حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ وهَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَا حَدَّثَنَا لَيْثٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي بُكَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ صَاحِبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَدْخُلُ الْمَلَائِكَةُ بَيْتًا فِيهِ صُورَةٌقَالَ بُسْرٌ ثُمَّ اشْتَكَى فَعُدْنَاهُ فَإِذَا عَلَى بَابِهِ سِتْرٌ فِيهِ صُورَةٌ فَقُلْتُ لِعُبَيْدِ اللَّهِ الْخَوْلَانِيِّ رَبِيبِ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ يُخْبِرْنَا وَيَذْكُرْ الصُّوَرَ يَوْمَ الْأَوَّلِ فَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ أَلَمْ تَسْمَعْهُ يَقُولُ قَالَ إِلَّا رَقْمٌ فِي ثَوْبٍ قَالَ هَاشِمٌ أَلَمْ يُخْبِرْنَا زَيْدٌ عَنْ الصُّوَرِ يَوْمَ الْأَوَّلِ فَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ أَلَمْ تَسْمَعْهُ حِينَ قَالَ إِلَّا رَقْمٌ فِي ثَوْبٍ وَكَذَا قَالَ يُونُسُ

Rasululloh Ǻning sahobalari Abu Talha (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh Ǻ: «Ichida surat boʻlgan uyga farishtalar kirmaydi», dedilar. Busr dedi: keyin u kasal boʻlib qoldi, biz uni yoʻqlab bordik. Bir qarasak, eshigida ichida surat boʻlgan parda bor edi. Men Nabiy Ǻning zavjalari Maymunaning oʻgay oʻgʻli Ubaydulloh al-Xavloniyga: «U bizga avvalgi kuni suratlar haqida xabar bermaganmidi?» dedim. Shunda Ubaydulloh: «Sen uning ‹matodagi naqshdan boshqasi mustasno› deganini eshitmadingmi?» dedi. Hoshim: «Zayd bizga avvalgi kuni suratlar haqida xabar bermaganmidi?» dedi. Shunda Ubaydulloh: «Sen uning ‹matodagi naqshdan boshqasi mustasno› degan paytida eshitmadingmi?» dedi. Yunus ham shunday dedi.Расулуллоҳ Ǻнинг саҳобалари Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ Ǻ: «Ичида сурат бўлган уйга фаришталар кирмайди», дедилар. Буср деди: кейин у касал бўлиб қолди, биз уни йўқлаб бордик. Бир қарасак, эшигида ичида сурат бўлган парда бор эди. Мен Набий Ǻнинг завжалари Маймунанинг ўгай ўғли Убайдуллоҳ ал-Хавлонийга: «У бизга аввалги куни суратлар ҳақида хабар бермаганмиди?» дедим. Шунда Убайдуллоҳ: «Сен унинг ‹матодаги нақшдан бошқаси мустасно› деганини эшитмадингми?» деди. Ҳошим: «Зайд бизга аввалги куни суратлар ҳақида хабар бермаганмиди?» деди. Шунда Убайдуллоҳ: «Сен унинг ‹матодаги нақшдан бошқаси мустасно› деган пайтида эшитмадингми?» деди. Юнус ҳам шундай деди.

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَابْنُ أَبِي زَائِدَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ سَعْدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو طَلْحَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَمَعَ بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ

Abu Talha (roziyallohu anhu) xabar berdiki, Rasululloh Ǻ haj bilan umrani birga ado qildilar.Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу) хабар бердики, Расулуллоҳ Ǻ ҳаж билан умрани бирга адо қилдилар.

و قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا طَلْحَةَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تَدْخُلُ الْمَلَائِكَةُ بَيْتًا فِيهِ كَلْبٌ وَلَا صُورَةُ تَمَاثِيلَ

Abu Talha (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh Ǻning: «Farishtalar ichida it yoki suratlar boʻlgan uyga kirmaydilar», deganlarini eshitganman.Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ Ǻнинг: «Фаришталар ичида ит ёки суратлар бўлган уйга кирмайдилар», деганларини эшитганман.

حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ قَالَلَمَّا صَبَّحَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ وَقَدْ أَخَذُوا مَسَاحِيَهُمْ وَغَدَوْا إِلَى حُرُوثِهِمْ وَأَرْضِهِمْ فَلَمَّا رَأَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ الْجَيْشُ رَكَضُوا مُدْبِرِينَ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ

Abu Talha (roziyallohu anhu) aytdi: Allohning Nabiysi Ǻ Xaybarga tongda yetib borganlarida, ular belkuraklarini olib, ekinzorlari va yerlariga chiqqan edilar. Allohning Nabiysi Ǻni qoʻshin bilan koʻrganlarida, orqalariga qochdilar. Shunda Allohning Nabiysi Ǻ: «Allohu akbar, Allohu akbar! Biz bir qavmning maydoniga tushsak, ogohlantirilganlarning tongi qanday yomon boʻlur», dedilar.Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу) айтди: Аллоҳнинг Набийси Ǻ Хайбарга тонгда етиб борганларида, улар белкуракларини олиб, экинзорлари ва ерларига чиққан эдилар. Аллоҳнинг Набийси Ǻни қўшин билан кўрганларида, орқаларига қочдилар. Шунда Аллоҳнинг Набийси Ǻ: «Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар! Биз бир қавмнинг майдонига тушсак, огоҳлантирилганларнинг тонги қандай ёмон бўлур», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ قِيلَ لِمَطَرٍ الْوَرَّاقِ وَأَنَا عِنْدَهُ عَمَّنْ كَانَ يَأْخُذُ الْحَسَنُأَنَّهُ يَتَوَضَّأُ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُقَالَ أَخَذَهُ عَنْ أَنَسٍ وَأَخَذَهُ أَنَسٌ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ وَأَخَذَهُ أَبُو طَلْحَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Hammom aytdi: Men Matar al-Varroqning huzurida edim, undan: «Hasan olov oʻzgartirgan narsadan tahorat olish kerakligini kimdan olgan?» deb soʻraldi. U: «Buni Anasdan olgan, Anas uni Abu Talhadan olgan, Abu Talha esa uni Rasululloh Ǻdan olgan», dedi.Ҳаммом айтди: Мен Матар ал-Варроқнинг ҳузурида эдим, ундан: «Ҳасан олов ўзгартирган нарсадан таҳорат олиш кераклигини кимдан олган?» деб сўралди. У: «Буни Анасдан олган, Анас уни Абу Талҳадан олган, Абу Талҳа эса уни Расулуллоҳ Ǻдан олган», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ حَفْصٍ عَنِ الْأَغَرِّ عَنْ رَجُلٍ آخَرَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَوَضَّئُوا مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُو قَالَ أَبُو بَكْرٍ يَعْنِي ابْنَ حَفْصٍ قَالَ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ ابْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ فَقَالَ وَثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy Ǻ: «Olov oʻzgartirgan narsadan tahorat olinglar», dedilar. Abu Bakr ibn Hafs aytdi: bizga Zuhriy, u Ibn Abu Talhadan, u otasidan, u Nabiy Ǻdan shunga oʻxshashini rivoyat qildi. Yana Shuʼba Aʼmashdan, u Abu Solihdan, u Abu Hurayradan, u Nabiy Ǻdan shunga oʻxshashini rivoyat qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий Ǻ: «Олов ўзгартирган нарсадан таҳорат олинглар», дедилар. Абу Бакр ибн Ҳафс айтди: бизга Зуҳрий, у Ибн Абу Талҳадан, у отасидан, у Набий Ǻдан шунга ўхшашини ривоят қилди. Яна Шуъба Аъмашдан, у Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий Ǻдан шунга ўхшашини ривоят қилди.

حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ فِي تَفْسِيرِ شَيْبَانَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ قَالَصَبَّحَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ وَقَدْ أَخَذُوا مَسَاحِيَهُمْ وَغَدَوْا إِلَى حُرُوثِهِمْ فَلَمَّا رَأَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ الْجَيْشُ نَكَصُوا مُدْبِرِينَ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ قَالَحَدَّثَنَا يُونُسُ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ قَتَادَةَ قَوْلَهُ عَزَّ وَجَلَّ {فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمْ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ} قَالَ حَدَّثَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ صَبَّحَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ

Abu Talha (roziyallohu anhu) aytdi: Allohning Nabiysi Ǻ Xaybarga tongda yetib bordilar; ular belkuraklarini olib, ekinzorlariga chiqqan edilar. Allohning Nabiysi Ǻni qoʻshin bilan koʻrganlarida, orqalariga qaytib qochdilar. Shunda Allohning Nabiysi Ǻ: «Allohu akbar, Allohu akbar! Xaybar vayron boʻldi. Biz bir qavmning maydoniga tushsak, ogohlantirilganlarning tongi qanday yomon boʻlur», dedilar. Shaybon Qatodadan, Alloh azza va jallaning {Bas, u ularning maydoniga tushganda, ogohlantirilganlarning tongi qanday yomon boʻlur} degan soʻzi haqida rivoyat qildi. Qatoda aytdi: Anas ibn Molik Abu Talhadan soʻzlab berdi: «Allohning Nabiysi Ǻ Xaybarga tongda yetib bordilar» — soʻng shunga oʻxshashini zikr qildi.Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу) айтди: Аллоҳнинг Набийси Ǻ Хайбарга тонгда етиб бордилар; улар белкуракларини олиб, экинзорларига чиққан эдилар. Аллоҳнинг Набийси Ǻни қўшин билан кўрганларида, орқаларига қайтиб қочдилар. Шунда Аллоҳнинг Набийси Ǻ: «Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар! Хайбар вайрон бўлди. Биз бир қавмнинг майдонига тушсак, огоҳлантирилганларнинг тонги қандай ёмон бўлур», дедилар. Шайбон Қатодадан, Аллоҳ азза ва жалланинг {Бас, у уларнинг майдонига тушганда, огоҳлантирилганларнинг тонги қандай ёмон бўлур} деган сўзи ҳақида ривоят қилди. Қатода айтди: Анас ибн Молик Абу Талҳадан сўзлаб берди: «Аллоҳнинг Набийси Ǻ Хайбарга тонгда етиб бордилар» — сўнг шунга ўхшашини зикр қилди.

حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مَعْشَرٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا طَيِّبَ النَّفْسِ يُرَى فِي وَجْهِهِ الْبِشْرُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصْبَحْتَ الْيَوْمَ طَيِّبَ النَّفْسِ يُرَى فِي وَجْهِكَ الْبِشْرُ قَالَ أَجَلْ أَتَانِي آتٍ مِنْ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَقَالَ مَنْ صَلَّى عَلَيْكَ مِنْ أُمَّتِكَ صَلَاةً كَتَبَ اللَّهُ لَهُ عَشْرَ حَسَنَاتٍ وَمَحَا عَنْهُ عَشْرَ سَيِّئَاتٍ وَرَفَعَ لَهُ عَشْرَ دَرَجَاتٍ وَرَدَّ عَلَيْهِ مِثْلَهَا

Abu Talha al-Ansoriy (roziyallohu anhu) aytdi: Bir kuni Rasululloh Ǻ koʻngillari xushnud holda tongni qarshiladilar, yuzlarida shodlik koʻrinib turardi. «Ey Allohning Rasuli, bugun koʻnglingiz xushnud holda tongni qarshiladingiz, yuzingizda shodlik koʻrinib turibdi», dedilar. U zot: «Ha, menga Robbim azza va jalladan bir keluvchi kelib: ‹Ummatingdan kim senga bir marta salavot aytsa, Alloh unga oʻn hasana yozadi, undan oʻn gunohni oʻchiradi, uni oʻn daraja koʻtaradi va unga shuning mislini qaytaradi›, dedi», dedilar.Абу Талҳа ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир куни Расулуллоҳ Ǻ кўнгиллари хушнуд ҳолда тонгни қаршиладилар, юзларида шодлик кўриниб турарди. «Эй Аллоҳнинг Расули, бугун кўнглингиз хушнуд ҳолда тонгни қаршиладингиз, юзингизда шодлик кўриниб турибди», дедилар. У зот: «Ҳа, менга Роббим азза ва жалладан бир келувчи келиб: ‹Умматингдан ким сенга бир марта салавот айтса, Аллоҳ унга ўн ҳасана ёзади, ундан ўн гуноҳни ўчиради, уни ўн даража кўтаради ва унга шунинг мислини қайтаради›, деди», дедилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَيَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَدْخُلُ الْمَلَائِكَةُ بَيْتًا فِيهِ صُورَةٌ وَلَا كَلْبٌ

Abu Talha (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy Ǻ: «Ichida it yoki surat boʻlgan uyga farishtalar kirmaydi», dedilar.Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий Ǻ: «Ичида ит ёки сурат бўлган уйга фаришталар кирмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ سَعْدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَنْبَأَنِي أَبُو طَلْحَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَمَعَ بَيْنَ حَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ

Ibn Abbos aytdi: Menga Abu Talha (roziyallohu anhu) xabar berdiki, Rasululloh Ǻ bir hajni bir umra bilan birga ado qildilar.Ибн Аббос айтди: Менга Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу) хабар бердики, Расулуллоҳ Ǻ бир ҳажни бир умра билан бирга адо қилдилар.

حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا غَلَبَ قَوْمًا أَحَبَّ أَنْ يُقِيمَ بِعَرْصَتِهِمْ ثَلَاثًا

Abu Talha (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh Ǻ bir qavm ustidan gʻalaba qozonsalar, ularning maydonida uch kun turishni yaxshi koʻrar edilar.Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ Ǻ бир қавм устидан ғалаба қозонсалар, уларнинг майдонида уч кун туришни яхши кўрар эдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ قَالَ أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا قَاتَلَ قَوْمًا فَهَزَمَهُمْ أَقَامَ بِالْعَرْصَةِ ثَلَاثًا وَإِنَّهُ لَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ أَمَرَ بِصَنَادِيدِ قُرَيْشٍ فَأُلْقُوا فِي قَلِيبٍ مِنْ قُلُبِ بَدْرٍ خَبِيثٍ مُنْتِنٍ قَالَ ثُمَّ رَاحَ إِلَيْهِمْ وَرُحْنَا مَعَهُ ثُمَّ قَالَ يَا أَبَا جَهْلِ بْنَ هِشَامٍ وَيَا عُتْبَةَ بْنَ رَبِيعَةَ وَيَا شَيْبَةَ بْنَ رَبِيعَةَ وَيَا وَلِيدَ بْنَ عُتْبَةَ هَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَكُمْ رَبُّكُمْ حَقًّا فَإِنِّي قَدْ وَجَدْتُ مَا وَعَدَنِي رَبِّي حَقًّا قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُكَلِّمُ أَجْسَادًا لَا أَرْوَاحَ فِيهَا قَالَ وَالَّذِي بَعَثَنِي بِالْحَقِّ مَا أَنْتُمْ بِأَسْمَعَ لِمَا أَقُولُ مِنْهُمْقَالَ قَتَادَةُ بَعَثَهُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِيَسْمَعُوا كَلَامَهُ تَوْبِيخًا وَصَغَارًا وَتَقْمِئَةً قَالَ فِي أَوَّلِ الْحَدِيثِ لَمَّا فَرَغَ مِنْ أَهْلِ بَدْرٍ أَقَامَ بِالْعَرْصَةِ ثَلَاثًا

Abu Talha (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy Ǻ bir qavm bilan jang qilib, ularni magʻlub etsalar, maydonda uch kun turar edilar. Badr kuni boʻlganida, u zot Qurayshning sarvarlari haqida buyurdilar va ular Badr quduqlaridan bir iflos, sassiq quduqqa tashlandilar. Soʻng u zot ularning oldilariga bordilar, biz ham u zot bilan bordik. Keyin u zot: «Ey Abu Jahl ibn Hishom, ey Utba ibn Rabiʼa, ey Shayba ibn Rabiʼa, ey Valid ibn Utba! Robbingiz sizlarga vaʼda qilgan narsani haq holda topdingizmi? Men esa Robbim menga vaʼda qilgan narsani haq holda topdim», dedilar. Shunda Umar: «Ey Allohning Rasuli, ichida ruh yoʻq jasadlar bilan gaplashyapsizmi?» dedi. U zot: «Meni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, sizlar men aytayotgan narsani ulardan koʻra yaxshiroq eshituvchi emassiz», dedilar. Qatoda aytdi: Alloh azza va jalla ularni u zotning soʻzini taʼna, xorlik va zillat tarzida eshitishlari uchun tiriltirdi. U hadisning avvalida: «Badr ahlidan boʻshaganlarida, maydonda uch kun turdilar», dedi.Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий Ǻ бир қавм билан жанг қилиб, уларни мағлуб этсалар, майдонда уч кун турар эдилар. Бадр куни бўлганида, у зот Қурайшнинг сарварлари ҳақида буюрдилар ва улар Бадр қудуқларидан бир ифлос, сассиқ қудуққа ташландилар. Сўнг у зот уларнинг олдиларига бордилар, биз ҳам у зот билан бордик. Кейин у зот: «Эй Абу Жаҳл ибн Ҳишом, эй Утба ибн Рабиъа, эй Шайба ибн Рабиъа, эй Валид ибн Утба! Роббингиз сизларга ваъда қилган нарсани ҳақ ҳолда топдингизми? Мен эса Роббим менга ваъда қилган нарсани ҳақ ҳолда топдим», дедилар. Шунда Умар: «Эй Аллоҳнинг Расули, ичида руҳ йўқ жасадлар билан гаплашяпсизми?» деди. У зот: «Мени ҳақ билан юборган Зотга қасамки, сизлар мен айтаётган нарсани улардан кўра яхшироқ эшитувчи эмассиз», дедилар. Қатода айтди: Аллоҳ азза ва жалла уларни у зотнинг сўзини таъна, хорлик ва зиллат тарзида эшитишлари учун тирилтирди. У ҳадиснинг аввалида: «Бадр аҳлидан бўшаганларида, майдонда уч кун турдилар», деди.

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ وَحُسَيْنٌ فِي تَفْسِيرِ شَيْبَانَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ وَحَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ أَبَا طَلْحَةَ قَالَغَشِيَنَا النُّعَاسُ وَنَحْنُ فِي مَصَافِّنَا يَوْمَ بَدْرٍ قَالَ أَبُو طَلْحَةَ وَكُنْتُ فِيمَنْ غَشِيَهُ النُّعَاسُ يَوْمَئِذٍ فَجَعَلَ سَيْفِي يَسْقُطُ مِنْ يَدِي وَآخُذُهُ وَيَسْقُطُ وَآخُذُهُ

Abu Talha (roziyallohu anhu) aytdi: Badr kuni biz saflarimizda turganimizda bizni mudroq bosdi. Abu Talha aytdi: Men ham oʻsha kuni mudroq bosgan kishilardan edim; qilichim qoʻlimdan tushib ketaverar, men uni olar edim, yana tushar, yana olar edim.Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу) айтди: Бадр куни биз сафларимизда турганимизда бизни мудроқ босди. Абу Талҳа айтди: Мен ҳам ўша куни мудроқ босган кишилардан эдим; қиличим қўлимдан тушиб кетаверар, мен уни олар эдим, яна тушар, яна олар эдим.

حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ قَالَلَمَّا صَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ وَقَدْ أَخَذُوا مَسَاحِيَهُمْ وَغَدَوْا إِلَى حُرُوثِهِمْ وَأَرْضِيهِمْ فَلَمَّا رَأَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ الْجَيْشُ نَكَصُوا مُدْبِرِينَ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ {فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ}

Abu Talha (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh Ǻ Xaybarga tongda yetib borganlarida, ular belkuraklarini olib, ekinzorlari va yerlariga chiqqan edilar. Nabiy Ǻni qoʻshin bilan koʻrganlarida, orqalariga qaytib qochdilar. Shunda Allohning Nabiysi Ǻ: «Allohu akbar, Allohu akbar! Biz bir qavmning maydoniga tushsak, {ogohlantirilganlarning tongi qanday yomon boʻlur}», dedilar.Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ Ǻ Хайбарга тонгда етиб борганларида, улар белкуракларини олиб, экинзорлари ва ерларига чиққан эдилар. Набий Ǻни қўшин билан кўрганларида, орқаларига қайтиб қочдилар. Шунда Аллоҳнинг Набийси Ǻ: «Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар! Биз бир қавмнинг майдонига тушсак, {огоҳлантирилганларнинг тонги қандай ёмон бўлур}», дедилар.

حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ ذَكَرَ لَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ يَوْمَ بَدْرٍ بِأَرْبَعَةٍ وَعِشْرِينَ رَجُلًا مِنْ صَنَادِيدِ قُرَيْشٍ فَقُذِفُوا فِي طَوِيٍّ مِنْ أَطْوَاءِ بَدْرٍ خَبِيثٍ مُخْبِثٍ وَكَانَ إِذَا ظَهَرَ عَلَى قَوْمٍ أَقَامَ بِالْعَرْصَةِ ثَلَاثَ لَيَالٍ فَلَمَّا كَانَ بِبَدْرٍ الْيَوْمَ الثَّالِثَ أَمَرَ بِرَاحِلَتِهِ فَشُدَّ عَلَيْهَا رَحْلُهَا ثُمَّ مَشَى وَاتَّبَعَهُ أَصْحَابُهُ فَقَالَ مَا نُرَاهُ إِلَّا يَنْطَلِقُ لِيَقْضِيَ حَاجَتَهُ حَتَّى قَامَ عَلَى شَفَةِ الرَّكِيِّ فَجَعَلَ يُنَادِيهِمْ بِأَسْمَائِهِمْ وَأَسْمَاءِ آبَائِهِمْ يَا فُلَانُ بْنَ فُلَانٍ وَيَا فُلَانُ بْنَ فُلَانٍ أَيَسُرُّكُمْ أَنَّكُمْ أَطَعْتُمْ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنَّا قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا تُكَلِّمُ مِنْ أَجْسَادٍ لَا أَرْوَاحَ لَهَا فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ مَا أَنْتُمْ بِأَسْمَعَ لِمَا أَقُولُ مِنْهُمْقَالَ قَتَادَةُ أَحْيَاهُمْ اللَّهُ حَتَّى أَسْمَعَهُمْ قَوْلَهُ تَوْبِيخًا وَتَصْغِيرًا وَتَقْمِئَةً وَحَسْرَةً وَنَدَامَةً قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ شَيْبَانَ وَلَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ وَتَقْمِئَةً

Allohning paygʻambari Ǻ Badr kuni Qurayshning sarvarlaridan yigirma toʻrt kishi haqida buyurdilar — ular Badr quduqlaridan biriga, iflos, sassiq bir quduqqa tashlandi. U zot bir qavm ustidan gʻolib boʻlsalar, maydonda uch kecha turardilar. Badrda uchinchi kun boʻlganda, u zot ulovlariga buyurdilar, unga egari mahkamlandi, soʻng u zot yurdilar, sahobalari ortlaridan ergashib: «U zot faqat biror hojati uchun ketyaptilar shekilli», deyishdi — to quduqning labiga yetib turdilar. U zot ularni ismlari va otalarining ismlari bilan chaqira boshladilar: «Ey falonchi, falonchining oʻgʻli, ey falonchi, falonchining oʻgʻli! Sizlar Alloh va Rasuliga itoat qilganingizda, sizni xursand qilarmidi? Albatta biz Robbimiz bizga vaʼda qilgan narsani haq holda topdik. Sizlar Robbingiz vaʼda qilgan narsani haq holda topdingizmi?» dedilar. Umar: «Ey Allohning Rasuli, jonsiz jasadlar bilan nima uchun gaplashasiz?» dedi. Rasululloh Ǻ: «Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, sizlar men aytayotgan narsani ulardan koʻra yaxshi eshituvchi emassiz», dedilar. Qatoda: «Alloh ularni tiriltirdiki, ularga u zotning soʻzini — taʼna, kamsitish, zillat, hasrat va nadomat qilib eshittirdi», dedi. Husayn Shaybondan rivoyat qildi va uni Abu Talhaga isnod qilmadi; u: «va zillat», dedi.Аллоҳнинг пайғамбари Ǻ Бадр куни Қурайшнинг сарварларидан йигирма тўрт киши ҳақида буюрдилар — улар Бадр қудуқларидан бирига, ифлос, сассиқ бир қудуққа ташланди. У зот бир қавм устидан ғолиб бўлсалар, майдонда уч кеча турардилар. Бадрда учинчи кун бўлганда, у зот уловларига буюрдилар, унга эгари маҳкамланди, сўнг у зот юрдилар, саҳобалари ортларидан эргашиб: «У зот фақат бирор ҳожати учун кетяптилар шекилли», дейишди — то қудуқнинг лабига етиб турдилар. У зот уларни исмлари ва оталарининг исмлари билан чақира бошладилар: «Эй фалончи, фалончининг ўғли, эй фалончи, фалончининг ўғли! Сизлар Аллоҳ ва Расулига итоат қилганингизда, сизни хурсанд қилармиди? Албатта биз Роббимиз бизга ваъда қилган нарсани ҳақ ҳолда топдик. Сизлар Роббингиз ваъда қилган нарсани ҳақ ҳолда топдингизми?» дедилар. Умар: «Эй Аллоҳнинг Расули, жонсиз жасадлар билан нима учун гаплашасиз?» деди. Расулуллоҳ Ǻ: «Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, сизлар мен айтаётган нарсани улардан кўра яхши эшитувчи эмассиз», дедилар. Қатода: «Аллоҳ уларни тирилтирдики, уларга у зотнинг сўзини — таъна, камситиш, зиллат, ҳасрат ва надомат қилиб эшиттирди», деди. Ҳусайн Шайбондан ривоят қилди ва уни Абу Талҳага иснод қилмади; у: «ва зиллат», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ قَالَ قَدِمَ عَلَيْنَا سُلَيْمَانُ مَوْلًى لِلْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ زَمَنَ الْحَجَّاحِ فَحَدَّثَنَا عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ ذَاتَ يَوْمٍ وَالْبِشْرُ يُرَى فِي وَجْهِهِ فَقُلْنَا إِنَّا لَنَرَى الْبِشْرَ فِي وَجْهِكَ فَقَالَ إِنَّهُ أَتَانِي مَلَكٌ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ رَبَّكَ يَقُولُ أَمَا يُرْضِيكَ أَنْ لَا يُصَلِّيَ عَلَيْكَ أَحَدٌ مِنْ أُمَّتِكَ إِلَّا صَلَّيْتُ عَلَيْهِ عَشْرًا وَلَا يُسَلِّمُ عَلَيْكَ إِلَّا سَلَّمْتُ عَلَيْهِ عَشْرًا

Abu Talha (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Rasululloh ﷺ yuzlarida xushxabar alomati koʻrinib turgan holda keldilar. Biz: «Yuzingizda xushxabar alomatini koʻrib turibmiz», dedik. Shunda u zot: «Huzurimga bir farishta kelib: ‹Ey Muhammad, Robbing aytadiki: ummatingdan biror kishi senga salavot aytsa, Men unga oʻn marta salavot aytishim, senga salom yoʻllasa, Men unga oʻn marta salom yoʻllashim seni rozi qilmaydimi?› dedi», dedilar.Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ юзларида хушхабар аломати кўриниб турган ҳолда келдилар. Биз: «Юзингизда хушхабар аломатини кўриб турибмиз», дедик. Шунда у зот: «Ҳузуримга бир фаришта келиб: ‹Эй Муҳаммад, Роббинг айтадики: умматингдан бирор киши сенга салавот айтса, Мен унга ўн марта салавот айтишим, сенга салом йўлласа, Мен унга ўн марта салом йўллашим сени рози қилмайдими?› деди», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَفْصٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنِ ابْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ شُعْبَةُ وَأُرَاهُ ذَكَرَهُعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَوَضَّئُوا مِمَّا أَنْضَجَتْ النَّارُ

Abu Talha (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Olov pishirgan narsadan taharat qilinglar», dedilar.Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Олов пиширган нарсадан таҳарат қилинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ سُلَيْمَانَ مَوْلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ ذَاتَ يَوْمٍ وَالسُّرُورُ يُرَى فِي وَجْهِهِ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَنَرَى السُّرُورَ فِي وَجْهِكَ فَقَالَ إِنَّهُ أَتَانِي مَلَكٌ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَمَا يُرْضِيكَ أَنَّ رَبَّكَ عَزَّ وَجَلَّ يَقُولُ إِنَّهُ لَا يُصَلِّي عَلَيْكَ أَحَدٌ مِنْ أُمَّتِكَ إِلَّا صَلَّيْتُ عَلَيْهِ عَشْرًا وَلَا يُسَلِّمُ عَلَيْكَ أَحَدٌ مِنْ أُمَّتِكَ إِلَّا سَلَّمْتُ عَلَيْهِ عَشْرًا قَالَ بَلَىحَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ قَالَ قَدِمَ عَلَيْنَا سُلَيْمَانُ مَوْلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ زَمَنَ الْحَجَّاجِ فَحَدَّثَنَا عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ ذَاتَ يَوْمٍ وَالْبِشْرُ يُرَى فِي وَجْهِهِ فَذَكَرَهُ

Abu Talha (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Rasululloh ﷺ yuzlarida quvonch koʻrinib turgan holda keldilar. Shunda: «Yo Rasululloh, yuzingizda quvonch (alomatini) koʻrib turibmiz», deyishdi. U zot: «Huzurimga bir farishta kelib: ‹Ey Muhammad, Robbing azza va jalla: ummatingdan biror kishi senga salavot aytsa, Men unga oʻn marta salavot aytaman, ummatingdan biror kishi senga salom yoʻlasa, Men unga oʻn marta salom yoʻllayman, deydi — shu seni rozi qilmaydimi?› dedi. Men: ‹Ha, albatta›, dedim», dedilar. Yana bir isnod bilan Sobitdan rivoyat qilinadi: Hajjoj zamonida huzurimizga Hasan ibn Alining ozod qilingan quli Sulaymon keldi va bizga Abdulloh ibn Abu Talhadan, u otasidan xabar berdiki, Nabiy ﷺ bir kuni yuzlarida xushxabar koʻrinib turgan holda keldilar — soʻng uni zikr qildi.Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ юзларида қувонч кўриниб турган ҳолда келдилар. Шунда: «Ё Расулуллоҳ, юзингизда қувонч (аломатини) кўриб турибмиз», дейишди. У зот: «Ҳузуримга бир фаришта келиб: ‹Эй Муҳаммад, Роббинг азза ва жалла: умматингдан бирор киши сенга салавот айтса, Мен унга ўн марта салавот айтаман, умматингдан бирор киши сенга салом йўласа, Мен унга ўн марта салом йўллайман, дейди — шу сени рози қилмайдими?› деди. Мен: ‹Ҳа, албатта›, дедим», дедилар. Яна бир иснод билан Собитдан ривоят қилинади: Ҳажжож замонида ҳузуримизга Ҳасан ибн Алининг озод қилинган қули Сулаймон келди ва бизга Абдуллоҳ ибн Абу Талҳадан, у отасидан хабар бердики, Набий ﷺ бир куни юзларида хушхабар кўриниб турган ҳолда келдилар — сўнг уни зикр қилди.

حَدَّثَنَا عَتَّابُ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكُنْتُ أَنَا وَأُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ وَأَبُو طَلْحَةَ جُلُوسًا فَأَكَلْنَا لَحْمًا وَخُبْزًا ثُمَّ دَعَوْتُ بِوَضُوءٍ فَقَالَا لِمَ تَتَوَضَّأُ فَقُلْتُ لِهَذَا الطَّعَامِ الَّذِي أَكَلْنَا فَقَالَا أَتَتَوَضَّأُ مِنْ الطَّيِّبَاتِ لَمْ يَتَوَضَّأْ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْكَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men, Ubay ibn Kaʼb va Abu Talha oʻtirgan edik. Goʻsht va non yedik. Soʻng men tahorat uchun suv soʻradim. Ular: «Nega tahorat qilyapsan?» deyishdi. Men: «Biz yegan mana shu taom uchun», dedim. Ular: «Sen pokiza narsalardan tahorat qilasanmi? Sendan koʻra afzalroq zot undan tahorat qilmagan-ku», deyishdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен, Убай ибн Каъб ва Абу Талҳа ўтирган эдик. Гўшт ва нон едик. Сўнг мен таҳорат учун сув сўрадим. Улар: «Нега таҳорат қиляпсан?» дейишди. Мен: «Биз еган мана шу таом учун», дедим. Улар: «Сен покиза нарсалардан таҳорат қиласанми? Сендан кўра афзалроқ зот ундан таҳорат қилмаган-ку», дейишди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ ثَابِتٍ كَانَ يَسْكُنُ بَنِي سُلَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَقَرَأَ رَجُلٌ عِنْدَ عُمَرَ فَغَيَّرَ عَلَيْهِ فَقَالَ قَرَأْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يُغَيِّرْ عَلَيَّ قَالَ فَاجْتَمَعْنَا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَرَأَ الرَّجُلُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ قَدْ أَحْسَنْتَ قَالَ فَكَأَنَّ عُمَرَ وَجَدَ مِنْ ذَلِكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُمَرُ إِنَّ الْقُرْآنَ كُلَّهُ صَوَابٌ مَا لَمْ يُجْعَلْ عَذَابٌ مَغْفِرَةً أَوْ مَغْفِرَةٌ عَذَابًا وَقَالَ عَبْدُ الصَّمَدِ مَرَّةً أُخْرَى أَبُو ثَابِتٍ مِنْ كِتَابِهِ

Abu Talha (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Umarning huzurida (Qurʼon) oʻqidi, u esa uni tuzatdi. Kishi: «Men Rasululloh ﷺga oʻqigan edim, u zot menga (hech narsani) oʻzgartirmagan edilar», dedi. (Roviy) aytdi: Soʻng biz Nabiy ﷺning huzurlarida yigʻildik. Kishi Nabiy ﷺga oʻqidi, u zot unga: «Yaxshi oʻqiding», dedilar. Umar bundan (koʻnglida) bir narsa sezgandek boʻldi. Shunda Nabiy ﷺ: «Ey Umar, azob (oyati) magʻfirat, magʻfirat (oyati) azob qilib qoʻyilmas ekan, Qurʼonning hammasi toʻgʻridir», dedilar. Abdussomad boshqa safar: «Abu Sobit», deb oʻz kitobidan (rivoyat qildi).Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Умарнинг ҳузурида (Қуръон) ўқиди, у эса уни тузатди. Киши: «Мен Расулуллоҳ ﷺга ўқиган эдим, у зот менга (ҳеч нарсани) ўзгартирмаган эдилар», деди. (Ровий) айтди: Сўнг биз Набий ﷺнинг ҳузурларида йиғилдик. Киши Набий ﷺга ўқиди, у зот унга: «Яхши ўқидинг», дедилар. Умар бундан (кўнглида) бир нарса сезгандек бўлди. Шунда Набий ﷺ: «Эй Умар, азоб (ояти) мағфират, мағфират (ояти) азоб қилиб қўйилмас экан, Қуръоннинг ҳаммаси тўғридир», дедилар. Абдуссомад бошқа сафар: «Абу Собит», деб ўз китобидан (ривоят қилди).

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ حَكِيمٍ قَالَ حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ قَالَ أَبُو طَلْحَةَكُنَّا جُلُوسًا بِالْأَفْنِيَةِ فَمَرَّ بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لَكُمْ وَلِمَجَالِسِ الصُّعُدَاتِ اجْتَنِبُوا مَجَالِسَ الصُّعُدَاتِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا جَلَسْنَا لِغَيْرِ مَا بَأْسٍ نَتَذَاكَرُ وَنَتَحَدَّثُ قَالَ فَأَعْطُوا الْمَجَالِسَ حَقَّهَا قُلْنَا وَمَا حَقُّهَا قَالَ غَضُّ الْبَصَرِ وَرَدُّ السَّلَامِ وَحُسْنُ الْكَلَامِ

Abu Talha (roziyallohu anhu) aytdi: Biz hovlilar oldida oʻtirgan edik. Rasululloh ﷺ yonimizdan oʻtib: «Sizlarga nima boʻldi-yu, yoʻl chetlarida oʻtirib olibsizlar? Yoʻllarda oʻtirishdan saqlaninglar», dedilar. Biz: «Yo Rasululloh, biz biror yomon (niyat) bilan oʻtirganimiz yoʻq, oʻzaro mulohaza qilib, suhbatlashib oʻtiribmiz», dedik. U zot: «Unday boʻlsa, majlislarning haqqini ado etinglar», dedilar. Biz: «Uning haqqi nima?» dedik. U zot: «Koʻzni (haromdan) toʻsish, salomga alik olish va chiroyli soʻlzash», dedilar.Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз ҳовлилар олдида ўтирган эдик. Расулуллоҳ ﷺ ёнимиздан ўтиб: «Сизларга нима бўлди-ю, йўл четларида ўтириб олибсизлар? Йўлларда ўтиришдан сақланинглар», дедилар. Биз: «Ё Расулуллоҳ, биз бирор ёмон (ният) билан ўтирганимиз йўқ, ўзаро мулоҳаза қилиб, суҳбатлашиб ўтирибмиз», дедик. У зот: «Ундай бўлса, мажлисларнинг ҳаққини адо этинглар», дедилар. Биз: «Унинг ҳаққи нима?» дедик. У зот: «Кўзни (ҳаромдан) тўсиш, саломга алик олиш ва чиройли сўлзаш», дедилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَجَّاجٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ قَالَ أَخْبَرَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ فَذَكَرَ حَدِيثًا قَالَ وَحَدَّثَنِي لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سُلَيْمِ بْنِ زَيْدٍ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سَمِعَ إِسْمَاعِيلَ بْنَ بَشِيرٍ مَوْلَى بَنِي مَغَالَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبَا طَلْحَةَ بْنَ سَهْلٍ الْأَنْصَارِيَّيْنِ يَقُولَانِقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ امْرِئٍ يَخْذُلُ امْرَأً مُسْلِمًا عِنْدَ مَوْطِنٍ تُنْتَهَكُ فِيهِ حُرْمَتُهُ وَيُنْتَقَصُ فِيهِ مِنْ عِرْضِهِ إِلَّا خَذَلَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي مَوْطِنٍ يُحِبُّ فِيهِ نُصْرَتَهُ وَمَا مِنْ امْرِئٍ يَنْصُرُ امْرَأً مُسْلِمًا فِي مَوْطِنٍ يُنْتَقَصُ فِيهِ مِنْ عِرْضِهِ وَيُنْتَهَكُ فِيهِ مِنْ حُرْمَتِهِ إِلَّا نَصَرَهُ اللَّهُ فِي مَوْطِنٍ يُحِبُّ فِيهِ نُصْرَتَهُ

Jobir ibn Abdulloh va Abu Talha ibn Sahl al-Ansoriy (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir kishi musulmon kishini hurmati buzilib, obroʻsiga til tekkizilayotgan bir joyda yordamsiz tashlab qoʻysa, Alloh azza va jalla ham uni oʻzi yordam istagan bir joyda yordamsiz tashlab qoʻyadi. Qaysi bir kishi musulmon kishiga obroʻsiga til tekkizilib, hurmati buzilayotgan bir joyda yordam bersa, Alloh ham unga oʻzi yordam istagan bir joyda yordam beradi», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ ва Абу Талҳа ибн Саҳл ал-Ансорий (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир киши мусулмон кишини ҳурмати бузилиб, обрўсига тил теккизилаётган бир жойда ёрдамсиз ташлаб қўйса, Аллоҳ азза ва жалла ҳам уни ўзи ёрдам истаган бир жойда ёрдамсиз ташлаб қўяди. Қайси бир киши мусулмон кишига обрўсига тил теккизилиб, ҳурмати бузилаётган бир жойда ёрдам берса, Аллоҳ ҳам унга ўзи ёрдам истаган бир жойда ёрдам беради», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ الْأَنْصَارِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَلَائِكَةَ لَا تَدْخُلُ بَيْتًا فِيهِ كَلْبٌ وَلَا صُورَةٌ

Abu Talha al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, ichida it yoki surat boʻlgan uyga farishtalar kirmaydi», dedilar.Абу Талҳа ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, ичида ит ёки сурат бўлган уйга фаришталар кирмайди», дедилар.