حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ الْوَاسِطِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ أَبِي الْعَلاَءِ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، قَالَ صَلَّى مَعَ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ بِالْبَصْرَةِ فَقَالَ ذَكَّرَنَا هَذَا الرَّجُلُ صَلاَةً كُنَّا نُصَلِّيهَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَذَكَرَ أَنَّهُ كَانَ يُكَبِّرُ كُلَّمَا رَفَعَ وَكُلَّمَا وَضَعَ.
Imron ibn Husayn (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Basrada Ali bilan namoz oʻqidim; u bizga Rasululloh ﷺ bilan oʻqir edigan namozni esga soldi. Ali har (tik) turishda va rukuʼda takbir aytdi.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Басрада Али билан намоз ўқидим; у бизга Расулуллоҳ ﷺ билан ўқир эдиган намозни эсга солди. Али ҳар (тик) туришда ва рукуъда такбир айтди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، أَخْبَرَنَا حُسَيْنٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَأَلَ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ قَالَ حَدَّثَنِي عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ ـ وَكَانَ مَبْسُورًا ـ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ صَلاَةِ الرَّجُلِ قَاعِدًا فَقَالَ " إِنْ صَلَّى قَائِمًا فَهْوَ أَفْضَلُ، وَمَنْ صَلَّى قَاعِدًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَائِمِ، وَمَنْ صَلَّى نَائِمًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَاعِدِ ".
Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — u bavosir (gemorroy) kasalligiga giriftor edi: Men Rasululloh ﷺ dan kishining oʻtirgan holda namoz oʻqishi haqida soʻradim. U zot: «Agar (kishi) tik turgan holda namoz oʻqisa, (bu) yaxshiroq; oʻtirgan holda namoz oʻqigan kishi tik turib oʻqigan (kishi)ning savobining yarmiga (erishadi); yonboshlab namoz oʻqigan kishi esa oʻtirib oʻqigan (kishi)ning savobining yarmiga (erishadi)», — dedilar.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — у бавосир (геморрой) касаллигига гирифтор эди: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан кишининг ўтирган ҳолда намоз ўқиши ҳақида сўрадим. У зот: «Агар (киши) тик турган ҳолда намоз ўқиса, (бу) яхшироқ; ўтирган ҳолда намоз ўқиган киши тик туриб ўқиган (киши)нинг савобининг ярмига (эришади); ёнбошлаб намоз ўқиган киши эса ўтириб ўқиган (киши)нинг савобининг ярмига (эришади)», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي الْحُسَيْنُ الْمُكْتِبُ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَتْ بِي بَوَاسِيرُ فَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنِ الصَّلاَةِ فَقَالَ " صَلِّ قَائِمًا، فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَقَاعِدًا، فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَعَلَى جَنْبٍ ".
Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — u bavosir (kasalligiga giriftor) edi: Men Paygʻambar ﷺ dan namoz haqida soʻradim. U zot: «Tik turib namoz oʻqi; agar (buni) qila olmasang, oʻtirib oʻqi; agar uni ham qila olmasang, yonboshlab oʻqi», — dedilar.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — у бавосир (касаллигига гирифтор) эди: Мен Пайғамбар ﷺ дан намоз ҳақида сўрадим. У зот: «Тик туриб намоз ўқи; агар (буни) қила олмасанг, ўтириб ўқи; агар уни ҳам қила олмасанг, ёнбошлаб ўқи», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ مُحْرِزٍ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ جَاءَ نَفَرٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " يَا بَنِي تَمِيمٍ، أَبْشِرُوا ". قَالُوا بَشَّرْتَنَا فَأَعْطِنَا. فَتَغَيَّرَ وَجْهُهُ، فَجَاءَهُ أَهْلُ الْيَمَنِ، فَقَالَ " يَا أَهْلَ الْيَمَنِ، اقْبَلُوا الْبُشْرَى إِذْ لَمْ يَقْبَلْهَا بَنُو تَمِيمٍ ". قَالُوا قَبِلْنَا. فَأَخَذَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُحَدِّثُ بَدْءَ الْخَلْقِ وَالْعَرْشِ، فَجَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا عِمْرَانُ، رَاحِلَتُكَ تَفَلَّتَتْ، لَيْتَنِي لَمْ أَقُمْ.
Imron ibn Husayn (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bani Tamim qabilasidan baʼzi kishilar Paygʻambar ﷺ ning oldiga keldi va u zot (ularga): «Ey Bani Tamim! Xushxabar bilan xursand boʻlinglar», — dedi. Ular: «Siz bizga xushxabar berdingiz, endi bizga (biror narsa) bering», — dedi. Buni eshitib, u zotning yuz rangi oʻzgardi. Soʻng yamanliklar uning oldiga keldi va u zot: «Ey Yaman ahli! Xushxabarni qabul qilinglar — chunki Bani Tamim uni rad etdi», — dedi. Yamanliklar: «Biz uni qabul qilamiz», — dedi. Soʻng Paygʻambar ﷺ — yaratilishning boshlanishi va Allohning Arshi haqida — gapira boshladi. Shu orada bir kishi: «Ey Imron! Sening urgʻochi tuyang qochib ketdi!» — dedi (Men oʻrnimdan turib, ketdim), lekin men oʻsha joyni tark etmaganimda edi (deb istardim) — chunki men Allohning Rasuli ﷺ aytgan (narsa)ni boy berdim.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бани Тамим қабиласидан баъзи кишилар Пайғамбар ﷺ нинг олдига келди ва у зот (уларга): «Эй Бани Тамим! Хушхабар билан хурсанд бўлинглар», — деди. Улар: «Сиз бизга хушхабар бердингиз, энди бизга (бирор нарса) беринг», — деди. Буни эшитиб, у зотнинг юз ранги ўзгарди. Сўнг яманликлар унинг олдига келди ва у зот: «Эй Яман аҳли! Хушхабарни қабул қилинглар — чунки Бани Тамим уни рад этди», — деди. Яманликлар: «Биз уни қабул қиламиз», — деди. Сўнг Пайғамбар ﷺ — яратилишнинг бошланиши ва Аллоҳнинг Арши ҳақида — гапира бошлади. Шу орада бир киши: «Эй Имрон! Сенинг урғочи туянг қочиб кетди!» — деди (Мен ўрнимдан туриб, кетдим), лекин мен ўша жойни тарк этмаганимда эди (деб истардим) — чунки мен Аллоҳнинг Расули ﷺ айтган (нарса)ни бой бердим.
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا جَامِعُ بْنُ شَدَّادٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ مُحْرِزٍ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَعَقَلْتُ نَاقَتِي بِالْبَابِ، فَأَتَاهُ نَاسٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ فَقَالَ " اقْبَلُوا الْبُشْرَى يَا بَنِي تَمِيمٍ ". قَالُوا قَدْ بَشَّرْتَنَا فَأَعْطِنَا. مَرَّتَيْنِ، ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْهِ نَاسٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ " اقْبَلُوا الْبُشْرَى يَا أَهْلَ الْيَمَنِ، إِذْ لَمْ يَقْبَلْهَا بَنُو تَمِيمٍ ". قَالُوا قَدْ قَبِلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَالُوا جِئْنَاكَ نَسْأَلُكَ عَنْ هَذَا الأَمْرِ قَالَ " كَانَ اللَّهُ وَلَمْ يَكُنْ شَىْءٌ غَيْرُهُ، وَكَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَاءِ، وَكَتَبَ فِي الذِّكْرِ كُلَّ شَىْءٍ، وَخَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ ". فَنَادَى مُنَادٍ ذَهَبَتْ نَاقَتُكَ يَا ابْنَ الْحُصَيْنِ. فَانْطَلَقْتُ فَإِذَا هِيَ يَقْطَعُ دُونَهَا السَّرَابُ، فَوَاللَّهِ لَوَدِدْتُ أَنِّي كُنْتُ تَرَكْتُهَا.
Imron ibn Husayn (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺ ning oldiga borib, urgʻochi tuyamni darvozaga bogʻladim. Bani Tamim qabilasi ahli Paygʻambar ﷺ ning oldiga keldi va u zot: «Ey Bani Tamim! Xushxabarni qabul qilinglar», — dedi. Ular ikki marta: «Siz bizga xushxabar berdingiz, endi bizga (biror narsa) bering», — dedi. Soʻng baʼzi yamanliklar uning oldiga keldi va u zot: «Xushxabarni qabul qilinglar, ey Yaman ahli — chunki Bani Tamim uni rad etdi», — dedi. Ular: «Biz uni qabul qilamiz, yo Rasululloh! Biz sizning oldingizga — mana shu masala (yaʼni yaratilishning boshlanishi) haqida soʻrash uchun — keldik», — dedi. U zot: «Avvalo, Allohdan boshqa hech narsa yoʻq edi (va soʻng U oʻz Arshini yaratdi). Uning Arshi suv ustida edi va U hamma narsani (osmondagi) Kitobda yozdi hamda osmonlar va yerni yaratdi», — dedi. Soʻng bir kishi: «Ey Ibn Husayn! Sening urgʻochi tuyang ketib qoldi!» — deb baqirdi. Bas, men (oʻrnimdan turib) ketdim, lekin sarob sababli urgʻochi tuyani koʻra olmadim. Allohga qasamki, men oʻsha urgʻochi tuyani (yoʻqotgan boʻlsam ham, oʻsha) majlisni (tark etmaganimda edi) deb istardim.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺ нинг олдига бориб, урғочи туямни дарвозага боғладим. Бани Тамим қабиласи аҳли Пайғамбар ﷺ нинг олдига келди ва у зот: «Эй Бани Тамим! Хушхабарни қабул қилинглар», — деди. Улар икки марта: «Сиз бизга хушхабар бердингиз, энди бизга (бирор нарса) беринг», — деди. Сўнг баъзи яманликлар унинг олдига келди ва у зот: «Хушхабарни қабул қилинглар, эй Яман аҳли — чунки Бани Тамим уни рад этди», — деди. Улар: «Биз уни қабул қиламиз, ё Расулуллоҳ! Биз сизнинг олдингизга — мана шу масала (яъни яратилишнинг бошланиши) ҳақида сўраш учун — келдик», — деди. У зот: «Аввало, Аллоҳдан бошқа ҳеч нарса йўқ эди (ва сўнг У ўз Аршини яратди). Унинг Арши сув устида эди ва У ҳамма нарсани (осмондаги) Китобда ёзди ҳамда осмонлар ва ерни яратди», — деди. Сўнг бир киши: «Эй Ибн Ҳусайн! Сенинг урғочи туянг кетиб қолди!» — деб бақирди. Бас, мен (ўрнимдан туриб) кетдим, лекин сароб сабабли урғочи туяни кўра олмадим. Аллоҳга қасамки, мен ўша урғочи туяни (йўқотган бўлсам ҳам, ўша) мажлисни (тарк этмаганимда эди) деб истардим.
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا سَلْمُ بْنُ زَرِيرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " اطَّلَعْتُ فِي الْجَنَّةِ فَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا الْفُقَرَاءَ، وَاطَّلَعْتُ فِي النَّارِ فَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ ".
Imron ibn Husayn (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Men jannatga qaradim va uning aholisining koʻpchiligini kambagʻallar (tashkil etgan)ini topdim; va men doʻzaxga qaradim hamda uning aholisining koʻpchiligi ayollar ekanini koʻrdim», — dedi.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Мен жаннатга қарадим ва унинг аҳолисининг кўпчилигини камбағаллар (ташкил этган)ини топдим; ва мен дўзахга қарадим ҳамда унинг аҳолисининг кўпчилиги аёллар эканини кўрдим», — деди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا سَلْمُ بْنُ زَرِيرٍ، سَمِعْتُ أَبَا رَجَاءٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ، أَنَّهُمْ كَانُوا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي مَسِيرٍ، فَأَدْلَجُوا لَيْلَتَهُمْ حَتَّى إِذَا كَانَ وَجْهُ الصُّبْحِ عَرَّسُوا فَغَلَبَتْهُمْ أَعْيُنُهُمْ حَتَّى ارْتَفَعَتِ الشَّمْسُ، فَكَانَ أَوَّلَ مَنِ اسْتَيْقَظَ مِنْ مَنَامِهِ أَبُو بَكْرٍ، وَكَانَ لاَ يُوقَظُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ مَنَامِهِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ، فَاسْتَيْقَظَ عُمَرُ فَقَعَدَ أَبُو بَكْرٍ عِنْدَ رَأْسِهِ فَجَعَلَ يُكَبِّرُ وَيَرْفَعُ صَوْتَهُ، حَتَّى اسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَنَزَلَ وَصَلَّى بِنَا الْغَدَاةَ، فَاعْتَزَلَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ لَمْ يُصَلِّ مَعَنَا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ " يَا فُلاَنُ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تُصَلِّيَ مَعَنَا ". قَالَ أَصَابَتْنِي جَنَابَةٌ. فَأَمَرَهُ أَنْ يَتَيَمَّمَ بِالصَّعِيدِ، ثُمَّ صَلَّى وَجَعَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَكُوبٍ بَيْنَ يَدَيْهِ، وَقَدْ عَطِشْنَا عَطَشًا شَدِيدًا فَبَيْنَمَا نَحْنُ نَسِيرُ إِذَا نَحْنُ بِامْرَأَةٍ سَادِلَةٍ رِجْلَيْهَا بَيْنَ مَزَادَتَيْنِ، فَقُلْنَا لَهَا أَيْنَ الْمَاءُ فَقَالَتْ إِنَّهُ لاَ مَاءَ. فَقُلْنَا كَمْ بَيْنَ أَهْلِكِ وَبَيْنَ الْمَاءِ قَالَتْ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ. فَقُلْنَا انْطَلِقِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالَتْ وَمَا رَسُولُ اللَّهِ فَلَمْ نُمَلِّكْهَا مِنْ أَمْرِهَا حَتَّى اسْتَقْبَلْنَا بِهَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم، فَحَدَّثَتْهُ بِمِثْلِ الَّذِي حَدَّثَتْنَا غَيْرَ أَنَّهَا حَدَّثَتْهُ أَنَّهَا مُؤْتِمَةٌ، فَأَمَرَ بِمَزَادَتَيْهَا فَمَسَحَ فِي الْعَزْلاَوَيْنِ، فَشَرِبْنَا عِطَاشًا أَرْبَعِينَ رَجُلاً حَتَّى رَوِينَا، فَمَلأْنَا كُلَّ قِرْبَةٍ مَعَنَا وَإِدَاوَةٍ، غَيْرَ أَنَّهُ لَمْ نَسْقِ بَعِيرًا وَهْىَ تَكَادُ تَنِضُّ مِنَ الْمِلْءِ ثُمَّ قَالَ " هَاتُوا مَا عِنْدَكُمْ ". فَجُمِعَ لَهَا مِنَ الْكِسَرِ وَالتَّمْرِ، حَتَّى أَتَتْ أَهْلَهَا قَالَتْ لَقِيتُ أَسْحَرَ النَّاسِ، أَوْ هُوَ نَبِيٌّ كَمَا زَعَمُوا، فَهَدَى اللَّهُ ذَاكَ الصِّرْمَ بِتِلْكَ الْمَرْأَةِ فَأَسْلَمَتْ وَأَسْلَمُوا.
Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ular Paygʻambar ﷺ bilan birga bir safarda edi. Ular tun boʻyi yurib oʻtdi va tong yaqinlashganda, dam olish uchun toʻxtadi; ularni uyqu shu qadar bosdiki, quyosh osmonda baland koʻtarilguncha (uxlab qoldi). Birinchi boʻlib Abu Bakr uygʻondi. Allohning Rasuli ﷺ uyqusidan (birov tomonidan) uygʻotilmas, balki oʻzi uygʻonardi. Umar uygʻondi va soʻng Abu Bakr Paygʻambarning boshi yonida oʻtirib, ovozini koʻtarib: ‹Allohu akbar!› — deya boshladi — to Paygʻambar ﷺ uygʻonguncha. (Bir oz yurgandan keyin) u (zot tuyadan) tushib, bizga bomdod namozini oʻqib berdi. Odamlar orasidan bir kishi biz bilan namozda qatnasha olmadi. Paygʻambar ﷺ namozni tugatganda, (oʻsha kishidan): «Ey falonchi! Seni biz bilan namoz oʻqishdan nima toʻsdi?» — deb soʻradi. U: «Men junub edim», — deb javob berdi. Allohning Rasuli ﷺ unga toza tuproq bilan tayammum qilishni buyurdi va u kishi soʻng namoz oʻqidi. Allohning Rasuli ﷺ menga va yana bir necha (kishi)ga oʻzidan oldinga (suv qidirib) borishni buyurdi. Biz juda tashna boʻlib qolgan edik. Yoʻlda (suv qidirib) ketayotganimizda, biz bir ayolga (bir hayvonga mingan holda) duch keldik — u oyoqlarini ikki mesh (suv idishi) orasiga osiltirib olgan edi. Biz undan: «Suvni qaerdan topsak boʻladi?» — deb soʻradik. U: «Voy! (Bu yerda) suv yoʻq», — deb javob berdi. Biz: «Uyingiz suvdan qancha uzoqlikda?» — dedik. U: «Bir kunu bir kechalik yoʻl», — deb javob berdi. Biz: «Allohning Rasuli ﷺ ning oldiga yur», — dedik. U: «Allohning Rasuli ﷺ nima (degani)?» — deb soʻradi. Bas, biz uni — xohlamasa-da — Allohning Rasuli ﷺ ning oldiga olib keldik va u (ayol) — bizga avval aytganini — unga (zotga) aytib berdi va oʻzining yetimlarning onasi ekanini (ham) qoʻshdi. Shunda Paygʻambar ﷺ uning ikki meshini olib kelishni buyurdi va u (zot) meshlarning ogʻzini (qoʻli bilan) ishqaladi. Biz tashna edik; bas, biz — chanqogʻimiz qonguncha — ichdik; va biz qirq kishi edik. Biz barcha meshlarimizni va boshqa idishlarimizni (ham) suv bilan toʻldirdik, lekin tuyalarni sugʻormadik. Mesh shu qadar toʻla ediki, u deyarli yorilay deb turardi. Soʻng Paygʻambar ﷺ: «Yoningizda (qanday taom) boʻlsa, keltiringlar», — dedi. Bas, oʻsha ayol uchun biroz xurmo va non boʻlaklari toʻplandi; u oʻz qavmiga qaytganda: «Men — odamlar daʼvo qilganidek — yo eng katta sehrgarni, yoki bir paygʻambarni uchratdim», — dedi. Bas, Alloh oʻsha qishloq ahlini — oʻsha ayol orqali — hidoyat qildi. U (ayol) Islomni qabul qildi va ularning hammasi (ham) Islomni qabul qildi.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Улар Пайғамбар ﷺ билан бирга бир сафарда эди. Улар тун бўйи юриб ўтди ва тонг яқинлашганда, дам олиш учун тўхтади; уларни уйқу шу қадар босдики, қуёш осмонда баланд кўтарилгунча (ухлаб қолди). Биринчи бўлиб Абу Бакр уйғонди. Аллоҳнинг Расули ﷺ уйқусидан (биров томонидан) уйғотилмас, балки ўзи уйғонарди. Умар уйғонди ва сўнг Абу Бакр Пайғамбарнинг боши ёнида ўтириб, овозини кўтариб: ‹Аллоҳу акбар!› — дея бошлади — то Пайғамбар ﷺ уйғонгунча. (Бир оз юргандан кейин) у (зот туядан) тушиб, бизга бомдод намозини ўқиб берди. Одамлар орасидан бир киши биз билан намозда қатнаша олмади. Пайғамбар ﷺ намозни тугатганда, (ўша кишидан): «Эй фалончи! Сени биз билан намоз ўқишдан нима тўсди?» — деб сўради. У: «Мен жунуб эдим», — деб жавоб берди. Аллоҳнинг Расули ﷺ унга тоза тупроқ билан таяммум қилишни буюрди ва у киши сўнг намоз ўқиди. Аллоҳнинг Расули ﷺ менга ва яна бир неча (киши)га ўзидан олдинга (сув қидириб) боришни буюрди. Биз жуда ташна бўлиб қолган эдик. Йўлда (сув қидириб) кетаётганимизда, биз бир аёлга (бир ҳайвонга минган ҳолда) дуч келдик — у оёқларини икки меш (сув идиши) орасига осилтириб олган эди. Биз ундан: «Сувни қаэрдан топсак бўлади?» — деб сўрадик. У: «Вой! (Бу ерда) сув йўқ», — деб жавоб берди. Биз: «Уйингиз сувдан қанча узоқликда?» — дедик. У: «Бир куну бир кечалик йўл», — деб жавоб берди. Биз: «Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг олдига юр», — дедик. У: «Аллоҳнинг Расули ﷺ нима (дегани)?» — деб сўради. Бас, биз уни — хоҳламаса-да — Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг олдига олиб келдик ва у (аёл) — бизга аввал айтганини — унга (зотга) айтиб берди ва ўзининг етимларнинг онаси эканини (ҳам) қўшди. Шунда Пайғамбар ﷺ унинг икки мешини олиб келишни буюрди ва у (зот) мешларнинг оғзини (қўли билан) ишқалади. Биз ташна эдик; бас, биз — чанқоғимиз қонгунча — ичдик; ва биз қирқ киши эдик. Биз барча мешларимизни ва бошқа идишларимизни (ҳам) сув билан тўлдирдик, лекин туяларни суғормадик. Меш шу қадар тўла эдики, у деярли ёрилай деб турарди. Сўнг Пайғамбар ﷺ: «Ёнингизда (қандай таом) бўлса, келтиринглар», — деди. Бас, ўша аёл учун бироз хурмо ва нон бўлаклари тўпланди; у ўз қавмига қайтганда: «Мен — одамлар даъво қилганидек — ё энг катта сеҳргарни, ёки бир пайғамбарни учратдим», — деди. Бас, Аллоҳ ўша қишлоқ аҳлини — ўша аёл орқали — ҳидоят қилди. У (аёл) Исломни қабул қилди ва уларнинг ҳаммаси (ҳам) Исломни қабул қилди.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا النَّضْرُ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، سَمِعْتُ زَهْدَمَ بْنَ مُضَرِّبٍ، سَمِعْتُ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خَيْرُ أُمَّتِي قَرْنِي ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ". قَالَ عِمْرَانُ فَلاَ أَدْرِي أَذَكَرَ بَعْدَ قَرْنِهِ قَرْنَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا " ثُمَّ إِنَّ بَعْدَكُمْ قَوْمًا يَشْهَدُونَ وَلاَ يُسْتَشْهَدُونَ، وَيَخُونُونَ وَلاَ يُؤْتَمَنُونَ، وَيَنْذُرُونَ وَلاَ يَفُونَ، وَيَظْهَرُ فِيهِمُ السِّمَنُ ".
Rasululloh ﷺ: «Ummatimning eng yaxshisi mening asrimdagilardir, soʻng ulardan keyin keladiganlar, soʻng ulardan keyin keladiganlardir», dedilar. Imron aytdi: «Bilmayman, u zot oʻz asrlaridan keyin ikki asrni eslatdilarmi yoki uchni». «Soʻng sizlardan keyin shunday qavm keladiki, ular guvohlik beradilar, ammo guvohlik soʻralmaydi; xiyonat qiladilar, ammo ishonib topshirilmaydi; nazr qiladilar, ammo bajarmaydilar; ularning orasida semizlik paydo boʻladi», dedilar.Расулуллоҳ ﷺ: «Умматимнинг энг яхшиси менинг асримдагилардир, сўнг улардан кейин келадиганлар, сўнг улардан кейин келадиганлардир», дедилар. Имрон айтди: «Билмайман, у зот ўз асрларидан кейин икки асрни эслатдиларми ёки учни». «Сўнг сизлардан кейин шундай қавм келадики, улар гувоҳлик берадилар, аммо гувоҳлик сўралмайди; хиёнат қиладилар, аммо ишониб топширилмайди; назр қиладилар, аммо бажармайдилар; уларнинг орасида семизлик пайдо бўлади», дедилар.
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا أَبُو صَخْرَةَ، جَامِعُ بْنُ شَدَّادٍ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ مُحْرِزٍ الْمَازِنِيُّ، حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ، قَالَ جَاءَتْ بَنُو تَمِيمٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَبْشِرُوا يَا بَنِي تَمِيمٍ ". قَالُوا أَمَّا إِذْ بَشَّرْتَنَا فَأَعْطِنَا. فَتَغَيَّرَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَجَاءَ نَاسٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اقْبَلُوا الْبُشْرَى إِذْ لَمْ يَقْبَلْهَا بَنُو تَمِيمٍ ". قَالُوا قَدْ قَبِلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ.
(Imron ibn Husayn (roziyallohu anhumo) aytdi:) Bani Tamim Rasululloh ﷺning oldiga keldi. U zot: «Xushxabardan boʻ linglar (qabul qilinglar), ey Bani Tamim!» dedilar. Ular: «Bizga xushxabar berding, endi bizga (biror narsa) ber», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺning yuzi (rangi) oʻzgardi. Soʻng Yaman ahlidan baʼzi odamlar keldi. Paygʻambar ﷺ: «Xushxabarni qabul qilinglar — Bani Tamim uni qabul qilmagan ekan», dedilar. Ular: «Qabul qildik, ey Allohning Rasuli», dedilar.(Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Бани Тамим Расулуллоҳ ﷺнинг олдига келди. У зот: «Хушхабардан бў линглар (қабул қилинглар), эй Бани Тамим!» дедилар. Улар: «Бизга хушхабар бердинг, энди бизга (бирор нарса) бер», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺнинг юзи (ранги) ўзгарди. Сўнг Яман аҳлидан баъзи одамлар келди. Пайғамбар ﷺ: «Хушхабарни қабул қилинглар — Бани Тамим уни қабул қилмаган экан», дедилар. Улар: «Қабул қилдик, эй Аллоҳнинг Расули», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عِمْرَانَ أَبِي بَكْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أُنْزِلَتْ آيَةُ الْمُتْعَةِ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَفَعَلْنَاهَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَلَمْ يُنْزَلْ قُرْآنٌ يُحَرِّمُهُ، وَلَمْ يَنْهَ عَنْهَا حَتَّى مَاتَ قَالَ رَجُلٌ بِرَأْيِهِ مَا شَاءَ.
(Imron ibn Husayn (roziyallohu anhumo) aytdi:) Mutʼa (tamattuʼ haji) oyati Allohning Kitobida nozil boʻ ldi va biz uni Rasululloh ﷺ bilan (birga) qildik; uni harom qiladigan (boshqa) Qurʼon nozil boʻ lmadi va u zot undan — vafot etgunlariga qadar — qaytarmadilar. (Keyin) bir kishi oʻz raʼyi (fikri) bilan xohlaganini aytdi (taqiqladi).(Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Мутъа (таматтуъ ҳажи) ояти Аллоҳнинг Китобида нозил бў лди ва биз уни Расулуллоҳ ﷺ билан (бирга) қилдик; уни ҳаром қиладиган (бошқа) Қуръон нозил бў лмади ва у зот ундан — вафот этгунларига қадар — қайтармадилар. (Кейин) бир киши ўз раъйи (фикри) билан хоҳлаганини айтди (тақиқлади).
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا سَلْمُ بْنُ زَرِيرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " اطَّلَعْتُ فِي الْجَنَّةِ فَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا الْفُقَرَاءَ، وَاطَّلَعْتُ فِي النَّارِ فَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ ". تَابَعَهُ أَيُّوبُ وَعَوْفٌ، وَقَالَ صَخْرٌ وَحَمَّادُ بْنُ نَجِيحٍ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ.
(Imron ibn Husayn (roziyallohu anhumo) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Men jannatga nazar soldim — uning ahlining koʻpchiligini kambagʻallar (deb) koʻrdim; doʻzaxga nazar soldim — uning ahlining koʻpchiligini ayollar (deb) koʻrdim», dedilar.(Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳумо) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Мен жаннатга назар солдим — унинг аҳлининг кўпчилигини камбағаллар (деб) кўрдим; дўзахга назар солдим — унинг аҳлининг кўпчилигини аёллар (деб) кўрдим», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ ذَكْوَانَ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْن ٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَخْرُجُ قَوْمٌ مِنَ النَّارِ بِشَفَاعَةِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ، يُسَمَّوْنَ الْجَهَنَّمِيِّينَ ".
(Imron ibn Husayn (roziyallohu anhumo) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Bir qavm Muhammad ﷺning shafoati bilan doʻzaxdan chiqadi va jannatga kiradi; ular ‹jahannamliklar› deb ataladi», dedilar.(Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳумо) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Бир қавм Муҳаммад ﷺнинг шафоати билан дўзахдан чиқади ва жаннатга киради; улар ‹жаҳаннамликлар› деб аталади», дедилар.
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ الرِّشْكُ، قَالَ سَمِعْتُ مُطَرِّفَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ، يُحَدِّثُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، قَالَ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُعْرَفُ أَهْلُ الْجَنَّةِ مِنْ أَهْلِ النَّارِ قَالَ " نَعَمْ ". قَالَ فَلِمَ يَعْمَلُ الْعَامِلُونَ قَالَ "كُلٌّ يَعْمَلُ لِمَا خُلِقَ لَهُ ـ أَوْ لِمَا يُسِّرَ لَهُ" .
(Imron ibn Husayn (roziyallohu anhumo) aytdi:) Bir kishi: «Yo Rasululloh, jannat ahli doʻzax ahlidan ajratib (tanib) bilinadimi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «Unda amal qiluvchilar nega amal qiladi?» dedi. U zot: «Har kim oʻzi nima uchun yaratilgan boʻlsa — yoki oʻziga nima osonlashtirilgan boʻlsa — oʻshani qiladi», dedilar.(Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, жаннат аҳли дўзах аҳлидан ажратиб (таниб) билинадими?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «Унда амал қилувчилар нега амал қилади?» деди. У зот: «Ҳар ким ўзи нима учун яратилган бўлса — ёки ўзига нима осонлаштирилган бўлса — ўшани қилади», дедилар.
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، قَالَ سَمِعْتُ زُرَارَةَ بْنَ أَوْفَى، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، أَنَّ رَجُلاً، عَضَّ يَدَ رَجُلٍ، فَنَزَعَ يَدَهُ مِنْ فَمِهِ، فَوَقَعَتْ ثَنِيَّتَاهُ، فَاخْتَصَمُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " يَعَضُّ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ كَمَا يَعَضُّ الْفَحْلُ، لاَ دِيَةَ لَكَ ".
(Imron ibn Husayn (roziyallohu anhumo) rivoyat qildiki,) Bir kishi boshqa bir kishining qoʻlini tishladi. U (tishlangan kishi) qoʻlini uning ogʻzidan (tortib) chiqardi, shunda (tishlaganning) ikki oldingi tishi tushib ketdi. Ular Paygʻambar ﷺning huzurlariga (daʼvolashib) keldilar. U zot: «Biringiz birodarini — xuddi (erkak) tuya tishlaganidek — tishlaydimi? Senga diyat (xun puli) yoʻq», dedilar.(Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилдики,) Бир киши бошқа бир кишининг қўлини тишлади. У (тишланган киши) қўлини унинг оғзидан (тортиб) чиқарди, шунда (тишлаганнинг) икки олдинги тиши тушиб кетди. Улар Пайғамбар ﷺнинг ҳузурларига (даъволашиб) келдилар. У зот: «Бирингиз биродарини — худди (эркак) туя тишлаганидек — тишлайдими? Сенга дият (хун пули) йўқ», дедилар.