أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ ، عَنْ شُعَيْبٍ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ : أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ، قَالَ : " غَزَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةً قِبَلَ نَجْدٍ ، فَوَازَيْنَا الْعَدُوَّ وَصَافَفْنَاهُمْ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي لَنَا، فَقَامَ طَائِفَةٌ مِنَّا مَعَهُ، وَأَقْبَلَ طَائِفَةٌ عَلَى الْعَدُوِّ، فَرَكَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَنْ مَعَهُ رَكْعَةً، وَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ انْصَرَفُوا، فَكَانُوا مَكَانَ الطَّائِفَةِ الَّتِي لَمْ تُصَلِّ، وَجَاءَتْ الطَّائِفَةُ الَّتِي لَمْ تُصَلِّ فَرَكَعَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَةً وسَجَدَ َسَجْدَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَامَ كُلُّ رَجُلٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَرَكَعَ لِنَفْسِهِ رَكْعَةً وسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ "
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺ bilan Najd tomonga gʻazotga chiqdim. Dushmanga roʻpara boʻlib, ular bilan saf tortdik. Rasululloh ﷺ turib, bizga namoz oʻqib bera boshladilar. Bizdan bir toifa u zot bilan turdi, bir toifa esa dushmanga qaradi. Rasululloh ﷺ oʻzlari bilan birga boʻlganlarga bir rakaat rukuʼ va ikki sajda qildirdilar, soʻng ular (namozdan) chiqib, namoz oʻqimagan toifaning oʻrniga oʻtdilar. Namoz oʻqimagan toifa keldi va Paygʻambar ﷺ ularga bir rakaat rukuʼ va ikki sajda qildirdilar. Soʻng Rasululloh ﷺ salom berdilar. Shunda musulmonlardan har bir kishi turib, oʻzi uchun bir rakaat rukuʼ va ikki sajda qildi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан Нажд томонга ғазотга чиқдим. Душманга рўпара бўлиб, улар билан саф тортдик. Расулуллоҳ ﷺ туриб, бизга намоз ўқиб бера бошладилар. Биздан бир тоифа у зот билан турди, бир тоифа эса душманга қаради. Расулуллоҳ ﷺ ўзлари билан бирга бўлганларга бир ракаат рукуъ ва икки сажда қилдирдилар, сўнг улар (намоздан) чиқиб, намоз ўқимаган тоифанинг ўрнига ўтдилар. Намоз ўқимаган тоифа келди ва Пайғамбар ﷺ уларга бир ракаат рукуъ ва икки сажда қилдирдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ салом бердилар. Шунда мусулмонлардан ҳар бир киши туриб, ўзи учун бир ракаат рукуъ ва икки сажда қилди.
أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz jumaga kelsa, gʻusl qilsin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз жумага келса, ғусл қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " كَانَ يَخْطُبُ خُطْبَتَيْنِ وَهُوَ قَائِمٌ، وَكَانَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمَا بِجُلُوسٍ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tik turgan holda ikki xutba qilar va ular orasini oʻtirish bilan ajratar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ тик турган ҳолда икки хутба қилар ва улар орасини ўтириш билан ажратар эдилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ مَالِكٍ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ فِي بَيْتِهِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ jumadan keyin uylarida ikki rakʼat oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ жумадан кейин уйларида икки ракъат ўқир эдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ عَمْرٍو يَعْنِي : ابْنَ دِينَارٍ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ سَالِمٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ juma namozidan keyin ikki rakaat oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ жума намозидан кейин икки ракаат ўқир эдилар.
أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : سَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ اللَّيْلِ، فَقَالَ : " مَثْنَى مَثْنَى، فَإِذَا خَشِيَ أَحَدُكُمْ الصُّبْحَ، فَلْيُصَلِّ رَكْعَةً وَاحِدَةً تُوتِرُ، مَا قَدْ صَلَّى " .
قِيلَ لِأَبِي مُحَمَّدٍ : تَأْخُذُ بِهِ؟ قَالَ : نَعَمْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺdan tun namozi haqida soʻradi. U zot: «Ikki-ikkidan. Biringiz tong otishidan qoʻrqsa, bir rakʼat oʻqisin — u oʻqigan (namoz)ini toq qiladi», dedilar. Abu Muhammaddan: «Sen shunga amal qilasanmi?» deb soʻraldi. U: «Ha», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺдан тун намози ҳақида сўради. У зот: «Икки-иккидан. Бирингиз тонг отишидан қўрқса, бир ракъат ўқисин — у ўқиган (намоз)ини тоқ қилади», дедилар. Абу Муҳаммаддан: «Сен шунга амал қиласанми?» деб сўралди. У: «Ҳа», деди.
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عُمَرَ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " كَانَ يُوتِرُ عَلَى الْبَعِيرِ " .
قِيلَ لِأَبِي مُحَمَّدٍ : تَقُولُ بِهِ؟ قَالَ : نَعَمْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ tuya ustida vitr oʻqir edilar. Abu Muhammaddan: «Sen shuni aytasanmi?» deb soʻraldi. U: «Ha», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ туя устида витр ўқир эдилар. Абу Муҳаммаддан: «Сен шуни айтасанми?» деб сўралди. У: «Ҳа», деди.
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ ، وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ صَدَقَةَ ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَالِمٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " كَتَبَ الصَّدَقَةَ، فَكَانَ فِي الْغَنَمِ فِي كُلِّ أَرْبَعِينَ سَائِمَةً شَاةٌ إِلَى عِشْرِينَ وَمِئَةٍ، فَإِذَا زَادَتْ، فَفِيهَا شَاتَانِ إِلَى مِائَتَيْنِ، فَإِذَا زَادَتْ، فَفِيهَا ثَلَاثُ شِيَاهٍ إِلَى ثَلَاثِ مِئَةٍ، فَإِذَا زَادَتْ شَاةً، لَمْ يَجِبْ فِيهَا إِلَّا ثَلَاثُ شِيَاهٍ حَتَّى تَبْلُغَ أَرْبَعَ مِئَةٍ، فَإِذَا بَلَغَتْ أَرْبَعَ مِئَةِ شَاةٍ، فَفِي كُلِّ مِئَةٍ شَاةٌ، وَلَا تُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ، وَلَا ذَاتُ عَوَارٍ، وَلَا ذَاتُ عَيْبٍ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ sadaqa (miqdorlari)ni yozdilar. Unda qoʻy haqida: har qirq boqiladigan (qoʻy)da bir qoʻy — bir yuz yigirmatagacha; ziyoda boʻlsa, ikki yuztagacha ikki qoʻy; ziyoda boʻlsa, uch yuztagacha uch qoʻy; agar bitta qoʻy ziyoda boʻlsa, toʻrt yuztaga yetmagunicha undan faqat uch qoʻy vojib boʻladi; toʻrt yuz qoʻyga yetganda esa har yuztada bir qoʻy (boʻladi). Sadaqada qari, ayibli va nuqsonli (hayvon) olinmaydi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ садақа (миқдорлари)ни ёздилар. Унда қўй ҳақида: ҳар қирқ боқиладиган (қўй)да бир қўй — бир юз йигирматагача; зиёда бўлса, икки юзтагача икки қўй; зиёда бўлса, уч юзтагача уч қўй; агар битта қўй зиёда бўлса, тўрт юзтага етмагунича ундан фақат уч қўй вожиб бўлади; тўрт юз қўйга етганда эса ҳар юзтада бир қўй (бўлади). Садақада қари, айибли ва нуқсонли (ҳайвон) олинмайди.
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ ، وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ صَدَقَةَ ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَالِمٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ الصَّدَقَةَ، فَلَمْ تُخْرَجْ إِلَى عُمَّالِهِ حَتَّى قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَلَمَّا قُبِضَ أَخَذَهَا أَبُو بَكْرٍ، فَعَمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ، فَلَمَّا قُبِضَ أَبُو بَكْرٍ، أَخَذَهَا عُمَرُ فَعَمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِمَا، وَلَقَدْ قُتِلَ عُمَرُ وَإِنَّهَا لَمَقْرُونَةٌ بِسَيْفِهِ أَوْ بِوَصِيَّتِهِ، وَكَانَ فِي " صَدَقَةِ الْإِبِلِ : فِي كُلِّ خَمْسٍ شَاةٌ إِلَى خَمْسٍ وَعِشْرِينَ، فَإِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ، فَفِيهَا بِنْتُ مَخَاضٍ إِلَى خَمْسٍ وَثَلَاثِينَ، فَإِنْ لَمْ تَكُنْ بِنْتُ مَخَاضٍ، فَابْنُ لَبُونٍ ذَكَرٌ، فَإِذَا زَادَتْ، فَفِيهَا بِنْتُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ، فَإِذَا زَادَتْ، فَفِيهَا حِقَّةٌ إِلَى سِتِّينَ، فَإِذَا زَادَتْ، فَفِيهَا جَذَعَةٌ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ، فَإِذَا زَادَتْ، فَفِيهَا بِنْتَا لَبُونٍ إِلَى تِسْعِينَ، فَإِذَا زَادَتْ، فِيهَا حِقَّتَانِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِئَةٍ، فَإِذَا زَادَتْ، فَفِيهَا فِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ، وَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ بِنْتُ لَبُونٍ " .
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق الْفَزَارِيِّ ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَالِمٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، نَحْوَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ sadaqa (kitobi)ni yozdilar, lekin u Rasululloh ﷺ vafot etgunlariga qadar amillariga chiqarilmadi. U zot vafot etganlarida uni Abu Bakr oldi va undan keyin unga amal qildi; Abu Bakr vafot etganda uni Umar oldi va ikkalasidan keyin unga amal qildi. Umar oʻldirilganda ham u uning qilichiga yoki vasiyatiga qoʻshib qoʻyilgan edi. Unda tuya sadaqasi haqida (shunday) edi: har beshtada bir qoʻy — yigirma beshtagacha; yigirma beshtaga yetsa, oʻttiz beshtagacha bint maxoz; agar bint maxoz boʻlmasa, erkak ibn labun; ziyoda boʻlsa, qirq beshtagacha bint labun; ziyoda boʻlsa, oltmishtagacha hiqqa; ziyoda boʻlsa, yetmish beshtagacha jazaʼa; ziyoda boʻlsa, toʻqsontagacha ikki bint labun; ziyoda boʻlsa, bir yuz yigirmatagacha ikki hiqqa; ziyoda boʻlsa, har ellikta uchun bir hiqqa va har qirqta uchun bir bint labun. Boshqa sanad bilan ham Ibn Umardan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilingan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ садақа (китоби)ни ёздилар, лекин у Расулуллоҳ ﷺ вафот этгунларига қадар амилларига чиқарилмади. У зот вафот этганларида уни Абу Бакр олди ва ундан кейин унга амал қилди; Абу Бакр вафот этганда уни Умар олди ва иккаласидан кейин унга амал қилди. Умар ўлдирилганда ҳам у унинг қиличига ёки васиятига қўшиб қўйилган эди. Унда туя садақаси ҳақида (шундай) эди: ҳар бештада бир қўй — йигирма бештагача; йигирма бештага етса, ўттиз бештагача бинт махоз; агар бинт махоз бўлмаса, эркак ибн лабун; зиёда бўлса, қирқ бештагача бинт лабун; зиёда бўлса, олтмиштагача ҳиққа; зиёда бўлса, етмиш бештагача жазаъа; зиёда бўлса, тўқсонтагача икки бинт лабун; зиёда бўлса, бир юз йигирматагача икки ҳиққа; зиёда бўлса, ҳар элликта учун бир ҳиққа ва ҳар қирқта учун бир бинт лабун. Бошқа санад билан ҳам Ибн Умардан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилинган.
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ : " الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى، قَالَ : وَالْيَدُ الْعُلْيَا يَدُ الْمُعْطِي، وَالْيَدُ السُّفْلَى يَدُ السَّائِلِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Yuqori qoʻl pastki qoʻldan yaxshiroqdir; yuqori qoʻl — beruvchining qoʻli, pastki qoʻl esa soʻrovchining qoʻlidir».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Юқори қўл пастки қўлдан яхшироқдир; юқори қўл — берувчининг қўли, пастки қўл эса сўровчининг қўлидир».
أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ، قَالَ : " فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَكَاةَ الْفِطْرِ مِنْ رَمَضَانَ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا، مِنْ شَعِيرٍ عَلَى كُلِّ حُرٍّ وَعَبْدٍ، ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى، مِنْ الْمُسْلِمِينَ " .
قِيلَ لِأَبِي مُحَمَّدٍ : تَقُولُ بِهِ؟ قَالَ : مَالِكٌ كَانَ يَقُولُ بِهِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Ramazon fitr zakotini musulmonlardan har bir ozod yoki qulga, erkak yoki ayolga bir soʼ xurmo yoki bir soʼ arpa (miqdorida) farz qildilar. Abu Muhammaddan: «Siz ham shunga qoʻshilasizmi?» deb soʻraldi. U: «Molik shunday der edi», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Рамазон фитр закотини мусулмонлардан ҳар бир озод ёки қулга, эркак ёки аёлга бир сў хурмо ёки бир сў арпа (миқдорида) фарз қилдилар. Абу Муҳаммаддан: «Сиз ҳам шунга қўшиласизми?» деб сўралди. У: «Молик шундай дер эди», деди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : " أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِزَكَاةِ الْفِطْرِ عَنْ كُلِّ صَغِيرٍ وَكَبِيرٍ، حُرٍّ وَعَبْدٍ، صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ، أَوْ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ " .
قَالَ ابْنُ عُمَرَ : فَعَدَلَهُ النَّاسُ بِمُدَّيْنِ مِنْ بُرٍّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ fitr zakotini har bir kichik va katta, ozod va qul uchun bir soʼ arpa yoki bir soʼ xurmo (miqdorida) berishga buyurdilar. Ibn Umar aytdi: Soʻng odamlar uni ikki mudd bugʻdoyga tenglashtirdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ фитр закотини ҳар бир кичик ва катта, озод ва қул учун бир сў арпа ёки бир сў хурмо (миқдорида) беришга буюрдилар. Ибн Умар айтди: Сўнг одамлар уни икки мудд буғдойга тенглаштирдилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهِ عَنْهُمَا، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَ رَمَضَانَ، فَقَالَ : " لَا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوْا الْهِلَالَ، وَلَا تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوْهُ، فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ، فَاقْدُرُوا لَهُ "
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ Ramazonni zikr qilib: «(Ramazon) hilolini koʻrmaguncha roʻza tutmanglar va (Shavvol) hilolini koʻrmaguncha roʻzani tark etmanglar; lekin osmon bulutli boʻlsa (uni koʻra olmasangiz), taxminga koʻra amal qilinglar», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ Рамазонни зикр қилиб: «(Рамазон) ҳилолини кўрмагунча рўза тутманглар ва (Шаввол) ҳилолини кўрмагунча рўзани тарк этманглар; лекин осмон булутли бўлса (уни кўра олмасангиз), тахминга кўра амал қилинглар», — дедилар.
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنِي أَبِي ، عَنْ أَبِيهِ ، وَعَمِّهِ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهِ عَنْهُ، قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَأَى الْهِلَالَ، قَالَ : " اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُمَّ أَهِلَّهُ عَلَيْنَا بِالْأَمْنِ وَالْإِيمَانِ، وَالسَّلَامَةِ وَالْإِسْلَامِ، وَالتَّوْفِيقِ لِمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى، رَبُّنَا وَرَبُّكَ اللَّهُ "
Ibn Umar (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ hilolni koʻrganlarida: «Allohu akbar. Allohumma, uni bizga omonlik va iymon, salomatlik va Islom bilan hamda Robbimiz sevadigan va rozi boʻladigan narsaga muvaffaqiyat bilan chiqargin. Bizning Robbimiz ham, sening Robbing ham Allohdir», der edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ҳилолни кўрганларида: «Аллоҳу акбар. Аллоҳумма, уни бизга омонлик ва иймон, саломатлик ва Ислом билан ҳамда Роббимиз севадиган ва рози бўладиган нарсага муваффақият билан чиқаргин. Бизнинг Роббимиз ҳам, сенинг Роббинг ҳам Аллоҳдир», дер эдилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهِ عَنْهُمَا، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّمَا الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ، فَلَا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوْهُ، وَلَا تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوْهُ، فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ، فَاقْدُرُوا لَهُ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oy faqat yigirma toʻqqiz (kun boʻladi). Bas, uni (hilolni) koʻrmaguningizcha roʻza tutmang va uni koʻrmaguningizcha (roʻzani) ochmang. Agar (osmon) sizlarga bulut bilan toʻsilsa, uni hisoblang», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ой фақат йигирма тўққиз (кун бўлади). Бас, уни (ҳилолни) кўрмагунингизча рўза тутманг ва уни кўрмагунингизча (рўзани) очманг. Агар (осмон) сизларга булут билан тўсилса, уни ҳисобланг», — дедилар.
حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ وَهْبٍ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَالِمٍ ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ نَافِعٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهِ عَنْهُ، قَالَ : تَرَاءَى النَّاسُ الْهِلَالَ، فَأَخْبَرْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي رَأَيْتُهُ، " فَصَامَ وَأَمَرَ النَّاسَ بِالصِّيَامِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Odamlar hilolni koʻzlab qaradilar, men esa Rasululloh ﷺ ga uni koʻrganimni xabar berdim. Shunda u zot roʻza tutdilar va odamlarga ham roʻza tutishni buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Одамлар ҳилолни кўзлаб қарадилар, мен эса Расулуллоҳ ﷺ га уни кўрганимни хабар бердим. Шунда у зот рўза тутдилар ва одамларга ҳам рўза тутишни буюрдилар.
أَخْبَرَنَا يَعْلَى ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاق ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " هَذَا يَوْمُ عَاشُورَاءَ، وَكَانَتْ قُرَيْشٌ تَصُومُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَصُومَهُ، فَلْيَصُمْهُ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَتْرُكَهُ فَلْيَتْرُكْهُ " .
وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ لَا يَصُومُهُ إِلَّا أَنْ يُوَافِقَ صِيَامَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Bu — Ashuro kunidir. Quraysh johiliyatda uni roʻza tutar edi. Sizlardan kim uni roʻza tutishni xohlasa, uni tutsin; kim uni tark etishni xohlasa, tark etsin», dedilar. Ibn Umar esa uni oʻzining (odatdagi) roʻzasiga toʻgʻri kelib qolmasa, tutmas edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бу — Ашуро кунидир. Қурайш жоҳилиятда уни рўза тутар эди. Сизлардан ким уни рўза тутишни хоҳласа, уни тутсин; ким уни тарк этишни хоҳласа, тарк этсин», дедилар. Ибн Умар эса уни ўзининг (одатдаги) рўзасига тўғри келиб қолмаса, тутмас эди.
أَخْبَرَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيل ابْنُ عُلَيَّةَ ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : سُئِلَ ابْنُ عُمَرَ عَنْ صَوْمِ يَوْمِ عَرَفَةَ ، فَقَالَ : " حَجَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَصُمْهُ ، وَحَجَجْتُ مَعَ أَبِي بَكْرٍ فَلَمْ يَصُمْهُ، وَحَجَجْتُ مَعَ عُمَرَ، فَلَمْ يَصُمْهُ، وَحَجَجْتُ مَعَ عُثْمَانَ، فَلَمْ يَصُمْهُ، وَأَنَا لَا أَصُومُهُ، وَلَا آمُرُ بِهِ، وَلَا أَنْهَى عَنْهُ "
Ibn Abu Najih otasidan rivoyat qiladi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan Arafa kuni roʻza tutish haqida soʻralganda, u: «Men Nabiy ﷺ bilan haj qildim, u zot uni roʻza tutmadilar; Abu Bakr bilan haj qildim, u ham tutmadi; Umar bilan haj qildim, u ham tutmadi; Usmon bilan haj qildim, u ham tutmadi. Men ham uni roʻza tutmayman, na buni buyuraman, na undan qaytaraman», dedi.Ибн Абу Нажиҳ отасидан ривоят қилади: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан Арафа куни рўза тутиш ҳақида сўралганда, у: «Мен Набий ﷺ билан ҳаж қилдим, у зот уни рўза тутмадилар; Абу Бакр билан ҳаж қилдим, у ҳам тутмади; Умар билан ҳаж қилдим, у ҳам тутмади; Усмон билан ҳаж қилдим, у ҳам тутмади. Мен ҳам уни рўза тутмайман, на буни буюраман, на ундан қайтараман», деди.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، قَالَ : أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ، قَالَ : إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " الْتَمِسُوا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي السَّبْعِ الْأَوَاخِرِ "
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Laylatul Qadrni oxirgi yetti (kecha)da axtaringlar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Лайлатул Қадрни охирги етти (кеча)да ахтаринглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : " وَقَّتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ ، وَلِأَهْلِ الشَّامِ الْجُحْفَةَ ، وَلِأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنًا " .
قَالَ : قَالَ ابْنُ عُمَرَ : أَمَّا هَذِهِ الثَّلَاثُ فَإِنِّي سَمِعْتُهُنَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَبَلَغَنِي أَنَّهُ وَقَّتَ لِأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ .
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارَ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، مِثْلَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ Madina ahli uchun Zul-Hulayfani, Shom ahli uchun Juhfani, Najd ahli uchun Qarnni miqot qilib belgiladilar. Ibn Umar aytdi: Mana shu uchtasini men Rasululloh ﷺdan eshitganman; menga u zot Yaman ahli uchun Yalamlamni miqot qilib belgilaganlari haqidagi xabar yetdi. Ahmad ibn Abdulloh Molikdan, u Abdulloh ibn Dinordan, u Ibn Umardan shuning oʻxshashini rivoyat qildi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Мадина аҳли учун Зул-Ҳулайфани, Шом аҳли учун Жуҳфани, Нажд аҳли учун Қарнни миқот қилиб белгиладилар. Ибн Умар айтди: Мана шу учтасини мен Расулуллоҳ ﷺдан эшитганман; менга у зот Яман аҳли учун Яламламни миқот қилиб белгилаганлари ҳақидаги хабар етди. Аҳмад ибн Абдуллоҳ Моликдан, у Абдуллоҳ ибн Динордан, у Ибн Умардан шунинг ўхшашини ривоят қилди.
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ عُمَرَ بْنِ نَافِعٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : مَا نَلْبَسُ مِنْ الثِّيَابِ إِذَا أَحْرَمْنَا؟ قَالَ : " لَا تَلْبَسُوا الْقُمُصَ، وَلَا السَّرَاوِيلَاتِ، وَلَا الْعَمَائِمَ، وَلَا الْبَرَانِسَ، وَلَا الْخِفَافَ، إِلَّا أَنْ يَكُونَ أَحَدٌ لَيْسَتْ لَهُ نَعْلَانِ، فَلْيَلْبَسْ الْخُفَّيْنِ وَلْيَجْعَلْهُمَا أَسْفَلَ مِنْ الْكَعْبَيْنِ، وَلَا تَلْبَسُوا مِنْ الثِّيَابِ شَيْئًا مَسَّهُ وَرْسٌ وَلَا زَعْفَرَانٌ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺdan: «Ehromga kirsak, qanday kiyimlarni kiyamiz?» deb soʻradi. U zot: «Koʻylak ham, ishton ham, salla ham, bosh berkitadigan burnus ham, mahsi ham kiymanglar. Faqat kimningdir kavshi boʻlmasa, u toʻpiqdan pastroq qilib mahsi kiysin. Vars yoki zaʼfaron tekkan hech qanday kiyimni ham kiymanglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺдан: «Эҳромга кирсак, қандай кийимларни киямиз?» деб сўради. У зот: «Кўйлак ҳам, иштон ҳам, салла ҳам, бош беркитадиган бурнус ҳам, маҳси ҳам кийманглар. Фақат кимнингдир кавши бўлмаса, у тўпиқдан пастроқ қилиб маҳси кийсин. Варс ёки заъфарон теккан ҳеч қандай кийимни ҳам кийманглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَمَّا يَلْبَسُ الْمُحْرِمُ، قَالَ : " لَا يَلْبَسُ الْقُمُصَ، وَلَا الْعَمَائِمَ، وَلَا السَّرَاوِيلَاتِ، وَلَا الْبَرَانِسَ، وَلَا الْخِفَافَ، إِلَّا أَنْ لَا يَجِدَ نَعْلَيْنِ، فَلْيَلْبَسَ خُفَّيْنِ وَيَقْطَعَهُمَا أَسْفَلَ مِنْ الْكَعْبَيْنِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺdan ehromdagi kishi nima kiyishi haqida soʻralganda, u zot: «U koʻylak ham, salla ham, ishton ham, bosh berkitadigan burnus ham, mahsi ham kiymasin. Faqat kavsh topa olmasa, mahsi kiysin va uni ikki toʻpigʻidan pastroq qilib kessin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺдан эҳромдаги киши нима кийиши ҳақида сўралганда, у зот: «У кўйлак ҳам, салла ҳам, иштон ҳам, бош беркитадиган бурнус ҳам, маҳси ҳам киймасин. Фақат кавш топа олмаса, маҳси кийсин ва уни икки тўпиғидан пастроқ қилиб кессин», дедилар.
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا لَبَّى، قَالَ : " لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ talbiya aytganlarida: «Labbayk, Allohumma labbayk, labbayk, la sharika laka labbayk, innal-hamda van-niʼmata laka val-mulk, la sharika lak (Mana men huzuringdaman, ey Alloh, mana men huzuringdaman, mana men huzuringdaman, Sening sheriging yoʻq, mana men huzuringdaman; albatta, hamd ham, neʼmat ham Senikidir, mulk ham; Sening sheriging yoʻq)», der edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ талбия айтганларида: «Лаббайк, Аллоҳумма лаббайк, лаббайк, ла шарика лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака вал-мулк, ла шарика лак (Мана мен ҳузурингдаман, эй Аллоҳ, мана мен ҳузурингдаман, мана мен ҳузурингдаман, Сенинг шеригинг йўқ, мана мен ҳузурингдаман; албатта, ҳамд ҳам, неъмат ҳам Сеникидир, мулк ҳам; Сенинг шеригинг йўқ)», дер эдилар.
قَالَ يَحْيَى : وَذَكَرَ نَافِعٌ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ كَانَ يَزِيدُ هَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ : " لَبَّيْكَ وَالرَّغْبَاءُ إِلَيْكَ وَالْعَمَلُ، لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ "
Yahyo aytdi: Nofiʼ zikr qildiki, Ibn Umar (roziyallohu anhumo) bu kalimalarni qoʻshib aytar edi: «Labbayk, var-ragʻbau ilayka val-amal, labbayk labbayk (Mana men huzuringdaman, intilish Sengadir, amal ham; mana men huzuringdaman, mana men huzuringdaman)».Яҳё айтди: Нофиъ зикр қилдики, Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) бу калималарни қўшиб айтар эди: «Лаббайк, вар-рағбау илайка вал-амал, лаббайк лаббайк (Мана мен ҳузурингдаман, интилиш Сенгадир, амал ҳам; мана мен ҳузурингдаман, мана мен ҳузурингдаман)».
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " خَمْسٌ لَا جُنَاحَ فِي قَتْلِ مَنْ قُتِلَ مِنْهُنَّ : الْغُرَابُ، وَالْفَأْرَةُ، وَالْحِدَأَةُ، وَالْعَقْرَبُ، وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Beshta (jonivor borki), ulardan qay birini oʻldirgan kishiga gunoh yoʻq: qargʻa, sichqon, kalxat, chayon va qopagʻon it», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бешта (жонивор борки), улардан қай бирини ўлдирган кишига гуноҳ йўқ: қарға, сичқон, калхат, чаён ва қопағон ит», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : " مَا تَرَكْتُ اسْتِلَامَ هَذَيْنِ الرُّكْنَيْنِ فِي شِدَّةٍ وَلَا رَخَاءٍ مُنْذُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَلِمُهُمَا " .
قُلْتُ لِنَافِعٍ : أَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَمْشِي بَيْنَ الرُّكْنَيْنِ ؟ قَالَ : إِنَّمَا كَانَ يَمْشِي لِيَكُونَ أَيْسَرَ لِاسْتِلَامِهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: «Men Rasululloh ﷺning bu ikki ruknni istilom qilganlarini koʻrganimdan beri — qiyinchilikda ham, kengchilikda ham — ularni istilom qilishni qoldirmadim». Men Nofiʼdan: «Ibn Umar ikki rukn orasida (oddiy) yurarmidi?» deb soʻradim. U: «U — uni istilom qilish oson boʻlishi uchun — (oddiy) yurar edi», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг бу икки рукнни истилом қилганларини кўрганимдан бери — қийинчиликда ҳам, кенгчиликда ҳам — уларни истилом қилишни қолдирмадим». Мен Нофиъдан: «Ибн Умар икки рукн орасида (оддий) юрармиди?» деб сўрадим. У: «У — уни истилом қилиш осон бўлиши учун — (оддий) юрар эди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ ، حَدَّثَنِي نَافِعٌ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ " إِذَا طَافَ بِالْبَيْتِ الطَّوَافَ الْأَوَّلَ، خَبَّ ثَلَاثَةً، وَمَشَى أَرْبَعَةً، وَكَانَ يَسْعَى بِبَطْنِ الْمَسِيلِ إِذَا سَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ " .
فَقُلْتُ لِنَافِعٍ : أَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَمْشِي إِذَا بَلَغَ الرُّكْنَ الْيَمَانِيَ ؟ قَالَ : لَا، إِلَّا أَنْ يُزَاحَمَ عَلَى الرُّكْنِ ، فَإِنَّهُ كَانَ لَا يَدَعُهُ حَتَّى يَسْتَلِمَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Baytni birinchi tavof qilganlarida, uch (aylanishda) yelka silkitib yugurar, toʻrt (aylanishda) yurar edilar; Safo bilan Marva orasida saʼy qilganlarida esa sel arigʻining oʻrtasida yugurar edilar. Men Nofiʼdan: «Abdulloh Yamoniy rukniga yetganda (oddiy) yurarmidi?» deb soʻradim. U: «Yoʻq — magar rukn yonida tiqilinch boʻlsa (yurar edi); zero u uni istilom qilmaguncha qoldirmas edi», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Байтни биринчи тавоф қилганларида, уч (айланишда) елка силкитиб югурар, тўрт (айланишда) юрар эдилар; Сафо билан Марва орасида саъй қилганларида эса сел ариғининг ўртасида югурар эдилар. Мен Нофиъдан: «Абдуллоҳ Ямоний рукнига етганда (оддий) юрармиди?» деб сўрадим. У: «Йўқ — магар рукн ёнида тиқилинч бўлса (юрар эди); зеро у уни истилом қилмагунча қолдирмас эди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ أَبَانَ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : " رَمَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْحَجَرِ إِلَى الْحَجَرِ ثَلَاثًا، وَمَشَى أَرْبَعًا "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ (Hajarul-asvad) toshdan toshgacha uch (aylanishda) raml qildilar va toʻrttasida yurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ (Ҳажарул-асвад) тошдан тошгача уч (айланишда) рамл қилдилар ва тўрттасида юрдилар.
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " مَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ، كَفَاهُ لَهُمَا طَوَافٌ وَاحِدٌ، وَلَا يَحِلُّ حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim haj va umraga ihlol qilsa, ikkoviga bitta tavof kifoya qiladi; u ikkovidan (birdan) chiqmaguncha ehromdan chiqmaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ҳаж ва умрага иҳлол қилса, икковига битта тавоф кифоя қилади; у икковидан (бирдан) чиқмагунча эҳромдан чиқмайди», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُسَدَّدٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، أَنَّ عُمَرَ قَالَ : " إِنِّي لَأُقَبِّلُكَ، وَإِنِّي لَأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ، وَلَكِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ "
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar: «Men seni oʻpyapman, holbuki men bilamanki, sen bir toshsan. Lekin men Rasululloh ﷺ ni seni oʻpganlarini koʻrdim», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар: «Мен сени ўпяпман, ҳолбуки мен биламанки, сен бир тошсан. Лекин мен Расулуллоҳ ﷺ ни сени ўпганларини кўрдим», деди.
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ وَرَدِيفُهُ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، فَأَنَاخَ فِي أَصْلِ الْكَعْبَةِ ، فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ : وَسَعَى النَّاسُ، فَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبِلَالٌ وَأُسَامَةُ، فَقُلْتُ لِبِلَالٍ مِنْ وَرَاءِ الْبَاب : " أَيْنَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ فَقَالَ : بَيْنَ السَّارِيَتَيْنِ " .
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ سَالِمٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، أَنَّهُ قَالَ : دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَيْتَ هُوَ وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، وَبِلَالٌ، وَعُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْحَجَبِيُّ، فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Makkaga kirdilar, ortlarida Usoma ibn Zayd mingashgan edi. U zot Kaʼbaning tagida (tuyani) choʻktirdilar. Ibn Umar aytdi: Odamlar (u tomon) yugurdilar. Nabiy ﷺ, Bilol va Usoma (Baytga) kirdilar. Men eshik ortidan Bilolga: «Rasululloh ﷺ qayerda namoz oʻqidilar?» dedim. U: «Ikki ustun orasida», dedi. Boshqa bir rivoyatda Abdulloh (ibn Umar) aytdi: Rasululloh ﷺ Baytga kirdilar; u zot, Usoma ibn Zayd, Bilol va Usmon ibn Talha al-Hajabiy (kirdilar), deb shunga oʻxshashini zikr qildi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Маккага кирдилар, ортларида Усома ибн Зайд мингашган эди. У зот Каъбанинг тагида (туяни) чўктирдилар. Ибн Умар айтди: Одамлар (у томон) югурдилар. Набий ﷺ, Билол ва Усома (Байтга) кирдилар. Мен эшик ортидан Билолга: «Расулуллоҳ ﷺ қаерда намоз ўқидилар?» дедим. У: «Икки устун орасида», деди. Бошқа бир ривоятда Абдуллоҳ (ибн Умар) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Байтга кирдилар; у зот, Усома ибн Зайд, Билол ва Усмон ибн Талҳа ал-Ҳажабий (кирдилар), деб шунга ўхшашини зикр қилди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَالِمٍ ، عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " صَلَّى بِمِنًى رَكْعَتَيْنِ ، وَأَبَا بَكْرٍ رَكْعَتَيْنِ، وَعُمَرَ رَكْعَتَيْنِ، وَعُثْمَانَ رَكْعَتَيْنِ صَدْرًا مِنْ إِمَارَتِهِ، ثُمَّ أَتَمَّهَا بَعْدُ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Minoda ikki rakat oʻqidilar; Abu Bakr ham ikki rakat, Umar ham ikki rakat, Usmon ham amirligining boshida ikki rakat (oʻqidi), soʻng keyinroq uni toʻliq oʻqiydigan boʻldi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Минода икки ракат ўқидилар; Абу Бакр ҳам икки ракат, Умар ҳам икки ракат, Усмон ҳам амирлигининг бошида икки ракат (ўқиди), сўнг кейинроқ уни тўлиқ ўқийдиган бўлди.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ الْمَاجِشُونِ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : " خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مِنًى ، فَمِنَّا مَنْ يُكَبِّرُ وَمِنَّا مَنْ يُلَبِّي "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga Minodan chiqdik; bizdan takbir aytadigani ham, talbiya aytadigani ham bor edi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Минодан чиқдик; биздан такбир айтадигани ҳам, талбия айтадигани ҳам бор эди».
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ سَالِمٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " صَلَّى الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِالْمُزْدَلِفَةِ ، لَمْ يُنَادِ فِي وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا إِلَّا بِالْإِقَامَةِ، وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا، وَلَا عَلَى إِثْرِ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Muzdalifada shom va xufton namozlarini oʻqidilar; ularning birortasida iqomatdan boshqa nido qilmadilar, ikkisining orasida ham, birortasining ketidan ham nafl oʻqimadilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Муздалифада шом ва хуфтон намозларини ўқидилар; уларнинг бирортасида иқоматдан бошқа нидо қилмадилар, иккисининг орасида ҳам, бирортасининг кетидан ҳам нафл ўқимадилар.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ، عَنْ نَافِعٍ ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، وَسَالِمًا كَلَّمَا ابْنَ عُمَرَ لَيَالِيَ نَزَلَ الْحَجَّاجُ بِابْنِ الزُّبَيْرِ، قَبْلَ أَنْ يُقْتَلَ، فَقَالَا : لَا يَضُرُّكَ أَنْ لَا تَحُجَّ الْعَامَ، نَخَافُ أَنْ يُحَالَ بَيْنَكَ وَبَيْنَ الْبَيْتِ .
فَقَالَ : " قَدْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُعْتَمِرِينَ، فَحَالَ كُفَّارُ قُرَيْشٍ دُونَ الْبَيْتِ ، فَنَحَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَدْيَهُ، وَحَلَقَ رَأْسَهُ، ثُمَّ رَجَعَ ، فَأُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ عُمْرَةً، فَإِنْ خُلِّيَ بَيْنِي وَبَيْنَ الْبَيْتِ ، طُفْتُ، وَإِنْ حِيلَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ، فَعَلْتُ كَمَا كَانَ فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ، فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ ، ثُمَّ سَارَ، فَقَالَ : إِنَّمَا شَأْنُهُمَا وَاحِدٌ، أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ حَجًّا مَعَ عُمْرَتِي.
قَالَ نَافِعٌ : فَطَافَ لَهُمَا طَوَافًا وَاحِدًا، وَسَعَى لَهُمَا سَعْيًا وَاحِدًا، ثُمَّ لَمْ يَحِلَّ حَتَّى جَاءَ يَوْمَ النَّحْرِ فَأَهْدَى، وَكَانَ يَقُولُ : مَنْ جَمَعَ الْعُمْرَةَ وَالْحَجَّ فَأَهَلَّ بِهُمَا جَمِيعًا، فَلَا يَحِلَّ حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا يَوْمَ النَّحْرِ "
Nofeʼ (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Abdulloh ibn Abdulloh va Solim — Hajjoj Ibn Zubayrga (qarshi) tushgan kechalarda, u oʻldirilishidan oldin — Ibn Umarga gapirib: «Bu yil haj qilmasangiz, sizga zarar boʻlmaydi. Biz siz bilan Bayt orasiga toʻsiq boʻlishidan qoʻrqamiz», dedilar. U: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga umra qilib chiqqan edik, Quraysh kofirlari Bayt bilan (bizning) oramizga toʻsiq boʻldilar. Shunda Rasululloh ﷺ hadylarini soʻydilar, boshlarini oldirdilar va qaytdilar. Bas, men sizlarni guvoh qilamanki, men umrani (oʻzimga) vojib qildim. Agar men bilan Bayt orasi ochiq qoldirilsa, tavof qilaman; agar men bilan uning orasiga toʻsiq boʻlsa, Rasululloh ﷺ qilgandek qilaman, men u zot bilan birga edim», dedi. Soʻng Zul-Hulayfadan umraga ihrom bogʻladi, keyin yoʻlga tushdi va: «Ularning ishi bir xildir. Sizlarni guvoh qilamanki, men umram bilan birga hajni ham vojib qildim», dedi. Nofeʼ aytdi: U ikkisi uchun bitta tavof va bitta saʼy qildi, soʻng Nahr kuni kelgunicha ihromdan chiqmadi va (oʻshanda) hadyi soʻydi. U: «Kim umra bilan hajni birga qilib, ikkisiga birga ihrom bogʻlasa, Nahr kuni ikkisidan birga chiqmagunicha ihromdan chiqmasin», der edi.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Абдуллоҳ ибн Абдуллоҳ ва Солим — Ҳажжож Ибн Зубайрга (қарши) тушган кечаларда, у ўлдирилишидан олдин — Ибн Умарга гапириб: «Бу йил ҳаж қилмасангиз, сизга зарар бўлмайди. Биз сиз билан Байт орасига тўсиқ бўлишидан қўрқамиз», дедилар. У: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга умра қилиб чиққан эдик, Қурайш кофирлари Байт билан (бизнинг) орамизга тўсиқ бўлдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ҳадйларини сўйдилар, бошларини олдирдилар ва қайтдилар. Бас, мен сизларни гувоҳ қиламанки, мен умрани (ўзимга) вожиб қилдим. Агар мен билан Байт ораси очиқ қолдирилса, тавоф қиламан; агар мен билан унинг орасига тўсиқ бўлса, Расулуллоҳ ﷺ қилгандек қиламан, мен у зот билан бирга эдим», деди. Сўнг Зул-Ҳулайфадан умрага иҳром боғлади, кейин йўлга тушди ва: «Уларнинг иши бир хилдир. Сизларни гувоҳ қиламанки, мен умрам билан бирга ҳажни ҳам вожиб қилдим», деди. Нофеъ айтди: У иккиси учун битта тавоф ва битта саъй қилди, сўнг Наҳр куни келгунича иҳромдан чиқмади ва (ўшанда) ҳадйи сўйди. У: «Ким умра билан ҳажни бирга қилиб, иккисига бирга иҳром боғласа, Наҳр куни иккисидан бирга чиқмагунича иҳромдан чиқмасин», дер эди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : أَنَّهُ قَالَ : " رَحِمَ اللَّهُ الْمُحَلِّقِينَ ".
قِيلَ : وَالْمُقَصِّرِينَ؟ قَالَ : " رَحِمَ اللَّهُ الْمُحَلِّقِينَ ".
قَالَ فِي الرَّابِعَةِ : " وَالْمُقَصِّرِينَ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Alloh soch oldirganlarga rahm qilsin», dedilar. «Qisqartirganlarga-chi?» deyildi. U zot: «Alloh soch oldirganlarga rahm qilsin», dedilar. Toʻrtinchisida: «Va qisqartirganlarga (ham)», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Аллоҳ соч олдирганларга раҳм қилсин», дедилар. «Қисқартирганларга-чи?» дейилди. У зот: «Аллоҳ соч олдирганларга раҳм қилсин», дедилар. Тўртинчисида: «Ва қисқартирганларга (ҳам)», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ ، عَنْ زِيَادِ بْنِ جُبَيْرٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، أَنَّهُ رَأَى رَجُلًا قَدْ أَنَاخَ بَدَنَةً، فَقَالَ : " ابْعَثْهَا قِيَامًا مُقَيَّدَةً، سُنَّةَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u badanani choʻktirib qoʻygan bir kishini koʻrib: «Uni oyogʻi bogʻlangan holda tik turgʻiz — bu Muhammad ﷺ ning sunnatidir», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у баданани чўктириб қўйган бир кишини кўриб: «Уни оёғи боғланган ҳолда тик турғиз — бу Муҳаммад ﷺ нинг суннатидир», деди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ، أَخْبَرَنِي نَافِعٌ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " بَاتَ بِذِي طُوًى حَتَّى أَصْبَحَ، ثُمَّ دَخَلَ مَكَّةَ " ، وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَفْعَلُهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Zu Tuvoda tong otguncha tunadilar, soʻng Makkaga kirdilar. Ibn Umar ham shunday qilar edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Зу Тувода тонг отгунча тунадилар, сўнг Маккага кирдилар. Ибн Умар ҳам шундай қилар эди.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ، حَدَّثَنِي نَافِعٌ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " كَانَ يَدْخُلُ مَكَّةَ مِنْ الثَّنِيَّةِ الْعُلْيَا ، وَيَخْرُجُ مِنْ الثَّنِيَّةِ السُّفْلَى "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Makkaga yuqori dovondan kirar va quyi dovondan chiqar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Маккага юқори довондан кирар ва қуйи довондан чиқар эдилар.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " إِذَا أَدْخَلَ رِجْلَهُ فِي الْغَرْزِ وَاسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ، أَهَلَّ مِنْ مَسْجِدِ ذِي الْحُلَيْفَةِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oyoqlarini uzangiga qoʻyib, tuya u zotni koʻtarib turganda, Zul-Hulayfa masjidida talbiya ayta boshlar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ оёқларини узангига қўйиб, туя у зотни кўтариб турганда, Зул-Ҳулайфа масжидида талбия айта бошлар эдилар.