حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ سَجْدَةً وَكَانَ أَكْثَرَ صَلَاتِهِ قَائِمًا فَلَمَّا كَبُرَ وَثَقُلَ كَانَ أَكْثَرَ صَلَاتِهِ قَاعِدًا وَكَانَ يُصَلِّي صَلَاتَهُ وَأَنَا مُعْتَرِضَةٌ بَيْنَ يَدَيْهِ عَلَى الْفِرَاشِ الَّذِي يَرْقُدُ عَلَيْهِ حَتَّى يُرِيدَ أَنْ يُوتِرَ فَيَغْمِزُنِي فَأَقُومُ فَيُوتِرُ ثُمَّ يَضْطَجِعُ حَتَّى يَسْمَعَ النِّدَاءَ بِالصَّلَاةِ ثُمَّ يَقُومُ فَيَسْجُدُ سَجْدَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ يُلْصِقُ جَنْبَهُ الْأَرْضَ ثُمَّ يَخْرُجُ إِلَى الصَّلَاةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi oʻn uch rakaat namoz oʻqir edilar. Namozlarining koʻpini tik turib oʻqirdilar. Yoshlari ulgʻayib, ogʻirlashganlarida esa namozlarining koʻpini oʻtirib oʻqir edilar. U zot namozlarini oʻqir, men esa u zot uxlaydigan toʻshakda u zotning oldilarida koʻndalang yotgan boʻlardim. Vitr oʻqishni istaganlarida meni turtar, men turardim, u zot vitr oʻqirdilar. Soʻng namozga chaqiriqni (azonni) eshitgunlaricha yonboshlab yotar, keyin turib ikki yengil rakaat oʻqir, soʻng yonlarini yerga tekkizar, keyin namozga chiqar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси ўн уч ракаат намоз ўқир эдилар. Намозларининг кўпини тик туриб ўқирдилар. Ёшлари улғайиб, оғирлашганларида эса намозларининг кўпини ўтириб ўқир эдилар. У зот намозларини ўқир, мен эса у зот ухлайдиган тўшакда у зотнинг олдиларида кўндаланг ётган бўлардим. Витр ўқишни истаганларида мени туртар, мен турардим, у зот витр ўқирдилар. Сўнг намозга чақириқни (азонни) эшитгунларича ёнбошлаб ётар, кейин туриб икки енгил ракаат ўқир, сўнг ёнларини ерга теккизар, кейин намозга чиқар эдилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُحَاسَبُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحَدٌ فَيُغْفَرَ لَهُ يَرَى الْمُسْلِمُ عَمَلَهُ فِي قَبْرِهِ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {فَيَوْمَئِذٍ لَا يُسْأَلُ عَنْ ذَنْبِهِ إِنْسٌ وَلَا جَانٌّ} {يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيمَاهُمْ}
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni hech kim hisob-kitob qilinib, soʻng magʻfirat qilinmaydi. Musulmon oʻz amalini qabrida koʻradi», dedilar. Aziz va ulugʻ Alloh: {Bas, oʻsha kuni na inson va na jindan gunohi haqida soʻralmas} {Jinoyatchilar oʻz belgilaridan tanilur}, deydi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни ҳеч ким ҳисоб-китоб қилиниб, сўнг мағфират қилинмайди. Мусулмон ўз амалини қабрида кўради», дедилар. Азиз ва улуғ Аллоҳ: {Бас, ўша куни на инсон ва на жиндан гуноҳи ҳақида сўралмас} {Жиноятчилар ўз белгиларидан танилур}, дейди.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَنَامُ وَهُوَ جُنُبٌ إِذَا تَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ junub boʻlsalar, namozga tahorat olganlaridek tahorat olib, uxlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жунуб бўлсалар, намозга таҳорат олганларидек таҳорат олиб, ухлар эдилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا بُكَيْرٌ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَعَلْتُ عَلَى بَابِ بَيْتِي سِتْرًا فِيهِ تَصَاوِيرُ فَلَمَّا أَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَدْخُلَ نَظَرَ إِلَيْهِ فَهَتَكَهُ قَالَتْ فَأَخَذْتُهُ فَقَطَعْتُ مِنْهُ نُمْرُقَتَيْنِ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْتَفِقُهُمَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men uyimning eshigiga suratlari bor bir parda tutdim. Rasululloh ﷺ kirmoqchi boʻlib kelganlarida, unga qarab, uni yulib tashladilar. Men uni olib, undan ikkita yostiq (nimrucha) kesib qildim, Rasululloh ﷺ esa ularga suyanib oʻtirar edilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен уйимнинг эшигига суратлари бор бир парда тутдим. Расулуллоҳ ﷺ кирмоқчи бўлиб келганларида, унга қараб, уни юлиб ташладилар. Мен уни олиб, ундан иккита ёстиқ (нимруча) кесиб қилдим, Расулуллоҳ ﷺ эса уларга суяниб ўтирар эдилар», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَأَكُنْتِ تَغْتَسِلِينَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ نَعَمْ كُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ
Umar otasidan rivoyat qiladi: U aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ga: «Siz Nabiy ﷺ bilan birga gʻusl qilarmidingiz?» dedim. U: «Ha, men va Rasululloh ﷺ bir idishdan gʻusl qilardik», dedi.Умар отасидан ривоят қилади: У айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)га: «Сиз Набий ﷺ билан бирга ғусл қилармидингиз?» дедим. У: «Ҳа, мен ва Расулуллоҳ ﷺ бир идишдан ғусл қилардик», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْرُمِيتُ بِمَا رُمِيتُ بِهِ وَأَنَا غَافِلَةٌ فَبَلَغَنِي بَعْدَ ذَلِكَ رَضْخٌ مِنْ ذَلِكَ فَبَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدِي إِذْ أُوحِيَ إِلَيْهِ وَكَانَ إِذَا أُوحِيَ إِلَيْهِ يَأْخُذُهُ شِبْهُ السُّبَاتِ فَبَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ عِنْدِي إِذْ أُنْزِلَ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فَرَفَعَ رَأْسَهُ وَهُوَ يَمْسَحُ عَنْ جَبِينِهِ فَقَالَ أَبْشِرِي يَا عَائِشَةُ فَقُلْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ لَا بِحَمْدِكَ فَقَرَأَ {الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ حَتَّى بَلَغَ مُبَرَّءُونَ مِمَّا يَقُولُونَ}
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men gʻofil holimda menga toʻhmat qilingan narsa bilan toʻhmat qilindim. Shundan keyin menga bu haqda ozgina xabar yetdi. Rasululloh ﷺ mening huzurimda ekanlarida, u zotga vahiy nozil qilindi — u zotga vahiy nozil qilinganida, uni uyquga oʻxshash bir hol tutar edi. Bas, u zot mening yonimda oʻtirgan holda u zotga vahiy tushdi. Soʻng boshlarini koʻtardilar va peshanalarini artib: ‹Suyunchi, ey Oisha!› dedilar. Men: ‹Aziz va ulugʻ Allohga hamd bilan, sizga hamd bilan emas›, dedim. Soʻng u zot: {Pok ayollarga toʻhmat qiladiganlar} (oyatidan) toki {ular aytayotgan narsadan pokdirlar} (degan joyigacha) oʻqidilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен ғофил ҳолимда менга тўҳмат қилинган нарса билан тўҳмат қилиндим. Шундан кейин менга бу ҳақда озгина хабар етди. Расулуллоҳ ﷺ менинг ҳузуримда эканларида, у зотга ваҳий нозил қилинди — у зотга ваҳий нозил қилинганида, уни уйқуга ўхшаш бир ҳол тутар эди. Бас, у зот менинг ёнимда ўтирган ҳолда у зотга ваҳий тушди. Сўнг бошларини кўтардилар ва пешаналарини артиб: ‹Суюнчи, эй Оиша!› дедилар. Мен: ‹Азиз ва улуғ Аллоҳга ҳамд билан, сизга ҳамд билан эмас›, дедим. Сўнг у зот: {Пок аёлларга тўҳмат қиладиганлар} (оятидан) токи {улар айтаётган нарсадан покдирлар} (деган жойигача) ўқидилар», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا أُنْزِلَ الْخِيَارُ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أَذْكُرَ لَكِ أَمْرًا لَا تَقْضِينَ فِيهِ شَيْئًا حَتَّى تَسْتَأْمِرِي أَبَوَيْكِ قُلْتُ مَا هُوَ فَقَرَأَ آيَةَ الْخِيَارِ فَقُلْتُ بَلْ أَخْتَارُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَرَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفَرِحَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Ixtiyor (tanlash) oyati nozil qilinganida, Rasululloh ﷺ menga: ‹Men senga bir ishni aytmoqchiman, sen ota-onang bilan maslahatlashmaguningcha, u haqda hech narsa hukm qilma›, dedilar. Men: ‹U nima?› dedim. Bas, u zot ixtiyor oyatini oʻqidilar. Men: ‹Yoʻq, men aziz va ulugʻ Allohni hamda Uning Rasuli ﷺni tanlayman›, dedim. Nabiy ﷺ bundan xursand boʻldilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Ихтиёр (танлаш) ояти нозил қилинганида, Расулуллоҳ ﷺ менга: ‹Мен сенга бир ишни айтмоқчиман, сен ота-онанг билан маслаҳатлашмагунингча, у ҳақда ҳеч нарса ҳукм қилма›, дедилар. Мен: ‹У нима?› дедим. Бас, у зот ихтиёр оятини ўқидилар. Мен: ‹Йўқ, мен азиз ва улуғ Аллоҳни ҳамда Унинг Расули ﷺни танлайман›, дедим. Набий ﷺ бундан хурсанд бўлдилар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Valo (ozod qilingan qulning merosi) ozod qilgan kishiga tegishlidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Вало (озод қилинган қулнинг мероси) озод қилган кишига тегишлидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ وَعَبْدُ الصَّمَدِ قَالَا حَدَّثَنَا ثَابِتٌ أَبُو زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ مُعَاذَةَ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ إِنَّ عَائِشَةَ حَدَّثَتْهَا قَالَتْكُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ فَأُبَادِرُهُ وَأَقُولُ دَعْ لِي دَعْ لِي
Oisha (roziyallohu anho) Muozaga rivoyat qilib aytdi: «Men va Nabiy ﷺ bir idishdan gʻusl qilardik. Men u zotdan oldin (suvga) shoshilar va: ‹Menga ham qoldiring, menga ham qoldiring›, der edim».Оиша (розияллоҳу анҳо) Муозага ривоят қилиб айтди: «Мен ва Набий ﷺ бир идишдан ғусл қилардик. Мен у зотдан олдин (сувга) шошилар ва: ‹Менга ҳам қолдиринг, менга ҳам қолдиринг›, дер эдим».
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ وَالْخُزَاعِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَتْنَا أُمُّ بَكْرٍ بِنْتُ الْمِسْوَرِ قَالَ الْخُزَاعِيُّ عَنْ أُمِّ بَكْرٍ بِنْتِ الْمِسْوَرِأَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ بَاعَ أَرْضًا لَهُ مِنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ بِأَرْبَعِينَ أَلْفَ دِينَارٍ فَقَسَمَهُ فِي فُقَرَاءِ بَنِي زُهْرَةَ وَفِي الْمُهَاجِرِينَ وَأُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ الْمِسْوَرُ فَأَتَيْتُ عَائِشَةَ بِنَصِيبِهَا فَقَالَتْ مَنْ أَرْسَلَ بِهَذَا فَقُلْتُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَتْ أَمَا إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَقَالَ الْخُزَاعِيُّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَحْنُو عَلَيْكُنَّ بَعْدِي إِلَّا الصَّابِرُونَ سَقَى اللَّهُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ مِنْ سَلْسَبِيلِ الْجَنَّةِ
Ummu Bakr binti Misvardan rivoyat qilinadiki, Abdurrahmon ibn Avf oʻzining bir yerini Usmon ibn Affonga qirq ming dinorga sotdi va uni Banu Zuhraning kambagʻallariga, muhojirlarga va muʼminlarning onalariga taqsimlab berdi. Misvar aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ga uning ulushini keltirdim. U: «Buni kim yubordi?» dedi. Men: «Abdurrahmon», dedim. U: «Albatta men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitganman», dedi — Xuzoiy esa: Rasululloh ﷺ shunday dedilar, dedi: «Mendan keyin sizlarga sabrlilardan boshqasi mehribonlik qilmaydi. Alloh Abdurrahmon ibn Avfni jannat salsabilidan sugʻorsin».Умму Бакр бинти Мисвардан ривоят қилинадики, Абдурраҳмон ибн Авф ўзининг бир ерини Усмон ибн Аффонга қирқ минг динорга сотди ва уни Бану Зуҳранинг камбағалларига, муҳожирларга ва муъминларнинг оналарига тақсимлаб берди. Мисвар айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)га унинг улушини келтирдим. У: «Буни ким юборди?» деди. Мен: «Абдурраҳмон», дедим. У: «Албатта мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитганман», деди — Хузоий эса: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар, деди: «Мендан кейин сизларга сабрлилардан бошқаси меҳрибонлик қилмайди. Аллоҳ Абдурраҳмон ибн Авфни жаннат салсабилидан суғорсин».
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُقْطَعُ الْيَدُ إِلَّا فِي رُبُعِ دِينَارٍ فَصَاعِدًاحَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جَعْفَرٍ قَالَ ثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّه عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّه صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ سَوَاءً
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Qoʻl faqat chorak dinor va undan yuqorisi uchungina kesiladi», dedilar. Bizga Abu Said, unga Ibn Jaʼfar, unga Yazid ibn Abdulloh, u Abu Bakr ibn Hazmdan, u Oishadan rivoyat qildi: U aytdi: Rasululloh ﷺ dedilar — soʻng shuning aynan misolini zikr qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Қўл фақат чорак динор ва ундан юқориси учунгина кесилади», дедилар. Бизга Абу Саид, унга Ибн Жаъфар, унга Язид ибн Абдуллоҳ, у Абу Бакр ибн Ҳазмдан, у Оишадан ривоят қилди: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ дедилар — сўнг шунинг айнан мисолини зикр қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ مُهِلًّا بِالْحَجِّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ hajga talbiya aytgan holda kirdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳажга талбия айтган ҳолда кирдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ عَلَى نَفْسِهِ الْمُعَوِّذَاتِ وَيَنْفُثُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَلَمَّا اشْتَكَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلْتُ أَقْرَأُ عَلَيْهِ وَأَمْسَحُهُ بِكَفِّهِ رَجَاءَ بَرَكَةِ يَدِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ oʻzlariga muavvizot (surala)rini oʻqib, puflar edilar. Oisha aytdi: U zot betob boʻlganlarida, men u zotga oʻqib, qoʻllarining barakasini umid qilib, u zotni oʻz kaftlari bilan silay boshladim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ўзларига муаввизот (сурала)рини ўқиб, пуфлар эдилар. Оиша айтди: У зот бетоб бўлганларида, мен у зотга ўқиб, қўлларининг баракасини умид қилиб, у зотни ўз кафтлари билан силай бошладим.
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْرَدَ الْحَجَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hajni ifrod (yolgʻiz haj) qilib ado etdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳажни ифрод (ёлғиз ҳаж) қилиб адо этдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُسَيْطٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ثَوْبَانَ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ أَنْ يُسْتَمْتَعَ بِجُلُودِ الْمَيْتَةِ إِذَا دُبِغَتْ
Nabiy ﷺning rafiqalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ oʻlimtikning terilarini, agar oshlangan boʻlsa, ulardan foydalanishga buyurdilar.Набий ﷺнинг рафиқалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ ўлимтикнинг териларини, агар ошланган бўлса, улардан фойдаланишга буюрдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أُرَجِّلُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مُعْتَكِفٌ وَكَانَ لَا يَدْخُلُ الْبَيْتَ إِلَّا لِحَاجَةِ الْإِنْسَانِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Nabiy ﷺning sochlarini tarar edim, u zot iʼtikofda edilar. U zot uyga faqat inson hojati uchungina kirar edilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Набий ﷺнинг сочларини тарар эдим, у зот иътикофда эдилар. У зот уйга фақат инсон ҳожати учунгина кирар эдилар».
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَفَقُلْتُ كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي رَمَضَانَ قَالَتْ كَانَتْ صَلَاتُهُ فِي رَمَضَانَ وَغَيْرِ رَمَضَانَ وَاحِدَةً كَانَ يُصَلِّي إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلَا تَسْأَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ ثُمَّ يُصَلِّي أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فَلَا تَسْأَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ ثُمَّ يُصَلِّي ثَلَاثَ رَكَعَاتٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ تَنَامُ قَبْلَ أَنْ تُوتِرَ فَقَالَ إِنَّ عَيْنَيَّ تَنَامَانِ وَقَلْبِي لَا يَنَامُ
Abu Salama ibn Abdurrahmon aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺ Ramazonda qanday namoz oʻqir edilar?» deb soʻradim. U: «U zotning Ramazondagi va Ramazondan boshqa (oy)dagi namozlari bir xil edi: oʻn bir rakaat oʻqir edilar. Toʻrt rakaat oʻqirdilar — ularning goʻzalligi va uzunligini soʻrama; soʻng yana toʻrt rakaat oʻqirdilar — ularning goʻzalligi va uzunligini soʻrama; soʻng uch rakaat oʻqirdilar. Men: ‹Yo Rasululloh, vitr oʻqishdan avval uxlaysizmi?› dedim. U zot: ‹Albatta, ikki koʻzim uxlaydi, qalbim esa uxlamaydi›, dedilar», dedi.Абу Салама ибн Абдурраҳмон айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺ Рамазонда қандай намоз ўқир эдилар?» деб сўрадим. У: «У зотнинг Рамазондаги ва Рамазондан бошқа (ой)даги намозлари бир хил эди: ўн бир ракаат ўқир эдилар. Тўрт ракаат ўқирдилар — уларнинг гўзаллиги ва узунлигини сўрама; сўнг яна тўрт ракаат ўқирдилар — уларнинг гўзаллиги ва узунлигини сўрама; сўнг уч ракаат ўқирдилар. Мен: ‹Ё Расулуллоҳ, витр ўқишдан аввал ухлайсизми?› дедим. У зот: ‹Албатта, икки кўзим ухлайди, қалбим эса ухламайди›, дедилар», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ قَالَدَخَلْتُ أَنَا وَعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ يَوْمًا عَلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ لَوْ رَأَيْتُمَا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فِي مَرَضٍ مَرِضَهُ قَالَتْ وَكَانَ لَهُ عِنْدِي سِتَّةُ دَنَانِيرَ قَالَ مُوسَى أَوْ سَبْعَةٌ قَالَتْ فَأَمَرَنِي نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أُفَرِّقَهَا قَالَتْ فَشَغَلَنِي وَجَعُ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى عَافَاهُ اللَّهُ قَالَتْ ثُمَّ سَأَلَنِي عَنْهَا فَقَالَ مَا فَعَلَتْ السِّتَّةُ قَالَ أَوْ السَّبْعَةُ قُلْتُ لَا وَاللَّهِ لَقَدْ كَانَ شَغَلَنِي وَجَعُكَ قَالَتْ فَدَعَا بِهَا ثُمَّ صَفَّهَا فِي كَفِّهِ فَقَالَ مَا ظَنُّ نَبِيِّ اللَّهِ لَوْ لَقِيَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَهَذِهِ عِنْدَهُ
Abu Umoma ibn Sahl aytdi: Men va Urva ibn Zubayr bir kuni Oisha (roziyallohu anho)ning huzuriga kirdik. U: «Nabiyulloh ﷺni oʻsha kasalliklari chogʻida bir kuni koʻrganingizda edi!» dedi. U aytdi: «Menda u zotga tegishli olti dinor bor edi» — Muso: «yoki yetti», dedi. — «Nabiyulloh ﷺ menga uni tarqatib yuborishni buyurdilar. Nabiyulloh ﷺning ogʻriqlari meni band qilib qoʻydi, toki Alloh u zotga shifo bergunicha. Soʻng u zot mendan uni soʻrab: ‹Oltisi nima boʻldi?› — yoki: ‹yettisi› — dedilar. Men: ‹Yoʻq, Allohga qasamki, ogʻriqlaringiz meni band qilib qoʻygan edi›, dedim. Bas, u zot ularni keltirishni buyurdilar va kaftlariga terib: ‹Agar Nabiyulloh bular oʻz huzurida turgan holda aziz va ulugʻ Allohga roʻbaru boʻlsa, u nima deb oʻylaydi?› dedilar», dedi.Абу Умома ибн Саҳл айтди: Мен ва Урва ибн Зубайр бир куни Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурига кирдик. У: «Набиюллоҳ ﷺни ўша касалликлари чоғида бир куни кўрганингизда эди!» деди. У айтди: «Менда у зотга тегишли олти динор бор эди» — Мусо: «ёки етти», деди. — «Набиюллоҳ ﷺ менга уни тарқатиб юборишни буюрдилар. Набиюллоҳ ﷺнинг оғриқлари мени банд қилиб қўйди, токи Аллоҳ у зотга шифо бергунича. Сўнг у зот мендан уни сўраб: ‹Олтиси нима бўлди?› — ёки: ‹еттиси› — дедилар. Мен: ‹Йўқ, Аллоҳга қасамки, оғриқларингиз мени банд қилиб қўйган эди›, дедим. Бас, у зот уларни келтиришни буюрдилар ва кафтларига териб: ‹Агар Набиюллоҳ булар ўз ҳузурида турган ҳолда азиз ва улуғ Аллоҳга рўбару бўлса, у нима деб ўйлайди?› дедилар», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ عَنْ شَرِيكٍ يَعْنِي ابْنَ أَبِي نَمِرٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا يَا عَائِشَةُ ارْفُقِي فَإِنَّ اللَّهَ إِذَا أَرَادَ بِأَهْلِ بَيْتٍ خَيْرًا دَلَّهُمْ عَلَى بَابِ الرِّفْقِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ unga: «Ey Oisha, muloyim boʻl! Albatta, Alloh bir uy ahliga yaxshilikni iroda qilsa, ularni muloyimlik eshigiga yoʻllaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унга: «Эй Оиша, мулойим бўл! Албатта, Аллоҳ бир уй аҳлига яхшиликни ирода қилса, уларни мулойимлик эшигига йўллайди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ شَرِيكِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ عَنْ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي عَجْوَةِ الْعَالِيَةِ أَوَّلَ الْبُكْرَةِ عَلَى رِيقِ النَّفْسِ شِفَاءٌ مِنْ كُلِّ سِحْرٍ أَوْ سُمٍّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Oliyaning ajva xurmosi haqida: «Tong saharda och qoringa (yeyilsa), u har qanday sehr yoki zahardan shifodir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Олиянинг ажва хурмоси ҳақида: «Тонг саҳарда оч қоринга (ейилса), у ҳар қандай сеҳр ёки заҳардан шифодир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِضَبٍّ فَلَمْ يَأْكُلْهُ وَلَمْ يَنْهَ عَنْهُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا نُطْعِمُهُ الْمَسَاكِينَ قَالَ لَا تُطْعِمُوهُمْ مِمَّا لَا تَأْكُلُونَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga kaltakesak (zabb) keltirildi, u zot uni yemadilar va undan qaytarmadilar ham. Men: «Yo Rasululloh, uni miskinlarga taomlantirmaymizmi?» dedim. U zot: «Oʻzingiz yemaydigan narsani ularga taomlantirmanglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга калтакесак (забб) келтирилди, у зот уни емадилар ва ундан қайтармадилар ҳам. Мен: «Ё Расулуллоҳ, уни мискинларга таомлантирмаймизми?» дедим. У зот: «Ўзингиз емайдиган нарсани уларга таомлантирманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي شَرِيكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي الْعَجْوَةِ الْعَالِيَةِ شِفَاءٌ أَوْ إِنَّهَا تِرْيَاقٌ أَوَّلَ الْبُكْرَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Oliyaning ajva xurmosida shifo bordir», yoki: «Albatta u tong saharda (yeyilsa) tiryoqdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Олиянинг ажва хурмосида шифо бордир», ёки: «Албатта у тонг саҳарда (ейилса) тирёқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ الْفَضْلِ الْحُدَّانِيُّ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ يَقُولُ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْبَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَائِمٌ إِذْ ضَحِكَ فِي مَنَامِهِ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مِمَّ ضَحِكْتَ قَالَ إِنَّ أُنَاسًا مِنْ أُمَّتِي يَؤُمُّونَ هَذَا الْبَيْتَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ قَدْ اسْتَعَاذَ بِالْحَرَمِ فَلَمَّا بَلَغُوا الْبَيْدَاءَ خُسِفَ بِهِمْ مَصَادِرُهُمْ شَتَّى يَبْعَثُهُمْ اللَّهُ عَلَى نِيَّاتِهِمْ قُلْتُ وَكَيْفَ يَبْعَثُهُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى نِيَّاتِهِمْ وَمَصَادِرُهُمْ شَتَّى قَالَ جَمَعَهُمْ الطَّرِيقُ مِنْهُمْ الْمُسْتَبْصِرُ وَابْنُ السَّبِيلِ وَالْمَجْبُورُ يَهْلِكُونَ مَهْلِكًا وَاحِدًا وَيَصْدُرُونَ مَصَادِرَ شَتَّى
Oisha ummul-muʼminin (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ uxlab yotgan edilar, birdan uyqularida kulib yubordilar, soʻng uygʻondilar. Men: «Yo Rasululloh, nimadan kuldingiz?» dedim. U zot: «Albatta ummatimdan bir qavm Haramda panoh topgan Qurayshlik bir kishi (ni tutish) uchun mana shu Baytga qasd qiladilar. Baydoga yetganlarida esa yerga yutdiriladilar. Ularning holatlari har xil boʻladi, Alloh ularni niyatlariga koʻra tiriltiradi», dedilar. Men: «Ularning holatlari har xil boʻlsa, aziz va ulugʻ Alloh ularni qanday qilib niyatlariga koʻra tiriltiradi?» dedim. U zot: «Ularni yoʻl jamladi: ular orasida (maqsadini) bilib turgani ham, yoʻlovchi ham, majbur qilingani ham bor. Ular bir xil halokat bilan halok boʻladilar, ammo turli holatlarda qaytariladilar», dedilar.Оиша уммул-муъминин (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ухлаб ётган эдилар, бирдан уйқуларида кулиб юбордилар, сўнг уйғондилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, нимадан кулдингиз?» дедим. У зот: «Албатта умматимдан бир қавм Ҳарамда паноҳ топган Қурайшлик бир киши (ни тутиш) учун мана шу Байтга қасд қиладилар. Байдога етганларида эса ерга ютдириладилар. Уларнинг ҳолатлари ҳар хил бўлади, Аллоҳ уларни ниятларига кўра тирилтиради», дедилар. Мен: «Уларнинг ҳолатлари ҳар хил бўлса, азиз ва улуғ Аллоҳ уларни қандай қилиб ниятларига кўра тирилтиради?» дедим. У зот: «Уларни йўл жамлади: улар орасида (мақсадини) билиб тургани ҳам, йўловчи ҳам, мажбур қилингани ҳам бор. Улар бир хил ҳалокат билан ҳалок бўладилар, аммо турли ҳолатларда қайтариладилар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الرِّجَالِ مِنْ بَنِي النَّجَّارِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الرِّجَالِ يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَسْرُ عَظْمِ الْمَيِّتِ كَكَسْرِهِ حَيًّا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mayyitning suyagini sindirish uni tirikligida sindirish kabidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Маййитнинг суягини синдириш уни тириклигида синдириш кабидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْتٌ لَيْسَ فِيهِ تَمْرٌ كَأَنَّ لَيْسَ فِيهِ طَعَامٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Ichida xurmo boʻlmagan uy — goʻyo ichida taom yoʻq (uy)dir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Ичида хурмо бўлмаган уй — гўё ичида таом йўқ (уй)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الرِّجَالِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ نَقِيعِ الْبُسْرِ وَهُوَ الزَّهْوُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ busr nabizidan qaytardilar; u — zahvdir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ буср набизидан қайтардилар; у — заҳвдир.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الرِّجَالِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَتْ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ بِأَبِي وَأُمِّي ابْتَعْتُ أَنَا وَابْنِي مِنْ فُلَانٍ ثَمَرَةَ أَرْضِهِ فَأَتَيْنَاهُ نَسْتَوْضِعُهُ وَاللَّهِ مَا أَصَبْنَا مِنْ ثَمَرِهِ شَيْئًا إِلَّا شَيْئًا أَكَلْنَا فِي بُطُونِنَا أَوْ نُطْعِمُهُ مِسْكِينًا رَجَاءَ الْبَرَكَةِ فَحَلَفَ أَنْ لَا يَفْعَلَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَأَلَّى أَنْ لَا يَفْعَلَ خَيْرًا تَأَلَّى أَنْ لَا يَفْعَلَ خَيْرًا تَأَلَّى أَنْ لَا يَفْعَلَ خَيْرًا فَبَلَغَ ذَلِكَ الرَّجُلَ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ شِئْتَ الثَّمَرَ كُلَّهُ وَإِنْ شِئْتَ مَا وَضَعُوا فَوَضَعَ عَنْهُمْ مَا وَضَعُوا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Otam-onam sizga fido boʻlsin! Men va oʻgʻlim falonchidan uning yeridagi mevani sotib olgan edik. Soʻng uning oldiga borib, (haqdan) kamaytirishini soʻradik. Allohga qasamki, biz uning mevasidan qorinlarimizga yegan yoki baraka umidida bir miskinga yedirgan narsadan boshqa hech narsaga erishmadik. U esa (kamaytirmaslikka) qasam ichdi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «U yaxshilik qilmaslikka qasam ichibdi, u yaxshilik qilmaslikka qasam ichibdi, u yaxshilik qilmaslikka qasam ichibdi», dedilar. Bu (soʻz) haligi kishiga yetdi. U Paygʻambar ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, xohlasangiz — mevaning hammasi, xohlasangiz — ular soʻragan narsa», dedi. Shunday qilib, u ular soʻragan narsani ulardan kechdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир аёл Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Отам-онам сизга фидо бўлсин! Мен ва ўғлим фалончидан унинг еридаги мевани сотиб олган эдик. Сўнг унинг олдига бориб, (ҳақдан) камайтиришини сўрадик. Аллоҳга қасамки, биз унинг мевасидан қоринларимизга еган ёки барака умидида бир мискинга едирган нарсадан бошқа ҳеч нарсага эришмадик. У эса (камайтирмасликка) қасам ичди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «У яхшилик қилмасликка қасам ичибди, у яхшилик қилмасликка қасам ичибди, у яхшилик қилмасликка қасам ичибди», дедилар. Бу (сўз) ҳалиги кишига етди. У Пайғамбар ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, хоҳласангиз — меванинг ҳаммаси, хоҳласангиз — улар сўраган нарса», деди. Шундай қилиб, у улар сўраган нарсани улардан кечди.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الرِّجَالِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَلَفَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَى نِسَائِهِ شَهْرًا فَلَمَّا كَانَ تِسْعَةٌ وَعِشْرُونَ مِنْ الشَّهْرِ جَاءَ لِيَدْخُلَ فَقُلْتُ لَهُ أَلَمْ تَحْلِفْ شَهْرًا فَقَالَ إِنَّ الشَّهْرَ تِسْعَةٌ وَعِشْرُونَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ bir oy ayollarining huzuriga kirmaslikka qasam ichdilar. Oyning yigirma toʻqqizinchi kuni boʻlganda, kirish uchun keldilar. Men u zotga: «Bir oy deb qasam ichmaganmidingiz?» dedim. U zot: «Albatta, oy yigirma toʻqqiz (kun ham boʻladi)», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ бир ой аёлларининг ҳузурига кирмасликка қасам ичдилар. Ойнинг йигирма тўққизинчи куни бўлганда, кириш учун келдилар. Мен у зотга: «Бир ой деб қасам ичмаганмидингиз?» дедим. У зот: «Албатта, ой йигирма тўққиз (кун ҳам бўлади)», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ بَيْعِ الثِّمَارِ حَتَّى يَبْدُوَ صَلَاحُهَا وَتَأْمَنَ مِنْ الْعَاهَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mevalarni — foydasi maʼlum boʻlgunicha va ofatdan omonda boʻlgunicha — sotishdan qaytardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ меваларни — фойдаси маълум бўлгунича ва офатдан омонда бўлгунича — сотишдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ ابْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ أَبُو قُدَامَةَ الْعُمَرِيُّ قَالَ حَدَّثَتْنَا عَائِشَةُ بِنْتُ سَعْدٍ عَنْ أُمِّ ذَرَّةَ قَالَتْرَأَيْتُ عَائِشَةَ تُصَلِّي الضُّحَى وَتَقُولُ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي إِلَّا أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ
Umm Zarra aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning zuho namozini oʻqiyotganini va: «Men Rasululloh ﷺning toʻrt rakʼatdan boshqa (tarzda) oʻqiganlarini koʻrmadim», deb aytayotganini koʻrdim.Умм Зарра айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг зуҳо намозини ўқиётганини ва: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг тўрт ракъатдан бошқа (тарзда) ўқиганларини кўрмадим», деб айтаётганини кўрдим.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ قَالَ حَدَّثَنَا أَشْعَثُ بْنُ أَبِي الشَّعْثَاءِ الْمُحَارِبِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الِالْتِفَاتِ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ اخْتِلَاسٌ يَخْتَلِسُهُ الشَّيْطَانُ مِنْ صَلَاةِ الْعَبْدِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺdan namozda oʻgirilib qarash haqida soʻradim. U zot: «Bu — shayton bandaning namozidan oʻgʻirlab oladigan oʻgʻrilikdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺдан намозда ўгирилиб қараш ҳақида сўрадим. У зот: «Бу — шайтон банданинг намозидан ўғирлаб оладиган ўғриликдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ قَالَ حَدَّثَنَا السُّدِّيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ الْبَهِيِّ قَالَ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ لِلْجَارِيَةِ نَاوِلِينِي الْخُمْرَةَ قَالَتْ أَرَادَ أَنْ يَبْسُطَهَا فَيُصَلِّيَ عَلَيْهَا قَالَتْ إِنَّهَا حَائِضٌ قَالَ إِنَّ حَيْضَهَا لَيْسَ فِي يَدِهَا
Abdulloh al-Bahiy aytdi: Menga Oisha (roziyallohu anho) soʻzlab berdi: Rasululloh ﷺ masjidda edilar. U zot joriyaga: «Menga xumrani uzat», dedilar. (Oisha) aytdi: U zot uni yozib, ustida namoz oʻqimoqchi edilar. Joriya: «Men hayzliman», dedi. U zot: «Albatta, uning hayzi qoʻlida emas», dedilar.Абдуллоҳ ал-Баҳий айтди: Менга Оиша (розияллоҳу анҳо) сўзлаб берди: Расулуллоҳ ﷺ масжидда эдилар. У зот жорияга: «Менга хумрани узат», дедилар. (Оиша) айтди: У зот уни ёзиб, устида намоз ўқимоқчи эдилар. Жория: «Мен ҳайзлиман», деди. У зот: «Албатта, унинг ҳайзи қўлида эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَحَرَّى صَوْمَ يَوْمِ الِاثْنَيْنِ وَالْخَمِيسِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dushanba va payshanbani roʻza tutishga intilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ душанба ва пайшанбани рўза тутишга интилар эдилар.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَقِيلَ لِعَائِشَةَ مَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ فِي بَيْتِهِ قَالَتْ كَمَا يَصْنَعُ أَحَدُكُمْ يَخْصِفُ نَعْلَهُ وَيُرَقِّعُ ثَوْبَهُ
Urva otasidan rivoyat qiladi: Oishadan: «Paygʻambar ﷺ uylarida nima qilar edilar?» — deb soʻraldi. U: «Sizlardan biringiz qilgandek (ish qilar edilar): kavushini yamar, kiyimiga yamoq solar edilar», — dedi.Урва отасидан ривоят қилади: Оишадан: «Пайғамбар ﷺ уйларида нима қилар эдилар?» — деб сўралди. У: «Сизлардан бирингиз қилгандек (иш қилар эдилар): кавушини ямар, кийимига ямоқ солар эдилар», — деди.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ قَالَ سَالِمٌ قَالَتْ عَائِشَةُكُنْتُ أُطَيِّبُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَمَا يَرْمِي الْجَمْرَةَ قَبْلَ أَنْ يُفِيضَ إِلَى الْبَيْتِقَالَ سَالِمٌ فَسُنَّةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَقُّ أَنْ نَأْخُذَ بِهَا مِنْ قَوْلِ عُمَرَ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men Paygʻambar ﷺni jamraga tosh otganlaridan keyin, Baytga (tavof uchun) borishlaridan oldin xushbuylar edim. Solim aytdi: Rasululloh ﷺning sunnatlari — Umarning soʻzidan koʻra — biz olishimizga haqliroqdir.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Пайғамбар ﷺни жамрага тош отганларидан кейин, Байтга (тавоф учун) боришларидан олдин хушбуйлар эдим. Солим айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг суннатлари — Умарнинг сўзидан кўра — биз олишимизга ҳақлироқдир.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعٌ يَعْنِي ابْنَ عُمَرَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا كَانَ وَجَعُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي قُبِضَ فِيهِ قَالَ ادْعُوا لِي أَبَا بَكْرٍ وَابْنَهُ فَلْيَكْتُبْ لِكَيْلَا يَطْمَعَ فِي أَمْرِ أَبِي بَكْرٍ طَامِعٌ وَلَا يَتَمَنَّى مُتَمَنٍّ ثُمَّ قَالَ يَأْبَى اللَّهُ ذَلِكَ وَالْمُسْلِمُونَ مَرَّتَيْنِو قَالَ مُؤَمَّلٌ مَرَّةً وَالْمُؤْمِنُونَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَبَى اللَّهُ وَالْمُسْلِمُونَ و قَالَ مُؤَمَّلٌ مَرَّةً وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَّا أَنْ يَكُونَ أَبِي فَكَانَ أَبِي
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Paygʻambar ﷺning vafot etgan kasalliklari (paytida) u zot: «Menga Abu Bakr bilan uning oʻgʻlini chaqiringlar, u yozib qoʻysin — Abu Bakrning ishiga bir tamagir tamaʼ qilmasin, bir orzumand orzu qilmasin», dedilar. Soʻng ikki marta: «Alloh va musulmonlar bundan bosh tortadilar», dedilar. Muammal bir safar: «va moʻminlar», dedi. Oisha aytdi: Alloh va musulmonlar — Muammal bir safar «va moʻminlar» dedi — otamdan boshqasini (qabul qilishdan) bosh tortdilar; otam (xalifa) boʻldi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Пайғамбар ﷺнинг вафот этган касалликлари (пайтида) у зот: «Менга Абу Бакр билан унинг ўғлини чақиринглар, у ёзиб қўйсин — Абу Бакрнинг ишига бир тамагир тамаъ қилмасин, бир орзуманд орзу қилмасин», дедилар. Сўнг икки марта: «Аллоҳ ва мусулмонлар бундан бош тортадилар», дедилар. Муаммал бир сафар: «ва мўминлар», деди. Оиша айтди: Аллоҳ ва мусулмонлар — Муаммал бир сафар «ва мўминлар» деди — отамдан бошқасини (қабул қилишдан) бош тортдилар; отам (халифа) бўлди.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ خَالِهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْشَكَوْا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يَجِدُونَ مِنْ الْوَسْوَسَةِ وَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَنَجِدُ شَيْئًا لَوْ أَنَّ أَحَدَنَا خَرَّ مِنْ السَّمَاءِ كَانَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يَتَكَلَّمَ بِهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاكَ مَحْضُ الْإِيمَانِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: (Sahobalar) Rasululloh ﷺga oʻzlarida topayotgan vasvasadan shikoyat qilib: «Ey Allohning Rasuli, biz shunday narsani (koʻnglimizda) topamizki, birimiz osmondan qulab tushishi uni tilga olishidan koʻra unga sevimliroqdir», dedilar. Shunda Paygʻambar ﷺ: «Bu — imonning xolisligidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: (Саҳобалар) Расулуллоҳ ﷺга ўзларида топаётган васвасадан шикоят қилиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз шундай нарсани (кўнглимизда) топамизки, биримиз осмондан қулаб тушиши уни тилга олишидан кўра унга севимлироқдир», дедилар. Шунда Пайғамбар ﷺ: «Бу — имоннинг холислигидир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سُوَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَتْ امْرَأَةُ عُثْمَانَ بْنِ مَظْعُونٍ تَخْتَضِبُ وَتَتَطَيَّبُ فَتَرَكَتْهُ فَدَخَلَتْ عَلَيَّ فَقُلْتُ لَهَا أَمُشْهِدٌ أَمْ مُغِيبٌ فَقَالَتْ مُشْهِدٌ كَمُغِيبٍ قُلْتُ لَهَا مَا لَكِ قَالَتْ عُثْمَانُ لَا يُرِيدُ الدُّنْيَا وَلَا يُرِيدُ النِّسَاءَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ بِذَلِكَ فَلَقِيَ عُثْمَانَ فَقَالَ يَا عُثْمَانُ أَتُؤْمِنُ بِمَا نُؤْمِنُ بِهِ قَالَ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَأُسْوَةٌ مَا لَكَ بِنَاحَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سُوَيْدٍ عَنْ أَبِي فَاخِتَةَ عَنْ عَائِشَةَ بِمِثْلِهِ وَزَادَ فِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِعُثْمَانَ أَتُؤْمِنُ بِمَا نُؤْمِنُ بِهِ قَالَ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَاصْنَعْ كَمَا نَصْنَعُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Usmon ibn Mazʼunning xotini xina qoʻyar va atir surtar edi, soʻng buni tark qildi. U mening huzurimga kirdi. Men unga: «Ering uydami yoki safardami?» dedim. U: «Uydagisi ham safardagidek», dedi. Men unga: «Senga nima boʻldi?» dedim. U: «Usmon dunyoni ham istamaydi, ayollarni ham istamaydi», dedi. Oisha aytdi: Soʻng huzurimga Rasululloh ﷺ kirdilar, men u zotga bundan xabar berdim. U zot Usmon bilan uchrashib: «Ey Usmon, biz imon keltirgan narsaga sen ham imon keltirasanmi?» dedilar. U: «Ha, ey Allohning Rasuli», dedi. U zot: «Unda bizda senga oʻrnak bor», dedilar. Muammal bizga Hammoddan, u Ishoq ibn Suvayddan, u Abu Foxitadan, u Oishadan shunga oʻxshashini rivoyat qildi va unda: Paygʻambar ﷺ Usmonga: «Biz imon keltirgan narsaga sen ham imon keltirasanmi?» dedilar. U: «Ha, ey Allohning Rasuli», dedi. U zot: «Unda biz qilgandek qil», dedilar, deb ziyoda qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Усмон ибн Мазъуннинг хотини хина қўяр ва атир суртар эди, сўнг буни тарк қилди. У менинг ҳузуримга кирди. Мен унга: «Эринг уйдами ёки сафардами?» дедим. У: «Уйдагиси ҳам сафардагидек», деди. Мен унга: «Сенга нима бўлди?» дедим. У: «Усмон дунёни ҳам истамайди, аёлларни ҳам истамайди», деди. Оиша айтди: Сўнг ҳузуримга Расулуллоҳ ﷺ кирдилар, мен у зотга бундан хабар бердим. У зот Усмон билан учрашиб: «Эй Усмон, биз имон келтирган нарсага сен ҳам имон келтирасанми?» дедилар. У: «Ҳа, эй Аллоҳнинг Расули», деди. У зот: «Унда бизда сенга ўрнак бор», дедилар. Муаммал бизга Ҳаммоддан, у Ишоқ ибн Сувайддан, у Абу Фохитадан, у Оишадан шунга ўхшашини ривоят қилди ва унда: Пайғамбар ﷺ Усмонга: «Биз имон келтирган нарсага сен ҳам имон келтирасанми?» дедилар. У: «Ҳа, эй Аллоҳнинг Расули», деди. У зот: «Унда биз қилгандек қил», дедилар, деб зиёда қилди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ عَنْ سُفْيَانَ وَذَكَرَ رَجُلًا آخَرَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصِيبُ مِنْ أَهْلِهِ مِنْ أَوَّلِ اللَّيْلِ ثُمَّ يَنَامُ وَلَا يَمَسُّ مَاءً فَإِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ عَادَ إِلَى أَهْلِهِ وَاغْتَسَلَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechaning avvalida ahllariga yaqinlik qilar, soʻng suvga tegmasdan uxlar edilar. Kechaning oxirida uygʻonsalar, yana ahllariga qaytar va gʻusl qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечанинг аввалида аҳлларига яқинлик қилар, сўнг сувга тегмасдан ухлар эдилар. Кечанинг охирида уйғонсалар, яна аҳлларига қайтар ва ғусл қилар эдилар.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كُلُّ نِسَائِكَ لَهَا كُنْيَةٌ غَيْرِي قَالَ فَتَكَنَّيْ بِابْنِكِ عَبْدِ اللَّهِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men: «Ey Allohning Rasuli, ayollaringizning hammasining kunyasi bor, mendan boshqa», dedim. U zot: «Unda oʻgʻling Abdulloh bilan kunyalan», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, аёлларингизнинг ҳаммасининг куняси бор, мендан бошқа», дедим. У зот: «Унда ўғлинг Абдуллоҳ билан кунялан», дедилар.