حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا عَلِيٌّ عَنْ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ أَنَّ أُمَّ بَكْرٍ أَخْبَرَتْهُ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي الْمَرْأَةِ تَرَى مَا يُرِيبُهَا بَعْدَ الطُّهْرِ قَالَ إِنَّمَا هُوَ عُرُوقٌ أَوْ قَالَ عِرْقٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ poklikdan keyin oʻzini shubhaga soladigan (qon) koʻradigan ayol haqida: «Albatta, u — tomirlardir», yoki: «tomirdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ покликдан кейин ўзини шубҳага соладиган (қон) кўрадиган аёл ҳақида: «Албатта, у — томирлардир», ёки: «томирдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أُسَامَةَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى الَّذِينَ يَصِلُونَ الصُّفُوفَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh azza va jalla va Uning farishtalari saflarni ulaydiganlarga rahmat aytadilar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла ва Унинг фаришталари сафларни улайдиганларга раҳмат айтадилар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ سَمِعْتُ إِسْحَاقَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي شَيْبَةُ الْخُضْرِيُّ أَنَّهُ شَهِدَ عُرْوَةَ يُحَدِّثُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَجْعَلُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ رَجُلًا لَهُ سَهْمٌ فِي الْإِسْلَامِ كَمَنْ لَا سَهْمَ لَهُ قَالَ وَسِهَامُ الْإِسْلَامِ الصَّوْمُ وَالصَّلَاةُ وَالصَّدَقَةُ وَلَا يَتَوَلَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ رَجُلًا فِي الدُّنْيَا فَيُوَلِّيَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ غَيْرَهُ وَلَا يُحِبُّ رَجُلٌ قَوْمًا إِلَّا جَاءَ مَعَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ وَالرَّابِعَةُ لَا يَسْتُرُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى عَبْدٍ ذَنْبًا فِي الدُّنْيَا إِلَّا سَتَرَهُ عَلَيْهِ فِي الْآخِرَةِقَالَ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ إِذَا سَمِعْتُمْ مِثْلَ هَذَا الْحَدِيثِ مِنْ مِثْلِ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاحْفَظُوهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Alloh azza va jalla islomda ulushi bor kishini ulushi yoʻq kishi kabi qilmaydi», dedilar. U zot: «Islomning ulushlari — roʻza, namoz va sadaqadir. Alloh azza va jalla dunyoda bir kishini oʻz doʻsti qilsa, qiyomat kuni uni oʻzgaga topshirmaydi. Bir kishi biror qavmni sevsa, qiyomat kuni ular bilan birga keladi», dedilar. U zot: «Toʻrtinchisi: Alloh azza va jalla dunyoda bandasining gunohini yopsa, albatta oxiratda ham uni yopadi», dedilar. Shunda Umar ibn Abdulaziz: «Bunday hadisni Urva kabi kishidan, u Oishadan, u Nabiy ﷺ dan (rivoyat qilib) eshitsangiz, uni yod olinglar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла исломда улуши бор кишини улуши йўқ киши каби қилмайди», дедилар. У зот: «Исломнинг улушлари — рўза, намоз ва садақадир. Аллоҳ азза ва жалла дунёда бир кишини ўз дўсти қилса, қиёмат куни уни ўзгага топширмайди. Бир киши бирор қавмни севса, қиёмат куни улар билан бирга келади», дедилар. У зот: «Тўртинчиси: Аллоҳ азза ва жалла дунёда бандасининг гуноҳини ёпса, албатта охиратда ҳам уни ёпади», дедилар. Шунда Умар ибн Абдулазиз: «Бундай ҳадисни Урва каби кишидан, у Оишадан, у Набий ﷺ дан (ривоят қилиб) эшитсангиз, уни ёд олинглар», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَائِشَةَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اشْتَكَى رَقَاهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ أَرْقِيكَ مِنْ كُلِّ دَاءٍ يَشْفِيكَ مِنْ شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ وَمِنْ شَرِّ كُلِّ ذِي عَيْنٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ogʻriganlarida, Jibril alayhissalom u zotni ruqya qilib: «Alloh nomi bilan seni har bir darddan ruqya qilaman, U senga shifo bersin; hasadchi hasad qilgandagi yomonligidan va koʻzi tegadigan har bir kishining yomonligidan (Alloh saqlasin)», der edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ оғриганларида, Жибрил алайҳиссалом у зотни руқя қилиб: «Аллоҳ номи билан сени ҳар бир дарддан руқя қиламан, У сенга шифо берсин; ҳасадчи ҳасад қилгандаги ёмонлигидан ва кўзи тегадиган ҳар бир кишининг ёмонлигидан (Аллоҳ сақласин)», дер эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَتْنِي أُمُّ مُحَمَّدٍ أَنَّ عَائِشَةَ حَدَّثَتْهَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَرْقُدُ مِنْ لَيْلٍ وَلَا نَهَارٍ فَيَسْتَيْقِظُ إِلَّا اسْتَاكَ قَبْلَ الْوُضُوءِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ kechasi ham, kunduzi ham uxlab uygʻonsalar, tahoratdan oldin misvok qilmay qolmas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ кечаси ҳам, кундузи ҳам ухлаб уйғонсалар, таҳоратдан олдин мисвок қилмай қолмас эдилар.
أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْتَرَى مِنْ يَهُودِيٍّ طَعَامًا فَرَهَنَهُ دِرْعَهُ
Oisha (roziyallohu anho) dedi: Albatta, Rasululloh ﷺ bir yahudiydan taom sotib olib, unga sovutlarini garovga qoʻydilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Албатта, Расулуллоҳ ﷺ бир яҳудийдан таом сотиб олиб, унга совутларини гаровга қўйдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي مَيْسَرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ إِذَا طَمِثْتُ شَدَدْتُ عَلَيَّ إِزَارًا ثُمَّ أَدْخُلُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شِعَارَهُ وَلَكِنَّهُ كَانَ أَمْلَكَكُمْ لِإِرْبِهِ
Oisha (roziyallohu anho) dedi: Men hayz koʻrganimda izorimni mahkam bogʻlab olar, soʻng Nabiy ﷺ bilan birga u zotning kiyimlari (ostiga) kirardim. Lekin u zot sizlarning ichingizda oʻz nafsini eng koʻp jilovlay oladigan zot edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Мен ҳайз кўрганимда изоримни маҳкам боғлаб олар, сўнг Набий ﷺ билан бирга у зотнинг кийимлари (остига) кирардим. Лекин у зот сизларнинг ичингизда ўз нафсини энг кўп жиловлай оладиган зот эдилар.
حَدَّثَنَا قُرَّانُ بْنُ تَمَّامٍ عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ مَخْلَدِ بْنِ خُفَافٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْغَلَّةَ بِالضَّمَانِسَمِعْتُ مِنْ قُرَّانَ بْنِ تَمَّامٍ فِي سَنَةِ إِحْدَى وَثَمَانِينَ وَمِائَةٍ وَكَانَ ابْنُ الْمُبَارَكِ بَاقِيًا وَفِيهَا مَاتَ ابْنُ الْمُبَارَكِ
Oisha (roziyallohu anho) dedi: Rasululloh ﷺ daromad kafolat (zomin boʻlish) evaziga ekaniga hukm qildilar. Men buni Qurron ibn Tammomdan bir yuz sakson birinchi yilda eshitdim; oʻshanda Ibnul Muborak hali tirik edi va oʻsha yili Ibnul Muborak vafot etdi.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Расулуллоҳ ﷺ даромад кафолат (зомин бўлиш) эвазига эканига ҳукм қилдилар. Мен буни Қуррон ибн Таммомдан бир юз саксон биринчи йилда эшитдим; ўшанда Ибнул Муборак ҳали тирик эди ва ўша йили Ибнул Муборак вафот этди.
حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ مُعَاذَةَ الْعَدَوِيَّةِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ وَهُوَ بَيْنَهُمَا
Oisha (roziyallohu anho) dedi: Men va Rasululloh ﷺ bitta idishdan gʻusl qilardik, u (idish) ikkovimizning oramizda boʻlardi.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Мен ва Расулуллоҳ ﷺ битта идишдан ғусл қилардик, у (идиш) икковимизнинг орамизда бўларди.
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا أَلْفِيتُهُ بِالسَّحَرِ الْآخِرِ إِلَّا نَائِمًا عِنْدِي تَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Oisha (roziyallohu anho) dedi: Men u zotni — yaʼni Nabiy ﷺ ni — oxirgi sahar paytida yonimda uxlagan holdagina topardim.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Мен у зотни — яъни Набий ﷺ ни — охирги саҳар пайтида ёнимда ухлаган ҳолдагина топардим.
حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ جَمِيلٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَى امْرَأَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَفِي الْبَيْتِ قِرْبَةٌ مُعَلَّقَةٌ فَاخْتَنَثَهَا وَشَرِبَ وَهُوَ قَائِمٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ ansorlardan boʻlgan bir ayolning huzuriga kirdilar; uyda osib qoʻyilgan mesh (qirba) bor edi. U zot uning ogʻzini egib, tik turgan holda (suv) ichdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ ансорлардан бўлган бир аёлнинг ҳузурига кирдилар; уйда осиб қўйилган меш (қирба) бор эди. У зот унинг оғзини эгиб, тик турган ҳолда (сув) ичдилар.
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأُدْرِجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ثَوْبٍ حِبَرَةٍ ثُمَّ أُخِذَ عَنْهُقَالَ الْقَاسِمُ إِنَّ بَقَايَا ذَلِكَ الثَّوْبِ لَعِنْدَنَا بَعْدُ
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedilar: Rasululloh ﷺ yaman matosidan boʻlgan kiyimga oʻralgan edilar, soʻng u (kiyim) u zotdan olib qoʻyildi. Qosim dedi: Oʻsha kiyimning qoldiqlari hanuz bizning huzurimizdadir.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай дедилар: Расулуллоҳ ﷺ яман матосидан бўлган кийимга ўралган эдилар, сўнг у (кийим) у зотдан олиб қўйилди. Қосим деди: Ўша кийимнинг қолдиқлари ҳануз бизнинг ҳузуримиздадир.
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَتْ إِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ فَعَلْتُهُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاغْتَسَلْنَا
Nabiy ﷺ ning zavjalari Oisha (roziyallohu anho) dedilar: Xatna (joyi) xatna (joyi)dan oʻtsa, gʻusl vojib boʻladi. Men va Rasululloh ﷺ buni qildik, bas, gʻusl qildik.Набий ﷺ нинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо) дедилар: Хатна (жойи) хатна (жойи)дан ўтса, ғусл вожиб бўлади. Мен ва Расулуллоҳ ﷺ буни қилдик, бас, ғусл қилдик.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ عِكْرِمَةَ وَابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمُرُّ بِالْقِدْرِ فَيَأْخُذُ الْعَرْقَ فَيُصِيبُ مِنْهُ ثُمَّ يُصَلِّي وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَلَمْ يَمَسَّ مَاءً
Oisha (roziyallohu anho) dedi: Rasululloh ﷺ qozon yonidan oʻtib, (goʻshtli) suyakni olar va undan yer edilar; soʻng tahorat qilmasdan va suvga tegmasdan namoz oʻqirdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Расулуллоҳ ﷺ қозон ёнидан ўтиб, (гўштли) суякни олар ва ундан ер эдилар; сўнг таҳорат қилмасдан ва сувга тегмасдан намоз ўқирдилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْنُبُ فَيُوضَعُ لَهُ الْإِنَاءُ فِيهِ الْمَاءُ فَيُفْرِغُ عَلَى يَدَيْهِ فَيَغْسِلُهَا قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهُمَا فِي الْمَاءِ ثُمَّ يُدْخِلُ يَدَهُ الْيُمْنَى فِي الْإِنَاءِ فَيُفْرِغُ بِهَا عَلَى يَدِهِ الْيُسْرَى فَيَغْسِلُ فَرْجَهُ ثُمَّ يُمَضْمِضُ وَيَسْتَنْشِقُ ثَلَاثًا وَيَغْسِلُ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثُمَّ يَغْرِفُ ثَلَاثَ غَرَفَاتٍ فَيَصُبُّهَا عَلَى رَأْسِهِ ثُمَّ يَغْتَسِلُ
Oisha (roziyallohu anho) dedi: Rasululloh ﷺ junub boʻlganlarida, u zotga ichida suvi bor idish qoʻyilardi. U zot qoʻllariga (suv) quyib, ularni suvga solishdan oldin yuvardilar. Soʻng oʻng qoʻllarini idishga solib, u bilan chap qoʻllariga (suv) quyar va avratlarini yuvardilar. Soʻng uch marta ogʻiz chayib, burunga suv olardilar, yuzlarini va ikki bilaklarini yuvardilar. Soʻng uch hovuch olib, boshlariga quyardilar, soʻng gʻusl qilardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Расулуллоҳ ﷺ жунуб бўлганларида, у зотга ичида суви бор идиш қўйиларди. У зот қўлларига (сув) қуйиб, уларни сувга солишдан олдин ювардилар. Сўнг ўнг қўлларини идишга солиб, у билан чап қўлларига (сув) қуяр ва авратларини ювардилар. Сўнг уч марта оғиз чайиб, бурунга сув олардилар, юзларини ва икки билакларини ювардилар. Сўнг уч ҳовуч олиб, бошларига қуярдилар, сўнг ғусл қилардилар.
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ رَبِيعَةَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ
Oisha (roziyallohu anho) dedi: Rasululloh ﷺ: «Valo — ozod qilgan kishiga (tegishli)dir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Вало — озод қилган кишига (тегишли)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَيْتُكِ فِي الْمَنَامِ مَرَّتَيْنِ أَرَى رَجُلًا يَحْمِلُكِ فِي سَرَقَةِ حَرِيرٍ فَيَقُولُ هَذِهِ امْرَأَتُكَ فَأَكْشِفُهَا فَإِذَا هِيَ أَنْتِ فَأَقُولُ إِنْ يَكُ هَذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يُمْضِهِ
Oisha (roziyallohu anho) dedi: Rasululloh ﷺ menga: «Sen menga tushimda ikki marta koʻrsatilding: bir kishi seni ipak (matoga) oʻrab koʻtarib kelar va: ‹Bu — sening xotining›, der edi. Men uni ochsam, birdan u sen boʻlar eding. Shunda men: ‹Agar bu Alloh azza va jalla huzuridan boʻlsa, U uni amalga oshiradi›, der edim», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Сен менга тушимда икки марта кўрсатилдинг: бир киши сени ипак (матога) ўраб кўтариб келар ва: ‹Бу — сенинг хотининг›, дер эди. Мен уни очсам, бирдан у сен бўлар эдинг. Шунда мен: ‹Агар бу Аллоҳ азза ва жалла ҳузуридан бўлса, У уни амалга оширади›, дер эдим», дедилар.
حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً وَكَانَ يُوتِرُ بِخَمْسِ سَجَدَاتٍ لَا يَجْلِسُ بَيْنَهُنَّ حَتَّى يَجْلِسَ فِي الْآخِرَةِ ثُمَّ يُسَلِّمَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ kechasi oʻn uch rakaat namoz oʻqir, beshta sajda (rakaat) bilan vitr qilar, ularning orasida oʻtirmas, faqat oxirgisida oʻtirib, soʻng salom berar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ кечаси ўн уч ракаат намоз ўқир, бешта сажда (ракаат) билан витр қилар, уларнинг орасида ўтирмас, фақат охиргисида ўтириб, сўнг салом берар эдилар.
حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ سَمِعْتُ عُرْوَةَ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أُطَيِّبُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَطْيَبِ مَا أَقْدِرُ عَلَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُحْرِمَ ثُمَّ يُحْرِمُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga ihromga kirishlaridan oldin qodir boʻla oladigan eng yaxshi (atir) ila atir surar edim, soʻng u zot ihromga kirar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га иҳромга киришларидан олдин қодир бўла оладиган энг яхши (атир) ила атир сурар эдим, сўнг у зот иҳромга кирар эдилар.
حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا خُيِّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَمْرَيْنِ أَحَدُهُمَا أَيْسَرُ مِنْ الْآخَرِ إِلَّا اخْتَارَ أَيْسَرَهُمَا مَا لَمْ يَكُنْ إِثْمًا فَإِذَا كَانَ إِثْمًا كَانَ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنْهُحَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنِي عُثْمَانُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَهُ قَالَ سُفْيَانُ قَالَ لِي يَعْنِي عُثْمَانَ بْنَ عُرْوَةَ هِشَامٌ يُخْبِرُ بِهِ عَنِّي
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ biri ikkinchisidan osonroq boʻlgan ikki ish orasida ixtiyor qilishga qoʻyilsalar, agar gunoh boʻlmasa, albatta ulardan osonrogʻini tanlardilar. Agar (biri) gunoh boʻlsa, odamlar ichida undan eng yiroq turuvchi edilar. Boshqa sanad bilan ham Oishadan shunga oʻxshashi rivoyat qilingan. Sufyon dedi: Menga u — yaʼni Usmon ibn Urva — «Hishom buni mendan rivoyat qiladi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бири иккинчисидан осонроқ бўлган икки иш орасида ихтиёр қилишга қўйилсалар, агар гуноҳ бўлмаса, албатта улардан осонроғини танлардилар. Агар (бири) гуноҳ бўлса, одамлар ичида ундан энг йироқ турувчи эдилар. Бошқа санад билан ҳам Оишадан шунга ўхшаши ривоят қилинган. Суфён деди: Менга у — яъни Усмон ибн Урва — «Ҳишом буни мендан ривоят қилади», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ بَنِي تَيْمٍ يُقَالُ لَهُ طَلْحَةُ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْتَنَاوَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنِّي صَائِمَةٌ فَقَالَ وَأَنَا صَائِمٌ
Moʻminlar onasi Oisha (roziyallohu anho) dedi: Rasululloh ﷺ menga (yaqinlik qilmoqchi boʻlib) qoʻl uzatdilar. Men: «Men roʻzadorman», dedim. U zot: «Men ham roʻzadorman», dedilar.Мўминлар онаси Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Расулуллоҳ ﷺ менга (яқинлик қилмоқчи бўлиб) қўл узатдилар. Мен: «Мен рўзадорман», дедим. У зот: «Мен ҳам рўзадорман», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ الْأَسَدِيِّ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْتَنِعُ مِنْ شَيْءٍ مِنْ وَجْهِي وَهُوَ صَائِمٌحَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّا عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ ذَرِيحٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَهُ
Moʻminlar onasi Oisha (roziyallohu anho) dedi: Rasululloh ﷺ roʻzador holda yuzimning biror narsasidan tiyilmas edilar. Boshqa sanad bilan ham Oishadan shunga oʻxshashi rivoyat qilingan.Мўминлар онаси Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Расулуллоҳ ﷺ рўзадор ҳолда юзимнинг бирор нарсасидан тийилмас эдилар. Бошқа санад билан ҳам Оишадан шунга ўхшаши ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّهَا كَانَتْ تَغْسِلُ الْمَنِيَّ مِنْ ثَوْبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺ ning kiyimlaridan maniyni yuvar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺ нинг кийимларидан манийни ювар эди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ يَوْمُ عَاشُورَاءَ يَوْمًا يَصُومُهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَتْ قُرَيْشٌ تَصُومُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ صَامَهُ وَأَمَرَ بِصِيَامِهِ فَلَمَّا نَزَلَ رَمَضَانُ كَانَ رَمَضَانُ هُوَ الْفَرِيضَةَ وَتَرَكَ عَاشُورَاءَ
Oisha (roziyallohu anho) dedi: Ashuro kuni Rasululloh ﷺ johiliyatda roʻza tutadigan kun edi, Quraysh ham johiliyatda uni roʻza tutar edi. Nabiy ﷺ Madinaga kelganlarida uni roʻza tutdilar va uni tutishga buyurdilar. Ramazon nozil boʻlgach esa, farz Ramazon boʻldi va Ashuro (roʻzasi) tark etildi.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Ашуро куни Расулуллоҳ ﷺ жоҳилиятда рўза тутадиган кун эди, Қурайш ҳам жоҳилиятда уни рўза тутар эди. Набий ﷺ Мадинага келганларида уни рўза тутдилар ва уни тутишга буюрдилар. Рамазон нозил бўлгач эса, фарз Рамазон бўлди ва Ашуро (рўзаси) тарк этилди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ مُصْعَبِ بْنِ شَيْبَةَ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ غَدَاةٍ وَعَلَيْهِ مِرْطٌ مُرَجَّلٌ مِنْ شَعَرٍ أَسْوَدَ
Oisha (roziyallohu anho) dedi: Nabiy ﷺ bir kuni ertalab chiqdilar, ul zotning ustlarida qora junli naqshli mirt (kiyim) bor edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Набий ﷺ бир куни эрталаб чиқдилар, ул зотнинг устларида қора жунли нақшли мирт (кийим) бор эди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عُمَارَةَ عَنْ عَمَّتِهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَطْيَبَ مَا أَكَلْتُمْ مِنْ كَسْبِكُمْ وَإِنَّ أَوْلَادَكُمْ مِنْ كَسْبِكُمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, yeganlaringizning eng pokizasi oʻz kasbingizdandir, va albatta, bolalaringiz ham oʻz kasbingizdandir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, еганларингизнинг энг покизаси ўз касбингиздандир, ва албатта, болаларингиз ҳам ўз касбингиздандир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَتْ امْرَأَةٌ مَخْزُومِيَّةٌ تَسْتَعِيرُ الْمَتَاعَ وَتَجْحَدُهُ فَأَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَطْعِ يَدِهَا فَأَتَى أَهْلُهَا أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ فَكَلَّمُوهُ فَكَلَّمَ أُسَامَةُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أُسَامَةُ لَا أَرَاكَ تُكَلِّمُنِي فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطِيبًا فَقَالَ إِنَّمَا هَلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ بِأَنَّهُ إِذَا سَرَقَ فِيهِمْ الشَّرِيفُ تَرَكُوهُ وَإِذَا سَرَقَ فِيهِمْ الضَّعِيفُ قَطَعُوهُ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ كَانَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ مُحَمَّدٍ لَقَطَعْتُ يَدَهَا فَقَطَعَ يَدَ الْمَخْزُومِيَّةِ
Oisha (roziyallohu anho) dedi: Maxzumiy bir ayol narsalarni ariyat (vaqtincha) olib, soʻng uni inkor qilar edi. Shunda Nabiy ﷺ uning qoʻlini kesishga buyurdilar. Uning ahli Usoma ibn Zayd huzuriga kelib, u bilan gaplashdilar; Usoma esa Nabiy ﷺ bilan gaplashdi. Nabiy ﷺ unga: «Ey Usoma, seni Alloh azza va jallaning hadlaridan bir had haqida men bilan gaplashayotgan holda koʻrmay», dedilar. Soʻng Nabiy ﷺ xutba qilib turdilar-da: «Sizlardan oldingilar shu sababdan halok boʻlganlar: ular orasida sharafli kishi oʻgʻirlik qilsa, uni qoʻyib yuborardilar; ojiz kishi oʻgʻirlik qilsa, uning (qoʻlini) kesardilar. Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, agar Muhammadning qizi Fotima (oʻgʻirlik qilgan) boʻlsa ham, albatta uning qoʻlini kesardim», dedilar. Bas, oʻsha maxzumiy ayolning qoʻlini kesdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Махзумий бир аёл нарсаларни арият (вақтинча) олиб, сўнг уни инкор қилар эди. Шунда Набий ﷺ унинг қўлини кесишга буюрдилар. Унинг аҳли Усома ибн Зайд ҳузурига келиб, у билан гаплашдилар; Усома эса Набий ﷺ билан гаплашди. Набий ﷺ унга: «Эй Усома, сени Аллоҳ азза ва жалланинг ҳадларидан бир ҳад ҳақида мен билан гаплашаётган ҳолда кўрмай», дедилар. Сўнг Набий ﷺ хутба қилиб турдилар-да: «Сизлардан олдингилар шу сабабдан ҳалок бўлганлар: улар орасида шарафли киши ўғирлик қилса, уни қўйиб юборардилар; ожиз киши ўғирлик қилса, унинг (қўлини) кесардилар. Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, агар Муҳаммаднинг қизи Фотима (ўғирлик қилган) бўлса ҳам, албатта унинг қўлини кесардим», дедилар. Бас, ўша махзумий аёлнинг қўлини кесдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَفِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ {إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ} قَالَتْ كَانَ رِجَالٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِمَّنْ يُهِلُّ لِمَنَاةَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنَاةُ صَنَمٌ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا نَطُوفُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ تَعْظِيمًا لِمَنَاةَ فَهَلْ عَلَيْنَا مِنْ حَرَجٍ أَنْ نَطُوفَ بِهِمَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوْ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا}
Oisha (roziyallohu anho)dan Alloh azza va jallaning: {Albatta, Safo va Marva Allohning shiorlaridandir} degan soʻzi haqida rivoyat qilinadi. U dedi: Ansorlardan baʼzi kishilar johiliyatda Manotga (atab) ehrom bogʻlar edilar — Manot Makka bilan Madina orasidagi bir but edi. Ular: «Yo Nabiyalloh, biz Manotni ulugʻlab, Safo bilan Marva orasida tavof qilar edik; ularning orasida tavof qilishimizda bizga gunoh boʻladimi?» dedilar. Shunda Alloh azza va jalla: {Albatta, Safo va Marva Allohning shiorlaridandir; bas, kim Baytni haj qilsa yoki umra qilsa, ularning orasida tavof qilishida unga gunoh yoʻqdir} (oyatini) nozil qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Аллоҳ азза ва жалланинг: {Албатта, Сафо ва Марва Аллоҳнинг шиорларидандир} деган сўзи ҳақида ривоят қилинади. У деди: Ансорлардан баъзи кишилар жоҳилиятда Манотга (атаб) эҳром боғлар эдилар — Манот Макка билан Мадина орасидаги бир бут эди. Улар: «Ё Набияллоҳ, биз Манотни улуғлаб, Сафо билан Марва орасида тавоф қилар эдик; уларнинг орасида тавоф қилишимизда бизга гуноҳ бўладими?» дедилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Албатта, Сафо ва Марва Аллоҳнинг шиорларидандир; бас, ким Байтни ҳаж қилса ёки умра қилса, уларнинг орасида тавоф қилишида унга гуноҳ йўқдир} (оятини) нозил қилди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا نَزَلَتْ {إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ} دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَدَأَ بِي فَقَالَ يَا عَائِشَةُ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكِ أَمْرًا فَلَا عَلَيْكِ أَنْ لَا تَعْجَلِي فِيهِ حَتَّى تَسْتَأْمِرِي أَبَوَيْكِ قَالَتْ قَدْ عَلِمَ وَاللَّهِ لَمْ يَكُونَا لِيَأْمُرَانِي بِفِرَاقِهِ قَالَتْ فَقَرَأَ عَلَيَّ {يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا} فَقُلْتُ أَفِي هَذَا أَسْتَأْمِرُ أَبَوَيَّ فَإِنِّي أُرِيدُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: {Agar sizlar Alloh va Uning Rasulini istasangiz} degan (oyat) nozil boʻlganida, Rasululloh ﷺ huzurimga kirib, mendan boshladilar-da: «Ey Oisha, men senga bir narsani aytaman, ota-onang bilan maslahatlashmaguningcha shoshilmasang, senga zarari yoʻq», dedilar. (Oisha) dedi: «Allohga qasamki, u zot ota-onam meni u zotdan ajralishga buyurmasliklarini bilardilar». Soʻng menga: {Ey Nabiy! Xotinlaringga ayt: agar sizlar dunyo hayotini va uning zebu ziynatini istasangiz} (oyatini) oʻqib berdilar. Shunda men: «Shu haqda ota-onam bilan maslahatlashamanmi? Men Alloh azza va jallani, Uning Rasulini va oxirat diyorini istayman», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: {Агар сизлар Аллоҳ ва Унинг Расулини истасангиз} деган (оят) нозил бўлганида, Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга кириб, мендан бошладилар-да: «Эй Оиша, мен сенга бир нарсани айтаман, ота-онанг билан маслаҳатлашмагунингча шошилмасанг, сенга зарари йўқ», дедилар. (Оиша) деди: «Аллоҳга қасамки, у зот ота-онам мени у зотдан ажралишга буюрмасликларини билардилар». Сўнг менга: {Эй Набий! Хотинларингга айт: агар сизлар дунё ҳаётини ва унинг зебу зийнатини истасангиз} (оятини) ўқиб бердилар. Шунда мен: «Шу ҳақда ота-онам билан маслаҳатлашаманми? Мен Аллоҳ азза ва жаллани, Унинг Расулини ва охират диёрини истайман», дедим.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْتَحِنُ الْمُؤْمِنَاتِ إِلَّا بِالْآيَةِ الَّتِي قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ عَلَى أَنْ لَا يُشْرِكْنَ} وَلَا وَلَا
Oisha (roziyallohu anho) dedi: Nabiy ﷺ moʻmina ayollarni faqat Alloh azza va jalla aytgan oyat bilan sinar edilar: {Agar moʻmina ayollar senga Allohga hech narsani sherik qilmasliklari ustiga bayʼat qilgani kelsalar} — va na, va na (deb davom etadi).Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Набий ﷺ мўмина аёлларни фақат Аллоҳ азза ва жалла айтган оят билан синар эдилар: {Агар мўмина аёллар сенга Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмасликлари устига байъат қилгани келсалар} — ва на, ва на (деб давом этади).
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْفَلَمَّا مَضَتْ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ لَيْلَةً دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ بَدَأَ بِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ أَقْسَمْتَ أَنْ لَا تَدْخُلَ عَلَيْنَا شَهْرًا وَإِنَّكَ قَدْ دَخَلْتَ مِنْ تِسْعٍ وَعِشْرِينَ أَعُدُّهُنَّ فَقَالَ إِنَّ الشَّهْرَ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ ثُمَّ قَالَ يَا عَائِشَةُ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكِ أَمْرًا فَلَا عَلَيْكِ أَنْ لَا تَعْجَلِي فِيهِ حَتَّى تَسْتَأْمِرِي أَبَوَيْكِ ثُمَّ قَرَأَ عَلَيَّ الْآيَةَ {يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ حَتَّى بَلَغَ أَجْرًا عَظِيمًا} قَالَتْ عَائِشَةُ قَدْ عَلِمَ أَنَّ أَبَوَيَّ لَمْ يَكُونَا يَأْمُرَانِي بِفِرَاقِهِ قَالَتْ فَقُلْتُ أَفِي هَذَا أَسْتَأْمِرُ أَبَوَيَّ فَإِنِّي أُرِيدُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ
Oisha (roziyallohu anho) dedi: Yigirma toʻqqiz kecha oʻtgach, Rasululloh ﷺ mening oldimga kirdilar; u mendan boshladilar. Men: «Yo Rasululloh, siz bir oy oldimizga kirmaslikka qasam ichgan edingiz, holbuki yigirma toʻqqiz (kun)dayoq kirdingiz, men ularni sanab turibman», dedim. U zot: «Albatta, oy yigirma toʻqqiz (kun ham) boʻladi», dedilar. Soʻng: «Ey Oisha, men senga bir ishni aytmoqchiman, sen unda ota-onang bilan maslahatlashmaguningcha shoshilmasang ham boʻladi», dedilar. Soʻng menga ushbu oyatni: {Ey Nabiy! Xotinlaringga aytgin} (dan) {ulkan ajr} (gacha) oʻqib berdilar. Oisha dedi: U zot ota-onam meni u zotdan ajralishga buyurmasliklarini bilardilar. Men: «Shu narsada ota-onam bilan maslahatlashamanmi?! Men Allohni, Uning Rasulini va oxirat diyorini istayman», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Йигирма тўққиз кеча ўтгач, Расулуллоҳ ﷺ менинг олдимга кирдилар; у мендан бошладилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, сиз бир ой олдимизга кирмасликка қасам ичган эдингиз, ҳолбуки йигирма тўққиз (кун)даёқ кирдингиз, мен уларни санаб турибман», дедим. У зот: «Албатта, ой йигирма тўққиз (кун ҳам) бўлади», дедилар. Сўнг: «Эй Оиша, мен сенга бир ишни айтмоқчиман, сен унда ота-онанг билан маслаҳатлашмагунингча шошилмасанг ҳам бўлади», дедилар. Сўнг менга ушбу оятни: {Эй Набий! Хотинларингга айтгин} (дан) {улкан ажр} (гача) ўқиб бердилар. Оиша деди: У зот ота-онам мени у зотдан ажралишга буюрмасликларини билардилар. Мен: «Шу нарсада ота-онам билан маслаҳатлашаманми?! Мен Аллоҳни, Унинг Расулини ва охират диёрини истайман», дедим.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ فَقُلْتُ أَخْبِرِينِي عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ كَانَ خُلُقُهُ الْقُرْآنَ
Saʼd ibn Hishom aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Menga Rasululloh ﷺning axloqi haqida xabar bering», deb soʻradim. U: «U zotning axloqi Qurʼon edi», dedi.Саъд ибн Ҳишом айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Менга Расулуллоҳ ﷺнинг ахлоқи ҳақида хабар беринг», деб сўрадим. У: «У зотнинг ахлоқи Қуръон эди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَقَالَ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ يَأْتِينِي أَحْيَانًا لَهُ صَلْصَلَةٌ كَصَلْصَلَةِ الْجَرَسِ فَيَنْفَصِمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ وَذَلِكَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ وَيَأْتِينِي أَحْيَانًا فِي صُورَةِ الرَّجُلِ أَوْ قَالَ الْمَلَكِ فَيُخْبِرُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺdan soʻrab: «Yo Nabiyalloh, sizga vahiy qanday keladi?» dedi. U zot: «Baʼzan menga qoʻngʻiroq jarangiga oʻxshash jarang bilan keladi, soʻng u mendan uzilib ketadi va men (aytilganni) yodlab olgan boʻlaman; menga eng ogʻiri ana shudir. Baʼzan esa menga kishi suratida — yoki farishta suratida, dedilar — keladi va menga xabar beradi, men esa u aytgan narsani yodlab olaman», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺдан сўраб: «Ё Набияллоҳ, сизга ваҳий қандай келади?» деди. У зот: «Баъзан менга қўнғироқ жарангига ўхшаш жаранг билан келади, сўнг у мендан узилиб кетади ва мен (айтилганни) ёдлаб олган бўламан; менга энг оғири ана шудир. Баъзан эса менга киши суратида — ёки фаришта суратида, дедилар — келади ва менга хабар беради, мен эса у айтган нарсани ёдлаб оламан», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تُقْطَعُ يَدُ السَّارِقِ فِي رُبُعِ دِينَارٍ فَصَاعِدًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Oʻgʻrining qoʻli chorak dinor va undan koʻp (qiymatdagi narsa) uchun kesiladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ўғрининг қўли чорак динор ва ундан кўп (қийматдаги нарса) учун кесилади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أُخْبِرْتُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّهَا قَالَتْ وَهِيَ تَذْكُرُ شَأْنَ خَيْبَرَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبْعَثُ ابْنَ رَوَاحَةَ إِلَى الْيَهُودِ فَيَخْرُصُ عَلَيْهِمْ النَّخْلَ حِينَ يَطِيبُ قَبْلَ أَنْ يُؤْكَلَ مِنْهُ ثُمَّ يُخَيِّرُونَ يَهُودَ أَيَأْخُذُونَهُ بِذَلِكَ الْخَرْصِ أَمْ يَدْفَعُونَهُ إِلَيْهِمْ بِذَلِكَ وَإِنَّمَا كَانَ أَمْرُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْخَرْصِ لِكَيْ يُحْصِيَ الزَّكَاةَ قَبْلَ أَنْ تُؤْكَلَ الثَّمَرَةُ وَيُفَرَّقَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّهُ بَلَغَهُ عَنْهُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ وَهِيَ تَذْكُرُ شَأْنَ خَيْبَرَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ حِينَ يَطِيبُ أَوَّلُ التَّمْرِ وَقَالَ قَبْلَ أَنْ تُؤْكَلَ الثِّمَارُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Xaybar ishini zikr qilib aytdi: «Nabiy ﷺ Ibn Ravohani yahudiylarga joʻnatar edilar, u esa xurmo pishgan chogʻda, undan yeyilishidan oldin ularning xurmosini chamalar edi. Soʻng yahudiylarni ixtiyorli qilar edilar: uni oʻsha chama boʻyicha olsinlarmi yoki shu (chama) bilan ularga topshirsinlarmi. Nabiy ﷺ chamalashga buyurganlari — meva yeyilib, tarqatilishidan oldin zakot hisoblab olinishi uchun edi». Boshqa bir rivoyatda u Xaybar ishini zikr qilib, hadisni zikr qildi; faqat unda: «xurmoning avvali pishgan chogʻda» va: «mevalar yeyilishidan oldin» deyilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Хайбар ишини зикр қилиб айтди: «Набий ﷺ Ибн Равоҳани яҳудийларга жўнатар эдилар, у эса хурмо пишган чоғда, ундан ейилишидан олдин уларнинг хурмосини чамалар эди. Сўнг яҳудийларни ихтиёрли қилар эдилар: уни ўша чама бўйича олсинларми ёки шу (чама) билан уларга топширсинларми. Набий ﷺ чамалашга буюрганлари — мева ейилиб, тарқатилишидан олдин закот ҳисоблаб олиниши учун эди». Бошқа бир ривоятда у Хайбар ишини зикр қилиб, ҳадисни зикр қилди; фақат унда: «хурмонинг аввали пишган чоғда» ва: «мевалар ейилишидан олдин» дейилган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ وَلَمْ أَكُنْ سُقْتُ الْهَدْيَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَلْيُهِلَّ بِالْحَجِّ مَعَ عُمْرَتِهِ ثُمَّ لَا يَحِلَّ حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا فَحِضْتُ فَلَمَّا دَخَلَتْ لَيْلَةُ عَرَفَةَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ أَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ فَكَيْفَ أَصْنَعُ بِحَجَّتِي قَالَ انْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي وَأَمْسِكِي عَنْ الْعُمْرَةِ وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ فَلَمَّا قَضَيْتُ حَجَّتِي أَمْرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَعْمَرَنِي مِنْ التَّنْعِيمِ مَكَانَ عُمْرَتِي الَّتِي نَسَكْتُ عَنْهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan Vidoʼ haji yilida chiqdik va men umraga ehrom bogʻladim, qurbonlik haydab kelmagan edim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kimda qurbonlik boʻlsa, umrasi bilan birga hajga ham ehrom bogʻlasin, soʻng ikkovidan ham toʻla chiqquncha ehromdan chiqmasin», dedilar. Men hayz koʻrdim. Arafa kechasi kirganda: «Yo Rasululloh! Men umraga ehrom bogʻlagan edim, endi hajimni qanday qilay?» dedim. U zot: «Sochingni yech, taran, umradan toʻxta va hajga ehrom bogʻla», dedilar. Men hajimni ado etganimda, u zot Abdurahmon ibn Abu Bakrga buyurdilar, u esa men toʻxtab qolgan oʻsha umram oʻrniga menga Tanʼimdan umra qildirdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан Видў ҳажи йилида чиқдик ва мен умрага эҳром боғладим, қурбонлик ҳайдаб келмаган эдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Кимда қурбонлик бўлса, умраси билан бирга ҳажга ҳам эҳром боғласин, сўнг икковидан ҳам тўла чиққунча эҳромдан чиқмасин», дедилар. Мен ҳайз кўрдим. Арафа кечаси кирганда: «Ё Расулуллоҳ! Мен умрага эҳром боғлаган эдим, энди ҳажимни қандай қилай?» дедим. У зот: «Сочингни еч, таран, умрадан тўхта ва ҳажга эҳром боғла», дедилар. Мен ҳажимни адо этганимда, у зот Абдураҳмон ибн Абу Бакрга буюрдилар, у эса мен тўхтаб қолган ўша умрам ўрнига менга Танъимдан умра қилдирди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَهِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ضُبَاعَةَ بِنْتِ الزُّبَيْرِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَتْ إِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ وَأَنَا شَاكِيَةٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُجِّي وَاشْتَرِطِي أَنَّ مَحِلِّي حَيْثُ حَبَسْتَنِي
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Zuboʼa binti Zubayr ibn Abdulmuttalibning oldiga kirdilar. Shunda u: «Men haj qilmoqchiman, lekin betobman», dedi. Nabiy ﷺ: «Haj qil va: ‹Meni qayerda toʻxtatsang, ehromdan chiqar joyim oʻsha boʻlsin› — deb shart qilib qoʻy», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Зубўа бинти Зубайр ибн Абдулмутталибнинг олдига кирдилар. Шунда у: «Мен ҳаж қилмоқчиман, лекин бетобман», деди. Набий ﷺ: «Ҳаж қил ва: ‹Мени қаерда тўхтатсанг, эҳромдан чиқар жойим ўша бўлсин› — деб шарт қилиб қўй», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أَرَادَ أَنْ يَنْفِرَ أُخْبِرَ أَنَّ صَفِيَّةَ حَائِضٌ فَقَالَ أَحَابِسَتُنَا هِيَ فَأُخْبِرَ أَنَّهَا قَدْ أَفَاضَتْ فَأَمَرَهَا بِالْخُرُوجِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ (Minodan) qaytmoqchi boʻlganlarida, u zotga Safiyya hayz koʻrgani xabar qilindi. Shunda u zot: «U bizni ushlab qoluvchimi?» dedilar. Soʻng u zotga uning ifoza (tavofini) qilib boʻlgani xabar qilindi. Shunda u zot unga chiqishga buyurdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ (Минодан) қайтмоқчи бўлганларида, у зотга Сафийя ҳайз кўргани хабар қилинди. Шунда у зот: «У бизни ушлаб қолувчими?» дедилар. Сўнг у зотга унинг ифоза (тавофини) қилиб бўлгани хабар қилинди. Шунда у зот унга чиқишга буюрдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَتْلِ خَمْسِ فَوَاسِقَ فِي الْحِلِّ وَالْحَرَمِ الْحِدَأَةِ وَالْعَقْرَبِ وَالْفَأْرَةِ وَالْغُرَابِ وَالْكَلْبِ الْعَقُورِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ beshta zararli jonivorni haramdan tashqarida ham, haram ichida ham oʻldirishga buyurdilar: kalxat, chayon, sichqon, qargʻa va qopagʻon itni.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бешта зарарли жониворни ҳарамдан ташқарида ҳам, ҳарам ичида ҳам ўлдиришга буюрдилар: калхат, чаён, сичқон, қарға ва қопағон итни.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ عَنِ ابْنِ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَمْسٌ مِنْ الدَّوَابِّ كُلُّهُنَّ فَاسِقٌ يُقْتَلْنَ فِي الْحِلِّ وَالْحَرَمِ الْكَلْبُ الْعَقُورُ وَالْعَقْرَبُ وَالْغُرَابُ وَالْحِدَأَةُ وَالْفَأْرَةُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jonivorlardan beshtasi bor, ularning barchasi zararlidir, haramdan tashqarida ham, haram ichida ham oʻldiriladi: qopagʻon it, chayon, qargʻa, kalxat va sichqon», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жониворлардан бештаси бор, уларнинг барчаси зарарлидир, ҳарамдан ташқарида ҳам, ҳарам ичида ҳам ўлдирилади: қопағон ит, чаён, қарға, калхат ва сичқон», дедилар.