حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ وَائِلٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، وَمَوْلًى، لَهُمْ أَنَّهُمَا حَدَّثَاهُ عَنْ أَبِيهِ، وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَفَعَ يَدَيْهِ حِينَ دَخَلَ فِي الصَّلاَةِ كَبَّرَ - وَصَفَ هَمَّامٌ حِيَالَ أُذُنَيْهِ - ثُمَّ الْتَحَفَ بِثَوْبِهِ ثُمَّ وَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى الْيُسْرَى فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ أَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنَ الثَّوْبِ ثُمَّ رَفَعَهُمَا ثُمَّ كَبَّرَ فَرَكَعَ فَلَمَّا قَالَ " سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ " . رَفَعَ يَدَيْهِ فَلَمَّا سَجَدَ سَجَدَ بَيْنَ كَفَّيْهِ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺ ni koʻrgan: u zot namozga kirib takbir aytganlarida ikki qoʻllarini koʻtardilar — Hammom (buni) «ikki qulogʻi roʻparasiga» deb taʼrifladi — soʻng (u zot) kiyimlariga (ridolariga) oʻraldilar, soʻng oʻng qoʻllarini chap qoʻllari ustiga qoʻydilar. Ruku qilmoqchi boʻlganlarida ikki qoʻllarini kiyimdan chiqardilar, soʻng ularni koʻtardilar, soʻng takbir aytib ruku qildilar. «Samiallohu liman hamidah» deganlarida ikki qoʻllarini koʻtardilar. Sajda qilganlarida ikki kaftlari orasiga sajda qildilar.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺ ни кўрган: у зот намозга кириб такбир айтганларида икки қўлларини кўтардилар — Ҳаммом (буни) «икки қулоғи рўпарасига» деб таърифлади — сўнг (у зот) кийимларига (ридоларига) ўралдилар, сўнг ўнг қўлларини чап қўллари устига қўйдилар. Руку қилмоқчи бўлганларида икки қўлларини кийимдан чиқардилар, сўнг уларни кўтардилар, сўнг такбир айтиб руку қилдилар. «Самиаллоҳу лиман ҳамидаҳ» деганларида икки қўлларини кўтардилар. Сажда қилганларида икки кафтлари орасига сажда қилдилар.
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ، مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ حُجْرِ بْنِ عَنْبَسٍ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ: (غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ ) فَقَالَ " آمِينَ " . وَمَدَّ بِهَا صَوْتَهُ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَبِهِ يَقُولُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ يَرَوْنَ أَنَّ الرَّجُلَ يَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالتَّأْمِينِ وَلاَ يُخْفِيهَا . وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ . وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ حُجْرٍ أَبِي الْعَنْبَسِ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ : ( غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ ) فَقَالَ " آمِينَ " . وَخَفَضَ بِهَا صَوْتَهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَمِعْتُ مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ سُفْيَانَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ فِي هَذَا وَأَخْطَأَ شُعْبَةُ فِي مَوَاضِعَ مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ عَنْ حُجْرٍ أَبِي الْعَنْبَسِ وَإِنَّمَا هُوَ حُجْرُ بْنُ عَنْبَسٍ وَيُكْنَى أَبَا السَّكَنِ . وَزَادَ فِيهِ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ وَلَيْسَ فِيهِ عَنْ عَلْقَمَةَ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ حُجْرِ بْنِ عَنْبَسٍ عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَقَالَ وَخَفَضَ بِهَا صَوْتَهُ وَإِنَّمَا هُوَ وَمَدَّ بِهَا صَوْتَهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ حَدِيثُ سُفْيَانَ فِي هَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ . قَالَ وَرَوَى الْعَلاَءُ بْنُ صَالِحٍ الأَسَدِيُّ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ نَحْوَ رِوَايَةِ سُفْيَانَ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu) aytadi: Men Nabiy ﷺning {Gʻazabga uchraganlarning va adashganlarning (yoʻliga) emas} (Fotiha 7) ni oʻqib, «Omin» deganlarini va bu (kalimani) ovozlarini choʻzib aytganlarini eshitdim. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Ali va Abu Hurayradan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Voil ibn Hujrning hadisi hasan hadisdir. Nabiy ﷺning ashoblaridan, tobeinlardan va ulardan keyingilardan boʻlgan ilm ahlining bir nechtasi shuni aytadilar — ular kishi taʼminni ovoz chiqarib aytishini va uni maxfiy qilmasligini maʼqul koʻradilar. Shofeiy, Ahmad va Ishoq ham shuni aytadilar. Shuʼba bu hadisni Salama ibn Kuhayldan, u Hujr Abul-Anbasdan, u Alqama ibn Voildan, u otasidan — Nabiy ﷺ {Gʻazabga uchraganlarning va adashganlarning (yoʻliga) emas} ni oʻqib, «Omin» deganlari va bu (kalimani) ovozlarini pasaytirib aytganlari haqida rivoyat qilgan. Abu Iso aytdi: Men Muhammad (al-Buxoriy)ning shunday deyayotganini eshitdim: «Bu (hadis)da Sufyonning hadisi Shuʼbaning hadisidan sahihroqdir. Shuʼba bu hadisning bir necha joyida xatoga yoʻl qoʻygan: u ‹Hujr Abul-Anbasdan› degan, holbuki u Hujr ibn Anbas boʻlib, kunyasi Abus-Sakandir. Yana unda ‹Alqama ibn Voildan› deb (rivoyatga ortiqcha) qoʻshgan, holbuki unda Alqamadan emas, balki u Hujr ibn Anbasdan, u Voil ibn Hujrdan (rivoyatdir). Hamda u ‹ovozini pasaytirdi› degan, holbuki u ‹ovozini choʻzib aytdi›dir». Abu Iso aytdi: Men bu hadis haqida Abu Zurʼadan soʻradim, u: «Bu (hadis)da Sufyonning hadisi Shuʼbaning hadisidan sahihroqdir», dedi. (Abu Iso) aytdi: Alo ibn Solih al-Asadiy ham Salama ibn Kuhayldan Sufyonning rivoyatiga oʻxshash (qilib) rivoyat qilgan.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу) айтади: Мен Набий ﷺнинг {Ғазабга учраганларнинг ва адашганларнинг (йўлига) эмас} (Фотиҳа 7) ни ўқиб, «Омин» деганларини ва бу (калимани) овозларини чўзиб айтганларини эшитдим. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Али ва Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Воил ибн Ҳужрнинг ҳадиси ҳасан ҳадисдир. Набий ﷺнинг ашобларидан, тобеинлардан ва улардан кейингилардан бўлган илм аҳлининг бир нечтаси шуни айтадилар — улар киши таъминни овоз чиқариб айтишини ва уни махфий қилмаслигини маъқул кўрадилар. Шофеий, Аҳмад ва Ишоқ ҳам шуни айтадилар. Шуъба бу ҳадисни Салама ибн Куҳайлдан, у Ҳужр Абул-Анбасдан, у Алқама ибн Воилдан, у отасидан — Набий ﷺ {Ғазабга учраганларнинг ва адашганларнинг (йўлига) эмас} ни ўқиб, «Омин» деганлари ва бу (калимани) овозларини пасайтириб айтганлари ҳақида ривоят қилган. Абу Исо айтди: Мен Муҳаммад (ал-Бухорий)нинг шундай деяётганини эшитдим: «Бу (ҳадис)да Суфённинг ҳадиси Шуъбанинг ҳадисидан саҳиҳроқдир. Шуъба бу ҳадиснинг бир неча жойида хатога йўл қўйган: у ‹Ҳужр Абул-Анбасдан› деган, ҳолбуки у Ҳужр ибн Анбас бўлиб, куняси Абус-Сакандир. Яна унда ‹Алқама ибн Воилдан› деб (ривоятга ортиқча) қўшган, ҳолбуки унда Алқамадан эмас, балки у Ҳужр ибн Анбасдан, у Воил ибн Ҳужрдан (ривоятдир). Ҳамда у ‹овозини пасайтирди› деган, ҳолбуки у ‹овозини чўзиб айтди›дир». Абу Исо айтди: Мен бу ҳадис ҳақида Абу Зуръадан сўрадим, у: «Бу (ҳадис)да Суфённинг ҳадиси Шуъбанинг ҳадисидан саҳиҳроқдир», деди. (Абу Исо) айтди: Ало ибн Солиҳ ал-Асадий ҳам Салама ибн Куҳайлдан Суфённинг ривоятига ўхшаш (қилиб) ривоят қилган.
حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، وَأَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا سَجَدَ يَضَعُ رُكْبَتَيْهِ قَبْلَ يَدَيْهِ وَإِذَا نَهَضَ رَفَعَ يَدَيْهِ قَبْلَ رُكْبَتَيْهِ . قَالَ زَادَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ فِي حَدِيثِهِ قَالَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَلَمْ يَرْوِ شَرِيكٌ عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ إِلاَّ هَذَا الْحَدِيثَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُ أَحَدًا رَوَاهُ مِثْلَ هَذَا عَنْ شَرِيكٍ . وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ أَنْ يَضَعَ الرَّجُلُ رُكْبَتَيْهِ قَبْلَ يَدَيْهِ وَإِذَا نَهَضَ رَفَعَ يَدَيْهِ قَبْلَ رُكْبَتَيْهِ . وَرَوَى هَمَّامٌ عَنْ عَاصِمٍ هَذَا مُرْسَلاً وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ وَائِلَ بْنَ حُجْرٍ .
Salama ibn Shabib, Ahmad ibn Ibrohim ad-Davraqiy, Hasan ibn Ali al-Hulvoniy, Abdulloh ibn Munir va boshqa bir necha (kishi) bizga hadis aytib berib, ular dedilar: Yazid ibn Horun bizga hadis aytib berdi, (u): Sharik bizga xabar berdi, (u) Osim ibn Kulaybdan, (u) otasidan, (u) Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladi, u aytdi: Rasululloh ﷺni koʻrdim; sajda qilganlarida tizzalarini qoʻllaridan oldin qoʻyar, (sajdadan) turganlarida esa qoʻllarini tizzalaridan oldin koʻtarar edilar. (Abu Iso) aytdi: Hasan ibn Ali oʻz hadisida qoʻshimcha qildi: Yazid ibn Horun aytdi: Sharik Osim ibn Kulaybdan faqat shu hadisni rivoyat qilgan. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir; biz Sharikdan buni shunday rivoyat qilgan birovni bilmaymiz. Aksar ilm ahli oldida shunga koʻra amal qilinadi; ular kishi tizzalarini qoʻllaridan oldin qoʻyishini va (sajdadan) turganda qoʻllarini tizzalaridan oldin koʻtarishini (lozim) deb biladilar. Hammom esa Osimdan buni mursal (sahobani zikr qilmay) rivoyat qilgan va unda Voil ibn Hujrni zikr qilmagan.Салама ибн Шабиб, Аҳмад ибн Иброҳим ад-Даврақий, Ҳасан ибн Али ал-Ҳулвоний, Абдуллоҳ ибн Мунир ва бошқа бир неча (киши) бизга ҳадис айтиб бериб, улар дедилар: Язид ибн Ҳорун бизга ҳадис айтиб берди, (у): Шарик бизга хабар берди, (у) Осим ибн Кулайбдан, (у) отасидан, (у) Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилади, у айтди: Расулуллоҳ ﷺни кўрдим; сажда қилганларида тиззаларини қўлларидан олдин қўяр, (саждадан) турганларида эса қўлларини тиззаларидан олдин кўтарар эдилар. (Абу Исо) айтди: Ҳасан ибн Али ўз ҳадисида қўшимча қилди: Язид ибн Ҳорун айтди: Шарик Осим ибн Кулайбдан фақат шу ҳадисни ривоят қилган. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир; биз Шарикдан буни шундай ривоят қилган бировни билмаймиз. Аксар илм аҳли олдида шунга кўра амал қилинади; улар киши тиззаларини қўлларидан олдин қўйишини ва (саждадан) турганда қўлларини тиззаларидан олдин кўтаришини (лозим) деб биладилар. Ҳаммом эса Осимдан буни мурсал (саҳобани зикр қилмай) ривоят қилган ва унда Воил ибн Ҳужрни зикр қилмаган.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ الْجَرْمِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ قُلْتُ لأَنْظُرَنَّ إِلَى صَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا جَلَسَ - يَعْنِي - لِلتَّشَهُّدِ افْتَرَشَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَوَضَعَ يَدَهُ الْيُسْرَى يَعْنِي عَلَى فَخِذِهِ الْيُسْرَى وَنَصَبَ رِجْلَهُ الْيُمْنَى . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَابْنِ الْمُبَارَكِ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u dedi: «Men Madinaga keldim va: ‹Albatta, Rasululloh ﷺning namozlariga qarayman›, dedim. U zot — tashahhud uchun — oʻtirganlarida chap oyoqlarini yozib, chap qoʻllarini chap sonlari ustiga qoʻyib, oʻng oyoqlarini tik qildilar». Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih hadisdir. Koʻpchilik ahli ilm shunga amal qiladi. Bu Sufyon as-Savriy, kufaliklar va Ibnul-Muborakning soʻzidir.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у деди: «Мен Мадинага келдим ва: ‹Албатта, Расулуллоҳ ﷺнинг намозларига қарайман›, дедим. У зот — ташаҳҳуд учун — ўтирганларида чап оёқларини ёзиб, чап қўлларини чап сонлари устига қўйиб, ўнг оёқларини тик қилдилар». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Кўпчилик аҳли илм шунга амал қилади. Бу Суфён ас-Саврий, куфаликлар ва Ибнул-Муборакнинг сўзидир.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ النَّخَعِيِّ، عَنْ عَبْدِ الْجَبَّارِ بْنِ وَائِلٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ أَبْصَرَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَامَ إِلَى الصَّلاَةِ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى كَانَتَا بِحِيَالِ مَنْكِبَيْهِ وَحَاذَى بِإِبْهَامَيْهِ أُذُنَيْهِ ثُمَّ كَبَّرَ .
Abduljabbor ibn Voil otasi Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladi: U Nabiy ﷺni namozga turganlarida koʻrdi, u zot qoʻllarini yelkalari barobarida boʻlguncha koʻtarib, ikkala bosh barmoqlarini ikki quloqlari barobariga keltirdilar, soʻng takbir aytdilar.Абдулжаббор ибн Воил отаси Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилади: У Набий ﷺни намозга турганларида кўрди, у зот қўлларини елкалари баробарида бўлгунча кўтариб, иккала бош бармоқларини икки қулоқлари баробарига келтирдилар, сўнг такбир айтдилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ - حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ وَائِلٍ، حَدَّثَنِي أَهْلُ، بَيْتِي عَنْ أَبِي أَنَّهُ، حَدَّثَهُمْ أَنَّهُ، رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْفَعُ يَدَيْهِ مَعَ التَّكْبِيرَةِ .
Abduljabbor ibn Voil aytdi: Menga oila aʼzolarim otam (Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu))dan rivoyat qilib aytib berishdiki, u Rasululloh ﷺni takbir bilan birga qoʻllarini koʻtarayotganlarini koʻrgan.Абдулжаббор ибн Воил айтди: Менга оила аъзоларим отам (Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу))дан ривоят қилиб айтиб беришдики, у Расулуллоҳ ﷺни такбир билан бирга қўлларини кўтараётганларини кўрган.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ قُلْتُ لأَنْظُرَنَّ إِلَى صَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَيْفَ يُصَلِّي قَالَ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَكَبَّرَ فَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى حَاذَتَا أُذُنَيْهِ ثُمَّ أَخَذَ شِمَالَهُ بِيَمِينِهِ فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ رَفَعَهُمَا مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ وَضَعَ يَدَيْهِ عَلَى رُكْبَتَيْهِ فَلَمَّا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ رَفَعَهُمَا مِثْلَ ذَلِكَ فَلَمَّا سَجَدَ وَضَعَ رَأْسَهُ بِذَلِكَ الْمَنْزِلِ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ ثُمَّ جَلَسَ فَافْتَرَشَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَوَضَعَ يَدَهُ الْيُسْرَى عَلَى فَخِذِهِ الْيُسْرَى وَحَدَّ مِرْفَقَهُ الأَيْمَنَ عَلَى فَخِذِهِ الْيُمْنَى وَقَبَضَ ثِنْتَيْنِ وَحَلَّقَ حَلْقَةً وَرَأَيْتُهُ يَقُولُ هَكَذَا . وَحَلَّقَ بِشْرٌ الإِبْهَامَ وَالْوُسْطَى وَأَشَارَ بِالسَّبَّابَةِ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u shunday dedi: «Men Rasululloh ﷺning namozlariga, qanday oʻqishlarini, diqqat bilan qarayman, dedim. (Rovaiy) aytdi: Rasululloh ﷺ turib qiblaga yuzlandilar-da, takbir aytib, qoʻllarini quloqlari barobariga yetguncha koʻtardilar, soʻng chap qoʻllarini oʻng qoʻllari bilan ushladilar. Ruku qilmoqchi boʻlganlarida ularni xuddi shunday koʻtardilar, soʻng qoʻllarini tizzalariga qoʻydilar. Rukudan boshlarini koʻtarganlarida ham ularni xuddi shunday koʻtardilar. Sajda qilganlarida boshlarini oʻsha — ikki qoʻllari orasidagi — joyga qoʻydilar. Soʻng oʻtirib, chap oyoqlarini toʻshab, chap qoʻllarini chap sonlari ustiga qoʻydilar, oʻng tirsaklarini oʻng sonlari ustiga tiradilar, ikki barmoqlarini yumib, (boshqa barmoqlardan) bir halqa tuzdilar va men u zotning shunday qilayotganlarini koʻrdim.» Bishr bosh barmoq bilan oʻrta barmoqni halqa qilib, koʻrsatkich barmoq bilan ishora qildi.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у шундай деди: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг намозларига, қандай ўқишларини, диққат билан қарайман, дедим. (Роваий) айтди: Расулуллоҳ ﷺ туриб қиблага юзландилар-да, такбир айтиб, қўлларини қулоқлари баробарига етгунча кўтардилар, сўнг чап қўлларини ўнг қўллари билан ушладилар. Руку қилмоқчи бўлганларида уларни худди шундай кўтардилар, сўнг қўлларини тиззаларига қўйдилар. Рукудан бошларини кўтарганларида ҳам уларни худди шундай кўтардилар. Сажда қилганларида бошларини ўша — икки қўллари орасидаги — жойга қўйдилар. Сўнг ўтириб, чап оёқларини тўшаб, чап қўлларини чап сонлари устига қўйдилар, ўнг тирсакларини ўнг сонлари устига тирадилар, икки бармоқларини юмиб, (бошқа бармоқлардан) бир ҳалқа туздилар ва мен у зотнинг шундай қилаётганларини кўрдим.» Бишр бош бармоқ билан ўрта бармоқни ҳалқа қилиб, кўрсаткич бармоқ билан ишора қилди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حِينَ افْتَتَحَ الصَّلاَةَ رَفَعَ يَدَيْهِ حِيَالَ أُذُنَيْهِ - قَالَ - ثُمَّ أَتَيْتُهُمْ فَرَأَيْتُهُمْ يَرْفَعُونَ أَيْدِيَهُمْ إِلَى صُدُورِهُمْ فِي افْتِتَاحِ الصَّلاَةِ وَعَلَيْهِمْ بَرَانِسُ وَأَكْسِيَةٌ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u shunday dedi: Men Paygʻambar ﷺ namozni boshlaganlarida qoʻllarini quloqlari roʻparasiga koʻtarganlarini koʻrdim. (Voil) dedi: Soʻng men ularning oldiga keldim va ularning namozni boshlaganlarida qoʻllarini koʻkraklari sathigacha koʻtarayotganlarini koʻrdim, ularning ustida (boshli) chakmonlar va yopinchiqlar bor edi.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у шундай деди: Мен Пайғамбар ﷺ намозни бошлаганларида қўлларини қулоқлари рўпарасига кўтарганларини кўрдим. (Воил) деди: Сўнг мен уларнинг олдига келдим ва уларнинг намозни бошлаганларида қўлларини кўкраклари сатҳигача кўтараётганларини кўрдим, уларнинг устида (бошли) чакмонлар ва ёпинчиқлар бор эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الأَنْبَارِيُّ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي الشِّتَاءِ فَرَأَيْتُ أَصْحَابَهُ يَرْفَعُونَ أَيْدِيَهُمْ فِي ثِيَابِهِمْ فِي الصَّلاَةِ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u shunday dedi: Men qish faslida Paygʻambarning ﷺ huzurlariga keldim va u zotning sahobalarini namozda qoʻllarini kiyimlari ichida koʻtarayotganlarini koʻrdim.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у шундай деди: Мен қиш фаслида Пайғамбарнинг ﷺ ҳузурларига келдим ва у зотнинг саҳобаларини намозда қўлларини кийимлари ичида кўтараётганларини кўрдим.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ، عَنْ عَبْدِ الْجَبَّارِ بْنِ وَائِلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَلَمَّا سَجَدَ وَقَعَتَا رُكْبَتَاهُ إِلَى الأَرْضِ قَبْلَ أَنْ تَقَعَ كَفَّاهُ - قَالَ - فَلَمَّا سَجَدَ وَضَعَ جَبْهَتَهُ بَيْنَ كَفَّيْهِ وَجَافَى عَنْ إِبْطَيْهِ . قَالَ حَجَّاجٌ وَقَالَ هَمَّامٌ وَحَدَّثَنَا شَقِيقٌ حَدَّثَنِي عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ هَذَا وَفِي حَدِيثِ أَحَدِهِمَا - وَأَكْبَرُ عِلْمِي أَنَّهُ حَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ جُحَادَةَ - وَإِذَا نَهَضَ نَهَضَ عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَاعْتَمَدَ عَلَى فَخِذَيْهِ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan Paygʻambar ﷺ haqida ushbu hadisda rivoyat qilinadi, u dedi: U zot sajda qilganlarida tizzalari kaftlari (yerga) tegishidan oldin yerga tegar edi. (Yana) dedi: U zot sajda qilganlarida peshonalarini ikki kaftlari orasiga qoʻyar va qoʻltiqlarini (yon tomonlaridan) uzoq tutar edilar. Hajjoj dedi: Hammom dedi: Bizga Shaqiq aytib berdi: Menga Osim ibn Kulayb otasidan, u Paygʻambar ﷺ dan shunga oʻxshash aytib berdi. Ularning birining hadisida — eng katta ishonchim shuki, u Muhammad ibn Juhodaning hadisi — (shunday keldi): U zot (sajdadan) turganlarida tizzalariga tayanib turar va sonlariga suyanar edilar.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан Пайғамбар ﷺ ҳақида ушбу ҳадисда ривоят қилинади, у деди: У зот сажда қилганларида тиззалари кафтлари (ерга) тегишидан олдин ерга тегар эди. (Яна) деди: У зот сажда қилганларида пешоналарини икки кафтлари орасига қўяр ва қўлтиқларини (ён томонларидан) узоқ тутар эдилар. Ҳажжож деди: Ҳаммом деди: Бизга Шақиқ айтиб берди: Менга Осим ибн Кулайб отасидан, у Пайғамбар ﷺ дан шунга ўхшаш айтиб берди. Уларнинг бирининг ҳадисида — энг катта ишончим шуки, у Муҳаммад ибн Жуҳоданинг ҳадиси — (шундай келди): У зот (саждадан) турганларида тиззаларига таяниб турар ва сонларига суянар эдилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ، عَنْ فِطْرٍ، عَنْ عَبْدِ الْجَبَّارِ بْنِ وَائِلٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْفَعُ إِبْهَامَيْهِ فِي الصَّلاَةِ إِلَى شَحْمَةِ أُذُنَيْهِ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u shunday dedi: Men Rasululloh ﷺ ni namozda bosh barmoqlarini quloqlarining yumshogʻigacha koʻtarganlarini koʻrdim.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у шундай деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни намозда бош бармоқларини қулоқларининг юмшоғигача кўтарганларини кўрдим.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، وَحُسَيْنُ بْنُ عِيسَى، قَالاَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم إِذَا سَجَدَ وَضَعَ رُكْبَتَيْهِ قَبْلَ يَدَيْهِ وَإِذَا نَهَضَ رَفَعَ يَدَيْهِ قَبْلَ رُكْبَتَيْهِ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺni sajda qilganlarida qoʻllaridan avval tizzalarini (yerga) qoʻyganlarini, (sajdadan) turganlarida esa tizzalaridan avval qoʻllarini koʻtarganlarini koʻrdim.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺни сажда қилганларида қўлларидан аввал тиззаларини (ерга) қўйганларини, (саждадан) турганларида эса тиззаларидан аввал қўлларини кўтарганларини кўрдим.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَلَمَةَ، عَنْ حُجْرٍ أَبِي الْعَنْبَسِ الْحَضْرَمِيِّ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا قَرَأَ { وَلاَ الضَّالِّينَ } قَالَ " آمِينَ " . وَرَفَعَ بِهَا صَوْتَهُ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu) aytadilar: Rasululloh ﷺ {valaz zollin} (oyatini) oʻqiganlarida, «Omiyn», deb ovozlarini koʻtarar edilar.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Расулуллоҳ ﷺ {валаз золлин} (оятини) ўқиганларида, «Омийн», деб овозларини кўтарар эдилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ قُلْتُ لأَنْظُرَنَّ إِلَى صَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَيْفَ يُصَلِّي فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَكَبَّرَ فَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى حَاذَتَا بِأُذُنَيْهِ ثُمَّ أَخَذَ شِمَالَهُ بِيَمِينِهِ فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ رَفَعَهُمَا مِثْلَ ذَلِكَ - قَالَ - ثُمَّ جَلَسَ فَافْتَرَشَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَوَضَعَ يَدَهُ الْيُسْرَى عَلَى فَخِذِهِ الْيُسْرَى وَحَدَّ مِرْفَقَهُ الأَيْمَنَ عَلَى فَخِذِهِ الْيُمْنَى وَقَبَضَ ثِنْتَيْنِ وَحَلَّقَ حَلَقَةً وَرَأَيْتُهُ يَقُولُ هَكَذَا وَحَلَّقَ بِشْرٌ الإِبْهَامَ وَالْوُسْطَى وَأَشَارَ بِالسَّبَّابَةِ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu) aytadilar: Men: «Albatta, Rasululloh ﷺning namozlariga, u zot qanday namoz oʻqishlariga qarayman», dedim. Bas, Rasululloh ﷺ turib qiblaga yuzlandilar, soʻng takbir aytdilar va qoʻllarini quloqlari roʻparasiga kelguncha koʻtardilar, soʻng oʻng qoʻllari bilan chap qoʻllarini ushladilar. Rukuʼ qilmoqchi boʻlganlarida ularni (qoʻllarini) shunga oʻxshash koʻtardilar. (Roviy) aytdi: Soʻng oʻtirdilar, chap oyoqlarini yozib (uning ustiga oʻtirdilar) va chap qoʻllarini chap sonlari ustiga qoʻydilar, oʻng tirsaklarini oʻng sonlari ustiga tiradilar, ikki barmoqlarini yumdilar va (boshqa barmoqlari bilan) halqa hosil qildilar. Men u zotning «mana shunday» deb (ishora qilayotganlarini) koʻrdim. Bishr (rovi) bosh barmoq bilan oʻrta barmoqni halqa qilib, koʻrsatkich barmoq bilan ishora qildi.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Мен: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺнинг намозларига, у зот қандай намоз ўқишларига қарайман», дедим. Бас, Расулуллоҳ ﷺ туриб қиблага юзландилар, сўнг такбир айтдилар ва қўлларини қулоқлари рўпарасига келгунча кўтардилар, сўнг ўнг қўллари билан чап қўлларини ушладилар. Рукуъ қилмоқчи бўлганларида уларни (қўлларини) шунга ўхшаш кўтардилар. (Ровий) айтди: Сўнг ўтирдилар, чап оёқларини ёзиб (унинг устига ўтирдилар) ва чап қўлларини чап сонлари устига қўйдилар, ўнг тирсакларини ўнг сонлари устига тирадилар, икки бармоқларини юмдилар ва (бошқа бармоқлари билан) ҳалқа ҳосил қилдилар. Мен у зотнинг «мана шундай» деб (ишора қилаётганларини) кўрдим. Бишр (рови) бош бармоқ билан ўрта бармоқни ҳалқа қилиб, кўрсаткич бармоқ билан ишора қилди.
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ قَيْسٍ الْحَضْرَمِيُّ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَكَانَ يُسَلِّمُ عَنْ يَمِينِهِ " السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ " . وَعَنْ شِمَالِهِ " السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ " .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺ bilan birga namoz oʻqidim. U zot oʻng tomonlariga: «Assalomu alaykum va rahmatullohi va barakotuhu», chap tomonlariga: «Assalomu alaykum va rahmatullohi», deb salom berar edilar.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺ билан бирга намоз ўқидим. У зот ўнг томонларига: «Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳу», чап томонларига: «Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳи», деб салом берар эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ، وَسُفْيَانُ بْنُ عُقْبَةَ السُّوَائِيُّ، - هُوَ أَخُو قَبِيصَةَ - وَحُمَيْدُ بْنُ خُوَارٍ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَلِي شَعْرٌ طَوِيلٌ فَلَمَّا رَآنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " ذُبَابٌ ذُبَابٌ " . قَالَ فَرَجَعْتُ فَجَزَزْتُهُ ثُمَّ أَتَيْتُهُ مِنَ الْغَدِ فَقَالَ " إِنِّي لَمْ أَعْنِكَ وَهَذَا أَحْسَنُ " .
Muhammad ibn Aloʼ bizga Muoviya ibn Hishom, Sufyon ibn Uqba as-Suvoiy — u Qabisaning akasidir — va Humayd ibn Xuvordan, ular Sufyon as-Savriydan, u Osim ibn Kulaybdan, u otasidan, u Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilib aytdi: Men Paygʻambar ﷺning huzurlariga uzun sochim bilan keldim. Rasululloh ﷺ meni koʻrganlarida: «Yomon (soch), yomon (soch)!» dedilar. (Voil) dedi: Shunda men qaytib borib, uni qirqib tashladim. Soʻngra ertasi kuni yana huzurlariga keldim. Shunda u zot ﷺ: «Men senga (yomonlikni) qasd qilmagan edim, mana bu ancha goʻzaldir», dedilar.Муҳаммад ибн Алў бизга Муовия ибн Ҳишом, Суфён ибн Уқба ас-Сувоий — у Қабисанинг акасидир — ва Ҳумайд ибн Хувордан, улар Суфён ас-Саврийдан, у Осим ибн Кулайбдан, у отасидан, у Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилиб айтди: Мен Пайғамбар ﷺнинг ҳузурларига узун сочим билан келдим. Расулуллоҳ ﷺ мени кўрганларида: «Ёмон (соч), ёмон (соч)!» дедилар. (Воил) деди: Шунда мен қайтиб бориб, уни қирқиб ташладим. Сўнгра эртаси куни яна ҳузурларига келдим. Шунда у зот ﷺ: «Мен сенга (ёмонликни) қасд қилмаган эдим, мана бу анча гўзалдир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ، حَدَّثَنَا الْفِرْيَابِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، حَدَّثَنَا سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ امْرَأَةً، خَرَجَتْ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تُرِيدُ الصَّلاَةَ فَتَلَقَّاهَا رَجُلٌ فَتَجَلَّلَهَا فَقَضَى حَاجَتَهُ مِنْهَا فَصَاحَتْ وَانْطَلَقَ فَمَرَّ عَلَيْهَا رَجُلٌ فَقَالَتْ إِنَّ ذَاكَ فَعَلَ بِي كَذَا وَكَذَا وَمَرَّتْ عِصَابَةٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ فَقَالَتْ إِنَّ ذَلِكَ الرَّجُلَ فَعَلَ بِي كَذَا وَكَذَا . فَانْطَلَقُوا فَأَخَذُوا الرَّجُلَ الَّذِي ظَنَّتْ أَنَّهُ وَقَعَ عَلَيْهَا فَأَتَوْهَا بِهِ فَقَالَتْ نَعَمْ هُوَ هَذَا . فَأَتَوْا بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا أَمَرَ بِهِ قَامَ صَاحِبُهَا الَّذِي وَقَعَ عَلَيْهَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا صَاحِبُهَا . فَقَالَ " اذْهَبِي فَقَدْ غَفَرَ اللَّهُ لَكِ " . وَقَالَ لِلرَّجُلِ قَوْلاً حَسَنًا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ يَعْنِي الرَّجُلَ الْمَأْخُوذَ وَقَالَ لِلرَّجُلِ الَّذِي وَقَعَ عَلَيْهَا " ارْجُمُوهُ " . فَقَالَ " لَقَدْ تَابَ تَوْبَةً لَوْ تَابَهَا أَهْلُ الْمَدِينَةِ لَقُبِلَ مِنْهُمْ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ أَسْبَاطُ بْنُ نَصْرٍ أَيْضًا عَنْ سِمَاكٍ .
Muhammad ibn Yahyo ibn Foris bizga Firyobiydan, u Isroildan, u Simok ibn Harbdan, u Alqama ibn Voildan, u otasi (Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu))dan rivoyat qildi: Paygʻambar ﷺ davrida bir ayol namozga chiqayotgan edi, bir kishi unga roʻpara boʻldi-da, uni egallab, undan oʻz hojatini chiqardi (zoʻrladi). Ayol baqirdi, u esa ketib qoldi. Soʻng ayolning yonidan bir kishi oʻtdi va ayol: «Anavi (kishi) menga shunday-shunday qildi», dedi. Yana muhojirlardan bir guruh oʻtdi va ayol: «Aytsam, oʻsha kishi menga shunday-shunday qildi», dedi. Ular borib, ayol unga tegib qoʻygan deb gumon qilgan kishini ushlab, uning oldiga olib kelishdi. Ayol: «Ha, mana shu», dedi. Uni Paygʻambar ﷺ huzuriga olib kelishdi. U zot u haqida (jazo) buyurmoqchi boʻlganlarida, ayolga haqiqatda tegib qoʻygan kishi oʻrnidan turib: «Yo Rasululloh, men uning egasiman (men shu ishni qildim)», dedi. Shunda u zot ayolga: «Boravergin, Alloh seni kechirdi», dedilar. Ushlangan kishiga esa yaxshi soʻz aytdilar. Ayolga tegib qoʻygan kishi haqida esa: «Uni toshboʻron qilinglar», dedilar. Soʻng: «U shunday tavba qildiki, agar Madina ahli shunday tavba qilganida, ulardan ham qabul qilinardi», dedilar. Abu Dovud aytadi: Buni Asbot ibn Nasr ham Simokdan rivoyat qilgan.Муҳаммад ибн Яҳё ибн Форис бизга Фирёбийдан, у Исроилдан, у Симок ибн Ҳарбдан, у Алқама ибн Воилдан, у отаси (Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу))дан ривоят қилди: Пайғамбар ﷺ даврида бир аёл намозга чиқаётган эди, бир киши унга рўпара бўлди-да, уни эгаллаб, ундан ўз ҳожатини чиқарди (зўрлади). Аёл бақирди, у эса кетиб қолди. Сўнг аёлнинг ёнидан бир киши ўтди ва аёл: «Анави (киши) менга шундай-шундай қилди», деди. Яна муҳожирлардан бир гуруҳ ўтди ва аёл: «Айтсам, ўша киши менга шундай-шундай қилди», деди. Улар бориб, аёл унга тегиб қўйган деб гумон қилган кишини ушлаб, унинг олдига олиб келишди. Аёл: «Ҳа, мана шу», деди. Уни Пайғамбар ﷺ ҳузурига олиб келишди. У зот у ҳақида (жазо) буюрмоқчи бўлганларида, аёлга ҳақиқатда тегиб қўйган киши ўрнидан туриб: «Ё Расулуллоҳ, мен унинг эгасиман (мен шу ишни қилдим)», деди. Шунда у зот аёлга: «Боравергин, Аллоҳ сени кечирди», дедилар. Ушланган кишига эса яхши сўз айтдилар. Аёлга тегиб қўйган киши ҳақида эса: «Уни тошбўрон қилинглар», дедилар. Сўнг: «У шундай тавба қилдики, агар Мадина аҳли шундай тавба қилганида, улардан ҳам қабул қилинарди», дедилар. Абу Довуд айтади: Буни Асбот ибн Наср ҳам Симокдан ривоят қилган.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ الْجُشَمِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عَوْفٍ، حَدَّثَنَا حَمْزَةُ أَبُو عُمَرَ الْعَائِذِيُّ، حَدَّثَنِي عَلْقَمَةُ بْنُ وَائِلٍ، حَدَّثَنِي وَائِلُ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ جِيءَ بِرَجُلٍ قَاتِلٍ فِي عُنُقِهِ النِّسْعَةُ قَالَ فَدَعَا وَلِيَّ الْمَقْتُولِ فَقَالَ " أَتَعْفُو " . قَالَ لاَ . قَالَ " أَفَتَأْخُذُ الدِّيَةَ " . قَالَ لاَ . قَالَ " أَفَتَقْتُلُ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " اذْهَبْ بِهِ " . فَلَمَّا وَلَّى قَالَ " أَتَعْفُو " . قَالَ لاَ . قَالَ " أَفَتَأْخُذُ الدِّيَةَ " . قَالَ لاَ . قَالَ " أَفَتَقْتُلُ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " اذْهَبْ بِهِ " . فَلَمَّا كَانَ فِي الرَّابِعَةِ قَالَ " أَمَا إِنَّكَ إِنْ عَفَوْتَ عَنْهُ يَبُوءُ بِإِثْمِهِ وَإِثْمِ صَاحِبِهِ " . قَالَ فَعَفَا عَنْهُ . قَالَ فَأَنَا رَأَيْتُهُ يَجُرُّ النِّسْعَةَ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu) aytadilar: Men Nabiy ﷺning huzurlarida edim. Shu payt boʻyniga tasma solingan bir qotil olib kelindi. (Voil) aytadi: U zot oʻldirilganning valisini chaqirib: «Afv etasanmi?» dedilar. (U): «Yoʻq», dedi. (U zot): «Diyat (tovon) olasanmi?» dedilar. (U): «Yoʻq», dedi. (U zot): «Oʻldirasanmi?» dedilar. (U): «Ha», dedi. (U zot): «Olib ket uni», dedilar. U orqasini oʻgirganda (u zot): «Afv etasanmi?» dedilar. (U): «Yoʻq», dedi. (U zot): «Diyat olasanmi?» dedilar. (U): «Yoʻq», dedi. (U zot): «Oʻldirasanmi?» dedilar. (U): «Ha», dedi. (U zot): «Olib ket uni», dedilar. Toʻrtinchi marta boʻlganida (u zot): «Ogʻoh boʻlki, agar uni afv etsang, u oʻz gunohi va sherigining (oʻldirilganning) gunohini koʻtaradi», dedilar. (Voil) aytadi: Shunda u (vali) uni afv etdi. (Voil) aytadi: Men uni (qotilni) tasmasini sudrab ketayotganini koʻrdim.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Мен Набий ﷺнинг ҳузурларида эдим. Шу пайт бўйнига тасма солинган бир қотил олиб келинди. (Воил) айтади: У зот ўлдирилганнинг валисини чақириб: «Афв этасанми?» дедилар. (У): «Йўқ», деди. (У зот): «Дият (товон) оласанми?» дедилар. (У): «Йўқ», деди. (У зот): «Ўлдирасанми?» дедилар. (У): «Ҳа», деди. (У зот): «Олиб кет уни», дедилар. У орқасини ўгирганда (у зот): «Афв этасанми?» дедилар. (У): «Йўқ», деди. (У зот): «Дият оласанми?» дедилар. (У): «Йўқ», деди. (У зот): «Ўлдирасанми?» дедилар. (У): «Ҳа», деди. (У зот): «Олиб кет уни», дедилар. Тўртинчи марта бўлганида (у зот): «Оғоҳ бўлки, агар уни афв этсанг, у ўз гуноҳи ва шеригининг (ўлдирилганнинг) гуноҳини кўтаради», дедилар. (Воил) айтади: Шунда у (вали) уни афв этди. (Воил) айтади: Мен уни (қотилни) тасмасини судраб кетаётганини кўрдим.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ زَائِدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي أَنَّ وَائِلَ بْنَ حُجْرٍ، أَخْبَرَهُ قَالَ قُلْتُ لأَنْظُرَنَّ إِلَى صَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَيْفَ يُصَلِّي فَنَظَرْتُ إِلَيْهِ فَقَامَ فَكَبَّرَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى حَاذَتَا بِأُذُنَيْهِ ثُمَّ وَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى كَفِّهِ الْيُسْرَى وَالرُّسْغِ وَالسَّاعِدِ فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ رَفَعَ يَدَيْهِ مِثْلَهَا - قَالَ - وَوَضَعَ يَدَيْهِ عَلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ لَمَّا رَفَعَ رَأْسَهُ رَفَعَ يَدَيْهِ مِثْلَهَا ثُمَّ سَجَدَ فَجَعَلَ كَفَّيْهِ بِحِذَاءِ أُذُنَيْهِ ثُمَّ قَعَدَ وَافْتَرَشَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَوَضَعَ كَفَّهُ الْيُسْرَى عَلَى فَخِذِهِ وَرُكْبَتِهِ الْيُسْرَى وَجَعَلَ حَدَّ مِرْفَقِهِ الأَيْمَنِ عَلَى فَخِذِهِ الْيُمْنَى ثُمَّ قَبَضَ اثْنَتَيْنِ مِنْ أَصَابِعِهِ وَحَلَّقَ حَلْقَةً ثُمَّ رَفَعَ إِصْبَعَهُ فَرَأَيْتُهُ يُحَرِّكُهَا يَدْعُو بِهَا .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺning namozlarini, qanday oʻqishlarini albatta kuzataman», dedim. Bas, u zotga qaradim: turib takbir aytdilar va ikki qoʻllarini quloqlari barobariga kelgunicha koʻtardilar. Soʻng oʻng qoʻllarini chap kaftlari, bilaguzugi va soʻzagi ustiga qoʻydilar. Rukuʼga bormoqchi boʻlganlarida qoʻllarini yana shundayin koʻtardilar va qoʻllarini tizzalari ustiga qoʻydilar. Soʻng bosh koʻtarganlarida qoʻllarini yana shundayin koʻtardilar. Soʻng sajda qildilar va kaftlarini quloqlari barobariga qoʻydilar. Soʻng oʻtirib, chap oyoqlarini yozdilar va chap kaftlarini chap sonlari hamda tizzalari ustiga qoʻydilar, oʻng tirsaklari uchini oʻng sonlari ustiga qoʻydilar. Soʻng barmoqlaridan ikkitasini yumib, halqa qildilar, soʻng barmoqlarini koʻtardilar. Men u zotni uni harakatlantirib, u bilan duo qilayotganlarini koʻrdim.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺнинг намозларини, қандай ўқишларини албатта кузатаман», дедим. Бас, у зотга қарадим: туриб такбир айтдилар ва икки қўлларини қулоқлари баробарига келгунича кўтардилар. Сўнг ўнг қўлларини чап кафтлари, билагузуги ва сўзаги устига қўйдилар. Рукуъга бормоқчи бўлганларида қўлларини яна шундайин кўтардилар ва қўлларини тиззалари устига қўйдилар. Сўнг бош кўтарганларида қўлларини яна шундайин кўтардилар. Сўнг сажда қилдилар ва кафтларини қулоқлари баробарига қўйдилар. Сўнг ўтириб, чап оёқларини ёздилар ва чап кафтларини чап сонлари ҳамда тиззалари устига қўйдилар, ўнг тирсаклари учини ўнг сонлари устига қўйдилар. Сўнг бармоқларидан иккитасини юмиб, ҳалқа қилдилар, сўнг бармоқларини кўтардилар. Мен у зотни уни ҳаракатлантириб, у билан дуо қилаётганларини кўрдим.
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عِيسَى الْقُومَسِيُّ الْبَسْطَامِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - وَهُوَ ابْنُ هَارُونَ - قَالَ أَنْبَأَنَا شَرِيكٌ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا سَجَدَ وَضَعَ رُكْبَتَيْهِ قَبْلَ يَدَيْهِ وَإِذَا نَهَضَ رَفَعَ يَدَيْهِ قَبْلَ رُكْبَتَيْهِ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺni koʻrdim, u zot sajda qilganlarida tizzalarini qoʻllaridan oldin qoʻyardilar, oʻrinlaridan turganlarida esa qoʻllarini tizzalaridan oldin koʻtarardilar.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺни кўрдим, у зот сажда қилганларида тиззаларини қўлларидан олдин қўярдилар, ўринларидан турганларида эса қўлларини тиззаларидан олдин кўтарардилар.
أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ نَاصِحٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ سَمِعْتُ عَاصِمَ بْنَ كُلَيْبٍ، يَذْكُرُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَقُلْتُ لأَنْظُرَنَّ إِلَى صَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَبَّرَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْتُ إِبْهَامَيْهِ قَرِيبًا مِنْ أُذُنَيْهِ فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ كَبَّرَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ " سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ " . ثُمَّ كَبَّرَ وَسَجَدَ فَكَانَتْ يَدَاهُ مِنْ أُذُنَيْهِ عَلَى الْمَوْضِعِ الَّذِي اسْتَقْبَلَ بِهِمَا الصَّلاَةَ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Madinaga keldim va: «Rasululloh ﷺning namozlarini albatta kuzataman», dedim. U zot takbir aytib, ikki qoʻllarini bosh barmoqlarini quloqlariga yaqin koʻrguncha koʻtardilar. Rukuʼ qilmoqchi boʻlganlarida takbir aytib, ikki qoʻllarini koʻtardilar. Soʻng boshlarini koʻtarib: «Samiʼallohu liman hamidah», dedilar. Soʻng takbir aytib sajda qildilar, ikki qoʻllari quloqlariga nisbatan namozni boshlagandagi holatida edi.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мадинага келдим ва: «Расулуллоҳ ﷺнинг намозларини албатта кузатаман», дедим. У зот такбир айтиб, икки қўлларини бош бармоқларини қулоқларига яқин кўргунча кўтардилар. Рукуъ қилмоқчи бўлганларида такбир айтиб, икки қўлларини кўтардилар. Сўнг бошларини кўтариб: «Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ», дедилар. Сўнг такбир айтиб сажда қилдилар, икки қўллари қулоқларига нисбатан намозни бошлагандаги ҳолатида эди.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شَرِيكٌ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا سَجَدَ وَضَعَ رُكْبَتَيْهِ قَبْلَ يَدَيْهِ وَإِذَا نَهَضَ رَفَعَ يَدَيْهِ قَبْلَ رُكْبَتَيْهِ . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ لَمْ يَقُلْ هَذَا عَنْ شَرِيكٍ غَيْرُ يَزِيدَ بْنِ هَارُونَ وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ni koʻrdim, sajda qilganlarida tizzalarini qoʻllaridan oldin qoʻyardilar, turganlarida esa qoʻllarini tizzalaridan oldin koʻtarardilar.» Abu Abdurrahmon aytdi: Buni Yazid ibn Horundan boshqa hech kim Sharikdan rivoyat qilmagan, Alloh taolo bilguvchidir.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ ни кўрдим, сажда қилганларида тиззаларини қўлларидан олдин қўярдилар, турганларида эса қўлларини тиззаларидан олдин кўтарардилар.» Абу Абдурраҳмон айтди: Буни Язид ибн Ҳорундан бошқа ҳеч ким Шарикдан ривоят қилмаган, Аллоҳ таоло билгувчидир.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَأَيْتُهُ يَرْفَعُ يَدَيْهِ إِذَا افْتَتَحَ الصَّلاَةَ حَتَّى يُحَاذِيَ مَنْكِبَيْهِ وَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ وَإِذَا جَلَسَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ أَضْجَعَ الْيُسْرَى وَنَصَبَ الْيُمْنَى وَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى فَخِذِهِ الْيُمْنَى وَنَصَبَ أُصْبُعَهُ لِلدُّعَاءِ وَوَضَعَ يَدَهُ الْيُسْرَى عَلَى فَخِذِهِ الْيُسْرَى . قَالَ ثُمَّ أَتَيْتُهُمْ مِنْ قَابِلٍ فَرَأَيْتُهُمْ يَرْفَعُونَ أَيْدِيَهُمْ فِي الْبَرَانِسِ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ huzurlariga keldim va u zot namozni boshlaganlarida qoʻllarini yelkalari barobariga koʻtarganlarini, rukuʼ qilmoqchi boʻlganlarida ham koʻtarganlarini koʻrdim. Ikki rakʼatdan soʻng oʻtirganlarida chap oyoqni yozib, oʻng oyoqni tik qoʻydilar, oʻng qoʻllarini oʻng sonlari ustiga qoʻydilar, duo uchun barmoqlarini tik qildilar va chap qoʻllarini chap sonlari ustiga qoʻydilar», dedi. U: «Soʻng keyingi yili kelsam, ularni sovuqda kiyimlari ichida qoʻllarini koʻtarayotganlarini koʻrdim», dedi.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдим ва у зот намозни бошлаганларида қўлларини елкалари баробарига кўтарганларини, рукуъ қилмоқчи бўлганларида ҳам кўтарганларини кўрдим. Икки ракъатдан сўнг ўтирганларида чап оёқни ёзиб, ўнг оёқни тик қўйдилар, ўнг қўлларини ўнг сонлари устига қўйдилар, дуо учун бармоқларини тик қилдилар ва чап қўлларини чап сонлари устига қўйдилар», деди. У: «Сўнг кейинги йили келсам, уларни совуқда кийимлари ичида қўлларини кўтараётганларини кўрдим», деди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْفَعُ يَدَيْهِ إِذَا افْتَتَحَ الصَّلاَةَ وَإِذَا رَكَعَ وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ وَإِذَا جَلَسَ أَضْجَعَ الْيُسْرَى وَنَصَبَ الْيُمْنَى وَوَضَعَ يَدَهُ الْيُسْرَى عَلَى فَخِذِهِ الْيُسْرَى وَيَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى فَخِذِهِ الْيُمْنَى وَعَقَدَ ثِنْتَيْنِ الْوُسْطَى وَالإِبْهَامَ وَأَشَارَ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namozni boshlaganlarida, rukuga borganlarida va boshlarini rukudan koʻtarganlarida qoʻllarini koʻtarardilar. Oʻtirganlarida esa chap oyoqlarini yotqizib, oʻng oyoqlarini tikladilar, chap qoʻllarini chap sonlarining ustiga, oʻng qoʻllarini oʻng sonlarining ustiga qoʻydilar, oʻrta barmoq bilan bosh barmoqni birlashtirib halqa qildilar va koʻrsatkich barmoq bilan ishora qildilar.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намозни бошлаганларида, рукуга борганларида ва бошларини рукудан кўтарганларида қўлларини кўтарардилар. Ўтирганларида эса чап оёқларини ётқизиб, ўнг оёқларини тикладилар, чап қўлларини чап сонларининг устига, ўнг қўлларини ўнг сонларининг устига қўйдилар, ўрта бармоқ билан бош бармоқни бирлаштириб ҳалқа қилдилар ва кўрсаткич бармоқ билан ишора қилдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ مَيْمُونٍ الرَّقِّيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، - وَهُوَ ابْنُ يُوسُفَ الْفِرْيَابِيُّ - قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم جَلَسَ فِي الصَّلاَةِ فَافْتَرَشَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَوَضَعَ ذِرَاعَيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَأَشَارَ بِالسَّبَّابَةِ يَدْعُو بِهَا .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺ ning namozda oʻtirganlarini koʻrgan: u zot chap oyoqlarini yotqizib oʻtirdilar, bilaklarini sonlarining ustiga qoʻydilar va koʻrsatkich barmoqlari bilan ishora qilib, u bilan duo qildilar.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺ нинг намозда ўтирганларини кўрган: у зот чап оёқларини ётқизиб ўтирдилар, билакларини сонларининг устига қўйдилар ва кўрсаткич бармоқлари билан ишора қилиб, у билан дуо қилдилар.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ قُلْتُ لأَنْظُرَنَّ إِلَى صَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَيْفَ يُصَلِّي فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى حَاذَتَا أُذُنَيْهِ ثُمَّ أَخَذَ شِمَالَهُ بِيَمِينِهِ فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ رَفَعَهُمَا مِثْلَ ذَلِكَ وَوَضَعَ يَدَيْهِ عَلَى رُكْبَتَيْهِ فَلَمَّا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ رَفَعَهُمَا مِثْلَ ذَلِكَ فَلَمَّا سَجَدَ وَضَعَ رَأْسَهُ بِذَلِكَ الْمَنْزِلِ مِنْ يَدَيْهِ ثُمَّ جَلَسَ فَافْتَرَشَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَوَضَعَ يَدَهُ الْيُسْرَى عَلَى فَخِذِهِ الْيُسْرَى وَحَدَّ مِرْفَقَهُ الأَيْمَنَ عَلَى فَخِذِهِ الْيُمْنَى وَقَبَضَ ثِنْتَيْنِ وَحَلَّقَ وَرَأَيْتُهُ يَقُولُ هَكَذَا وَأَشَارَ بِشْرٌ بِالسَّبَّابَةِ مِنَ الْيُمْنَى وَحَلَّقَ الإِبْهَامَ وَالْوُسْطَى .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Rasululloh ﷺ ning namozlariga, qanday namoz oʻqishlariga albatta qarayman», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ turib qiblaga yuzlandilar va qoʻllarini quloqlari roʻparasiga yetguncha koʻtardilar, soʻng chap qoʻllarini oʻng qoʻllari bilan ushladilar. Rukuga borishni istaganlarida ham ularni xuddi shunday koʻtarib, qoʻllarini tizzalari ustiga qoʻydilar. Boshlarini rukudan koʻtarganlarida ham ularni xuddi shunday koʻtardilar. Sajda qilganlarida boshlarini shu ikki qoʻllari orasidagi joyga qoʻydilar. Soʻng oʻtirib chap oyoqlarini yotqizdilar, chap qoʻllarini chap sonlarining ustiga qoʻydilar, oʻng tirsaklarining qirrasini oʻng sonlarining ustiga qoʻydilar, ikki barmoqlarini yigʻib halqa qildilar. Men u zotning shunday qilayotganlarini koʻrdim.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Расулуллоҳ ﷺ нинг намозларига, қандай намоз ўқишларига албатта қарайман», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ туриб қиблага юзландилар ва қўлларини қулоқлари рўпарасига етгунча кўтардилар, сўнг чап қўлларини ўнг қўллари билан ушладилар. Рукуга боришни истаганларида ҳам уларни худди шундай кўтариб, қўлларини тиззалари устига қўйдилар. Бошларини рукудан кўтарганларида ҳам уларни худди шундай кўтардилар. Сажда қилганларида бошларини шу икки қўллари орасидаги жойга қўйдилар. Сўнг ўтириб чап оёқларини ётқиздилар, чап қўлларини чап сонларининг устига қўйдилар, ўнг тирсакларининг қиррасини ўнг сонларининг устига қўйдилар, икки бармоқларини йиғиб ҳалқа қилдилар. Мен у зотнинг шундай қилаётганларини кўрдим.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ زَائِدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي أَنَّ وَائِلَ بْنَ حُجْرٍ، قَالَ قُلْتُ لأَنْظُرَنَّ إِلَى صَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَيْفَ يُصَلِّي فَنَظَرْتُ إِلَيْهِ فَوَصَفَ قَالَ ثُمَّ قَعَدَ وَافْتَرَشَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَوَضَعَ كَفَّهُ الْيُسْرَى عَلَى فَخِذِهِ وَرُكْبَتِهِ الْيُسْرَى وَجَعَلَ حَدَّ مِرْفَقِهِ الأَيْمَنِ عَلَى فَخِذِهِ الْيُمْنَى ثُمَّ قَبَضَ اثْنَتَيْنِ مِنْ أَصَابِعِهِ وَحَلَّقَ حَلْقَةً ثُمَّ رَفَعَ أُصْبُعَهُ فَرَأَيْتُهُ يُحَرِّكُهَا يَدْعُو بِهَا . مُخْتَصَرٌ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Rasululloh ﷺ ning namozlariga, qanday namoz oʻqishlariga albatta qarayman», dedim va u zotga qaradim. U zot namozni vasf qilib dedilar: Soʻng u zot oʻtirib chap oyoqlarini yotqizdilar, chap kaftlarini chap sonlari va chap tizzalarining ustiga qoʻydilar, oʻng tirsaklarining qirrasini oʻng sonlarining ustiga qoʻydilar, soʻng barmoqlaridan ikkitasini yigʻib halqa qildilar, soʻng barmoqlarini koʻtardilar. Men u zotning uni harakatlantirib, u bilan duo qilayotganlarini koʻrdim.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Расулуллоҳ ﷺ нинг намозларига, қандай намоз ўқишларига албатта қарайман», дедим ва у зотга қарадим. У зот намозни васф қилиб дедилар: Сўнг у зот ўтириб чап оёқларини ётқиздилар, чап кафтларини чап сонлари ва чап тиззаларининг устига қўйдилар, ўнг тирсакларининг қиррасини ўнг сонларининг устига қўйдилар, сўнг бармоқларидан иккитасини йиғиб ҳалқа қилдилар, сўнг бармоқларини кўтардилар. Мен у зотнинг уни ҳаракатлантириб, у билан дуо қилаётганларини кўрдим.
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ زَيْدِ بْنِ يَزِيدَ، - يَعْنِي ابْنَ أَبِي الزَّرْقَاءِ - قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ سَاعِيًا فَأَتَى رَجُلاً فَأَتَاهُ فَصِيلاً مَخْلُولاً فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " بَعَثْنَا مُصَدِّقَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَإِنَّ فُلاَنًا أَعْطَاهُ فَصِيلاً مَخْلُولاً اللَّهُمَّ لاَ تُبَارِكْ فِيهِ وَلاَ فِي إِبِلِهِ " . فَبَلَغَ ذَلِكَ الرَّجُلَ فَجَاءَ بِنَاقَةٍ حَسْنَاءَ فَقَالَ أَتُوبُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَإِلَى نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ بَارِكْ فِيهِ وَفِي إِبِلِهِ " .
Woil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ bir zakot yigʻuvchini yubordilar. U bir kishining oldiga keldi. U kishi unga oriq, endigina sutdan ajratilgan bir bola tuya keltirdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Biz Allohning va Rasulining zakot yigʻuvchisini yubordik, falonchi esa unga oriq, endigina sutdan ajratilgan bola tuya berdi. Ey Alloh, unga ham, uning tuyalariga ham baraka berma!» dedilar. Bu gap oʻsha kishiga yetdi. Shunda u chiroyli bir tuya olib kelib: «Alloh azza va jallaga va Uning Nabiysiga ﷺ tavba qilaman», dedi. Nabiy ﷺ esa: «Ey Alloh, unga ham, uning tuyalariga ham baraka ber!» dedilar.Wоил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ бир закот йиғувчини юбордилар. У бир кишининг олдига келди. У киши унга ориқ, эндигина сутдан ажратилган бир бола туя келтирди. Шунда Набий ﷺ: «Биз Аллоҳнинг ва Расулининг закот йиғувчисини юбордик, фалончи эса унга ориқ, эндигина сутдан ажратилган бола туя берди. Эй Аллоҳ, унга ҳам, унинг туяларига ҳам барака берма!» дедилар. Бу гап ўша кишига етди. Шунда у чиройли бир туя олиб келиб: «Аллоҳ азза ва жаллага ва Унинг Набийсига ﷺ тавба қиламан», деди. Набий ﷺ эса: «Эй Аллоҳ, унга ҳам, унинг туяларига ҳам барака бер!» дедилар.
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، أَخُو قَبِيصَةَ وَمُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَلِي شَعْرٌ فَقَالَ " ذُبَابٌ " . فَظَنَنْتُ أَنَّهُ يَعْنِينِي فَأَخَذْتُ مِنْ شَعْرِي ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقَالَ لِي " لَمْ أَعْنِكَ وَهَذَا أَحْسَنُ " .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Nabiy ﷺ huzurlariga sochim uzun holda keldim. Shunda u zot: ‹Yomon›, dedilar. Men meni nazarda tutdilar, deb oʻyladim va sochimdan oldim. Soʻng huzurlariga keldim. Shunda u zot menga: ‹Seni nazarda tutmadim, biroq bu yaxshiroq›, dedilar», dedi.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Набий ﷺ ҳузурларига сочим узун ҳолда келдим. Шунда у зот: ‹Ёмон›, дедилар. Мен мени назарда тутдилар, деб ўйладим ва сочимдан олдим. Сўнг ҳузурларига келдим. Шунда у зот менга: ‹Сени назарда тутмадим, бироқ бу яхшироқ›, дедилар», деди.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا قَاسِمٌ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَلِي جُمَّةٌ قَالَ " ذُبَابٌ " . وَظَنَنْتُ أَنَّهُ يَعْنِينِي فَانْطَلَقْتُ فَأَخَذْتُ مِنْ شَعْرِي فَقَالَ " إِنِّي لَمْ أَعْنِكَ وَهَذَا أَحْسَنُ " .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning huzurlariga keldim, sochlarim uzun edi. U zot: «Yomon soch», dedilar. Men buni oʻzimni nazarda tutdilar, deb oʻyladim va borib sochimdan oldirdim. Shunda u zot: «Men seni nazarda tutmagandim, bu esa yaxshiroq», dedilar.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ҳузурларига келдим, сочларим узун эди. У зот: «Ёмон соч», дедилар. Мен буни ўзимни назарда тутдилар, деб ўйладим ва бориб сочимдан олдирдим. Шунда у зот: «Мен сени назарда тутмагандим, бу эса яхшироқ», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ، وَسُفْيَانُ بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ رَآنِيَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَلِي شَعَرٌ طَوِيلٌ فَقَالَ " ذُبَابٌ ذُبَابٌ " . فَانْطَلَقْتُ فَأَخَذْتُهُ فَرَآنِيَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ " إِنِّي لَمْ أَعْنِكَ وَهَذَا أَحْسَنُ " .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ meni sochim uzun holda koʻrdilar-da: «Yomon-ku, yomon-ku!» dedilar. Shunda men borib uni qisqartirdim. Keyin Nabiy ﷺ meni koʻrib: «Men seni nazarda tutmagan edim, mana bu chiroyliroq», dedilar.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ мени сочим узун ҳолда кўрдилар-да: «Ёмон-ку, ёмон-ку!» дедилар. Шунда мен бориб уни қисқартирдим. Кейин Набий ﷺ мени кўриб: «Мен сени назарда тутмаган эдим, мана бу чиройлироқ», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، ح وَحَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الضَّرِيرُ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُصَلِّي فَأَخَذَ شِمَالَهُ بِيَمِينِهِ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiyni ﷺ namoz oʻqiyotgan holda koʻrdim, u zot oʻng qoʻllari bilan chap qoʻllarini ushladilar.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набийни ﷺ намоз ўқиётган ҳолда кўрдим, у зот ўнг қўллари билан чап қўлларини ушладилар.
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الضَّرِيرُ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ قُلْتُ لأَنْظُرَنَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَيْفَ يُصَلِّي، فَقَامَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى حَاذَتَا أُذُنَيْهِ، فَلَمَّا رَكَعَ رَفَعَهُمَا مِثْلَ ذَلِكَ، فَلَمَّا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ رَفَعَهُمَا مِثْلَ ذَلِكَ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Rasululloh ﷺga qarab, qanday namoz oʻqishlarini albatta koʻraman», dedim. U zot turib, qiblaga yuzlandilar va qoʻllarini quloqlari barobarida boʻlguncha koʻtardilar. Rukuʼga borganlarida ham ularni xuddi shunday koʻtardilar, rukuʼdan boshlarini koʻtarganlarida ham ularni xuddi shunday koʻtardilar.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Расулуллоҳ ﷺга қараб, қандай намоз ўқишларини албатта кўраман», дедим. У зот туриб, қиблага юзландилар ва қўлларини қулоқлари баробарида бўлгунча кўтардилар. Рукуъга борганларида ҳам уларни худди шундай кўтардилар, рукуъдан бошларини кўтарганларида ҳам уларни худди шундай кўтардилар.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَنْبَأَنَا شَرِيكٌ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِذَا سَجَدَ وَضَعَ رُكْبَتَيْهِ قَبْلَ يَدَيْهِ وَإِذَا قَامَ مِنَ السُّجُودِ رَفَعَ يَدَيْهِ قَبْلَ رُكْبَتَيْهِ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺni koʻrdim: sajda qilganlarida tizzalarini qoʻllaridan oldin qoʻyar edilar, sajdadan turganlarida esa qoʻllarini tizzalaridan oldin koʻtarar edilar.»Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺни кўрдим: сажда қилганларида тиззаларини қўлларидан олдин қўяр эдилар, саждадан турганларида эса қўлларини тиззаларидан олдин кўтарар эдилар.»
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَدْ حَلَّقَ الإِبْهَامَ وَالْوُسْطَى وَرَفَعَ الَّتِي تَلِيهِمَا يَدْعُو بِهَا فِي التَّشَهُّدِ .
Woil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Paygʻambar ﷺ ni bosh barmoq bilan oʻrta barmoqni halqa qilib, ularga yondosh barmoqni koʻtarib, tashahhudda u bilan duo qilayotganlarini koʻrdim».Wоил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Пайғамбар ﷺ ни бош бармоқ билан ўрта бармоқни ҳалқа қилиб, уларга ёндош бармоқни кўтариб, ташаҳҳудда у билан дуо қилаётганларини кўрдим».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ الأَزْرَقُ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ جَابِرٍ، عَنْ أَبِي حَرِيزٍ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ صَلَّى جَالِسًا عَلَى يَمِينِهِ وَهُوَ وَجِعٌ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺni betob boʻlgan paytlarida oʻng yonlariga oʻtirib namoz oʻqiyotgan holda koʻrdim.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺни бетоб бўлган пайтларида ўнг ёнларига ўтириб намоз ўқиётган ҳолда кўрдим.
- وعن وائل بن حجر رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "لا تقولوا: الكَرْم، ولكن قولوا: العنب، والحَبَْلة" رواه مسلم الحبلة بفتح الحاء والباء ويقال أيضا بإسكان الباء
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «‹Karm› demanglar. Balki ‹inab› (uzum) va ‹habala› (uzum novdasi) denglar».Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «‹Карм› деманглар. Балки ‹инаб› (узум) ва ‹ҳабала› (узум новдаси) денглар».
- وعن أبى هنيدة وائل بن حجر رضي الله عنه قال: سأل سلمة بن يزيد الجعفي رسول الله صلى الله عليه وسلم ، فقال: يا نبي الله، أرأيت إن قامت علينا امراء يسألونا حقهم، ويمنعونا حقنا، فما تأمرنا؟ فأعرض عنه، ثم سأله، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم “اسمعوا وأطيعو؛ فإنما عليهما حملوا، وعليكم ماحملتم” ((رواه مسلم)).
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Salama ibn Yazid al-Juʼfiy Rasulullohdan ﷺ soʻrab: «Yo Nabiyalloh! Aytingchi, agar bizning ustimizga shunday amirlar tursaki, ular bizdan oʻz haqlarini soʻrasalar-u, bizning haqimizni bermasalar, bizga nima buyurasiz?» — dedi. U zot undan yuz oʻgirdilar. Soʻng yana soʻradi, yana yuz oʻgirdilar. Soʻng ikkinchi yoki uchinchi marta soʻraganida, Ashʼas ibn Qays uni tortdi (silkitdi). U zot: «Eshitinglar va itoat qilinglar! Albatta ularning zimmasida oʻzlariga yuklangan (vazifa), sizlarning zimmangizda esa oʻzingizga yuklangan (vazifa) bor», — dedilar.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Салама ибн Язид ал-Жуъфий Расулуллоҳдан ﷺ сўраб: «Ё Набияллоҳ! Айтингчи, агар бизнинг устимизга шундай амирлар турсаки, улар биздан ўз ҳақларини сўрасалар-у, бизнинг ҳақимизни бермасалар, бизга нима буюрасиз?» — деди. У зот ундан юз ўгирдилар. Сўнг яна сўради, яна юз ўгирдилар. Сўнг иккинчи ёки учинчи марта сўраганида, Ашъас ибн Қайс уни тортди (силкитди). У зот: «Эшитинглар ва итоат қилинглар! Албатта уларнинг зиммасида ўзларига юкланган (вазифа), сизларнинг зиммангизда эса ўзингизга юкланган (вазифа) бор», — дедилар.
وَعَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ قَالَ: اسْتُكْرِهَتِ امْرَأَةٌ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَرَأَ عَنْهَا الْحَدَّ وَأَقَامَهُ عَلَى الَّذِي أَصَابَهَا وَلَمْ يُذْكَرْ أَنَّهُ جَعَلَ لَهَا مَهْرًا. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Woil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ davrida bir ayol zoʻrlandi. U zot ayoldan hadni soqit qildilar va uni oʻziga tajovuz qilgan kishiga qoʻlladilar. Roviy unga mahr belgilanganini zikr qilmadi.Wоил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ даврида бир аёл зўрланди. У зот аёлдан ҳадни соқит қилдилар ва уни ўзига тажовуз қилган кишига қўлладилар. Ровий унга маҳр белгиланганини зикр қилмади.
وَعَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ قَالَ: سَأَلَ سَلَمَةُ بْنُ يَزِيدَ الْجُعْفِيُّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ قَامَتْ عَلَيْنَا أُمَرَاءُ يَسْأَلُونَا حَقَّهُمْ وَيَمْنَعُونَا حَقَّنَا فَمَا تَأْمُرُنَا؟ قَالَ: «اسْمَعُوا وَأَطِيعُوا فَإِنَّمَا عَلَيْهِمْ مَا حُمِّلُوا وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ» . رَوَاهُ مُسلم
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Salama ibn Yazid al-Juʼfiy Rasulullohdan ﷺ soʻrab: «Yo Nabiyalloh! Aytingchi, agar bizning ustimizga shunday amirlar tursaki, ular bizdan oʻz haqlarini soʻrasalar-u, bizning haqimizni bermasalar, bizga nima buyurasiz?» — dedi. U zot undan yuz oʻgirdilar. Soʻng yana soʻradi, yana yuz oʻgirdilar. Soʻng ikkinchi yoki uchinchi marta soʻraganida, Ashʼas ibn Qays uni tortdi (silkitdi). U zot: «Eshitinglar va itoat qilinglar! Albatta ularning zimmasida oʻzlariga yuklangan (vazifa), sizlarning zimmangizda esa oʻzingizga yuklangan (vazifa) bor», — dedilar.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Салама ибн Язид ал-Жуъфий Расулуллоҳдан ﷺ сўраб: «Ё Набияллоҳ! Айтингчи, агар бизнинг устимизга шундай амирлар турсаки, улар биздан ўз ҳақларини сўрасалар-у, бизнинг ҳақимизни бермасалар, бизга нима буюрасиз?» — деди. У зот ундан юз ўгирдилар. Сўнг яна сўради, яна юз ўгирдилар. Сўнг иккинчи ёки учинчи марта сўраганида, Ашъас ибн Қайс уни тортди (силкитди). У зот: «Эшитинглар ва итоат қилинглар! Албатта уларнинг зиммасида ўзларига юкланган (вазифа), сизларнинг зиммангизда эса ўзингизга юкланган (вазифа) бор», — дедилар.