حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حِطَّانَ أَنَّ عَائِشَةَ حَدَّثَتْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكُنْ يَتْرُكُ فِي بَيْتِهِ شَيْئًا فِيهِ تَصْلِيبٌ إِلَّا قَضَبَهُ
(Oisha (roziyallohu anho) aytdilar:) Paygʻambar ﷺ uylarida ichida xochlar (salb belgilari) boʻlgan biror narsani — uni sindirib (yoʻq qilib) tashlamasdan — qoldirmas edilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар:) Пайғамбар ﷺ уйларида ичида хочлар (салб белгилари) бўлган бирор нарсани — уни синдириб (йўқ қилиб) ташламасдан — қолдирмас эдилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنِ الْمِقْدَامِ عَنْ أَبِيهِ قَالَقُلْتُ لِعَائِشَةَ يَا أُمَّهْ بِأَيِّ شَيْءٍ كَانَ يَبْدَأُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ عَلَيْكِ بَيْتَكِ وَبِأَيِّ شَيْءٍ كَانَ يَخْتِمُ قَالَتْ كَانَ يَبْدَأُ بِالسِّوَاكِ وَيَخْتِمُ بِرَكْعَتَيْ الْفَجْرِ
Miqdomning otasi aytdi: Men Oishaga: «Ey ona! Nabiy ﷺ uyingizga kirganlarida avval nima bilan boshlar edilar va nima bilan tugatar edilar?» dedim. U: «Misvok bilan boshlar, bomdodning ikki rakati bilan tugatar edilar», dedi.Миқдомнинг отаси айтди: Мен Оишага: «Эй она! Набий ﷺ уйингизга кирганларида аввал нима билан бошлар эдилар ва нима билан тугатар эдилар?» дедим. У: «Мисвок билан бошлар, бомдоднинг икки ракати билан тугатар эдилар», деди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدِرْعُهُ مَرْهُونَةٌ بِثَلَاثِينَ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ vafot etganida, uning (temir) sovuti oʻttiz soʼ arpaga garovga qoʻyilgan edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ вафот этганида, унинг (темир) совути ўттиз сў арпага гаровга қўйилган эди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ مَخْلَدِ بْنِ خُفَافٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى أَنَّ الْخَرَاجَ بِالضَّمَانِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Daromad (mol uchun) javobgarlik evaziga boʻladi», deb hukm qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Даромад (мол учун) жавобгарлик эвазига бўлади», деб ҳукм қилдилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِي ثُمَّ أَشَارَ إِلَى الْقَمَرِ فَقَالَ يَا عَائِشَةُ اسْتَعِيذِي بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ هَذَا فَإِنَّ هَذَا هُوَ الْغَاسِقُ إِذَا وَقَبَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qoʻlimdan ushladilar, soʻng oyga ishora qilib: «Ey Oisha, mana shuning yomonligidan Allohga panoh tila. Chunki mana shu — {qorongʻulik chiqqan vaqtidagi tun}dir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қўлимдан ушладилар, сўнг ойга ишора қилиб: «Эй Оиша, мана шунинг ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тила. Чунки мана шу — {қоронғулик чиққан вақтидаги тун}дир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَفَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَبْدِ بْنِ زَمْعَةَ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ ثُمَّ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَوْدَةَ بِنْتَ زَمْعَةَ أَنْ تَحْتَجِبَ مِنْهُ لِمَا رَأَى مِنْ شَبَهِهِ بِعُتْبَةَ فَمَا رَآهَا حَتَّى لَقِيَ اللَّهَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Abd ibn Zamʼaga: «Bola — toʻshak (egasi)niki, zinokorga esa — tosh», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ Savda bint Zamʼaga undan (oʻzini) toʻsishni buyurdilar — uning Utbaga oʻxshashligini koʻrganlari uchun. Bas, u (bola) Alloh taologa yoʻliqquncha uni koʻrmadi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Абд ибн Замъага: «Бола — тўшак (эгаси)ники, зинокорга эса — тош», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ Савда бинт Замъага ундан (ўзини) тўсишни буюрдилар — унинг Утбага ўхшашлигини кўрганлари учун. Бас, у (бола) Аллоҳ таолога йўлиққунча уни кўрмади.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ قَالَ قُلْتُ كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الرَّكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ فَقَالَتْ كَانَ يَقْرَأُ فِيهِمَا وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ قَامَ فَرَكَعَ
Alqama ibn Vaqqos al-Laysiy aytdi: Men Oishadan soʻrab: «Rasululloh ﷺ oʻtirgan holda ikki rakatni qanday oʻqir edilar?» dedim. U: «U zot ularda oʻtirgan holda qiroat qilar, rukuʼga bormoqchi boʻlganlarida turib rukuʼ qilar edilar», dedi.Алқама ибн Ваққос ал-Лайсий айтди: Мен Оишадан сўраб: «Расулуллоҳ ﷺ ўтирган ҳолда икки ракатни қандай ўқир эдилар?» дедим. У: «У зот уларда ўтирган ҳолда қироат қилар, рукуъга бормоқчи бўлганларида туриб рукуъ қилар эдилар», деди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُ وَهُوَ جُنُبٌ قَالَتْ نَعَمْ وَلَكِنَّهُ كَانَ لَا يَنَامُ حَتَّى يَغْسِلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ
Abu Salama aytdi: Men Oishadan: «Rasululloh ﷺ janobatli holda uxlarmidilar?» deb soʻradim. U: «Ha, lekin u zot avratlarini yuvib, namozdagi kabi tahorat olmagunlaricha uxlamas edilar», dedi.Абу Салама айтди: Мен Оишадан: «Расулуллоҳ ﷺ жанобатли ҳолда ухлармидилар?» деб сўрадим. У: «Ҳа, лекин у зот авратларини ювиб, намоздаги каби таҳорат олмагунларича ухламас эдилар», деди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَقَدْ كَانَ يَأْتِي عَلَى آلِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ مَا يُرَى فِي بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِهِ الدُّخَانُ قَالَ قُلْتُ يَا أُمَّهْ فَمَا كَانَ طَعَامُهُمْ قَالَتْ الْأَسْوَدَانِ الْمَاءُ وَالتَّمْرُ غَيْرَ أَنَّهُ كَانَ لَهُ جِيرَانُ صِدْقٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَكَانَتْ لَهُمْ رَبَائِبُ فَكَانُوا يَبْعَثُونَ إِلَيْهِ مِنْ أَلْبَانِهَا
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «Muhammad ﷺ oilasiga shunday oy kelardiki, uning uylaridan birortasida tutun koʻrinmasdi». Men: «Ey ona, ularning taomi nima edi?» dedim. U: «Ikki qora narsa — suv va xurmo edi. Faqat u zotning ansorlardan samimiy qoʻshnilari bor edi, ularning sut beradigan (jonivorlari) bor edi va ular u zotga sutlaridan yuborib turishardi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Муҳаммад ﷺ оиласига шундай ой келардики, унинг уйларидан бирортасида тутун кўринмасди». Мен: «Эй она, уларнинг таоми нима эди?» дедим. У: «Икки қора нарса — сув ва хурмо эди. Фақат у зотнинг ансорлардан самимий қўшнилари бор эди, уларнинг сут берадиган (жониворлари) бор эди ва улар у зотга сутларидан юбориб туришарди», деди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ زَيْنَبَ بِنْتَ جَحْشٍ اسْتُحِيضَتْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْغُسْلِ لِكُلِّ صَلَاةٍ فَإِنْ كَانَتْ لَتَدْخُلُ الْمِرْكَنَ مَمْلُوءًا مَاءً فَتَغْتَمِسُ فِيهِ ثُمَّ تَخْرُجُ مِنْهُ وَإِنَّ الدَّمَ لَغَالِبُهُ فَتَخْرُجُ فَتُصَلِّي
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ zamonlarida Zaynab bint Jahsh istihoza koʻrdi. Rasululloh ﷺ unga har namoz uchun gʻusl qilishni buyurdilar. U suvga toʻla togʻoraga tushib, unga shoʻngʻir, soʻng undan chiqar edi; qon esa (suvdan) gʻolib kelardi. Shundan keyin u chiqib namoz oʻqirdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ замонларида Зайнаб бинт Жаҳш истиҳоза кўрди. Расулуллоҳ ﷺ унга ҳар намоз учун ғусл қилишни буюрдилар. У сувга тўла тоғорага тушиб, унга шўнғир, сўнг ундан чиқар эди; қон эса (сувдан) ғолиб келарди. Шундан кейин у чиқиб намоз ўқирди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكُنْتُ أُطَيِّبُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ يُحْرِمُ وَحِينَ يَحِلُّ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men Rasululloh ﷺni ehromga kirganlarida ham, ehromdan chiqqanlarida ham xushboʻylar edim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺни эҳромга кирганларида ҳам, эҳромдан чиққанларида ҳам хушбўйлар эдим.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ يَعْنِي ابْنَ حُسَيْنٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأُهْدِيَتْ لِحَفْصَةَ شَاةٌ وَنَحْنُ صَائِمَتَانِ فَأَفْطَرَتْنِي وَكَانَتْ ابْنَةُ أَبِيهَا فَدَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْنَا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ أَبْدِلَا يَوْمًا مَكَانَهُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Hafsaga bir qoʻy hadya qilindi, biz ikkalamiz roʻzador edik. U meni roʻzamdan chiqardi — u otasining qizi edi. Soʻng huzurimizga Rasululloh ﷺ kirdilar, biz buni u zotga aytdik. U zot: «Uning oʻrniga bir kunni almashtiringlar (qazosini tutinglar)», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Ҳафсага бир қўй ҳадя қилинди, биз иккаламиз рўзадор эдик. У мени рўзамдан чиқарди — у отасининг қизи эди. Сўнг ҳузуримизга Расулуллоҳ ﷺ кирдилар, биз буни у зотга айтдик. У зот: «Унинг ўрнига бир кунни алмаштиринглар (қазосини тутинглар)», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَسَأَلَتْهَا امْرَأَةٌ يَهُودِيَّةٌ فَأَعْطَتْهَا فَقَالَتْ لَهَا أَعَاذَكِ اللَّهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ فَأَنْكَرَتْ عَائِشَةُ ذَلِكَ فَلَمَّا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَهُ فَقَالَ لَا قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِنَّهُ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي قُبُورِكُمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir yahudiy ayol undan (biror narsa) soʻradi, u esa unga berdi. Ayol unga: «Alloh seni qabr azobidan asrasin», dedi. Oisha buni inkor qildi. Nabiy ﷺni koʻrganida, buni u zotga aytdi, u zot: «Yoʻq», dedilar. Oisha aytdi: Soʻng shundan keyin Rasululloh ﷺ bizga: «Menga, sizlar qabringizda imtihon qilinasizlar, deb vahiy qilindi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир яҳудий аёл ундан (бирор нарса) сўради, у эса унга берди. Аёл унга: «Аллоҳ сени қабр азобидан асрасин», деди. Оиша буни инкор қилди. Набий ﷺни кўрганида, буни у зотга айтди, у зот: «Йўқ», дедилар. Оиша айтди: Сўнг шундан кейин Расулуллоҳ ﷺ бизга: «Менга, сизлар қабрингизда имтиҳон қилинасизлар, деб ваҳий қилинди», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا يَحْيَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ عَائِشَةَ تَقُولُلَقَدْ فَتَلْتُ قَلَائِدَ هَدْيِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدَيَّ فَبَعَثَ بِهَا وَأَقَامَ فَمَا تَرَكَ شَيْئًا كَانَ يَصْنَعُهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺning qurbonligining qilodalarini oʻz qoʻllarim bilan eshdim. Soʻng u zot uni (Makkaga) yubordilar va oʻzlari (Madinada) qoldilar; qilib yurgan hech bir narsalarini tark etmadilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг қурбонлигининг қилодаларини ўз қўлларим билан эшдим. Сўнг у зот уни (Маккага) юбордилар ва ўзлари (Мадинада) қолдилар; қилиб юрган ҳеч бир нарсаларини тарк этмадилар».
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نِيَارٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِظَبْيَةٍ فِيهَا خَرَزٌ فَقَسَمَهُ بَيْنَ الْحُرَّةِ وَالْأَمَةِ سَوَاءً
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga ichida munchoqlar boʻlgan bir hamyon keltirildi. U zot uni ozod ayol bilan choʻri oʻrtasida barobar taqsimlab berdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга ичида мунчоқлар бўлган бир ҳамён келтирилди. У зот уни озод аёл билан чўри ўртасида баробар тақсимлаб бердилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا سَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُبْحَةَ الضُّحَى قَطُّ وَإِنِّي لَأُسَبِّحُهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zuho namozini hech qachon oʻqimadilar, lekin men uni oʻqiyman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ зуҳо намозини ҳеч қачон ўқимадилар, лекин мен уни ўқийман.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَّةُ فَاسِقَةٌ وَالْعَقْرَبُ فَاسِقَةٌ وَالْغُرَابُ فَاسِقٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ilon fosiqdir, chayon fosiqdir, qargʻa fosiqdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Илон фосиқдир, чаён фосиқдир, қарға фосиқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى أَنَّ أَبَا بَكْرِ بْنَ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَهُ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا زَالَ جِبْرِيلُ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jibril menga qoʻshni haqida shu qadar (koʻp) vasiyat qilaverdiki, men: ‹U (qoʻshnini) merosxoʻr qilib qoʻysa kerak› deb oʻylab qoldim», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жибрил менга қўшни ҳақида шу қадар (кўп) васият қилавердики, мен: ‹У (қўшнини) меросхўр қилиб қўйса керак› деб ўйлаб қолдим», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ السِّوَاكَ لَمَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺning: «Albatta, misvok — ogʻiz uchun poklovchi, Robb uchun rozilikdir», deb aytayotganlarini eshitdim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг: «Албатта, мисвок — оғиз учун покловчи, Робб учун розиликдир», деб айтаётганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ مُحَمَّدٍ أَنَّ عَائِشَةَسُئِلَتْ عَنْ الْقِرَاءَةِ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِ فَقَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسِرُّ الْقِرَاءَةَ فِيهِمَا وَذَكَرَتْ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan bomdod namozidan oldingi ikki rakatdagi qiroat haqida soʻralganda, u: «Rasululloh ﷺ ularda qiroatni ichlarida (ovoz chiqarmay) oʻqir edilar», dedi va {Qul yo ayyuhal-kofirun} bilan {Qul huvallohu ahad}ni zikr qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан бомдод намозидан олдинги икки ракатдаги қироат ҳақида сўралганда, у: «Расулуллоҳ ﷺ уларда қироатни ичларида (овоз чиқармай) ўқир эдилар», деди ва {Қул ё айюҳал-кофирун} билан {Қул ҳуваллоҳу аҳад}ни зикр қилди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ مُحَمَّدٍأَنَّ عَائِشَةَ نَزَلَتْ عَلَى أُمِّ طَلْحَةَ الطَّلْحَاتِ فَرَأَتْ بَنَاتِهَا يُصَلِّينَ بِغَيْرِ خُمُرٍ فَقَالَتْ إِنِّي لَأَرَى بَنَاتِكِ قَدْ حِضْنَ أَوْ حَاضَ بَعْضُهُنَّ قَالَتْ أَجَلْ قَالَتْ فَلَا تُصَلِّيَنَّ جَارِيَةٌ مِنْهُنَّ وَقَدْ حَاضَتْ إِلَّا وَعَلَيْهَا خِمَارٌ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيَّ وَعِنْدِي فَتَاةٌ فَأَلْقَى إِلَيَّ حَقْوَهُ فَقَالَ شُقِّيهِ بَيْنَ هَذِهِ وَبَيْنَ الْفَتَاةِ الَّتِي عِنْدَ أُمِّ سَلَمَةَ فَإِنِّي لَا أُرَاهُمَا إِلَّا قَدْ حَاضَتَا أَوْ لَا أُرَاهَا إِلَّا قَدْ حَاضَتْ
Oisha (roziyallohu anho) Ummu Talha at-Talhotning huzuriga tushdi va uning qizlari roʻmolsiz namoz oʻqiyotganini koʻrdi. U: «Men qizlaringni hayz koʻra boshlagan, yoki ularning baʼzilari hayz koʻrgan deb bilaman», dedi. U: «Ha», dedi. Oisha: «Ulardan hayz koʻrgan biror qiz boshida roʻmol boʻlmasa, namoz oʻqimasin. Chunki Rasululloh ﷺ huzurimga kirdilar, yonimda bir qiz bor edi. U zot menga izorlarini tashlab: ‹Buni mana shu bilan Ummu Salamaning oldidagi qiz oʻrtasida boʻlib ber. Chunki men ikkalasini ham hayz koʻrgan deb bilaman› — yoki: ‹men uni hayz koʻrgan deb bilaman› — dedilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) Умму Талҳа ат-Талҳотнинг ҳузурига тушди ва унинг қизлари рўмолсиз намоз ўқиётганини кўрди. У: «Мен қизларингни ҳайз кўра бошлаган, ёки уларнинг баъзилари ҳайз кўрган деб биламан», деди. У: «Ҳа», деди. Оиша: «Улардан ҳайз кўрган бирор қиз бошида рўмол бўлмаса, намоз ўқимасин. Чунки Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга кирдилар, ёнимда бир қиз бор эди. У зот менга изорларини ташлаб: ‹Буни мана шу билан Умму Саламанинг олдидаги қиз ўртасида бўлиб бер. Чунки мен иккаласини ҳам ҳайз кўрган деб биламан› — ёки: ‹мен уни ҳайз кўрган деб биламан› — дедилар», деди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْطَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدَيَّ لِحُرْمِهِ وَطَيَّبْتُهُ بِمِنًى قَبْلَ أَنْ يُفِيضَ
(Oisha (roziyallohu anho) aytdilar:) Men Rasululloh ﷺni ehromlari uchun oʻz qoʻllarim bilan xushboʻyladim (atir surtdim), va Minoda — (u zot) ifoza (tavofiga) borishlaridan oldin — (yana) xushboʻyladim.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар:) Мен Расулуллоҳ ﷺни эҳромлари учун ўз қўлларим билан хушбўйладим (атир суртдим), ва Минода — (у зот) ифоза (тавофига) боришларидан олдин — (яна) хушбўйладим.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْفَقَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَخَرَجْتُ فَإِذَا هُوَ بِالْبَقِيعِ رَافِعٌ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقَالَ لِي أَكُنْتِ تَخَافِينَ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْكِ وَرَسُولُهُ قَالَتْ قُلْتُ ظَنَنْتُ أَنَّكَ أَتَيْتَ بَعْضَ نِسَائِكَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَنْزِلُ لَيْلَةَ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَيَغْفِرُ لِأَكْثَرَ مِنْ عَدَدِ شَعَرِ غَنَمِ كَلْبٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kechasi Rasulullohni ﷺ topa olmadim, shuning uchun chiqib (qarasam), u zot Baqiʼda boshlarini osmonga koʻtargan holda ekanlar. U zot menga: «Alloh va Uning Rasuli senga zulm qilishidan qoʻrqdingmi?» dedilar. Men: «Men sizni baʼzi ayollaringiznikiga bordingiz, deb oʻyladim», dedim. Shunda u zot: «Albatta, Alloh azza va jalla Shaʼbonning oʻrtasidagi kechada dunyo osmoniga tushib, Kalb (qabilasi)ning qoʻylari junining sonidan koʻproq kishini magʻfirat qiladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир кечаси Расулуллоҳни ﷺ топа олмадим, шунинг учун чиқиб (қарасам), у зот Бақиъда бошларини осмонга кўтарган ҳолда эканлар. У зот менга: «Аллоҳ ва Унинг Расули сенга зулм қилишидан қўрқдингми?» дедилар. Мен: «Мен сизни баъзи аёлларингизникига бордингиз, деб ўйладим», дедим. Шунда у зот: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла Шаъбоннинг ўртасидаги кечада дунё осмонига тушиб, Калб (қабиласи)нинг қўйлари жунининг сонидан кўпроқ кишини мағфират қилади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَوَضَّأُ بِقَدْرِ الْمُدِّ وَيَغْتَسِلُ بِقَدْرِ الصَّاعِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir mudd (suv) bilan tahorat qilar va bir soʼ (suv) bilan gʻusl qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир мудд (сув) билан таҳорат қилар ва бир сў (сув) билан ғусл қилар эдилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ لِكُلِّ قَوْمٍ مَادَّةٌ وَإِنَّ مَادَّةَ قُرَيْشٍ مَوَالِيهِمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, har bir qavmning madadi bor. Qurayshning madadi esa ularning mavlolaridir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, ҳар бир қавмнинг мадади бор. Қурайшнинг мадади эса уларнинг мавлоларидир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِنْ الَّذِينَ إِذَا أَحْسَنُوا اسْتَبْشَرُوا وَإِذَا أَسَاءُوا اسْتَغْفَرُوا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohummajʼalniy minallaziyna izo ahsanu-stabsharu va izo asau-stagʻfaru (Ey Alloh, meni yaxshilik qilsalar shodlanadigan, yomonlik qilsalar magʻfirat soʻraydigan kishilardan qilgin)», deb aytar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳуммажъалний миналлазийна изо аҳсану-стабшару ва изо асау-стағфару (Эй Аллоҳ, мени яхшилик қилсалар шодланадиган, ёмонлик қилсалар мағфират сўрайдиган кишилардан қилгин)», деб айтар эдилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا الْجُرَيْرِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي أَرْبَعًا قَبْلَ الظُّهْرِ وَقَالَ يَزِيدُ مَرَّةً رَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِ وَكَانَ يَقُولُ نِعْمَ السُّورَتَانِ هُمَا يَقْرَءُونَهُمَا فِي الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ peshindan oldin toʻrt rakat — Yazid bir marta: «undan keyin ikki rakat», dedi — va bomdoddan oldin ikki rakat oʻqir edilar. U zot: «Bomdoddan oldingi ikki rakatda oʻqiladigan bu ikki sura naqadar yaxshi: {Qul yo ayyuhal-kofirun} va {Qul huvallohu ahad}», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ пешиндан олдин тўрт ракат — Язид бир марта: «ундан кейин икки ракат», деди — ва бомдоддан олдин икки ракат ўқир эдилар. У зот: «Бомдоддан олдинги икки ракатда ўқиладиган бу икки сура нақадар яхши: {Қул ё айюҳал-кофирун} ва {Қул ҳуваллоҳу аҳад}», дер эдилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنِ الْأَعْمَشِ يَعْنِي عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَدْ خَيَّرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَرْنَاهُ فَلَمْ نَعُدَّهُ طَلَاقًاقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَقَطَ مِنْ كِتَابِي أَبُو الضُّحَى
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni ixtiyorli qoʻyib berdilar, biz esa u zotni tanladik. Biz buni taloq deb hisoblamadik. Abu Bakr aytdi: Kitobimdan Abuz-Zuho tushib qolibdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни ихтиёрли қўйиб бердилар, биз эса у зотни танладик. Биз буни талоқ деб ҳисобламадик. Абу Бакр айтди: Китобимдан Абуз-Зуҳо тушиб қолибди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَفْرُكُ الْمَنِيَّ مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺning kiyimlaridan maniyni ishqalab tozalar edim».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг кийимларидан манийни ишқалаб тозалар эдим».
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ البُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا الْتَقَى الْخِتَانَانِ وَجَبَ الْغُسْلُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ikki xatna joyi bir-biriga tegsa, gʻusl vojib boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Икки хатна жойи бир-бирига тегса, ғусл вожиб бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ بْنُ الْحَجَّاجِ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ طَلْحَةَ رَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِي جَارَيْنِ فَإِلَى أَيِّهِمَا أُهْدِي قَالَ إِلَى أَقْرَبِهِمَا مِنْكِ بَابًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men: «Yo Rasululloh, mening ikkita qoʻshnim bor; ulardan qaysi biriga hadya beray?» — dedim. U zot: «Eshigi senga yaqinroq boʻlganiga (ber)», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен: «Ё Расулуллоҳ, менинг иккита қўшним бор; улардан қайси бирига ҳадя берай?» — дедим. У зот: «Эшиги сенга яқинроқ бўлганига (бер)», — дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ خَالِدِ بْنِ أَبِي الصَّلْتِ قَالَكُنَّا عِنْدَ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَذَكَرُوا الرَّجُلَ يَجْلِسُ عَلَى الْخَلَاءِ فَيَسْتَقْبِلُ الْقِبْلَةَ فَكَرِهُوا ذَلِكَ فَحَدَّثَ عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ ذَلِكَ ذُكِرَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَوَقَدْ فَعَلُوهَا حَوِّلِي مَقْعَدِي إِلَى الْقِبْلَةِ
Xolid ibn Abus-Salt aytdi: Biz Umar ibn Abdulazizning huzurida edik. Ular hojatxonada qiblaga yuzlanib oʻtiradigan kishi haqida gapirishdi va buni makruh sanashdi. Shunda u Irok ibn Molikdan, u Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qildiki, bu Nabiy ﷺning huzurlarida zikr qilindi va u zot: «Buni qilibdilarmi? Mening hojat oʻrnimni qiblaga buringlar», dedilar.Холид ибн Абус-Салт айтди: Биз Умар ибн Абдулазизнинг ҳузурида эдик. Улар ҳожатхонада қиблага юзланиб ўтирадиган киши ҳақида гапиришди ва буни макруҳ санашди. Шунда у Ирок ибн Моликдан, у Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилдики, бу Набий ﷺнинг ҳузурларида зикр қилинди ва у зот: «Буни қилибдиларми? Менинг ҳожат ўрнимни қиблага буринглар», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَاهِرُ بِالْقُرْآنِ مَعَ السَّفَرَةِ الْكِرَامِ الْبَرَرَةِ وَالَّذِي يَقْرَؤُهُ وَهُوَ يَشُقُّ عَلَيْهِ لَهُ أَجْرُهُ مَرَّتَيْنِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Qurʼonda mohir boʻlgan kishi sharafli, taqvodor (farishta) elchilar bilan birga boʻladi. Qurʼonni oʻqiydigan, ammo unga (oʻqish) ogʻir keladigan kishiga esa ikki ajr bordir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қуръонда моҳир бўлган киши шарафли, тақводор (фаришта) элчилар билан бирга бўлади. Қуръонни ўқийдиган, аммо унга (ўқиш) оғир келадиган кишига эса икки ажр бордир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ رُومَانَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا يَا عَائِشَةُ لَوْلَا أَنَّ قَوْمَكِ حَدِيثُ عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ لَأَمَرْتُ بِالْبَيْتِ فَهُدِمَ فَأَدْخَلْتُ فِيهِ مَا أُخْرِجَ مِنْهُ وَأَلْزَقْتُهُ بِالْأَرْضِ وَجَعَلْتُ لَهُ بَابَيْنِ بَابًا شَرْقِيًّا وَبَابًا غَرْبِيًّا فَإِنَّهُمْ عَجَزُوا عَنْ بِنَائِهِ فَبَلَغْتُ بِهِ أَسَاسَ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ unga: «Ey Oisha, qavmingning johiliyatdan yaqinda chiqqanligi boʻlmaganida edi, men Baytni buzishga buyurar, undan chiqarib qoʻyilgan narsani unga qoʻshar, uni yer bilan tekislar va unga ikkita eshik — bir sharqiy eshik va bir gʻarbiy eshik qoʻyardim. Chunki ular uni qurishga qodir boʻlmagan edilar. Shunda men uni Ibrohim alayhissalomning poydevoriga yetkazardim», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ унга: «Эй Оиша, қавмингнинг жоҳилиятдан яқинда чиққанлиги бўлмаганида эди, мен Байтни бузишга буюрар, ундан чиқариб қўйилган нарсани унга қўшар, уни ер билан текислар ва унга иккита эшик — бир шарқий эшик ва бир ғарбий эшик қўярдим. Чунки улар уни қуришга қодир бўлмаган эдилар. Шунда мен уни Иброҳим алайҳиссаломнинг пойдеворига етказардим», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَهِيَ أَنْجَالٌ وَغَرْقَدٌ فَاشْتَكَى آلُ أَبِي بَكْرٍ فَاسْتَأْذَنْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي عِيَادَةِ أَبِي فَأَذِنَ لِي فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا أَبَتِ كَيْفَ تَجِدُكَ قَالَ كُلُّ امْرِئٍ مُصَبَّحٌ فِي أَهْلِهِوَالْمَوْتُ أَدْنَى مِنْ شِرَاكِ نَعْلِهِقَالَتْ قُلْتُ هَجَرَ وَاللَّهِ أَبِي ثُمَّ أَتَيْتُ عَامِرَ بْنَ فُهَيْرَةَ فَقُلْتُ أَيْ عَامِرُ كَيْفَ تَجِدُكَ قَالَ وَجَدْتُ الْمَوْتَ قَبْلَ ذَوْقِهِإِنَّ الْجَبَانَ حَتْفُهُ مِنْ فُوقِهِقَالَتْ فَأَتَيْتُ بِلَالًا فَقُلْتُ يَا بِلَالُ كَيْفَ تَجِدُكَ فَقَالَ أَلَا لَيْتَ شِعْرِي هَلْ أَبِيتَنَّ لَيْلَةًبِفَخٍّ وَحَوْلِي إِذْخِرٌ وَجَلِيلُقَالَ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي صَاعِنَا وَبَارِكْ لَنَا فِي مُدِّنَا وَحَبِّبْ إِلَيْنَا الْمَدِينَةَ كَمَا حَبَّبْتَ إِلَيْنَا مَكَّةَ وَانْقُلْ وَبَاءَهَا إِلَى خُمٍّ وَمَهْيَعَةَ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Biz Madinaga keldik, u yer botqoq suvli va gʻarqad (butalari bilan qoplangan) joy edi. Abu Bakrning oilasi kasal boʻlib qoldi. Men Nabiy ﷺdan otamni koʻrgani borishga izn soʻradim, u zot menga izn berdilar. Uning oldiga borib: «Ey ota, oʻzingizni qanday his qilyapsiz?» dedim. U: ‹Har bir kishi oʻz ahli ichida tongni qarshilaydi, holbuki oʻlim uning kavushining tasmasidan ham yaqinroqdir›, dedi. (Oisha) dedi: Men: «Vallohi, otam alahsirayapti», dedim. Soʻng Omir ibn Fuhayraning oldiga borib: «Ey Omir, oʻzingni qanday his qilyapsan?» dedim. U: ‹Men oʻlimni uni totishdan oldin topdim; albatta, qoʻrqoqning halokati oʻz tepasidandir›, dedi. (Oisha) dedi: Soʻng Bilolning oldiga borib: «Ey Bilol, oʻzingni qanday his qilyapsan?» dedim. U: ‹Koshki bilsam edim, atrofimda izxir va jalil (oʻtlari) boʻlgan holda Faxxda bir kecha tunay olarmikanman?› dedi. (Oisha) dedi: Soʻng Rasululloh ﷺning huzurlariga borib, buni u zotga xabar qildim. U zot: «Ey Alloh, soʼimizga barakat ber, muddimizga barakat ber, Madinani bizga Makkani sevdirganingdek sevdir va uning vabosini Xumm va Mahyaaga koʻchir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Биз Мадинага келдик, у ер ботқоқ сувли ва ғарқад (буталари билан қопланган) жой эди. Абу Бакрнинг оиласи касал бўлиб қолди. Мен Набий ﷺдан отамни кўргани боришга изн сўрадим, у зот менга изн бердилар. Унинг олдига бориб: «Эй ота, ўзингизни қандай ҳис қиляпсиз?» дедим. У: ‹Ҳар бир киши ўз аҳли ичида тонгни қаршилайди, ҳолбуки ўлим унинг кавушининг тасмасидан ҳам яқинроқдир›, деди. (Оиша) деди: Мен: «Валлоҳи, отам алаҳсираяпти», дедим. Сўнг Омир ибн Фуҳайранинг олдига бориб: «Эй Омир, ўзингни қандай ҳис қиляпсан?» дедим. У: ‹Мен ўлимни уни тотишдан олдин топдим; албатта, қўрқоқнинг ҳалокати ўз тепасидандир›, деди. (Оиша) деди: Сўнг Билолнинг олдига бориб: «Эй Билол, ўзингни қандай ҳис қиляпсан?» дедим. У: ‹Кошки билсам эдим, атрофимда изхир ва жалил (ўтлари) бўлган ҳолда Фаххда бир кеча тунай олармиканман?› деди. (Оиша) деди: Сўнг Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига бориб, буни у зотга хабар қилдим. У зот: «Эй Аллоҳ, сўимизга баракат бер, муддимизга баракат бер, Мадинани бизга Маккани севдирганингдек севдир ва унинг вабосини Хумм ва Маҳяага кўчир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ بَابَنُوسَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الدَّوَاوِينُ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ثَلَاثَةٌ دِيوَانٌ لَا يَعْبَأُ اللَّهُ بِهِ شَيْئًا وَدِيوَانٌ لَا يَتْرُكُ اللَّهُ مِنْهُ شَيْئًا وَدِيوَانٌ لَا يَغْفِرُهُ اللَّهُ فَأَمَّا الدِّيوَانُ الَّذِي لَا يَغْفِرُهُ اللَّهُ فَالشِّرْكُ بِاللَّهِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ} وَأَمَّا الدِّيوَانُ الَّذِي لَا يَعْبَأُ اللَّهُ بِهِ شَيْئًا فَظُلْمُ الْعَبْدِ نَفْسَهُ فِيمَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَبِّهِ مِنْ صَوْمِ يَوْمٍ تَرَكَهُ أَوْ صَلَاةٍ تَرَكَهَا فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَغْفِرُ ذَلِكَ وَيَتَجَاوَزُ إِنْ شَاءَ وَأَمَّا الدِّيوَانُ الَّذِي لَا يَتْرُكُ اللَّهُ مِنْهُ شَيْئًا فَظُلْمُ الْعِبَادِ بَعْضِهِمْ بَعْضًا الْقِصَاصُ لَا مَحَالَةَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla huzurida devonlar uchtadir: bir devon — Alloh unga hech eʼtibor bermaydi, bir devon — Alloh undan hech narsani tark etmaydi va bir devon — Alloh uni magʻfirat qilmaydi. Alloh magʻfirat qilmaydigan devon — Allohga shirk keltirishdir. Alloh azza va jalla: {Albatta, kim Allohga shirk keltirsa, Alloh unga jannatni harom qilibdi}, dedi. Alloh hech eʼtibor bermaydigan devon — bandaning oʻzi bilan Robbisi orasidagi ishlarda oʻziga zulm qilishi: tark etgan bir kunlik roʻzasi yoki tark etgan namozidir. Albatta, Alloh azza va jalla buni magʻfirat qiladi va xohlasa kechib yuboradi. Alloh undan hech narsani tark etmaydigan devon esa — bandalarning bir-biriga qilgan zulmi: qasos muqarrardir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла ҳузурида девонлар учтадир: бир девон — Аллоҳ унга ҳеч эътибор бермайди, бир девон — Аллоҳ ундан ҳеч нарсани тарк этмайди ва бир девон — Аллоҳ уни мағфират қилмайди. Аллоҳ мағфират қилмайдиган девон — Аллоҳга ширк келтиришдир. Аллоҳ азза ва жалла: {Албатта, ким Аллоҳга ширк келтирса, Аллоҳ унга жаннатни ҳаром қилибди}, деди. Аллоҳ ҳеч эътибор бермайдиган девон — банданинг ўзи билан Роббиси орасидаги ишларда ўзига зулм қилиши: тарк этган бир кунлик рўзаси ёки тарк этган намозидир. Албатта, Аллоҳ азза ва жалла буни мағфират қилади ва хоҳласа кечиб юборади. Аллоҳ ундан ҳеч нарсани тарк этмайдиган девон эса — бандаларнинг бир-бирига қилган зулми: қасос муқаррардир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا مَرِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَا ابْنَتَهُ فَاطِمَةَ فَسَارَّهَا فَبَكَتْ ثُمَّ سَارَّهَا فَضَحِكَتْ فَسَأَلْتُهَا عَنْ ذَلِكَ فَقَالَتْ أَمَّا حَيْثُ بَكَيْتُ فَإِنَّهُ أَخْبَرَنِي أَنَّهُ مَيِّتٌ فَبَكَيْتُ ثُمَّ أَخْبَرَنِي أَنِّي أَوَّلُ أَهْلِهِ لُحُوقًا بِهِ فَضَحِكْتُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ kasal boʻlib qolganlarida, qizlari Fotimani chaqirdilar va unga pichirlab (bir narsa) aytdilar, u yigʻladi. Soʻng yana pichirladilar, u kuldi. Men undan buning sababini soʻradim. U: «Yigʻlaganimga kelsak, u zot menga oʻzlarining vafot etishlarini xabar qildilar, shuning uchun yigʻladim. Soʻng menga, u zotning ahllaridan birinchi boʻlib u zotga qoʻshiladigan kishi men ekanimni xabar qildilar, shuning uchun kuldim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ касал бўлиб қолганларида, қизлари Фотимани чақирдилар ва унга пичирлаб (бир нарса) айтдилар, у йиғлади. Сўнг яна пичирладилар, у кулди. Мен ундан бунинг сабабини сўрадим. У: «Йиғлаганимга келсак, у зот менга ўзларининг вафот этишларини хабар қилдилар, шунинг учун йиғладим. Сўнг менга, у зотнинг аҳлларидан биринчи бўлиб у зотга қўшиладиган киши мен эканимни хабар қилдилар, шунинг учун кулдим», деди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا مَا لَيْسَ مِنْهُ فَهُوَ رَدٌّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bizning bu ishimizda (dinimizda) undan boʻlmagan bir narsani paydo qilsa (yangilik kiritsa), u (narsa) rad etilgandir», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бизнинг бу ишимизда (динимизда) ундан бўлмаган бир нарсани пайдо қилса (янгилик киритса), у (нарса) рад этилгандир», — дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي حَسَّانَ قَالَدَخَلَ رَجُلَانِ مِنْ بَنِي عَامِرٍ عَلَى عَائِشَةَ فَأَخْبَرَاهَا أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الطِّيَرَةُ مِنْ الدَّارِ وَالْمَرْأَةِ وَالْفَرَسِ فَغَضِبَتْ فَطَارَتْ شِقَّةٌ مِنْهَا فِي السَّمَاءِ وَشِقَّةٌ فِي الْأَرْضِ وَقَالَتْ وَالَّذِي أَنْزَلَ الْفُرْقَانَ عَلَى مُحَمَّدٍ مَا قَالَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِنَّمَا قَالَ كَانَ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ يَتَطَيَّرُونَ مِنْ ذَلِكَ
Abu Hasson aytdi: Banu Omirdan ikki kishi Oisha (roziyallohu anho)ning huzuriga kirib, unga Abu Hurayra Nabiy ﷺdan: «Shumlik uy, ayol va otdadir», deb rivoyat qilayotganini xabar qilishdi. Shunda u gʻazablandi — bir boʻlagi osmonga, bir boʻlagi yerga uchdi — va: «Muhammadga Furqonni nozil qilgan Zotga qasamki, Rasululloh ﷺ buni hech qachon aytmaganlar. U zot faqat: ‹Johiliyat ahli bulardan shumlanar edilar›, deganlar», dedi.Абу Ҳассон айтди: Бану Омирдан икки киши Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурига кириб, унга Абу Ҳурайра Набий ﷺдан: «Шумлик уй, аёл ва отдадир», деб ривоят қилаётганини хабар қилишди. Шунда у ғазабланди — бир бўлаги осмонга, бир бўлаги ерга учди — ва: «Муҳаммадга Фурқонни нозил қилган Зотга қасамки, Расулуллоҳ ﷺ буни ҳеч қачон айтмаганлар. У зот фақат: ‹Жоҳилият аҳли булардан шумланар эдилар›, деганлар», деди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ بُرْدٍ عَنْ أُمِّ سَالِمٍ الرَّاسِبِيَّةِ قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, roʻzadorning ogʻzidan chiqadigan hid Alloh nazdida mushk hididan yaxshiroqdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, рўзадорнинг оғзидан чиқадиган ҳид Аллоҳ наздида мушк ҳидидан яхшироқдир», дедилар.