Oysha bint Abu Bakr as-Siddiq (Ummul-mu'minin)

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَانَ بْنَ مَرْثَدٍ أَوْ مَزْيَدٍ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ تِسْعَ رَكَعَاتٍ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ kechasi toʻqqiz rakaat namoz oʻqir edilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ кечаси тўққиз ракаат намоз ўқир эдилар».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ خَيْثَمَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْإِنِّي لَأَعْلَمُ كَيْفَ كَانَتْ تَلْبِيَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سَمِعْتُهَا بَعْدَ ذَلِكَ لَبَّتْ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺning talbiyalari qanday boʻlganini albatta bilaman», dedi. Soʻng men undan keyin uning talbiya aytganini eshitdim: «Labbayka Allohumma labbayk, labbayka lo shariyka laka labbayk, innal-hamda van-niʼmata laka (Mana men huzuringdaman, ey Allohim, mana men huzuringdaman. Mana men huzuringdaman, Sening sheriging yoʻq, mana men huzuringdaman. Albatta hamd va neʼmat Senikidir)».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг талбиялари қандай бўлганини албатта биламан», деди. Сўнг мен ундан кейин унинг талбия айтганини эшитдим: «Лаббайка Аллоҳумма лаббайк, лаббайка ло шарийка лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака (Мана мен ҳузурингдаман, эй Аллоҳим, мана мен ҳузурингдаман. Мана мен ҳузурингдаман, Сенинг шеригинг йўқ, мана мен ҳузурингдаман. Албатта ҳамд ва неъмат Сеникидир)».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الضُّحَى يُحَدِّثُ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْمِنْ كُلِّ اللَّيْلِ قَدْ أَوْتَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَقَرَّ وِتْرُهُ إِلَى السَّحَرِ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ kechaning har qismida vitr oʻqiganlar, vitrlari esa sahar vaqtiga borib qaror topdi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ кечанинг ҳар қисмида витр ўқиганлар, витрлари эса саҳар вақтига бориб қарор топди».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الضُّحَى يُحَدِّثُ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْلَمَّا أُنْزِلَتْ الْآيَاتُ الْأَوَاخِرُ مِنْ سُورَةِ الْبَقَرَةِ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَرَأَهُنَّ فِي الْمَسْجِدِ فَحَرَّمَ التِّجَارَةَ فِي الْخَمْرِ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Baqara surasining oxirgi oyatlari nozil qilinganida, Rasululloh ﷺ chiqib, ularni masjidda tilovat qildilar va xamr savdosini harom qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бақара сурасининг охирги оятлари нозил қилинганида, Расулуллоҳ ﷺ чиқиб, уларни масжидда тиловат қилдилар ва хамр савдосини ҳаром қилдилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ حَدَّثَنَا الدَّرَاوَرْدِيُّ قَالَ هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ حَدَّثَنِي عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُسْتَقَى لَهُ الْمَاءُ الْعَذْبُ مِنْ بُيُوتِ السُّقْيَا

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uchun Suqyo uylaridan chuchuk suv keltirilar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ учун Суқё уйларидан чучук сув келтирилар эди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلَاثٍ عَنْ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ وَعَنْ الصَّبِيِّ حَتَّى يَحْتَلِمَ وَعَنْ الْمَجْنُونِ حَتَّى يَعْقِلَ وَقَدْ قَالَ حَمَّادٌ وَعَنْ الْمَعْتُوهِ حَتَّى يَعْقِلَ

Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Uch kishidan qalam koʻtarilgan: uxlab yotgandan — toki uygʻongunicha, boladan — toki ehtilom boʻlgunicha va majnundan — toki aqli joyiga kelgunicha», dedilar. Hammod yana: «Va aqli zaifdan — toki aqli joyiga kelgunicha», degan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Уч кишидан қалам кўтарилган: ухлаб ётгандан — токи уйғонгунича, боладан — токи эҳтилом бўлгунича ва мажнундан — токи ақли жойига келгунича», дедилар. Ҳаммод яна: «Ва ақли заифдан — токи ақли жойига келгунича», деган.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سُلَيْمَانُ الْأَعْمَشُ أَخْبَرَنِي عَنْ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَاوِلِينِي الْخُمْرَةَ قَالَتْ إِنِّي حَائِضٌ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ فِي يَدِكِ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Menga xumrani uzat», dedilar. U: «Men hayzdaman», dedi. U zot: «Albatta u sening qoʻlingda emas», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга хумрани узат», дедилар. У: «Мен ҳайздаман», деди. У зот: «Албатта у сенинг қўлингда эмас», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ الْفَضْلِ قَالَ قَالَ الْحَسَنُ قَالَتْ عَائِشَةُيَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ تَذْكُرُونَ أَهْلِيكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ أَمَّا فِي مَوَاطِنَ ثَلَاثَةٍ فَلَا الْكِتَابُ وَالْمِيزَانُ وَالصِّرَاطُ

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «Yo Rasululloh, qiyomat kuni ahlingizni eslaysizmi?» U zot: «Uch joyda esa yoʻq: kitob (amal daftari), mezon va sirot», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Ё Расулуллоҳ, қиёмат куни аҳлингизни эслайсизми?» У зот: «Уч жойда эса йўқ: китоб (амал дафтари), мезон ва сирот», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ الْفَضْلِ قَالَ قَالَ الْحَسَنُ قَالَتْ عَائِشَةُيَا رَسُولَ اللَّهِ {يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَالسَّمَوَاتُ} أَيْنَ النَّاسُ قَالَ إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَحَدٌ مِنْ أُمَّتِي قَبْلَكِ النَّاسُ عَلَى الصِّرَاطِ

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «Yo Rasululloh, {Yer boshqa yerga, osmonlar ham (boshqa osmonlarga) almashtiriladigan kunda} odamlar qayerda boʻladilar?» U zot: «Albatta bu shunday narsaki, ummatimdan sendan oldin buni mendan hech kim soʻramagan. Odamlar sirot ustida boʻladilar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Ё Расулуллоҳ, {Ер бошқа ерга, осмонлар ҳам (бошқа осмонларга) алмаштириладиган кунда} одамлар қаерда бўладилар?» У зот: «Албатта бу шундай нарсаки, умматимдан сендан олдин буни мендан ҳеч ким сўрамаган. Одамлар сирот устида бўладилар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُفَضَّلٍ قَالَ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ نُبِّئْتُ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُصَلِّي فِي شُعُرِنَاقَالَ بِشْرٌ هُوَ الثَّوْبُ الَّذِي يُلْبَسُ تَحْتَ الدِّثَارِ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ bizning shuʼurlarimizda namoz oʻqimas edilar». Bishr aytdi: U — dithor ostidan kiyiladigan kiyimdir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ бизнинг шуъурларимизда намоз ўқимас эдилар». Бишр айтди: У — дитҳор остидан кийиладиган кийимдир.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ عَنْ عَامِرٍ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَظَلُّ صَائِمًا ثُمَّ يُقَبِّلُ مَا شَاءَ مِنْ وَجْهِي حَتَّى يُفْطِرَ

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ roʻzador holda kun oʻtkazar va iftor qilgunlaricha yuzimning xohlagan joyidan oʻpar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ рўзадор ҳолда кун ўтказар ва ифтор қилгунларича юзимнинг хоҳлаган жойидан ўпар эдилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَوَضَّأُ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ مِنْ الْجَنَابَةِ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُدْخِلُ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَيَتَتَبَّعُ أُصُولَ شَعَرِهِ فَإِذَا ظَنَّ أَنْ قَدْ اسْتَبْرَأَ الْبَشَرَةَ كُلَّهَا أَفْرَغَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا ثُمَّ يَغْتَسِلُو قَالَ عُرْوَةُ غَيْرَ أَنَّهُ يَبْدَأُ فَيَغْسِلُ يَدَهُ ثُمَّ فَرْجَهُ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ janobatdan gʻusl qilmoqchi boʻlsalar, namozga tahorat olganlaridek tahorat olar, soʻng qoʻllarini idishga solib, sochlarining tublarini qidirib chiqar, badanlarining hammasiga suv yetganiga ishonch hosil qilsalar, boshlariga uch marta suv quyar, soʻng gʻusl qilar edilar. Urva aytdi: Faqat u zot avval qoʻllarini, soʻng avratlarini yuvishdan boshlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жанобатдан ғусл қилмоқчи бўлсалар, намозга таҳорат олганларидек таҳорат олар, сўнг қўлларини идишга солиб, сочларининг тубларини қидириб чиқар, баданларининг ҳаммасига сув етганига ишонч ҳосил қилсалар, бошларига уч марта сув қуяр, сўнг ғусл қилар эдилар. Урва айтди: Фақат у зот аввал қўлларини, сўнг авратларини ювишдан бошлар эдилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عَامِرٍ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَبِيتُ جُنُبًا فَيَأْتِيهِ بِلَالٌ لِصَلَاةِ الْغَدَاةِ فَيَقُومُ فَيَغْتَسِلُ وَإِنِّي لَأَنْظُرُ إِلَى الْمَاءِ يَنْحَدِرُ فِي جِلْدِهِ وَشَعَرِهِ فَأَسْمَعُ قِرَاءَتَهُ لِصَلَاةِ الْغَدَاةِ ثُمَّ يَظَلُّ صَائِمًاقَالَ مُطَرِّفٌ قُلْتُ لِعَامِرٍ فِي رَمَضَانَ قَالَ سَوَاءٌ عَلَيْكَ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ junub holda tunar edilar. Soʻng Bilol bomdod namoziga u zotni chaqirgani kelar, u zot turib gʻusl qilardilar. Men suvning terilari va sochlaridan oqib tushayotganiga qarab turardim. Soʻng bomdod namozida qiroatlarini eshitardim. Keyin u zot roʻzador holda kun oʻtkazardilar». Mutarrif aytdi: Men Omirga: «Ramazondami?» dedim. U: «Sen uchun barobar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ жунуб ҳолда тунар эдилар. Сўнг Билол бомдод намозига у зотни чақиргани келар, у зот туриб ғусл қилардилар. Мен сувнинг терилари ва сочларидан оқиб тушаётганига қараб турардим. Сўнг бомдод намозида қироатларини эшитардим. Кейин у зот рўзадор ҳолда кун ўтказардилар». Мутарриф айтди: Мен Омирга: «Рамазондами?» дедим. У: «Сен учун баробар», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا مَهْدِيٌّ قَالَ حَدَّثَنَا وَاصِلٌ الْأَحْدَبُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ قَالَرَأَتْنِي عَائِشَةُ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ أَغْسِلُ أَثَرَ جَنَابَةٍ أَصَابَتْ ثَوْبِي فَقَالَتْ مَا هَذَا قُلْتُ جَنَابَةٌ أَصَابَتْ ثَوْبِي فَقَالَتْ لَقَدْ رَأَيْتُنَا وَإِنَّهُ يُصِيبُ ثَوْبَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا يَزِيدُ عَلَى أَنْ يَقُولَ بِهِ هَكَذَاوَوَصَفَهُ مَهْدِيٌّ حَكَّ يَدَهُ عَلَى الْأُخْرَى

Asvad ibn Yazid aytdi: Oisha ummul-muʼminin (roziyallohu anho) meni kiyimimga tekkan janobat izini yuvayotganimni koʻrib: «Bu nima?» dedi. Men: «Kiyimimga tekkan janobat», dedim. U: «Biz shunday qilardik: u Rasululloh ﷺning kiyimlariga ham tegar, u zot esa faqat unga mana bunday qilish bilan kifoyalanardilar», dedi. Mahdiy buni: qoʻlini ikkinchisiga ishqadi, deb sifatladi.Асвад ибн Язид айтди: Оиша уммул-муъминин (розияллоҳу анҳо) мени кийимимга теккан жанобат изини юваётганимни кўриб: «Бу нима?» деди. Мен: «Кийимимга теккан жанобат», дедим. У: «Биз шундай қилардик: у Расулуллоҳ ﷺнинг кийимларига ҳам тегар, у зот эса фақат унга мана бундай қилиш билан кифояланардилар», деди. Маҳдий буни: қўлини иккинчисига ишқади, деб сифатлади.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَعَفَّانُ وَرَوْحٌ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلَاثَةٍ عَنْ الصَّبِيِّ حَتَّى يَحْتَلِمَ وَعَنْ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ وَعَنْ الْمَعْتُوهِ حَتَّى يَعْقِلَ قَالَ عَفَّانُ وَعَنْ الْمَجْنُونِ حَتَّى يَعْقِلَ وَقَدْ قَالَ حَمَّادٌ وَعَنْ الْمَعْتُوهِ حَتَّى يَعْقِلَ وَقَالَ رَوْحٌ وَعَنْ الْمَجْنُونِ حَتَّى يَعْقِلَ

Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Uch kishidan qalam koʻtarilgan: boladan — toki ehtilom boʻlgunicha, uxlab yotgandan — toki uygʻongunicha va aqli zaifdan — toki aqli joyiga kelgunicha», dedilar. Affon: «Va majnundan — toki aqli joyiga kelgunicha», dedi. Hammod esa: «Va aqli zaifdan — toki aqli joyiga kelgunicha», degan. Ravh ham: «Va majnundan — toki aqli joyiga kelgunicha», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Уч кишидан қалам кўтарилган: боладан — токи эҳтилом бўлгунича, ухлаб ётгандан — токи уйғонгунича ва ақли заифдан — токи ақли жойига келгунича», дедилар. Аффон: «Ва мажнундан — токи ақли жойига келгунича», деди. Ҳаммод эса: «Ва ақли заифдан — токи ақли жойига келгунича», деган. Равҳ ҳам: «Ва мажнундан — токи ақли жойига келгунича», деди.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أُمِّ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُهْدِيَتْ لَهُ هَدِيَّةٌ فِيهَا قِلَادَةٌ مِنْ جَزْعٍ فَقَالَ لَأَدْفَعَنَّهَا إِلَى أَحَبِّ أَهْلِي إِلَيَّ فَقَالَتْ النِّسَاءُ ذَهَبَتْ بِهَا ابْنَةُ أَبِي قُحَافَةَ فَدَعَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمَامَةَ بِنْتَ زَيْنَبَ فَعَلَّقَهَا فِي عُنُقِهَا

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga bir hadya keltirildi, unda jazʼ (tosh)dan boʻlgan marjon bor edi. U zot: «Buni albatta ahlimdan menga eng suyuklisiga beraman», dedilar. Ayollar: «Buni Abu Quhofaning qizi olib ketdi», deyishdi. Nabiy ﷺ esa Zaynabning qizi Umomani chaqirib, uni uning boʻyniga taqib qoʻydilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга бир ҳадя келтирилди, унда жазъ (тош)дан бўлган маржон бор эди. У зот: «Буни албатта аҳлимдан менга энг суюклисига бераман», дедилар. Аёллар: «Буни Абу Қуҳофанинг қизи олиб кетди», дейишди. Набий ﷺ эса Зайнабнинг қизи Умомани чақириб, уни унинг бўйнига тақиб қўйдилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْرُجُ إِلَى الصَّلَاةِ وَرَأْسُهُ يَقْطُرُ كَانَ جُنُبًا فَاغْتَسَلَ وَهُوَ يُرِيدُ الصَّوْمَ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺni boshlaridan suv tomib turgan holda namozga chiqayotganlarini koʻrdim. U zot junub boʻlgan va roʻzani iroda qilgan holda gʻusl qilgan edilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺни бошларидан сув томиб турган ҳолда намозга чиқаётганларини кўрдим. У зот жунуб бўлган ва рўзани ирода қилган ҳолда ғусл қилган эдилар».

حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ قَالَ سَأَلْتُ الْأَسْوَدَ بْنَ يَزِيدَ عَمَّا حَدَّثَتْهُ عَائِشَةُعَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كَانَ يَنَامُ أَوَّلَ اللَّيْلِ وَيُحْيِي آخِرَهُ ثُمَّ إِنْ كَانَتْ لَهُ حَاجَةٌ إِلَى أَهْلِهِ قَضَى حَاجَتَهُ ثُمَّ قَامَ قَبْلَ أَنْ يَمَسَّ مَاءً فَإِذَا كَانَ عِنْدَ النِّدَاءِ الْأَوَّلِ قَالَتْ وَثَبَ وَلَا وَاللَّهِ مَا قَالَتْ قَامَ فَأَفَاضَ عَلَيْهِ الْمَاءَ وَلَا وَاللَّهِ مَا قَالَتْ اغْتَسَلَ وَأَنَا أَعْلَمُ بِمَا تُرِيدُ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ جُنُبًا تَوَضَّأَ وُضُوءَ الرَّجُلِ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ صَلَّى الرَّكْعَتَيْنِ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «U zot kechaning avvalida uxlar, oxirini esa (ibodat bilan) tiriltirardilar. Soʻng ahllariga ehtiyojlari boʻlsa, ehtiyojlarini bajo keltirib, soʻng suvga tegmasdan turardilar. Birinchi azon (vaqti) boʻlganda» — (Oisha) «sapchib turardilar» dedi, ‹turdilar› demadi, vallohi! — «soʻng ustlaridan suv quyardilar» — vallohi, ‹gʻusl qildilar› demadi, lekin men u nimani nazarda tutayotganini bilaman — «agar junub boʻlmasalar, kishi namozga tahorat olganidek tahorat olib, soʻng ikki rakʼat oʻqirdilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «У зот кечанинг аввалида ухлар, охирини эса (ибодат билан) тирилтирардилар. Сўнг аҳлларига эҳтиёжлари бўлса, эҳтиёжларини бажо келтириб, сўнг сувга тегмасдан турардилар. Биринчи азон (вақти) бўлганда» — (Оиша) «сапчиб турардилар» деди, ‹турдилар› демади, валлоҳи! — «сўнг устларидан сув қуярдилар» — валлоҳи, ‹ғусл қилдилар› демади, лекин мен у нимани назарда тутаётганини биламан — «агар жунуб бўлмасалар, киши намозга таҳорат олганидек таҳорат олиб, сўнг икки ракъат ўқирдилар».

حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَهَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَرَّمَ لُحُومَ الْأَضَاحِيِّ بَعْدَ ثَلَاثٍ قَالَتْ لَا وَلَكِنْ لَمْ يَكُنْ يُضَحِّي مِنْهُنَّ إِلَّا قَلِيلٌ فَفَعَلَ ذَلِكَ لِيُطْعِمَ مَنْ ضَحَّى مَنْ لَمْ يُضَحِّوَلَقَدْ رَأَيْتُنَا نُخَبِّئُ الْكُرَاعَ مِنْ أَضَاحِيِّنَا ثُمَّ نَأْكُلُهَا بَعْدَ عَشْرٍ

Obis ibn Rabia aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ga: «Rasululloh ﷺ qurbonlik goʻshtlarini uch kundan keyin (yeyishni) harom qilganmilar?» dedim. U: «Yoʻq, lekin ulardan faqat ozchiligi qurbonlik qilardi. Bas, u zot buni qurbonlik qilgan kishi qurbonlik qilmaganni taomlantirsin, deb qildilar. Biz qurbonliklarimizning boldirini yashirib qoʻyar, soʻng uni oʻn kundan keyin yer edik», dedi.Обис ибн Рабиа айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)га: «Расулуллоҳ ﷺ қурбонлик гўштларини уч кундан кейин (ейишни) ҳаром қилганмилар?» дедим. У: «Йўқ, лекин улардан фақат озчилиги қурбонлик қиларди. Бас, у зот буни қурбонлик қилган киши қурбонлик қилмаганни таомлантирсин, деб қилдилар. Биз қурбонликларимизнинг болдирини яшириб қўяр, сўнг уни ўн кундан кейин ер эдик», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ قَالَ أَتَيْتُ الْأَسْوَدَ بْنَ يَزِيدَ وَكَانَ لِي أَخًا وَصَدِيقًا فَقُلْتُ أَبَا عَمْرٍو حَدِّثْنِي مَا حَدَّثَتْكَ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَعَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ قَالَتْ كَانَ يَنَامُ أَوَّلَ اللَّيْلِ وَيُحْيِي آخِرَهُ فَرُبَّمَا كَانَتْ لَهُ حَاجَةٌ إِلَى أَهْلِهِ ثُمَّ يَنَامُ قَبْلَ أَنْ يَمَسَّ مَاءً فَإِذَا كَانَ عِنْدَ النِّدَاءِ الْأَوَّلِ وَثَبَ وَمَا قَالَتْ قَامَ فَأَفَاضَ عَلَيْهِ الْمَاءَ وَمَا قَالَتْ اغْتَسَلَ وَأَنَا أَعْلَمُ مَا تُرِيدُ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ جُنُبًا تَوَضَّأَ وُضُوءَ الرَّجُلِ لِلصَّلَاةِ

Abu Ishoq aytdi: Men Asvad ibn Yazidning oldiga bordim — u menga birodar va doʻst edi — va: «Ey Abu Amr, menga ummul-muʼminin senga Rasululloh ﷺning namozlari haqida aytgan narsani soʻzlab ber», dedim. U aytdi: U: «U zot kechaning avvalida uxlar, oxirini esa (ibodat bilan) tiriltirardilar. Baʼzida ahllariga ehtiyojlari boʻlar, soʻng suvga tegmasdan uxlardilar. Birinchi azon (vaqti) boʻlganda sapchib turardilar» — u ‹turdilar› demadi — «soʻng ustlaridan suv quyardilar» — u ‹gʻusl qildilar› demadi, men esa u nimani nazarda tutayotganini bilaman — «agar junub boʻlmasalar, kishi namozga tahorat olganidek tahorat olardilar», dedi.Абу Ишоқ айтди: Мен Асвад ибн Язиднинг олдига бордим — у менга биродар ва дўст эди — ва: «Эй Абу Амр, менга уммул-муъминин сенга Расулуллоҳ ﷺнинг намозлари ҳақида айтган нарсани сўзлаб бер», дедим. У айтди: У: «У зот кечанинг аввалида ухлар, охирини эса (ибодат билан) тирилтирардилар. Баъзида аҳлларига эҳтиёжлари бўлар, сўнг сувга тегмасдан ухлардилар. Биринчи азон (вақти) бўлганда сапчиб турардилар» — у ‹турдилар› демади — «сўнг устларидан сув қуярдилар» — у ‹ғусл қилдилар› демади, мен эса у нимани назарда тутаётганини биламан — «агар жунуб бўлмасалар, киши намозга таҳорат олганидек таҳорат олардилар», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنِ الْأَسْوَدِ قَالَ قَالَ لِي ابْنُ الزُّبَيْرِ حَدِّثْنِي بَعْضَ مَا كَانَتْ تُسِرُّ إِلَيْكَ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ فَرُبَّ شَيْءٍ كَانَتْ تُحَدِّثُكَ بِهِ تَكْتُمُهُ النَّاسَ قَالَ قُلْتُ لَقَدْ حَدَّثَتْنِي حَدِيثًا حَفِظْتُ أَوَّلَهُ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنَّ قَوْمَكِ حَدِيثٌ عَهْدُهُمْ بِجَاهِلِيَّةٍ أَوْ قَالَ بِكُفْرٍ قَالَ يَقُولُ ابْنُ الزُّبَيْرِ لَنَقَضْتُ الْكَعْبَةَ فَجَعَلْتُ لَهَا بَابَيْنِ فِي الْأَرْضِ بَابًا يُدْخَلُ مِنْهُ وَبَابًا يُخْرَجُ مِنْهُقَالَ أَبُو إِسْحَاقَ فَأَنَا رَأَيْتُهَا كَذَلِكَ

Asvad aytdi: Ibn Zubayr menga: «Menga ummul-muʼminin senga sir tutib aytgan narsalardan baʼzisini soʻzlab ber. Zero u senga aytgan koʻp narsani odamlardan yashirar edi», dedi. Men: «U menga bir hadis aytgan, uning avvalini yodlab qolganman», dedim. U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Agar qavming johiliyatga yaqin — yoki: kufrga yaqin — boʻlmaganida edi» — Ibn Zubayr aytadi: — «albatta Kaʼbani buzib, unga yerda ikkita eshik qilgan boʻlardim: biridan kiriladigan, biridan chiqiladigan eshik», dedilar. Abu Ishoq aytdi: Men uni ana shunday koʻrdim.Асвад айтди: Ибн Зубайр менга: «Менга уммул-муъминин сенга сир тутиб айтган нарсалардан баъзисини сўзлаб бер. Зеро у сенга айтган кўп нарсани одамлардан яширар эди», деди. Мен: «У менга бир ҳадис айтган, унинг аввалини ёдлаб қолганман», дедим. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар қавминг жоҳилиятга яқин — ёки: куфрга яқин — бўлмаганида эди» — Ибн Зубайр айтади: — «албатта Каъбани бузиб, унга ерда иккита эшик қилган бўлардим: биридан кириладиган, биридан чиқиладиган эшик», дедилар. Абу Ишоқ айтди: Мен уни ана шундай кўрдим.

حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَفْتِلُ قَلَائِدَ هَدْيِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا يَدَعُ حَاجَةً لَهُ إِلَى امْرَأَةٍ حَتَّى يَرْجِعَ الْحَاجُّحَدَّثَنَا بِهِ حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ وَمَا يَدَعُ حَاجَةً إِنْ كَانَتْ لَهُ إِلَى امْرَأَةٍ حَتَّى يَرْجِعَ الْحَاجُّ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺning hadylari uchun marjonlar (bogʻichlar) eshar edim, u zot esa hojilar qaytgunicha ayoliga boʻlgan hech bir hojatini tark etmas edilar». Buni bizga Hasan ibn Muso: «Va hojilar qaytgunicha, ayoliga hojati boʻlsa, uni tark etmas edilar», deb rivoyat qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ҳадйлари учун маржонлар (боғичлар) эшар эдим, у зот эса ҳожилар қайтгунича аёлига бўлган ҳеч бир ҳожатини тарк этмас эдилар». Буни бизга Ҳасан ибн Мусо: «Ва ҳожилар қайтгунича, аёлига ҳожати бўлса, уни тарк этмас эдилар», деб ривоят қилди.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ثَوْبَانَ أَنَّ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْرُمُ مِنْ الرَّضَاعِ مَا يَحْرُمُ مِنْ النَّسَبِ مِنْ خَالٍ أَوْ عَمٍّ أَوْ ابْنِ أَخٍ

Oisha ummul-muʼminin (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Emizishdan nasabdan harom boʻladigan narsa harom boʻladi — togʻa boʻladimi, amaki boʻladimi yoki jiyan boʻladimi», dedilar.Оиша уммул-муъминин (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Эмизишдан насабдан ҳаром бўладиган нарса ҳаром бўлади — тоға бўладими, амаки бўладими ёки жиян бўладими», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَاتَتْ فُلَانَةُ وَاسْتَرَاحَتْ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِنَّمَا يَسْتَرِيحُ مَنْ غُفِرَ لَهُ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Yo Rasululloh, falonchi (ayol) vafot etdi va rohat topdi», deyildi. Shunda Rasululloh ﷺ gʻazablandilar va: «Faqat magʻfirat qilingan kishigina rohat topadi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Ё Расулуллоҳ, фалончи (аёл) вафот этди ва роҳат топди», дейилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ғазабландилар ва: «Фақат мағфират қилинган кишигина роҳат топади», дедилар.

حَدَّثَنَا سَكَنُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ أَبِي الْأَخْضَرِ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنَامَ وَهُوَ جُنُبٌ تَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَأْكُلَ أَوْ يَشْرَبَ غَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ يَأْكُلُ أَوْ يَشْرَبُ إِنْ شَاءَ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ junub holda uxlamoqchi boʻlsalar, namozga tahorat olganlaridek tahorat olar edilar. Agar yemoqchi yoki ichmoqchi boʻlsalar, ikki kaftlarini yuvar, soʻng xohlasalar, yer yoki ichar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жунуб ҳолда ухламоқчи бўлсалар, намозга таҳорат олганларидек таҳорат олар эдилар. Агар емоқчи ёки ичмоқчи бўлсалар, икки кафтларини ювар, сўнг хоҳласалар, ер ёки ичар эдилар.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ سَجْدَةً وَكَانَ أَكْثَرَ صَلَاتِهِ قَائِمًا فَلَمَّا كَبُرَ وَثَقُلَ كَانَ أَكْثَرَ صَلَاتِهِ قَاعِدًا وَكَانَ يُصَلِّي صَلَاتَهُ وَأَنَا مُعْتَرِضَةٌ بَيْنَ يَدَيْهِ عَلَى الْفِرَاشِ الَّذِي يَرْقُدُ عَلَيْهِ حَتَّى يُرِيدَ أَنْ يُوتِرَ فَيَغْمِزُنِي فَأَقُومُ فَيُوتِرُ ثُمَّ يَضْطَجِعُ حَتَّى يَسْمَعَ النِّدَاءَ بِالصَّلَاةِ ثُمَّ يَقُومُ فَيَسْجُدُ سَجْدَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ يُلْصِقُ جَنْبَهُ الْأَرْضَ ثُمَّ يَخْرُجُ إِلَى الصَّلَاةِ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi oʻn uch rakaat namoz oʻqir edilar. Namozlarining koʻpini tik turib oʻqirdilar. Yoshlari ulgʻayib, ogʻirlashganlarida esa namozlarining koʻpini oʻtirib oʻqir edilar. U zot namozlarini oʻqir, men esa u zot uxlaydigan toʻshakda u zotning oldilarida koʻndalang yotgan boʻlardim. Vitr oʻqishni istaganlarida meni turtar, men turardim, u zot vitr oʻqirdilar. Soʻng namozga chaqiriqni (azonni) eshitgunlaricha yonboshlab yotar, keyin turib ikki yengil rakaat oʻqir, soʻng yonlarini yerga tekkizar, keyin namozga chiqar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси ўн уч ракаат намоз ўқир эдилар. Намозларининг кўпини тик туриб ўқирдилар. Ёшлари улғайиб, оғирлашганларида эса намозларининг кўпини ўтириб ўқир эдилар. У зот намозларини ўқир, мен эса у зот ухлайдиган тўшакда у зотнинг олдиларида кўндаланг ётган бўлардим. Витр ўқишни истаганларида мени туртар, мен турардим, у зот витр ўқирдилар. Сўнг намозга чақириқни (азонни) эшитгунларича ёнбошлаб ётар, кейин туриб икки енгил ракаат ўқир, сўнг ёнларини ерга теккизар, кейин намозга чиқар эдилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُحَاسَبُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحَدٌ فَيُغْفَرَ لَهُ يَرَى الْمُسْلِمُ عَمَلَهُ فِي قَبْرِهِ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {فَيَوْمَئِذٍ لَا يُسْأَلُ عَنْ ذَنْبِهِ إِنْسٌ وَلَا جَانٌّ} {يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيمَاهُمْ}

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni hech kim hisob-kitob qilinib, soʻng magʻfirat qilinmaydi. Musulmon oʻz amalini qabrida koʻradi», dedilar. Aziz va ulugʻ Alloh: {Bas, oʻsha kuni na inson va na jindan gunohi haqida soʻralmas} {Jinoyatchilar oʻz belgilaridan tanilur}, deydi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни ҳеч ким ҳисоб-китоб қилиниб, сўнг мағфират қилинмайди. Мусулмон ўз амалини қабрида кўради», дедилар. Азиз ва улуғ Аллоҳ: {Бас, ўша куни на инсон ва на жиндан гуноҳи ҳақида сўралмас} {Жиноятчилар ўз белгиларидан танилур}, дейди.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَنَامُ وَهُوَ جُنُبٌ إِذَا تَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ junub boʻlsalar, namozga tahorat olganlaridek tahorat olib, uxlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жунуб бўлсалар, намозга таҳорат олганларидек таҳорат олиб, ухлар эдилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا بُكَيْرٌ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَعَلْتُ عَلَى بَابِ بَيْتِي سِتْرًا فِيهِ تَصَاوِيرُ فَلَمَّا أَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَدْخُلَ نَظَرَ إِلَيْهِ فَهَتَكَهُ قَالَتْ فَأَخَذْتُهُ فَقَطَعْتُ مِنْهُ نُمْرُقَتَيْنِ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْتَفِقُهُمَا

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men uyimning eshigiga suratlari bor bir parda tutdim. Rasululloh ﷺ kirmoqchi boʻlib kelganlarida, unga qarab, uni yulib tashladilar. Men uni olib, undan ikkita yostiq (nimrucha) kesib qildim, Rasululloh ﷺ esa ularga suyanib oʻtirar edilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен уйимнинг эшигига суратлари бор бир парда тутдим. Расулуллоҳ ﷺ кирмоқчи бўлиб келганларида, унга қараб, уни юлиб ташладилар. Мен уни олиб, ундан иккита ёстиқ (нимруча) кесиб қилдим, Расулуллоҳ ﷺ эса уларга суяниб ўтирар эдилар», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَأَكُنْتِ تَغْتَسِلِينَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ نَعَمْ كُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ

Umar otasidan rivoyat qiladi: U aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ga: «Siz Nabiy ﷺ bilan birga gʻusl qilarmidingiz?» dedim. U: «Ha, men va Rasululloh ﷺ bir idishdan gʻusl qilardik», dedi.Умар отасидан ривоят қилади: У айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)га: «Сиз Набий ﷺ билан бирга ғусл қилармидингиз?» дедим. У: «Ҳа, мен ва Расулуллоҳ ﷺ бир идишдан ғусл қилардик», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْرُمِيتُ بِمَا رُمِيتُ بِهِ وَأَنَا غَافِلَةٌ فَبَلَغَنِي بَعْدَ ذَلِكَ رَضْخٌ مِنْ ذَلِكَ فَبَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدِي إِذْ أُوحِيَ إِلَيْهِ وَكَانَ إِذَا أُوحِيَ إِلَيْهِ يَأْخُذُهُ شِبْهُ السُّبَاتِ فَبَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ عِنْدِي إِذْ أُنْزِلَ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فَرَفَعَ رَأْسَهُ وَهُوَ يَمْسَحُ عَنْ جَبِينِهِ فَقَالَ أَبْشِرِي يَا عَائِشَةُ فَقُلْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ لَا بِحَمْدِكَ فَقَرَأَ {الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ حَتَّى بَلَغَ مُبَرَّءُونَ مِمَّا يَقُولُونَ}

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men gʻofil holimda menga toʻhmat qilingan narsa bilan toʻhmat qilindim. Shundan keyin menga bu haqda ozgina xabar yetdi. Rasululloh ﷺ mening huzurimda ekanlarida, u zotga vahiy nozil qilindi — u zotga vahiy nozil qilinganida, uni uyquga oʻxshash bir hol tutar edi. Bas, u zot mening yonimda oʻtirgan holda u zotga vahiy tushdi. Soʻng boshlarini koʻtardilar va peshanalarini artib: ‹Suyunchi, ey Oisha!› dedilar. Men: ‹Aziz va ulugʻ Allohga hamd bilan, sizga hamd bilan emas›, dedim. Soʻng u zot: {Pok ayollarga toʻhmat qiladiganlar} (oyatidan) toki {ular aytayotgan narsadan pokdirlar} (degan joyigacha) oʻqidilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен ғофил ҳолимда менга тўҳмат қилинган нарса билан тўҳмат қилиндим. Шундан кейин менга бу ҳақда озгина хабар етди. Расулуллоҳ ﷺ менинг ҳузуримда эканларида, у зотга ваҳий нозил қилинди — у зотга ваҳий нозил қилинганида, уни уйқуга ўхшаш бир ҳол тутар эди. Бас, у зот менинг ёнимда ўтирган ҳолда у зотга ваҳий тушди. Сўнг бошларини кўтардилар ва пешаналарини артиб: ‹Суюнчи, эй Оиша!› дедилар. Мен: ‹Азиз ва улуғ Аллоҳга ҳамд билан, сизга ҳамд билан эмас›, дедим. Сўнг у зот: {Пок аёлларга тўҳмат қиладиганлар} (оятидан) токи {улар айтаётган нарсадан покдирлар} (деган жойигача) ўқидилар», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا أُنْزِلَ الْخِيَارُ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أَذْكُرَ لَكِ أَمْرًا لَا تَقْضِينَ فِيهِ شَيْئًا حَتَّى تَسْتَأْمِرِي أَبَوَيْكِ قُلْتُ مَا هُوَ فَقَرَأَ آيَةَ الْخِيَارِ فَقُلْتُ بَلْ أَخْتَارُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَرَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفَرِحَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Ixtiyor (tanlash) oyati nozil qilinganida, Rasululloh ﷺ menga: ‹Men senga bir ishni aytmoqchiman, sen ota-onang bilan maslahatlashmaguningcha, u haqda hech narsa hukm qilma›, dedilar. Men: ‹U nima?› dedim. Bas, u zot ixtiyor oyatini oʻqidilar. Men: ‹Yoʻq, men aziz va ulugʻ Allohni hamda Uning Rasuli ﷺni tanlayman›, dedim. Nabiy ﷺ bundan xursand boʻldilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Ихтиёр (танлаш) ояти нозил қилинганида, Расулуллоҳ ﷺ менга: ‹Мен сенга бир ишни айтмоқчиман, сен ота-онанг билан маслаҳатлашмагунингча, у ҳақда ҳеч нарса ҳукм қилма›, дедилар. Мен: ‹У нима?› дедим. Бас, у зот ихтиёр оятини ўқидилар. Мен: ‹Йўқ, мен азиз ва улуғ Аллоҳни ҳамда Унинг Расули ﷺни танлайман›, дедим. Набий ﷺ бундан хурсанд бўлдилар», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Valo (ozod qilingan qulning merosi) ozod qilgan kishiga tegishlidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Вало (озод қилинган қулнинг мероси) озод қилган кишига тегишлидир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ وَعَبْدُ الصَّمَدِ قَالَا حَدَّثَنَا ثَابِتٌ أَبُو زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ مُعَاذَةَ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ إِنَّ عَائِشَةَ حَدَّثَتْهَا قَالَتْكُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ فَأُبَادِرُهُ وَأَقُولُ دَعْ لِي دَعْ لِي

Oisha (roziyallohu anho) Muozaga rivoyat qilib aytdi: «Men va Nabiy ﷺ bir idishdan gʻusl qilardik. Men u zotdan oldin (suvga) shoshilar va: ‹Menga ham qoldiring, menga ham qoldiring›, der edim».Оиша (розияллоҳу анҳо) Муозага ривоят қилиб айтди: «Мен ва Набий ﷺ бир идишдан ғусл қилардик. Мен у зотдан олдин (сувга) шошилар ва: ‹Менга ҳам қолдиринг, менга ҳам қолдиринг›, дер эдим».

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ وَالْخُزَاعِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَتْنَا أُمُّ بَكْرٍ بِنْتُ الْمِسْوَرِ قَالَ الْخُزَاعِيُّ عَنْ أُمِّ بَكْرٍ بِنْتِ الْمِسْوَرِأَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ بَاعَ أَرْضًا لَهُ مِنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ بِأَرْبَعِينَ أَلْفَ دِينَارٍ فَقَسَمَهُ فِي فُقَرَاءِ بَنِي زُهْرَةَ وَفِي الْمُهَاجِرِينَ وَأُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ الْمِسْوَرُ فَأَتَيْتُ عَائِشَةَ بِنَصِيبِهَا فَقَالَتْ مَنْ أَرْسَلَ بِهَذَا فَقُلْتُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَتْ أَمَا إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَقَالَ الْخُزَاعِيُّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَحْنُو عَلَيْكُنَّ بَعْدِي إِلَّا الصَّابِرُونَ سَقَى اللَّهُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ مِنْ سَلْسَبِيلِ الْجَنَّةِ

Ummu Bakr binti Misvardan rivoyat qilinadiki, Abdurrahmon ibn Avf oʻzining bir yerini Usmon ibn Affonga qirq ming dinorga sotdi va uni Banu Zuhraning kambagʻallariga, muhojirlarga va muʼminlarning onalariga taqsimlab berdi. Misvar aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ga uning ulushini keltirdim. U: «Buni kim yubordi?» dedi. Men: «Abdurrahmon», dedim. U: «Albatta men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitganman», dedi — Xuzoiy esa: Rasululloh ﷺ shunday dedilar, dedi: «Mendan keyin sizlarga sabrlilardan boshqasi mehribonlik qilmaydi. Alloh Abdurrahmon ibn Avfni jannat salsabilidan sugʻorsin».Умму Бакр бинти Мисвардан ривоят қилинадики, Абдурраҳмон ибн Авф ўзининг бир ерини Усмон ибн Аффонга қирқ минг динорга сотди ва уни Бану Зуҳранинг камбағалларига, муҳожирларга ва муъминларнинг оналарига тақсимлаб берди. Мисвар айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)га унинг улушини келтирдим. У: «Буни ким юборди?» деди. Мен: «Абдурраҳмон», дедим. У: «Албатта мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитганман», деди — Хузоий эса: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар, деди: «Мендан кейин сизларга сабрлилардан бошқаси меҳрибонлик қилмайди. Аллоҳ Абдурраҳмон ибн Авфни жаннат салсабилидан суғорсин».

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُقْطَعُ الْيَدُ إِلَّا فِي رُبُعِ دِينَارٍ فَصَاعِدًاحَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جَعْفَرٍ قَالَ ثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّه عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّه صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ سَوَاءً

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Qoʻl faqat chorak dinor va undan yuqorisi uchungina kesiladi», dedilar. Bizga Abu Said, unga Ibn Jaʼfar, unga Yazid ibn Abdulloh, u Abu Bakr ibn Hazmdan, u Oishadan rivoyat qildi: U aytdi: Rasululloh ﷺ dedilar — soʻng shuning aynan misolini zikr qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Қўл фақат чорак динор ва ундан юқориси учунгина кесилади», дедилар. Бизга Абу Саид, унга Ибн Жаъфар, унга Язид ибн Абдуллоҳ, у Абу Бакр ибн Ҳазмдан, у Оишадан ривоят қилди: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ дедилар — сўнг шунинг айнан мисолини зикр қилди.

حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ مُهِلًّا بِالْحَجِّ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ hajga talbiya aytgan holda kirdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳажга талбия айтган ҳолда кирдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ عَلَى نَفْسِهِ الْمُعَوِّذَاتِ وَيَنْفُثُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَلَمَّا اشْتَكَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلْتُ أَقْرَأُ عَلَيْهِ وَأَمْسَحُهُ بِكَفِّهِ رَجَاءَ بَرَكَةِ يَدِهِ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ oʻzlariga muavvizot (surala)rini oʻqib, puflar edilar. Oisha aytdi: U zot betob boʻlganlarida, men u zotga oʻqib, qoʻllarining barakasini umid qilib, u zotni oʻz kaftlari bilan silay boshladim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ўзларига муаввизот (сурала)рини ўқиб, пуфлар эдилар. Оиша айтди: У зот бетоб бўлганларида, мен у зотга ўқиб, қўлларининг баракасини умид қилиб, у зотни ўз кафтлари билан силай бошладим.

حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْرَدَ الْحَجَّ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hajni ifrod (yolgʻiz haj) qilib ado etdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳажни ифрод (ёлғиз ҳаж) қилиб адо этдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُسَيْطٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ثَوْبَانَ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ أَنْ يُسْتَمْتَعَ بِجُلُودِ الْمَيْتَةِ إِذَا دُبِغَتْ

Nabiy ﷺning rafiqalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ oʻlimtikning terilarini, agar oshlangan boʻlsa, ulardan foydalanishga buyurdilar.Набий ﷺнинг рафиқалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ ўлимтикнинг териларини, агар ошланган бўлса, улардан фойдаланишга буюрдилар.