эди, холос.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ الْحَسَنِ الْمَرْوَزِيُّ، بِمَكَّةَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ لَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ أَتَاهُ الْمُهَاجِرُونَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا رَأَيْنَا قَوْمًا أَبْذَلَ مِنْ كَثِيرٍ وَلاَ أَحْسَنَ مُوَاسَاةً مِنْ قَلِيلٍ مِنْ قَوْمٍ نَزَلْنَا بَيْنَ أَظْهُرِهِمْ لَقَدْ كَفَوْنَا الْمُؤْنَةَ وَأَشْرَكُونَا فِي الْمَهْنَإِ حَتَّى خِفْنَا أَنْ يَذْهَبُوا بِالأَجْرِ كُلِّهِ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ مَا دَعَوْتُمُ اللَّهَ لَهُمْ وَأَثْنَيْتُمْ عَلَيْهِمْ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Anas (roziyallohu anhu) aytadi: «Paygʻambar ﷺ Madinaga kelganlarida, muhojirlar u zotning oldilariga kelib: ‹Ey Rasululloh! Biz oramizida turgan bu qavmdan koʻra koʻpni saxiyroq sarflaydigan, ozni esa goʻzalroq boʻlishadigan boshqa qavmni koʻrmadik. Ular bizning xarajatlarimizni butunlay yelkalariga oldilar va meva-hosillarida bizni sherik qildilar, hatto biz butun ajr ularniki boʻlib ketishidan qoʻrqdik›, dedilar. Shunda Paygʻambar ﷺ: ‹Yoʻq, agar siz ular uchun Allohga duo qilsangiz va ularga maqtov (minnatdorchilik) bildirsangiz (ajringiz ketmaydi)›, dedilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu vajhdan sahih, hasan gʻaribdir.Анас (розияллоҳу анҳу) айтади: «Пайғамбар ﷺ Мадинага келганларида, муҳожирлар у зотнинг олдиларига келиб: ‹Эй Расулуллоҳ! Биз орамизида турган бу қавмдан кўра кўпни сахийроқ сарфлайдиган, озни эса гўзалроқ бўлишадиган бошқа қавмни кўрмадик. Улар бизнинг харажатларимизни бутунлай елкаларига олдилар ва мева-ҳосилларида бизни шерик қилдилар, ҳатто биз бутун ажр уларники бўлиб кетишидан қўрқдик›, дедилар. Шунда Пайғамбар ﷺ: ‹Йўқ, агар сиз улар учун Аллоҳга дуо қилсангиз ва уларга мақтов (миннатдорчилик) билдирсангиз (ажрингиз кетмайди)›, дедилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу важҳдан саҳиҳ, ҳасан ғарибдир.
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ زَيْدٍ التَّغْلِبِيِّ، عَنْ زَيْدٍ الْعَمِّيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا اسْتَقْبَلَهُ الرَّجُلُ فَصَافَحَهُ لاَ يَنْزِعُ يَدَهُ مِنْ يَدِهِ حَتَّى يَكُونَ الرَّجُلُ الَّذِي يَنْزِعُ وَلاَ يَصْرِفُ وَجْهَهُ عَنْ وَجْهِهِ حَتَّى يَكُونَ الرَّجُلُ هُوَ الَّذِي يَصْرِفُهُ وَلَمْ يُرَ مُقَدِّمًا رُكْبَتَيْهِ بَيْنَ يَدَىْ جَلِيسٍ لَهُ . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytadi: «Paygʻambar ﷺ bilan biror kishi roʻbaroʻ kelib qoʻl berib koʻrishsa, u zot oʻsha kishi qoʻlini tortib olmaguncha oʻz qoʻllarini uning qoʻlidan tortib olmas edilar va oʻsha kishi yuzini burmaguncha u zot oʻz yuzlarini uning yuzidan burmas edilar. U zotning oʻzlari bilan oʻtirgan suhbatdoshlarining oldida tizzalarini oldinga uzatib oʻtirganlari ham koʻrilmagan.» (Abu Iso) aytdi: Bu hadis gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтади: «Пайғамбар ﷺ билан бирор киши рўбарў келиб қўл бериб кўришса, у зот ўша киши қўлини тортиб олмагунча ўз қўлларини унинг қўлидан тортиб олмас эдилар ва ўша киши юзини бурмагунча у зот ўз юзларини унинг юзидан бурмас эдилар. У зотнинг ўзлари билан ўтирган суҳбатдошларининг олдида тиззаларини олдинга узатиб ўтирганлари ҳам кўрилмаган.» (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ғарибдир.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مَسْعَدَةَ الْبَاهِلِيُّ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " كُلُّ ابْنِ آدَمَ خَطَّاءٌ وَخَيْرُ الْخَطَّائِينَ التَّوَّابُونَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ عَلِيِّ بْنِ مَسْعَدَةَ عَنْ قَتَادَةَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Odam bolasining hammasi xatokordir. Xatokorlarning eng yaxshisi tavba qilguvchilardir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, uni faqat Ali ibn Masʼadaning Qatodadan qilgan rivoyati orqaligina bilamiz.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Одам боласининг ҳаммаси хатокордир. Хатокорларнинг энг яхшиси тавба қилгувчилардир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, уни фақат Али ибн Масъаданинг Қатодадан қилган ривояти орқалигина биламиз.
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ " . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ .
Anas (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Biringiz oʻzi uchun sevgan narsani birodari uchun ham sevmaguncha (kamil) moʻmin boʻlmaydi», dedilar. Bu sahih hadisdir.Анас (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Бирингиз ўзи учун севган нарсани биродари учун ҳам севмагунча (камил) мўмин бўлмайди», дедилар. Бу саҳиҳ ҳадисдир.
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ، عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ، حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ أَبِي قُرَّةَ السَّدُوسِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْقِلُهَا وَأَتَوَكَّلُ أَوْ أُطْلِقُهَا وَأَتَوَكَّلُ قَالَ " اعْقِلْهَا وَتَوَكَّلْ " . قَالَ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ قَالَ يَحْيَى وَهَذَا عِنْدِي حَدِيثٌ مُنْكَرٌ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أَنَسٍ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوُ هَذَا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Ey Allohning Rasuli! Uni (tuyani) bogʻlab tavakkul qilaymi yoki boʻsh qoʻyib tavakkul qilaymi?» dedi. U zot: «Uni bogʻla va tavakkul qil», dedilar. Amr ibn Ali aytdi: Yahyo aytdi: Bu mening nazdimda munkar hadisdir. Abu Iso aytdi: Bu hadis Anasning rivoyatidan gʻaribdir, uni faqat shu yoʻldan bilamiz. Bu kabi (hadis) Amr ibn Umayya az-Zamriydan, u Paygʻambar ﷺdan ham rivoyat qilingan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули! Уни (туяни) боғлаб таваккул қилайми ёки бўш қўйиб таваккул қилайми?» деди. У зот: «Уни боғла ва таваккул қил», дедилар. Амр ибн Али айтди: Яҳё айтди: Бу менинг наздимда мункар ҳадисдир. Абу Исо айтди: Бу ҳадис Анаснинг ривоятидан ғарибдир, уни фақат шу йўлдан биламиз. Бу каби (ҳадис) Амр ибн Умайя аз-Замрийдан, у Пайғамбар ﷺдан ҳам ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ، عَنْ عِمْرَانَ الْقَطَّانِ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يُعْطَى الْمُؤْمِنُ فِي الْجَنَّةِ قُوَّةَ كَذَا وَكَذَا مِنَ الْجِمَاعِ " . قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوَيُطِيقُ ذَلِكَ قَالَ " يُعْطَى قُوَّةَ مِائَةٍ " . وَفِي الْبَابِ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ عِمْرَانَ الْقَطَّانِ .
Anas (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladiki, u zot: «Moʻminga jannatda jimoʼ (yaqinlik)da buncha-buncha kuch beriladi», dedilar. «Ey Rasululloh, u shunga toqat qila oladimi?» deyildi. U zot: «Unga yuz (kishi)ning kuchi beriladi», dedilar. Bu bobda Zayd ibn Arqamdan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis sahih gʻaribdir; biz uni Qatodaning Anasdan qilgan rivoyatidan faqat Imron al-Qatton rivoyati orqaligina bilamiz.Анас (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қиладики, у зот: «Мўминга жаннатда жимў (яқинлик)да бунча-бунча куч берилади», дедилар. «Эй Расулуллоҳ, у шунга тоқат қила оладими?» дейилди. У зот: «Унга юз (киши)нинг кучи берилади», дедилар. Бу бобда Зайд ибн Арқамдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис саҳиҳ ғарибдир; биз уни Қатоданинг Анасдан қилган ривоятидан фақат Имрон ал-Қаттон ривояти орқалигина биламиз.
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا الْكَوْثَرُ قَالَ " ذَاكَ نَهْرٌ أَعْطَانِيهِ اللَّهُ يَعْنِي فِي الْجَنَّةِ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنَ اللَّبَنِ وَأَحْلَى مِنَ الْعَسَلِ فِيهَا طَيْرٌ أَعْنَاقُهَا كَأَعْنَاقِ الْجُزُرِ " . قَالَ عُمَرُ إِنَّ هَذِهِ لَنَاعِمَةٌ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَكَلَتُهَا أَنْعَمُ مِنْهَا " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ هُوَ ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُسْلِمٍ قَدْ رَوَى عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan: «Kavsar nima?» deb soʻralganida, U zot: «U Alloh menga ato etgan daryodir — yaʼni jannatda —, suti sutdan oqroq, asaldan shirinroq boʻladi. Unda boʻyinlari tuyalarning boʻyinlaridek boʻlgan qushlar bor», dedilar. Umar: «Bular qanchalar nozanin-a!» dedi. Rasululloh ﷺ: «Ularni yeydiganlar ulardan ham nozaninroqdir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Muhammad ibn Abdulloh ibn Muslim — u Ibn Shihob az-Zuhriyning jiyanidir, Abdulloh ibn Muslim esa Ibn Umar va Anas ibn Molikdan rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан: «Кавсар нима?» деб сўралганида, У зот: «У Аллоҳ менга ато этган дарёдир — яъни жаннатда —, сути сутдан оқроқ, асалдан ширинроқ бўлади. Унда бўйинлари туяларнинг бўйинларидек бўлган қушлар бор», дедилар. Умар: «Булар қанчалар нозанин-а!» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Уларни ейдиганлар улардан ҳам нозанинроқдир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Муслим — у Ибн Шиҳоб аз-Зуҳрийнинг жиянидир, Абдуллоҳ ибн Муслим эса Ибн Умар ва Анас ибн Моликдан ривоят қилган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، وَثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " حُفَّتِ الْجَنَّةُ بِالْمَكَارِهِ وَحُفَّتِ النَّارُ بِالشَّهَوَاتِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jannat yoqimsiz (mashaqqatli) narsalar bilan oʻralgan, doʻzax esa shahvatlar bilan oʻralgan», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻldan hasan gʻarib sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаннат ёқимсиз (машаққатли) нарсалар билан ўралган, дўзах эса шаҳватлар билан ўралган», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўлдан ҳасан ғариб саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ سَأَلَ اللَّهَ الْجَنَّةَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ قَالَتِ الْجَنَّةُ اللَّهُمَّ أَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ . وَمَنِ اسْتَجَارَ مِنَ النَّارِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ قَالَتِ النَّارُ اللَّهُمَّ أَجِرْهُ مِنَ النَّارِ " . قَالَ هَكَذَا رَوَى يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ مَوْقُوفًا أَيْضًا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohdan jannatni uch marta soʻrasa, jannat: ‹Ey Alloh, uni jannatga kiritgin›, deydi. Kim doʻzaxdan uch marta panoh tilasa, doʻzax: ‹Ey Alloh, uni doʻzaxdan asragin›, deydi», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Yunus ibn Abu Ishoq ham bu hadisni Abu Ishoqdan, u Buroyd ibn Abu Maryamdan, u Anasdan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilgan. Bu (hadis) Abu Ishoqdan, u Buroyd ibn Abu Maryamdan, u Anas ibn Molikdan mavquf tarzda ham rivoyat qilingan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳдан жаннатни уч марта сўраса, жаннат: ‹Эй Аллоҳ, уни жаннатга киритгин›, дейди. Ким дўзахдан уч марта паноҳ тиласа, дўзах: ‹Эй Аллоҳ, уни дўзахдан асрагин›, дейди», дедилар. (Абу Исо) айтди: Юнус ибн Абу Ишоқ ҳам бу ҳадисни Абу Ишоқдан, у Буройд ибн Абу Марямдан, у Анасдан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилган. Бу (ҳадис) Абу Ишоқдан, у Буройд ибн Абу Марямдан, у Анас ибн Моликдан мавқуф тарзда ҳам ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، عَنْ مُبَارَكِ بْنِ فَضَالَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَقُولُ اللَّهُ أَخْرِجُوا مِنَ النَّارِ مَنْ ذَكَرَنِي يَوْمًا أَوْ خَافَنِي فِي مَقَامٍ " . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Alloh: ‹Olovdan biror kuni Meni zikr qilgan yoki biror joyda Mendan qoʻrqqan kishini chiqaringlar!› deydi», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Аллоҳ: ‹Оловдан бирор куни Мени зикр қилган ёки бирор жойда Мендан қўрққан кишини чиқаринглар!› дейди», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الصَّبَّاحِ الْهَاشِمِيُّ الْبَصْرِيُّ الْعَطَّارُ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ وَرْدَانَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " الْتَمِسُوا السَّاعَةَ الَّتِي تُرْجَى فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ بَعْدَ الْعَصْرِ إِلَى غَيْبُوبَةِ الشَّمْسِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ . وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حُمَيْدٍ يُضَعَّفُ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ وَيُقَالُ لَهُ حَمَّادُ بْنُ أَبِي حُمَيْدٍ وَيُقَالُ هُوَ أَبُو إِبْرَاهِيمَ الأَنْصَارِيُّ وَهُوَ مُنْكَرُ الْحَدِيثِ . وَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ أَنَّ السَّاعَةَ الَّتِي تُرْجَى فِيهَا بَعْدَ الْعَصْرِ إِلَى أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ . وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ . وَقَالَ أَحْمَدُ أَكْثَرُ الأَحَادِيثِ فِي السَّاعَةِ الَّتِي تُرْجَى فِيهَا إِجَابَةُ الدَّعْوَةِ أَنَّهَا بَعْدَ صَلاَةِ الْعَصْرِ وَتُرْجَى بَعْدَ زَوَالِ الشَّمْسِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Juma kunidagi (duo) ijobat qilinishi umid etiladigan soatni asrdan keyin quyosh botgunga qadar (boʻlgan vaqtda) izlanglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis shu vajhdan gʻaribdir. Bu hadis Anasdan Nabiy ﷺdan boshqa vajhdan ham rivoyat qilingan. Muhammad ibn Abu Humayd zaif sanaladi; uni baʼzi ahli ilm hofizasi tarafidan zaiflashtirgan. Unga Hammod ibn Abu Humayd ham deyiladi va u Abu Ibrohim al-Ansoriy boʻlib, munkarul-hadisdir. Nabiy ﷺning ashoblaridan va boshqalaridan baʼzi ahli ilm shuni — ijobat umid etiladigan soat asrdan keyin quyosh botgunga qadar ekanligini — rivoyat qilganlar. Ahmad va Ishoq ham shunga qoiildir. Ahmad aytdi: Duo ijobat etilishi umid etiladigan soat haqidagi hadislarning aksari uning asr namozidan keyin ekanligini (bildiradi), shuningdek u quyosh ogʻgandan keyin ham umid etiladi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Жума кунидаги (дуо) ижобат қилиниши умид этиладиган соатни асрдан кейин қуёш ботгунга қадар (бўлган вақтда) изланглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис шу важҳдан ғарибдир. Бу ҳадис Анасдан Набий ﷺдан бошқа важҳдан ҳам ривоят қилинган. Муҳаммад ибн Абу Ҳумайд заиф саналади; уни баъзи аҳли илм ҳофизаси тарафидан заифлаштирган. Унга Ҳаммод ибн Абу Ҳумайд ҳам дейилади ва у Абу Иброҳим ал-Ансорий бўлиб, мункарул-ҳадисдир. Набий ﷺнинг ашобларидан ва бошқаларидан баъзи аҳли илм шуни — ижобат умид этиладиган соат асрдан кейин қуёш ботгунга қадар эканлигини — ривоят қилганлар. Аҳмад ва Ишоқ ҳам шунга қоиилдир. Аҳмад айтди: Дуо ижобат этилиши умид этиладиган соат ҳақидаги ҳадисларнинг аксари унинг аср намозидан кейин эканлигини (билдиради), шунингдек у қуёш оғгандан кейин ҳам умид этилади.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي الْجُمُعَةَ حِينَ تَمِيلُ الشَّمْسُ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ juma namozini quyosh ogʻgan vaqtda oʻqirdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ жума намозини қуёш оғган вақтда ўқирдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُكَلَّمُ بِالْحَاجَةِ إِذَا نَزَلَ عَنِ الْمِنْبَرِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ . قَالَ وَسَمِعْتُ مُحَمَّدًا يَقُولُ وَهِمَ جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَالصَّحِيحُ مَا رُوِيَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَأَخَذَ رَجُلٌ بِيَدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَمَا زَالَ يُكَلِّمُهُ حَتَّى نَعَسَ بَعْضُ الْقَوْمِ . قَالَ مُحَمَّدٌ وَالْحَدِيثُ هُوَ هَذَا . وَجَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ رُبَّمَا يَهِمُ فِي الشَّىْءِ وَهُوَ صَدُوقٌ . قَالَ مُحَمَّدٌ وَهِمَ جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ فِي حَدِيثِ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَلاَ تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِي " . قَالَ مُحَمَّدٌ وَيُرْوَى عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ قَالَ كُنَّا عِنْدَ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ فَحَدَّثَ حَجَّاجٌ الصَّوَّافُ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَلاَ تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِي " . فَوَهِمَ جَرِيرٌ فَظَنَّ أَنَّ ثَابِتًا حَدَّثَهُمْ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ minbardan tushganlarida ehtiyoj boʻlgan narsa toʻgʻrisida (kishilar bilan) gaplashar edilar.» Abu Iso aytdi: Biz bu hadisni faqat Jarir ibn Hozimning rivoyati orqaligina bilamiz. (Abu Iso) aytdi: Men Muhammad (al-Buxoriy)ning shunday deganini eshitdim: Jarir ibn Hozim bu hadisda xato qilgan. Toʻgʻrisi esa Sobitdan, u Anasdan rivoyat qilingan quyidagi hadisdir: Namozga iqomat aytildi, shunda bir kishi Nabiy ﷺning qoʻllaridan ushlab, jamoatning baʼzisi mudrab qolgunicha u zot bilan gaplashaverdi. Muhammad aytdi: Hadis aslida shudir. Jarir ibn Hozim baʼzan biror narsada xato qiladi, lekin u sadduqdir (rostgoʻydir). Muhammad aytdi: Jarir ibn Hozim Sobitning Anasdan, u Nabiy ﷺdan qilgan: «Namozga iqomat aytilsa, meni koʻrmaguningizcha turmanglar» degan hadisida ham xato qilgan. Muhammad aytdi: Hammod ibn Zayddan rivoyat qilinadiki, u dedi: Biz Sobit al-Bunoniyning huzurida edik, shunda Hajjoj as-Savvof Yahyo ibn Abu Kasirdan, u Abdulloh ibn Abu Qatodadan, u otasidan, u Nabiy ﷺdan: «Namozga iqomat aytilsa, meni koʻrmaguningizcha turmanglar» degan hadisni aytib berdi. Shunda Jarir xato qilib, Sobit ularga buni Anasdan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilgan deb oʻyladi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ минбардан тушганларида эҳтиёж бўлган нарса тўғрисида (кишилар билан) гаплашар эдилар.» Абу Исо айтди: Биз бу ҳадисни фақат Жарир ибн Ҳозимнинг ривояти орқалигина биламиз. (Абу Исо) айтди: Мен Муҳаммад (ал-Бухорий)нинг шундай деганини эшитдим: Жарир ибн Ҳозим бу ҳадисда хато қилган. Тўғриси эса Собитдан, у Анасдан ривоят қилинган қуйидаги ҳадисдир: Намозга иқомат айтилди, шунда бир киши Набий ﷺнинг қўлларидан ушлаб, жамоатнинг баъзиси мудраб қолгунича у зот билан гаплашаверди. Муҳаммад айтди: Ҳадис аслида шудир. Жарир ибн Ҳозим баъзан бирор нарсада хато қилади, лекин у саддуқдир (ростгўйдир). Муҳаммад айтди: Жарир ибн Ҳозим Собитнинг Анасдан, у Набий ﷺдан қилган: «Намозга иқомат айтилса, мени кўрмагунингизча турманглар» деган ҳадисида ҳам хато қилган. Муҳаммад айтди: Ҳаммод ибн Зайддан ривоят қилинадики, у деди: Биз Собит ал-Бунонийнинг ҳузурида эдик, шунда Ҳажжож ас-Саввоф Яҳё ибн Абу Касирдан, у Абдуллоҳ ибн Абу Қатодадан, у отасидан, у Набий ﷺдан: «Намозга иқомат айтилса, мени кўрмагунингизча турманглар» деган ҳадисни айтиб берди. Шунда Жарир хато қилиб, Собит уларга буни Анасдан, у Набий ﷺдан ривоят қилган деб ўйлади.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ مَا تُقَامُ الصَّلاَةُ يُكَلِّمُهُ الرَّجُلُ يَقُومُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَمَا يَزَالُ يُكَلِّمُهُ فَلَقَدْ رَأَيْتُ بَعْضَنَا يَنْعَسُ مِنْ طُولِ قِيَامِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لَهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Nabiy ﷺni namozga iqomat aytilganidan keyin, u zot bilan qibla orasida turgan bir kishi bilan gaplashayotganlarini koʻrdim; u zot u bilan gaplashaverdilar, hatto Nabiy ﷺning uzoq turishlaridan baʼzimizning mudrab qolganimizni koʻrdim.» Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Набий ﷺни намозга иқомат айтилганидан кейин, у зот билан қибла орасида турган бир киши билан гаплашаётганларини кўрдим; у зот у билан гаплашавердилар, ҳатто Набий ﷺнинг узоқ туришларидан баъзимизнинг мудраб қолганимизни кўрдим.» Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَعْقُوبَ الطَّالْقَانِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنْ يَسْتَقْبِلُوا قِبْلَتَنَا وَيَأْكُلُوا ذَبِيحَتَنَا وَأَنْ يُصَلُّوا صَلاَتَنَا فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ حُرِّمَتْ عَلَيْنَا دِمَاؤُهُمْ وَأَمْوَالُهُمْ إِلاَّ بِحَقِّهَا لَهُمْ مَا لِلْمُسْلِمِينَ وَعَلَيْهِمْ مَا عَلَى الْمُسْلِمِينَ " . وَفِي الْبَابِ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَقَدْ رَوَاهُ يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ نَحْوَ هَذَا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men odamlar ‹La ilaha illalloh› va ‹Muhammad Uning bandasi va Rasulidir› deb guvohlik bermaguncha, qiblamizga yuzlanmaguncha, soʻyganimizni yemaguncha va namozimizni oʻqimaguncha ular bilan jang qilishga buyurildim. Bas, ular buni qilsalar, qonlari va mollari bizga harom boʻladi, magar (Islom) haqqi bilangina. Musulmonlar uchun (joiz) boʻlgan narsa ular uchun ham, musulmonlar zimmasidagi narsa ular zimmasida ham boʻladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻldan kelishida hasan sahih gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен одамлар ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› ва ‹Муҳаммад Унинг бандаси ва Расулидир› деб гувоҳлик бермагунча, қибламизга юзланмагунча, сўйганимизни емагунча ва намозимизни ўқимагунча улар билан жанг қилишга буюрилдим. Бас, улар буни қилсалар, қонлари ва моллари бизга ҳаром бўлади, магар (Ислом) ҳаққи билангина. Мусулмонлар учун (жоиз) бўлган нарса улар учун ҳам, мусулмонлар зиммасидаги нарса улар зиммасида ҳам бўлади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўлдан келишида ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " ثَلاَثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ طَعْمَ الإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لاَ يُحِبُّهُ إِلاَّ لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Uchta narsa bordirki, kimda ular boʻlsa, ular bilan iymonning lazzatini topadi: Alloh va Uning Rasuli oʻziga ulardan boshqa hamma narsadan koʻra suyukliroq boʻlgan kishi; bir kishini faqat Alloh uchun sevadigan kishi; hamda Alloh kufrdan qutqarganidan keyin oʻtga tashlanishni yomon koʻrgani kabi kufrga qaytishni yomon koʻradigan kishi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Buni Qatoda ham Anas ibn Molikdan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Учта нарса бордирки, кимда улар бўлса, улар билан иймоннинг лаззатини топади: Аллоҳ ва Унинг Расули ўзига улардан бошқа ҳамма нарсадан кўра суюклироқ бўлган киши; бир кишини фақат Аллоҳ учун севадиган киши; ҳамда Аллоҳ куфрдан қутқарганидан кейин ўтга ташланишни ёмон кўргани каби куфрга қайтишни ёмон кўрадиган киши», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Буни Қатода ҳам Анас ибн Моликдан, у Набий ﷺдан ривоят қилган.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ الْعَتَكِيُّ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الرَّازِيِّ، عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ خَرَجَ فِي طَلَبِ الْعِلْمِ فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ حَتَّى يَرْجِعَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ فَلَمْ يَرْفَعْهُ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim ilm talab qilib (uydan) chiqsa, qaytib kelguniga qadar u Alloh yoʻlidadir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Baʼzilar uni (Paygʻambar ﷺga) marfuʼ qilmay rivoyat qilganlar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким илм талаб қилиб (уйдан) чиқса, қайтиб келгунига қадар у Аллоҳ йўлидадир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Баъзилар уни (Пайғамбар ﷺга) марфуъ қилмай ривоят қилганлар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَذَبَ عَلَىَّ - حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ بَيْتَهُ مِنَ النَّارِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim mening nomimdan yolgʻon (gap) toʻqisa, — gumonimcha u zot ‹atayin› dedilar — doʻzaxdan oʻziga joy hozirlasin», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis az-Zuhriyning Anasdan (qilgan rivoyati) jihatidan hasan sahih gʻaribdir. Bu hadis Anasdan, Nabiy ﷺdan boshqa yoʻllar bilan ham rivoyat qilingan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менинг номимдан ёлғон (гап) тўқиса, — гумонимча у зот ‹атайин› дедилар — дўзахдан ўзига жой ҳозирласин», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис аз-Зуҳрийнинг Анасдан (қилган ривояти) жиҳатидан ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Бу ҳадис Анасдан, Набий ﷺдан бошқа йўллар билан ҳам ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ بَشِيرٍ، عَنْ شَبِيبِ بْنِ بِشْرٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ يَسْتَحْمِلُهُ فَلَمْ يَجِدْ عِنْدَهُ مَا يَتَحَمَّلُهُ فَدَلَّهُ عَلَى آخَرَ فَحَمَلَهُ . فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ " إِنَّ الدَّالَّ عَلَى الْخَيْرِ كَفَاعِلِهِ " . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْبَدْرِيِّ وَبُرَيْدَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning huzurlariga bir kishi ulov soʻrab keldi, u zotning huzurlarida unga beradigan ulov boʻlmadi, shuning uchun u zot uni boshqa bir kishiga yoʻlladilar va u (kishi) unga ulov berdi. Soʻng u Nabiy ﷺning huzurlariga kelib, bundan xabar berdi. Shunda u zot: «Albatta, yaxshilikka yoʻllovchi uni qilguvchi kabidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis Anasdan, Nabiy ﷺdan (qilingan) bu jihatdan gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ҳузурларига бир киши улов сўраб келди, у зотнинг ҳузурларида унга берадиган улов бўлмади, шунинг учун у зот уни бошқа бир кишига йўлладилар ва у (киши) унга улов берди. Сўнг у Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб, бундан хабар берди. Шунда у зот: «Албатта, яхшиликка йўлловчи уни қилгувчи кабидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис Анасдан, Набий ﷺдан (қилинган) бу жиҳатдан ғарибдир.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ حَاتِمٍ الأَنْصَارِيُّ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، قَالَ قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا بُنَىَّ إِنْ قَدَرْتَ أَنْ تُصْبِحَ وَتُمْسِيَ لَيْسَ فِي قَلْبِكَ غِشٌّ لأَحَدٍ فَافْعَلْ " . ثُمَّ قَالَ لِي " يَا بُنَىَّ وَذَلِكَ مِنْ سُنَّتِي وَمَنْ أَحْيَا سُنَّتِي فَقَدْ أَحَبَّنِي . وَمَنْ أَحَبَّنِي كَانَ مَعِي فِي الْجَنَّةِ " . وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ طَوِيلَةٌ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ ثِقَةٌ وَأَبُوهُ ثِقَةٌ وَعَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ صَدُوقٌ إِلاَّ أَنَّهُ رُبَّمَا يَرْفَعُ الشَّىْءَ الَّذِي يُوقِفُهُ غَيْرُهُ . قَالَ وَسَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ بَشَّارٍ يَقُولُ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ شُعْبَةُ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ وَكَانَ رَفَّاعًا وَلاَ نَعْرِفُ لِسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَنَسٍ رِوَايَةً إِلاَّ هَذَا الْحَدِيثَ بِطُولِهِ . وَقَدْ رَوَى عَبَّادُ بْنُ مَيْسَرَةَ الْمِنْقَرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَذَاكَرْتُ بِهِ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ فَلَمْ يَعْرِفْهُ وَلَمْ يُعْرَفْ لِسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثُ وَلاَ غَيْرُهُ وَمَاتَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ سَنَةَ ثَلاَثٍ وَتِسْعِينَ وَمَاتَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ بَعْدَهُ بِسَنَتَيْنِ مَاتَ سَنَةَ خَمْسٍ وَتِسْعِينَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Ey oʻgʻilcham, agar qalbingda hech kimga nisbatan gʻil-gʻishsiz holda tonggi va kechki vaqtga yeta olsang, shunday qil», dedilar. Soʻng menga: «Ey oʻgʻilcham, bu mening sunnatimdandir. Kim mening sunnatimni tiriltirsa, demak meni sevibdi. Kim meni sevsa, jannatda men bilan birga boʻladi», dedilar. Hadisda uzun bir voqea bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻl bilan hasan gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эй ўғилчам, агар қалбингда ҳеч кимга нисбатан ғил-ғишсиз ҳолда тонгги ва кечки вақтга ета олсанг, шундай қил», дедилар. Сўнг менга: «Эй ўғилчам, бу менинг суннатимдандир. Ким менинг суннатимни тирилтирса, демак мени севибди. Ким мени севса, жаннатда мен билан бирга бўлади», дедилар. Ҳадисда узун бир воқеа бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўл билан ҳасан ғарибдир.
حَدَّثَنَا أَبُو حَاتِمٍ الْبَصْرِيُّ الأَنْصَارِيُّ، مُسْلِمُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، قَالَ قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا بُنَىَّ إِذَا دَخَلْتَ عَلَى أَهْلِكَ فَسَلِّمْ يَكُونُ بَرَكَةً عَلَيْكَ وَعَلَى أَهْلِ بَيْتِكَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Ey oʻgʻilcham, ahling oldiga kirganingda salom ber, bu senga ham, uy ahlingga ham baraka boʻladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эй ўғилчам, аҳлинг олдига кирганингда салом бер, бу сенга ҳам, уй аҳлингга ҳам барака бўлади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ فِي بَيْتِهِ فَاطَّلَعَ عَلَيْهِ رَجُلٌ فَأَهْوَى إِلَيْهِ بِمِشْقَصٍ فَتَأَخَّرَ الرَّجُلُ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ uylarida ekanlar, bir kishi (eshikdan) ularga moʻralab qaradi. Shunda u zot unga (paykonli) oʻq bilan qarab intildilar, haligi kishi esa orqaga chekindi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ уйларида эканлар, бир киши (эшикдан) уларга мўралаб қаради. Шунда у зот унга (пайконли) ўқ билан қараб интилдилар, ҳалиги киши эса орқага чекинди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.