Oysha bint Abu Bakr as-Siddiq (Ummul-mu'minin)

حَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْوَزَغُ فُوَيْسِقٌ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kaltakesak — kichik fosiqdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Калтакесак — кичик фосиқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنَامَ وَهُوَ جُنُبٌ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ وَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَأْكُلَ أَوْ يَشْرَبَ غَسَلَ يَدَهُ ثُمَّ أَكَلَ وَشَرِبَ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ junub holda uxlamoqchi boʻlganlarida, namoz uchun qiladigan tahoratlaridek tahorat qilar edilar; yemoqchi yoki ichmoqchi boʻlganlarida esa qoʻllarini yuvar, soʻng yer va ichar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жунуб ҳолда ухламоқчи бўлганларида, намоз учун қиладиган таҳоратларидек таҳорат қилар эдилар; емоқчи ёки ичмоқчи бўлганларида эса қўлларини ювар, сўнг ер ва ичар эдилар.

حَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنِي هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَرْأَةُ كَالضِّلَعِ إِنْ أَقَمْتَهَا كَسَرْتَهَا وَهِيَ يُسْتَمْتَعُ بِهَا عَلَى عِوَجٍ فِيهَا

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayol qovurgʻa (suyagi) kabidir: agar uni toʻgʻrilamoqchi boʻlsang, sindirib qoʻyasan; undagi egrilik bilan birga undan bahramand boʻlinadi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёл қовурға (суяги) кабидир: агар уни тўғриламоқчи бўлсанг, синдириб қўясан; ундаги эгрилик билан бирга ундан баҳраманд бўлинади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنِي هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُصِيبُ الْمُؤْمِنَ شَوْكَةٌ فَمَا فَوْقَهَا إِلَّا قَصَّ اللَّهُ بِهَا عَنْهُ خَطِيئَةً

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminga tikan yoki undan ortigʻi yetsa, albatta, Alloh u sababli undan bir xatosini oʻchiradi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминга тикан ёки ундан ортиғи етса, албатта, Аллоҳ у сабабли ундан бир хатосини ўчиради», дедилар.

حَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنِي هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِبِنَاءِ الْمَسَاجِدِ فِي الدُّورِ وَأَمَرَ بِهَا أَنْ تُنَظَّفَ وَتُطَيَّبَ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mahallalarda masjidlar qurishga hamda ularni tozalab, xushboʻy qilishga buyurdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ маҳаллаларда масжидлар қуришга ҳамда уларни тозалаб, хушбўй қилишга буюрдилар.

حَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنِي هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا غِرْتُ عَلَى امْرَأَةٍ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا غِرْتُ عَلَى خَدِيجَةَ وَذَلِكَ بِمَا كُنْتُ أَسْمَعُ مِنْ ذِكْرِهِ إِيَّاهَا

Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Men Rasululloh ﷺning ayollaridan hech biriga Xadijaga rashk qilganchalik rashk qilmaganman; bu esa u zotning uni koʻp eslaganlarini eshitganim sababidan edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг аёлларидан ҳеч бирига Хадижага рашк қилганчалик рашк қилмаганман; бу эса у зотнинг уни кўп эслаганларини эшитганим сабабидан эди.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ بَكْرٍ أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُأَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ فِي الْمَرْأَةِ تَرَى الشَّيْءَ مِنْ الدَّمِ يَرِيبُهَا بَعْدَ الطُّهْرِ قَالَتْ إِنَّمَا هُوَ عِرْقٌ أَوْ عُرُوقٌ

Ummu Bakr xabar berishicha, Oisha (roziyallohu anho) poklangandan keyin oʻziga shubhali koʻringan biror qon koʻrgan ayol haqida: «U faqat bir tomir yoki tomirlardir», dedi.Умму Бакр хабар беришича, Оиша (розияллоҳу анҳо) поклангандан кейин ўзига шубҳали кўринган бирор қон кўрган аёл ҳақида: «У фақат бир томир ёки томирлардир», деди.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَهَاشِمٌ وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ وَقَالَ هَاشِمٌ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ عَائِشَةَ وَقَالَ هَاشِمٌ عَنْ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي الرَّكْعَتَيْنِ بَيْنَ النِّدَاءِ وَالْإِقَامَةِ مِنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ

Oisha (roziyallohu anho) xabar berishicha, Rasululloh ﷺ bomdod namozining azoni bilan iqomasi orasida ikki rakat namoz oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) хабар беришича, Расулуллоҳ ﷺ бомдод намозининг азони билан иқомаси орасида икки ракат намоз ўқир эдилар.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنِ الْأَشْعَثِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَقُلْتُ لِعَائِشَةَ أَيُّ الْعَمَلِ كَانَ أَعْجَبَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كَانَ يُحِبُّ الدَّائِمَ قَالَ قُلْتُ فِي أَيِّ حِينٍ كَانَ يُصَلِّي قَالَتْ كَانَ إِذَا سَمِعَ الصَّارِخَ قَامَ فَصَلَّى

Masruq aytadi: Men Oisha (roziyallohu anho)ga: «Rasululloh ﷺga amallarning qaysi biri koʻproq maʼqul edi?» dedim. U: «U zot doimiy amalni yaxshi koʻrar edilar», dedi. Men: «U zot qaysi vaqtda namoz oʻqir edilar?» dedim. U: «Xoʻroz qichqirganini eshitsalar, turib namoz oʻqir edilar», dedi.Масруқ айтади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)га: «Расулуллоҳ ﷺга амалларнинг қайси бири кўпроқ маъқул эди?» дедим. У: «У зот доимий амални яхши кўрар эдилар», деди. Мен: «У зот қайси вақтда намоз ўқир эдилар?» дедим. У: «Хўроз қичқирганини эшитсалар, туриб намоз ўқир эдилар», деди.

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ يَعْنِي ابْنَ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنَا خُثَيْمُ بْنُ عِرَاكٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُصْبِحُ جُنُبًا مِنْ جِمَاعٍ ثُمَّ يَغْتَسِلُ ثُمَّ يُصْبِحُ صَائِمًا

Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺ jimoʼ sababli junub holda tongni qarshilar, soʻng gʻusl qilar va roʻzador holda kunni boshlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ жимў сабабли жунуб ҳолда тонгни қаршилар, сўнг ғусл қилар ва рўзадор ҳолда кунни бошлар эдилар.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُقَبِّلُهَا وَهُوَ صَائِمٌ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ roʻza tutgan holatlarida uni (Oishani) oʻpar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ рўза тутган ҳолатларида уни (Оишани) ўпар эдилар.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْتَسِلُ بِالصَّاعِ وَيَتَوَضَّأُ بِالْمُدِّ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir soʼ suv bilan gʻusl qilar, bir mudd suv bilan tahorat qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир сў сув билан ғусл қилар, бир мудд сув билан таҳорат қилар эдилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ سَمِعْتُ شَيْبَانَ عَنْ لَيْثٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْكَلْبَ الْأَسْوَدَ شَيْطَانٌ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, qora it — shaytondir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, қора ит — шайтондир», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو هَاشِمٍ عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَفْرُكُ الْجَنَابَةَ مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Men Rasululloh ﷺning kiyimlaridan janobatni ishqalab tozalar edim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг кийимларидан жанобатни ишқалаб тозалар эдим.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي مَفْرِقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ

Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Goʻyo men hozir ham Rasululloh ﷺ ihromda boʻlgan holatlarida sochlari ajratilgan joyidagi atirning yiltirashiga qarab turganday boʻlaman.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Гўё мен ҳозир ҳам Расулуллоҳ ﷺ иҳромда бўлган ҳолатларида сочлари ажратилган жойидаги атирнинг йилтирашига қараб тургандай бўламан.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْتَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَفَّى خَدِيجَةَ قَبْلَ مَخْرَجِهِ إِلَى الْمَدِينَةِ بِسَنَتَيْنِ أَوْ ثَلَاثٍ وَأَنَا بِنْتُ سَبْعِ سِنِينَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ جَاءَتْنِي نِسْوَةٌ وَأَنَا أَلْعَبُ فِي أُرْجُوحَةٍ وَأَنَا مُجَمَّمَةٌ فَذَهَبْنَ بِي فَهَيَّأْنَنِي وَصَنَعْنَنِي ثُمَّ أَتَيْنَ بِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَنَى بِي وَأَنَا بِنْتُ تِسْعِ سِنِينَ

Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺ Xadija vafot etgan yili, Madinaga chiqishlaridan ikki yoki uch yil oldin, men yetti yoshli qiz ekanimda menga uylandilar. Madinaga kelganimizda men salinchakda oʻynab turgan, sochlarim kalta boʻlgan paytimda huzurimga ayollar kelishdi. Ular meni olib ketishdi, tayyorlab, bezashdi. Soʻng meni Rasululloh ﷺ huzurlariga olib kelishdi va u zot men toʻqqiz yoshli qiz ekanimda men bilan qovushdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ Хадижа вафот этган йили, Мадинага чиқишларидан икки ёки уч йил олдин, мен етти ёшли қиз эканимда менга уйландилар. Мадинага келганимизда мен салинчакда ўйнаб турган, сочларим калта бўлган пайтимда ҳузуримга аёллар келишди. Улар мени олиб кетишди, тайёрлаб, безашди. Сўнг мени Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига олиб келишди ва у зот мен тўққиз ёшли қиз эканимда мен билан қовушдилар.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلَيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْسَابَقَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَبَقْتُهُ

Abu Salama ibn Abdurrahmon rivoyat qilishicha, Oisha (roziyallohu anho): «Nabiy ﷺ men bilan musobaqalashdilar va men u zotdan oʻzib ketdim», dedi.Абу Салама ибн Абдурраҳмон ривоят қилишича, Оиша (розияллоҳу анҳо): «Набий ﷺ мен билан мусобақалашдилар ва мен у зотдан ўзиб кетдим», деди.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا فَرَغَ مِنْ الْأَحْزَابِ دَخَلَ الْمُغْتَسَلَ يَغْتَسِلُ وَجَاءَ جِبْرِيلُ فَرَأَيْتُهُ مِنْ خَلَلِ الْبَابِ قَدْ عَصَبَ رَأْسَهُ الْغُبَارُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَوَضَعْتُمْ أَسْلِحَتَكُمْ فَقَالَ مَا وَضَعْنَا أَسْلِحَتَنَا بَعْدُ انْهَدْ إِلَى بَنِي قُرَيْظَةَ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ahzob (jangi)dan qaytganlarida gʻusl qilish uchun yuvinish joyiga kirdilar. Shunda Jibril keldi — men uni eshik tirqishidan koʻrdim, boshini chang qoplab olgan edi. U: «Ey Muhammad, qurollaringizni qoʻydingizmi?» dedi. U zot: «Biz hali qurollarimizni qoʻyganimiz yoʻq», dedilar. U: «Banu Qurayzaga qarab yurgin!» dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Аҳзоб (жанги)дан қайтганларида ғусл қилиш учун ювиниш жойига кирдилар. Шунда Жибрил келди — мен уни эшик тирқишидан кўрдим, бошини чанг қоплаб олган эди. У: «Эй Муҳаммад, қуролларингизни қўйдингизми?» деди. У зот: «Биз ҳали қуролларимизни қўйганимиз йўқ», дедилар. У: «Бану Қурайзага қараб юргин!» деди.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَرْقِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْعَيْنِ امْسَحْ الْبَاسَ رَبَّ النَّاسِ بِيَدِكَ الشِّفَاءُ لَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا أَنْتَ

Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Men Rasululloh ﷺni yomon koʻzdan ruqya qilar edim: «Ozorni artib ketkaz, ey odamlarning Rabbi, shifo Sening qoʻlingdadir, uni Sendan boshqa hech kim ketkaza olmaydi».Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Мен Расулуллоҳ ﷺни ёмон кўздан руқя қилар эдим: «Озорни артиб кетказ, эй одамларнинг Рабби, шифо Сенинг қўлингдадир, уни Сендан бошқа ҳеч ким кетказа олмайди».

حَدَّثَنَا أَبُو نُوحٍ قُرَادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و عَنْ بَعْضِ شُيُوخِهِمْ أَنَّ زِيَادًا مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ حَدَّثَهُمْ عَمَّنْ حَدَّثَهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَلَسَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَمْلُوكِينَ يُكَذِّبُونَنِي وَيَخُونُونَنِي وَيَعْصُونَنِي وَأَضْرِبُهُمْ وَأَسُبُّهُمْ فَكَيْفَ أَنَا مِنْهُمْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِحَسْبِ مَا خَانُوكَ وَعَصَوْكَ وَيُكَذِّبُونَكَ وَعِقَابُكَ إِيَّاهُمْ إِنْ كَانَ دُونَ ذُنُوبِهِمْ كَانَ فَضْلًا لَكَ عَلَيْهِمْ وَإِنْ كَانَ عِقَابُكَ إِيَّاهُمْ بِقَدْرِ ذُنُوبِهِمْ كَانَ كَفَافًا لَا لَكَ وَلَا عَلَيْكَ وَإِنْ كَانَ عِقَابُكَ إِيَّاهُمْ فَوْقَ ذُنُوبِهِمْ اقْتُصَّ لَهُمْ مِنْكَ الْفَضْلُ الَّذِي بَقِيَ قِبَلَكَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَبْكِي بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَهْتِفُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَهُ مَا يَقْرَأُ كِتَابَ اللَّهِ {وَنَضَعُ الْمَوَازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيَامَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئًا وَإِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنَا بِهَا وَكَفَى بِنَا حَاسِبِينَ} فَقَالَ الرَّجُلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَجِدُ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ فِرَاقِ هَؤُلَاءِ يَعْنِي عَبِيدَهُ إِنِّي أُشْهِدُكَ أَنَّهُمْ أَحْرَارٌ كُلُّهُمْ

Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning sahobalaridan bir kishi u zotning huzurlarida oʻtirib: «Ey Allohning Rasuli, mening qullarim bor, ular menga yolgʻon gapiradilar, xiyonat qiladilar va itoatsizlik qiladilar; men esa ularni uraman va soʻkaman. Ular bilan mening holim qanday boʻladi?» dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Ularning senga qilgan xiyonati, itoatsizligi va yolgʻoni hamda sening ularga bergan jazoying hisoblanadi. Agar jazoying ularning gunohlaridan kam boʻlsa, bu sening ularning ustingdagi ortiqchaliging boʻladi; agar jazoying ularning gunohlari miqdoricha boʻlsa, baravar boʻladi — na sening foydangga, na zararingga; agar jazoying ularning gunohlaridan ortiq boʻlsa, senda qolgan ortiqchasi uchun ular foydasiga sendan qasos olinadi», dedilar. Shunda u kishi Rasululloh ﷺning huzurlarida yigʻlab, faryod qila boshladi. Rasululloh ﷺ: «Unga nima boʻldi? U Allohning Kitobini oʻqimaydimi: {Va qiyomat kuni adolat tarozilarini qoʻyamiz; hech bir jonga zarracha zulm qilinmaydi. Agar xantal urugʻicha (amal) boʻlsa ham, uni keltiramiz. Hisob qiluvchi boʻlishga Biz kifoyamiz}», dedilar. U kishi: «Ey Allohning Rasuli, men bulardan — yaʼni qullaridan — ajralishdan koʻra yaxshiroq narsani topmadim. Sizni guvoh qilamanki, ularning barchasi ozoddir», dedi.Набий ﷺдан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан бир киши у зотнинг ҳузурларида ўтириб: «Эй Аллоҳнинг Расули, менинг қулларим бор, улар менга ёлғон гапирадилар, хиёнат қиладилар ва итоатсизлик қиладилар; мен эса уларни ураман ва сўкаман. Улар билан менинг ҳолим қандай бўлади?» деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Уларнинг сенга қилган хиёнати, итоатсизлиги ва ёлғони ҳамда сенинг уларга берган жазойинг ҳисобланади. Агар жазойинг уларнинг гуноҳларидан кам бўлса, бу сенинг уларнинг устингдаги ортиқчалигинг бўлади; агар жазойинг уларнинг гуноҳлари миқдорича бўлса, баравар бўлади — на сенинг фойдангга, на зарарингга; агар жазойинг уларнинг гуноҳларидан ортиқ бўлса, сенда қолган ортиқчаси учун улар фойдасига сендан қасос олинади», дедилар. Шунда у киши Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида йиғлаб, фарёд қила бошлади. Расулуллоҳ ﷺ: «Унга нима бўлди? У Аллоҳнинг Китобини ўқимайдими: {Ва қиёмат куни адолат тарозиларини қўямиз; ҳеч бир жонга заррача зулм қилинмайди. Агар хантал уруғича (амал) бўлса ҳам, уни келтирамиз. Ҳисоб қилувчи бўлишга Биз кифоямиз}», дедилар. У киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен булардан — яъни қулларидан — ажралишдан кўра яхшироқ нарсани топмадим. Сизни гувоҳ қиламанки, уларнинг барчаси озоддир», деди.

حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ بُدَيْلٍ عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْتَتِحُ الصَّلَاةَ بِالتَّكْبِيرِ وَيَفْتَتِحُ الْقِرَاءَةَ بْ {الْحَمْدُ لِلَّهِ}

Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺ namozni takbir bilan, qiroatni esa {Alhamdu lillah} bilan boshlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ намозни такбир билан, қироатни эса {Алҳамду лиллаҳ} билан бошлар эдилар.

حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ السُّبَيْعِيِّ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقُلْتُ لِعَائِشَةَ مَا الْكَوْثَرُ قَالَتْ نَهَرٌ أُعْطِيَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بُطْنَانِ الْجَنَّةِ قَالَ قُلْتُ وَمَا بُطْنَانُ الْجَنَّةِ قَالَتْ وَسَطُهَا حَافَّتَاهُ دُرَّةٌ مُجَوَّفٌ

Abu Ubayda ibn Abdulloh aytadi: Men Oisha (roziyallohu anho)ga: «Kavsar nima?» dedim. U: «Nabiy ﷺga jannatning ichkarisida berilgan bir daryodir», dedi. Men: «Jannatning ichkarisi nima?» dedim. U: «Uning oʻrtasi; uning ikki qirgʻogʻi ichi boʻsh durdandir», dedi.Абу Убайда ибн Абдуллоҳ айтади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)га: «Кавсар нима?» дедим. У: «Набий ﷺга жаннатнинг ичкарисида берилган бир дарёдир», деди. Мен: «Жаннатнинг ичкариси нима?» дедим. У: «Унинг ўртаси; унинг икки қирғоғи ичи бўш дурдандир», деди.

هَذِهِ الْأَحَادِيثُ زِيَادَاتُ عَبْد اللَّهِ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَجَدْتُ هَذِهِ الْأَحَادِيثَ مِنْ هَاهُنَا إِلَى آخِرِهَا فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ قَالَ حَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ امْرَأَةً لَهُ قَطُّ وَلَا خَادِمًا وَلَا ضَرَبَ بِيَدِهِ شَيْئًا قَطُّ إِلَّا أَنْ يُجَاهِدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَتْ مَا نِيلَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَانْتَقَمَهُ إِلَّا أَنْ تُنْتَهَكَ مَحَارِمُ اللَّهِ فَيَنْتَقِمُ لِلَّهِ قَالَتْ مَا عُرِضَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْرَانِ أَحَدُهُمَا أَيْسَرُ مِنْ الْآخَرِ إِلَّا أَخَذَ الَّذِي هُوَ الْأَيْسَرُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ إِثْمًا فَإِنْ كَانَ إِثْمًا كَانَ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنْهُ

Abdulloh aytdi: Men bu hadislarni shu yerdan oxirigacha otamning kitobida, uning oʻz qoʻl yozuvida topdim. Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺ hech qachon oʻz qoʻllari bilan biror ayollarini ham, xizmatkorni ham urmaganlar; Alloh yoʻlida jihod qilishdan boshqa hech qachon qoʻllari bilan biror narsani urmaganlar. U aytdi: Rasululloh ﷺga biror ozor yetsa, u zot uning uchun oʻch olmaganlar; faqat Allohning haromlari buzilsagina, Alloh uchun oʻch olganlar. U aytdi: Rasululloh ﷺga ikki ish taklif qilinsa, biri ikkinchisidan yengilroq boʻlsa, albatta yengilrogʻini olganlar — agar u gunoh boʻlmasa; agar gunoh boʻlsa, odamlarning undan eng uzogʻi u zot boʻlganlar.Абдуллоҳ айтди: Мен бу ҳадисларни шу ердан охиригача отамнинг китобида, унинг ўз қўл ёзувида топдим. Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ ҳеч қачон ўз қўллари билан бирор аёлларини ҳам, хизматкорни ҳам урмаганлар; Аллоҳ йўлида жиҳод қилишдан бошқа ҳеч қачон қўллари билан бирор нарсани урмаганлар. У айтди: Расулуллоҳ ﷺга бирор озор етса, у зот унинг учун ўч олмаганлар; фақат Аллоҳнинг ҳаромлари бузилсагина, Аллоҳ учун ўч олганлар. У айтди: Расулуллоҳ ﷺга икки иш таклиф қилинса, бири иккинчисидан енгилроқ бўлса, албатта енгилроғини олганлар — агар у гуноҳ бўлмаса; агар гуноҳ бўлса, одамларнинг ундан энг узоғи у зот бўлганлар.

وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي حَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنِي هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُأَنَّهَا كَانَتْ هِيَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْتَسِلَانِ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ كِلَاهُمَا يَغْتَرِفُ مِنْهُ

Oisha (roziyallohu anho) xabar berishicha, u va Rasululloh ﷺ bitta idishdan gʻusl qilar, ikkovlari ham undan suv olar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) хабар беришича, у ва Расулуллоҳ ﷺ битта идишдан ғусл қилар, икковлари ҳам ундан сув олар эдилар.

وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَقُولَنَّ أَحَدُكُمْ خَبُثَتْ نَفْسِي وَلَكِنْ لِيَقُلْ لَقِسَتْ نَفْسِي

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz: ‹Xabusat nafsiy (nafsim yomonlashdi)› demasin; balki: ‹Laqisat nafsiy (koʻnglim behuzur boʻldi)› desin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз: ‹Хабусат нафсий (нафсим ёмонлашди)› демасин; балки: ‹Лақисат нафсий (кўнглим беҳузур бўлди)› десин», дедилар.

وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي حَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنِي هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّهَا سَتَرَتْ عَلَى بَابِهَا دُرْنُوكًا فِيهِ خَيْلٌ أُولَاتُ أَجْنِحَةٍ فَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ سَفَرٍ فَأَمَرَهَا فَنَزَعَتْهُ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U oʻz eshigiga ustida qanotli otlar boʻlgan bir parda tutgan edi. Rasululloh ﷺ safardan qaytdilar va unga buyurdilar, u esa uni olib tashladi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У ўз эшигига устида қанотли отлар бўлган бир парда тутган эди. Расулуллоҳ ﷺ сафардан қайтдилар ва унга буюрдилар, у эса уни олиб ташлади.

وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي حَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اعْتَكَفَ لَمْ يَخْرُجْ مِنْ الْمَسْجِدِ إِلَّا لِحَاجَةِ الْإِنْسَانِ

Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺ iʼtikof oʻtirganlarida, masjiddan faqat inson hojati uchungina chiqar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ иътикоф ўтирганларида, масжиддан фақат инсон ҳожати учунгина чиқар эдилар.

وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنِ أَبِيهِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهُ بَلَغَهَا أَنَّ ابْنَ عُمَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَقَالَتْ يَرْحَمُ اللَّهُ عُمَرَ وَابْنَ عُمَرَ فَوَاللَّهِ مَا هُمَا بِكَاذِبَيْنِ وَلَا مُكَذَّبَيْنِ وَلَا مُتَزَيِّدَيْنِ إِنَّمَا قَالَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَجُلٍ مِنْ الْيَهُودِ وَمَرَّ بِأَهْلِهِ وَهُمْ يَبْكُونَ عَلَيْهِ فَقَالَ إِنَّهُمْ لَيَبْكُونَ عَلَيْهِ وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَيُعَذِّبُهُ فِي قَبْرِهِ

Qosim ibn Muhammad ibn Abu Bakr rivoyat qiladi: Oisha (roziyallohu anho)ga Ibn Umar otasi Umar ibn Xattobdan Rasululloh ﷺ: «Marhum ahlining unga yigʻlashi sababli azoblanadi», deganlarini rivoyat qilayotgani xabari yetdi. Shunda u: «Alloh Umarga ham, Ibn Umarga ham rahm qilsin. Alloh nomiga qasamki, ular ikkovi yolgʻonchi ham emas, yolgʻonga chiqarilgan ham emas, (soʻzga) qoʻshib aytuvchi ham emas. Lekin Rasululloh ﷺ buni yahudiylardan boʻlgan bir kishi haqida aytganlar: u zot uning ahli yonidan oʻtdilar, ular unga yigʻlayotgan edilar. Shunda u zot: ‹Ular unga yigʻlamoqdalar, holbuki Alloh azza va jalla uni qabrida azoblamoqda›, dedilar», dedi.Қосим ибн Муҳаммад ибн Абу Бакр ривоят қилади: Оиша (розияллоҳу анҳо)га Ибн Умар отаси Умар ибн Хаттобдан Расулуллоҳ ﷺ: «Марҳум аҳлининг унга йиғлаши сабабли азобланади», деганларини ривоят қилаётгани хабари етди. Шунда у: «Аллоҳ Умарга ҳам, Ибн Умарга ҳам раҳм қилсин. Аллоҳ номига қасамки, улар иккови ёлғончи ҳам эмас, ёлғонга чиқарилган ҳам эмас, (сўзга) қўшиб айтувчи ҳам эмас. Лекин Расулуллоҳ ﷺ буни яҳудийлардан бўлган бир киши ҳақида айтганлар: у зот унинг аҳли ёнидан ўтдилар, улар унга йиғлаётган эдилар. Шунда у зот: ‹Улар унга йиғламоқдалар, ҳолбуки Аллоҳ азза ва жалла уни қабрида азобламоқда›, дедилар», деди.

وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْوَرَّاقُ قَالَ حَدَّثَنَا وَائِلُ بْنُ دَاوُدَ عَنِ الْبَهِيِّ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَيْدَ بْنَ حَارِثَةَ فِي جَيْشٍ قَطُّ إِلَّا أَمَّرَهُ عَلَيْهِمْ وَلَوْ بَقِيَ بَعْدَهُ لَاسْتَخْلَفَهُ

Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺ Zayd ibn Horisani qaysi bir lashkarda yuborsalar, albatta, uni ularga amir qilganlar; agar u zotdan keyin tirik qolganda edi, uni oʻrinbosar qilgan boʻlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ Зайд ибн Ҳорисани қайси бир лашкарда юборсалар, албатта, уни уларга амир қилганлар; агар у зотдан кейин тирик қолганда эди, уни ўринбосар қилган бўлар эдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَحِلُّ لِامْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ تُحِدَّ فَوْقَ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ إِلَّا عَلَى زَوْجِهَا

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan ayolga eridan boshqasi uchun uch kundan koʻp motam tutish halol emas», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган аёлга эридан бошқаси учун уч кундан кўп мотам тутиш ҳалол эмас», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُقَبِّلُ وَهُوَ صَائِمٌهَذَا آخِرُ مُسْنَدِ السَّيِّدَةِ عَائِشَةَ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ roʻza tutgan holatlarida oʻpar edilar. Bu — Oisha (roziyallohu anho) musnadining oxiridir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ рўза тутган ҳолатларида ўпар эдилар. Бу — Оиша (розияллоҳу анҳо) муснадининг охиридир.

قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ قَالَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنِ الْفِرَاسِ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأَقْبَلَتْ فَاطِمَةُ تَمْشِي كَأَنَّ مِشْيَتَهَا مِشْيَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَرْحَبًا بِابْنَتِي ثُمَّ أَجْلَسَهَا عَنْ يَمِينِهِ أَوْ عَنْ شِمَالِهِ ثُمَّ إِنَّهُ أَسَرَّ إِلَيْهَا حَدِيثًا فَبَكَتْ فَقُلْتُ لَهَا اسْتَخَصَّكِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثَهُ ثُمَّ تَبْكِينَ ثُمَّ إِنَّهُ أَسَرَّ إِلَيْهَا حَدِيثًا فَضَحِكَتْ فَقُلْتُ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ فَرَحًا أَقْرَبَ مِنْ حُزْنٍ فَسَأَلْتُهَا عَمَّا قَالَ فَقَالَتْ مَا كُنْتُ لِأُفْشِيَ سِرَّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا قُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلْتُهَا فَقَالَتْ إِنَّهُ أَسَرَّ إِلَيَّ فَقَالَ إِنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام كَانَ يُعَارِضُنِي بِالْقُرْآنِ فِي كُلِّ عَامٍ مَرَّةً وَإِنَّهُ عَارَضَنِي بِهِ الْعَامَ مَرَّتَيْنِ وَلَا أُرَاهُ إِلَّا قَدْ حَضَرَ أَجَلِي وَإِنَّكِ أَوَّلُ أَهْلِ بَيْتِي لُحُوقًا بِي وَنِعْمَ السَّلَفُ أَنَا لَكِ فَبَكَيْتُ لِذَلِكَ ثُمَّ قَالَ أَلَا تَرْضَيْنَ أَنْ تَكُونِي سَيِّدَةَ نِسَاءِ هَذِهِ الْأُمَّةِ أَوْ نِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْ فَضَحِكْتُ لِذَلِكَ

Masruq Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qiladi: Fotima yurib keldi — goʻyo uning yurishi Rasululloh ﷺning yurishlari edi. U zot: «Qizimga marhabo!» dedilar va uni oʻng yonlariga yoki chap yonlariga oʻtqazdilar. Soʻng unga pichirlab bir gap aytdilar, shunda u yigʻladi. Men unga: «Rasululloh ﷺ oʻz soʻzlarini senga xos qildilar-u, sen yigʻlaysanmi?» dedim. Soʻng u zot yana unga pichirlab bir gap aytdilar, shunda u kuldi. Men: «Bugungidek gʻamga bunchalik yaqin xursandlikni hech koʻrmagandim», dedim va undan u zot nima deganlarini soʻradim. U: «Men Rasululloh ﷺning sirlarini oshkor qilmayman», dedi. Nabiy ﷺ vafot etganlaridan keyin men undan soʻradim. U: «U zot menga pichirlab: ‹Jibril (alayhissalom) har yili Qurʼonni men bilan bir marta solishtirib chiqar edi, bu yil esa u men bilan ikki marta solishtirib chiqdi. Men buni ajalim yaqinlashganidan boshqa narsa deb bilmayman. Sen ahli baytim ichida menga birinchi boʻlib qoʻshilasan. Men senga naqadar yaxshi salafman!› dedilar — men shu sababdan yigʻladim. Soʻng: ‹Bu ummat ayollarining — yoki moʻminlar ayollarining — sayyidasi boʻlishingga rozi emasmisan?› dedilar — men shu sababdan kuldim», dedi.Масруқ Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилади: Фотима юриб келди — гўё унинг юриши Расулуллоҳ ﷺнинг юришлари эди. У зот: «Қизимга марҳабо!» дедилар ва уни ўнг ёнларига ёки чап ёнларига ўтқаздилар. Сўнг унга пичирлаб бир гап айтдилар, шунда у йиғлади. Мен унга: «Расулуллоҳ ﷺ ўз сўзларини сенга хос қилдилар-у, сен йиғлайсанми?» дедим. Сўнг у зот яна унга пичирлаб бир гап айтдилар, шунда у кулди. Мен: «Бугунгидек ғамга бунчалик яқин хурсандликни ҳеч кўрмагандим», дедим ва ундан у зот нима деганларини сўрадим. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг сирларини ошкор қилмайман», деди. Набий ﷺ вафот этганларидан кейин мен ундан сўрадим. У: «У зот менга пичирлаб: ‹Жибрил (алайҳиссалом) ҳар йили Қуръонни мен билан бир марта солиштириб чиқар эди, бу йил эса у мен билан икки марта солиштириб чиқди. Мен буни ажалим яқинлашганидан бошқа нарса деб билмайман. Сен аҳли байтим ичида менга биринчи бўлиб қўшиласан. Мен сенга нақадар яхши салафман!› дедилар — мен шу сабабдан йиғладим. Сўнг: ‹Бу уммат аёлларининг — ёки мўминлар аёлларининг — саййидаси бўлишингга рози эмасмисан?› дедилар — мен шу сабабдан кулдим», деди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا مَرِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَا ابْنَتَهُ فَاطِمَةَ فَسَارَّهَا فَبَكَتْ ثُمَّ سَارَّهَا فَضَحِكَتْ فَسَأَلْتُهَا عَنْ ذَلِكَ فَقَالَتْ أَمَّا حَيْثُ بَكَيْتُ فَإِنَّهُ أَخْبَرَنِي أَنَّهُ مَيِّتٌ فَبَكَيْتُ ثُمَّ أَخْبَرَنِي أَنِّي أَوَّلُ أَهْلِهِ لُحُوقًا بِهِ فَضَحِكْتُ

Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺ kasal boʻlganlarida qizlari Fotimani chaqirib, unga pichirladilar, shunda u yigʻladi. Soʻng yana pichirladilar, shunda u kuldi. Men undan buni soʻradim. U: «Yigʻlaganimga kelsak, u zot menga oʻzlarining vafot etishlari haqida xabar berdilar, shuning uchun yigʻladim. Soʻng menga u zotning ahli ichida u zotga birinchi boʻlib qoʻshiluvchi men ekanimni xabar berdilar, shuning uchun kuldim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ касал бўлганларида қизлари Фотимани чақириб, унга пичирладилар, шунда у йиғлади. Сўнг яна пичирладилар, шунда у кулди. Мен ундан буни сўрадим. У: «Йиғлаганимга келсак, у зот менга ўзларининг вафот этишлари ҳақида хабар бердилар, шунинг учун йиғладим. Сўнг менга у зотнинг аҳли ичида у зотга биринчи бўлиб қўшилувчи мен эканимни хабар бердилар, шунинг учун кулдим», деди.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ أُمِّهِ أُمِّ سُلَيْمَانَ وَكِلَاهُمَا كَانَ ثِقَةً قَالَتْدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْتُهَا عَنْ لُحُومِ الْأَضَاحِيِّ فَقَالَتْ قَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهَا ثُمَّ رَخَّصَ فِيهَا قَدِمَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ مِنْ سَفَرٍ فَأَتَتْهُ فَاطِمَةُ بِلَحْمٍ مِنْ ضَحَايَاهَا فَقَالَ أَوَلَمْ يَنْهَ عَنْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّهُ قَدْ رَخَّصَ فِيهَا قَالَتْ فَدَخَلَ عَلِيٌّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ لَهُ كُلْهَا مِنْ ذِي الْحِجَّةِ إِلَى ذِي الْحِجَّةِ

Ummu Sulaymon aytadi: Men Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho) huzuriga kirdim va undan qurbonlik goʻshtlari haqida soʻradim. U: «Rasululloh ﷺ undan qaytargan edilar, soʻng unga ruxsat berdilar. Ali ibn Abu Tolib safardan qaytdi, Fotima unga oʻz qurbonliklaridan goʻsht keltirdi. U: ‹Rasululloh ﷺ bundan qaytarmaganmidilar?› dedi. Fotima: ‹U zot unga ruxsat berdilar›, dedi. Soʻng Ali Rasululloh ﷺ huzurlariga kirib, bu haqda soʻradi. U zot unga: ‹Uni Zulhijjadan Zulhijjagacha yeyaver›, dedilar», dedi.Умму Сулаймон айтади: Мен Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо) ҳузурига кирдим ва ундан қурбонлик гўштлари ҳақида сўрадим. У: «Расулуллоҳ ﷺ ундан қайтарган эдилар, сўнг унга рухсат бердилар. Али ибн Абу Толиб сафардан қайтди, Фотима унга ўз қурбонликларидан гўшт келтирди. У: ‹Расулуллоҳ ﷺ бундан қайтармаганмидилар?› деди. Фотима: ‹У зот унга рухсат бердилар›, деди. Сўнг Али Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига кириб, бу ҳақда сўради. У зот унга: ‹Уни Зулҳижжадан Зулҳижжагача еявер›, дедилар», деди.

حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا صَالِحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصْبِحُ جُنُبًا فِي رَمَضَانَ مِنْ أَهْلِهِ ثُمَّ يَغْتَسِلُ وَيَصُومُ

Oisha (roziyallohu anho) xabar berdiki, Rasululloh ﷺ Ramazonda ahllaridan junub holda tongni qarshilar, soʻng gʻusl qilib roʻza tutar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) хабар бердики, Расулуллоҳ ﷺ Рамазонда аҳлларидан жунуб ҳолда тонгни қаршилар, сўнг ғусл қилиб рўза тутар эдилар.