حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّأَنَّهُ جَمَعَ أَصْحَابَهُ فَقَالَ هَلُمَّ أُصَلِّي صَلَاةَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَكَانَ رَجُلًا مِنْ الْأَشْعَرِيِّينَ قَالَ فَدَعَا بِجَفْنَةٍ مِنْ مَاءٍ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ وَغَسَلَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَصَلَّى الظُّهْرَ فَقَرَأَ فِيهَا بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَكَبَّرَ ثِنْتَيْنِ وَعِشْرِينَ تَكْبِيرَةًحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ ابْنِ أَبِي حُسَيْنٍ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَتْ عَلَيْهِ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَسْأَلُوا عَنْ أَشْيَاءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ} قَالَ فَنَحْنُ نَسْأَلُهُ أَوْ قَالَ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ عِبَادٌ لَيْسُوا بِأَنْبِيَاءَ وَلَا شُهَدَاءَ يَغْبِطُهُمْ النَّبِيُّونَ وَالشُّهَدَاءُ لِمَقْعَدِهِمْ وَقُرْبِهِمْ مِنْ اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ

Abu Molik al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U sahobalarini yigʻib: «Kelinglar, sizlarga Allohning Nabiysi ﷺning namozini oʻqib beray», dedi — u ashʼariylardan bir kishi edi. (Roviy) aytdi: Bas, u bir katta idish suv keltirtirdi va qoʻllarini uch marta yuvdi, ogʻiz chayib, burniga suv oldi, yuzini uch marta, ikki bilagini uch marta yuvdi, boshiga va ikki qulogʻiga mash tortdi hamda oyoqlarini yuvdi. Soʻng peshinni oʻqidi va unda Fotihatul Kitobni oʻqib, yigirma ikki marta takbir aytdi. Abu Molik al-Ashʼariy aytdi: Men Nabiy ﷺning huzurlarida edim, u zotga: «Ey iymon keltirganlar! Sizlarga oshkor qilinsa, yomon koʻradigan narsalar haqida soʻramanglar», (oyati) nozil boʻldi. (Roviy) aytdi: Bas, biz u zotdan soʻrayapmiz — yoki u zot: «Alloh azza va jallaning shunday bandalari borki, ular na paygʻambarlar, na shahidlardir; qiyomat kunidagi maqomlari va Allohga yaqinliklari uchun paygʻambarlar ham, shahidlar ham ularga havas qiladilar», dedilar — soʻng hadisni toʻliq zikr qildi.Абу Молик ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У саҳобаларини йиғиб: «Келинглар, сизларга Аллоҳнинг Набийси ﷺнинг намозини ўқиб берай», деди — у ашъарийлардан бир киши эди. (Ровий) айтди: Бас, у бир катта идиш сув келтиртирди ва қўлларини уч марта ювди, оғиз чайиб, бурнига сув олди, юзини уч марта, икки билагини уч марта ювди, бошига ва икки қулоғига маш тортди ҳамда оёқларини ювди. Сўнг пешинни ўқиди ва унда Фотиҳатул Китобни ўқиб, йигирма икки марта такбир айтди. Абу Молик ал-Ашъарий айтди: Мен Набий ﷺнинг ҳузурларида эдим, у зотга: «Эй иймон келтирганлар! Сизларга ошкор қилинса, ёмон кўрадиган нарсалар ҳақида сўраманглар», (ояти) нозил бўлди. (Ровий) айтди: Бас, биз у зотдан сўраяпмиз — ёки у зот: «Аллоҳ азза ва жалланинг шундай бандалари борки, улар на пайғамбарлар, на шаҳидлардир; қиёмат кунидаги мақомлари ва Аллоҳга яқинликлари учун пайғамбарлар ҳам, шаҳидлар ҳам уларга ҳавас қиладилар», дедилар — сўнг ҳадисни тўлиқ зикр қилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَعْظَمُ الْغُلُولِ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ذِرَاعٌ مِنْ الْأَرْضِ تَجِدُونَ الرَّجُلَيْنِ جَارَيْنِ فِي الْأَرْضِ أَوْ فِي الدَّارِ فَيَقْتَطِعُ أَحَدُهُمَا مِنْ حَظِّ صَاحِبِهِ ذِرَاعًا إِذَا اقْتَطَعَهُ طُوِّقَهُ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ

Abu Molik al-Ashʼariy (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Alloh azza va jalla huzurida gʻululning eng kattasi — bir zaroʼ yerdir. Sizlar yerda yoki hovlida qoʻshni boʻlgan ikki kishini koʻrasiz; ulardan biri sherigining ulushidan bir zaroʼ (yer)ni kesib oladi. Uni kesib olgan boʻlsa, qiyomat kuniga qadar yetti yerdan (boʻyniga) halqa qilib osiladi», dedilar.Абу Молик ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Аллоҳ азза ва жалла ҳузурида ғулулнинг энг каттаси — бир зарў ердир. Сизлар ерда ёки ҳовлида қўшни бўлган икки кишини кўрасиз; улардан бири шеригининг улушидан бир зарў (ер)ни кесиб олади. Уни кесиб олган бўлса, қиёмат кунига қадар етти ердан (бўйнига) ҳалқа қилиб осилади», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَهْرَامَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ قَالَقَالَ أَبُو مَالِكٍ الْأَشْعَرِيُّ لِقَوْمِهِ أَلَا أُصَلِّي لَكُمْ صَلَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَفَّ الرِّجَالُ ثُمَّ صَفَّ الْوِلْدَانُ خَلْفَ الرِّجَالِ ثُمَّ صَفَّ النِّسَاءُ خَلْفَ الْوِلْدَانِ

Abdurrahmon ibn Gʻanm aytdi: Abu Molik al-Ashʼariy (roziyallohu anhu) oʻz qavmiga: «Sizlarga Rasululloh ﷺning namozlarini oʻqib bermaymi?» dedi. Bas, erkaklar saf tortdi, soʻng bolalar erkaklarning ortida saf tortdi, keyin ayollar bolalarning ortida saf tortdi.Абдурраҳмон ибн Ғанм айтди: Абу Молик ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу) ўз қавмига: «Сизларга Расулуллоҳ ﷺнинг намозларини ўқиб бермайми?» деди. Бас, эркаклар саф тортди, сўнг болалар эркакларнинг ортида саф тортди, кейин аёллар болаларнинг ортида саф тортди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَ كَانَ مِنَّا مَعْشَرَ الْأَشْعَرِيِّينَ رَجُلٌ قَدْ صَاحَبَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدَ مَعَهُ الْمَشَاهِدَ الْحَسَنَةَ الْجَمِيلَةَ قَالَ عَوْفٌ حَسِبْتُ أَنَّهُ يُقَالُ لَهُ مَالِكٌ أَوْ أَبُو مَالِكٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَقَدْ عَلِمْتُ أَقْوَامًا مَا هُمْ بِأَنْبِيَاءَ وَلَا شُهَدَاءَ يَغْبِطُهُمْ الْأَنْبِيَاءُ وَالشُّهَدَاءُ بِمَكَانِهِمْ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Shahr ibn Havshab aytdi: Biz ashʼariylar jamoasidan bir kishi bor edi — u Rasululloh ﷺga sahoba boʻlgan va u zot bilan birga goʻzal, chiroyli janglarda qatnashgan edi. Avf aytdi: Menimcha, unga Molik yoki Abu Molik deyilardi. U aytdi: Men Rasululloh ﷺning: «Men shunday qavmlarni bilamanki, ular na paygʻambarlar, na shahidlardir; (lekin) Alloh azza va jalla huzuridagi maqomlari uchun paygʻambarlar ham, shahidlar ham ularga havas qiladilar», deganlarini eshitdim.Шаҳр ибн Ҳавшаб айтди: Биз ашъарийлар жамоасидан бир киши бор эди — у Расулуллоҳ ﷺга саҳоба бўлган ва у зот билан бирга гўзал, чиройли жангларда қатнашган эди. Авф айтди: Менимча, унга Молик ёки Абу Молик дейиларди. У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Мен шундай қавмларни биламанки, улар на пайғамбарлар, на шаҳидлардир; (лекин) Аллоҳ азза ва жалла ҳузуридаги мақомлари учун пайғамбарлар ҳам, шаҳидлар ҳам уларга ҳавас қиладилар», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّ أَنَّهُقَالَ لِقَوْمِهِ اجْتَمِعُوا أُصَلِّي بِكُمْ صَلَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اجْتَمَعُوا قَالَ هَلْ فِيكُمْ أَحَدٌ مِنْ غَيْرِكُمْ قَالُوا لَا إِلَّا ابْنُ أُخْتٍ لَنَا قَالَ ابْنُ أُخْتِ الْقَوْمِ مِنْهُمْ فَدَعَا بِجَفْنَةٍ فِيهَا مَاءٌ فَتَوَضَّأَ وَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَظَهْرَ قَدَمَيْهِ ثُمَّ صَلَّى بِهِمْ فَكَبَّرَ بِهِمْ ثِنْتَيْنِ وَعِشْرِينَ تَكْبِيرَةً يُكَبِّرُ إِذَا سَجَدَ وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ السُّجُودِ وَقَرَأَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَأَسْمَعَ مَنْ يَلِيهِ

Abu Molik al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U oʻz qavmiga: «Yigʻilinglar, sizlarga Rasululloh ﷺning namozlarini oʻqib beray», dedi. Ular yigʻilganlarida u: «Sizlarning oralaringizda oʻzlaringizdan boshqa birov bormi?» dedi. Ular: «Yoʻq, faqat bizning jiyanimiz (bor)», dedilar. U: «Qavmning jiyani ularning oʻzidandir», dedi. Soʻng ichida suv boʻlgan bir katta idish keltirtirib, tahorat qildi: ogʻiz chayib, burniga suv oldi, yuzini uch marta, ikki bilagini uch martadan yuvdi, boshiga va oyoqlarining ustiga mash tortdi. Soʻng ularga namoz oʻqib berdi va ular bilan yigirma ikki marta takbir aytdi — sajda qilganda ham, boshini sajdadan koʻtarganda ham takbir aytar edi; ikki rakatda Fotihatul Kitobni oʻqidi va yonidagilarga eshittirdi.Абу Молик ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У ўз қавмига: «Йиғилинглар, сизларга Расулуллоҳ ﷺнинг намозларини ўқиб берай», деди. Улар йиғилганларида у: «Сизларнинг ораларингизда ўзларингиздан бошқа биров борми?» деди. Улар: «Йўқ, фақат бизнинг жиянимиз (бор)», дедилар. У: «Қавмнинг жияни уларнинг ўзидандир», деди. Сўнг ичида сув бўлган бир катта идиш келтиртириб, таҳорат қилди: оғиз чайиб, бурнига сув олди, юзини уч марта, икки билагини уч мартадан ювди, бошига ва оёқларининг устига маш тортди. Сўнг уларга намоз ўқиб берди ва улар билан йигирма икки марта такбир айтди — сажда қилганда ҳам, бошини саждадан кўтарганда ҳам такбир айтар эди; икки ракатда Фотиҳатул Китобни ўқиди ва ёнидагиларга эшиттирди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ عَنْ شُرَيْحِ بْنِ عُبَيْدٍ الْحَضْرَمِيِّأَنَّ أَبَا مَالِكٍ الْأَشْعَرِيَّ لَمَّا حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ قَالَ يَا سَامِعَ الْأَشْعَرِيِّينَ لِيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ مِنْكُمْ الْغَائِبَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ حُلْوَةُ الدُّنْيَا مُرَّةُ الْآخِرَةِ وَمُرَّةُ الدُّنْيَا حُلْوَةُ الْآخِرَةِ

Shurayh ibn Ubayd al-Hazramiydan rivoyat qilinadi: Abu Molik al-Ashʼariyga vafot (vaqti) yetganda, u: «Ey ashʼariylarni eshituvchi! Sizlardan hozir boʻlganingiz gʻoyibga yetkazsin. Men Rasululloh ﷺning: ‹Dunyoning shirini — oxiratning achchigʻi, dunyoning achchigʻi esa oxiratning shirinidir›, deganlarini eshitdim», dedi.Шурайҳ ибн Убайд ал-Ҳазрамийдан ривоят қилинади: Абу Молик ал-Ашъарийга вафот (вақти) етганда, у: «Эй ашъарийларни эшитувчи! Сизлардан ҳозир бўлганингиз ғойибга етказсин. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Дунёнинг ширини — охиратнинг аччиғи, дунёнинг аччиғи эса охиратнинг ширинидир›, деганларини эшитдим», деди.

حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي حَاتِمُ بْنُ حُرَيْثٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ قَالَكُنَّا جُلُوسًا مَعَ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيِّ فَتَذَاكَرْنَا الطِّلَاءَ فِي خِلَافَةِ الضَّحَّاكِ بْنِ قَيْسٍ فَإِنَّا لَكَذَلِكَ إِذْ دَخَلَ عَلَيْنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ غَنْمٍ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْنَا اذْكُرُوا الطِّلَاءَ فَتَذَاكَرْنَا الطِّلَاءَ كَذَا قَالَ زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ يَعْنِي عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ غَنْمٍ صَاحِبَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ حَدَّثَنِي أَبُو مَالِكٍ الْأَشْعَرِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيَشْرَبَنَّ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي الْخَمْرَ يُسَمُّونَهَا بِغَيْرِ اسْمِهَا وَالَّذِي حَدَّثَنِي أَصْدَقُ مِنِّي وَمِنْكَ وَالَّذِي حَدَّثَنِي بِهِ أَصْدَقُ مِنْهُ وَمِنِّي فَقَالَ وَاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّ سَمِعَهُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَدَّدَهُ عَلَيْهِ ثَلَاثًا فَقَالَ الضَّحَّاكُ أُفٍّ لَهُ مِنْ شَرَابِ آخِرِ الدَّهْرِحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ أَنَّ أَبَا مَالِكٍ الْأَشْعَرِيَّ قَالَ لِقَوْمِهِ فَذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِ سَعْدٍ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ وَغَسَلَ قَدَمَيْهِ وَقَالَ وَقَرَأَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَيُسْمِعُ مَنْ يَلِيهِ

Molik ibn Abu Maryam aytadi: Biz Rabiʼa al-Jurashiy bilan oʻtirgan edik va Zahhok ibn Qaysning hukmronligi paytida tiloʼ (pishirilgan uzum sharbati) haqida gaplashib qoldik. Shu holatda ekanmiz, yonimizga Nabiy ﷺning sahobalari Abdurrahmon ibn Gʻanm kirdi. Biz: «Tiloʼ haqida gapiringlar», dedik va tiloʼ haqida soʻzlashdik. U: «Menga Abu Molik al-Ashʼariy hadis aytib berdiki, u Nabiy ﷺning: ‹Ummatimdan baʼzi kishilar, albatta, xamr (may)ni ichadilar va uni boshqa nom bilan ataydilar›, deyayotganlarini eshitgan. Menga hadis aytib bergan zot mendan ham, sendan ham rostgoʻyroqdir; unga hadis aytib bergan zot esa undan ham, mendan ham rostgoʻyroqdir», dedi. Soʻng: «Oʻzidan boʻlak iloh yoʻq Allohga qasamki, men buni Abu Molik al-Ashʼariydan eshitdim; u esa buni Nabiy ﷺdan eshitgan», dedi va buni unga uch marta takrorladi. Shunda Zahhok: «Uf boʻlsin oxirzamonning bu ichimligiga!» dedi. Abdurrahmon ibn Gʻanmdan rivoyat qilinadiki, Abu Molik al-Ashʼariy oʻz qavmiga aytdi — deb Saʼdning hadisiday zikr qildi; faqat u: «va oyoqlarini yuvdi», dedi hamda: «dastlabki ikki rakatda Fotihatul Kitobni oʻqidi va yonidagilarga eshittirar edi», dedi.Молик ибн Абу Марям айтади: Биз Рабиъа ал-Жураший билан ўтирган эдик ва Заҳҳок ибн Қайснинг ҳукмронлиги пайтида тилў (пиширилган узум шарбати) ҳақида гаплашиб қолдик. Шу ҳолатда эканмиз, ёнимизга Набий ﷺнинг саҳобалари Абдурраҳмон ибн Ғанм кирди. Биз: «Тилў ҳақида гапиринглар», дедик ва тилў ҳақида сўзлашдик. У: «Менга Абу Молик ал-Ашъарий ҳадис айтиб бердики, у Набий ﷺнинг: ‹Умматимдан баъзи кишилар, албатта, хамр (май)ни ичадилар ва уни бошқа ном билан атайдилар›, деяётганларини эшитган. Менга ҳадис айтиб берган зот мендан ҳам, сендан ҳам ростгўйроқдир; унга ҳадис айтиб берган зот эса ундан ҳам, мендан ҳам ростгўйроқдир», деди. Сўнг: «Ўзидан бўлак илоҳ йўқ Аллоҳга қасамки, мен буни Абу Молик ал-Ашъарийдан эшитдим; у эса буни Набий ﷺдан эшитган», деди ва буни унга уч марта такрорлади. Шунда Заҳҳок: «Уф бўлсин охирзамоннинг бу ичимлигига!» деди. Абдурраҳмон ибн Ғанмдан ривоят қилинадики, Абу Молик ал-Ашъарий ўз қавмига айтди — деб Саъднинг ҳадисидай зикр қилди; фақат у: «ва оёқларини ювди», деди ҳамда: «дастлабки икки ракатда Фотиҳатул Китобни ўқиди ва ёнидагиларга эшиттирар эди», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنِي أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ وَحَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الطُّهُورُ شَطْرُ الْإِيمَانِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ تَمْلَأُ الْمِيزَانَ قَالَ عَفَّانُ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ تَمْلَأُ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ قَالَ عَفَّانُ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَقَالَ عَفَّانُ مَا بَيْنَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالصَّلَاةُ نُورٌ وَالصَّدَقَةُ بُرْهَانٌ وَالصَّبْرُ ضِيَاءٌ وَالْقُرْآنُ حُجَّةٌ عَلَيْكَ أَوْ لَكَ كُلُّ النَّاسِ يَغْدُو فَبَائِعٌ نَفْسَهُ فَمُوبِقُهَا أَوْ مُعْتِقُهَا

Abu Molik al-Ashʼariy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Tahorat (poklik) — iymonning yarmidir. ‹Alhamdulillah› mezonni toʻldiradi. ‹Allohu akbar› osmon bilan yer orasini toʻldiradi — Affon (rivoyatida): ‹va Subhanalloh, va Allohu akbar, va lo ilaha illalloh›, dedi; Affon yana: ‹osmonlar bilan yer orasini›, dedi —. Namoz — nurdir; sadaqa — burhondir; sabr — ziyodir; Qurʼon esa sening foydangga yoki ziyoningga hujjatdir. Har bir inson (ertalab) chiqib, oʻzini sotadi: bas, uni halok qiluvchi yoki ozod qiluvchidir», dedilar.Абу Молик ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Таҳорат (поклик) — иймоннинг ярмидир. ‹Алҳамдулиллаҳ› мезонни тўлдиради. ‹Аллоҳу акбар› осмон билан ер орасини тўлдиради — Аффон (ривоятида): ‹ва Субҳаналлоҳ, ва Аллоҳу акбар, ва ло илаҳа иллаллоҳ›, деди; Аффон яна: ‹осмонлар билан ер орасини›, деди —. Намоз — нурдир; садақа — бурҳондир; сабр — зиёдир; Қуръон эса сенинг фойдангга ёки зиёнингга ҳужжатдир. Ҳар бир инсон (эрталаб) чиқиб, ўзини сотади: бас, уни ҳалок қилувчи ёки озод қилувчидир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا مُوسَى أَخْبَرَنِي أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعٌ مِنْ الْجَاهِلِيَّةِ لَا يُتْرَكُنَّ الْفَخْرُ فِي الْأَحْسَابِ وَالطَّعْنُ فِي الْأَنْسَابِ وَالِاسْتِسْقَاءُ بِالنُّجُومِ وَالنِّيَاحَةُ وَالنَّائِحَةُ إِذَا لَمْ تَتُبْ قَبْلَ مَوْتِهَا تُقَامُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَعَلَيْهَا سِرْبَالٌ مِنْ قَطِرَانٍ أَوْ دِرْعٌ مِنْ جَرَبٍ

Abu Molik al-Ashʼariy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Johiliyatdan boʻlgan toʻrt (odat) bor — ular tark etilmaydi: hasab-nasablar bilan faxrlanish, nasablarga taʼna qilish, yulduzlar bilan yomgʻir soʻrash va nola qilish. Nola qiluvchi ayol oʻlimidan oldin tavba qilmasa, qiyomat kuni ustida qatrondan (qora moydan) koʻylak va qoʻtirdan zirh bilan turgʻiziladi», dedilar.Абу Молик ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Жоҳилиятдан бўлган тўрт (одат) бор — улар тарк этилмайди: ҳасаб-насаблар билан фахрланиш, насабларга таъна қилиш, юлдузлар билан ёмғир сўраш ва нола қилиш. Нола қилувчи аёл ўлимидан олдин тавба қилмаса, қиёмат куни устида қатрондан (қора мойдан) кўйлак ва қўтирдан зирҳ билан турғизилади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا عَلِيٌّ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ قَالَ قَالَ أَبُو مَالِكٍإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ فِي أُمَّتِي أَرْبَعًا مِنْ الْجَاهِلِيَّةِ لَيْسُوا بِتَارِكِيهِنَّ الْفَخْرُ بِالْأَحْسَابِ وَالِاسْتِسْقَاءُ بِالنُّجُومِ وَالنِّيَاحَةُ عَلَى الْمَيِّتِ فَإِنَّ النَّائِحَةَ إِنْ لَمْ تَتُبْ قَبْلَ أَنْ تَمُوتَ فَإِنَّهَا تَقُومُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَيْهَا سَرَابِيلُ مِنْ قَطِرَانٍ ثُمَّ يُعْلَى عَلَيْهَا دِرْعٌ مِنْ لَهَبِ النَّارِ

Abu Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, ummatimda johiliyatdan boʻlgan toʻrt (odat) bor — ular ularni tark etuvchi emaslar: hasab-nasablar bilan faxrlanish, yulduzlar bilan yomgʻir soʻrash va mayyit ustida nola qilish. Zero, nola qiluvchi ayol oʻlimidan oldin tavba qilmasa, u qiyomat kuni ustida qatrondan koʻylaklar bilan turadi, soʻng uning ustidan olov yalinidan zirh kiydiriladi», dedilar.Абу Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, умматимда жоҳилиятдан бўлган тўрт (одат) бор — улар уларни тарк этувчи эмаслар: ҳасаб-насаблар билан фахрланиш, юлдузлар билан ёмғир сўраш ва маййит устида нола қилиш. Зеро, нола қилувчи аёл ўлимидан олдин тавба қилмаса, у қиёмат куни устида қатрондан кўйлаклар билан туради, сўнг унинг устидан олов ялинидан зирҳ кийдирилади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنِ ابْنِ مُعَانِقٍ أَوْ أَبِي مُعَانِقٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ فِي الْجَنَّةِ غُرْفَةً يُرَى ظَاهِرُهَا مِنْ بَاطِنِهَا وَبَاطِنُهَا مِنْ ظَاهِرِهَا أَعَدَّهَا اللَّهُ لِمَنْ أَطْعَمَ الطَّعَامَ وَأَلَانَ الْكَلَامَ وَتَابَعَ الصِّيَامَ وَصَلَّى وَالنَّاسُ نِيَامٌ

Abu Molik al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jannatda shunday gʻurfa borki, uning tashqarisi ichidan, ichkarisi tashqarisidan koʻrinadi. Uni Alloh taom yedirgan, soʻzni yumshoq qilgan, roʻzani ketma-ket tutgan va odamlar uxlab yotganda kechasi namoz oʻqigan kishi uchun tayyorlagan», dedilar.Абу Молик ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаннатда шундай ғурфа борки, унинг ташқариси ичидан, ичкариси ташқарисидан кўринади. Уни Аллоҳ таом едирган, сўзни юмшоқ қилган, рўзани кетма-кет тутган ва одамлар ухлаб ётганда кечаси намоз ўқиган киши учун тайёрлаган», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَهْرَامَ الْفَزَارِيُّ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ غَنْمٍأَنَّ أَبَا مَالِكٍ الْأَشْعَرِيَّ جَمَعَ قَوْمَهُ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَشْعَرِيِّينَ اجْتَمِعُوا وَاجْمَعُوا نِسَاءَكُمْ وَأَبْنَاءَكُمْ أُعَلِّمْكُمْ صَلَاةَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى لَنَا بِالْمَدِينَةِ فَاجْتَمَعُوا وَجَمَعُوا نِسَاءَهُمْ وَأَبْنَاءَهُمْ فَتَوَضَّأَ وَأَرَاهُمْ كَيْفَ يَتَوَضَّأُ فَأَحْصَى الْوُضُوءَ إِلَى أَمَاكِنِهِ حَتَّى لَمَّا أَنْ فَاءَ الْفَيْءُ وَانْكَسَرَ الظِّلُّ قَامَ فَأَذَّنَ فَصَفَّ الرِّجَالَ فِي أَدْنَى الصَّفِّ وَصَفَّ الْوِلْدَانَ خَلْفَهُمْ وَصَفَّ النِّسَاءَ خَلْفَ الْوِلْدَانِ ثُمَّ أَقَامَ الصَّلَاةَ فَتَقَدَّمَ فَرَفَعَ يَدَيْهِ فَكَبَّرَ فَقَرَأَ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَسُورَةٍ يُسِرُّهُمَا ثُمَّ كَبَّرَ فَرَكَعَ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ وَاسْتَوَى قَائِمًا ثُمَّ كَبَّرَ وَخَرَّ سَاجِدًا ثُمَّ كَبَّرَ فَرَفَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ ثُمَّ كَبَّرَ فَانْتَهَضَ قَائِمًا فَكَانَ تَكْبِيرُهُ فِي أَوَّلِ رَكْعَةٍ سِتَّ تَكْبِيرَاتٍ وَكَبَّرَ حِينَ قَامَ إِلَى الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ أَقْبَلَ إِلَى قَوْمِهِ بِوَجْهِهِ فَقَالَ احْفَظُوا تَكْبِيرِي وَتَعَلَّمُوا رُكُوعِي وَسُجُودِي فَإِنَّهَا صَلَاةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّتِي كَانَ يُصَلِّي لَنَا كَذَا السَّاعَةِ مِنْ النَّهَارِ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ أَقْبَلَ إِلَى النَّاسِ بِوَجْهِهِ فَقَالَ يَا

Abdurahmon ibn Gʻanm (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Abu Molik al-Ashʼariy (roziyallohu anhu) qavmini toʻpladi va: «Ey ashʼariylar jamoasi, yigʻilinglar, xotinlaringizni va bolalaringizni ham yigʻinglar, men sizlarga Nabiy ﷺning namozlarini oʻrgataman; u zot bizga Madinada shunday namoz oʻqib berganlar», dedi. Bas, ular yigʻildilar, xotinlarini va bolalarini ham yigʻdilar. U tahorat qildi va ularga qanday tahorat qilinishini koʻrsatdi, tahoratni aʼzolariga toʻliq yetkazdi. Soya qaytib, soya siniganida turib azon aytdi; erkaklarni oldingi safga saf qildi, ularning orqasiga bolalarni, bolalarning orqasiga ayollarni saf qildi. Soʻng namozga iqomat aytdi, oldinga chiqdi, ikki qoʻlini koʻtarib takbir aytdi, Fotihatul-kitob va bir surani ichida oʻqidi. Soʻng takbir aytib rukuʼ qildi va uch marta: «Subhanallohi va bihamdih», dedi. Soʻng: «Samiʼallohu liman hamidah», deb tik turdi. Soʻng takbir aytib sajdaga bordi, soʻng takbir aytib boshini koʻtardi, soʻng takbir aytib sajda qildi, soʻng takbir aytib tik turdi. Shunday qilib, uning birinchi rakatdagi takbiri olti takbir boʻldi; ikkinchi rakatga turganida ham takbir aytdi. Namozini tugatgach, qavmiga yuzlanib: «Takbirlarimni yodda saqlanglar, rukuʼ va sajdamni oʻrganinglar. Zero, bu Rasululloh ﷺning namozlaridir; u zot bizga kunning shu vaqtida shunday namoz oʻqib berardilar», dedi. Soʻng Rasululloh ﷺ namozlarini tugatganlarida, odamlarga yuzlanib: «Ey…», dedilar.Абдураҳмон ибн Ғанм (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Абу Молик ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу) қавмини тўплади ва: «Эй ашъарийлар жамоаси, йиғилинглар, хотинларингизни ва болаларингизни ҳам йиғинглар, мен сизларга Набий ﷺнинг намозларини ўргатаман; у зот бизга Мадинада шундай намоз ўқиб берганлар», деди. Бас, улар йиғилдилар, хотинларини ва болаларини ҳам йиғдилар. У таҳорат қилди ва уларга қандай таҳорат қилинишини кўрсатди, таҳоратни аъзоларига тўлиқ етказди. Соя қайтиб, соя синиганида туриб азон айтди; эркакларни олдинги сафга саф қилди, уларнинг орқасига болаларни, болаларнинг орқасига аёлларни саф қилди. Сўнг намозга иқомат айтди, олдинга чиқди, икки қўлини кўтариб такбир айтди, Фотиҳатул-китоб ва бир сурани ичида ўқиди. Сўнг такбир айтиб рукуъ қилди ва уч марта: «Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳ», деди. Сўнг: «Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ», деб тик турди. Сўнг такбир айтиб саждага борди, сўнг такбир айтиб бошини кўтарди, сўнг такбир айтиб сажда қилди, сўнг такбир айтиб тик турди. Шундай қилиб, унинг биринчи ракатдаги такбири олти такбир бўлди; иккинчи ракатга турганида ҳам такбир айтди. Намозини тугатгач, қавмига юзланиб: «Такбирларимни ёдда сақланглар, рукуъ ва саждамни ўрганинглар. Зеро, бу Расулуллоҳ ﷺнинг намозларидир; у зот бизга куннинг шу вақтида шундай намоз ўқиб берардилар», деди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ намозларини тугатганларида, одамларга юзланиб: «Эй…», дедилар.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَرِيزٌ عَنْ حَبِيبِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عُبَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا بَلَغَهُ دَعَا لَهُ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى عُبَيْدٍ أَبِي مَالِكٍ وَاجْعَلْهُ فَوْقَ كَثِيرٍ مِنْ النَّاسِ

Abu Molik Ubayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ, u zotga yetgan xabarga koʻra, uning uchun duo qilib: «Allohumma, Ubayd Abu Molikka rahmat ayla va uni odamlarning koʻpidan ustun qilgin», dedilar.Абу Молик Убайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ, у зотга етган хабарга кўра, унинг учун дуо қилиб: «Аллоҳумма, Убайд Абу Моликка раҳмат айла ва уни одамларнинг кўпидан устун қилгин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ الطُّهْرُ شَطْرُ الْإِيمَانِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ يَمْلَأُ الْمِيزَانَ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ تَمْلَأُ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ وَالصَّلَاةُ نُورٌ وَالصَّدَقَةُ بُرْهَانٌ وَالصَّبْرُ ضِيَاءٌ وَالْقُرْآنُ حُجَّةٌ لَكَ أَوْ عَلَيْكَ كُلُّ النَّاسِ يَغْدُو فَبَائِعٌ نَفْسَهُ فَمُعْتِقُهَا أَوْ مُوبِقُهَاحَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ يَحْيَى بْنُ مَيْمُونٍ يَعْنِي الْعَطَّارَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ سَلَّامٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ حَدَّثَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْأَشْعَرِيُّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الطُّهُورُ شَطْرُ الْإِيمَانِ فَذَكَرَ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ الصَّلَاةُ بُرْهَانٌ وَالصَّدَقَةُ نُورٌ

Abu Molik al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday der edilar: «Poklik — iymonning yarmidir. ‹Alhamdulillah› mezonni toʻldiradi. ‹Subhanalloh va alhamdulillah va Allohu akbar› osmon bilan yer orasini toʻldiradi. Namoz — nurdir, sadaqa — burhondir, sabr — ziyodir, Qurʼon esa sening foydangga yoki ziyoningga hujjatdir. Barcha odamlar ertalab chiqib, oʻzini sotadi: bas, kimdir oʻzini ozod qiladi, kimdir esa oʻzini halok qiladi». Abdurahmon al-Ashʼariydan ham: Rasululloh ﷺ: «Poklik — iymonning yarmidir», dedilar, deb shuning oʻxshashi zikr qilindi; faqat unda: «Namoz — burhon, sadaqa — nurdir», deyilgan.Абу Молик ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дер эдилар: «Поклик — иймоннинг ярмидир. ‹Алҳамдулиллаҳ› мезонни тўлдиради. ‹Субҳаналлоҳ ва алҳамдулиллаҳ ва Аллоҳу акбар› осмон билан ер орасини тўлдиради. Намоз — нурдир, садақа — бурҳондир, сабр — зиёдир, Қуръон эса сенинг фойдангга ёки зиёнингга ҳужжатдир. Барча одамлар эрталаб чиқиб, ўзини сотади: бас, кимдир ўзини озод қилади, кимдир эса ўзини ҳалок қилади». Абдураҳмон ал-Ашъарийдан ҳам: Расулуллоҳ ﷺ: «Поклик — иймоннинг ярмидир», дедилар, деб шунинг ўхшаши зикр қилинди; фақат унда: «Намоз — бурҳон, садақа — нурдир», дейилган.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ جَدِّهِ مَمْطُورٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُرَاهُ أَبَا مَالِكٍ الْأَشْعَرِيَّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا آمُرُكُمْ بِخَمْسٍ آمُرُكُمْ بِالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَالْجَمَاعَةِ وَالْهِجْرَةِ وَالْجِهَادِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَمَنْ خَرَجَ مِنْ الْجَمَاعَةِ قِيدَ شِبْرٍ فَقَدْ خَلَعَ رِبْقَةَ الْإِسْلَامِ مِنْ رَأْسِهِ وَمَنْ دَعَا دَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ فَهُوَ جُثَاءُ جَهَنَّمَ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنْ صَامَ وَصَلَّى قَالَ نَعَمْ وَإِنْ صَامَ وَصَلَّى وَلَكِنْ تَسَمَّوْا بِاسْمِ اللَّهِ الَّذِي سَمَّاكُمْ عِبَادَ اللَّهِ الْمُسْلِمِينَ الْمُؤْمِنِينَ

Nabiy ﷺning sahobalaridan bir kishidan — roviy: «Menimcha, u Abu Molik al-Ashʼariy edi», dedi — rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlarni beshta narsaga buyuraman: eshitish va itoat qilishga, jamoatga, hijratga va Alloh yoʻlida jihodga buyuraman. Kim jamoatdan bir qarich chiqsa, boʻynidan Islom halqasini yechib tashlabdi. Kim johiliyat daʼvosi bilan chaqirsa, u jahannam toʻdalaridandir», dedilar. Bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, roʻza tutsa va namoz oʻqisa ham-a?» dedi. U zot: «Ha, roʻza tutsa va namoz oʻqisa ham. Lekin Alloh sizlarga qoʻygan nom bilan — musulmonlar, moʻminlar, Allohning bandalari deb — nomlaninglar», dedilar.Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир кишидан — ровий: «Менимча, у Абу Молик ал-Ашъарий эди», деди — ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларни бешта нарсага буюраман: эшитиш ва итоат қилишга, жамоатга, ҳижратга ва Аллоҳ йўлида жиҳодга буюраман. Ким жамоатдан бир қарич чиқса, бўйнидан Ислом ҳалқасини ечиб ташлабди. Ким жоҳилият даъвоси билан чақирса, у жаҳаннам тўдаларидандир», дедилар. Бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, рўза тутса ва намоз ўқиса ҳам-а?» деди. У зот: «Ҳа, рўза тутса ва намоз ўқиса ҳам. Лекин Аллоҳ сизларга қўйган ном билан — мусулмонлар, мўминлар, Аллоҳнинг бандалари деб — номланинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ يَعْنِي شَيْبَانَ وَلَيْثٌ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُسَوِّي بَيْنَ الْأَرْبَعِ رَكَعَاتٍ فِي الْقِرَاءَةِ وَالْقِيَامِ وَيَجْعَلُ الرَّكْعَةَ الْأُولَى هِيَ أَطْوَلُهُنَّ لِكَيْ يَثُوبَ النَّاسُ وَيَجْعَلُ الرِّجَالَ قُدَّامَ الْغِلْمَانِ وَالْغِلْمَانَ خَلْفَهُمْ وَالنِّسَاءَ خَلْفَ الْغِلْمَانِ وَيُكَبِّرُ كُلَّمَا سَجَدَ وَكُلَّمَا رَفَعَ وَيُكَبِّرُ كُلَّمَا نَهَضَ بَيْنَ الرَّكْعَتَيْنِ إِذَا كَانَ جَالِسًا

Abu Molik al-Ashʼariy (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan rivoyat qiladi: U zot toʻrt rakatni qiroat va qiyomda teng qilar, odamlar (namozga) yetib olsinlar deb birinchi rakatni ularning eng uzuni qilar edilar. Erkaklarni bolalarning oldiga, bolalarni ularning orqasiga, ayollarni bolalarning orqasiga qoʻyar edilar. Har sajda qilganlarida va har boshlarini koʻtarganlarida takbir aytar, oʻtirgan holatdan ikki rakat orasida turganlarida ham takbir aytar edilar.Абу Молик ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилади: У зот тўрт ракатни қироат ва қиёмда тенг қилар, одамлар (намозга) етиб олсинлар деб биринчи ракатни уларнинг энг узуни қилар эдилар. Эркакларни болаларнинг олдига, болаларни уларнинг орқасига, аёлларни болаларнинг орқасига қўяр эдилар. Ҳар сажда қилганларида ва ҳар бошларини кўтарганларида такбир айтар, ўтирган ҳолатдан икки ракат орасида турганларида ҳам такбир айтар эдилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرْبَعٌ فِي أُمَّتِي مِنْ الْجَاهِلِيَّةِ لَا يَتْرُكُونَهُنَّ الْفَخْرُ فِي الْأَحْسَابِ وَالطَّعْنُ فِي الْأَنْسَابِ وَالِاسْتِسْقَاءُ بِالنُّجُومِ وَالنِّيَاحَةُ وَقَالَ النَّائِحَةُ إِذَا لَمْ تَتُبْ قَبْلَ مَوْتِهَا تُقَامُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَيْهَا سَرَابِيلُ مِنْ قَطِرَانٍ وَدِرْعٌ مِنْ جَرَبٍ

Abu Molik al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ummatimda johiliyat ishlaridan toʻrtta (xislat) bor, ular ularni tark etmaydilar: hasab-nasab bilan faxrlanish, nasablarni taʼna qilish, yulduzlar bilan yomgʻir soʻrash va nola qilish», — dedilar. Va: «Nola qiluvchi ayol oʻlimidan oldin tavba qilmasa, qiyomat kuni ustida qatrondan (qora moydan) koʻylak va qoʻtirdan zirh bilan turgʻizib qoʻyiladi», — dedilar.Абу Молик ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Умматимда жоҳилият ишларидан тўртта (хислат) бор, улар уларни тарк этмайдилар: ҳасаб-насаб билан фахрланиш, насабларни таъна қилиш, юлдузлар билан ёмғир сўраш ва нола қилиш», — дедилар. Ва: «Нола қилувчи аёл ўлимидан олдин тавба қилмаса, қиёмат куни устида қатрондан (қора мойдан) кўйлак ва қўтирдан зирҳ билан турғизиб қўйилади», — дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ أَخْبَرَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّ أَنَّهُقَالَ لِقَوْمِهِ قُومُوا صَلُّوا حَتَّى أُصَلِّيَ لَكُمْ صَلَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَصَفُّوا خَلْفَهُ فَكَبَّرَ ثُمَّ قَرَأَ ثُمَّ كَبَّرَ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَكَبَّرَ فَفَعَلَ ذَلِكَ فِي صَلَاتِهِ كُلِّهَا

Abu Molik al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U oʻz qavmiga: «Turinglar, namoz oʻqinglar, men sizlarga Rasululloh ﷺning namozlarini oʻqib beray», dedi. (Roviy) aytdi: Ular uning orqasida saf tortdilar. U takbir aytdi, soʻng qiroat qildi, soʻng takbir aytib rukuʼ qildi, soʻng boshini koʻtarib takbir aytdi va butun namozida shunday qildi.Абу Молик ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У ўз қавмига: «Туринглар, намоз ўқинглар, мен сизларга Расулуллоҳ ﷺнинг намозларини ўқиб берай», деди. (Ровий) айтди: Улар унинг орқасида саф тортдилар. У такбир айтди, сўнг қироат қилди, сўнг такбир айтиб рукуъ қилди, сўнг бошини кўтариб такбир айтди ва бутун намозида шундай қилди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْظَمُ الْغُلُولِ عِنْدَ اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ذِرَاعٌ مِنْ أَرْضٍ يَكُونُ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ أَوْ بَيْنَ الشَّرِيكَيْنِ لِلدَّارِ فَيَقْتَسِمَانِ فَيَسْرِقُ أَحَدُهُمَا مِنْ صَاحِبِهِ ذِرَاعًا مِنْ أَرْضٍ فَيُطَوَّقُهُ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَحَدَّثَنَا أَسْوَدُ عَنْ شَرِيكٍ قَالَ الْأَشْعَرِيُّ وَقَالَ إِذَا فَعَلَ ذَلِكَ طُوِّقَهُ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ حَدَّثَنَا أَسْوَدُ عَنْ شَرِيكٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ وَأَبُو النَّضْرِ قَالَا الْأَشْجَعِيُّ أَوْ قَالَ الْأَشْعَرِيُّ

Abu Molik al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni Alloh huzurida gʻululdan (xiyonatdan) eng kattasi — ikki kishi yoki bir uyning ikki sherigi orasidagi bir gaz yerdirki, ular (yerni) boʻlishadi va biri oʻz sherigidan bir gaz yerni oʻgʻirlaydi; bas, unga yetti qavat yerdan (halqa) taqib qoʻyiladi», dedilar. Sharikdan (kelgan boshqa rivoyatda) Ashʼariy: «Kim buni qilsa, unga yetti qavat yerdan taqib qoʻyiladi», dedi. Yahyo ibn Abu Kasir va Abu Nazr esa: «Ashjaʼiy», yoki: «Ashʼariy», dedilar.Абу Молик ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни Аллоҳ ҳузурида ғулулдан (хиёнатдан) энг каттаси — икки киши ёки бир уйнинг икки шериги орасидаги бир газ ердирки, улар (ерни) бўлишади ва бири ўз шеригидан бир газ ерни ўғирлайди; бас, унга етти қават ердан (ҳалқа) тақиб қўйилади», дедилар. Шарикдан (келган бошқа ривоятда) Ашъарий: «Ким буни қилса, унга етти қават ердан тақиб қўйилади», деди. Яҳё ибн Абу Касир ва Абу Назр эса: «Ашжаъий», ёки: «Ашъарий», дедилар.

قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ حُدِّثْتُ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ الْفَضْلِ الْوَاقِفِيِّ يَعْنِي الْأَنْصَارِيَّ مِنْ بَنِي وَاقِفٍ عَنْ قُرَّةَ بْنِ خَالِدٍ حَدَّثَنَا بُدَيْلٌ حَدَّثَنَا شَهْرُ بْنُ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ قَالَ قَالَ أَبُو مَالِكٍ الْأَشْعَرِيُّأَلَا أُحَدِّثُكُمْ بِصَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَسَلَّمَ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ ثُمَّ قَالَ وَهَذِهِ صَلَاةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ الْحَدِيثَحَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ الْأَشْجَعِيُّ

Abdurahmon ibn Gʻanm (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Abu Molik al-Ashʼariy (roziyallohu anhu): «Sizlarga Rasululloh ﷺning namozlari haqida aytib bermaymi?» dedi. (Roviy) aytdi: U oʻng tomoniga va chap tomoniga salom berdi, soʻng: «Mana shu Rasululloh ﷺning namozlaridir», dedi va hadisni zikr qildi. Ubaydulloh — yaʼni Ibn Amr — ham hadisni zikr qildi, faqat u: «Ashjaʼiy», dedi.Абдураҳмон ибн Ғанм (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Абу Молик ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу): «Сизларга Расулуллоҳ ﷺнинг намозлари ҳақида айтиб бермайми?» деди. (Ровий) айтди: У ўнг томонига ва чап томонига салом берди, сўнг: «Мана шу Расулуллоҳ ﷺнинг намозларидир», деди ва ҳадисни зикр қилди. Убайдуллоҳ — яъни Ибн Амр — ҳам ҳадисни зикр қилди, фақат у: «Ашжаъий», деди.