حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ عَنْ أَبَانُ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ قَالَ حَدَّثَتْنِي صَفِيَّةُ بِنْتُ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَغْتَسِلُ بِالصَّاعِ وَيَتَوَضَّأُ بِالْمُدِّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir soʼ (miqdordagi suv) bilan gʻusl qilar, bir mudd (miqdordagi suv) bilan tahorat olar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир сў (миқдордаги сув) билан ғусл қилар, бир мудд (миқдордаги сув) билан таҳорат олар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ لِامْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ تُحِدُّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلَاثٍ إِلَّا عَلَى زَوْجٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan ayolga uch kundan ortiq oʻlik uchun aza tutishi halol emas, eri uchungina (aza tutadi)», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган аёлга уч кундан ортиқ ўлик учун аза тутиши ҳалол эмас, эри учунгина (аза тутади)», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِاللَّيْلِ فَقَالَتْ كَانَ يُصَلِّي ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً يُصَلِّي ثَمَانِ رَكَعَاتٍ ثُمَّ يُوتِرُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ قَامَ فَرَكَعَ وَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ بَيْنَ النِّدَاءِ وَالْإِقَامَةِ مِنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ
Abu Salama aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan Rasululloh ﷺ ning kechasi (oʻqiydigan) namozlari haqida soʻradim. U: «Paygʻambar ﷺ oʻn uch rakaat oʻqirdilar: sakkiz rakaat oʻqib, soʻng vitr oʻqirdilar, soʻng oʻtirgan holda ikki rakaat oʻqirdilar; rukuʼ qilmoqchi boʻlganlarida turib rukuʼ qilardilar. Bomdod namozining azoni bilan iqomati orasida ikki rakaat oʻqirdilar», dedi.Абу Салама айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Расулуллоҳ ﷺ нинг кечаси (ўқийдиган) намозлари ҳақида сўрадим. У: «Пайғамбар ﷺ ўн уч ракаат ўқирдилар: саккиз ракаат ўқиб, сўнг витр ўқирдилар, сўнг ўтирган ҳолда икки ракаат ўқирдилар; рукуъ қилмоқчи бўлганларида туриб рукуъ қилардилар. Бомдод намозининг азони билан иқомати орасида икки ракаат ўқирдилар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَأَبُو عَامِرٍ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ مِنْ السَّنَةِ أَكْثَرَ مِنْ صِيَامِهِ مِنْ شَعْبَانَ فَإِنَّهُ كَانَ يَصُومُ شَعْبَانَ كُلَّهُ وَكَانَ يَقُولُ خُذُوا مِنْ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يَمَلُّ حَتَّى تَمَلُّوا وَإِنَّهُ كَانَ أَحَبُّ الْعَمَلِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا دَاوَمَ عَلَيْهِ وَإِنْ قَلَّ كَانَ إِذَا صَلَّى صَلَاةً دَاوَمَ عَلَيْهَا
Abu Salama aytdi: Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Rasululloh ﷺ yilning (biror oyida) Shaʼbon oyidagi roʻzalaridan koʻproq roʻza tutmas edilar, zero u zot Shaʼbonning hammasida roʻza tutar edilar. U zot: «Amallardan qodir boʻlganingizni olinglar, zero sizlar (ibodatdan) zerikmaguningizcha, Alloh (savob berishdan) toʻxtamaydi», der edilar. Rasululloh ﷺ ga eng suyukli amal — ozgina boʻlsa ham, muntazam qilinadigani edi. U zot biror namozni oʻqisalar, uni muntazam oʻqir edilar.Абу Салама айтди: Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ йилнинг (бирор ойида) Шаъбон ойидаги рўзаларидан кўпроқ рўза тутмас эдилар, зеро у зот Шаъбоннинг ҳаммасида рўза тутар эдилар. У зот: «Амаллардан қодир бўлганингизни олинглар, зеро сизлар (ибодатдан) зерикмагунингизча, Аллоҳ (савоб беришдан) тўхтамайди», дер эдилар. Расулуллоҳ ﷺ га энг суюкли амал — озгина бўлса ҳам, мунтазам қилинадигани эди. У зот бирор намозни ўқисалар, уни мунтазам ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنَّا نُقَلِّدُ الشَّاءَ فَنُرْسِلُ بِهَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَلَالٌ لَمْ يُحْرِمْ مِنْهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Biz qoʻylarning boʻyniga qilada (boʻyinbogʻ) taqib (Makkaga) yuborar edik, Rasululloh ﷺ esa (Madinada) ihromsiz (holatda) qolar, undan (ihromda harom boʻlgan) hech narsa unga harom boʻlmas edi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биз қўйларнинг бўйнига қилада (бўйинбоғ) тақиб (Маккага) юборар эдик, Расулуллоҳ ﷺ эса (Мадинада) иҳромсиз (ҳолатда) қолар, ундан (иҳромда ҳаром бўлган) ҳеч нарса унга ҳаром бўлмас эди».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي الرِّشْكَ عَنْ مُعَاذَةَ قَالَتْسَأَلَتْ امْرَأَةٌ عَائِشَةَ وَأَنَا شَاهِدَةٌ عَنْ وَصْلِ صِيَامِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ لَهَا أَتَعْمَلِينَ كَعَمَلِهِ فَإِنَّهُ قَدْ كَانَ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ وَكَانَ عَمَلُهُ نَافِلَةً لَهُ
Muʼoza (rahimahalloh) aytdi: Men hozir boʻlganimda bir ayol Oisha (roziyallohu anho)dan Rasululloh ﷺ ning visol (uzluksiz) roʻzasi haqida soʻradi. Shunda u ayolga: «Sen u zotning amali kabi amal qila olasanmi? Zero u zotning avvalgi va keyingi gunohlari magʻfirat qilingan, amallari esa u zot uchun nofila edi», dedi.Муъоза (раҳимаҳаллоҳ) айтди: Мен ҳозир бўлганимда бир аёл Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Расулуллоҳ ﷺ нинг висол (узлуксиз) рўзаси ҳақида сўради. Шунда у аёлга: «Сен у зотнинг амали каби амал қила оласанми? Зеро у зотнинг аввалги ва кейинги гуноҳлари мағфират қилинган, амаллари эса у зот учун нофила эди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَتْنِي أُمُّ الْحَسَنِ قَالَ عَبْدُ الصَّمَدِ وَهِيَ جَدَّةُ أَبِي بَكْرٍ الْعَتَكِيِّ عَنْ مُعَاذَةَ قَالَتْسَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ الْحَائِضِ يُصِيبُ ثَوْبَهَا الدَّمُ فَقَالَتْ لَقَدْ كُنْتُ أَحِيضُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَ حِيَضٍ جَمِيعًا لَا أَغْسِلُ لِي ثَوْبًا وَقَالَتْ لَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَعَلَيَّ ثَوْبٌ عَلَيْهِ بَعْضُهُ وَعَلَيَّ بَعْضُهُ وَأَنَا حَائِضٌ نَائِمَةٌ قَرِيبًا مِنْهُ
Muʼoza (rahimahalloh) aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan hayzli ayolning kiyimiga qon tegishi haqida soʻradim. U: «Men Rasululloh ﷺ huzurlarida uch marta hayz koʻrgan boʻlsam ham, oʻzimga bironta kiyim yuvmagan edim», dedi. Va: «Rasululloh ﷺ namoz oʻqir edilar, mening ustimda esa bir kiyim boʻlib, uning bir qismi u zotning ustlarida, bir qismi mening ustimda edi; men esa hayzli holda u zotga yaqin joyda uxlab yotardim», dedi.Муъоза (раҳимаҳаллоҳ) айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ҳайзли аёлнинг кийимига қон тегиши ҳақида сўрадим. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида уч марта ҳайз кўрган бўлсам ҳам, ўзимга биронта кийим ювмаган эдим», деди. Ва: «Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқир эдилар, менинг устимда эса бир кийим бўлиб, унинг бир қисми у зотнинг устларида, бир қисми менинг устимда эди; мен эса ҳайзли ҳолда у зотга яқин жойда ухлаб ётардим», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ يَعْنِي ابْنَ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ دَايَنَ النَّاسَ بِدَيْنٍ يَعْلَمُ اللَّهُ مِنْهُ أَنَّهُ حَرِيصٌ عَلَى أَدَائِهِ كَانَ مَعَهُ مِنْ اللَّهِ عَوْنٌ وَحَافِظٌ وَأَنَا أَلْتَمِسُ ذَلِكَ الْعَوْنَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Kim odamlardan qarz olsa-yu, Alloh uning oʻsha qarzni ado etishga harakat qilishini bilsa, unga Alloh tomonidan yordamchi va saqlovchi boʻladi». Men ham oʻsha yordamni istayman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Ким одамлардан қарз олса-ю, Аллоҳ унинг ўша қарзни адо этишга ҳаракат қилишини билса, унга Аллоҳ томонидан ёрдамчи ва сақловчи бўлади». Мен ҳам ўша ёрдамни истайман.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَتْنِي أُمُّ نَهَارٍ بِنْتُ دِفَاعٍ قَالَتْ حَدَّثَتْنِي آمِنَةُ بِنْتُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهَا شَهِدَتْ عَائِشَةَ فَقَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْعَنُ الْقَاشِرَةَ وَالْمَقْشُورَةَ وَالْوَاشِمَةَ وَالْمُوتَشِمَةَ وَالْوَاصِلَةَ وَالْمُتَّصِلَةَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yuz terisini qirdiruvchi ayolni ham, qiruvchi ayolni ham, badaniga naqsh soldiruvchi ayolni ham, soluvchi ayolni ham, soch ulovchi ayolni ham, soch ulatuvchi ayolni ham laʼnatlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ юз терисини қирдирувчи аёлни ҳам, қирувчи аёлни ҳам, баданига нақш солдирувчи аёлни ҳам, солувчи аёлни ҳам, соч уловчи аёлни ҳам, соч улатувчи аёлни ҳам лаънатлар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا مَالِكٌ يَعْنِي ابْنَ مِغْوَلٍ قَالَ سَأَلْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْأَسْوَدِ عَنْ الطِّيبِ لِلْمُحْرِمِ فَقَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي الْأَسْوَدُ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي مَفْرِقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Goʻyo men Rasululloh ﷺ ning soch ajrab turgan joyidagi atirning yaltirashiga qarab turgandayman, holbuki u zot ihromda edilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Гўё мен Расулуллоҳ ﷺ нинг соч ажраб турган жойидаги атирнинг ялтирашига қараб тургандайман, ҳолбуки у зот иҳромда эдилар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَتْنِي فَاطِمَةُ بِنْتُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَتْ حَدَّثَتْنِي أُمِّي أَنَّهَا قَالَتْسَأَلْتُ عَائِشَةَ وَأَرْسَلَهَا عَمُّهَا فَقَالَ إِنَّ أَحَدَ بَنِيكِ يُقْرِئُكِ السَّلَامَ وَيَسْأَلُكِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ فَإِنَّ النَّاسَ قَدْ شَتَمُوهُ فَقَالَتْ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ لَعَنَهُ فَوَاللَّهِ لَقَدْ كَانَ قَاعِدًا عِنْدَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمُسْنِدٌ ظَهْرَهُ إِلَيَّ وَإِنَّ جِبْرِيلَ لَيُوحِي إِلَيْهِ الْقُرْآنَ وَإِنَّهُ لَيَقُولُ لَهُ اكْتُبْ يَا عُثَيْمُ فَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُنْزِلَهُ تِلْكَ الْمَنْزِلَةَ إِلَّا كَرِيمًا عَلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol aytdi: Meni amakim yuborgan edi, men Oishadan soʻradim. (Amakim:) «Oʻgʻillaringdan biri senga salom aytmoqda va Usmon ibn Affon haqida soʻramoqda, chunki odamlar uni soʻka boshlashdi», degan edi. Shunda u (Oisha) dedi: «Kim uni laʼnatlagan boʻlsa, Alloh uni laʼnatlasin! Vallohi, u Allohning Nabiysi ﷺ huzurlarida oʻtirar edi, Rasululloh ﷺ esa orqalarini menga suyagan holda edilar; Jibril u zotga Qurʼonni vahiy qilar, u zot esa unga: ‹Yoz, ey Usaym!› der edilar. Alloh uni faqat Alloh va Uning Rasuli huzurida karomatli boʻlgani uchungina oʻsha martabaga qoʻygan», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир аёл айтди: Мени амаким юборган эди, мен Оишадан сўрадим. (Амаким:) «Ўғилларингдан бири сенга салом айтмоқда ва Усмон ибн Аффон ҳақида сўрамоқда, чунки одамлар уни сўка бошлашди», деган эди. Шунда у (Оиша) деди: «Ким уни лаънатлаган бўлса, Аллоҳ уни лаънатласин! Валлоҳи, у Аллоҳнинг Набийси ﷺ ҳузурларида ўтирар эди, Расулуллоҳ ﷺ эса орқаларини менга суяган ҳолда эдилар; Жибрил у зотга Қуръонни ваҳий қилар, у зот эса унга: ‹Ёз, эй Усайм!› дер эдилар. Аллоҳ уни фақат Аллоҳ ва Унинг Расули ҳузурида кароматли бўлгани учунгина ўша мартабага қўйган», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ أَكْثَرُ صَلَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا إِلَّا الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَكَانَ أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَيْهِ مَا دَاوَمَ عَلَيْهِ الْإِنْسَانُ وَإِنْ كَانَ يَسِيرًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ ning namozlarining koʻpi — farz namozdan boshqasi — oʻtirgan holda boʻlar edi. Ularga eng suyukli amal — inson ozgina boʻlsa-da doimiy bajaradigan amal edi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ нинг намозларининг кўпи — фарз намоздан бошқаси — ўтирган ҳолда бўлар эди. Уларга энг суюкли амал — инсон озгина бўлса-да доимий бажарадиган амал эди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا زَيْدٌ يَعْنِي ابْنَ مُرَّةَ أَبُو الْمُعَلَّى عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَلَّ مِنْ قَتْلِ الدَّوَابِّ وَالرَّجُلُ مُحْرِمٌ أَنْ يَقْتُلَ الْحَيَّةَ وَالْعَقْرَبَ وَالْكَلْبَ الْعَقُورَ وَالْغُرَابَ الْأَبْقَعَ وَالْحُدَيَّا وَالْفَأْرَةَ وَلَدَغَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَقْرَبٌ فَأَمَرَ بِقَتْلِهَا وَهُوَ مُحْرِمٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kishi ihromda boʻlgan holida ham jonivorlardan ilonni, chayonni, tishlaydigan itni, oq-qora chuvor qargʻani, kalxatni va sichqonni oʻldirishni halol qildilar. Rasulullohni ﷺ chayon chaqqan edi, u zot ihromda boʻla turib uni oʻldirishga buyurdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ киши иҳромда бўлган ҳолида ҳам жониворлардан илонни, чаённи, тишлайдиган итни, оқ-қора чувор қарғани, калхатни ва сичқонни ўлдиришни ҳалол қилдилар. Расулуллоҳни ﷺ чаён чаққан эди, у зот иҳромда бўла туриб уни ўлдиришга буюрдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أُمِّ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ وَطَاعَتِكَ فَقِيلَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ عَفَّانُ فَقَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ إِنَّكَ تُكْثِرُ أَنْ تَقُولَ يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ وَطَاعَتِكَ قَالَ وَمَا يُؤْمِنُنِي وَإِنَّمَا قُلُوبُ الْعِبَادِ بَيْنَ أُصْبُعَيْ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ إِذَا أَرَادَ أَنْ يُقَلِّبَ قَلْبَ عَبْدٍ قَلَّبَهُ قَالَ عَفَّانُ بَيْنَ أُصْبُعَيْنِ مِنْ أَصَابِعِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ koʻp marta: «Yo muqallibal-qulub, sabbit qalbiy alaa diynika va toʼatik (Ey qalblarni agʻdaruvchi Zot, qalbimni Oʻz dining va toatingda sobit qil)», der edilar. Shunda Oisha u zotga: «Siz: ‹Yo muqallibal-qulub, sabbit qalbiy alaa diynika va toʼatik›, deyishni koʻpaytirdingiz», dedi. U zot: «Meni nima omon qiladi? Zero bandalarning qalblari Rahmonning ikki barmogʻi orasidadir; U bir bandaning qalbini agʻdarishni istasa, uni agʻdaradi», dedilar. Affon (oʻz rivoyatida): «Alloh azza va jallaning barmoqlaridan ikkitasi orasida», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кўп марта: «Ё муқаллибал-қулуб, саббит қалбий алаа дийника ва тўатик (Эй қалбларни ағдарувчи Зот, қалбимни Ўз дининг ва тоатингда собит қил)», дер эдилар. Шунда Оиша у зотга: «Сиз: ‹Ё муқаллибал-қулуб, саббит қалбий алаа дийника ва тўатик›, дейишни кўпайтирдингиз», деди. У зот: «Мени нима омон қилади? Зеро бандаларнинг қалблари Раҳмоннинг икки бармоғи орасидадир; У бир банданинг қалбини ағдаришни истаса, уни ағдаради», дедилар. Аффон (ўз ривоятида): «Аллоҳ азза ва жалланинг бармоқларидан иккитаси орасида», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْفَرَعِ مِنْ كُلِّ خَمْسِ شِيَاهٍ شَاةٌ وَأَمَرَنَا أَنْ نَعُقَّ عَنْ الْجَارِيَةِ شَاةً وَعَنْ الْغُلَامِ شَاتَيْنِ
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Rasululloh ﷺ bizga har besh qoʻydan bittasini faraʼ (qilib soʻyishni) buyurdilar va qiz bola uchun bir qoʻy, oʻgʻil bola uchun ikki qoʻy aqiqa qilishimizni buyurdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ бизга ҳар беш қўйдан биттасини фараъ (қилиб сўйишни) буюрдилар ва қиз бола учун бир қўй, ўғил бола учун икки қўй ақиқа қилишимизни буюрдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَيُرَبِّي لِأَحَدِكُمْ التَّمْرَةَ وَاللُّقْمَةَ كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ أَوْ فَصِيلَهُ حَتَّى يَكُونَ مِثْلَ أُحُدٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh biringiz uchun bir dona xurmoni va bir luqmani, biringiz oʻz toychogʻini yoki tuya bolasini boqib katta qilganidek, Uhud (togʻi) kabi boʻlgunicha oʻstiradi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ бирингиз учун бир дона хурмони ва бир луқмани, бирингиз ўз тойчоғини ёки туя боласини боқиб катта қилганидек, Уҳуд (тоғи) каби бўлгунича ўстиради», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا أَبُو حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْهِ ثَوْبٌ بَعْضُهُ عَلَيَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ustlarida bir kiyim boʻlgan holda namoz oʻqidilar, uning bir qismi mening ustimda edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ устларида бир кийим бўлган ҳолда намоз ўқидилар, унинг бир қисми менинг устимда эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْتُ أَلَا تُحَدِّثِينِي عَنْ مَرَضِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ بَلَى ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ صَلَّى النَّاسُ فَقُلْنَا لَا هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ أَصَلَّى النَّاسُ فَقُلْنَا لَا هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ أَصَلَّى النَّاسُ فَقُلْنَا لَا هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَتْ وَالنَّاسُ عُكُوفٌ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُونَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِصَلَاةِ الْعِشَاءِ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ رَجُلًا رَقِيقًا فَقَالَ يَا عُمَرُ صَلِّ بِالنَّاسِ فَقَالَ أَنْتَ أَحَقُّ بِذَلِكَ فَصَلَّى بِهِمْ أَبُو بَكْرٍ تِلْكَ الْأَيَّامَ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَدَ خِفَّةً فَخَرَجَ بَيْنَ رَجُلَيْنِ أَحَدُهُمَا الْعَبَّاسُ لِصَلَاةِ الظُّهْرِ فَلَمَّا رَآهُ
Ubaydulloh ibn Abdulloh aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning huzuriga kirib: «Menga Rasululloh ﷺ ning kasalliklari haqida soʻzlab bermaysizmi?» dedim. U: «Ha», dedi. Rasululloh ﷺ ogʻirlashib qolganlarida: «Odamlar namoz oʻqishdimi?» dedilar. Biz: «Yoʻq, ular sizni kutmoqdalar, yo Rasululloh», dedik. U zot: «Menga togʻorada suv qoʻyinglar», dedilar. Biz shunday qildik, u zot gʻusl qildilar. Soʻng turmoqchi boʻlganlarida hushdan ketdilar, keyin oʻzlariga keldilar-da: «Odamlar namoz oʻqishdimi?» dedilar. Biz: «Yoʻq, ular sizni kutmoqdalar, yo Rasululloh», dedik. U zot: «Menga togʻorada suv qoʻyinglar», dedilar. Biz shunday qildik, u zot gʻusl qildilar. Soʻng turmoqchi boʻlganlarida yana hushdan ketdilar, keyin oʻzlariga keldilar-da: «Odamlar namoz oʻqishdimi?» dedilar. Biz: «Yoʻq, ular sizni kutmoqdalar, yo Rasululloh», dedik. (Oisha) dedi: Odamlar esa masjidda xufton namozi uchun Rasulullohni ﷺ kutib oʻtirardilar. Rasululloh ﷺ Abu Bakrga odamlarga namoz oʻqib berishi uchun odam yubordilar. Abu Bakr yumshoq koʻngil kishi edi, u: «Ey Umar, odamlarga namoz oʻqib ber», dedi. Umar: «Sen bunga haqliroqsan», dedi. Shundan soʻng Abu Bakr oʻsha kunlar odamlarga namoz oʻqib berdi. Keyin Rasululloh ﷺ oʻzlarida yengillik sezib, peshin namozi uchun ikki kishi oʻrtasida suyanib chiqdilar, ulardan biri Abbos edi. Abu Bakr u zotni koʻrganida…Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурига кириб: «Менга Расулуллоҳ ﷺ нинг касалликлари ҳақида сўзлаб бермайсизми?» дедим. У: «Ҳа», деди. Расулуллоҳ ﷺ оғирлашиб қолганларида: «Одамлар намоз ўқишдими?» дедилар. Биз: «Йўқ, улар сизни кутмоқдалар, ё Расулуллоҳ», дедик. У зот: «Менга тоғорада сув қўйинглар», дедилар. Биз шундай қилдик, у зот ғусл қилдилар. Сўнг турмоқчи бўлганларида ҳушдан кетдилар, кейин ўзларига келдилар-да: «Одамлар намоз ўқишдими?» дедилар. Биз: «Йўқ, улар сизни кутмоқдалар, ё Расулуллоҳ», дедик. У зот: «Менга тоғорада сув қўйинглар», дедилар. Биз шундай қилдик, у зот ғусл қилдилар. Сўнг турмоқчи бўлганларида яна ҳушдан кетдилар, кейин ўзларига келдилар-да: «Одамлар намоз ўқишдими?» дедилар. Биз: «Йўқ, улар сизни кутмоқдалар, ё Расулуллоҳ», дедик. (Оиша) деди: Одамлар эса масжидда хуфтон намози учун Расулуллоҳни ﷺ кутиб ўтирардилар. Расулуллоҳ ﷺ Абу Бакрга одамларга намоз ўқиб бериши учун одам юбордилар. Абу Бакр юмшоқ кўнгил киши эди, у: «Эй Умар, одамларга намоз ўқиб бер», деди. Умар: «Сен бунга ҳақлироқсан», деди. Шундан сўнг Абу Бакр ўша кунлар одамларга намоз ўқиб берди. Кейин Расулуллоҳ ﷺ ўзларида енгиллик сезиб, пешин намози учун икки киши ўртасида суяниб чиқдилар, улардан бири Аббос эди. Абу Бакр у зотни кўрганида…
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الْفُرَاتِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الطَّاعُونِ فَأَخْبَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ عَذَابًا يَبْعَثُهُ اللَّهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ فَجَعَلَهُ رَحْمَةً لِلْمُؤْمِنِينَ فَلَيْسَ مِنْ رَجُلٍ يَقَعُ الطَّاعُونُ فَيَمْكُثُ فِي بَيْتِهِ صَابِرًا مُحْتَسِبًا يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا يُصِيبُهُ إِلَّا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ إِلَّا كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ الشَّهِيدِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men Rasululloh ﷺdan toun (vabo) haqida soʻradim. Rasululloh ﷺ menga xabar berdilarki: «U — Alloh xohlagan kishisiga yuboradigan bir azob edi; (soʻng) Alloh uni moʻminlar uchun rahmat qildi. Toun tushganda, oʻz uyida sabr qilib, savobini Allohdan umid qilib, oʻziga Alloh yozganidan boshqa narsa yetmasligini bilgan holda qoladigan har bir kishiga, albatta, shahid ajrining misli (ajr) boʻladi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺдан тоун (вабо) ҳақида сўрадим. Расулуллоҳ ﷺ менга хабар бердиларки: «У — Аллоҳ хоҳлаган кишисига юборадиган бир азоб эди; (сўнг) Аллоҳ уни мўминлар учун раҳмат қилди. Тоун тушганда, ўз уйида сабр қилиб, савобини Аллоҳдан умид қилиб, ўзига Аллоҳ ёзганидан бошқа нарса етмаслигини билган ҳолда қоладиган ҳар бир кишига, албатта, шаҳид ажрининг мисли (ажр) бўлади».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ جَنَابَةٍ تَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ صَبَّ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ يُخَلِّلُ بِأَصَابِعِهِ أُصُولَ الشَّعْرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ janobatdan gʻusl qilmoqchi boʻlganlarida, namozga qilgan tahoratlaridek tahorat qilar, soʻng boshlariga uch marta suv quyar, barmoqlari bilan soch tublarini tarar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жанобатдан ғусл қилмоқчи бўлганларида, намозга қилган таҳоратларидек таҳорат қилар, сўнг бошларига уч марта сув қуяр, бармоқлари билан соч тубларини тарар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا حَرْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَنْصَارِيُّ أَنَّ عَمْرَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ حَدَّثَتْهَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تُقْطَعُ الْيَدُ فِي رُبُعِ دِينَارٍ
Oisha — moʻminlar onasi (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qoʻl chorak dinor (miqdoridagi oʻgʻirlik) uchun kesiladi», dedilar.Оиша — мўминлар онаси (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қўл чорак динор (миқдоридаги ўғирлик) учун кесилади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا حَرْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حِطَّانَ أَنَّ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُ قَالَ أَبِي وَأَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حِطَّانَ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكُنْ يَدَعُ فِي بَيْتِهِ ثَوْبًا فِيهِ تَصْلِيبٌ إِلَّا قَضَبَهُ قَالَ عَبْدُ الصَّمَدِ فِي حَدِيثِهِ قَالَ وَقَدْ كَانَ خَالَطَ ثِيَابَنَا الْحَرِيرُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uylarida ichida xoch (salb) belgisi boʻlgan biror kiyimni — uni kesib tashlamasdan — qoldirmas edilar. Abdussamad oʻz hadisida: «Kiyimlarimizga ipak aralashgan edi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ уйларида ичида хоч (салб) белгиси бўлган бирор кийимни — уни кесиб ташламасдан — қолдирмас эдилар. Абдуссамад ўз ҳадисида: «Кийимларимизга ипак аралашган эди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَرْبٌ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَأَنَّ أَبَا سَلَمَةَ حَدَّثَهُ وَكَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ قَوْمِهِ خُصُومَةٌ فِي أَرْضٍ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهَا فَقَالَتْ يَا أَبَا سَلَمَةَ اجْتَنِبْ الْأَرْضَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ ظَلَمَ قِيدَ شِبْرٍ مِنْ الْأَرْضِ طُوِّقَهُ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Salama uning huzuriga kirib, oʻzi bilan qavmi orasida bir yer xususida nizo borligini aytdi. Shunda u (Oisha): «Ey Abu Salama! Bu yerdan voz kech, zero Rasululloh ﷺ: ‹Kim bir qarichcha yerga zulm qilsa (haqsiz olsa), unga yetti qavat yer (boʻyniga) sirtmoq qilib taqiladi›, — dedilar», — dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Салама унинг ҳузурига кириб, ўзи билан қавми орасида бир ер хусусида низо борлигини айтди. Шунда у (Оиша): «Эй Абу Салама! Бу ердан воз кеч, зеро Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ким бир қаричча ерга зулм қилса (ҳақсиз олса), унга етти қават ер (бўйнига) сиртмоқ қилиб тақилади›, — дедилар», — деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنِي الرَّبِيعُ يَعْنِي ابْنَ حَبِيبٍ الْحَنَفِيَّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الرَّقَاشِيَّ يَقُولُسَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَأَخْرَجَتْ إِلَيَّ جَرَّةً مِنْ وَرَاءِ الْحِجَابِ فَقَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَكْرَهُ مَا يُصْنَعُ فِي هَذِهِ
Abu Said ar-Raqoshiy aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan sopol kuzada (tayyorlangan) nabiz haqida soʻradim. U menga parda ortidan bir kuza chiqarib: «Rasululloh ﷺ mana shunda tayyorlanadigan narsani yoqtirmas edilar», dedi.Абу Саид ар-Рақоший айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан сопол кузада (тайёрланган) набиз ҳақида сўрадим. У менга парда ортидан бир куза чиқариб: «Расулуллоҳ ﷺ мана шунда тайёрланадиган нарсани ёқтирмас эдилар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُنِي وَهُوَ صَائِمٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ roʻzador holda meni oʻpar edilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ рўзадор ҳолда мени ўпар эдилар».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالْمُنْذِرِ بْنِ أَبِي الْمُنْذِرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَظَرَ إِلَى الْقَمَرِ فَقَالَ يَا عَائِشَةُ اسْتَعِيذِي بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ هَذَا فَإِنَّ هَذَا الْغَاسِقُ إِذَا وَقَبَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ oyga qarab: «Ey Oisha, mana shuning yomonligidan Allohga panoh tila. Chunki mana shu — {qorongʻulik chiqqan vaqtidagi tun}dir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ ойга қараб: «Эй Оиша, мана шунинг ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тила. Чунки мана шу — {қоронғулик чиққан вақтидаги тун}дир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ قَالَ حَدَّثَنَا خَارِجَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ مِنْ وَلَدِ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي الرِّجَالِ عَنْ أُمِّهِ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُمْنَعُ نَقْعُ مَاءٍ فِي بِئْرٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Quduqdagi ortiqcha suvni (boshqalardan) man qilinmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қудуқдаги ортиқча сувни (бошқалардан) ман қилинмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو عَنْ زُهَيْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْرُجُ إِلَى الْبَقِيعِ فَيَدْعُو لَهُمْ فَسَأَلَتْهُ عَائِشَةُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَدْعُوَ لَهُمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Baqiʼga chiqib, ular uchun duo qilar edilar. Oisha bu haqda u zotdan soʻradi. U zot: «Men ular uchun duo qilishga buyurilganman», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Бақиъга чиқиб, улар учун дуо қилар эдилар. Оиша бу ҳақда у зотдан сўради. У зот: «Мен улар учун дуо қилишга буюрилганман», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَعَنَ اللَّهُ قَوْمًا اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh oʻz paygʻambarlarining qabrlarini masjidlar qilib olgan qavmni laʼnatlasin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ ўз пайғамбарларининг қабрларини масжидлар қилиб олган қавмни лаънатласин», дедилар.
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ و حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا الْقَوَارِيرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَشْعَثَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ التَّبَتُّلِقَالَ عَبْد اللَّهِ فَحَدَّثَنِيهِ أَبِي فَقَالَ لَمْ أَسْمَعْهُ مِنْ يَحْيَى
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ tabattul (turmush qurmaslik)dan qaytardilar. Abdulloh aytdi: Buni menga otam soʻzlab berdi va: «Men uni Yahyodan eshitmadim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ табаттул (турмуш қурмаслик)дан қайтардилар. Абдуллоҳ айтди: Буни менга отам сўзлаб берди ва: «Мен уни Яҳёдан эшитмадим», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ الْبُرْسَانِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ قَيْسٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَدْخُلْ عَلَيْهَا بَعْدَ صَلَاةِ الْعَصْرِ إِلَّا رَكَعَ عِنْدَهَا رَكْعَتَيْنِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ asr namozidan keyin uning huzuriga kirsalar, albatta uning oldida ikki rakaat namoz oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аср намозидан кейин унинг ҳузурига кирсалар, албатта унинг олдида икки ракаат намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ عَيَّاشٍأَلَيْسَ ذُكِرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُصْبِحُ وَهُوَ جُنُبٌ فَيَغْتَسِلُ وَيَصُومُفَقَالَ سُفْيَانُ حَدَّثَنِيهِ حَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ
Hasan ibn Ayyosh aytdi: «Nabiy ﷺdan, u zot junub holda tongni qarshilab, soʻng gʻusl qilib, roʻza tutar edilar, deb zikr qilinmaganmi?» Shunda Sufyon: «Buni menga Hammod Ibrohimdan, u Asvaddan, u Oisha (roziyallohu anho)dan (rivoyat qilib) soʻzlab berdi», dedi.Ҳасан ибн Айёш айтди: «Набий ﷺдан, у зот жунуб ҳолда тонгни қаршилаб, сўнг ғусл қилиб, рўза тутар эдилар, деб зикр қилинмаганми?» Шунда Суфён: «Буни менга Ҳаммод Иброҳимдан, у Асваддан, у Оиша (розияллоҳу анҳо)дан (ривоят қилиб) сўзлаб берди», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ لَا يَرَوْنَ إِلَّا أَنَّهُ الْحَجُّ فَلَمَّا طَافَ بِالْبَيْتِ وَأَمَرَ أَصْحَابَهُ فَطَافُوا أَمَرَهُمْ فَحَلُّوا قَالَتْ وَكُنْتُ قَدْ حِضْتُ فَوَقَفْتُ الْمَوَاقِفَ كُلَّهَا إِلَّا الطَّوَافَ بِالْبَيْتِ فَقُلْتُ يَرْجِعُونَ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ وَأَرْجِعُ بِحَجَّةٍ قَالَتْ فَأَرْسَلَ مَعِي أَخِي فَلَقِيتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُصْعِدًا مُدْلِجًا عَلَى أَهْلِ الْمَدِينَةِ وَأَنَا مُدْلِجَةٌ عَلَى أَهْلِ مَكَّةَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ va sahobalari faqat hajni koʻzlagan holda chiqdilar. U zot Baytni tavof qilib, sahobalariga ham buyurgach, ular tavof qilishdi; soʻng u zot ularga buyurdilar, ular ihromdan chiqdilar. (Oisha) dedi: Men hayz koʻrgan edim, shu sababli Baytni tavof qilishdan boshqa barcha vuquf joylarida turdim. Men: «Ular bir umra va bir haj bilan qaytadi, men esa bir haj bilan qaytaman», dedim. (Oisha) dedi: Shunda u zot men bilan akamni yubordilar. Men Rasululloh ﷺ ni yuqoriga koʻtarilib, Madina ahli tomon tunda yoʻl olayotgan holda uchratdim, men esa Makka ahli tomon tunda yoʻl olayotgan edim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ ва саҳобалари фақат ҳажни кўзлаган ҳолда чиқдилар. У зот Байтни тавоф қилиб, саҳобаларига ҳам буюргач, улар тавоф қилишди; сўнг у зот уларга буюрдилар, улар иҳромдан чиқдилар. (Оиша) деди: Мен ҳайз кўрган эдим, шу сабабли Байтни тавоф қилишдан бошқа барча вуқуф жойларида турдим. Мен: «Улар бир умра ва бир ҳаж билан қайтади, мен эса бир ҳаж билан қайтаман», дедим. (Оиша) деди: Шунда у зот мен билан акамни юбордилар. Мен Расулуллоҳ ﷺ ни юқорига кўтарилиб, Мадина аҳли томон тунда йўл олаётган ҳолда учратдим, мен эса Макка аҳли томон тунда йўл олаётган эдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا إسْرَائِيلُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَفْتِلُ الْقَلَائِدَ لِهَدْيِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ يَمْكُثُ قَالَتْ وَكَانَ يُهْدِي الْغَنَمَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning hadylari uchun qiladalarni (boʻyinbogʻlarni) eshar edim, soʻng u zot (ihromsiz holda) turaverar edilar. (Oisha) dedi: U zot qoʻy hadiy qilib yuborar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳадйлари учун қиладаларни (бўйинбоғларни) эшар эдим, сўнг у зот (иҳромсиз ҳолда) тураверар эдилар. (Оиша) деди: У зот қўй ҳадий қилиб юборар эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَنَامُ أَوَّلَ اللَّيْلِ وَيُحْيِي آخِرَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ kechaning avvalida uxlab, oxirini ibodat bilan tirik oʻtkazar edilar.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ кечанинг аввалида ухлаб, охирини ибодат билан тирик ўтказар эдилар.»
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا حَسَنٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ gʻusldan soʻng taharat qilmas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ғуслдан сўнг таҳарат қилмас эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا عَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ حَتَّى يَكُونَ آخِرَ صَلَاتِهِ الْوَتْرُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ kechasi namoz oʻqir, namozlarining oxiri vitr boʻlardi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ кечаси намоз ўқир, намозларининг охири витр бўларди».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ تِسْعَ رَكَعَاتٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi toʻqqiz rakaat namoz oʻqirdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси тўққиз ракаат намоз ўқирдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا مُفَضَّلٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَرَجْنَا نُرِيدُ الْحَجَّ فَلَمْ أَطُفْ فَقُلْتُ يَرْجِعُونَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ وَأَرْجِعُ بِحَجَّةٍ قَالَتْ صَفِيَّةُ مَا أُرَانِي إِلَّا حَابِسَتَكُمْ قَالَ عَقْرَى حَلْقَى قَالَ طُفْتِ يَوْمَ النَّحْرِ قَالَتْ نَعَمْ قَالَتْ فَأَمَرَهَا فَنَفَرَتْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Biz hajni koʻzlab chiqdik, men esa tavof qilmadim. Men: «Yo Rasululloh! Ular bir umra va bir haj bilan qaytadi, men esa bir haj bilan qaytaman», dedim. Safiyya: «Men sizlarni faqat ushlab qoladiganga oʻxshayman», dedi. U zot: «Sharmandang qursin! Nahr kuni tavof qilganmiding?» dedilar. U: «Ha», dedi. (Oisha) dedi: Shunda u zot unga buyurdilar, u yoʻlga chiqdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Биз ҳажни кўзлаб чиқдик, мен эса тавоф қилмадим. Мен: «Ё Расулуллоҳ! Улар бир умра ва бир ҳаж билан қайтади, мен эса бир ҳаж билан қайтаман», дедим. Сафийя: «Мен сизларни фақат ушлаб қоладиганга ўхшайман», деди. У зот: «Шарманданг қурсин! Наҳр куни тавоф қилганмидинг?» дедилар. У: «Ҳа», деди. (Оиша) деди: Шунда у зот унга буюрдилар, у йўлга чиқди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا مُفَضَّلٌ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنْذُ نَزَلَتْ عَلَيْهِ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ يُصَلِّي صَلَاةً إِلَّا دَعَا وَقَالَ سُبْحَانَكَ رَبِّي وَبِحَمْدِكَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U zotga {Allohning nusrati va fath kelganda} (oyati) nozil boʻlganidan beri Nabiy ﷺ ni biror namozni, unda duo qilmasdan yoki unda: «Subhonaka robbiy va bihamdik, allohumma-gʻfir liy (Sen poksan, ey Robbim, Senga hamd boʻlsin, ey Allohim, meni magʻfirat qil)», demasdan oʻqiganlarini koʻrmadim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У зотга {Аллоҳнинг нусрати ва фатҳ келганда} (ояти) нозил бўлганидан бери Набий ﷺ ни бирор намозни, унда дуо қилмасдан ёки унда: «Субҳонака роббий ва биҳамдик, аллоҳумма-ғфир лий (Сен поксан, эй Роббим, Сенга ҳамд бўлсин, эй Аллоҳим, мени мағфират қил)», демасдан ўқиганларини кўрмадим.