حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ رَافِعٍ - قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، - أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْتِي قَالَ " مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ " . قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ إِذَا قَرَأَ الْقُرْآنَ لاَ يَمْلِكُ دَمْعَهُ فَلَوْ أَمَرْتَ غَيْرَ أَبِي بَكْرٍ . قَالَتْ وَاللَّهِ مَا بِي إِلاَّ كَرَاهِيَةُ أَنْ يَتَشَاءَمَ النَّاسُ بِأَوَّلِ مَنْ يَقُومُ فِي مَقَامِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ فَرَاجَعْتُهُ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا فَقَالَ " لِيُصَلِّ بِالنَّاسِ أَبُو بَكْرٍ فَإِنَّكُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mening uyimga kirganlarida: «Abu Bakrga buyuringlar, odamlarga (imom boʻlib) namoz oʻqib bersin», dedilar. Men: «Yo Rasululloh, Abu Bakr koʻngli yumshoq kishi, Qurʼon oʻqisa, koʻz yoshini tutib turolmaydi; Abu Bakrdan boshqaga buyursangiz (boʻlmasmi)», dedim. Vallohi, mening (bu soʻzimga) faqat odamlar Rasululloh ﷺ ning oʻrnida birinchi turadigan kishidan shumlanishini yoqtirmasligimdan boshqa narsa sabab boʻlmagan edi. Men u zotga ikki yoki uch marta qaytib murojaat qildim. Shunda u zot: «Abu Bakr odamlarga namoz oʻqib bersin. Albatta, sizlar Yusufning (huzuridagi) ayollarisiz», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менинг уйимга кирганларида: «Абу Бакрга буюринглар, одамларга (имом бўлиб) намоз ўқиб берсин», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, Абу Бакр кўнгли юмшоқ киши, Қуръон ўқиса, кўз ёшини тутиб туролмайди; Абу Бакрдан бошқага буюрсангиз (бўлмасми)», дедим. Валлоҳи, менинг (бу сўзимга) фақат одамлар Расулуллоҳ ﷺ нинг ўрнида биринчи турадиган кишидан шумланишини ёқтирмаслигимдан бошқа нарса сабаб бўлмаган эди. Мен у зотга икки ёки уч марта қайтиб мурожаат қилдим. Шунда у зот: «Абу Бакр одамларга намоз ўқиб берсин. Албатта, сизлар Юсуфнинг (ҳузуридаги) аёлларисиз», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، وَوَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَاءَ بِلاَلٌ يُؤْذِنُهُ بِالصَّلاَةِ فَقَالَ " مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ " . قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ إِنَّهُ مَتَى يَقُمْ مَقَامَكَ لاَ يُسْمِعِ النَّاسَ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ . فَقَالَ " مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ " . قَالَتْ فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ قُولِي لَهُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ وَإِنَّهُ مَتَى يَقُمْ مَقَامَكَ لاَ يُسْمِعِ النَّاسَ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ . فَقَالَتْ لَهُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّكُنَّ لأَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ . مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ " . قَالَتْ فَأَمَرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ - قَالَتْ - فَلَمَّا دَخَلَ فِي الصَّلاَةِ وَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ نَفْسِهِ خِفَّةً فَقَامَ يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ وَرِجْلاَهُ تَخُطَّانِ فِي الأَرْضِ - قَالَتْ - فَلَمَّا دَخَلَ الْمَسْجِدَ سَمِعَ أَبُو بَكْرٍ حِسَّهُ ذَهَبَ يَتَأَخَّرُ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُمْ مَكَانَكَ . فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى جَلَسَ عَنْ يَسَارِ أَبِي بَكْرٍ - قَالَتْ - فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي بِالنَّاسِ جَالِسًا وَأَبُو بَكْرٍ قَائِمًا يَقْتَدِي أَبُو بَكْرٍ بِصَلاَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَيَقْتَدِي النَّاسُ بِصَلاَةِ أَبِي بَكْرٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning (kasalliklari) ogʻirlashganida, Bilol u zotni namozga chaqirish uchun keldi. U zot: «Abu Bakrga buyuringlar, odamlarga namoz oʻqib bersin», dedilar. Men: «Yo Rasululloh, Abu Bakr koʻngli nozik kishi; Sizning oʻrningizda tursa, odamlarga (ovozini) eshittira olmaydi; Umarga buyursangiz (boʻlmasmi)», dedim. U zot: «Abu Bakrga buyuringlar, odamlarga namoz oʻqib bersin», dedilar. Men Hafsaga: «Unga ayt: Abu Bakr koʻngli nozik kishi, Sizning oʻrningizda tursa, odamlarga (ovozini) eshittira olmaydi; Umarga buyursangiz (boʻlmasmi)», dedim. (Hafsa) buni u zotga aytdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, sizlar Yusufning (huzuridagi) ayollarisiz. Abu Bakrga buyuringlar, odamlarga namoz oʻqib bersin», dedilar. Shunda Abu Bakrga buyurishdi, u odamlarga namoz oʻqib berdi. U namozni boshlagach, Rasululloh ﷺ oʻzlarida yengillik sezdilar va ikki kishining oʻrtasida (suyanib) turib chiqdilar, oyoqlari yer bilan sudralib borardi. U zot masjidga kirganlarida, Abu Bakr u zotning shabadasini sezib, orqaga chekinmoqchi boʻldi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Joyingda tur», deb ishora qildilar. Soʻng Rasululloh ﷺ kelib, Abu Bakrning chap tomoniga oʻtirdilar. Rasululloh ﷺ odamlarga oʻtirib namoz oʻqib berar, Abu Bakr esa tik turib (turardi); Abu Bakr Nabiy ﷺ ning namoziga ergashar, odamlar esa Abu Bakrning namoziga ergashishardi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг (касалликлари) оғирлашганида, Билол у зотни намозга чақириш учун келди. У зот: «Абу Бакрга буюринглар, одамларга намоз ўқиб берсин», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, Абу Бакр кўнгли нозик киши; Сизнинг ўрнингизда турса, одамларга (овозини) эшиттира олмайди; Умарга буюрсангиз (бўлмасми)», дедим. У зот: «Абу Бакрга буюринглар, одамларга намоз ўқиб берсин», дедилар. Мен Ҳафсага: «Унга айт: Абу Бакр кўнгли нозик киши, Сизнинг ўрнингизда турса, одамларга (овозини) эшиттира олмайди; Умарга буюрсангиз (бўлмасми)», дедим. (Ҳафса) буни у зотга айтди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, сизлар Юсуфнинг (ҳузуридаги) аёлларисиз. Абу Бакрга буюринглар, одамларга намоз ўқиб берсин», дедилар. Шунда Абу Бакрга буюришди, у одамларга намоз ўқиб берди. У намозни бошлагач, Расулуллоҳ ﷺ ўзларида енгиллик сездилар ва икки кишининг ўртасида (суяниб) туриб чиқдилар, оёқлари ер билан судралиб борарди. У зот масжидга кирганларида, Абу Бакр у зотнинг шабадасини сезиб, орқага чекинмоқчи бўлди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Жойингда тур», деб ишора қилдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ келиб, Абу Бакрнинг чап томонига ўтирдилар. Расулуллоҳ ﷺ одамларга ўтириб намоз ўқиб берар, Абу Бакр эса тик туриб (турарди); Абу Бакр Набий ﷺ нинг намозига эргашар, одамлар эса Абу Бакрнинг намозига эргашишарди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَلاَ تَجْهَرْ بِصَلاَتِكَ وَلاَ تُخَافِتْ بِهَا} قَالَتْ أُنْزِلَ هَذَا فِي الدُّعَاءِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Alloh azza va jallaning: {Namozingni baland ovozda oʻqima va uni past ovozda ham oʻqima} (Isro 110) degan soʻzi haqida u dedi: Bu (oyat) duo haqida nozil boʻlgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳ азза ва жалланинг: {Намозингни баланд овозда ўқима ва уни паст овозда ҳам ўқима} (Исро 110) деган сўзи ҳақида у деди: Бу (оят) дуо ҳақида нозил бўлган.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ فِي رُكُوعِهِ وَسُجُودِهِ " سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا وَبِحَمْدِكَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي " . يَتَأَوَّلُ الْقُرْآنَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻz rukuʼlari va sajdalarida: «Subhonaka-llohumma robbano va bihamdik, allohumma-gʻfir liy (Ey Allohim, Robbimiz, Sen poksan va Senga hamd boʻlsin, ey Allohim, meni magʻfirat qil)», deb koʻp aytar, shu (oyat) bilan Qurʼonga amal qilardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўз рукуълари ва саждаларида: «Субҳонака-ллоҳумма роббано ва биҳамдик, аллоҳумма-ғфир лий (Эй Аллоҳим, Роббимиз, Сен поксан ва Сенга ҳамд бўлсин, эй Аллоҳим, мени мағфират қил)», деб кўп айтар, шу (оят) билан Қуръонга амал қилардилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ قَبْلَ أَنْ يَمُوتَ " سُبْحَانَكَ وَبِحَمْدِكَ أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ " . قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا هَذِهِ الْكَلِمَاتُ الَّتِي أَرَاكَ أَحْدَثْتَهَا تَقُولُهَا قَالَ " جُعِلَتْ لِي عَلاَمَةٌ فِي أُمَّتِي إِذَا رَأَيْتُهَا قُلْتُهَا { إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ} " . إِلَى آخِرِ السُّورَةِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vafotlaridan oldin: «Subhonaka va bihamdik, astagʻfiruka va atubu ilayk (Sen poksan va Senga hamd boʻlsin, Sendan magʻfirat soʻrayman va Senga tavba qilaman)», deb koʻp aytardilar. (Oisha) dedi: «Yo Rasululloh! Siz oʻzingiz yangidan oʻqiy boshlaganingizni koʻrayotgan bu kalimalar nima?» dedim. (U zot): «Ummatim ichida menga bir alomat qoʻyildi; uni koʻrganimda shularni aytaman», dedilar: {Allohning nusrati va fath kelganda} — sura oxirigacha.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ вафотларидан олдин: «Субҳонака ва биҳамдик, астағфирука ва атубу илайк (Сен поксан ва Сенга ҳамд бўлсин, Сендан мағфират сўрайман ва Сенга тавба қиламан)», деб кўп айтардилар. (Оиша) деди: «Ё Расулуллоҳ! Сиз ўзингиз янгидан ўқий бошлаганингизни кўраётган бу калималар нима?» дедим. (У зот): «Умматим ичида менга бир аломат қўйилди; уни кўрганимда шуларни айтаман», дедилар: {Аллоҳнинг нусрати ва фатҳ келганда} — сура охиригача.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا مُفَضَّلٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ صُبَيْحٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مُنْذُ نَزَلَ عَلَيْهِ { إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ} يُصَلِّي صَلاَةً إِلاَّ دَعَا أَوْ قَالَ فِيهَا " سُبْحَانَكَ رَبِّي وَبِحَمْدِكَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U zotga {Allohning nusrati va fath kelganda} (oyati) nozil boʻlganidan beri Nabiy ﷺ ni biror namozni, unda duo qilmasdan yoki unda: «Subhonaka robbiy va bihamdik, allohumma-gʻfir liy (Sen poksan, ey Robbim, Senga hamd boʻlsin, ey Allohim, meni magʻfirat qil)», demasdan oʻqiganlarini koʻrmadim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У зотга {Аллоҳнинг нусрати ва фатҳ келганда} (ояти) нозил бўлганидан бери Набий ﷺ ни бирор намозни, унда дуо қилмасдан ёки унда: «Субҳонака роббий ва биҳамдик, аллоҳумма-ғфир лий (Сен поксан, эй Роббим, Сенга ҳамд бўлсин, эй Аллоҳим, мени мағфират қил)», демасдан ўқиганларини кўрмадим.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنِي عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا دَاوُدُ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُكْثِرُ مِنْ قَوْلِ " سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ " . قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَاكَ تُكْثِرُ مِنْ قَوْلِ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ . فَقَالَ " خَبَّرَنِي رَبِّي أَنِّي سَأَرَى عَلاَمَةً فِي أُمَّتِي فَإِذَا رَأَيْتُهَا أَكْثَرْتُ مِنْ قَوْلِ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ . فَقَدْ رَأَيْتُهَا { إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ} فَتْحُ مَكَّةَ { وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا * فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا} " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Subhonalloh va bihamdih, astagʻfirulloh va atubu ilayh (Allohni poklab yodga olaman va Unga hamd aytaman, Allohdan magʻfirat soʻrayman va Unga tavba qilaman)», deb koʻp aytardilar. (Oisha) dedi: «Yo Rasululloh! Siz ‹subhonalloh va bihamdih, astagʻfirulloh va atubu ilayh› deb koʻp aytayotganingizni koʻraman», dedim. Shunda (u zot): «Robbim menga, men ummatim ichida bir alomatni koʻrishimni xabar berdi; men uni koʻrganimda ‹subhonalloh va bihamdih, astagʻfirulloh va atubu ilayh› deb koʻp aytaman, dedi. Mana, men uni koʻrdim: {Allohning nusrati va fath kelganda} — Makka fathi (boʻldi) — {va odamlarni Alloh dinida toʻp-toʻp boʻlib kirayotganlarini koʻrganingda, Robbingga hamd aytib, Uni poklagin va Undan magʻfirat soʻragin. Albatta, U tavbalarni koʻp qabul qilguvchidir} (Nasr surasi 1-3)», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Субҳоналлоҳ ва биҳамдиҳ, астағфируллоҳ ва атубу илайҳ (Аллоҳни поклаб ёдга оламан ва Унга ҳамд айтаман, Аллоҳдан мағфират сўрайман ва Унга тавба қиламан)», деб кўп айтардилар. (Оиша) деди: «Ё Расулуллоҳ! Сиз ‹субҳоналлоҳ ва биҳамдиҳ, астағфируллоҳ ва атубу илайҳ› деб кўп айтаётганингизни кўраман», дедим. Шунда (у зот): «Роббим менга, мен умматим ичида бир аломатни кўришимни хабар берди; мен уни кўрганимда ‹субҳоналлоҳ ва биҳамдиҳ, астағфируллоҳ ва атубу илайҳ› деб кўп айтаман, деди. Мана, мен уни кўрдим: {Аллоҳнинг нусрати ва фатҳ келганда} — Макка фатҳи (бўлди) — {ва одамларни Аллоҳ динида тўп-тўп бўлиб кираётганларини кўрганингда, Роббингга ҳамд айтиб, Уни поклагин ва Ундан мағфират сўрагин. Албатта, У тавбаларни кўп қабул қилгувчидир} (Наср сураси 1-3)», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ فَقَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةً مِنَ الْفِرَاشِ فَالْتَمَسْتُهُ فَوَقَعَتْ يَدِي عَلَى بَطْنِ قَدَمَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَسْجِدِ وَهُمَا مَنْصُوبَتَانِ وَهُوَ يَقُولُ " اللَّهُمَّ أَعُوذُ بِرِضَاكَ مِنْ سَخَطِكَ وَبِمُعَافَاتِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْكَ لاَ أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْكَ أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kechasi Rasululloh ﷺ ni oʻrindan topmadim va u zotni qidirdim. Qoʻlim u zotning tovonlariga tegib qoldi; u zot masjidda edilar, ikki oyoqlari tik turgan, oʻzlari: «Allohumma, men Sening gʻazabingdan rizolingga, jazoingdan avfingga panoh soʻrayman va Sendan Senga panoh soʻrayman. Senga aytadigan maqtovlarni sanab adoga yetkaza olmayman. Sen Oʻzingni qanday maqtagan boʻlsang, shundaysan», deyayotgan edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир кечаси Расулуллоҳ ﷺ ни ўриндан топмадим ва у зотни қидирдим. Қўлим у зотнинг товонларига тегиб қолди; у зот масжидда эдилар, икки оёқлари тик турган, ўзлари: «Аллоҳумма, мен Сенинг ғазабингдан ризолингга, жазоингдан авфингга паноҳ сўрайман ва Сендан Сенга паноҳ сўрайман. Сенга айтадиган мақтовларни санаб адога етказа олмайман. Сен Ўзингни қандай мақтаган бўлсанг, шундайсан», деяётган эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، نَبَّأَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقُولُ فِي رُكُوعِهِ وَسُجُودِهِ " سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلاَئِكَةِ وَالرُّوحِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻz rukuʼlari va sajdalarida: «Subbuhun quddusun, robbul-malaikati var-ruh (Tasbeh aytilguvchi, eng pok Zot, farishtalar va Ruhning Robbi)», derdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўз рукуълари ва саждаларида: «Суббуҳун қуддусун, роббул-малаикати вар-руҳ (Тасбеҳ айтилгувчи, энг пок Зот, фаришталар ва Руҳнинг Робби)», дердилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، أَخْبَرَنِي قَتَادَةُ، قَالَ سَمِعْتُ مُطَرِّفَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ، قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَحَدَّثَنِي هِشَامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا الْحَدِيثِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan, u Nabiy ﷺ dan ushbu hadisni boshqa sanad bilan rivoyat qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, у Набий ﷺ дан ушбу ҳадисни бошқа санад билан ривоят қилди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ، - يَعْنِي الأَحْمَرَ - عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ، عَنْ بُدَيْلِ بْنِ مَيْسَرَةَ، عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَفْتِحُ الصَّلاَةَ بِالتَّكْبِيرِ وَالْقِرَاءَةَ بِـ { الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ} وَكَانَ إِذَا رَكَعَ لَمْ يُشْخِصْ رَأْسَهُ وَلَمْ يُصَوِّبْهُ وَلِكَنْ بَيْنَ ذَلِكَ وَكَانَ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ لَمْ يَسْجُدْ حَتَّى يَسْتَوِيَ قَائِمًا وَكَانَ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ السَّجْدَةِ لَمْ يَسْجُدْ حَتَّى يَسْتَوِيَ جَالِسًا وَكَانَ يَقُولُ فِي كُلِّ رَكْعَتَيْنِ التَّحِيَّةَ وَكَانَ يَفْرِشُ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَيَنْصِبُ رِجْلَهُ الْيُمْنَى وَكَانَ يَنْهَى عَنْ عُقْبَةِ الشَّيْطَانِ وَيَنْهَى أَنْ يَفْتَرِشَ الرَّجُلُ ذِرَاعَيْهِ افْتِرَاشَ السَّبُعِ وَكَانَ يَخْتِمُ الصَّلاَةَ بِالتَّسْلِيمِ . وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ نُمَيْرٍ عَنْ أَبِي خَالِدٍ وَكَانَ يَنْهَى عَنْ عَقِبِ الشَّيْطَانِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ namozni takbir bilan, qiroatni esa {Alhamdu lillohi robbil-olamiyn} (Olamlar Robbi Allohga hamd boʻlsin) bilan boshlar edilar. Rukuʼ qilganlarida boshlarini (yuqoriga) koʻtarmas, (pastga) egmas, balki ular orasida (tekis) tutar edilar. Rukuʼdan boshlarini koʻtarganlarida tik turib rostlanmaguncha sajdaga bormas edilar. Sajdadan boshlarini koʻtarganlarida tik oʻtirib rostlanmaguncha (ikkinchi) sajdaga bormas edilar. Har ikki rakaʼatda tahiyyatni (tashahhud) aytar edilar. Chap oyoqlarini (yerga) yozib, oʻng oyoqlarini tikka qoʻyar edilar. Shaytonning oʻtirishidan (tovonlar ustiga oʻtirishdan) qaytarar va kishining qoʻllarini yirtqich hayvon yozganidek yoyib (sajda qilishi)dan qaytarar edilar. Namozni salom bilan tugatar edilar», dedi. Ibn Numayrning Abu Xoliddan qilgan rivoyatida: «Shaytonning tovonidan (tovon ustiga oʻtirishdan) qaytarar edilar», deyilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ намозни такбир билан, қироатни эса {Алҳамду лиллоҳи роббил-оламийн} (Оламлар Робби Аллоҳга ҳамд бўлсин) билан бошлар эдилар. Рукуъ қилганларида бошларини (юқорига) кўтармас, (пастга) эгмас, балки улар орасида (текис) тутар эдилар. Рукуъдан бошларини кўтарганларида тик туриб ростланмагунча саждага бормас эдилар. Саждадан бошларини кўтарганларида тик ўтириб ростланмагунча (иккинчи) саждага бормас эдилар. Ҳар икки ракаъатда таҳийятни (ташаҳҳуд) айтар эдилар. Чап оёқларини (ерга) ёзиб, ўнг оёқларини тикка қўяр эдилар. Шайтоннинг ўтиришидан (товонлар устига ўтиришдан) қайтарар ва кишининг қўлларини йиртқич ҳайвон ёзганидек ёйиб (сажда қилиши)дан қайтарар эдилар. Намозни салом билан тугатар эдилар», деди. Ибн Нумайрнинг Абу Холиддан қилган ривоятида: «Шайтоннинг товонидан (товон устига ўтиришдан) қайтарар эдилар», дейилган.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ، أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ سُتْرَةِ الْمُصَلِّي فَقَالَ " مِثْلُ مُؤْخِرَةِ الرَّحْلِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ dan namoz oʻquvchining sutrasi haqida soʻralgan edi, u zot: ‹Egar orqasiday (boʻlsin)›, — dedilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ дан намоз ўқувчининг сутраси ҳақида сўралган эди, у зот: ‹Эгар орқасидай (бўлсин)›, — дедилар».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ، أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ، مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ عَنْ سُتْرَةِ الْمُصَلِّي فَقَالَ " كَمُؤْخِرَةِ الرَّحْلِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dan Tabuk gʻazotida namoz oʻquvchining sutrasi haqida soʻralgan edi, u zot: «Egar orqasiday (boʻlsin)», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дан Табук ғазотида намоз ўқувчининг сутраси ҳақида сўралган эди, у зот: «Эгар орқасидай (бўлсин)», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ وَأَنَا مُعْتَرِضَةٌ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ كَاعْتِرَاضِ الْجِنَازَةِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ kechasi namoz oʻqir, men esa janoza (oʻlik solingan tobut) koʻndalang qoʻyilgani kabi, u zot bilan qibla orasida koʻndalang yotgan boʻlar edim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ кечаси намоз ўқир, мен эса жаноза (ўлик солинган тобут) кўндаланг қўйилгани каби, у зот билан қибла орасида кўндаланг ётган бўлар эдим.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي صَلاَتَهُ مِنَ اللَّيْلِ كُلَّهَا وَأَنَا مُعْتَرِضَةٌ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يُوتِرَ أَيْقَظَنِي فَأَوْتَرْتُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ kechasi butun namozini oʻqir, men esa u zot bilan qibla orasida koʻndalang yotgan boʻlardim. U zot vitr (oʻqishni) iroda qilsalar, meni uygʻotardilar, men ham vitr oʻqirdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ кечаси бутун намозини ўқир, мен эса у зот билан қибла орасида кўндаланг ётган бўлардим. У зот витр (ўқишни) ирода қилсалар, мени уйғотардилар, мен ҳам витр ўқирдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي النَّضْرِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أَنَامُ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرِجْلاَىَ فِي قِبْلَتِهِ فَإِذَا سَجَدَ غَمَزَنِي فَقَبَضْتُ رِجْلَىَّ وَإِذَا قَامَ بَسَطْتُهُمَا - قَالَتْ - وَالْبُيُوتُ يَوْمَئِذٍ لَيْسَ فِيهَا مَصَابِيحُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning oldilarida uxlardim, oyoqlarim esa u zotning qiblalarida boʻlardi. U zot sajda qilganlarida, meni turtardilar, men oyoqlarimni yigʻib olardim, u zot qoʻzgʻolganlarida (turganlarida) esa ularni yoyardim. (Oisha) dedi: U kunlarda uylarda chiroqlar yoʻq edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларида ухлардим, оёқларим эса у зотнинг қиблаларида бўларди. У зот сажда қилганларида, мени туртардилар, мен оёқларимни йиғиб олардим, у зот қўзғолганларида (турганларида) эса уларни ёярдим. (Оиша) деди: У кунларда уйларда чироқлар йўқ эди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ وَأَنَا إِلَى جَنْبِهِ وَأَنَا حَائِضٌ وَعَلَىَّ مِرْطٌ وَعَلَيْهِ بَعْضُهُ إِلَى جَنْبِهِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ kechasi namoz oʻqirdilar, men esa hayzli holda u zotning yonlarida boʻlardim, ustimda esa bir koʻrpa-choyshab boʻlib, uning bir qismi u zotning ustlarida, yonlarida boʻlardi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ кечаси намоз ўқирдилар, мен эса ҳайзли ҳолда у зотнинг ёнларида бўлардим, устимда эса бир кўрпа-чойшаб бўлиб, унинг бир қисми у зотнинг устларида, ёнларида бўларди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ
بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، كِلاَهُمَا عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَقُولَنَّ أَحَدُكُمْ خَبُثَتْ نَفْسِي . وَلَكِنْ لِيَقُلْ لَقِسَتْ نَفْسِي " .
هَذَا حَدِيثُ أَبِي كُرَيْبٍ وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَلَمْ يَذْكُرْ " لَكِنْ
" .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Biringiz ‹xabusat nafsiy (jonim yomonlashdi)› demasin, balki ‹laqisat nafsiy (koʻnglim aynidi)› desin».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Бирингиз ‹хабусат нафсий (жоним ёмонлашди)› демасин, балки ‹лақисат нафсий (кўнглим айниди)› десин».
وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ، عَنِ ابْنِ خُثَيْمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ،
اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ أَنَّهُ سَمِعَ عَائِشَةَ، تَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ
وَهُوَ بَيْنَ ظَهْرَانَىْ أَصْحَابِهِ " إِنِّي عَلَى الْحَوْضِ أَنْتَظِرُ مَنْ يَرِدُ عَلَىَّ مِنْكُمْ فَوَاللَّهِ لَيُقْتَطَعَنَّ
دُونِي رِجَالٌ فَلأَقُولَنَّ أَىْ رَبِّ مِنِّي وَمِنْ أُمَّتِي . فَيَقُولُ إِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا عَمِلُوا بَعْدَكَ مَا
زَالُوا يَرْجِعُونَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: men Rasululloh ﷺ ning sahobalari orasida turib shunday deganlarini eshitdim: «Men Havz boshida boʻlaman, sizlardan kim oldimga kelishini kutaman. Vallohi, baʼzi kishilar mendan (uzoqda) ajratib olinadi. Shunda men albatta: ‹Ey Rabbim! (Bular) mendan va mening ummatimdan›, deyman. Shunda U: ‹Sen ularning sendan keyin nima qilganini bilmaysan, ular orqalariga qaytaverdilar›, deydi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: мен Расулуллоҳ ﷺ нинг саҳобалари орасида туриб шундай деганларини эшитдим: «Мен Ҳавз бошида бўламан, сизлардан ким олдимга келишини кутаман. Валлоҳи, баъзи кишилар мендан (узоқда) ажратиб олинади. Шунда мен албатта: ‹Эй Раббим! (Булар) мендан ва менинг умматимдан›, дейман. Шунда У: ‹Сен уларнинг сендан кейин нима қилганини билмайсан, улар орқаларига қайтавердилар›, дейди».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ عَنْ
هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَدِمَ نَاسٌ مِنَ الأَعْرَابِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه
وسلم فَقَالُوا أَتُقَبِّلُونَ صِبْيَانَكُمْ فَقَالُوا نَعَمْ . فَقَالُوا لَكِنَّا وَاللَّهِ مَا نُقَبِّلُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ
صلى الله عليه وسلم " وَأَمْلِكُ إِنْ كَانَ اللَّهُ نَزَعَ مِنْكُمُ الرَّحْمَةَ " . وَقَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ " مِنْ
قَلْبِكَ الرَّحْمَةَ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Aʼrobiylardan (sahroyi arablardan) bir necha kishi Rasululloh ﷺ huzurlariga keldi va: «Sizlar bolalaringizni oʻpasizlarmi?» dedilar. (Sahobalar): «Ha», dedilar. Ular: «Lekin biz, Allohga qasamki, (oʻz bolalarimizni) oʻpmaymiz», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Agar Alloh sizlarning (qalbingizdan) rahmatni sugʻurib olgan boʻlsa, men nima ham qila olaman?» dedilar. Ibn Numayr (rivoyatida): «(Alloh) qalbingdan rahmatni (sugʻurib olgan boʻlsa)», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аъробийлардан (саҳройи араблардан) бир неча киши Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келди ва: «Сизлар болаларингизни ўпасизларми?» дедилар. (Саҳобалар): «Ҳа», дедилар. Улар: «Лекин биз, Аллоҳга қасамки, (ўз болаларимизни) ўпмаймиз», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Агар Аллоҳ сизларнинг (қалбингиздан) раҳматни суғуриб олган бўлса, мен нима ҳам қила оламан?» дедилар. Ибн Нумайр (ривоятида): «(Аллоҳ) қалбингдан раҳматни (суғуриб олган бўлса)», деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ،
يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ
صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ مَا خُيِّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ أَمْرَيْنِ إِلاَّ
أَخَذَ أَيْسَرَهُمَا مَا لَمْ يَكُنْ إِثْمًا فَإِنْ كَانَ إِثْمًا كَانَ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنْهُ وَمَا انْتَقَمَ رَسُولُ اللَّهِ
صلى الله عليه وسلم لِنَفْسِهِ إِلاَّ أَنْ تُنْتَهَكَ حُرْمَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ .
Nabiy ﷺ ning xotini Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ikki ish orasida ixtiyor (tanlash) qilishga qoʻyilsalar, agar gunoh boʻlmasa, albatta ulardan osonrogʻini olardilar. Agar (biri) gunoh boʻlsa, odamlar ichida undan eng yiroq turuvchi edilar. Rasululloh ﷺ oʻzlari uchun hech qachon intiqom olmaganlar, faqat Alloh azza va jallaning hurmati buzilgan vaqtda (intiqom olganlar).Набий ﷺ нинг хотини Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ икки иш орасида ихтиёр (танлаш) қилишга қўйилсалар, агар гуноҳ бўлмаса, албатта улардан осонроғини олардилар. Агар (бири) гуноҳ бўлса, одамлар ичида ундан энг йироқ турувчи эдилар. Расулуллоҳ ﷺ ўзлари учун ҳеч қачон интиқом олмаганлар, фақат Аллоҳ азза ва жалланинг ҳурмати бузилган вақтда (интиқом олганлар).
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا
خُيِّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ أَمْرَيْنِ أَحَدُهُمَا أَيْسَرُ مِنَ الآخَرِ إِلاَّ اخْتَارَ أَيْسَرَهُمَا
مَا لَمْ يَكُنْ إِثْمًا فَإِنْ كَانَ إِثْمًا كَانَ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنْهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ biri ikkinchisidan osonroq boʻlgan ikki ish orasida ixtiyor qilishga qoʻyilsalar, agar gunoh boʻlmasa, albatta ulardan osonrogʻini tanlardilar. Agar (biri) gunoh boʻlsa, odamlar ichida undan eng yiroq turuvchi edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бири иккинчисидан осонроқ бўлган икки иш орасида ихтиёр қилишга қўйилсалар, агар гуноҳ бўлмаса, албатта улардан осонроғини танлардилар. Агар (бири) гуноҳ бўлса, одамлар ичида ундан энг йироқ турувчи эдилар.
حَدَّثَنَاهُ أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا
ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَيْئًا قَطُّ بِيَدِهِ وَلاَ امْرَأَةً وَلاَ خَادِمًا إِلاَّ أَنْ يُجَاهِدَ
فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَا نِيلَ مِنْهُ شَىْءٌ قَطُّ فَيَنْتَقِمَ مِنْ صَاحِبِهِ إِلاَّ أَنْ يُنْتَهَكَ شَىْءٌ مِنْ مَحَارِمِ
اللَّهِ فَيَنْتَقِمَ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qoʻllari bilan hech qachon biron narsani urmadilar, na ayolni, na xizmatkorni — faqat Alloh yoʻlida jihod qilgan holatlari bundan mustasno. Va u zotga hech qachon biron (ozor) yetkazilib, uning egasidan intiqom olganlari boʻlmadi, faqat Allohning harom qilgan narsalaridan biri buzilgan boʻlsa, Alloh azza va jalla uchun intiqom olardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қўллари билан ҳеч қачон бирон нарсани урмадилар, на аёлни, на хизматкорни — фақат Аллоҳ йўлида жиҳод қилган ҳолатлари бундан мустасно. Ва у зотга ҳеч қачон бирон (озор) етказилиб, унинг эгасидан интиқом олганлари бўлмади, фақат Аллоҳнинг ҳаром қилган нарсаларидан бири бузилган бўлса, Аллоҳ азза ва жалла учун интиқом олардилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ
عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنْ كَانَ لَيُنْزَلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْغَدَاةِ الْبَارِدَةِ ثُمَّ
تَفِيضُ جَبْهَتُهُ عَرَقًا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Sovuq tongda ham Rasululloh ﷺ ga vahiy nozil boʻlar, soʻng peshonalari terga toʻlib ketar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Совуқ тонгда ҳам Расулуллоҳ ﷺ га ваҳий нозил бўлар, сўнг пешоналари терга тўлиб кетар эди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا
أَبُو أُسَامَةَ، وَابْنُ، بِشْرٍ جَمِيعًا عَنْ هِشَامٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، - وَاللَّفْظُ
لَهُ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ، سَأَلَ
النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْىُ فَقَالَ " أَحْيَانًا يَأْتِينِي فِي مِثْلِ صَلْصَلَةِ
الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَىَّ ثُمَّ يَفْصِمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُهُ وَأَحْيَانًا مَلَكٌ فِي مِثْلِ صُورَةِ الرَّجُلِ
فَأَعِي مَا يَقُولُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Horis ibn Hishom Nabiy ﷺ dan: «Sizga vahiy qanday keladi?» — deb soʻradi. U zot: «Baʼzan u menga qoʻngʻiroq jarangiga oʻxshab keladi, bu menga eng ogʻiri boʻladi; soʻng u mendan uziladi va men uni yodlab olgan boʻlaman. Baʼzan esa farishta kishi suratida (qiyofasida) keladi, men u aytganini yodlab olaman», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ҳорис ибн Ҳишом Набий ﷺ дан: «Сизга ваҳий қандай келади?» — деб сўради. У зот: «Баъзан у менга қўнғироқ жарангига ўхшаб келади, бу менга энг оғири бўлади; сўнг у мендан узилади ва мен уни ёдлаб олган бўламан. Баъзан эса фаришта киши суратида (қиёфасида) келади, мен у айтганини ёдлаб оламан», — дедилар.
وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ،
بْنُ خَالِدٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تُوُفِّيَ
وَهُوَ ابْنُ ثَلاَثٍ وَسِتِّينَ سَنَةً . وَقَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ بِمِثْلِ ذَلِكَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oltmish uch yoshda vafot etdilar. Ibn Shihob dedi: menga Said ibn al-Musayyab ham shunga oʻxshashini xabar berdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ олтмиш уч ёшда вафот этдилар. Ибн Шиҳоб деди: менга Саид ибн ал-Мусайяб ҳам шунга ўхшашини хабар берди.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ،
عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمْرًا فَتَرَخَّصَ فِيهِ فَبَلَغَ ذَلِكَ
نَاسًا مِنْ أَصْحَابِهِ فَكَأَنَّهُمْ كَرِهُوهُ وَتَنَزَّهُوا عَنْهُ فَبَلَغَهُ ذَلِكَ فَقَامَ خَطِيبًا فَقَالَ " مَا بَالُ
رِجَالٍ بَلَغَهُمْ عَنِّي أَمْرٌ تَرَخَّصْتُ فِيهِ فَكَرِهُوهُ وَتَنَزَّهُوا عَنْهُ فَوَاللَّهِ لأَنَا أَعْلَمُهُمْ بِاللَّهِ وَأَشَدُّهُمْ
لَهُ خَشْيَةً " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir ish qildilar va unda (oʻzlariga) ruxsat berdilar (yengillik oldilar). Bu narsa ashoblaridan baʼzi kishilarga yetib bordi, goʻyo ular uni yoqtirmadilar va undan tiyildilar (oʻzlarini saqlashdi). Bu (xabar) u (zot)ga yetib borgach, xutbaga turib, dedilar: «Mendan oʻzlariga yetib borgan, men ruxsat bergan bir ishni yoqtirmay, undan tiyilgan kishilarga nima boʻldi? Alloh bilan qasamki, men ular ichida Allohni eng yaxshi bilganman va ular ichida Allohdan eng qattiq qoʻrqqanman».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир иш қилдилар ва унда (ўзларига) рухсат бердилар (енгиллик олдилар). Бу нарса ашобларидан баъзи кишиларга етиб борди, гўё улар уни ёқтирмадилар ва ундан тийилдилар (ўзларини сақлашди). Бу (хабар) у (зот)га етиб боргач, хутбага туриб, дедилар: «Мендан ўзларига етиб борган, мен рухсат берган бир ишни ёқтирмай, ундан тийилган кишиларга нима бўлди? Аллоҳ билан қасамки, мен улар ичида Аллоҳни энг яхши билганман ва улар ичида Аллоҳдан энг қаттиқ қўрққанман».
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ
عَائِشَةَ، قَالَتْ رَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي أَمْرٍ فَتَنَزَّهَ عَنْهُ نَاسٌ مِنَ النَّاسِ
فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَغَضِبَ حَتَّى بَانَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ " مَا
بَالُ أَقْوَامٍ يَرْغَبُونَ عَمَّا رُخِّصَ لِي فِيهِ فَوَاللَّهِ لأَنَا أَعْلَمُهُمْ بِاللَّهِ وَأَشَدُّهُمْ لَهُ خَشْيَةً " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir ishga (uni qilishga) ruxsat berdilar, lekin odamlardan baʼzilari undan (taqvo niyatida) tiyilib qoldilar. Bu xabar Nabiy ﷺ ga yetib bordi, shunda u zot shu qadar gʻazablandilarki, hatto gʻazab yuzlarida bilinib qoldi. Soʻng (u zot): «Menga ruxsat berilgan narsadan baʼzi qavmlar tiyilishlariga nima boʻldi? Allohga qasamki, men ulardan koʻra Allohni yaxshiroq bilaman va undan koʻproq qoʻrqaman», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир ишга (уни қилишга) рухсат бердилар, лекин одамлардан баъзилари ундан (тақво ниятида) тийилиб қолдилар. Бу хабар Набий ﷺ га етиб борди, шунда у зот шу қадар ғазабландиларки, ҳатто ғазаб юзларида билиниб қолди. Сўнг (у зот): «Менга рухсат берилган нарсадан баъзи қавмлар тийилишларига нима бўлди? Аллоҳга қасамки, мен улардан кўра Аллоҳни яхшироқ биламан ва ундан кўпроқ қўрқаман», — дедилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا
صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله
عليه وسلم فِي مَرَضِهِ " ادْعِي لِي أَبَا بَكْرٍ وَأَخَاكِ حَتَّى أَكْتُبَ كِتَابًا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يَتَمَنَّى
مُتَمَنٍّ وَيَقُولَ قَائِلٌ أَنَا أَوْلَى . وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلاَّ أَبَا بَكْرٍ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kasalliklarida menga: «Otang Abu Bakr bilan akangni mening oldimga chaqir, men bir hujjat yozib qoʻyay. Chunki men birovning (xalifalikni) orzu qilishidan va bir gapiruvchining: ‹Men haqliroqman› deyishidan qoʻrqaman. Holbuki Alloh ham, moʻminlar ham Abu Bakrdan boshqasini (xalifa boʻlishini) inkor qiladilar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ касалликларида менга: «Отанг Абу Бакр билан акангни менинг олдимга чақир, мен бир ҳужжат ёзиб қўяй. Чунки мен бировнинг (халифаликни) орзу қилишидан ва бир гапирувчининг: ‹Мен ҳақлироқман› дейишидан қўрқаман. Ҳолбуки Аллоҳ ҳам, мўминлар ҳам Абу Бакрдан бошқасини (халифа бўлишини) инкор қиладилар», дедилар.
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ،
بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ، سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه
وسلم أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ " قَدْ كَانَ يَكُونُ فِي الأُمَمِ قَبْلَكُمْ مُحَدَّثُونَ فَإِنْ يَكُنْ فِي أُمَّتِي مِنْهُمْ
أَحَدٌ فَإِنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ مِنْهُمْ " . قَالَ ابْنُ وَهْبٍ تَفْسِيرُ مُحَدَّثُونَ مُلْهَمُونَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Sizlardan oldingi ummatlarda muhaddaslar (Alloh ilhom beradigan kishilar) boʻlgan edi. Agar mening ummatimda ulardan biror kishi boʻlsa, albatta Umar ibnul-Xattob ulardandir», — der edilar. Ibn Vahb dedi: «Muhaddaslar»ning maʼnosi «mulhamlar» (ilhom berilganlar)dir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Сизлардан олдинги умматларда муҳаддаслар (Аллоҳ илҳом берадиган кишилар) бўлган эди. Агар менинг умматимда улардан бирор киши бўлса, албатта Умар ибнул-Хаттоб улардандир», — дер эдилар. Ибн Ваҳб деди: «Муҳаддаслар»нинг маъноси «мулҳамлар» (илҳом берилганлар)дир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ،
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَرِقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ لَيْتَ رَجُلاً صَالِحًا مِنْ أَصْحَابِي يَحْرُسُنِي اللَّيْلَةَ . قَالَتْ وَسَمِعْنَا صَوْتَ السِّلاَحِ
فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ هَذَا " . قَالَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ يَا رَسُولَ
اللَّهِ جِئْتُ أَحْرُسُكَ . قَالَتْ عَائِشَةُ فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى سَمِعْتُ غَطِيطَهُ
.
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kechasi uyqusi qochib: «Qaniydi, sahobalarimdan biror solih kishi bu kecha meni qoʻriqlasa edi», dedilar. (Oisha) dedi: Shunda biz qurol-yarogʻ ovozini eshitdik. Rasululloh ﷺ: «Bu kim?» dedilar. Saʼd ibn Abu Vaqqos: «Yo Rasululloh, Sizni qoʻriqlagani keldim», dedi. Oisha dedi: Soʻng Rasululloh ﷺ uxlab qoldilar, hatto men u zotning xurragini eshitdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир кечаси уйқуси қочиб: «Қанийди, саҳобаларимдан бирор солиҳ киши бу кеча мени қўриқласа эди», дедилар. (Оиша) деди: Шунда биз қурол-яроғ овозини эшитдик. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу ким?» дедилар. Саъд ибн Абу Ваққос: «Ё Расулуллоҳ, Сизни қўриқлагани келдим», деди. Оиша деди: Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ухлаб қолдилар, ҳатто мен у зотнинг хуррагини эшитдим.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ
يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ سَهِرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى
الله عليه وسلم مَقْدَمَهُ الْمَدِينَةَ لَيْلَةً فَقَالَ " لَيْتَ رَجُلاً صَالِحًا مِنْ أَصْحَابِي يَحْرُسُنِي اللَّيْلَةَ
" . قَالَتْ فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ سَمِعْنَا خَشْخَشَةَ سِلاَحٍ فَقَالَ " مَنْ هَذَا " . قَالَ سَعْدُ بْنُ
أَبِي وَقَّاصٍ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا جَاءَ بِكَ " . قَالَ وَقَعَ فِي
نَفْسِي خَوْفٌ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجِئْتُ أَحْرُسُهُ . فَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ
صلى الله عليه وسلم ثُمَّ نَامَ . وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ رُمْحٍ فَقُلْنَا مَنْ هَذَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinaga kelgan kechasi uyqusi qochib: «Qaniydi, sahobalarimdan biror solih kishi bu kecha meni qoʻriqlasa edi», dedilar. (Oisha) dedi: Biz shu holatda turganimizda qurol-yarogʻning shaqirlashini eshitdik. (U zot): «Bu kim?» dedilar. (Kelgan kishi): «Saʼd ibn Abu Vaqqos», dedi. Rasululloh ﷺ: «Seni nima olib keldi?» dedilar. U: «Koʻnglimga Rasululloh ﷺ haqida bir xavf tushdi-da, Sizni qoʻriqlagani keldim», dedi. Rasululloh ﷺ unga duo qildilar, soʻng uxladilar. Ibn Rumhning rivoyatida: «Biz: ‹Bu kim?› dedik» (deyilgan).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келган кечаси уйқуси қочиб: «Қанийди, саҳобаларимдан бирор солиҳ киши бу кеча мени қўриқласа эди», дедилар. (Оиша) деди: Биз шу ҳолатда турганимизда қурол-яроғнинг шақирлашини эшитдик. (У зот): «Бу ким?» дедилар. (Келган киши): «Саъд ибн Абу Ваққос», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Сени нима олиб келди?» дедилар. У: «Кўнглимга Расулуллоҳ ﷺ ҳақида бир хавф тушди-да, Сизни қўриқлагани келдим», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга дуо қилдилар, сўнг ухладилар. Ибн Румҳнинг ривоятида: «Биз: ‹Бу ким?› дедик» (дейилган).
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، - وَاللَّفْظُ لأَبِي بَكْرٍ
- قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، عَنْ زَكَرِيَّاءَ، عَنْ مُصْعَبِ بْنِ شَيْبَةَ، عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ، قَالَتْ
قَالَتْ عَائِشَةُ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم غَدَاةً وَعَلَيْهِ مِرْطٌ مُرَحَّلٌ مِنْ شَعْرٍ أَسْوَدَ
فَجَاءَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ فَأَدْخَلَهُ ثُمَّ جَاءَ الْحُسَيْنُ فَدَخَلَ مَعَهُ ثُمَّ جَاءَتْ فَاطِمَةُ فَأَدْخَلَهَا
ثُمَّ جَاءَ عَلِيٌّ فَأَدْخَلَهُ ثُمَّ قَالَ { إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ
تَطْهِيرًا}
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni ertalab Nabiy ﷺ ustilarida qora junli, naqshli chopon (kiyib) chiqdilar. Shunda Hasan ibn Ali keldi, u zot uni (chopon ostiga) kiritdilar. Soʻng Husayn keldi, u ham u bilan (chopon ostiga) kirdi. Soʻng Fotima keldi, u zot uni (ham) kiritdilar. Soʻng Ali keldi, uni ham kiritdilar. Soʻng (u zot): {Albatta, Alloh sizlardan, ey ahli bayt, nopoklikni ketkazishni va sizlarni butunlay poklashni xohlaydi} (Ahzob 33), — (oyatini oʻqidilar).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир куни эрталаб Набий ﷺ устиларида қора жунли, нақшли чопон (кийиб) чиқдилар. Шунда Ҳасан ибн Али келди, у зот уни (чопон остига) киритдилар. Сўнг Ҳусайн келди, у ҳам у билан (чопон остига) кирди. Сўнг Фотима келди, у зот уни (ҳам) киритдилар. Сўнг Али келди, уни ҳам киритдилар. Сўнг (у зот): {Албатта, Аллоҳ сизлардан, эй аҳли байт, нопокликни кетказишни ва сизларни бутунлай поклашни хоҳлайди} (Аҳзоб 33), — (оятини ўқидилар).
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ،
قَالَتْ بَشَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَدِيجَةَ بِنْتَ خُوَيْلِدٍ بِبَيْتٍ فِي الْجَنَّةِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xuvaylid qizi Xadijani jannatdagi bir uy bilan xushxabar qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хувайлид қизи Хадижани жаннатдаги бир уй билан хушхабар қилдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ
عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا غِرْتُ عَلَى امْرَأَةٍ مَا غِرْتُ عَلَى خَدِيجَةَ وَلَقَدْ هَلَكَتْ قَبْلَ أَنْ يَتَزَوَّجَنِي
بِثَلاَثِ سِنِينَ لِمَا كُنْتُ أَسْمَعُهُ يَذْكُرُهَا وَلَقَدْ أَمَرَهُ رَبُّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يُبَشِّرَهَا بِبَيْتٍ مِنْ قَصَبٍ
فِي الْجَنَّةِ وَإِنْ كَانَ لَيَذْبَحُ الشَّاةَ ثُمَّ يُهْدِيهَا إِلَى خَلاَئِلِهَا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men hech bir ayolga Xadijaga rashk qilganimchalik rashk qilmaganman. U meni (Nabiy ﷺ) oʻziga uylanishlaridan uch yil oldin vafot etgan edi, lekin men u zotning uni eslab turishlarini eshitardim. Darhaqiqat, Rabbi — azza va jalla u zotga uni jannatdagi boʻgʻozli marvariddan (boʻlgan) bir uy bilan xushxabar qilishni buyurgan edi. U zot qachon qoʻy soʻysalar, uning (goʻshtidan) Xadijaning dugonalariga yuborardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен ҳеч бир аёлга Хадижага рашк қилганимчалик рашк қилмаганман. У мени (Набий ﷺ) ўзига уйланишларидан уч йил олдин вафот этган эди, лекин мен у зотнинг уни эслаб туришларини эшитардим. Дарҳақиқат, Рабби — азза ва жалла у зотга уни жаннатдаги бўғозли марвариддан (бўлган) бир уй билан хушхабар қилишни буюрган эди. У зот қачон қўй сўйсалар, унинг (гўштидан) Хадижанинг дугоналарига юборардилар.
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ،
عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا غِرْتُ عَلَى نِسَاءِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ عَلَى خَدِيجَةَ وَإِنِّي
لَمْ أُدْرِكْهَا . قَالَتْ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا ذَبَحَ الشَّاةَ فَيَقُولُ " أَرْسِلُوا
بِهَا إِلَى أَصْدِقَاءِ خَدِيجَةَ " . قَالَتْ فَأَغْضَبْتُهُ يَوْمًا فَقُلْتُ خَدِيجَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى
الله عليه وسلم " إِنِّي قَدْ رُزِقْتُ حُبَّهَا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺ ning ayollaridan Xadijadan boshqa hech biriga rashk qilmaganman, holbuki men uni koʻrmagan edim. U dedi: Rasululloh ﷺ qachon qoʻy soʻysalar: «Buni Xadijaning dugonalariga yuboringlar», derdilar. U dedi: Bir kuni men u zotni gʻazablantirib: «Xadija-ya!» dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Menga uning muhabbati rizq qilib berilgan», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺ нинг аёлларидан Хадижадан бошқа ҳеч бирига рашк қилмаганман, ҳолбуки мен уни кўрмаган эдим. У деди: Расулуллоҳ ﷺ қачон қўй сўйсалар: «Буни Хадижанинг дугоналарига юборинглар», дердилар. У деди: Бир куни мен у зотни ғазаблантириб: «Хадижа-я!» дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Менга унинг муҳаббати ризқ қилиб берилган», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ،
عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا غِرْتُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَلَى امْرَأَةٍ مِنْ نِسَائِهِ مَا غِرْتُ
عَلَى خَدِيجَةَ لِكَثْرَةِ ذِكْرِهِ إِيَّاهَا وَمَا رَأَيْتُهَا قَطُّ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺ ning ayollaridan hech biriga Xadijaga rashk qilganimchalik rashk qilmaganman, chunki u zot uni koʻp eslar edilar, holbuki men uni hech qachon koʻrmaganman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺ нинг аёлларидан ҳеч бирига Хадижага рашк қилганимчалик рашк қилмаганман, чунки у зот уни кўп эслар эдилар, ҳолбуки мен уни ҳеч қачон кўрмаганман.
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ،
عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمْ يَتَزَوَّجِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى خَدِيجَةَ حَتَّى مَاتَتْ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Xadija vafot etgunicha uning ustiga boshqa ayolga uylanmadilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Хадижа вафот этгунича унинг устига бошқа аёлга уйланмадилар.
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ،
قَالَتِ اسْتَأْذَنَتْ هَالَةُ بِنْتُ خُوَيْلِدٍ أُخْتُ خَدِيجَةَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَرَفَ
اسْتِئْذَانَ خَدِيجَةَ فَارْتَاحَ لِذَلِكَ فَقَالَ " اللَّهُمَّ هَالَةُ بِنْتُ خُوَيْلِدٍ " . فَغِرْتُ فَقُلْتُ وَمَا تَذْكُرُ
مِنْ عَجُوزٍ مِنْ عَجَائِزِ قُرَيْشٍ حَمْرَاءِ الشِّدْقَيْنِ هَلَكَتْ فِي الدَّهْرِ فَأَبْدَلَكَ اللَّهُ خَيْرًا مِنْهَا
.
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Xadijaning singlisi Hola binti Xuvaylid Rasululloh ﷺ ning huzurlariga kirishga izn soʻradi. Shunda u zot Xadijaning izn soʻrashini esladilar va bundan xursand boʻlib: «Allohim, bu Hola binti Xuvayliddir», dedilar. Men rashk qilib: «Quraysh kampirlaridan biri boʻlgan, ikki labi qizargan, allaqachon oʻlib ketgan bir kampirni nima qilib eslaysiz? Alloh sizga undan yaxshirogʻini bergan-ku!» dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Хадижанинг синглиси Ҳола бинти Хувайлид Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига киришга изн сўради. Шунда у зот Хадижанинг изн сўрашини эсладилар ва бундан хурсанд бўлиб: «Аллоҳим, бу Ҳола бинти Хувайлиддир», дедилар. Мен рашк қилиб: «Қурайш кампирларидан бири бўлган, икки лаби қизарган, аллақачон ўлиб кетган бир кампирни нима қилиб эслайсиз? Аллоҳ сизга ундан яхшироғини берган-ку!» дедим.
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ، وَأَبُو الرَّبِيعِ، جَمِيعًا عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ، - وَاللَّفْظُ لأَبِي الرَّبِيعِ
- حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله
عليه وسلم " أُرِيتُكِ فِي الْمَنَامِ ثَلاَثَ لَيَالٍ جَاءَنِي بِكِ الْمَلَكُ فِي سَرَقَةٍ مِنْ حَرِيرٍ فَيَقُولُ
هَذِهِ امْرَأَتُكَ . فَأَكْشِفُ عَنْ وَجْهِكِ فَإِذَا أَنْتِ هِيَ فَأَقُولُ إِنْ يَكُ هَذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ يُمْضِهِ
" .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sen menga tushimda uch kecha koʻrsatilding: farishta seni ipak boʻlakka oʻrab oldimga keltirdi va: ‹Bu sening xotining›, dedi. Men yuzingdan (parchani) koʻtarsam, sen oʻsha (kishi)san. Shunda men: ‹Agar bu Alloh tomonidan boʻlsa, U buni amalga oshirur›, dedim», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сен менга тушимда уч кеча кўрсатилдинг: фаришта сени ипак бўлакка ўраб олдимга келтирди ва: ‹Бу сенинг хотининг›, деди. Мен юзингдан (парчани) кўтарсам, сен ўша (киши)сан. Шунда мен: ‹Агар бу Аллоҳ томонидан бўлса, У буни амалга оширур›, дедим», дедилар.