حَدَّثَنَا نُوحُ بْنُ مَيْمُونٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي الْعُمَرِيَّ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَشَهِدْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلِيمَتَيْنِ لَيْسَ فِيهِمَا خُبْزٌ وَلَا لَحْمٌ قَالَ قُلْتُ يَا أَبَا حَمْزَةَ أَيُّ شَيْءٍ فِيهِمَا قَالَ الْحَيْسُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning ikki valimalarida hozir boʻldim; ularda na non, na goʻsht bor edi. Rovi aytdi: Men: «Ey Abu Hamza, ularda nima bor edi?» dedim. U: «Hays», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг икки валималарида ҳозир бўлдим; уларда на нон, на гўшт бор эди. Рови айтди: Мен: «Эй Абу Ҳамза, уларда нима бор эди?» дедим. У: «Ҳайс», деди.
حَدَّثَنَا يَعْمَرُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَسَاقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُدْنًا كَثِيرَةً وَقَالَ لَبَّيْكَ بِعُمْرَةٍ وَحَجٍّ وَإِنِّي لَعِنْدَ فَخِذِ نَاقَتِهِ الْيُسْرَى
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ koʻp qurbonlik tuyalarini haydab keldilar va: «Labbayka umra va haj bilan», dedilar. Men esa u zotning tuyalarining chap soni yonida edim.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кўп қурбонлик туяларини ҳайдаб келдилар ва: «Лаббайка умра ва ҳаж билан», дедилар. Мен эса у зотнинг туяларининг чап сони ёнида эдим.
حَدَّثَنَا يَعْمَرُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدٍ الْعَمِّيِّ عَنْ أَبِي إِيَاسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ نَبِيٍّ رَهْبَانِيَّةٌ وَرَهْبَانِيَّةُ هَذِهِ الْأُمَّةِ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Har bir paygʻambar uchun rahbaniyat (tarki dunyochilik) bor. Bu ummatning rahbaniyati esa Alloh azza va jalla yoʻlidagi jihoddir».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Ҳар бир пайғамбар учун раҳбаният (тарки дунёчилик) бор. Бу умматнинг раҳбанияти эса Аллоҳ азза ва жалла йўлидаги жиҳоддир».
حَدَّثَنَا أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَخْضِبْ قَطُّ إِنَّمَا كَانَ الْبَيَاضُ فِي مُقَدَّمِ لِحْيَتِهِ فِي الْعَنْفَقَةِ قَلِيلًا وَفِي الرَّأْسِ نَبْذٌ يَسِيرٌ لَا يَكَادُ يُرَىو قَالَ الْمُثَنَّى وَالصُّدْغَيْنِ قَالَ أَبِي حَدَّثَنَاه عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا الْمُثَنَّى عَنْ قَتَادَةَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hech qachon (soch-soqollarini) boʻyamaganlar. Oq faqat soqollarining old qismida, anfaqada ozgina, boshlarida esa deyarli koʻrinmaydigan darajada oz edi. Al-Musanno: «va chakkalarida», dedi. Soʻng shunga oʻxshashini zikr qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳеч қачон (соч-соқолларини) бўямаганлар. Оқ фақат соқолларининг олд қисмида, анфақада озгина, бошларида эса деярли кўринмайдиган даражада оз эди. Ал-Мусанно: «ва чаккаларида», деди. Сўнг шунга ўхшашини зикр қилди.
حَدَّثَنَا عَتَّابٌ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا الْمُثَنَّى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَخْضِبْ قَطُّ إِنَّمَا كَانَ الْبَيَاضُ فِي مُقَدَّمِ لِحْيَتِهِ وَفِي الْعَنْفَقَةِ قَلِيلًا وَفِي الرَّأْسِ نَبْذٌ يَسِيرٌ لَا يَكَادُ يُرَى وَقَالَ الْمُثَنَّى وَالصُّدْغَيْنِقَالَ أَبِي حَدَّثَنَاه عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا الْمُثَنَّى عَنْ قَتَادَةَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ hech qachon (soch-soqollarini) boʻyamaganlar. Oq faqat soqollarining old qismida va anfaqada ozgina, boshlarida esa deyarli koʻrinmaydigan darajada oz edi. Al-Musanno: «va chakkalarida», dedi. Soʻng shunga oʻxshashini zikr qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳеч қачон (соч-соқолларини) бўямаганлар. Оқ фақат соқолларининг олд қисмида ва анфақада озгина, бошларида эса деярли кўринмайдиган даражада оз эди. Ал-Мусанно: «ва чаккаларида», деди. Сўнг шунга ўхшашини зикр қилди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا حَزْمُ بْنُ أَبِي حَزْمٍ الْقُطَعِيُّ حَدَّثَنَا مَيْمُونُ بْنُ سِيَاهٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُمَدَّ لَهُ فِي عُمْرِهِ وَيُزَادَ لَهُ فِي رِزْقِهِ فَلْيَبَرَّ وَالِدَيْهِ وَلْيَصِلْ رَحِمَهُقَالَ وَقَالَ السَّالَحِينِيُّ يُبَارَكَ لَهُ فِي رِزْقِهِ وَقَالَ وَالِدَيْهِ أَيْضًا و قَالَ يُونُسُ وَالِدَيْهِ وَقَالَ يُزَادَ لَهُ فِي رِزْقِهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimni umrining uzayishi va rizqining ziyoda boʻlishi xursand qilsa, ota-onasiga yaxshilik qilsin va qarindoshlik rishtasini ulasin», dedilar. (Rovi) dedi: as-Solahiniy: «rizqiga baraka berilsin», dedi va «ota-onasi» ham dedi. Yunus esa «ota-onasi» dedi va «rizqi ziyoda qilinsin» dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимни умрининг узайиши ва ризқининг зиёда бўлиши хурсанд қилса, ота-онасига яхшилик қилсин ва қариндошлик риштасини уласин», дедилар. (Рови) деди: ас-Солаҳиний: «ризқига барака берилсин», деди ва «ота-онаси» ҳам деди. Юнус эса «ота-онаси» деди ва «ризқи зиёда қилинсин» деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ بَيْنَ خَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَبَيْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ كَلَامٌ فَقَالَ خَالِدٌ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ تَسْتَطِيلُونَ عَلَيْنَا بِأَيَّامٍ سَبَقْتُمُونَا بِهَا فَبَلَغَنَا أَنَّ ذَلِكَ ذُكِرَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دَعُوا لِي أَصْحَابِي فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ أَنْفَقْتُمْ مِثْلَ أُحُدٍ أَوْ مِثْلَ الْجِبَالِ ذَهَبًا مَا بَلَغْتُمْ أَعْمَالَهُمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Xolid ibn Valid bilan Abdurahmon ibn Avf orasida gap boʻldi. Xolid Abdurahmonga: «Sizlar bizdan oldin oʻtgan kunlaringiz bilan bizga nisbatan kekkayasizlar», dedi. Bizga yetishicha, bu Nabiy ﷺga zikr qilindi. Shunda u zot: «Ashoblarimni menga qoʻyinglar! Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, agar Uhudcha yoki togʻlarcha oltin infoq qilsangiz ham, ularning amallariga yetolmaysiz», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Холид ибн Валид билан Абдураҳмон ибн Авф орасида гап бўлди. Холид Абдураҳмонга: «Сизлар биздан олдин ўтган кунларингиз билан бизга нисбатан кеккаясизлар», деди. Бизга етишича, бу Набий ﷺга зикр қилинди. Шунда у зот: «Ашобларимни менга қўйинглар! Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, агар Уҳудча ёки тоғларча олтин инфоқ қилсангиз ҳам, уларнинг амалларига етолмайсиз», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الصَّيْقَلِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَخَرَجْنَا نَصْرُخُ بِالْحَجِّ فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَجْعَلَهَا عُمْرَةً وَقَالَ لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً وَلَكِنْ سُقْتُ الْهَدْيَ وَقَرَنْتُ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz haj deb ovoz chiqarib (talbiya aytib) yoʻlga chiqdik. Makkaga kelganimizda Rasululloh ﷺ bizga uni umraga aylantirishni buyurdilar va: «Agar ishimning oldini keyin bilganimdek bilganimda edi, uni umra qilardim. Lekin men hadyni haydab keldim va haj bilan umrani qiron qildim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз ҳаж деб овоз чиқариб (талбия айтиб) йўлга чиқдик. Маккага келганимизда Расулуллоҳ ﷺ бизга уни умрага айлантиришни буюрдилар ва: «Агар ишимнинг олдини кейин билганимдек билганимда эди, уни умра қилардим. Лекин мен ҳадйни ҳайдаб келдим ва ҳаж билан умрани қирон қилдим», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الصَّهْبَاءِ حَدَّثَنَا نَافِعٌ أَبُو غَالِبٍ الْبَاهِلِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُبْعَثُ النَّاسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَالسَّمَاءُ تَطِشُّ عَلَيْهِمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlar Qiyomat kuni osmon ustlariga sepalab turgan holda qayta tiriltiriladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамлар Қиёмат куни осмон устларига сепалаб турган ҳолда қайта тирилтирилади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا نُوحُ بْنُ قَيْسٍ الْحُدَّانِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي بِمَا افْتَرَضَ اللَّهُ عَلَيَّ مِنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ افْتَرَضَ اللَّهُ عَلَى عِبَادِهِ صَلَوَاتٍ خَمْسًا قَالَ هَلْ قَبْلَهُنَّ أَوْ بَعْدَهُنَّ قَالَ افْتَرَضَ اللَّهُ عَلَى عِبَادِهِ صَلَوَاتٍ خَمْسًا قَالَهَا ثَلَاثًا قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ فِيهِنَّ شَيْئًا وَلَا أُنْقِصُ مِنْهُنَّ شَيْئًا قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ الْجَنَّةَ إِنْ صَدَقَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, Alloh menga namozdan nimani farz qilganini xabar bering», dedi. U zot: «Alloh bandalariga besh vaqt namozni farz qildi», dedilar. U: «Ulardan oldin yoki ulardan keyin (yana bir narsa bormi)?» dedi. U zot: «Alloh bandalariga besh vaqt namozni farz qildi», dedilar; buni uch marta aytdilar. U: «Sizni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, ularga hech narsa qoʻshmayman va ulardan hech narsani kamaytirmayman», dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «Agar rost soʻzlagan boʻlsa, jannatga kirdi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳ менга намоздан нимани фарз қилганини хабар беринг», деди. У зот: «Аллоҳ бандаларига беш вақт намозни фарз қилди», дедилар. У: «Улардан олдин ёки улардан кейин (яна бир нарса борми)?» деди. У зот: «Аллоҳ бандаларига беш вақт намозни фарз қилди», дедилар; буни уч марта айтдилар. У: «Сизни ҳақ билан юборган Зотга қасамки, уларга ҳеч нарса қўшмайман ва улардан ҳеч нарсани камайтирмайман», деди. Шунда Набий ﷺ: «Агар рост сўзлаган бўлса, жаннатга кирди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ سَمِعْتُ حُمَيْدًا حَدَّثَ قَالَسُئِلَ أَنَسٌ عَنْ الْحِجَامَةِ لِلْمُحْرِمِ فَقَالَ احْتَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ وَجَعٍ كَانَ بِهِ
Anasdan ihromdagi kishining hajomat qildirishi haqida soʻraldi. U: «Rasululloh ﷺ oʻzlaridagi bir ogʻriq sababli hajomat qildirdilar», dedi.Анасдан иҳромдаги кишининг ҳажомат қилдириши ҳақида сўралди. У: «Расулуллоҳ ﷺ ўзларидаги бир оғриқ сабабли ҳажомат қилдирдилар», деди.
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَحْمَلَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا حَامِلُوكَ عَلَى وَلَدِ نَاقَةٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَصْنَعُ بِوَلَدِ نَاقَةٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَلْ تَلِدُ الْإِبِلَ إِلَّا النُّوقُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ huzurlariga kelib, ulov soʻradi. Rasululloh ﷺ: «Biz seni tuyaning bolasiga mindiramiz», dedilar. U: «Yo Rasululloh, men tuyaning bolasini nima qilaman?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Tuyalarni urgʻochi tuyalardan boshqa narsa tugʻadimi?» dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ ҳузурларига келиб, улов сўради. Расулуллоҳ ﷺ: «Биз сени туянинг боласига миндирамиз», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, мен туянинг боласини нима қиламан?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Туяларни урғочи туялардан бошқа нарса туғадими?» дедилар.
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْمَرَ وَلَمْ أَشُمَّ مِسْكَةً وَلَا عَنْبَرَةً أَطْيَبُ رِيحًا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bugʻdoyrang edilar. Men Rasululloh ﷺning hidlaridan koʻra xushboʻyroq mushkni ham, anbarni ham hidlamaganman.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ буғдойранг эдилар. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ҳидларидан кўра хушбўйроқ мушкни ҳам, анбарни ҳам ҳидламаганман.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌأَنَّهُمْ سَأَلُوا أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ أَكَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمٌ فَقَالَ نَعَمْ ثُمَّ قَالَ أَخَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِشَاءَ الْآخِرَةِ ذَاتَ لَيْلَةٍ حَتَّى كَادَ يَذْهَبُ شَطْرُ اللَّيْلِ فَقَالَ إِنَّ النَّاسَ قَدْ صَلُّوا وَنَامُوا وَإِنَّكُمْ لَمْ تَزَالُوا فِي صَلَاةٍ مَا انْتَظَرْتُمْ الصَّلَاةَ قَالَ أَنَسٌ وَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ خَاتَمِهِ وَرَفَعَ يَدَهُ الْيُسْرَى
Sobit (rahimahulloh) rivoyat qiladi: Ular Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan: «Rasululloh ﷺning uzuklari bormidi?» deb soʻrashdi. U: «Ha», dedi. Soʻng dedi: «Rasululloh ﷺ bir kecha xuftonni tunning yarmi oʻtay deganicha kechiktirdilar. Soʻng: ‹Albatta, odamlar namoz oʻqib, uxlab qolishdi; sizlar esa namozni kutgan ekansiz, namozdadirsiz›, dedilar». Anas dedi: «Goʻyo men u zotning uzuklarining yaltirashiga qarab turganday boʻlaman», va chap qoʻlini koʻtardi.Собит (раҳимаҳуллоҳ) ривоят қилади: Улар Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан: «Расулуллоҳ ﷺнинг узуклари бормиди?» деб сўрашди. У: «Ҳа», деди. Сўнг деди: «Расулуллоҳ ﷺ бир кеча хуфтонни туннинг ярми ўтай деганича кечиктирдилар. Сўнг: ‹Албатта, одамлар намоз ўқиб, ухлаб қолишди; сизлар эса намозни кутган экансиз, намоздадирсиз›, дедилар». Анас деди: «Гўё мен у зотнинг узукларининг ялтирашига қараб тургандай бўламан», ва чап қўлини кўтарди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأَصَابَنَا مَطَرٌ وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَسَرَ ثَوْبَهُ حَتَّى أَصَابَهُ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ لِمَ صَنَعْتَ هَذَا قَالَ إِنَّهُ حَدِيثُ عَهْدٍ بِرَبِّهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga ekanimizda, bizga yomgʻir yogʻdi. Rasululloh ﷺ chiqdilar va yomgʻir badanlariga tegadigan darajada kiyimlarini ochdilar. Biz: «Yo Rasululloh, nega bunday qildingiz?» dedik. U zot: «Chunki u yaqindagina Robbi huzurida edi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У шундай деди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эканимизда, бизга ёмғир ёғди. Расулуллоҳ ﷺ чиқдилар ва ёмғир баданларига тегадиган даражада кийимларини очдилар. Биз: «Ё Расулуллоҳ, нега бундай қилдингиз?» дедик. У зот: «Чунки у яқиндагина Робби ҳузурида эди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَهُ أَصْحَابُهُ فَخَرَجَ إِلَيْهِمْ فَصَلَّى بِهِمْ فَخَفَّفَ ثُمَّ دَخَلَ بَيْتَهُ فَأَطَالَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيْهِمْ فَصَلَّى بِهِمْ فَخَفَّفَ ثُمَّ دَخَلَ فَأَطَالَ فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالُوا جِئْنَاكَ الْبَارِحَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَصَلَّيْتَ بِنَا فَخَفَّفْتَ ثُمَّ دَخَلْتَ بَيْتَكَ فَأَطَلْتَ فَقَالَ إِنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ مِنْ أَجْلِكُمْقَالَ حَمَّادٌ وَكَانَ حَدَّثَنَا هَذَا الْحَدِيثَ ثَابِتٌ عَنْ ثُمَامَةَ فَلَقِيتُ ثُمَامَةَ فَسَأَلْتُهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning huzurlariga ashoblari keldilar. U zot ularga chiqib, namoz oʻqib berdilar va yengil qildilar, soʻng uylariga kirib, uzoq qoldilar. Keyin yana ularga chiqib, namoz oʻqib berdilar va yengil qildilar, soʻng kirib, uzoq qoldilar. Tong otganida ular: «Yo Rasululloh, kecha huzuringizga keldik; bizga namoz oʻqib berdingiz va yengil qildingiz, soʻng uyingizga kirib, uzoq qoldingiz», dedilar. U zot: «Men buni sizlar uchun qildim», dedilar. Hammod dedi: Bu hadisni bizga Sobit Sumomadan soʻzlagan edi; men Sumomani uchratib, undan soʻradim.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига ашоблари келдилар. У зот уларга чиқиб, намоз ўқиб бердилар ва енгил қилдилар, сўнг уйларига кириб, узоқ қолдилар. Кейин яна уларга чиқиб, намоз ўқиб бердилар ва енгил қилдилар, сўнг кириб, узоқ қолдилар. Тонг отганида улар: «Ё Расулуллоҳ, кеча ҳузурингизга келдик; бизга намоз ўқиб бердингиз ва енгил қилдингиз, сўнг уйингизга кириб, узоқ қолдингиз», дедилар. У зот: «Мен буни сизлар учун қилдим», дедилар. Ҳаммод деди: Бу ҳадисни бизга Собит Сумомадан сўзлаган эди; мен Сумомани учратиб, ундан сўрадим.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ حَجَّاجٍ الْأَحْوَلِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ نَسِيَ صَلَاةً أَوْ نَامَ عَنْهَا يَعْنِي فَلْيُصَلِّهَاقَالَ فَلَقِيتُ حَجَّاجًا الْأَحْوَلَ فَحَدَّثَنِي بِهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Kim bir namozni unutsa yoki undan uxlab qolsa, uni oʻqisin». (Rovi) dedi: Men Hajjoj al-Ahvalni uchratdim, u menga buni soʻzlab berdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Ким бир намозни унутса ёки ундан ухлаб қолса, уни ўқисин». (Рови) деди: Мен Ҳажжож ал-Аҳвални учратдим, у менга буни сўзлаб берди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ حُمَيْدٍ وَحَمَّادٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ عَلَى الْمَرِيضِ قَالَ أَذْهِبْ الْبَاسَ رَبَّ النَّاسِ اشْفِ أَنْتَ الشَّافِي لَا شَافِيَ إِلَّا أَنْتَ اشْفِ شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سَقَمًا وَقَدْ قَالَ حَمَّادٌ لَا شِفَاءَ إِلَّا شِفَاؤُكَ شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سَقَمًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bemorning huzuriga kirganlarida: «Ey odamlarning Robbi, dardni ketkaz! Shifo ber, shifo beruvchi Sensan, Sendan boshqa shifo beruvchi yoʻq. Hech qanday xastalik qoldirmaydigan shifo ber», der edilar. Hammod esa: «Sening shifoingdan boshqa shifo yoʻq; hech qanday xastalik qoldirmaydigan shifo (ber)», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ беморнинг ҳузурига кирганларида: «Эй одамларнинг Робби, дардни кетказ! Шифо бер, шифо берувчи Сенсан, Сендан бошқа шифо берувчи йўқ. Ҳеч қандай хасталик қолдирмайдиган шифо бер», дер эдилар. Ҳаммод эса: «Сенинг шифоингдан бошқа шифо йўқ; ҳеч қандай хасталик қолдирмайдиган шифо (бер)», деди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا الْمُخْتَارُ بْنُ فُلْفُلٍ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الرِّسَالَةَ وَالنُّبُوَّةَ قَدْ انْقَطَعَتْ فَلَا رَسُولَ بَعْدِي وَلَا نَبِيَّ قَالَ فَشَقَّ ذَلِكَ عَلَى النَّاسِ قَالَ قَالَ وَلَكِنْ الْمُبَشِّرَاتُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْمُبَشِّرَاتُ قَالَ رُؤْيَا الرَّجُلِ الْمُسْلِمِ وَهِيَ جُزْءٌ مِنْ أَجْزَاءِ النُّبُوَّةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, risolat va nubuvvat uzildi. Mendan keyin na rasul, na nabiy boʻladi», dedilar. (Anas) aytdi: Bu odamlarga ogʻir botdi. Shunda u zot: «Lekin mubashshirot (boshorat beruvchilar qoldi)», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, mubashshirot nima?» dedilar. U zot: «Musulmonning tushidir, u esa paygʻambarlik boʻlaklaridan bir boʻlakdir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, рисолат ва нубувват узилди. Мендан кейин на расул, на набий бўлади», дедилар. (Анас) айтди: Бу одамларга оғир ботди. Шунда у зот: «Лекин мубашширот (бошорат берувчилар қолди)», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, мубашширот нима?» дедилар. У зот: «Мусулмоннинг тушидир, у эса пайғамбарлик бўлакларидан бир бўлакдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَيْتُ فِيمَا يَرَى النَّائِمُ كَأَنِّي مُرْدِفٌ كَبْشًا وَكَأَنَّ ظُبَةَ سَيْفِي انْكَسَرَتْ فَأَوَّلْتُ أَنِّي أَقْتُلُ صَاحِبَ الْكَتِيبَةِ وَأَنَّ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ بَيْتِي يُقْتَلُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Uxlagan kishi koʻradigan tushda goʻyo bir qoʻchqorni ortimga mindirgandek, goʻyo qilichimning uchi singandek koʻrdim. Buni men qoʻshin sohibini oʻldirishim va ahli baytimdan bir kishi oʻldirilishi deb taʼbir qildim».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ухлаган киши кўрадиган тушда гўё бир қўчқорни ортимга миндиргандек, гўё қиличимнинг учи сингандек кўрдим. Буни мен қўшин соҳибини ўлдиришим ва аҳли байтимдан бир киши ўлдирилиши деб таъбир қилдим».
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَادَ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَ يَا خَالُ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ خَالٌ أَمْ عَمٌّ قَالَ بَلْ خَالٌ قَالَ وَخَيْرٌ لِي أَنْ أَقُولَهَا قَالَ نَعَمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ansorlardan bir kishini yoʻqlab bordilar va: «Ey togʻa, ‹La ilaha illalloh› degin», dedilar. U: «Togʻami yoki amakimi?» dedi. U zot: «Yoʻq, togʻa», dedilar. U: «Buni aytishim men uchun yaxshimi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ансорлардан бир кишини йўқлаб бордилар ва: «Эй тоға, ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› дегин», дедилар. У: «Тоғами ёки амакими?» деди. У зот: «Йўқ, тоға», дедилар. У: «Буни айтишим мен учун яхшими?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ قُرَيْشًا صَالَحُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِمْ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَلِيٍّ اكْتُبْ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَقَالَ سُهَيْلٌ أَمَّا بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَلَا نَدْرِي مَا بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ وَلَكِنْ اكْتُبْ مَا نَعْرِفُ بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ فَقَالَ اكْتُبْ مِنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ قَالَ لَوْ عَلِمْنَا أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ لَاتَّبَعْنَاكَ وَلَكِنْ اكْتُبْ اسْمَكَ وَاسْمَ أَبِيكَ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اكْتُبْ مِنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَاشْتَرَطُوا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ مَنْ جَاءَ مِنْكُمْ لَمْ نَرُدَّهُ عَلَيْكُمْ وَمَنْ جَاءَ مِنَّا رَدَدْتُمُوهُ عَلَيْنَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَكْتُبُ هَذَا قَالَ نَعَمْ إِنَّهُ مَنْ ذَهَبَ مِنَّا إِلَيْهِمْ فَأَبْعَدَهُ اللَّهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Quraysh Nabiy ﷺ bilan sulh tuzdi, ular orasida Suhayl ibn Amr ham bor edi. Nabiy ﷺ Aliyga: «Bismillohir-rahmonir-rahiym deb yozgin», dedilar. Suhayl: «‹Bismilloh‹ga kelsak, biz ‹Bismillohir-rahmonir-rahiym‹ning maʼnosini bilmaymiz. Lekin biz biladigan ‹Bismika Allohumma (Ey Alloh, Sening isming bilan)‹ deb yozgin», dedi. Soʻng u zot: «‹Muhammad — Rasulullohdan‹ deb yozgin», dedilar. Ular: «Agar biz seni Allohning Rasuli ekanligingni bilsak, senga ergashardik. Lekin oʻz isming va otangning ismini yozgin», dedilar. Nabiy ﷺ: «‹Muhammad ibn Abdullohdan‹ deb yozgin», dedilar. Soʻng ular Nabiy ﷺ ga: «Sizdan bizga kelgan kishini sizga qaytarmaymiz, bizdan sizga kelganni esa siz bizga qaytarasiz», deb shart qoʻydilar. (Bir kishi): «Yo Rasululloh, buni yozasizmi?» dedi. U zot: «Ha. Chunki bizdan ularning oldiga ketgan kishini Alloh (rahmatidan) yiroq qilsin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Қурайш Набий ﷺ билан сулҳ тузди, улар орасида Суҳайл ибн Амр ҳам бор эди. Набий ﷺ Алийга: «Бисмиллоҳир-раҳмонир-раҳийм деб ёзгин», дедилар. Суҳайл: «‹Бисмиллоҳ‹га келсак, биз ‹Бисмиллоҳир-раҳмонир-раҳийм‹нинг маъносини билмаймиз. Лекин биз биладиган ‹Бисмика Аллоҳумма (Эй Аллоҳ, Сенинг исминг билан)‹ деб ёзгин», деди. Сўнг у зот: «‹Муҳаммад — Расулуллоҳдан‹ деб ёзгин», дедилар. Улар: «Агар биз сени Аллоҳнинг Расули эканлигингни билсак, сенга эргашардик. Лекин ўз исминг ва отангнинг исмини ёзгин», дедилар. Набий ﷺ: «‹Муҳаммад ибн Абдуллоҳдан‹ деб ёзгин», дедилар. Сўнг улар Набий ﷺ га: «Сиздан бизга келган кишини сизга қайтармаймиз, биздан сизга келганни эса сиз бизга қайтарасиз», деб шарт қўйдилар. (Бир киши): «Ё Расулуллоҳ, буни ёзасизми?» деди. У зот: «Ҳа. Чунки биздан уларнинг олдига кетган кишини Аллоҳ (раҳматидан) йироқ қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَأَبُو كَامِلٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ يُحِبُّ الْقَوْمَ وَلَا يَبْلُغُ عَمَلَهُمْ قَالَ الْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Yo Rasululloh, kishi bir qavmni sevadi, lekin ularning amaliga yetmaydi», dedi. U zot: «Kishi oʻzi sevgan kishi bilan birgadir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, киши бир қавмни севади, лекин уларнинг амалига етмайди», деди. У зот: «Киши ўзи севган киши билан биргадир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَسَمِعْتُ خَشْفَةً فَقُلْتُ مَا هَذِهِ الْخَشْفَةُ فَقِيلَ الرُّمَيْصَاءُ بِنْتُ مِلْحَانَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Men jannatga kirdim va bir shitirlash eshitdim. ‹Bu shitirlash nima?› dedim. ‹(Bu) Milhonning qizi Rumaysoʼdir›, deyildi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Мен жаннатга кирдим ва бир шитирлаш эшитдим. ‹Бу шитирлаш нима?› дедим. ‹(Бу) Милҳоннинг қизи Румайсўдир›, дейилди».
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَمَّا كَانَ الْيَوْمُ الَّذِي قَدِمَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ أَضَاءَ مِنْهَا كُلُّ شَيْءٍ فَلَمَّا كَانَ الْيَوْمُ الَّذِي مَاتَ فِيهِ أَظْلَمَ مِنْهَا كُلُّ شَيْءٍ وَقَالَ مَا نَفَضْنَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْأَيْدِي حَتَّى أَنْكَرْنَا قُلُوبَنَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinaga kirgan kuni undagi har bir narsa yorishib ketdi. U vafot etgan kuni esa undagi har bir narsa qorongʻilashib ketdi. Biz Paygʻambar ﷺni dafn etib boʻlib, qoʻllarimizni qoqmasimizdan qalblarimizni tanimay qoldik.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинага кирган куни ундаги ҳар бир нарса ёришиб кетди. У вафот этган куни эса ундаги ҳар бир нарса қоронғилашиб кетди. Биз Пайғамбар ﷺни дафн этиб бўлиб, қўлларимизни қоқмасимиздан қалбларимизни танимай қолдик.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا وَصَلَّى الْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ وَبَاتَ بِهَا حَتَّى أَصْبَحَ فَلَمَّا صَلَّى الصُّبْحَ رَكِبَ رَاحِلَتَهُ فَلَمَّا انْبَعَثَتْ بِهِ سَبَّحَ وَكَبَّرَ حَتَّى اسْتَوَتْ بِهِ الْبَيْدَاءَ ثُمَّ جَمَعَ بَيْنَهُمَا فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ أَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَحِلُّوا فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ أَهَلُّوا بِالْحَجِّ وَنَحَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَبْعَ بَدَنَاتٍ بِيَدِهِ قِيَامًا وَضَحَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَبْشَيْنِ أَقْرَنَيْنِ أَمْلَحَيْنِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinada peshinni toʻrt rakat oʻqidilar, asrni esa Zul-Hulayfada ikki rakat oʻqidilar va u yerda tonggacha tunab qoldilar. Bomdodni oʻqib boʻlganlarida ulovlariga mindilar. Ulov ularni koʻtarib joyidan qoʻzgʻalganida tasbeh va takbir aytdilar, toki ulov ular bilan Baydoda tikkaygunicha. Soʻng ikkisining orasini jamladilar. Makkaga kelganimizda Rasululloh ﷺ ularga ihromdan chiqishni buyurdilar. Tarviya kuni boʻlganda haj bilan talbiya aytdilar. Rasululloh ﷺ oʻz qoʻllari bilan yetti tuyani tik turgan holda soʻydilar va shoxli, oq-qora ikki qoʻchqorni qurbonlik qildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинада пешинни тўрт ракат ўқидилар, асрни эса Зул-Ҳулайфада икки ракат ўқидилар ва у ерда тонггача тунаб қолдилар. Бомдодни ўқиб бўлганларида уловларига миндилар. Улов уларни кўтариб жойидан қўзғалганида тасбеҳ ва такбир айтдилар, токи улов улар билан Байдода тиккайгунича. Сўнг иккисининг орасини жамладилар. Маккага келганимизда Расулуллоҳ ﷺ уларга иҳромдан чиқишни буюрдилар. Тарвия куни бўлганда ҳаж билан талбия айтдилар. Расулуллоҳ ﷺ ўз қўллари билан етти туяни тик турган ҳолда сўйдилар ва шохли, оқ-қора икки қўчқорни қурбонлик қилдилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ لِلْعِشَاءِ الْآخِرَةِ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ لِي حَاجَةٌ فَقَامَ يُنَاجِيهِ حَتَّى نَعَسَ الْقَوْمُ أَوْ بَعْضُ الْقَوْمِ ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يَذْكُرْ وُضُوءًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kecha xufton namoziga iqomat aytildi. Shunda bir kishi: «Yo Rasululloh, mening bir hojatim bor», dedi. U zot turib, u bilan maxfiy suhbatlashdilar — toki odamlar, yoki baʼzi odamlar mudrab qolgunicha. Soʻng u zot namoz oʻqib berdilar. (Rovi) tahoratni eslamadi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир кеча хуфтон намозига иқомат айтилди. Шунда бир киши: «Ё Расулуллоҳ, менинг бир ҳожатим бор», деди. У зот туриб, у билан махфий суҳбатлашдилар — токи одамлар, ёки баъзи одамлар мудраб қолгунича. Сўнг у зот намоз ўқиб бердилар. (Рови) таҳоратни эсламади.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى لَا يُقَالَ فِي الْأَرْضِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yer yuzida ‹La ilaha illalloh› deyilmay qolmaguncha, qiyomat qoim boʻlmaydi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ер юзида ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› дейилмай қолмагунча, қиёмат қоим бўлмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيْنَ أَبِي قَالَ فِي النَّارِ قَالَ فَلَمَّا قَفَّا دَعَاهُ فَقَالَ إِنَّ أَبِي وَأَبَاكَ فِي النَّارِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Yo Rasululloh, otam qayerda?» dedi. U zot: «Doʻzaxda», dedilar. U ortga burilib ketganida, u zot uni chaqirib: «Albatta, mening otam ham, sening otang ham doʻzaxda», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, отам қаерда?» деди. У зот: «Дўзахда», дедилар. У ортга бурилиб кетганида, у зот уни чақириб: «Албатта, менинг отам ҳам, сенинг отанг ҳам дўзахда», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا مَرْحُومٌ قَالَ سَمِعْتُ ثَابِتًا يَقُولُكُنْتُ مَعَ أَنَسٍ جَالِسًا وَعِنْدَهُ ابْنَةٌ لَهُ فَقَالَ أَنَسٌ جَاءَتْ امْرَأَةٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِيَّ حَاجَةٌ فَقَالَتْ ابْنَتُهُ مَا كَانَ أَقَلَّ حَيَاءَهَا فَقَالَ هِيَ خَيْرٌ مِنْكِ رَغِبَتْ فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَرَضَتْ عَلَيْهِ نَفْسَهَا
Sobit (rahimahulloh) aytdi: Men Anas bilan oʻtirgan edim, uning huzurida qizi bor edi. Anas dedi: Bir ayol Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Yo Nabiyalloh, menga hojatingiz bormi?» dedi. Shunda uning qizi: «Uning hayosi qanchalik oz ekan!» dedi. Anas: «U sendan yaxshiroqdir; u Rasululloh ﷺni istadi va oʻzini u zotga taklif qildi», dedi.Собит (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Анас билан ўтирган эдим, унинг ҳузурида қизи бор эди. Анас деди: Бир аёл Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Ё Набияллоҳ, менга ҳожатингиз борми?» деди. Шунда унинг қизи: «Унинг ҳаёси қанчалик оз экан!» деди. Анас: «У сендан яхшироқдир; у Расулуллоҳ ﷺни истади ва ўзини у зотга таклиф қилди», деди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ أَنَسٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًاحَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ تَعْلَمُونَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Agar men bilgan narsani bilsangiz edi, oz kulib, koʻp yigʻlagan boʻlardingiz». (Boshqa isnod bilan ham) Rasululloh ﷺ: «Agar bilsangiz edi...» dedilar, deb shunga oʻxshashini zikr qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Агар мен билган нарсани билсангиз эди, оз кулиб, кўп йиғлаган бўлардингиз». (Бошқа иснод билан ҳам) Расулуллоҳ ﷺ: «Агар билсангиз эди...» дедилар, деб шунга ўхшашини зикр қилди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اسْتَوُوا اسْتَوُوا فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاكُمْ مِنْ خَلْفِي كَمَا أَرَاكُمْ مِنْ بَيْنِ يَدَيَّ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Toʻgʻri turing, toʻgʻri turing! Allohga qasamki, men sizlarni oldimdan koʻrganimdek, ortimdan ham koʻraman», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тўғри туринг, тўғри туринг! Аллоҳга қасамки, мен сизларни олдимдан кўрганимдек, ортимдан ҳам кўраман», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ بَهْزٌ فِي حَدِيثِهِ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يَقُولُ فِي قَصَصِهِ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ قَوْمٌ مِنْ النَّارِ بَعْدَ مَا يُصِيبُهُمْ سَفْعٌ قَالَ بَهْزٌ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ يُسَمِّيهِمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَهَنَّمِيِّينَ قَالَ عَفَّانُ فِي حَدِيثِهِ قَالَ وَكَانَ قَتَادَةُ يَقُولُ عُوقِبُوا بِذُنُوبٍ أَصَابُوهَاقَالَ هَمَّامٌ لَا أَدْرِي فِي الرِّوَايَةِ هُوَ أَوْ كَانَ يَقُولُهُ قَتَادَةُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Bir qavm doʻzaxdan, ularga (olovning) qorasi tekkanidan keyin chiqadi». Bahz (oʻz rivoyatida): «va jannatga kiradi; jannat ahli ularni jahannamliklar deb ataydi», dedi. Affon oʻz hadisida dedi: Qatoda: «Ular qilgan gunohlari sababli jazolangan edilar», der edi. Hammom dedi: Bu rivoyatdami yoki Qatodaning oʻz gapimi — bilmayman.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Бир қавм дўзахдан, уларга (оловнинг) қораси текканидан кейин чиқади». Баҳз (ўз ривоятида): «ва жаннатга киради; жаннат аҳли уларни жаҳаннамликлар деб атайди», деди. Аффон ўз ҳадисида деди: Қатода: «Улар қилган гуноҳлари сабабли жазоланган эдилар», дер эди. Ҳаммом деди: Бу ривоятдами ёки Қатоданинг ўз гапими — билмайман.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ أَنَّ أَنَسًاأَخْبَرَهُ أَنَّ جَارِيَةً وُجِدَ رَأْسُهَا بَيْنَ حَجَرَيْنِ فَقِيلَ لَهَا مَنْ فَعَلَ بِكِ هَذَا أَفُلَانٌ أَفُلَانٌ حَتَّى سَمَّوْا الْيَهُودِيَّ فَأَوْمَأَتْ بِرَأْسِهَا قَالَ فَأُخِذَ الْيَهُودِيُّ فَجِيءَ بِهِ فَاعْتَرَفَ فَأَمَرَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرُضَّ رَأْسُهُ بِالْحِجَارَةِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir choʻrining boshi ikki tosh orasida (ezilgan holda) topildi. Undan: «Senga buni kim qildi — falonmi, falonmi?» deb soʻraldi; toki yahudiyning nomi aytilganida, u boshi bilan ishora qildi. (Rovi) dedi: Bas, yahudiy ushlanib keltirildi va iqror boʻldi. Nabiy ﷺ u haqida buyurdilar va uning boshi toshlar bilan ezildi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир чўрининг боши икки тош орасида (эзилган ҳолда) топилди. Ундан: «Сенга буни ким қилди — фалонми, фалонми?» деб сўралди; токи яҳудийнинг номи айтилганида, у боши билан ишора қилди. (Рови) деди: Бас, яҳудий ушланиб келтирилди ва иқрор бўлди. Набий ﷺ у ҳақида буюрдилар ва унинг боши тошлар билан эзилди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَضْرِبُ شَعَرُهُ مَنْكِبَيْهِ قَالَ بَهْزٌ إِنَّ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَعَرًا يَضْرِبُ بَيْنَ مَنْكِبَيْهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning sochlari yelkalariga tegib turar edi. Bahz: «Rasululloh ﷺning sochlari ikki yelkalari orasiga tushib turardi», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг сочлари елкаларига тегиб турар эди. Баҳз: «Расулуллоҳ ﷺнинг сочлари икки елкалари орасига тушиб турарди», деди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَتِمُّوا الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ فَإِنِّي أَرَاكُمْ مِنْ بَعْدِ ظَهْرِي إِذَا مَا رَكَعْتُمْ وَإِذَا مَا سَجَدْتُمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Rukuʼ va sajdani toʻkis bajaringlar! Chunki men sizlarni ortimdan — rukuʼ qilganingizda ham, sajda qilganingizda ham koʻrib turaman».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Рукуъ ва саждани тўкис бажаринглар! Чунки мен сизларни ортимдан — рукуъ қилганингизда ҳам, сажда қилганингизда ҳам кўриб тураман».
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ بَعَثَتْ مَعَهُ بِقِنَاعٍ فِيهِ رُطَبٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَبَضَ قَبْضَةً فَبَعَثَ بِهَا إِلَى بَعْضِ أَزْوَاجِهِ وَذَكَرَهُ إِمَّا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا ثُمَّ أَكَلَ أَكْلَ رَجُلٍ يُعْرَفُ أَنَّهُ يَشْتَهِيهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Umm Sulaym u bilan Nabiy ﷺga bir savatda xurmo yubordi. (Anas) dedi: U zot bir hovuch olib, uni ayollaridan biriga yubordilar — buni ikki yoki uch marta zikr qildi. Soʻng uni yoqtirishi bilinib turgan kishidek yedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умм Сулайм у билан Набий ﷺга бир саватда хурмо юборди. (Анас) деди: У зот бир ҳовуч олиб, уни аёлларидан бирига юбордилар — буни икки ёки уч марта зикр қилди. Сўнг уни ёқтириши билиниб турган кишидек едилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ قَالَ أَيُّكُمْ الْقَائِلُ كَلِمَةَ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَأَرَمَّ الْقَوْمُ قَالَ فَأَعَادَهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَقَالَ رَجُلٌ أَنَا قُلْتُهَا وَمَا أَرَدْتُ بِهَا إِلَّا الْخَيْرَ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ ابْتَدَرَهَا اثْنَا عَشَرَ مَلَكًا فَمَا دَرَوْا كَيْفَ يَكْتُبُونَهَا حَتَّى سَأَلُوا رَبَّهُمْ عَزَّ وَجَلَّ فَقَالَ اكْتُبُوهَا كَمَا قَالَ عَبْدِي
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi namozda Nabiy ﷺ huzurlariga keldi va: «Alhamdu lillahi hamdan kasiran toyyiban mubarakan fihi», dedi. Nabiy ﷺ namozni tugatganlarida: «Falon-falon kalimani qaysingiz aytdi?» dedilar. Qavm jim qoldi. U zot buni uch marta takrorladilar. Shunda bir kishi: «Uni men aytdim, u bilan yaxshilikdan boshqasini koʻzlaganim yoʻq», dedi. Nabiy ﷺ: «Uni (yozishga) oʻn ikki farishta shoshildi, ammo ular uni qanday yozishni bilmay, Robblari azza va jalladan soʻrashdi. U: ‹Uni bandam aytganidek yozinglar›, dedi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши намозда Набий ﷺ ҳузурларига келди ва: «Алҳамду лиллаҳи ҳамдан касиран тоййибан мубаракан фиҳи», деди. Набий ﷺ намозни тугатганларида: «Фалон-фалон калимани қайсингиз айтди?» дедилар. Қавм жим қолди. У зот буни уч марта такрорладилар. Шунда бир киши: «Уни мен айтдим, у билан яхшиликдан бошқасини кўзлаганим йўқ», деди. Набий ﷺ: «Уни (ёзишга) ўн икки фаришта шошилди, аммо улар уни қандай ёзишни билмай, Робблари азза ва жалладан сўрашди. У: ‹Уни бандам айтганидек ёзинглар›, деди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ بَهْزٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَتْ نَعْلُهُ لَهَا قِبَالَانِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning kavushlarining ikkita tasmasi bor edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг кавушларининг иккита тасмаси бор эди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا بَزَقَ أَحَدُكُمْ فَلَا يَبْزُقْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَلَا عَنْ يَمِينِهِ وَلْيَبْزُقْ عَنْ شِمَالِهِ أَوْ تَحْتَ قَدَمِهِ الْيُسْرَى
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Biringiz tupursa, oldiga ham, oʻng tomoniga ham tupurmasin; chap tomoniga yoki chap oyogʻining ostiga tupursin».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Бирингиз тупурса, олдига ҳам, ўнг томонига ҳам тупурмасин; чап томонига ёки чап оёғининг остига тупурсин».