حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَسَفَتْ الشَّمْسُ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فَأَطَالَ الْقِيَامَ جِدًّا ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ جِدًّا ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ جِدًّا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ قَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ وَهُوَ دُونَ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ فَانْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ تَجَلَّتْ الشَّمْسُ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ وَإِنَّهُمَا لَا يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَكَبِّرُوا وَادْعُوا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَصَلُّوا وَتَصَدَّقُوا يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ مَا مِنْ أَحَدٍ أَغْيَرُ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يَزْنِيَ عَبْدُهُ أَوْ تَزْنِيَ أَمَتُهُ يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ وَاللَّهِ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا وَلَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ zamonida quyosh tutildi. Shunda Rasululloh ﷺ namozga turib, qiyomni juda uzaytirdilar, soʻng rukuʼga egilib, rukuʼni juda uzaytirdilar, soʻng boshlarini koʻtarib, qiyomni juda uzaytirdilar — biroq u birinchi qiyomdan kaltaroq edi; soʻng sajda qildilar. Soʻng turib, qiyomni uzaytirdilar — u birinchi qiyomdan kaltaroq edi; soʻng rukuʼga egilib, rukuʼni uzaytirdilar — u birinchi rukuʼdan kaltaroq edi; soʻng boshlarini koʻtarib turdilar va qiyomni uzaytirdilar — u birinchi qiyomdan kaltaroq edi; soʻng rukuʼga egilib, rukuʼni uzaytirdilar — u birinchi rukuʼdan kaltaroq edi; soʻng sajda qildilar. Soʻng Rasululloh ﷺ namozdan chiqdilar, quyosh esa allaqachon ochilib boʻlgan edi. Shunda u zot odamlarga xutba qildilar, Alloh azza va jallaga hamd va sano aytdilar, soʻng dedilar: ‹Albatta, quyosh va oy Allohning oyatlaridan (alomatlaridan)dir, ular biror kishining oʻlimi yoki hayoti uchun tutilmaydi. Bas, ularni (tutilganini) koʻrsangiz, takbir ayting, Alloh azza va jallaga duo qiling, namoz oʻqing va sadaqa bering. Ey Muhammad ummati! Alloh azza va jalladan koʻra rashkliroq hech kim yoʻqdir — qulining yoki choʻrisining zino qilishidan (rashk qilishda). Ey Muhammad ummati! Alloh nomi bilan qasamki, agar men bilgan narsani bilganingizda edi, koʻp yigʻlab, oz kular edingiz. Ogoh boʻlinglar, men yetkazdimmi?!›»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ замонида қуёш тутилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ намозга туриб, қиёмни жуда узайтирдилар, сўнг рукуъга эгилиб, рукуъни жуда узайтирдилар, сўнг бошларини кўтариб, қиёмни жуда узайтирдилар — бироқ у биринчи қиёмдан калтароқ эди; сўнг сажда қилдилар. Сўнг туриб, қиёмни узайтирдилар — у биринчи қиёмдан калтароқ эди; сўнг рукуъга эгилиб, рукуъни узайтирдилар — у биринчи рукуъдан калтароқ эди; сўнг бошларини кўтариб турдилар ва қиёмни узайтирдилар — у биринчи қиёмдан калтароқ эди; сўнг рукуъга эгилиб, рукуъни узайтирдилар — у биринчи рукуъдан калтароқ эди; сўнг сажда қилдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ намоздан чиқдилар, қуёш эса аллақачон очилиб бўлган эди. Шунда у зот одамларга хутба қилдилар, Аллоҳ азза ва жаллага ҳамд ва сано айтдилар, сўнг дедилар: ‹Албатта, қуёш ва ой Аллоҳнинг оятларидан (аломатларидан)дир, улар бирор кишининг ўлими ёки ҳаёти учун тутилмайди. Бас, уларни (тутилганини) кўрсангиз, такбир айтинг, Аллоҳ азза ва жаллага дуо қилинг, намоз ўқинг ва садақа беринг. Эй Муҳаммад уммати! Аллоҳ азза ва жалладан кўра рашклироқ ҳеч ким йўқдир — қулининг ёки чўрисининг зино қилишидан (рашк қилишда). Эй Муҳаммад уммати! Аллоҳ номи билан қасамки, агар мен билган нарсани билганингизда эди, кўп йиғлаб, оз кулар эдингиз. Огоҳ бўлинглар, мен етказдимми?!›»
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَرَى صَفِيَّةَ إِلَّا حَابِسَتُنَا قَالَ أَوَلَمْ تَكُنْ أَفَاضَتْ قَالَتْ بَلَى قَالَ فَلَا حَبْسَ عَلَيْكِ فَنَفَرَ بِهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Safiyya bizni ushlab qoladiganga oʻxshaydi», dedilar. (Unga:) «U ifoza (tavofini) qilmaganmidi?» deyildi. U: «Ha, qilgan», dedi. Shunda u zot: «Unday boʻlsa, senga ushlanib qolish yoʻq», dedilar va u bilan birga (Minodan) qaytdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сафийя бизни ушлаб қоладиганга ўхшайди», дедилар. (Унга:) «У ифоза (тавофини) қилмаганмиди?» дейилди. У: «Ҳа, қилган», деди. Шунда у зот: «Ундай бўлса, сенга ушланиб қолиш йўқ», дедилар ва у билан бирга (Минодан) қайтдилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْلَوَدِدْتُ أَنِّي كُنْتُ اسْتَأْذَنْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا اسْتَأْذَنَتْهُ سَوْدَةُ فَأُصَلِّي الصُّبْحَ بِمِنًى وَأَرْمِي الْجَمْرَةَ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ النَّاسُ فَقِيلَ لَهَا وَكَانَتْ اسْتَأْذَنَتْهُ قَالَتْ نَعَمْ إِنَّهَا كَانَتْ امْرَأَةً ثَقِيلَةً ثَبِطَةً فَاسْتَأْذَنَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَذِنَ لَهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Qaniydi, men ham Savda izn soʻraganidek Rasululloh ﷺdan izn soʻrasam-u, Minoda bomdodni oʻqib, odamlar kelmasidan oldin jamraga tosh otsam edi!» dedi. Unga: «Savda u zotdan izn soʻraganmidi?» deyildi. U: «Ha, u ogʻir-vazmin, sekin harakat qiladigan ayol edi, shuning uchun Rasululloh ﷺdan izn soʻradi, u zot ham unga izn berdilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Қанийди, мен ҳам Савда изн сўраганидек Расулуллоҳ ﷺдан изн сўрасам-у, Минода бомдодни ўқиб, одамлар келмасидан олдин жамрага тош отсам эди!» деди. Унга: «Савда у зотдан изн сўраганмиди?» дейилди. У: «Ҳа, у оғир-вазмин, секин ҳаракат қиладиган аёл эди, шунинг учун Расулуллоҳ ﷺдан изн сўради, у зот ҳам унга изн бердилар», деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِ فَيُخَفِّفُهُمَا حَتَّى أَقُولَ هَلْ قَرَأَ فِيهِمَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ bomdoddan oldingi ikki rakatni oʻqir va ularni shu qadar yengil qilar edilarki, hatto men: ‹Ularda Qurʼonning onasini (Fotihani) oʻqidilarmikan?› der edim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ бомдоддан олдинги икки ракатни ўқир ва уларни шу қадар енгил қилар эдиларки, ҳатто мен: ‹Уларда Қуръоннинг онасини (Фотиҳани) ўқидилармикан?› дер эдим», деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَرْجِعُ نِسَاؤُكَ بِحَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ وَأَرْجِعُ أَنَا بِحَجَّةٍ لَيْسَ مَعَهَا عُمْرَةٌ فَأَقَامَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَالْبَطْحَاءِ وَأَمَرَهَا فَخَرَجَتْ إِلَى التَّنْعِيمِ وَخَرَجَ مَعَهَا أَخُوهَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ فَأَحْرَمَتْ بِعُمْرَةٍ ثُمَّ أَتَتْ الْبَيْتَ فَطَافَتْ بِهِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَقَصَّرَتْ فَذَبَحَ عَنْهَا بَقَرَةً
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺga: «Sizning ayollaringiz haj va umra bilan qaytadilar-u, men esa umrasiz haj bilan qaytamanmi?» dedim. Shunda Rasululloh ﷺ uning uchun Bathoda turdilar va unga buyurdilar. U Tanʼimga chiqdi, u bilan birga akasi Abdurahmon ibn Abu Bakr ham chiqdi. U umraga ehrom bogʻladi, soʻng Baytga kelib, uni tavof qildi hamda Safo bilan Marva orasida saʼy qildi va sochini qisqartirdi. U zot esa uning nomidan bir sigir soʻydilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺга: «Сизнинг аёлларингиз ҳаж ва умра билан қайтадилар-у, мен эса умрасиз ҳаж билан қайтаманми?» дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унинг учун Батҳода турдилар ва унга буюрдилар. У Танъимга чиқди, у билан бирга акаси Абдураҳмон ибн Абу Бакр ҳам чиқди. У умрага эҳром боғлади, сўнг Байтга келиб, уни тавоф қилди ҳамда Сафо билан Марва орасида саъй қилди ва сочини қисқартирди. У зот эса унинг номидан бир сигир сўйдилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ سَعِيدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَدْوَمُهَا وَإِنْ قَلَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Alloh azza va jallaga eng suyukli amal — oz boʻlsa ham, davomlisidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Аллоҳ азза ва жаллага энг суюкли амал — оз бўлса ҳам, давомлисидир», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَقُلْتُ أَيْ أُمَّهْ كَيْفَ كَانَ صِيَامُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كَانَ يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ لَا يُفْطِرُ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ لَا يَصُومُ وَلَمْ أَرَهُ يَصُومُ مِنْ شَهْرٍ أَكْثَرَ مِنْ صِيَامِهِ مِنْ شَعْبَانَ كَانَ يَصُومُ شَعْبَانَ إِلَّا قَلِيلًا بَلْ كَانَ يَصُومُهُ كُلَّهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men: «Ey ona, Rasululloh ﷺning roʻzalari qanday edi?» dedim. U: «U zot roʻza tutar edilar, hatto biz: ‹Endi ochmaydilar›, der edik; roʻzani ochar edilar, hatto biz: ‹Endi tutmaydilar›, der edik. Men u zotni Shaʼbon oyida tutgan roʻzalaridan koʻra koʻproq roʻza tutgan boshqa oyni koʻrmadim: u zot Shaʼbonni oz (kunlar) qoldirib roʻza tutar edilar; balki uni butunlay roʻza tutar edilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен: «Эй она, Расулуллоҳ ﷺнинг рўзалари қандай эди?» дедим. У: «У зот рўза тутар эдилар, ҳатто биз: ‹Энди очмайдилар›, дер эдик; рўзани очар эдилар, ҳатто биз: ‹Энди тутмайдилар›, дер эдик. Мен у зотни Шаъбон ойида тутган рўзаларидан кўра кўпроқ рўза тутган бошқа ойни кўрмадим: у зот Шаъбонни оз (кунлар) қолдириб рўза тутар эдилар; балки уни бутунлай рўза тутар эдилар», деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ وَرَوْحٌ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ رَوْحٌ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُكَانَتْ صَلَاةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ اللَّيْلِ عَشْرَ رَكَعَاتٍ يُوتِرُ بِسَجْدَةٍ وَيَرْكَعُ رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ فَتِلْكَ ثَلَاثَ عَشْرَةَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺning kechadagi namozlari oʻn rakat boʻlar, bir sajda (rakat) bilan vitr qilar va bomdodning ikki rakatini oʻqir edilar — mana shu oʻn uch (rakat) boʻlar edi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺнинг кечадаги намозлари ўн ракат бўлар, бир сажда (ракат) билан витр қилар ва бомдоднинг икки ракатини ўқир эдилар — мана шу ўн уч (ракат) бўлар эди», деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ عَنِ ابْنِ سَابِطٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأَبْطَأْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا حَبَسَكِ يَا عَائِشَةُ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فِي الْمَسْجِدِ رَجُلًا مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَحْسَنَ قِرَاءَةً مِنْهُ قَالَ فَذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ سَالِمٌ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي أُمَّتِي مِثْلَكَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺning huzurlariga kechikib bordim. Shunda u zot: «Ey Oisha, seni nima ushlab qoldi?» dedilar. Men: «Yo Rasululloh, masjidda bir kishi bor, men undan koʻra chiroyliroq qiroat qiladigan birovni koʻrmadim», dedim. Rasululloh ﷺ (masjidga) bordilar, qarasalar, u Abu Huzayfaning ozod qilgan quli Solim ekan. Shunda Rasululloh ﷺ: «Mening ummatimda sendek kishini paydo qilgan Allohga hamd boʻlsin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺнинг ҳузурларига кечикиб бордим. Шунда у зот: «Эй Оиша, сени нима ушлаб қолди?» дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, масжидда бир киши бор, мен ундан кўра чиройлироқ қироат қиладиган бировни кўрмадим», дедим. Расулуллоҳ ﷺ (масжидга) бордилар, қарасалар, у Абу Ҳузайфанинг озод қилган қули Солим экан. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Менинг умматимда сендек кишини пайдо қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ رَجُلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ يَمِينُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِطَعَامِهِ وَصَلَاتِهِ وَكَانَتْ شِمَالُهُ لِمَا سِوَى ذَلِكَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning oʻng qoʻllari taomlari va namozlari uchun, chap qoʻllari esa bulardan boshqasi uchun edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг ўнг қўллари таомлари ва намозлари учун, чап қўллари эса булардан бошқаси учун эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ ابْنَةِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ عَلَى النِّسَاءِ مِنْ جِهَادٍ قَالَ نَعَمْ عَلَيْهِنَّ جِهَادٌ لَا قِتَالَ فِيهِ الْحَجُّ وَالْعُمْرَةُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men: «Yo Rasululloh, ayollarga jihod bormi?» dedim. U zot: «Ha, ularga urush boʻlmagan jihod bor — u haj va umradir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен: «Ё Расулуллоҳ, аёлларга жиҳод борми?» дедим. У зот: «Ҳа, уларга уруш бўлмаган жиҳод бор — у ҳаж ва умрадир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُفِّنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ثَلَاثَةِ أَثْوَابٍ سُحُولِيَّةٍ لَيْسَ فِيهَا قَمِيصٌ وَلَا عِمَامَةٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Suhul matosidan boʻlgan uchta kiyimga kafanlandilar; ularning orasida na koʻylak, na salla bor edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Суҳул матосидан бўлган учта кийимга кафанландилар; уларнинг орасида на кўйлак, на салла бор эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ قَالَ ذَكْوَانُ مَوْلَى عَائِشَةَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْجَارِيَةِ يُنْكِحُهَا أَهْلُهَا أَتُسْتَأْمَرُ أَمْ لَا فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُسْتَأْمَرُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ لَهُ فَإِنَّهَا تَسْتَحِي فَتَسْكُتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَلِكَ إِذْنُهَا إِذَا هِيَ سَكَتَتْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ dan oilasi (vakili) uni nikohlab beradigan qiz haqida: «Undan maslahat soʻraladimi yoki yoʻqmi?» — deb soʻradim. Rasululloh ﷺ unga: «Ha, undan maslahat soʻraladi», — dedilar. Oisha aytdi: Men u zotga: «U (qiz) hayo qiladi-ku», — dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Agar u sukut qilsa, ana shu uning iznidir», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан оиласи (вакили) уни никоҳлаб берадиган қиз ҳақида: «Ундан маслаҳат сўраладими ёки йўқми?» — деб сўрадим. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ҳа, ундан маслаҳат сўралади», — дедилар. Оиша айтди: Мен у зотга: «У (қиз) ҳаё қилади-ку», — дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Агар у сукут қилса, ана шу унинг изнидир», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتِاسْتَأْذَنَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْجِهَادِ فَقَالَ حَسْبُكُنَّ الْحَجُّ أَوْ جِهَادُكُنَّ الْحَجُّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺdan jihod (ga chiqish) haqida izn soʻradik. Shunda u zot: «Sizlarga haj kifoya», yoki: «Sizlarning jihodingiz — hajdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺдан жиҳод (га чиқиш) ҳақида изн сўрадик. Шунда у зот: «Сизларга ҳаж кифоя», ёки: «Сизларнинг жиҳодингиз — ҳаждир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُرْوَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ أُنْكِحَتْ بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهَا فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ ثَلَاثًا وَلَهَا مَهْرُهَا بِمَا أَصَابَ مِنْهَا فَإِنْ اشْتَجَرُوا فَإِنَّ السُّلْطَانَ وَلِيُّ مَنْ لَا وَلِيَّ لَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Qaysi bir ayol egalarining iznisiz nikohlansa, uning nikohi botildir», deb uch marta aytdilar va: «(Eri) undan bahramand boʻlgani evaziga unga mahri (vojib) boʻladi. Agar tortishib qolsalar, valiysi boʻlmagan kishining valiysi sultondir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Қайси бир аёл эгаларининг изнисиз никоҳланса, унинг никоҳи ботилдир», деб уч марта айтдилар ва: «(Эри) ундан баҳраманд бўлгани эвазига унга маҳри (вожиб) бўлади. Агар тортишиб қолсалар, валийси бўлмаган кишининг валийси султондир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى شَيْءٍ أَسْرَعَ مِنْهُ إِلَى رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الْغَدَاةِ وَلَا إِلَى غَنِيمَةٍ يَطْلُبُهَا
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men Rasululloh ﷺni bomdod namozidan oldingi ikki rakatga shoshilganlaridek biror narsaga — hatto talab qilinayotgan oʻljaga ham — shoshilganlarini koʻrmaganman.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺни бомдод намозидан олдинги икки ракатга шошилганларидек бирор нарсага — ҳатто талаб қилинаётган ўлжага ҳам — шошилганларини кўрмаганман.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْجِهَادِ فَقَالَ بِحَسْبِكُنَّ الْحَجُّ أَوْ قَالَ جِهَادُكُنَّ الْحَجُّ
Oisha (roziyallohu anho) — moʻminlarning onasi — dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺdan jihod haqida soʻradim. Shunda u zot: «Sizlarga haj kifoya», yoki: «Sizlarning jihodingiz — hajdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) — мўминларнинг онаси — дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺдан жиҳод ҳақида сўрадим. Шунда у зот: «Сизларга ҳаж кифоя», ёки: «Сизларнинг жиҳодингиз — ҳаждир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ الْعُقَيْلِيِّ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي لَيْلًا طَوِيلًا قَائِمًا وَلَيْلًا طَوِيلًا قَاعِدًا قَالَ قُلْتُ كَيْفَ كَانَ يَصْنَعُ قَالَتْ كَانَ إِذَا قَرَأَ قَائِمًا رَكَعَ قَائِمًا وَإِذَا قَرَأَ قَاعِدًا رَكَعَ قَاعِدًاحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ وَالثَّوْرِيُّ عَنْ أَيُّوبَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ kechasi uzoq vaqt tik turib ham, kechasi uzoq vaqt oʻtirib ham namoz oʻqir edilar. (Rovi) aytdi: Men: «U zot qanday qilar edilar?» dedim. U: «Tik turib (Qurʼon) oʻqiganlarida tik turib ruku qilar, oʻtirib oʻqiganlarida oʻtirib ruku qilar edilar», dedi. Boshqa bir rivoyatda ham shu maʼno zikr qilindi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ кечаси узоқ вақт тик туриб ҳам, кечаси узоқ вақт ўтириб ҳам намоз ўқир эдилар. (Рови) айтди: Мен: «У зот қандай қилар эдилар?» дедим. У: «Тик туриб (Қуръон) ўқиганларида тик туриб руку қилар, ўтириб ўқиганларида ўтириб руку қилар эдилар», деди. Бошқа бир ривоятда ҳам шу маъно зикр қилинди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ عَطَاءٍ الْخُرَاسَانِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُ وَهُوَ جُنُبٌ قَالَتْ لِي رُبَّمَا اغْتَسَلَ قَبْلَ أَنْ يَنَامَ وَرُبَّمَا نَامَ قَبْلَ أَنْ يَغْتَسِلَ وَلَكِنَّهُ كَانَ يَتَوَضَّأُ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الدِّينِ سَعَةً
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men undan: «Rasululloh ﷺ junub holda uxlarmidilar?» deb soʻradim. U menga: «Baʼzan uxlashdan oldin gʻusl qilar, baʼzan gʻusl qilishdan oldin uxlar edilar, lekin taharat olar edilar», dedi. (Soʻrovchi:) «Dinda kenglik qilgan Allohga hamd boʻlsin», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен ундан: «Расулуллоҳ ﷺ жунуб ҳолда ухлармидилар?» деб сўрадим. У менга: «Баъзан ухлашдан олдин ғусл қилар, баъзан ғусл қилишдан олдин ухлар эдилар, лекин таҳарат олар эдилар», деди. (Сўровчи:) «Динда кенглик қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَكَانَ يَذْكُرُهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ وَكَذَا كَانَ فِي كِتَابهِ يَعْنِي الزُّهْرِيَّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَتْ امْرَأَةٌ وَمَعَهَا ابْنَتَانِ لَهَا فَلَمْ تَجِدْ عِنْدِي شَيْئًا غَيْرَ تَمْرَةٍ وَاحِدَةٍ فَأَعْطَيْتُهَا إِيَّاهَا فَأَخَذَتْهَا فَشَقَّتْهَا بَيْنَ ابْنَتَيْهَا وَلَمْ تَأْكُلْ مِنْهَا شَيْئًا ثُمَّ قَامَتْ فَخَرَجَتْ هِيَ وَابْنَتَاهَا فَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى تَفِيئَةِ ذَلِكَ فَحَدَّثْتُهُ حَدِيثَهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ ابْتُلِيَ مِنْ هَذِهِ الْبَنَاتِ بِشَيْءٍ فَأَحْسَنَ إِلَيْهِنَّ كُنَّ سِتْرًا لَهُ مِنْ النَّارِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Mening oldimga bir ayol ikki qizi bilan keldi, lekin u huzurimda bitta xurmodan boshqa narsa topmadi. Men oʻshani unga berdim. U buni olib, ikki qizi orasida boʻlib berdi-da, oʻzi undan hech narsa yemadi. Soʻng oʻrnidan turib, ikki qizi bilan chiqib ketdi. Shu asnoda huzurimga Nabiy ﷺ kirdilar, men u zotga uning hodisasini soʻzlab berdim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kimga bu qizlardan biror narsa bilan imtihon berilsa-yu, u ularga yaxshilik qilsa, ular u uchun doʻzaxdan toʻsiq boʻladilar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Менинг олдимга бир аёл икки қизи билан келди, лекин у ҳузуримда битта хурмодан бошқа нарса топмади. Мен ўшани унга бердим. У буни олиб, икки қизи орасида бўлиб берди-да, ўзи ундан ҳеч нарса емади. Сўнг ўрнидан туриб, икки қизи билан чиқиб кетди. Шу аснода ҳузуримга Набий ﷺ кирдилар, мен у зотга унинг ҳодисасини сўзлаб бердим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Кимга бу қизлардан бирор нарса билан имтиҳон берилса-ю, у уларга яхшилик қилса, улар у учун дўзахдан тўсиқ бўладилар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْوَاللَّهِ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُومُ عَلَى بَابِ حُجْرَتِي وَالْحَبَشَةُ يَلْعَبُونَ بِالْحِرَابِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتُرُنِي بِرِدَائِهِ لِأَنْظُرَ إِلَى لَعِبِهِمْ مِنْ بَيْنِ أُذُنِهِ وَعَاتِقِهِ ثُمَّ يَقُومُ مِنْ أَجْلِي حَتَّى أَكُونَ أَنَا الَّتِي أَنْصَرِفُ فَاقْدُرُوا قَدْرَ الْجَارِيَةِ الْحَدِيثَةِ السِّنِّ الْحَرِيصَةِ عَلَى اللَّهْوِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Allohga qasamki, men Rasululloh ﷺni hujramning eshigi oldida turganlarini koʻrdim — habashlar nayzalari bilan oʻynashardi — u zot ridolari bilan meni toʻsib turdilar, men ularning oʻyiniga u zotning qulogʻi bilan yelkalari orasidan qarashim uchun. Soʻng men oʻzim qaytib ketgunimcha men uchun turaverdilar. Endi oʻyin-kulgiga oʻch yosh joriyaning holatini oʻylab koʻringlar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳга қасамки, мен Расулуллоҳ ﷺни ҳужрамнинг эшиги олдида турганларини кўрдим — ҳабашлар найзалари билан ўйнашарди — у зот ридолари билан мени тўсиб турдилар, мен уларнинг ўйинига у зотнинг қулоғи билан елкалари орасидан қарашим учун. Сўнг мен ўзим қайтиб кетгунимча мен учун туравердилар. Энди ўйин-кулгига ўч ёш жориянинг ҳолатини ўйлаб кўринглар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَلْعَبُ بِاللُّعَبِ فَيَأْتِينِي صَوَاحِبِي فَإِذَا دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَرْنَ مِنْهُ فَيَأْخُذُهُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَرُدُّهُنَّ إِلَيَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men qoʻgʻirchoqlar bilan oʻynar edim, oldimga dugonalarim kelar edi. Rasululloh ﷺ kirib kelsalar, ular u zotdan qochib ketishardi. Shunda Rasululloh ﷺ ularni (chaqirib) olib, yonimga qaytarar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен қўғирчоқлар билан ўйнар эдим, олдимга дугоналарим келар эди. Расулуллоҳ ﷺ кириб келсалар, улар у зотдан қочиб кетишарди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уларни (чақириб) олиб, ёнимга қайтарар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْفُثُ عَلَى نَفْسِهِ فِي الْمَرَضِ الَّذِي قُبِضَ فِيهِ مِنْهُ بِالْمُعَوِّذَاتِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻzlari vafot etgan kasallikda muavvizalarni (oʻqib), oʻzlariga puflar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўзлари вафот этган касалликда муаввизаларни (ўқиб), ўзларига пуфлар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا رَأَى الْغَيْثَ قَالَ اللَّهُمَّ صَيِّبًا هَنِيئًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ yomgʻirni koʻrsalar: «Allohumma, sayyiban haniʼan (Ey Alloh, buni foydali quyma yomgʻir qilgin)», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ ёмғирни кўрсалар: «Аллоҳумма, саййибан ҳаниъан (Эй Аллоҳ, буни фойдали қуйма ёмғир қилгин)», дер эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ نِمْتُ فَرَأَيْتُنِي فِي الْجَنَّةِ فَسَمِعْتُ صَوْتَ قَارِئٍ يَقْرَأُ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالُوا هَذَا حَارِثَةُ بْنُ النُّعْمَانِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَذَلِكَ الْبِرُّ كَذَلِكَ الْبِرُّ وَكَانَ أَبَرَّ النَّاسِ بِأُمِّهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uxlab, oʻzimni jannatda koʻrdim. Shunda bir qorining qiroat qilayotgan ovozini eshitdim va: ‹Bu kim?› dedim. Ular: ‹Bu Horisa ibn Nuʼmon›, dedilar», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Yaxshilik (birr) ana shunday, yaxshilik ana shunday», dedilar. U odamlarning onasiga eng yaxshilik qiladigani edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ухлаб, ўзимни жаннатда кўрдим. Шунда бир қорининг қироат қилаётган овозини эшитдим ва: ‹Бу ким?› дедим. Улар: ‹Бу Ҳориса ибн Нуъмон›, дедилар», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Яхшилик (бирр) ана шундай, яхшилик ана шундай», дедилар. У одамларнинг онасига энг яхшилик қиладигани эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ مَرَضٍ أَوْ وَجَعٍ يُصِيبُ الْمُؤْمِنَ إِلَّا كَانَ كَفَّارَةً لِذَنْبِهِ حَتَّى الشَّوْكَةِ يُشَاكُهَا أَوْ النَّكْبَةِ يُنْكَبُهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Alloh Nabiysi ﷺ: «Moʻminga yetgan har qanday kasallik yoki ogʻriq — hatto sanchilgan tikan yoki yetgan biror zarba ham — uning gunohiga kafforat boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳ Набийси ﷺ: «Мўминга етган ҳар қандай касаллик ёки оғриқ — ҳатто санчилган тикан ёки етган бирор зарба ҳам — унинг гуноҳига каффорат бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْاسْتَأْذَنَ أَبُو بَكْرٍ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فِي مِرْطٍ وَاحِدٍ قَالَتْ فَأَذِنَ لَهُ فَقَضَى إِلَيْهِ حَاجَتَهُ وَهُوَ مَعِي فِي الْمِرْطِ ثُمَّ خَرَجَ ثُمَّ اسْتَأْذَنَ عَلَيْهِ عُمَرُ فَأَذِنَ لَهُ فَقَضَى إِلَيْهِ حَاجَتَهُ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ ثُمَّ خَرَجَ ثُمَّ اسْتَأْذَنَ عَلَيْهِ عُثْمَانُ فَأَصْلَحَ عَلَيْهِ ثِيَابَهُ وَجَلَسَ فَقَضَى إِلَيْهِ حَاجَتَهُ ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اسْتَأْذَنَ عَلَيْكَ أَبُو بَكْرٍ فَقَضَى إِلَيْكَ حَاجَتَهُ عَلَى حَالِكَ تِلْكَ ثُمَّ اسْتَأْذَنَ عَلَيْكَ عُمَرُ فَقَضَى إِلَيْكَ حَاجَتَهُ عَلَى حَالِكَ ثُمَّ اسْتَأْذَنَ عَلَيْكَ عُثْمَانُ فَكَأَنَّكَ احْتَفَظْتَ فَقَالَ إِنَّ عُثْمَانَ رَجُلٌ حَيِيٌّ وَإِنِّي لَوْ أَذِنْتُ لَهُ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ خَشِيتُ أَنْ لَا يَقْضِيَ إِلَيَّ حَاجَتَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakr Rasululloh ﷺning huzurlariga kirishga izn soʻradi, men esa u zot bilan bitta choyshab ostida edim. U zot unga izn berdilar, u hojatini aytdi, u zot esa men bilan choyshabda edilar; soʻng u chiqib ketdi. Keyin Umar izn soʻradi, u zot unga izn berdilar, u ham shu holatda hojatini aytdi, soʻng chiqib ketdi. Keyin Usmon izn soʻradi, shunda u zot ustlaridagi kiyimlarini toʻgʻrilab, oʻtirdilar, u ham hojatini aytdi, soʻng chiqib ketdi. Oisha aytdi: Men u zotga: «Yo Rasululloh, Abu Bakr izn soʻradi, siz esa oʻsha holatingizda uning hojatini eshitdingiz; keyin Umar izn soʻradi, siz yana oʻsha holatingizda uning hojatini eshitdingiz; keyin Usmon izn soʻradi, siz esa (oʻzingizni) ehtiyot qilgandek boʻldingiz», dedim. U zot: «Albatta, Usmon hayoli kishidir. Agar men unga oʻsha holatda izn bersam, hojatini menga ayta olmasligidan qoʻrqdim», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Бакр Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига киришга изн сўради, мен эса у зот билан битта чойшаб остида эдим. У зот унга изн бердилар, у ҳожатини айтди, у зот эса мен билан чойшабда эдилар; сўнг у чиқиб кетди. Кейин Умар изн сўради, у зот унга изн бердилар, у ҳам шу ҳолатда ҳожатини айтди, сўнг чиқиб кетди. Кейин Усмон изн сўради, шунда у зот устларидаги кийимларини тўғрилаб, ўтирдилар, у ҳам ҳожатини айтди, сўнг чиқиб кетди. Оиша айтди: Мен у зотга: «Ё Расулуллоҳ, Абу Бакр изн сўради, сиз эса ўша ҳолатингизда унинг ҳожатини эшитдингиз; кейин Умар изн сўради, сиз яна ўша ҳолатингизда унинг ҳожатини эшитдингиз; кейин Усмон изн сўради, сиз эса (ўзингизни) эҳтиёт қилгандек бўлдингиз», дедим. У зот: «Албатта, Усмон ҳаёли кишидир. Агар мен унга ўша ҳолатда изн берсам, ҳожатини менга айта олмаслигидан қўрқдим», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي زَوْجًا وَلِي ضَرَّةً وَإِنِّي أَتَشَبَّعُ مِنْ زَوْجِي أَقُولُ أَعْطَانِي كَذَا وَكَسَانِي كَذَا وَهُوَ كَذِبٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُتَشَبِّعُ بِمَا لَمْ يُعْطَ كَلَابِسِ ثَوْبَيْ زُورٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, mening erim bor, kundoshim ham bor. Men erimdan toʻyingandek koʻrsatib: ‹U menga ana shuni berdi, ana shuni kiydirdi›, deyman, holbuki bu yolgʻondir», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Oʻziga berilmagan narsa bilan toʻyingandek koʻrsatgan kishi — yolgʻonning ikki kiyimini kiygan kabidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир аёл Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, менинг эрим бор, кундошим ҳам бор. Мен эримдан тўйингандек кўрсатиб: ‹У менга ана шуни берди, ана шуни кийдирди›, дейман, ҳолбуки бу ёлғондир», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ўзига берилмаган нарса билан тўйингандек кўрсатган киши — ёлғоннинг икки кийимини кийган кабидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ وَعَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَأَلَ رَجُلٌ عَائِشَةَ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْمَلُ فِي بَيْتِهِ شَيْئًا قَالَتْ نَعَمْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْصِفُ نَعْلَهُ وَيَخِيطُ ثَوْبَهُ وَيَعْمَلُ فِي بَيْتِهِ كَمَا يَعْمَلُ أَحَدُكُمْ فِي بَيْتِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Oishadan: «Rasululloh ﷺ uylarida biror ish qilarmidilar?» deb soʻradi. U: «Ha, Rasululloh ﷺ oʻz kavushlarini yamar, kiyimlarini tikar va uyida xuddi sizlardan biringiz oʻz uyida ish qilganidek ish qilar edilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир киши Оишадан: «Расулуллоҳ ﷺ уйларида бирор иш қилармидилар?» деб сўради. У: «Ҳа, Расулуллоҳ ﷺ ўз кавушларини ямар, кийимларини тикар ва уйида худди сизлардан бирингиз ўз уйида иш қилганидек иш қилар эдилар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَأَى مَخِيلَةً تَغَيَّرَ وَجْهُهُ وَدَخَلَ وَخَرَجَ وَأَقْبَلَ وَأَدْبَرَ فَإِذَا سُرِّيَ عَنْهُ فَذُكِرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ مَا أَمِنْتُ أَنْ يَكُونَ كَمَا قَالَ اللَّهُ {فَلَمَّا رَأَوْهُ عَارِضًا مُسْتَقْبِلَ أَوْدِيَتِهِمْ إِلَى رِيحٌ فِيهَا عَذَابٌ أَلِيمٌ}
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ (yomgʻir keltiradigan) bulutni koʻrsalar, yuzlari oʻzgarar, kirar va chiqar, u yoqqa borib, bu yoqqa qaytar edilar. Bu holat u zotdan koʻtarilgach, bu haqda u zotga aytilsa: «Alloh aytganidek boʻlishidan xotirjam boʻlmadim», dedilar: {Bas, qachonki uni vodiylariga yuzlangan bulut holida koʻrishganda} — {ichida alamli azob boʻlgan shamoldir}gacha.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ (ёмғир келтирадиган) булутни кўрсалар, юзлари ўзгарар, кирар ва чиқар, у ёққа бориб, бу ёққа қайтар эдилар. Бу ҳолат у зотдан кўтарилгач, бу ҳақда у зотга айтилса: «Аллоҳ айтганидек бўлишидан хотиржам бўлмадим», дедилар: {Бас, қачонки уни водийларига юзланган булут ҳолида кўришганда} — {ичида аламли азоб бўлган шамолдир}гача.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعَ صَوْتَ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ وَهُوَ يَقْرَأُ فَقَالَ لَقَدْ أُوتِيَ أَبُو مُوسَى مِنْ مَزَامِيرِ آلِ دَاوُدَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Abu Muso Ashʼariyning qiroat qilayotgan ovozini eshitib: «Abu Musoga Dovud oilasining nagʻmalaridan berilibdi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Абу Мусо Ашъарийнинг қироат қилаётган овозини эшитиб: «Абу Мусога Довуд оиласининг нағмаларидан берилибди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ عَطَاءٍ الْخُرَاسَانِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَسَأَلَهَا رَجُلٌ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْفَعُ صَوْتَهُ مِنْ اللَّيْلِ إِذَا قَرَأَ قَالَتْ نَعَمْ رُبَّمَا رَفَعَ وَرُبَّمَا خَفَضَ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الدِّينِ سَعَةً قَالَ فَهَلْ كَانَ يُوتِرُ مِنْ أَوَّلِ اللَّيْلِ قَالَتْ نَعَمْ رُبَّمَا أَوْتَرَ مِنْ أَوَّلِ اللَّيْلِ وَرُبَّمَا أَوْتَرَ مِنْ آخِرِهِ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الدِّينِ سَعَةً
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi undan: «Rasululloh ﷺ kechasi (Qurʼon) oʻqiganlarida ovozlarini koʻtarar edilarmi?» deb soʻradi. U: «Ha, baʼzan koʻtarar, baʼzan pasaytirar edilar», dedi. U: «Dinda kenglik qilgan Allohga hamd boʻlsin», dedi. Soʻng u: «U zot kechaning avvalida vitr qilar edilarmi?» dedi. U: «Ha, baʼzan kechaning avvalida vitr qilar, baʼzan uning oxirida vitr qilar edilar», dedi. U: «Dinda kenglik qilgan Allohga hamd boʻlsin», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир киши ундан: «Расулуллоҳ ﷺ кечаси (Қуръон) ўқиганларида овозларини кўтарар эдиларми?» деб сўради. У: «Ҳа, баъзан кўтарар, баъзан пасайтирар эдилар», деди. У: «Динда кенглик қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», деди. Сўнг у: «У зот кечанинг аввалида витр қилар эдиларми?» деди. У: «Ҳа, баъзан кечанинг аввалида витр қилар, баъзан унинг охирида витр қилар эдилар», деди. У: «Динда кенглик қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً فَإِذَا فَجَرَ الْفَجْرُ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ اتَّكَأَ عَلَى شِقِّهِ الْأَيْمَنِ حَتَّى يَأْتِيَهُ الْمُؤَذِّنُ يُؤْذِنُهُ لِلصَّلَاةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi oʻn bir rakat namoz oʻqir edilar. Tong otgach, ikki rakat yengil (namoz) oʻqir, soʻng muazzin kelib namozga chaqirmaguncha oʻng yonlari bilan yonboshlab yotar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси ўн бир ракат намоз ўқир эдилар. Тонг отгач, икки ракат енгил (намоз) ўқир, сўнг муаззин келиб намозга чақирмагунча ўнг ёнлари билан ёнбошлаб ётар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الْحَسَنِ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعْدُ بْنُ هِشَامٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَائِشَةَ تَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوتِرُ بِتِسْعِ رَكَعَاتٍ وَرَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ فَلَمَّا ضَعُفَ أَوْتَرَ بِسَبْعٍ وَرَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى أَنَّ سَعْدَ بْنَ هِشَامِ بْنِ عَامِرٍ وَكَانَ جَارًا لَهُ أَخْبَرَهُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَأَنَّهُ دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرَتْ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي تِسْعَ رَكَعَاتٍ لَا يَقْعُدُ فِيهِنَّ إِلَّا عِنْدَ الثَّامِنَةِ فَيَحْمَدُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَيَذْكُرُهُ وَيَدْعُو ثُمَّ يَنْهَضُ وَلَا يُسَلِّمُ ثُمَّ يُصَلِّي التَّاسِعَةَ فَيَقْعُدُ يَحْمَدُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَيَذْكُرُهُ وَيَدْعُو ثُمَّ يُسَلِّمُ تَسْلِيمًا يُسْمِعُنَا ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ قَاعِدٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ toʻqqiz rakat va oʻtirgan holda ikki rakat bilan vitr qilar edilar. Kuchsizlanganlarida esa yetti rakat va oʻtirgan holda ikki rakat bilan vitr qildilar», dedi. Boshqa bir rivoyatda hadis zikr qilinib, unda Saʼd ibn Hishom Oishaning huzuriga kirgani (aytiladi). Oisha Nabiy ﷺ haqida zikr qildiki, u zot toʻqqiz rakat oʻqir, ularda faqat sakkizinchisidagina oʻtirar, Alloh azza va jallaga hamd aytar, Uni zikr qilar va duo qilar, soʻng salom bermay turar, keyin toʻqqizinchisini oʻqir va oʻtirib, Alloh azza va jallaga hamd aytar, Uni zikr qilar va duo qilar, soʻng bizga eshittirib salom berar, keyin oʻtirgan holda ikki rakat oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ тўққиз ракат ва ўтирган ҳолда икки ракат билан витр қилар эдилар. Кучсизланганларида эса етти ракат ва ўтирган ҳолда икки ракат билан витр қилдилар», деди. Бошқа бир ривоятда ҳадис зикр қилиниб, унда Саъд ибн Ҳишом Оишанинг ҳузурига киргани (айтилади). Оиша Набий ﷺ ҳақида зикр қилдики, у зот тўққиз ракат ўқир, уларда фақат саккизинчисидагина ўтирар, Аллоҳ азза ва жаллага ҳамд айтар, Уни зикр қилар ва дуо қилар, сўнг салом бермай турар, кейин тўққизинчисини ўқир ва ўтириб, Аллоҳ азза ва жаллага ҳамд айтар, Уни зикр қилар ва дуо қилар, сўнг бизга эшиттириб салом берар, кейин ўтирган ҳолда икки ракат ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُعَاذَةَ الْعَدَوِيَّةِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي صَلَاةَ الضُّحَى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ وَيَزِيدُ مَا شَاءَ اللَّهُحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا رَبَاحٌ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَتْنِي مُعَاذَةُ الْعَدَوِيَّةُ فَذَكَرَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ zuho namozini toʻrt rakat oʻqir va Alloh xohlaganicha ziyoda qilar edilar. Boshqa bir rivoyatda ham shu zikr qilindi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ зуҳо намозини тўрт ракат ўқир ва Аллоҳ хоҳлаганича зиёда қилар эдилар. Бошқа бир ривоятда ҳам шу зикр қилинди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا سَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُبْحَةَ الضُّحَى قَالَ وَقَالَتْ عَائِشَةُ لَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتْرُكُ الْعَمَلَ وَإِنَّهُ لَيُحِبُّ أَنْ يَعْمَلَهُ مَخَافَةَ أَنْ يَسْتَنَّ بِهِ النَّاسُ فَيُفْرَضَ عَلَيْهِمْ قَالَتْ وَكَانَ يُحِبُّ مَا خَفَّ عَلَى النَّاسِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zuho namozini oʻqimadilar. (Rovi) aytdi: Yana Oisha aytdi: «Rasululloh ﷺ bir amalni qilishni yaxshi koʻrsalar ham, odamlar unga ergashib, u ularga farz qilib qoʻyilishidan qoʻrqib, uni tark qilar edilar». U aytdi: «U zot odamlarga yengil boʻlgan narsani yaxshi koʻrar edilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ зуҳо намозини ўқимадилар. (Рови) айтди: Яна Оиша айтди: «Расулуллоҳ ﷺ бир амални қилишни яхши кўрсалар ҳам, одамлар унга эргашиб, у уларга фарз қилиб қўйилишидан қўрқиб, уни тарк қилар эдилар». У айтди: «У зот одамларга енгил бўлган нарсани яхши кўрар эдилар».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَسَفَتْ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِالنَّاسِ فَأَطَالَ الْقِرَاءَةَ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَأَطَالَ الْقِرَاءَةَ وَهِيَ دُونَ قِرَاءَتِهِ الْأُولَى ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ وَهُوَ دُونَ رُكُوعِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ قَامَ فَصَنَعَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَا يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ وَلَكِنَّهُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَافْزَعُوا لِلصَّلَاةِحَدَّثَنَا مَعْمَرٌ قَالَ وَأَخْبَرَنِي هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَ هَذَا وَزَادَ قَالَ فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَتَصَدَّقُوا وَصَلُّوا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonlarida quyosh tutildi. Shunda Rasululloh ﷺ turib, odamlarga namoz oʻqidilar; uzun qiroat qildilar, soʻng rukuʼga egilib, rukuʼni uzaytirdilar, soʻng boshlarini koʻtarib, birinchisidan qisqaroq uzun qiroat qildilar. Soʻng rukuʼga egilib, birinchi rukuʼlaridan qisqaroq uzoq rukuʼ qildilar, soʻng boshlarini koʻtarib, ikki marta sajda qildilar. Soʻng turib, ikkinchi rakatda ham xuddi shunday qildilar. Soʻng namozdan chiqib: «Albatta, quyosh va oy biror kishining oʻlimi yoki hayoti uchun tutilmaydi; balki ular Alloh azza va jallaning oyatlaridan ikki oyatdir. Bas, buni koʻrsangiz, namozga shoshilinglar», dedilar. Boshqa bir rivoyatda ham shunga oʻxshashi (keltirilib), unda: «Buni koʻrsangiz, sadaqa qilinglar va namoz oʻqinglar», deb ziyoda qilindi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонларида қуёш тутилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ туриб, одамларга намоз ўқидилар; узун қироат қилдилар, сўнг рукуъга эгилиб, рукуъни узайтирдилар, сўнг бошларини кўтариб, биринчисидан қисқароқ узун қироат қилдилар. Сўнг рукуъга эгилиб, биринчи рукуъларидан қисқароқ узоқ рукуъ қилдилар, сўнг бошларини кўтариб, икки марта сажда қилдилар. Сўнг туриб, иккинчи ракатда ҳам худди шундай қилдилар. Сўнг намоздан чиқиб: «Албатта, қуёш ва ой бирор кишининг ўлими ёки ҳаёти учун тутилмайди; балки улар Аллоҳ азза ва жалланинг оятларидан икки оятдир. Бас, буни кўрсангиз, намозга шошилинглар», дедилар. Бошқа бир ривоятда ҳам шунга ўхшаши (келтирилиб), унда: «Буни кўрсангиз, садақа қилинглар ва намоз ўқинглар», деб зиёда қилинди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا أَخْبَرَتْعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْهَا أَنَّهُمَا شَرَعَا جَمِيعًا وَهُمَا جُنُبٌ فِي إِنَاءٍ وَاحِدٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺ va oʻzi haqida xabar berdi: ikkovlari junub holda bir idishdan birga (gʻusl qilishga) kirishar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺ ва ўзи ҳақида хабар берди: икковлари жунуб ҳолда бир идишдан бирга (ғусл қилишга) киришар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُلِقَتْ الْمَلَائِكَةُ مِنْ نُورٍ وَخُلِقَ الْجَانُّ مِنْ مَارِجٍ مِنْ نَارٍ وَخُلِقَ آدَمُ عَلَيْهِ السَّلَام مِمَّا وُصِفَ لَكُمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Farishtalar nurdan yaratildi, jinlar (Jonn) olovning yalqinidan yaratildi, Odam esa sizlarga vasf qilingan narsadan (loydan) yaratildi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фаришталар нурдан яратилди, жинлар (Жонн) оловнинг ялқинидан яратилди, Одам эса сизларга васф қилинган нарсадан (лойдан) яратилди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَابْنُ بَكْرٍ قَالَا أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ وَحَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ الْمُعْتَكِفِ وَكَيْفَ سُنَّتُهُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُمَاأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَعْتَكِفُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Alloh azza va jalla u zotni vafot ettirgunicha Ramazon oyining oxirgi oʻn kunligida eʼtikof qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Аллоҳ азза ва жалла у зотни вафот эттиргунича Рамазон ойининг охирги ўн кунлигида эътикоф қилар эдилар.