حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ مَا سُقْتُ الْهَدْيَ وَلَأَحْلَلْتُ مَعَ الَّذِينَ حَلُّوا مِنْ الْعُمْرَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Agar men ishimning oxirida bilganimni avvalida bilganimda edi, hadiy olib kelmagan boʻlar edim va umradan ihromdan chiqqanlar bilan birga men ham ihromdan chiqqan boʻlar edim», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Агар мен ишимнинг охирида билганимни аввалида билганимда эди, ҳадий олиб келмаган бўлар эдим ва умрадан иҳромдан чиққанлар билан бирга мен ҳам иҳромдан чиққан бўлар эдим», — дедилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ الْحَوْلَاءَ بِنْتَ تُوَيْتٍ مَرَّتْ عَلَى عَائِشَةَ وَعِنْدَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ الْحَوْلَاءُ وَزَعَمُوا أَنَّهَا لَا تَنَامُ اللَّيْلَ فَقَالَ لَا تَنَامُ اللَّيْلَ خُذُوا مِنْ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لَا يَسْأَمُ اللَّهُ حَتَّى تَسْأَمُواقَالَ أَبِي حَدَّثَنَاه وَهْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَرَّتْ الْحَوْلَاءُ بِنْتُ تُوَيْتِ بْنِ حَبِيبِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى فَذَكَرَهُ وَقَالَ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يَسْأَمُ حَتَّى تَسْأَمُوا حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ أَنَّ الْحَوْلَاءَ بِنْتَ تُوَيْتِ بْنِ حَبِيبِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Havlo bint Tuvayt uning yonidan oʻtdi, oʻsha payt uning huzurida Rasululloh ﷺ bor edilar. U aytdi: Men: «Ey Allohning Rasuli, mana bu Havlo — uni tunda uxlamaydi, deb daʼvo qiladilar», — dedim. Shunda u zot: «Tunda uxlamaydimi?! Amaldan qodir boʻlganingizni olinglar. Allohga qasamki, sizlar zerikmaguningizcha, Alloh zerikmaydi», — dedilar. Otam dedi: Buni bizga Vahb aytdi, u: Otam bizga aytdi, dedi; u: Men Nuʼmondan eshitdim, u Zuhriydan, u Urvadan, u Oishadan (rivoyat qildi). U: «Havlo bint Tuvayt ibn Habib ibn Asad ibn Abdul-Uzzo oʻtdi», dedi — va hadisni zikr qilib: «Albatta, sizlar zerikmaguningizcha, Alloh zerikmaydi», dedi. Abul-Yamon bizga aytdi: Shuayb bizga Zuhriydan xabar berdi; Urva ibn Zubayr aytdi: Menga Oisha xabar berdiki, Havlo bint Tuvayt ibn Habib ibn Asad ibn Abdul-Uzzo... — va hadisni zikr qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Ҳавло бинт Тувайт унинг ёнидан ўтди, ўша пайт унинг ҳузурида Расулуллоҳ ﷺ бор эдилар. У айтди: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, мана бу Ҳавло — уни тунда ухламайди, деб даъво қиладилар», — дедим. Шунда у зот: «Тунда ухламайдими?! Амалдан қодир бўлганингизни олинглар. Аллоҳга қасамки, сизлар зерикмагунингизча, Аллоҳ зерикмайди», — дедилар. Отам деди: Буни бизга Ваҳб айтди, у: Отам бизга айтди, деди; у: Мен Нуъмондан эшитдим, у Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оишадан (ривоят қилди). У: «Ҳавло бинт Тувайт ибн Ҳабиб ибн Асад ибн Абдул-Уззо ўтди», деди — ва ҳадисни зикр қилиб: «Албатта, сизлар зерикмагунингизча, Аллоҳ зерикмайди», деди. Абул-Ямон бизга айтди: Шуайб бизга Зуҳрийдан хабар берди; Урва ибн Зубайр айтди: Менга Оиша хабар бердики, Ҳавло бинт Тувайт ибн Ҳабиб ибн Асад ибн Абдул-Уззо... — ва ҳадисни зикр қилди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ وَكَفَّارَتُهُ كَفَّارَةُ يَمِينٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohga maʼsiyatda nazr yoʻq, uning kafforati esa qasamning kafforatidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга маъсиятда назр йўқ, унинг каффорати эса қасамнинг каффоратидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ وَكَفَّارَتُهُ كَفَّارَةُ يَمِينٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Allohga maʼsiyatda nazr boʻlmaydi va uning kafforati — qasam kafforatidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Аллоҳга маъсиятда назр бўлмайди ва унинг каффорати — қасам каффоратидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُحَرِّمُ الْمَصَّةُ وَلَا الْمَصَّتَانِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir marta emish ham, ikki marta emish ham harom qilmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир марта эмиш ҳам, икки марта эмиш ҳам ҳаром қилмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ أَخْبَرَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا أَلَمْ تَرَيْ أَنَّ قَوْمَكِ حِينَ بَنَوْا الْكَعْبَةَ اسْتَقْصَرُوا عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا تَرُدُّهَا عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لَوْلَا حِدْثَانُ قَوْمِكِ بِالْكُفْرِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ إِنْ كَانَتْ عَائِشَةُ سَمِعَتْ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا أَرَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرَكَ اسْتِلَامَ الرُّكْنَيْنِ اللَّذَيْنِ يَلِيَانِ الْحَجَرَ إِلَّا أَنَّ الْبَيْتَ لَمْ يُتَمَّ عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ u kishiga: «Koʻrmadingmi, qavming Kaʼbani qurganda, uni Ibrohimning poydevorlaridan qisqartirib qurdi», — dedilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, uni Ibrohimning poydevorlariga qaytarmaysizmi?» — dedim. U zot: «Qavmingning kufrga yaqinligi boʻlmaganida edi», — dedilar. Ibn Umar dedi: «Agar Oisha bu hadisni Rasululloh ﷺdan eshitgan boʻlsa, men Rasululloh ﷺni Hijrga tutash ikki ruknni istilom qilishni faqat Bayt Ibrohimning poydevorlari ustida toʻla qurilmagani sababli tark etganlar deb bilaman».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ у кишига: «Кўрмадингми, қавминг Каъбани қурганда, уни Иброҳимнинг пойдеворларидан қисқартириб қурди», — дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, уни Иброҳимнинг пойдеворларига қайтармайсизми?» — дедим. У зот: «Қавмингнинг куфрга яқинлиги бўлмаганида эди», — дедилар. Ибн Умар деди: «Агар Оиша бу ҳадисни Расулуллоҳ ﷺдан эшитган бўлса, мен Расулуллоҳ ﷺни Ҳижрга туташ икки рукнни истилом қилишни фақат Байт Иброҳимнинг пойдеворлари устида тўла қурилмагани сабабли тарк этганлар деб биламан».
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُومُ عَلَى بَابِ حُجْرَتِي وَالْحَبَشَةُ يَلْعَبُونَ بِحِرَابِهِمْ يَسْتُرُنِي بِرِدَائِهِ لِكَيْ أَنْظُرَ إِلَى لَعِبِهِمْ ثُمَّ يَقُومُ حَتَّى أَكُونَ أَنَا الَّتِي أَنْصَرِفُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdilar: Men Rasululloh ﷺni hujramning eshigi oldida turgan holda koʻrdim; habashlar nayzalari bilan oʻynashar edi. U zot men ularning oʻyiniga qarashim uchun ridolari bilan meni toʻsib turar edilar; soʻng qaytib ketadigan men boʻlgunimcha turar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар: Мен Расулуллоҳ ﷺни ҳужрамнинг эшиги олдида турган ҳолда кўрдим; ҳабашлар найзалари билан ўйнашар эди. У зот мен уларнинг ўйинига қарашим учун ридолари билан мени тўсиб турар эдилар; сўнг қайтиб кетадиган мен бўлгунимча турар эдилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْوَإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُدْخِلُ عَلَيَّ رَأْسَهُ وَهُوَ فِي الْمَسْجِدِ فَأُرَجِّلُهُ وَكَانَ لَا يَدْخُلُ الْبَيْتَ إِلَّا لِحَاجَةٍ إِلَّا إِذَا أَرَادَ الْوُضُوءَ وَهُوَ مُعْتَكِفٌ
Paygʻambar ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ masjidda ekanlarida boshlarini menga kirgizar edilar, men esa u zotning sochlarini tarar edim. U zot eʼtikofda ekanlarida hojatdan boshqa (hol) uchun uyga kirmas edilar, magar tahorat qilmoqchi boʻlgandagina (kirar edilar).Пайғамбар ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ масжидда эканларида бошларини менга киргизар эдилар, мен эса у зотнинг сочларини тарар эдим. У зот эътикофда эканларида ҳожатдан бошқа (ҳол) учун уйга кирмас эдилар, магар таҳорат қилмоқчи бўлгандагина (кирар эдилар).
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا أُسَامَةُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أُمِّهِ أَسْمَاءَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ سَفَرٍ وَقَدْ اشْتَرَيْتُ نَمَطًا فِيهِ صُورَةٌ فَسَتَرْتُهُ عَلَى سَهْوَةِ بَيْتِي فَلَمَّا دَخَلَ كَرِهَ مَا صَنَعْتُ وَقَالَ أَتَسْتُرِينَ الْجُدُرَ يَا عَائِشَةُ فَطَرَحْتُهُ فَقَطَعْتُهُ مِرْفَقَتَيْنِ فَقَدْ رَأَيْتُهُ مُتَّكِئًا عَلَى إِحْدَاهُمَا وَفِيهَا صُورَةٌ
Oisha (roziyallohu anho) aytdilar: Rasululloh ﷺ safardan qaytdilar, men esa ichida surat boʻlgan bir parda sotib olib, uni uyimning tokchasiga tutgan edim. U zot kirganlarida qilgan ishimni yoqtirmadilar va: «Devorlarni pardalaysanmi, ey Oisha?» — dedilar. Shunda men uni olib tashladim va ikkita yostiq qilib kesdim; keyin u zotning ulardan biriga — uning ichida surat boʻlgan holda — yostanib oʻtirganlarini koʻrdim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар: Расулуллоҳ ﷺ сафардан қайтдилар, мен эса ичида сурат бўлган бир парда сотиб олиб, уни уйимнинг токчасига тутган эдим. У зот кирганларида қилган ишимни ёқтирмадилар ва: «Деворларни пардалайсанми, эй Оиша?» — дедилар. Шунда мен уни олиб ташладим ва иккита ёстиқ қилиб кесдим; кейин у зотнинг улардан бирига — унинг ичида сурат бўлган ҳолда — ёстаниб ўтирганларини кўрдим.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَاسَمِعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا يُصِيبُ الْمُؤْمِنَ شَيْءٌ إِلَّا كَانَ لَهُ بِهِ أَجْرٌ أَوْ كَفَّارَةٌ حَتَّى النَّكْبَةُ وَالشَّوْكَةُ
Oisha (roziyallohu anho) Rasululloh ﷺning: «Moʻminga yetgan har bir narsa — hatto turtki va tikan ham — u uchun ajr yoki kafforat boʻlmay qolmaydi», deb aytganlarini eshitdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) Расулуллоҳ ﷺнинг: «Мўминга етган ҳар бир нарса — ҳатто туртки ва тикан ҳам — у учун ажр ёки каффорат бўлмай қолмайди», деб айтганларини эшитдилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا امْرَأَةٌ مِنْ الْيَهُودِ وَهِيَ تَقُولُ أُشْعِرْتُ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ فَارْتَاعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِنَّمَا تُفْتَنُ يَهُوَدُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَلَبِثْنَا لَيَالِيَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُشْعِرْتُ أَنَّهُ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ وَقَالَتْ عَائِشَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدُ يَسْتَعِيذُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ u kishining huzurlariga kirdilar, yonlarida esa bir yahudiy ayol bor edi va u: «Bilasanmi, sizlar qabrlarda imtihon qilinasizlar», der edi. Shunda Rasululloh ﷺ hadiksirab: «Faqat yahudiylar imtihon qilinadi», — dedilar. Oisha aytdi: Soʻngra biz necha kecha turdik, keyin Rasululloh ﷺ: «Bilasanmi, menga: sizlar qabrlarda imtihon qilinasizlar, deb vahiy qilindi», — dedilar. Oisha aytdi: Shundan keyin men Rasululloh ﷺning qabr azobidan panoh tilayotganlarini eshitar edim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ у кишининг ҳузурларига кирдилар, ёнларида эса бир яҳудий аёл бор эди ва у: «Биласанми, сизлар қабрларда имтиҳон қилинасизлар», дер эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ҳадиксираб: «Фақат яҳудийлар имтиҳон қилинади», — дедилар. Оиша айтди: Сўнгра биз неча кеча турдик, кейин Расулуллоҳ ﷺ: «Биласанми, менга: сизлар қабрларда имтиҳон қилинасизлар, деб ваҳий қилинди», — дедилар. Оиша айтди: Шундан кейин мен Расулуллоҳ ﷺнинг қабр азобидан паноҳ тилаётганларини эшитар эдим.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً فَكَانَتْ تِلْكَ صَلَاتُهُ يَسْجُدُ فِي السَّجْدَةِ مِنْ ذَلِكَ قَدْرَ مَا يَقْرَأُ أَحَدُكُمْ خَمْسِينَ آيَةً قَبْلَ أَنْ يَرْفَعَ رَأْسَهُ وَيَرْكَعُ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِ ثُمَّ يَضْطَجِعُ عَلَى شِقِّهِ الْأَيْمَنِ حَتَّى يَأْتِيَهُ الْمُؤَذِّنُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdilar: Rasululloh ﷺ kechasi oʻn bir rakat namoz oʻqir edilar — u zotning namozlari shunday edi. U zot bundagi sajdada boshlarini koʻtarishlaridan oldin biringiz ellik oyat oʻqiydigan qadar (uzoq) turar edilar. Bomdoddan oldin ikki rakat oʻqir, soʻng muazzin kelguncha oʻng yonlari bilan yotar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар: Расулуллоҳ ﷺ кечаси ўн бир ракат намоз ўқир эдилар — у зотнинг намозлари шундай эди. У зот бундаги саждада бошларини кўтаришларидан олдин бирингиз эллик оят ўқийдиган қадар (узоқ) турар эдилар. Бомдоддан олдин икки ракат ўқир, сўнг муаззин келгунча ўнг ёнлари билан ётар эдилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُ بِصِيَامِ عَاشُورَاءَ قَبْلَ أَنْ يَنْزِلَ رَمَضَانُ فَلَمَّا فُرِضَ رَمَضَانُ كَانَ مَنْ شَاءَ صَامَ وَمَنْ شَاءَ أَفْطَرَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Ramazon nozil boʻlishidan oldin Oshuro roʻzasini tutishga buyurar edilar. Ramazon farz qilinganidan keyin esa kim xohlasa roʻza tutar, kim xohlasa iftor qilar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Рамазон нозил бўлишидан олдин Ошуро рўзасини тутишга буюрар эдилар. Рамазон фарз қилинганидан кейин эса ким хоҳласа рўза тутар, ким хоҳласа ифтор қилар эди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا أُمِرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِتَخْيِيرِ أَزْوَاجِهِ بَدَأَ بِي فَقَالَ يَا عَائِشَةُ إِنِّي أَذْكُرُ لَكِ أَمْرًا وَلَا عَلَيْكِ أَنْ لَا تَسْتَعْجِلِي حَتَّى تُذَاكِرِي أَبَوَيْكِ قَالَتْ وَقَدْ عَلِمَ أَنَّ أَبَوَيَّ لَمْ يَكُونَا لِيَأْمُرَانِي بِفِرَاقِهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَقُولُ {يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا حَتَّى بَلَغَ أَعَدَّ لِلْمُحْسِنَاتِ مِنْكُنَّ أَجْرًا عَظِيمًا} فَقُلْتُ فِي أَيِّ هَذَا أَسْتَأْمِرُ أَبَوَيَّ فَإِنِّي قَدْ اخْتَرْتُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ قَالَتْ ثُمَّ فَعَلَ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فَعَلْتُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdilar: Rasululloh ﷺ juftlarini tanlovga qoʻyishga buyurilganlarida mendan boshladilar va: «Ey Oisha, men senga bir ishni eslatmoqchiman, ota-onang bilan maslahatlashmaguningcha shoshilmasang (yaxshi)dir», dedilar. (Oisha) aytdi: U zot ota-onam meni u zotdan ajralishga buyurmasliklarini bilar edilar. (Oisha) aytdi: Soʻng u zot: «Albatta, Alloh azza va jalla: {Ey Nabiy, juftlaringga ayt: agar dunyo hayotini va uning ziynatini istasangiz...} — {sizlardan chiroyli amal qiluvchilarga ulkan ajr tayyorlab qoʻygan} (oyati)gacha — deydi», dedilar. Men: «Bu haqda men nimani ota-onam bilan maslahatlashay? Men albatta Allohni, Uning Rasulini va oxirat diyorini ixtiyor qildim», dedim. (Oisha) aytdi: Soʻng Nabiy ﷺning (boshqa) juftlari ham men qilgandek qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар: Расулуллоҳ ﷺ жуфтларини танловга қўйишга буюрилганларида мендан бошладилар ва: «Эй Оиша, мен сенга бир ишни эслатмоқчиман, ота-онанг билан маслаҳатлашмагунингча шошилмасанг (яхши)дир», дедилар. (Оиша) айтди: У зот ота-онам мени у зотдан ажралишга буюрмасликларини билар эдилар. (Оиша) айтди: Сўнг у зот: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла: {Эй Набий, жуфтларингга айт: агар дунё ҳаётини ва унинг зийнатини истасангиз...} — {сизлардан чиройли амал қилувчиларга улкан ажр тайёрлаб қўйган} (ояти)гача — дейди», дедилар. Мен: «Бу ҳақда мен нимани ота-онам билан маслаҳатлашай? Мен албатта Аллоҳни, Унинг Расулини ва охират диёрини ихтиёр қилдим», дедим. (Оиша) айтди: Сўнг Набий ﷺнинг (бошқа) жуфтлари ҳам мен қилгандек қилдилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَجَدْتُ فِي مَوْضِعٍ عَنْ عُرْوَةَ وَمَوْضِعٍ آخَرَ عَنْ عَمْرَةَ كِلَاهُمَا قَالَهُ عُثْمَانُ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحَرَ عَنْ أَزْوَاجِهِ بَقَرَةً فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Vidoʼ hajida juftlari uchun bir sigir soʻydilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Видў ҳажида жуфтлари учун бир сигир сўйдилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ نِسَاءً مِنْ الْمُؤْمِنَاتِ كُنَّ يَشْهَدْنَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصُّبْحَ ثُمَّ يَنْقَلِبْنَ مُتَلَفِّعَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ إِلَى بُيُوتِهِنَّ مَا يُعْرَفْنَ مِنْ الْغَلَسِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, moʻmina ayollar Rasululloh ﷺ bilan birga bomdod namozida hozir boʻlar, soʻng ridolariga oʻralgan holda uylariga qaytar edilar — qorongʻilik sababli ular tanilmas edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, мўмина аёллар Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бомдод намозида ҳозир бўлар, сўнг ридоларига ўралган ҳолда уйларига қайтар эдилар — қоронғилик сабабли улар танилмас эди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي عَلَى خُمْرَةٍ فَقَالَ يَا عَائِشَةُ ارْفَعِي عَنَّا حَصِيرَكِ هَذَا فَقَدْ خَشِيتُ أَنْ يَفْتِنَ النَّاسَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ xumra ustida namoz oʻqir edilar va: «Ey Oisha, mana bu boʻyrangni bizdan koʻtar, chunki men u odamlarni fitnaga solishidan qoʻrqdim», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ хумра устида намоз ўқир эдилар ва: «Эй Оиша, мана бу бўйрангни биздан кўтар, чунки мен у одамларни фитнага солишидан қўрқдим», дедилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا أَبُو شَدَّادٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُخَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا كُنَّا بِالْحُرِّ انْصَرَفْنَا وَأَنَا عَلَى جَمَلٍ وَكَانَ آخِرُ الْعَهْدِ مِنْهُمْ وَأَنَا أَسْمَعُ صَوْتَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ بَيْنَ ظَهْرَيْ ذَلِكَ السَّمُرِ وَهُوَ يَقُولُ وَا عَرُوسَاهْ قَالَتْ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَعَلَى ذَلِكَ إِذْ نَادَى مُنَادٍ أَنْ أَلْقِي الْخِطَامَ فَأَلْقَيْتُهُ فَأَعْقَلَهُ اللَّهُ بِيَدِهِ
Mujohid aytdi: Oisha (roziyallohu anho) dedilar: Biz Nabiy ﷺ bilan birga chiqdik. Hurrga yetganimizda qaytdik, men esa tuya ustida edim. Bu ular bilan boʻlgan oxirgi ahd edi. Men Nabiy ﷺning ovozlarini — u zot oʻsha samur daraxtlari orasida boʻlgan holda — eshitib turardim; u zot: «Vo arusoh!» der edilar. (Oisha) aytdi: Allohga qasamki, men shu holatda ekanimda, bir munodiy: «Jilovni tashla!» deb nido qildi. Men uni tashladim, Alloh esa uni Oʻz qoʻli bilan toʻxtatib qoʻydi.Мужоҳид айтди: Оиша (розияллоҳу анҳо) дедилар: Биз Набий ﷺ билан бирга чиқдик. Ҳуррга етганимизда қайтдик, мен эса туя устида эдим. Бу улар билан бўлган охирги аҳд эди. Мен Набий ﷺнинг овозларини — у зот ўша самур дарахтлари орасида бўлган ҳолда — эшитиб турардим; у зот: «Во арусоҳ!» дер эдилар. (Оиша) айтди: Аллоҳга қасамки, мен шу ҳолатда эканимда, бир мунодий: «Жиловни ташла!» деб нидо қилди. Мен уни ташладим, Аллоҳ эса уни Ўз қўли билан тўхтатиб қўйди.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ يَعْنِي أَبَا دَاوُدَ الطَّيَالِسِيَّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ سَمِعْتُ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ أَبَا بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ يَدَيْ أَبِي بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ قَاعِدًا وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ وَالنَّاسُ خَلْفَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vafot etgan kasalliklarida Abu Bakrga odamlarga namoz oʻqib berishni buyurdilar. Rasululloh ﷺ Abu Bakrning oldilarida oʻtirgan holda odamlarga namoz oʻqir, Abu Bakr esa odamlarga namoz oʻqir, odamlar uning orqasida edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ вафот этган касалликларида Абу Бакрга одамларга намоз ўқиб беришни буюрдилар. Расулуллоҳ ﷺ Абу Бакрнинг олдиларида ўтирган ҳолда одамларга намоз ўқир, Абу Бакр эса одамларга намоз ўқир, одамлар унинг орқасида эдилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي مُوسَى قَالَ أَبِي وَإِنَّمَا هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي قَيْسٍ وَهُوَ الصَّوَابُ مَوْلًى لِبَنِي نَصْرِ بْنِ مُعَاوِيَةَ قَالَ قَالَتْ لِي عَائِشَةُلَا تَدَعْ قِيَامَ اللَّيْلِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَدَعُهُ وَكَانَ إِذَا مَرِضَ أَوْ كَسِلَ صَلَّى قَاعِدًا
Abdulloh ibn Abu Qays aytadi: Oisha (roziyallohu anho) shunday dedilar: «Tun namozini (qiyomul-laylni) tark etma, zero Rasululloh ﷺ uni tark etmas edilar. Agar bemor boʻlsalar yoki holsizlansalar, oʻtirgan holda oʻqir edilar».Абдуллоҳ ибн Абу Қайс айтади: Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай дедилар: «Тун намозини (қиёмул-лайлни) тарк этма, зеро Расулуллоҳ ﷺ уни тарк этмас эдилар. Агар бемор бўлсалар ёки ҳолсизлансалар, ўтирган ҳолда ўқир эдилар».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ الْبُرْسَانِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَأَتَتْ سَهْلَةُ ابْنَةُ سُهَيْلِ بْنِ عَمْرٍو فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ سَالِمًا كَانَ يَدْخُلُ عَلَيَّ وَأَنَا وَاضِعَةٌ ثَوْبِي ثُمَّ إِنَّهُ يَدْخُلُ عَلَيَّ الْآنَ بَعْدَمَا شَبَّ وَكَبِرَ فَأَجِدُ فِي نَفْسِي مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَأَرْضِعِيهِ فَإِنَّ ذَلِكَ يَذْهَبُ بِالَّذِي تَجِدِينَ فِي نَفْسِكِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Sahla binti Suhayl ibn Amr kelib: «Yo Rasululloh! Solim mening oldimga kirar edi, men esa kiyimimni yechib qoʻygan holda boʻlardim. Endi esa u balogʻatga yetib, ulgʻaygandan keyin ham oldimga kirmoqda, men koʻnglimda bundan (bir narsa) sezaman», dedi. U zot: «Uni emiz, zero bu sening koʻnglingda sezayotgan narsangni ketkazadi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Саҳла бинти Суҳайл ибн Амр келиб: «Ё Расулуллоҳ! Солим менинг олдимга кирар эди, мен эса кийимимни ечиб қўйган ҳолда бўлардим. Энди эса у балоғатга етиб, улғайгандан кейин ҳам олдимга кирмоқда, мен кўнглимда бундан (бир нарса) сезаман», деди. У зот: «Уни эмиз, зеро бу сенинг кўнглингда сезаётган нарсангни кетказади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زُرَارَةَ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْطَعُ الْيَدُ إِلَّا فِي رُبُعِ دِينَارٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qoʻl faqat chorak dinor (miqdoridagi oʻgʻirlik) uchungina kesiladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қўл фақат чорак динор (миқдоридаги ўғирлик) учунгина кесилади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّهَا صَنَعَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُلَّةً مِنْ صُوفٍ سَوْدَاءَ فَلَبِسَهَا فَلَمَّا عَرِقَ وَجَدَ رِيحَ الصُّوفِ فَقَذَفَهَا قَالَ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ الرِّيحُ الطَّيِّبَةُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺ uchun qora jundan bir kiyim tikdi. U zot uni kiydilar. Terlaganlarida jun hidini sezdilar va uni tashlab yubordilar. (Roviy:) Menimcha, u: «U zot xushboʻy hidni yoqtirar edilar» dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺ учун қора жундан бир кийим тикди. У зот уни кийдилар. Терлаганларида жун ҳидини сездилар ва уни ташлаб юбордилар. (Ровий:) Менимча, у: «У зот хушбўй ҳидни ёқтирар эдилар» деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ كَثِيرٍ عَنْ أَبِي عِيَاضٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى وَعَلَيْهِ مِرْطٌ مِنْ صُوفٍ عَلَيْهِ بَعْضُهُ وَعَلَيْهَا بَعْضُهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ustlarida junma choyshab boʻlgani holda namoz oʻqidilar, uning bir qismi u zotning ustlarida, bir qismi esa uning ustida edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ устларида жунма чойшаб бўлгани ҳолда намоз ўқидилар, унинг бир қисми у зотнинг устларида, бир қисми эса унинг устида эди.
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي الْفَضْلِ الْأَيْلِيِّ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَكْرَهُ أَنْ يُوجَدَ مِنْهُ رِيحٌ يُتَأَذَّى مِنْهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻzlaridan ozor beradigan hid sezilishini yoqtirmas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўзларидан озор берадиган ҳид сезилишини ёқтирмас эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ عَنْ أَبَانُ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ قَالَ حَدَّثَتْنِي صَفِيَّةُ بِنْتُ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَغْتَسِلُ بِالصَّاعِ وَيَتَوَضَّأُ بِالْمُدِّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir soʼ (miqdordagi suv) bilan gʻusl qilar, bir mudd (miqdordagi suv) bilan tahorat olar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир сў (миқдордаги сув) билан ғусл қилар, бир мудд (миқдордаги сув) билан таҳорат олар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ لِامْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ تُحِدُّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلَاثٍ إِلَّا عَلَى زَوْجٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan ayolga uch kundan ortiq oʻlik uchun aza tutishi halol emas, eri uchungina (aza tutadi)», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган аёлга уч кундан ортиқ ўлик учун аза тутиши ҳалол эмас, эри учунгина (аза тутади)», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِاللَّيْلِ فَقَالَتْ كَانَ يُصَلِّي ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً يُصَلِّي ثَمَانِ رَكَعَاتٍ ثُمَّ يُوتِرُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ قَامَ فَرَكَعَ وَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ بَيْنَ النِّدَاءِ وَالْإِقَامَةِ مِنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ
Abu Salama aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan Rasululloh ﷺ ning kechasi (oʻqiydigan) namozlari haqida soʻradim. U: «Paygʻambar ﷺ oʻn uch rakaat oʻqirdilar: sakkiz rakaat oʻqib, soʻng vitr oʻqirdilar, soʻng oʻtirgan holda ikki rakaat oʻqirdilar; rukuʼ qilmoqchi boʻlganlarida turib rukuʼ qilardilar. Bomdod namozining azoni bilan iqomati orasida ikki rakaat oʻqirdilar», dedi.Абу Салама айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Расулуллоҳ ﷺ нинг кечаси (ўқийдиган) намозлари ҳақида сўрадим. У: «Пайғамбар ﷺ ўн уч ракаат ўқирдилар: саккиз ракаат ўқиб, сўнг витр ўқирдилар, сўнг ўтирган ҳолда икки ракаат ўқирдилар; рукуъ қилмоқчи бўлганларида туриб рукуъ қилардилар. Бомдод намозининг азони билан иқомати орасида икки ракаат ўқирдилар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَأَبُو عَامِرٍ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ مِنْ السَّنَةِ أَكْثَرَ مِنْ صِيَامِهِ مِنْ شَعْبَانَ فَإِنَّهُ كَانَ يَصُومُ شَعْبَانَ كُلَّهُ وَكَانَ يَقُولُ خُذُوا مِنْ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يَمَلُّ حَتَّى تَمَلُّوا وَإِنَّهُ كَانَ أَحَبُّ الْعَمَلِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا دَاوَمَ عَلَيْهِ وَإِنْ قَلَّ كَانَ إِذَا صَلَّى صَلَاةً دَاوَمَ عَلَيْهَا
Abu Salama aytdi: Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Rasululloh ﷺ yilning (biror oyida) Shaʼbon oyidagi roʻzalaridan koʻproq roʻza tutmas edilar, zero u zot Shaʼbonning hammasida roʻza tutar edilar. U zot: «Amallardan qodir boʻlganingizni olinglar, zero sizlar (ibodatdan) zerikmaguningizcha, Alloh (savob berishdan) toʻxtamaydi», der edilar. Rasululloh ﷺ ga eng suyukli amal — ozgina boʻlsa ham, muntazam qilinadigani edi. U zot biror namozni oʻqisalar, uni muntazam oʻqir edilar.Абу Салама айтди: Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ йилнинг (бирор ойида) Шаъбон ойидаги рўзаларидан кўпроқ рўза тутмас эдилар, зеро у зот Шаъбоннинг ҳаммасида рўза тутар эдилар. У зот: «Амаллардан қодир бўлганингизни олинглар, зеро сизлар (ибодатдан) зерикмагунингизча, Аллоҳ (савоб беришдан) тўхтамайди», дер эдилар. Расулуллоҳ ﷺ га энг суюкли амал — озгина бўлса ҳам, мунтазам қилинадигани эди. У зот бирор намозни ўқисалар, уни мунтазам ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنَّا نُقَلِّدُ الشَّاءَ فَنُرْسِلُ بِهَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَلَالٌ لَمْ يُحْرِمْ مِنْهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Biz qoʻylarning boʻyniga qilada (boʻyinbogʻ) taqib (Makkaga) yuborar edik, Rasululloh ﷺ esa (Madinada) ihromsiz (holatda) qolar, undan (ihromda harom boʻlgan) hech narsa unga harom boʻlmas edi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биз қўйларнинг бўйнига қилада (бўйинбоғ) тақиб (Маккага) юборар эдик, Расулуллоҳ ﷺ эса (Мадинада) иҳромсиз (ҳолатда) қолар, ундан (иҳромда ҳаром бўлган) ҳеч нарса унга ҳаром бўлмас эди».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي الرِّشْكَ عَنْ مُعَاذَةَ قَالَتْسَأَلَتْ امْرَأَةٌ عَائِشَةَ وَأَنَا شَاهِدَةٌ عَنْ وَصْلِ صِيَامِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ لَهَا أَتَعْمَلِينَ كَعَمَلِهِ فَإِنَّهُ قَدْ كَانَ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ وَكَانَ عَمَلُهُ نَافِلَةً لَهُ
Muʼoza (rahimahalloh) aytdi: Men hozir boʻlganimda bir ayol Oisha (roziyallohu anho)dan Rasululloh ﷺ ning visol (uzluksiz) roʻzasi haqida soʻradi. Shunda u ayolga: «Sen u zotning amali kabi amal qila olasanmi? Zero u zotning avvalgi va keyingi gunohlari magʻfirat qilingan, amallari esa u zot uchun nofila edi», dedi.Муъоза (раҳимаҳаллоҳ) айтди: Мен ҳозир бўлганимда бир аёл Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Расулуллоҳ ﷺ нинг висол (узлуксиз) рўзаси ҳақида сўради. Шунда у аёлга: «Сен у зотнинг амали каби амал қила оласанми? Зеро у зотнинг аввалги ва кейинги гуноҳлари мағфират қилинган, амаллари эса у зот учун нофила эди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَتْنِي أُمُّ الْحَسَنِ قَالَ عَبْدُ الصَّمَدِ وَهِيَ جَدَّةُ أَبِي بَكْرٍ الْعَتَكِيِّ عَنْ مُعَاذَةَ قَالَتْسَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ الْحَائِضِ يُصِيبُ ثَوْبَهَا الدَّمُ فَقَالَتْ لَقَدْ كُنْتُ أَحِيضُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَ حِيَضٍ جَمِيعًا لَا أَغْسِلُ لِي ثَوْبًا وَقَالَتْ لَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَعَلَيَّ ثَوْبٌ عَلَيْهِ بَعْضُهُ وَعَلَيَّ بَعْضُهُ وَأَنَا حَائِضٌ نَائِمَةٌ قَرِيبًا مِنْهُ
Muʼoza (rahimahalloh) aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan hayzli ayolning kiyimiga qon tegishi haqida soʻradim. U: «Men Rasululloh ﷺ huzurlarida uch marta hayz koʻrgan boʻlsam ham, oʻzimga bironta kiyim yuvmagan edim», dedi. Va: «Rasululloh ﷺ namoz oʻqir edilar, mening ustimda esa bir kiyim boʻlib, uning bir qismi u zotning ustlarida, bir qismi mening ustimda edi; men esa hayzli holda u zotga yaqin joyda uxlab yotardim», dedi.Муъоза (раҳимаҳаллоҳ) айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ҳайзли аёлнинг кийимига қон тегиши ҳақида сўрадим. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида уч марта ҳайз кўрган бўлсам ҳам, ўзимга биронта кийим ювмаган эдим», деди. Ва: «Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқир эдилар, менинг устимда эса бир кийим бўлиб, унинг бир қисми у зотнинг устларида, бир қисми менинг устимда эди; мен эса ҳайзли ҳолда у зотга яқин жойда ухлаб ётардим», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ يَعْنِي ابْنَ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ دَايَنَ النَّاسَ بِدَيْنٍ يَعْلَمُ اللَّهُ مِنْهُ أَنَّهُ حَرِيصٌ عَلَى أَدَائِهِ كَانَ مَعَهُ مِنْ اللَّهِ عَوْنٌ وَحَافِظٌ وَأَنَا أَلْتَمِسُ ذَلِكَ الْعَوْنَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Kim odamlardan qarz olsa-yu, Alloh uning oʻsha qarzni ado etishga harakat qilishini bilsa, unga Alloh tomonidan yordamchi va saqlovchi boʻladi». Men ham oʻsha yordamni istayman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Ким одамлардан қарз олса-ю, Аллоҳ унинг ўша қарзни адо этишга ҳаракат қилишини билса, унга Аллоҳ томонидан ёрдамчи ва сақловчи бўлади». Мен ҳам ўша ёрдамни истайман.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَتْنِي أُمُّ نَهَارٍ بِنْتُ دِفَاعٍ قَالَتْ حَدَّثَتْنِي آمِنَةُ بِنْتُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهَا شَهِدَتْ عَائِشَةَ فَقَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْعَنُ الْقَاشِرَةَ وَالْمَقْشُورَةَ وَالْوَاشِمَةَ وَالْمُوتَشِمَةَ وَالْوَاصِلَةَ وَالْمُتَّصِلَةَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yuz terisini qirdiruvchi ayolni ham, qiruvchi ayolni ham, badaniga naqsh soldiruvchi ayolni ham, soluvchi ayolni ham, soch ulovchi ayolni ham, soch ulatuvchi ayolni ham laʼnatlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ юз терисини қирдирувчи аёлни ҳам, қирувчи аёлни ҳам, баданига нақш солдирувчи аёлни ҳам, солувчи аёлни ҳам, соч уловчи аёлни ҳам, соч улатувчи аёлни ҳам лаънатлар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا مَالِكٌ يَعْنِي ابْنَ مِغْوَلٍ قَالَ سَأَلْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْأَسْوَدِ عَنْ الطِّيبِ لِلْمُحْرِمِ فَقَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي الْأَسْوَدُ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي مَفْرِقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Goʻyo men Rasululloh ﷺ ning soch ajrab turgan joyidagi atirning yaltirashiga qarab turgandayman, holbuki u zot ihromda edilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Гўё мен Расулуллоҳ ﷺ нинг соч ажраб турган жойидаги атирнинг ялтирашига қараб тургандайман, ҳолбуки у зот иҳромда эдилар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَتْنِي فَاطِمَةُ بِنْتُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَتْ حَدَّثَتْنِي أُمِّي أَنَّهَا قَالَتْسَأَلْتُ عَائِشَةَ وَأَرْسَلَهَا عَمُّهَا فَقَالَ إِنَّ أَحَدَ بَنِيكِ يُقْرِئُكِ السَّلَامَ وَيَسْأَلُكِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ فَإِنَّ النَّاسَ قَدْ شَتَمُوهُ فَقَالَتْ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ لَعَنَهُ فَوَاللَّهِ لَقَدْ كَانَ قَاعِدًا عِنْدَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمُسْنِدٌ ظَهْرَهُ إِلَيَّ وَإِنَّ جِبْرِيلَ لَيُوحِي إِلَيْهِ الْقُرْآنَ وَإِنَّهُ لَيَقُولُ لَهُ اكْتُبْ يَا عُثَيْمُ فَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُنْزِلَهُ تِلْكَ الْمَنْزِلَةَ إِلَّا كَرِيمًا عَلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol aytdi: Meni amakim yuborgan edi, men Oishadan soʻradim. (Amakim:) «Oʻgʻillaringdan biri senga salom aytmoqda va Usmon ibn Affon haqida soʻramoqda, chunki odamlar uni soʻka boshlashdi», degan edi. Shunda u (Oisha) dedi: «Kim uni laʼnatlagan boʻlsa, Alloh uni laʼnatlasin! Vallohi, u Allohning Nabiysi ﷺ huzurlarida oʻtirar edi, Rasululloh ﷺ esa orqalarini menga suyagan holda edilar; Jibril u zotga Qurʼonni vahiy qilar, u zot esa unga: ‹Yoz, ey Usaym!› der edilar. Alloh uni faqat Alloh va Uning Rasuli huzurida karomatli boʻlgani uchungina oʻsha martabaga qoʻygan», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир аёл айтди: Мени амаким юборган эди, мен Оишадан сўрадим. (Амаким:) «Ўғилларингдан бири сенга салом айтмоқда ва Усмон ибн Аффон ҳақида сўрамоқда, чунки одамлар уни сўка бошлашди», деган эди. Шунда у (Оиша) деди: «Ким уни лаънатлаган бўлса, Аллоҳ уни лаънатласин! Валлоҳи, у Аллоҳнинг Набийси ﷺ ҳузурларида ўтирар эди, Расулуллоҳ ﷺ эса орқаларини менга суяган ҳолда эдилар; Жибрил у зотга Қуръонни ваҳий қилар, у зот эса унга: ‹Ёз, эй Усайм!› дер эдилар. Аллоҳ уни фақат Аллоҳ ва Унинг Расули ҳузурида кароматли бўлгани учунгина ўша мартабага қўйган», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ أَكْثَرُ صَلَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا إِلَّا الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَكَانَ أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَيْهِ مَا دَاوَمَ عَلَيْهِ الْإِنْسَانُ وَإِنْ كَانَ يَسِيرًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ ning namozlarining koʻpi — farz namozdan boshqasi — oʻtirgan holda boʻlar edi. Ularga eng suyukli amal — inson ozgina boʻlsa-da doimiy bajaradigan amal edi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ нинг намозларининг кўпи — фарз намоздан бошқаси — ўтирган ҳолда бўлар эди. Уларга энг суюкли амал — инсон озгина бўлса-да доимий бажарадиган амал эди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا زَيْدٌ يَعْنِي ابْنَ مُرَّةَ أَبُو الْمُعَلَّى عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَلَّ مِنْ قَتْلِ الدَّوَابِّ وَالرَّجُلُ مُحْرِمٌ أَنْ يَقْتُلَ الْحَيَّةَ وَالْعَقْرَبَ وَالْكَلْبَ الْعَقُورَ وَالْغُرَابَ الْأَبْقَعَ وَالْحُدَيَّا وَالْفَأْرَةَ وَلَدَغَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَقْرَبٌ فَأَمَرَ بِقَتْلِهَا وَهُوَ مُحْرِمٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kishi ihromda boʻlgan holida ham jonivorlardan ilonni, chayonni, tishlaydigan itni, oq-qora chuvor qargʻani, kalxatni va sichqonni oʻldirishni halol qildilar. Rasulullohni ﷺ chayon chaqqan edi, u zot ihromda boʻla turib uni oʻldirishga buyurdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ киши иҳромда бўлган ҳолида ҳам жониворлардан илонни, чаённи, тишлайдиган итни, оқ-қора чувор қарғани, калхатни ва сичқонни ўлдиришни ҳалол қилдилар. Расулуллоҳни ﷺ чаён чаққан эди, у зот иҳромда бўла туриб уни ўлдиришга буюрдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أُمِّ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ وَطَاعَتِكَ فَقِيلَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ عَفَّانُ فَقَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ إِنَّكَ تُكْثِرُ أَنْ تَقُولَ يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ وَطَاعَتِكَ قَالَ وَمَا يُؤْمِنُنِي وَإِنَّمَا قُلُوبُ الْعِبَادِ بَيْنَ أُصْبُعَيْ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ إِذَا أَرَادَ أَنْ يُقَلِّبَ قَلْبَ عَبْدٍ قَلَّبَهُ قَالَ عَفَّانُ بَيْنَ أُصْبُعَيْنِ مِنْ أَصَابِعِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ koʻp marta: «Yo muqallibal-qulub, sabbit qalbiy alaa diynika va toʼatik (Ey qalblarni agʻdaruvchi Zot, qalbimni Oʻz dining va toatingda sobit qil)», der edilar. Shunda Oisha u zotga: «Siz: ‹Yo muqallibal-qulub, sabbit qalbiy alaa diynika va toʼatik›, deyishni koʻpaytirdingiz», dedi. U zot: «Meni nima omon qiladi? Zero bandalarning qalblari Rahmonning ikki barmogʻi orasidadir; U bir bandaning qalbini agʻdarishni istasa, uni agʻdaradi», dedilar. Affon (oʻz rivoyatida): «Alloh azza va jallaning barmoqlaridan ikkitasi orasida», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кўп марта: «Ё муқаллибал-қулуб, саббит қалбий алаа дийника ва тўатик (Эй қалбларни ағдарувчи Зот, қалбимни Ўз дининг ва тоатингда собит қил)», дер эдилар. Шунда Оиша у зотга: «Сиз: ‹Ё муқаллибал-қулуб, саббит қалбий алаа дийника ва тўатик›, дейишни кўпайтирдингиз», деди. У зот: «Мени нима омон қилади? Зеро бандаларнинг қалблари Раҳмоннинг икки бармоғи орасидадир; У бир банданинг қалбини ағдаришни истаса, уни ағдаради», дедилар. Аффон (ўз ривоятида): «Аллоҳ азза ва жалланинг бармоқларидан иккитаси орасида», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْفَرَعِ مِنْ كُلِّ خَمْسِ شِيَاهٍ شَاةٌ وَأَمَرَنَا أَنْ نَعُقَّ عَنْ الْجَارِيَةِ شَاةً وَعَنْ الْغُلَامِ شَاتَيْنِ
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Rasululloh ﷺ bizga har besh qoʻydan bittasini faraʼ (qilib soʻyishni) buyurdilar va qiz bola uchun bir qoʻy, oʻgʻil bola uchun ikki qoʻy aqiqa qilishimizni buyurdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ бизга ҳар беш қўйдан биттасини фараъ (қилиб сўйишни) буюрдилар ва қиз бола учун бир қўй, ўғил бола учун икки қўй ақиқа қилишимизни буюрдилар.