وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ عَلَى الْجَنَازَةِ: " اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبُّهَا وَأَنْتَ خَلَقْتَهَا وَأَنْتَ هَدَيْتَهَا إِلَى الْإِسْلَامِ وَأَنْتَ قَبَضْتَ رُوحَهَا وَأَنْتَ أَعْلَمُ بِسِرِّهَا وَعَلَانِيَتِهَا جِئْنَا شُفَعَاءَ فَاغْفِرْ لَهُ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ janoza namozida: «Allohim, Sen uning Robbisan, Sen uni yaratding, Sen uni Islomga hidoyat qilding, Sen uning ruhini olding va Sen uning yashirin hamda oshkora holini eng yaxshi bilguvchisan. Biz shafoatchi boʻlib keldik, bas, uni magʻfirat qilgin», dedilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ жаноза намозида: «Аллоҳим, Сен унинг Роббисан, Сен уни яратдинг, Сен уни Исломга ҳидоят қилдинг, Сен унинг руҳини олдинг ва Сен унинг яширин ҳамда ошкора ҳолини энг яхши билгувчисан. Биз шафоатчи бўлиб келдик, бас, уни мағфират қилгин», дедилар. Абу Довуд ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَأَنْ يَجْلِسَ أَحَدُكُمْ عَلَى جَمْرَةٍ فَتُحْرِقَ ثِيَابَهُ فَتَخْلُصَ إِلَى جِلْدِهِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يجلس على قبر» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Birortangizning choʻgʻ ustiga oʻtirishi, u kiyimini kuydirib, terisiga yetib borishi, qabr ustiga oʻtirishidan koʻra unga yaxshiroqdir».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Бирортангизнинг чўғ устига ўтириши, у кийимини куйдириб, терисига етиб бориши, қабр устига ўтиришидан кўра унга яхшироқдир».
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى عَلَى جَنَازَةٍ ثُمَّ أَتَى الْقَبْر فَحَثَا عَلَيْهِ مِنْ قِبَلِ رَأْسِهِ ثَلَاثًا. رَوَاهُ ابْنُ مَاجَه
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir janoza ustiga namoz oʻqidilar, soʻng mayyitning qabri oldiga kelib, uning bosh tomonidan uch marta tuproq sochdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир жаноза устига намоз ўқидилар, сўнг маййитнинг қабри олдига келиб, унинг бош томонидан уч марта тупроқ сочдилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «لَا يَمُوت لمُسلم ثَلَاث مِنَ الْوَلَدِ فَيَلِجُ النَّارَ إِلَّا تَحِلَّةَ الْقَسَمِ»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir musulmonning uch farzandi vafot etsa, u qasamning ado etilishidan boshqa holatda doʻzaxga kirmaydi», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир мусулмоннинг уч фарзанди вафот этса, у қасамнинг адо этилишидан бошқа ҳолатда дўзахга кирмайди», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِنِسْوَةٍ مِنَ الْأَنْصَارِ: " لَا يَمُوتُ لِإِحْدَاكُنَّ ثَلَاثَةٌ من الْوَلَد فتحتسبه إِلَّا دخلت الْجنَّة. فَقَالَ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ: أَوِ اثْنَانِ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: أَوْ اثْنَانِ ". رَوَاهُ مُسْلِمٌ وَفِي رِوَايَةٍ لَهما: «ثَلَاثَة لم يبلغُوا الْحِنْث»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ansorlardan boʻlgan bir necha ayolga: «Sizlardan birovning uchta farzandi vafot etib, u (sabr qilib) ajr istasa, albatta, jannatga kiradi», dedilar. Shunda ulardan bir ayol: «Ikkita boʻlsa-chi, yo Rasululloh?» dedi. U zot: «Ikkita boʻlsa ham», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ансорлардан бўлган бир неча аёлга: «Сизлардан бировнинг учта фарзанди вафот этиб, у (сабр қилиб) ажр истаса, албатта, жаннатга киради», дедилар. Шунда улардан бир аёл: «Иккита бўлса-чи, ё Расулуллоҳ?» деди. У зот: «Иккита бўлса ҳам», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " يَقُولُ اللَّهُ: مَا لِعَبْدِي الْمُؤْمِنِ عِنْدِي جَزَاءٌ إِذَا قَبَضْتُ صَفِيَّهُ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا ثُمَّ احتسبه إِلَّا الْجنَّة ". رَوَاهُ البُخَارِيّ
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «Alloh taolo (shunday) deydi: ‹Men dunyo ahlidan boʻlgan suyuklisini (yaqinini) olganimda (vafot ettirganimda), u esa (savobini) Mendan kutib sabr qilsa, bunday momin bandam uchun Mening huzurimda jannatdan boshqa mukofot yoʻq›», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ таоло (шундай) дейди: ‹Мен дунё аҳлидан бўлган суюклисини (яқинини) олганимда (вафот эттирганимда), у эса (савобини) Мендан кутиб сабр қилса, бундай момин бандам учун Менинг ҳузуримда жаннатдан бошқа мукофот йўқ›», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: مَاتَ مَيِّتٌ مِنْ آلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْتَمَعَ النِّسَاءُ يَبْكِينَ عَلَيْهِ فَقَامَ عُمَرُ يَنْهَاهُنَّ وَيَطْرُدُهُنَّ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «دَعْهُنَّ فَإِنَّ الْعَيْنَ دَامِعَةٌ وَالْقَلْبَ مُصَابٌ وَالْعَهْدَ قَرِيبٌ» . رَوَاهُ أَحْمد وَالنَّسَائِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oilalaridan bir kishi vafot etdi, ayollar yigʻilib, uning uchun yigʻlashdi. Umar oʻrnidan turib, ularni qaytara boshladi va haydadi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ularni qoʻyib ber, ey Umar, chunki koʻz yosh toʻkadi, qalb qaygʻuga botadi, ayriliq ham yaqin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ оилаларидан бир киши вафот этди, аёллар йиғилиб, унинг учун йиғлашди. Умар ўрнидан туриб, уларни қайтара бошлади ва ҳайдади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уларни қўйиб бер, эй Умар, чунки кўз ёш тўкади, қалб қайғуга ботади, айрилиқ ҳам яқин», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لَهُ: مَاتَ ابْنٌ لِي فَوَجَدْتُ عَلَيْهِ هَلْ سَمِعْتَ مِنْ خَلِيلِكَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ شَيْئًا يَطَيِّبُ بِأَنْفُسِنَا عَنْ مَوْتَانَا؟ قَالَ: نَعَمْ سَمِعْتُهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «صِغَارُهُمْ دَعَامِيصُ الْجَنَّةِ يلقى أحدهم أَبَاهُ فَيَأْخُذ بِنَاحِيَةِ ثَوْبِهِ فَلَا يُفَارِقُهُ حَتَّى يُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ» . رَوَاهُ مُسلم وَأحمد وَاللَّفْظ لَهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bir kishi unga: «Mening bir oʻgʻlim vafot etdi va men uning uchun qattiq qaygʻurdim. Doʻstingiz ﷺdan oʻlganlarimiz haqida koʻnglimizni taskin topadigan biror narsa eshitganmisiz?» dedi. U: «Ha, u zot ﷺning: ‹Ularning kichkintoylari jannatning erkin kezuvchilaridir. Ulardan biri otasini uchratib, uning koʻylagi etagidan ushlab oladi va uni jannatga kiritmaguncha undan ajralmaydi›, deganlarini eshitganman», dedi. Muslim va Ahmad rivoyat qilgan, lafz Ahmadnikidir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бир киши унга: «Менинг бир ўғлим вафот этди ва мен унинг учун қаттиқ қайғурдим. Дўстингиз ﷺдан ўлганларимиз ҳақида кўнглимизни таскин топадиган бирор нарса эшитганмисиз?» деди. У: «Ҳа, у зот ﷺнинг: ‹Уларнинг кичкинтойлари жаннатнинг эркин кезувчиларидир. Улардан бири отасини учратиб, унинг кўйлаги этагидан ушлаб олади ва уни жаннатга киритмагунча ундан ажралмайди›, деганларини эшитганман», деди. Муслим ва Аҳмад ривоят қилган, лафз Аҳмадникидир.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا انْقَطَعَ شِسْعُ أَحَدِكُمْ فَلْيَسْتَرْجِعْ فَإِنَّهُ مِنَ المصائب» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيّ فِي شعب الْإِيمَان
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Birortangizning (poyabzali) tasmasi uzilsa, istirjaʼ aytsin (‹Inna lillahi va inna ilayhi rojiʼun› desin), chunki bu ham musibatlardandir», dedilar. Bayhaqiy «Shuʼab ul-iymon»da rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирортангизнинг (поябзали) тасмаси узилса, истиржаъ айтсин (‹Инна лиллаҳи ва инна илайҳи рожиъун› десин), чунки бу ҳам мусибатлардандир», дедилар. Байҳақий «Шуъаб ул-иймон»да ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: زَارَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْرَ أُمِّهِ فَبَكَى وَأَبْكَى مَنْ حَوْلَهَ فَقَالَ: «اسْتَأْذَنْتُ رَبِّي فِي أَن أسْتَغْفر لَهَا فَلم يُؤذن لي ن وَاسْتَأْذَنْتُهُ فِي أَنْ أَزُورَ قَبْرَهَا فَأُذِنَ لِي فَزُورُوا الْقُبُورَ فَإِنَّهَا تُذَكِّرُ الْمَوْتَ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ onalarining qabrini ziyorat qildilar va yigʻladilar, atroflaridagilarni ham yigʻlatdilar. Soʻng: «Men Robbimdan u (onam) uchun magʻfirat soʻrashga ruxsat soʻradim, lekin menga ruxsat berilmadi. Va men Undan onamning qabrini ziyorat qilishga ruxsat soʻradim, menga ruxsat berildi. Bas, qabrlarni ziyorat qilinglar, chunki u (ziyorat) oʻlimni eslatadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ оналарининг қабрини зиёрат қилдилар ва йиғладилар, атрофларидагиларни ҳам йиғлатдилар. Сўнг: «Мен Роббимдан у (онам) учун мағфират сўрашга рухсат сўрадим, лекин менга рухсат берилмади. Ва мен Ундан онамнинг қабрини зиёрат қилишга рухсат сўрадим, менга рухсат берилди. Бас, қабрларни зиёрат қилинглар, чунки у (зиёрат) ўлимни эслатади», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم لعن زوارات الْقُبُورِ. رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيح
وَقَالَ: قَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ هَذَا كَانَ قبل أَن يرخص النَّبِي فِي زِيَارَةِ الْقُبُورِ فَلَمَّا رَخَّصَ دَخَلَ فِي رُخْصَتِهِ الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ. وَقَالَ بَعْضُهُمْ: إِنَّمَا كَرِهَ زِيَارَةَ الْقُبُورِ لِلنِّسَاءِ لِقِلَّةِ صَبْرِهِنَّ وَكَثْرَةِ جَزَعِهِنَّ. تمّ كَلَامه
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qabrlarni koʻp ziyorat qiluvchi ayollarni laʼnatladilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Baʼzi ilm ahli bu (hukm) Nabiy ﷺ qabrlarni ziyorat qilishga ruxsat berishlaridan oldin boʻlgan, deb qaraganlar; ruxsat berganlarida esa, ruxsatga erkaklar ham, ayollar ham kirgan. Baʼzilari esa: Ayollar uchun qabrlarni ziyorat qilish faqat ularning sabri kamligi va dod-faryodlari koʻpligi sababli makruh sanalgan, deganlar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қабрларни кўп зиёрат қилувчи аёлларни лаънатладилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Баъзи илм аҳли бу (ҳукм) Набий ﷺ қабрларни зиёрат қилишга рухсат беришларидан олдин бўлган, деб қараганлар; рухсат берганларида эса, рухсатга эркаклар ҳам, аёллар ҳам кирган. Баъзилари эса: Аёллар учун қабрларни зиёрат қилиш фақат уларнинг сабри камлиги ва дод-фарёдлари кўплиги сабабли макруҳ саналган, деганлар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا مِنْ صَاحِبِ ذَهَبٍ وَلَا فِضَّةٍ لَا يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا إِلَّا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ صُفِّحَتْ لَهُ صَفَائِحُ مِنْ نَارٍ فَأُحْمِيَ عَلَيْهَا فِي نَارِ جَهَنَّمَ فَيُكْوَى بِهَا جَنْبُهُ وجبينه وظهره كلما بردت أُعِيدَتْ لَهُ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ فَيُرَى سَبِيلُهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ» قِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ فَالْإِبِلُ؟ قَالَ: «وَلَا صَاحِبُ إِبِلٍ لَا يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا وَمِنْ حَقِّهَا حَلْبُهَا يَوْمَ وِرْدِهَا إِلَّا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ بُطِحَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ أَوْفَرَ مَا كَانَت لَا يفقد مِنْهَا فصيلا وَاحِدًا تَطَؤُهُ بِأَخْفَافِهَا وَتَعَضُّهُ بِأَفْوَاهِهَا كُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ أولاها رد عَلَيْهِ أخراها فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ فَيُرَى سَبِيلُهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّار» قيل: يَا رَسُول الله فَالْبَقَرُ وَالْغَنَمُ؟ قَالَ: «وَلَا صَاحِبُ بَقْرٍ وَلَا غَنَمٍ لَا يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا إِلَّا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ بُطِحَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ لَا يَفْقِدُ مِنْهَا شَيْئًا لَيْسَ فِيهَا عَقْصَاءُ وَلَا جَلْحَاءُ وَلَا عَضْبَاءُ تَنْطِحُهُ بِقُرُونِهَا وَتَطَؤُهُ بِأَظْلَافِهَا كُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ أُولَاهَا رُدَّ عَلَيْهِ أُخْرَاهَا فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ فَيُرَى سَبِيلُهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ» . قِيلَ: يَا رَسُول الله فالخيل؟ قَالَ: " الْخَيل ثَلَاثَةٌ: هِيَ لِرَجُلٍ وِزْرٌ وَهِيَ لِرَجُلٍ سِتْرٌ وَهِيَ لِرَجُلٍ أَجْرٌ. فَأَمَّا الَّتِي هِيَ لَهُ وِزْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا رِيَاءً وَفَخْرًا وَنِوَاءً عَلَى أَهْلِ الْإِسْلَامِ فَهِيَ لَهُ وِزْرٌ. وَأَمَّا الَّتِي لَهُ سِتْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لَمْ يَنْسَ حَقَّ اللَّهِ فِي ظُهُورِهَا وَلَا رِقَابِهَا فَهِيَ لَهُ سِتْرٌ. وَأَمَّا الَّتِي هِيَ لَهُ أَجْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ الله لأهل الْإِسْلَام فِي مرج أَو رَوْضَة فَمَا أَكَلَتْ مِنْ ذَلِكَ الْمَرْجِ أَوِ الرَّوْضَةِ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا كُتِبَ لَهُ عَدَدَ مَا أَكَلَتْ حَسَنَاتٌ وَكُتِبَ لَهُ عَدَدَ أَرْوَاثِهَا وَأَبْوَالِهَا حَسَنَاتٌ وَلَا تَقْطَعُ طِوَلَهَا فَاسْتَنَّتْ شَرَفًا أَوْ شَرَفَيْنِ إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ عَدَدَ آثَارِهَا وأوراثها حَسَنَاتٍ وَلَا مَرَّ بِهَا صَاحِبُهَا عَلَى نَهْرٍ فَشَرِبَتْ مِنْهُ وَلَا يُرِيدُ أَنْ يَسْقِيَهَا إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ عَدَدَ مَا شَرِبَتْ حَسَنَاتٍ " قِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ فَالْحُمُرُ؟ قَالَ: " مَا أُنْزِلَ عَلَيَّ فِي الْحُمُرِ شَيْءٌ إِلَّا هَذِهِ الْآيَةُ الْفَاذَّةُ الْجَامِعَةُ (فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ)
الزلزلة. رَوَاهُ مُسلم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Oltin yoki kumush egasi boʻlib, ulardan haqqini (zakotini) ado etmagan har bir kishi uchun Qiyomat kuni boʻlganida (oltin-kumushi) olovdan lavhalar qilib yoyiladi, soʻng jahannam olovida qizdiriladi va u bilan uning yon-biqini, peshonasi va orqasi dogʻlanadi. Ular har sovuganida, miqdori ellik ming yil boʻlgan bir kunda — bandalar oʻrtasida hukm chiqarilib, uning yoʻli yo jannatga, yo doʻzaxga (eltishi) koʻrsatilguniga qadar — yana qaytariladi». «Yo Rasululloh, tuyalar-chi?» deyildi. (Rasululloh ﷺ): «Tuya egasi ham ulardan haqqini ado etmasa — ularning haqqidan biri suv ichish kuni ularni sogʻib (suti)ni (muhtojlarga berish)dir — Qiyomat kuni boʻlganida u uchun keng, tep-tekis maydonga (tuyalar) eng toʻla holida yotqiziladi; ulardan birorta boʻta ham yoʻqolmaydi, ular uni tuyoqlari bilan bosib-yanchadi va ogʻizlari bilan tishlaydi. Ularning oldingisi uning ustidan oʻtgan sayin, oxirgisi unga qaytariladi — miqdori ellik ming yil boʻlgan bir kunda — bandalar oʻrtasida hukm chiqarilib, uning yoʻli yo jannatga, yo doʻzaxga (eltishi) koʻrsatilguniga qadar», dedilar. «Yo Rasululloh, mol va qoʻylar-chi?» deyildi. (Rasululloh ﷺ): «Mol va qoʻy egasi ham ulardan haqqini ado etmasa, Qiyomat kuni boʻlganida u uchun keng, tep-tekis maydonga (ular) yotqiziladi; ulardan hech narsa yoʻqolmaydi, ular orasida shoxi qayrilgani ham, shoxsizi ham, shoxi singani ham boʻlmaydi, ular uni shoxlari bilan suzadi va tuyoqlari bilan bosib-yanchadi. Ularning oldingisi uning ustidan oʻtgan sayin, oxirgisi unga qaytariladi — miqdori ellik ming yil boʻlgan bir kunda — bandalar oʻrtasida hukm chiqarilib, uning yoʻli yo jannatga, yo doʻzaxga (eltishi) koʻrsatilguniga qadar», dedilar. «Yo Rasululloh, otlar-chi?» deyildi. (Rasululloh ﷺ): «Otlar uch xil: u bir kishi uchun yuk (gunoh), bir kishi uchun parda (himoya), yana bir kishi uchun ajrdir. Unga yuk boʻlgani — uni riyo, kibr va islom ahliga qarshilik uchun bogʻlab boqqan kishi (oti)dir, u unga yukdir. Unga parda boʻlgani — uni Alloh yoʻlida bogʻlab, soʻng ularning yelkasidagi va boʻynidagi Allohning haqqini unutmagan kishi (oti)dir, u unga pardadir. Unga ajr boʻlgani esa — uni Alloh yoʻlida, islom ahli uchun yaylov va oʻtloqda bogʻlab boqqan kishi (oti)dir; u (ot) oʻsha yaylov yoki oʻtloqdan nima yesa, yegani miqdoricha unga savoblar yoziladi, va ularning tezagi va siydigi miqdoricha unga savoblar yoziladi; (ot) arqonini uzib bir yoki ikki dovon (masofa) yugursa, Alloh unga izlari va tezaklari miqdoricha savoblar yozadi; (ot) egasi uni biror daryodan oʻtkazib, u (ot) undan ichsa — egasi uni sugʻorishni niyat qilmagan boʻlsa-da — Alloh unga (ot) ichgani miqdoricha savoblar yozadi», dedilar. «Yo Rasululloh, eshaklar-chi?» deyildi. (Rasululloh ﷺ): «Eshaklar haqida menga shu yagona, qamrovli oyatdan boshqa hech narsa nozil qilinmadi: {Bas, kim zarra miqdoricha yaxshilik qilsa, uni koʻradi. Va kim zarra miqdoricha yomonlik qilsa, uni koʻradi} (Zalzala 7-8)», dedilar.»Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Олтин ёки кумуш эгаси бўлиб, улардан ҳаққини (закотини) адо этмаган ҳар бир киши учун Қиёмат куни бўлганида (олтин-кумуши) оловдан лавҳалар қилиб ёйилади, сўнг жаҳаннам оловида қиздирилади ва у билан унинг ён-биқини, пешонаси ва орқаси доғланади. Улар ҳар совуганида, миқдори эллик минг йил бўлган бир кунда — бандалар ўртасида ҳукм чиқарилиб, унинг йўли ё жаннатга, ё дўзахга (элтиши) кўрсатилгунига қадар — яна қайтарилади». «Ё Расулуллоҳ, туялар-чи?» дейилди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Туя эгаси ҳам улардан ҳаққини адо этмаса — уларнинг ҳаққидан бири сув ичиш куни уларни соғиб (сути)ни (муҳтожларга бериш)дир — Қиёмат куни бўлганида у учун кенг, теп-текис майдонга (туялар) энг тўла ҳолида ётқизилади; улардан бирорта бўта ҳам йўқолмайди, улар уни туёқлари билан босиб-янчади ва оғизлари билан тишлайди. Уларнинг олдингиси унинг устидан ўтган сайин, охиргиси унга қайтарилади — миқдори эллик минг йил бўлган бир кунда — бандалар ўртасида ҳукм чиқарилиб, унинг йўли ё жаннатга, ё дўзахга (элтиши) кўрсатилгунига қадар», дедилар. «Ё Расулуллоҳ, мол ва қўйлар-чи?» дейилди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Мол ва қўй эгаси ҳам улардан ҳаққини адо этмаса, Қиёмат куни бўлганида у учун кенг, теп-текис майдонга (улар) ётқизилади; улардан ҳеч нарса йўқолмайди, улар орасида шохи қайрилгани ҳам, шохсизи ҳам, шохи сингани ҳам бўлмайди, улар уни шохлари билан сузади ва туёқлари билан босиб-янчади. Уларнинг олдингиси унинг устидан ўтган сайин, охиргиси унга қайтарилади — миқдори эллик минг йил бўлган бир кунда — бандалар ўртасида ҳукм чиқарилиб, унинг йўли ё жаннатга, ё дўзахга (элтиши) кўрсатилгунига қадар», дедилар. «Ё Расулуллоҳ, отлар-чи?» дейилди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Отлар уч хил: у бир киши учун юк (гуноҳ), бир киши учун парда (ҳимоя), яна бир киши учун ажрдир. Унга юк бўлгани — уни риё, кибр ва ислом аҳлига қаршилик учун боғлаб боққан киши (оти)дир, у унга юкдир. Унга парда бўлгани — уни Аллоҳ йўлида боғлаб, сўнг уларнинг елкасидаги ва бўйнидаги Аллоҳнинг ҳаққини унутмаган киши (оти)дир, у унга пардадир. Унга ажр бўлгани эса — уни Аллоҳ йўлида, ислом аҳли учун яйлов ва ўтлоқда боғлаб боққан киши (оти)дир; у (от) ўша яйлов ёки ўтлоқдан нима еса, егани миқдорича унга савоблар ёзилади, ва уларнинг тезаги ва сийдиги миқдорича унга савоблар ёзилади; (от) арқонини узиб бир ёки икки довон (масофа) югурса, Аллоҳ унга излари ва тезаклари миқдорича савоблар ёзади; (от) эгаси уни бирор дарёдан ўтказиб, у (от) ундан ичса — эгаси уни суғоришни ният қилмаган бўлса-да — Аллоҳ унга (от) ичгани миқдорича савоблар ёзади», дедилар. «Ё Расулуллоҳ, эшаклар-чи?» дейилди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Эшаклар ҳақида менга шу ягона, қамровли оятдан бошқа ҳеч нарса нозил қилинмади: {Бас, ким зарра миқдорича яхшилик қилса, уни кўради. Ва ким зарра миқдорича ёмонлик қилса, уни кўради} (Залзала 7-8)», дедилар.»
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَنْ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَلَمْ يُؤَدِّ زَكَاتَهُ مُثِّلَ لَهُ مَالُهُ شُجَاعًا أَقْرَعَ لَهُ زَبِيبَتَانِ يُطَوَّقُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَأْخُذ بِلِهْزِمَتَيْهِ - يَعْنِي بشدقيه - يَقُولُ: أَنَا مَالُكَ أَنَا كَنْزُكَ ". ثُمَّ تَلَا هَذِه الْآيَة: (وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِمَا آتَاهُمُ اللَّهُ من فَضله)
إِلَى آخر الْآيَة. رَوَاهُ البُخَارِيّ
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Kimga Alloh mol bersa-yu, u uning zakotini ado etmasa, qiyomat kuni uning moli — unga ikki nuqtasi (zahar belgisi) boʻ lgan kal (boshi yalongʻoch, zaharli) ilon (qiyofasida) misol qilinadi va boʻ yniga oʻ rab qoʻ yiladi; u (ilon) uning ikki jagʻ idan (yoki ikki lunjidan) tutib: ‹Men sening molingman, men sening xazinangman› deydi», dedilar. Soʻng bu oyatni: ‹Va Alloh oʻz fazlidan bergan narsani baxillik bilan ushlab qoladiganlar (uni yaxshilik deb oʻylamasin)...› (Al-Imron surasi, 180) (oyatini) oxiriga qadar tilovat qildilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Кимга Аллоҳ мол берса-ю, у унинг закотини адо этмаса, қиёмат куни унинг моли — унга икки нуқтаси (заҳар белгиси) бў лган кал (боши ялонғоч, заҳарли) илон (қиёфасида) мисол қилинади ва бў йнига ў раб қў йилади; у (илон) унинг икки жағ идан (ёки икки лунжидан) тутиб: ‹Мен сенинг молингман, мен сенинг хазинангман› дейди», дедилар. Сўнг бу оятни: ‹Ва Аллоҳ ўз фазлидан берган нарсани бахиллик билан ушлаб қоладиганлар (уни яхшилик деб ўйламасин)...› (Ал-Имрон сураси, 180) (оятини) охирига қадар тиловат қилдилар.
عَن أَبِي هُرَيْرَةَ. قَالَ: بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عُمَرَ عَلَى الصَّدَقَةِ. فَقِيلَ: مَنَعَ ابْنُ جَمِيلٍ وَخَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ وَالْعَبَّاسُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا يَنْقِمُ ابْنُ جَمِيلٍ إِلَّا أَنَّهُ كَانَ فَقِيرًا فَأَغْنَاهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ. وَأَمَّا خَالِدٌ فَإِنَّكُمْ تَظْلِمُونَ خَالِدًا. قَدِ احْتَبَسَ أَدْرَاعَهُ وَأَعْتُدَهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ. وَأَمَّا الْعَبَّاسُ فَهِيَ عَلَيَّ. وَمِثْلُهَا مَعَهَا» . ثُمَّ قَالَ: «يَا عُمَرُ أَمَا شَعَرْتَ أَن عَم الرجل صنوا أَبِيه؟»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Umarni sadaqa (zakot yigʻish)ga yubordilar. Shunda: «Ibn Jamil, Xolid ibn Valid va Rasululloh ﷺ ning ammakilari Abbos (zakot berishdan) bosh tortishdi», deyildi. Rasululloh ﷺ: «Ibn Jamil faqir edi, soʻng Alloh uni boy qildi, shundan boshqa narsa uni (zakotni) inkor qilishga undamagan. Xolidga kelsak, sizlar Xolidga zulm qilyapsizlar, axir u oʻzining sovutlari va jang anjomlarini Alloh yoʻlida vaqf qilib qoʻygan. Abbosga kelsak, uning (zakoti) mening zimmamda, yana shuncha (ortigʻi) ham men bilan birga», dedilar. Soʻng: «Ey Umar, bilmaysanmi, kishining amakisi otasining bir tomiri (oʻrnida)dir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Умарни садақа (закот йиғиш)га юбордилар. Шунда: «Ибн Жамил, Холид ибн Валид ва Расулуллоҳ ﷺ нинг аммакилари Аббос (закот беришдан) бош тортишди», дейилди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ибн Жамил фақир эди, сўнг Аллоҳ уни бой қилди, шундан бошқа нарса уни (закотни) инкор қилишга ундамаган. Холидга келсак, сизлар Холидга зулм қиляпсизлар, ахир у ўзининг совутлари ва жанг анжомларини Аллоҳ йўлида вақф қилиб қўйган. Аббосга келсак, унинг (закоти) менинг зиммамда, яна шунча (ортиғи) ҳам мен билан бирга», дедилар. Сўнг: «Эй Умар, билмайсанми, кишининг амакиси отасининг бир томири (ўрнида)дир», дедилар.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: لَمَّا تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ: يَا أَبَا بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ على الله ". قَالَ أَبُو بَكْرٍ: وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عَنَاقًا كَانُوا يُؤَدُّونَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهَا. قَالَ عُمَرُ: فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَن رَأَيْت أَن قد شرح الله صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Paygʻambar ﷺ vafot etib, Abu Bakr (oʻrinlariga) xalifa boʻlganida va arablardan (baʼzilari) kofir boʻlganida, Umar: «Yo Abu Bakr, sen odamlar bilan qanday jang qilasan? Axir Rasululloh ﷺ: ‹Men odamlar ‹La ilaha illalloh› deguncha ular bilan jang qilishga buyurilganman; kim ‹La ilaha illalloh› desa, oʻz moli va jonini mendan saqlab qoladi — uning (haqi evaziga boʻlgani) bundan mustasno — uning hisobi esa Allohning zimmasidadir›, deganlar-ku», dedi. Abu Bakr: «Vallohi, men namoz bilan zakot orasini ajratgan (biri ado etib, biridan bosh tortgan) kishi bilan, albatta, jang qilaman; chunki zakot — molning haqqi (vazifasi)dir. Vallohi, agar ular menga Rasululloh ﷺga (zakot qilib) berib turgan bir (yosh) echki (uloq)ni bermasalar ham, men ularni shuni man qilgani uchun (ham) jang qilardim», dedi. Umar: «Vallohi, (bu) faqat shu (boʻldiki) — men Alloh Abu Bakrning koʻksini jangga (ochib) sharh qilganini koʻrdim va uning haq ekanini bildim», dedi.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Пайғамбар ﷺ вафот этиб, Абу Бакр (ўринларига) халифа бўлганида ва араблардан (баъзилари) кофир бўлганида, Умар: «Ё Абу Бакр, сен одамлар билан қандай жанг қиласан? Ахир Расулуллоҳ ﷺ: ‹Мен одамлар ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› дегунча улар билан жанг қилишга буюрилганман; ким ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› деса, ўз моли ва жонини мендан сақлаб қолади — унинг (ҳақи эвазига бўлгани) бундан мустасно — унинг ҳисоби эса Аллоҳнинг зиммасидадир›, деганлар-ку», деди. Абу Бакр: «Валлоҳи, мен намоз билан закот орасини ажратган (бири адо этиб, биридан бош тортган) киши билан, албатта, жанг қиламан; чунки закот — молнинг ҳаққи (вазифаси)дир. Валлоҳи, агар улар менга Расулуллоҳ ﷺга (закот қилиб) бериб турган бир (ёш) эчки (улоқ)ни бермасалар ҳам, мен уларни шуни ман қилгани учун (ҳам) жанг қилардим», деди. Умар: «Валлоҳи, (бу) фақат шу (бўлдики) — мен Аллоҳ Абу Бакрнинг кўксини жангга (очиб) шарҳ қилганини кўрдим ва унинг ҳақ эканини билдим», деди.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَكُونُ كَنْزُ أَحَدِكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ يَفِرُّ مِنْهُ صَاحِبُهُ وَهُوَ يَطْلُبُهُ حَتَّى يُلْقِمَهُ أَصَابِعه» . رَوَاهُ أَحْمد
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringizning (zakoti toʻlanmagan) xazinasi (kanzi) Qiyomat kuni kal (boshli zaharli) ilon boʻlib (keladi); egasi undan qochadi, u esa uni quvib: ‹Men sening xazinangman›, deydi», dedilar. U zot: «Vallohi, u (ilon) uni — toki u qoʻlini choʻzib, (ilon) uni (qoʻlni) ogʻziga (tishlab) olmaguncha — quvaverdi», dedilar. Rasululloh ﷺ (yana): «Qachonki chorva egasi uning haqqini (zakotini) bermasa, Qiyomat kuni (chorva) unga (qarshi) qoʻyiladi va tuyoqlari bilan yuzini (ezib) uradi», dedilar. (Buxoriy aytdi:) Baʼzi kishilar esa bir kishi haqida — uning tuyalari boʻlib, ularga sadaqa (zakot) vojib boʻlishidan qoʻrqib, ularni xuddi shunday tuyalar, yoki qoʻy, yoki sigir, yoki dirhamlarga — zakotdan bir kun (oldin) qochish uchun hiyla bilan sotsa — «unga hech (gunoh) yoʻq», deydi va: «Agar tuyalari zakotini yil (toʻlishi)dan bir kun yoki bir yil oldin (toʻlasa), bu undan (sahih hisoblanib) oʻtadi», deydi (— bu esa togʻri emas).(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингизнинг (закоти тўланмаган) хазинаси (канзи) Қиёмат куни кал (бошли заҳарли) илон бўлиб (келади); эгаси ундан қочади, у эса уни қувиб: ‹Мен сенинг хазинангман›, дейди», дедилар. У зот: «Валлоҳи, у (илон) уни — токи у қўлини чўзиб, (илон) уни (қўлни) оғзига (тишлаб) олмагунча — қуваверди», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ (яна): «Қачонки чорва эгаси унинг ҳаққини (закотини) бермаса, Қиёмат куни (чорва) унга (қарши) қўйилади ва туёқлари билан юзини (эзиб) уради», дедилар. (Бухорий айтди:) Баъзи кишилар эса бир киши ҳақида — унинг туялари бўлиб, уларга садақа (закот) вожиб бўлишидан қўрқиб, уларни худди шундай туялар, ёки қўй, ёки сигир, ёки дирҳамларга — закотдан бир кун (олдин) қочиш учун ҳийла билан соца — «унга ҳеч (гуноҳ) йўқ», дейди ва: «Агар туялари закотини йил (тўлиши)дан бир кун ёки бир йил олдин (тўласа), бу ундан (саҳиҳ ҳисобланиб) ўтади», дейди (— бу эса тоғри эмас).
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِ صَدَقَةٌ فِي عَبْدِهِ وَلَا فِي فَرَسِهِ» . وَفِي رِوَايَةٍ قَالَ: «لَيْسَ فِي عَبْدِهِ صَدَقَةٌ إِلَّا صَدَقَةُ الْفِطْرِ»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Musulmon kishiga oʻz quli va oti uchun sadaqa (zakot) yoʻqdir», dedilar. Boshqa rivoyatda: «Uning quli uchun sadaqa yoʻq, faqat fitr sadaqasi bundan mustasno», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон кишига ўз қули ва оти учун садақа (закот) йўқдир», дедилар. Бошқа ривоятда: «Унинг қули учун садақа йўқ, фақат фитр садақаси бундан мустасно», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «العجماء جرحها جَبَّار والبشر جَبَّار والمعدن جَبَّار وَفِي الرِّكَاز الْخمس»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Hayvonning (yetkazgan) jarohati behuda (bekorga ketadi), quduq behuda, kon behuda, rikozda esa beshdan bir (zakot bor)», dedilar. Abu Iso aytdi: Abu Hurayraning hadisi hasan sahihdir. Bu bobda Jobir, Amr ibn Avf al-Muzaniy va Uboda ibn Somitdan ham (rivoyatlar) bor. Mol ibn Anas: «Nabiy ﷺning ‹hayvonning jarohati behuda› degan soʻzlari behuda (ketadi), unda diyat yoʻq, degani», dedi. Abu Iso aytdi: «Hayvonning jarohati behuda» degan soʻzlarining maʼnosini baʼzi ahli ilm shunday tushuntirdilar: hayvon — egasidan boshqarib boʻlmay qochib ketgan hayvon boʻlib, u qochgan paytida nimaiki zarar yetkazsa, egasiga toʻlov yoʻq. «Kon behuda» — yaʼni kishi kon qazib, unga bir odam yiqilib tushsa, unga toʻlov yoʻq. Quduq ham shunday: kishi (umumiy) yoʻl uchun quduq qazib, unga bir odam yiqilib tushsa, egasiga toʻlov yoʻq. «Rikozda beshdan bir» — rikoz johiliyat ahlining koʻmib ketgan (xazinasi)dir. Kim rikoz topsa, undan beshdan birini sultonga topshiradi, qolgani esa oʻzimiki boʻladi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳайвоннинг (етказган) жароҳати беҳуда (бекорга кетади), қудуқ беҳуда, кон беҳуда, рикозда эса бешдан бир (закот бор)», дедилар. Абу Исо айтди: Абу Ҳурайранинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Бу бобда Жобир, Амр ибн Авф ал-Музаний ва Убода ибн Сомитдан ҳам (ривоятлар) бор. Мол ибн Анас: «Набий ﷺнинг ‹ҳайвоннинг жароҳати беҳуда› деган сўзлари беҳуда (кетади), унда дият йўқ, дегани», деди. Абу Исо айтди: «Ҳайвоннинг жароҳати беҳуда» деган сўзларининг маъносини баъзи аҳли илм шундай тушунтирдилар: ҳайвон — эгасидан бошқариб бўлмай қочиб кетган ҳайвон бўлиб, у қочган пайтида нимаики зарар етказса, эгасига тўлов йўқ. «Кон беҳуда» — яъни киши кон қазиб, унга бир одам йиқилиб тушса, унга тўлов йўқ. Қудуқ ҳам шундай: киши (умумий) йўл учун қудуқ қазиб, унга бир одам йиқилиб тушса, эгасига тўлов йўқ. «Рикозда бешдан бир» — рикоз жоҳилият аҳлининг кўмиб кетган (хазинаси)дир. Ким рикоз топса, ундан бешдан бирини султонга топширади, қолгани эса ўзимики бўлади.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: أَخَذَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ تَمْرَةً مِنْ تَمْرِ الصَّدَقَةِ فَجَعَلَهَا فِي فِيهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «كِخْ كِخْ» لِيَطْرَحَهَا ثُمَّ قَالَ: «أما شَعرت أَنا لَا نَأْكُل الصَّدَقَة؟»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Hasan ibn Ali sadaqa (qilib berilgan) xurmolardan bir xurmoni olib, ogʻziga soldi. Paygʻambar ﷺ: «Uni ogʻzingdan chiqar. Biz sadaqa (qilib) berilgan narsani yemasligimizni bilmaysanmi?» — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳасан ибн Али садақа (қилиб берилган) хурмолардан бир хурмони олиб, оғзига солди. Пайғамбар ﷺ: «Уни оғзингдан чиқар. Биз садақа (қилиб) берилган нарсани емаслигимизни билмайсанми?» — дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُتِيَ بِطَعَامٍ سَأَلَ عَنْهُ: «أَهَدْيَةٌ أَمْ صَدَقَةٌ؟» فَإِنْ قِيلَ: صَدَقَةٌ: قَالَ لِأَصْحَابِهِ: «كُلُوا» وَلَمْ يَأْكُلْ وَإِنْ قِيلَ: هَدِيَّةٌ ضَرَبَ بِيَدِهِ فَأَكَلَ مَعَهم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ ga taom keltirilgan har safar, u zot — bu hadyami yoki sadaqa(mi) — deb soʻrar edi. Agar unga — bu sadaqa, deb — aytilsa, u sahobalariga uni yeyishni aytar, lekin u hadya boʻlsa, u zot uni ular bilan boʻlishishga shoshilar edi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ га таом келтирилган ҳар сафар, у зот — бу ҳадями ёки садақа(ми) — деб сўрар эди. Агар унга — бу садақа, деб — айтилса, у саҳобаларига уни ейишни айтар, лекин у ҳадя бўлса, у зот уни улар билан бўлишишга шошилар эди.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَوْ دُعِيتُ إِلَى كُرَاعٍ لَأَجَبْتُ وَلَوْ أُهْدِيَ إِلَيَّ ذِرَاع لقبلت» . رَوَاهُ البُخَارِيّ
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildi)ki, u zot: «Agar men kuroʼ (qoʻ yning oyoq qismi taomi)ga chaqirilsam, albatta ijobat qilgan (borgan) boʻ lar edim; va agar menga bir ziroʼ (qoʻ l-yelka goʻshti) hadya qilinsa, albatta qabul qilgan boʻ lar edim», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилди)ки, у зот: «Агар мен курў (қў йнинг оёқ қисми таоми)га чақирилсам, албатта ижобат қилган (борган) бў лар эдим; ва агар менга бир зирў (қў л-елка гўшти) ҳадя қилинса, албатта қабул қилган бў лар эдим», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَيْسَ الْمِسْكِينُ الَّذِي يَطُوفُ عَلَى النَّاسِ تَرُدُّهُ اللُّقْمَةُ وَاللُّقْمَتَانِ وَالتَّمْرَةُ وَالتَّمْرَتَانِ وَلَكِنَّ الْمِسْكِينَ الَّذِي لَا يَجِدُ غِنًى يُغْنِيهِ وَلَا يُفْطَنُ بِهِ فَيُتَصَدَّقَ عَلَيْهِ وَلَا يَقُومُ فَيَسْأَلَ النَّاس»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Miskin (kambagʻal) — odamlarni aylanib yurib, ulardan bir-ikki luqma (taom) yoki bir-ikki xurmo soʻraydigan kishi emas; balki miskin — oʻz ehtiyojini qondirishga (mablagʻi) yetmaydigan, ahvoli boshqalarga maʼlum boʻlmagan (shuning uchun unga sadaqa berilmaydigan) va odamlardan tilamaydigan kishidir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мискин (камбағал) — одамларни айланиб юриб, улардан бир-икки луқма (таом) ёки бир-икки хурмо сўрайдиган киши эмас; балки мискин — ўз эҳтиёжини қондиришга (маблағи) етмайдиган, аҳволи бошқаларга маълум бўлмаган (шунинг учун унга садақа берилмайдиган) ва одамлардан тиламайдиган кишидир», — дедилар.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَحِلُّ الصَّدَقَةُ لِغَنِيٍّ وَلَا لِذِي مِرَّةٍ سَوِيٍّ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد والدارمي
وَرَوَاهُ أَحْمَدُ وَالنَّسَائِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ عَنْ أَبِي هُرَيْرَة
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sadaqa boy kishiga ham, kuch-quvvatga toʻla sogʻlom kishiga ham halol boʻlmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Садақа бой кишига ҳам, куч-қувватга тўла соғлом кишига ҳам ҳалол бўлмайди», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ سَأَلَ النَّاسَ أَمْوَالَهُمْ تَكَثُّرًا فَإِنَّمَا يَسْأَلُ جمرا. فليستقل أَو ليستكثر» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim odamlarning mollarini koʻpaytirish (boyish) maqsadida soʻrasa, aslida u choʻgʻni soʻragan boʻladi. Endi xohlasa, ozini soʻrasin, xohlasa, koʻpini soʻrasin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким одамларнинг молларини кўпайтириш (бойиш) мақсадида сўраса, аслида у чўғни сўраган бўлади. Энди хоҳласа, озини сўрасин, хоҳласа, кўпини сўрасин», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَوْ كَانَ لِي مِثْلُ أُحُدٍ ذَهَبًا لَسَرَّنِي أَنْ لَا يَمُرَّ عَلَيَّ ثَلَاثُ لَيَالٍ وَعِنْدِي مِنْهُ شَيْءٌ إِلَّا شَيْءٌ أَرْصُدُهُ لِدَيْنٍ» . رَوَاهُ البُخَارِيّ
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Agar menda Uhuddek oltin boʻlsa, uning hech narsasi mening oldimda uch kechadan ortiq qolmasligi meni xursand qilardi — qarz uchun ajratib qoʻyadiganimdan boshqa(si)», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Агар менда Уҳуддек олтин бўлса, унинг ҳеч нарсаси менинг олдимда уч кечадан ортиқ қолмаслиги мени хурсанд қиларди — қарз учун ажратиб қўядиганимдан бошқа(си)», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَا مِنْ يَوْمٍ يُصْبِحُ الْعِبَادُ فِيهِ إِلَّا مَلَكَانِ يَنْزِلَانِ فَيَقُولُ أَحَدُهُمَا: اللَّهُمَّ أطع مُنْفِقًا خَلَفًا وَيَقُولُ الْآخَرُ: اللَّهُمَّ أَعْطِ مُمْسِكًا تلفا "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bandalar tongni qarshilagan har bir kunda albatta ikki farishta tushib keladi. Ulardan biri: ‹Ey Alloh, (yaxshilik yoʻlida) infoq qiluvchiga (sarflaganining) oʻrnini ber›, deydi. Ikkinchisi: ‹Ey Alloh, (molini) ushlab qoluvchiga talofat (yoʻqotish) ber›, deydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бандалар тонгни қаршилаган ҳар бир кунда албатта икки фаришта тушиб келади. Улардан бири: ‹Эй Аллоҳ, (яхшилик йўлида) инфоқ қилувчига (сарфлаганининг) ўрнини бер›, дейди. Иккинчиси: ‹Эй Аллоҳ, (молини) ушлаб қолувчига талофат (йўқотиш) бер›, дейди», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: أَنْفِقْ يَا ابْن آدم أنْفق عَلَيْك "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh taolo: ‹Ey Odam farzandi, infoq qil, Men senga infoq qilaman›, dedi», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ таоло: ‹Эй Одам фарзанди, инфоқ қил, Мен сенга инфоқ қиламан›, деди», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَثَلُ الْبَخِيلِ وَالْمُتَصَدِّقِ كَمَثَلِ رَجُلَيْنِ عَلَيْهِمَا جُنَّتَانِ مِنْ حَدِيدٍ قَدِ اضْطُرَّتْ أَيْدِيهِمَا إِلَى ثُدُيِّهِمَا وَتَرَاقِيهِمَا فَجَعَلَ الْمُتَصَدِّقُ كُلَّمَا تَصَدَّقَ بِصَدقَة انبسطت عَنهُ الْبَخِيلُ كُلَّمَا هَمَّ بِصَدَقَةٍ قَلَصَتْ وَأَخَذَتْ كُلُّ حَلقَة بمكانها»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ baxil va sadaqa qiluvchining masalini keltirib (shunday dedilar): «(Ular) ustiga temirdan ikki zirh kiygan, qoʻllari koʻkraklari va kekirdaklariga (yopishib) majbur boʻlib qolgan ikki kishi kabidir. Sadaqa qiluvchi har qachon bir sadaqa qilsa, u (zirh) undan yoyilib (kengayib) ketadi, hatto uning barmoq uchlarini qoplab, izini oʻchirib yuboradi. Baxil esa har qachon sadaqa qilishga ahd qilsa, u (zirh) torayib, har bir halqa oʻz oʻrnini (mahkam) egallaydi». (Roviy) dedi: Men Rasululloh ﷺ ni barmoqlari bilan yoqalarining ichiga (ishora qilib) shunday deyayotganlarini koʻrdim: «Agar uni (zirhni) kengaytirmoqchi boʻlayotganini koʻrsang, u kengaymaydi (deb)».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бахил ва садақа қилувчининг масалини келтириб (шундай дедилар): «(Улар) устига темирдан икки зирҳ кийган, қўллари кўкраклари ва кекирдакларига (ёпишиб) мажбур бўлиб қолган икки киши кабидир. Садақа қилувчи ҳар қачон бир садақа қилса, у (зирҳ) ундан ёйилиб (кенгайиб) кетади, ҳатто унинг бармоқ учларини қоплаб, изини ўчириб юборади. Бахил эса ҳар қачон садақа қилишга аҳд қилса, у (зирҳ) торайиб, ҳар бир ҳалқа ўз ўрнини (маҳкам) эгаллайди». (Ровий) деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни бармоқлари билан ёқаларининг ичига (ишора қилиб) шундай деяётганларини кўрдим: «Агар уни (зирҳни) кенгайтирмоқчи бўлаётганини кўрсанг, у кенгаймайди (деб)».
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَجُلٌ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الصَّدَقَةِ أَعْظَمُ أَجْرًا؟ قَالَ: " أَنْ تَصَدَّقَ وَأَنْتَ صَحِيحٌ شَحِيحٌ تَخْشَى الْفَقْرَ وَتَأْمُلُ الْغِنَى وَلَا تُمْهِلَ حَتَّى إِذَا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ قُلْتَ: لِفُلَانٍ كَذَا وَلِفُلَانٍ كَذَا وَقَدْ كَانَ لِفُلَانٍ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Paygʻambar ﷺ ga kelib: «Yo Rasululloh, qaysi sadaqa savobda eng afzal?» — dedi. U zot: «Sen sogʻ-salomat, baxil va kambagʻallikdan qoʻrqib, boylikni istab turgan paytda bergan sadaqang. Uni — oʻlim (vaqti) yaqinlashguncha — kechiktirib, soʻng: ‹Falonchiga shuncha, falonchiga shuncha bering›, — deb aytma; holbuki u (mol) allaqachon falonchiniki boʻlib boʻlgan (yaʼni kech boʻladi)», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Пайғамбар ﷺ га келиб: «Ё Расулуллоҳ, қайси садақа савобда энг афзал?» — деди. У зот: «Сен соғ-саломат, бахил ва камбағалликдан қўрқиб, бойликни истаб турган пайтда берган садақанг. Уни — ўлим (вақти) яқинлашгунча — кечиктириб, сўнг: ‹Фалончига шунча, фалончига шунча беринг›, — деб айтма; ҳолбуки у (мол) аллақачон фалончиники бўлиб бўлган (яъни кеч бўлади)», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «السَّخِيُّ قَرِيبٌ مِنَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْجَنَّةِ قَرِيبٌ مِنَ النَّاسِ بَعِيدٌ مِنَ النَّارِ. وَالْبَخِيلُ بَعِيدٌ مِنَ اللَّهِ بَعِيدٌ مِنَ الْجَنَّةِ بَعِيدٌ مِنَ النَّاسِ قَرِيبٌ مِنَ النَّارِ. وَلَجَاهِلٌ سَخِيٌّ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ مِنْ عَابِدٍ بَخِيلٍ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Saxiy kishi Allohga yaqin, jannatga yaqin, odamlarga yaqin, doʻzaxdan uzoqdir. Baxil kishi esa Allohdan uzoq, jannatdan uzoq, odamlardan uzoq, doʻzaxga yaqindir. Saxiy johil esa Alloh azza va jalla nazdida baxil obiddan koʻra suyukliroqdir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni Yahyo ibn Saidning al-Aʼrajdan, u Abu Hurayradan (rivoyat qilgan) hadisi sifatida faqat Said ibn Muhammadning hadisidan bilamiz.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Сахий киши Аллоҳга яқин, жаннатга яқин, одамларга яқин, дўзахдан узоқдир. Бахил киши эса Аллоҳдан узоқ, жаннатдан узоқ, одамлардан узоқ, дўзахга яқиндир. Сахий жоҳил эса Аллоҳ азза ва жалла наздида бахил обиддан кўра суюклироқдир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни Яҳё ибн Саиднинг ал-Аъраждан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилган) ҳадиси сифатида фақат Саид ибн Муҳаммаднинг ҳадисидан биламиз.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «شَرُّ مَا فِي الرَّجُلِ شُحٌّ هَالِعٌ وَجُبْنٌ خَالِعٌ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishidagi eng yomon narsa — jon talvasasidagi baxillik va yuragini uzib yuboradigan qoʻrqoqlikdir», dedilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кишидаги энг ёмон нарса — жон талвасасидаги бахиллик ва юрагини узиб юборадиган қўрқоқликдир», дедилар. Абу Довуд ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " قَالَ رَجُلٌ: لَأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدِ سَارِقٍ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تصدق عَلَى سَارِقٍ فَقَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى سَارِقٍ لَأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدي زَانِيَةٍ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ اللَّيْلَةَ عَلَى زَانِيَةٍ فَقَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى زَانِيَةٍ لَأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدقَة فَخرج بِصَدَقَتِهِ فوضعها فِي يَدي غَنِي فَأَصْبحُوا يتحدثون تصدق عَلَى غَنِيٍّ فَقَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى سَارِق وعَلى زَانِيَة وعَلى غَنِي فَأُتِيَ فَقِيلَ لَهُ أَمَّا صَدَقَتُكَ عَلَى سَارِقٍ فَلَعَلَّهُ أَنْ يَسْتَعِفَّ عَنْ سَرِقَتِهِ وَأَمَّا الزَّانِيَةُ فَلَعَلَّهَا أَنْ تَسْتَعِفَّ عَنْ زِنَاهَا وَأَمَّا الْغَنِيُّ فَلَعَلَّهُ يَعْتَبِرُ فَيُنْفِقَ مِمَّا أَعْطَاهُ اللَّهُ ". مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ وَلَفظه للْبُخَارِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir kishi: ‹Albatta, men sadaqa beraman›, — dedi. U sadaqasi bilan (tashqariga) chiqdi va uni — bilmasdan — bir oʻgʻriga berdi. Ertalab odamlar — u sadaqasini oʻgʻriga beribdi, deb — gapirdi. (Buni eshitib,) u: ‹Allohim, barcha hamd Senga xosdir. Men yana sadaqa beraman›, — dedi va yana sadaqasi bilan chiqib, uni — bilmasdan — bir zinokor ayolga berdi. Ertalab odamlar — u kecha sadaqasini zinokor ayolga beribdi, deb — gapirdi. U: ‹Allohim, barcha hamd Senga xosdir. (Men sadaqamni) zinokor ayolga (berdim). Men yana sadaqa beraman›, — dedi va yana sadaqasi bilan chiqib, uni — bilmasdan — bir boyga berdi. Ertalab odamlar — u sadaqasini boyga beribdi, deb — gapirdi. U: ‹Allohim, barcha hamd Senga xosdir. (Men sadaqamni) oʻgʻriga, zinokorga va boyga (berdim)›, — dedi. Soʻng kimdir kelib, unga: ‹Sen oʻgʻriga bergan sadaqang — uni oʻgʻirlikdan saqlashi mumkin; zinokorga berganing — uni zinodan saqlashi mumkin; boyga berganing esa — uni ibrat qilib, Alloh bergan molini Alloh yoʻlida sarflashiga sabab boʻlishi mumkin›, — dedi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир киши: ‹Албатта, мен садақа бераман›, — деди. У садақаси билан (ташқарига) чиқди ва уни — билмасдан — бир ўғрига берди. Эрталаб одамлар — у садақасини ўғрига берибди, деб — гапирди. (Буни эшитиб,) у: ‹Аллоҳим, барча ҳамд Сенга хосдир. Мен яна садақа бераман›, — деди ва яна садақаси билан чиқиб, уни — билмасдан — бир зинокор аёлга берди. Эрталаб одамлар — у кеча садақасини зинокор аёлга берибди, деб — гапирди. У: ‹Аллоҳим, барча ҳамд Сенга хосдир. (Мен садақамни) зинокор аёлга (бердим). Мен яна садақа бераман›, — деди ва яна садақаси билан чиқиб, уни — билмасдан — бир бойга берди. Эрталаб одамлар — у садақасини бойга берибди, деб — гапирди. У: ‹Аллоҳим, барча ҳамд Сенга хосдир. (Мен садақамни) ўғрига, зинокорга ва бойга (бердим)›, — деди. Сўнг кимдир келиб, унга: ‹Сен ўғрига берган садақанг — уни ўғирликдан сақлаши мумкин; зинокорга берганинг — уни зинодан сақлаши мумкин; бойга берганинг эса — уни ибрат қилиб, Аллоҳ берган молини Аллоҳ йўлида сарфлашига сабаб бўлиши мумкин›, — деди», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «بَيْنَا رَجُلٌ بِفَلَاةٍ مِنَ الْأَرْضِ فَسَمِعَ صَوْتًا فِي سَحَابَةٍ اسْقِ حَدِيقَةَ فُلَانٍ فَتَنَحَّى ذَلِكَ السَّحَابُ فَأَفْرَغَ مَاءَهُ فِي حَرَّةٍ فَإِذَا شَرْجَةٌ مِنْ تِلْكَ الشِّرَاجِ قَدِ اسْتَوْعَبَتْ ذَلِكَ الْمَاءَ كُلَّهُ فَتَتَبَّعَ الْمَاءَ فَإِذَا رَجُلٌ قَائِمٌ فِي حَدِيقَتِهِ يُحَوِّلُ الْمَاءَ بِمِسْحَاتِهِ فَقَالَ لَهُ يَا عَبْدَ اللَّهِ مَا اسْمُكَ فَقَالَ لَهُ يَا عَبْدَ اللَّهِ لِمَ تَسْأَلُنِي عَنِ اسْمِي فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ صَوْتًا فِي السَّحَابِ الَّذِي هَذَا مَاؤُهُ يَقُول اسْقِ حَدِيقَةَ فُلَانٍ لِاسْمِكَ فَمَا تَصْنَعُ فِيهَا قَالَ أما إِذْ قُلْتَ هَذَا فَإِنِّي أَنْظُرُ إِلَى مَا يَخْرُجُ مِنْهَا فَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثِهِ وَآكُلُ أَنَا وَعِيَالِي ثُلُثًا وأرد فِيهَا ثلثه» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Bir kishi yerning sahrosida (ketayotgan) edi, bulutda bir ovozni eshitdi: ‹Falonchining bogʻini sugʻor!› (deyilardi). Soʻng oʻsha bulut bir tomonga surilib, suvini bir toshloq yerga toʻkdi. Shunda oʻsha ariqlardan biri butun suvni oʻziga oldi. (Kishi) suvga ergashib bordi-da, bir kishini koʻrdi: u oʻz bogʻida turib, suvni belkuragi bilan (u yoqdan bu yoqqa) burib turardi. (U) unga: ‹Ey Ollohning bandasi, isming nima?› dedi. (Bogʻbon) bulutda eshitilgan oʻsha ismni aytib: ‹Falonchiman›, dedi. Soʻng (bogʻbon) unga: ‹Ey Ollohning bandasi, nega mendan ismimni soʻrayapsan?› dedi. (Kishi): ‹Men suvi mana shu (boʻlgan) bulutda bir ovozni eshitdim, u: ‹Falonchining bogʻini — sening isming bilan — sugʻor› deyardi. Sen u (bogʻ)da nima qilasan?› dedi. (Bogʻbon): ‹Modomiki, buni aytdingmi (sen soʻraganing uchun aytaman): men undan chiqqan (hosil)ga qarayman-da, uchdan birini sadaqa qilaman, uchdan birini oʻzim va oilam yeymiz, uchdan birini esa unga (bogʻga) qaytaraman›, dedi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Бир киши ернинг саҳросида (кетаётган) эди, булутда бир овозни эшитди: ‹Фалончининг боғини суғор!› (дейиларди). Сўнг ўша булут бир томонга сурилиб, сувини бир тошлоқ ерга тўкди. Шунда ўша ариқлардан бири бутун сувни ўзига олди. (Киши) сувга эргашиб борди-да, бир кишини кўрди: у ўз боғида туриб, сувни белкураги билан (у ёқдан бу ёққа) буриб турарди. (У) унга: ‹Эй Оллоҳнинг бандаси, исминг нима?› деди. (Боғбон) булутда эшитилган ўша исмни айтиб: ‹Фалончиман›, деди. Сўнг (боғбон) унга: ‹Эй Оллоҳнинг бандаси, нега мендан исмимни сўраяпсан?› деди. (Киши): ‹Мен суви мана шу (бўлган) булутда бир овозни эшитдим, у: ‹Фалончининг боғини — сенинг исминг билан — суғор› деярди. Сен у (боғ)да нима қиласан?› деди. (Боғбон): ‹Модомики, буни айтдингми (сен сўраганинг учун айтаман): мен ундан чиққан (ҳосил)га қарайман-да, учдан бирини садақа қиламан, учдан бирини ўзим ва оилам еймиз, учдан бирини эса унга (боғга) қайтараман›, деди».
وَعَن أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «إِنَّ ثَلَاثَة فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ أَبْرَصَ وَأَقْرَعَ وَأَعْمَى فَأَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَبْتَلِيَهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ مَلَكًا فَأَتَى الْأَبْرَصَ فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ لَوْنٌ حَسَنٌ وَجِلْدٌ حَسَنٌ وَيَذْهَبُ عَنِّي الَّذِي قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ» قَالَ: «فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ عَنْهُ قَذَرُهُ وَأُعْطِيَ لَوْنًا حَسَنًا وَجِلْدًا حَسَنًا قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْإِبِلُ - أَوْ قَالَ الْبَقر شكّ إِسْحَق - إِلَّا أَنَّ الْأَبْرَصَ أَوِ الْأَقْرَعَ قَالَ أَحَدُهُمَا الْإِبِلُ وَقَالَ الْآخَرُ الْبَقَرُ قَالَ فَأُعْطِيَ نَاقَةً عُشَرَاءَ فَقَالَ بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِيهَا» قَالَ: «فَأتى الْأَقْرَع فَقَالَ أَي شَيْء أحب إِلَيْك قَالَ شَعَرٌ حَسَنٌ وَيَذْهَبُ عَنِّي هَذَا الَّذِي قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ» . قَالَ: " فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ عَنْهُ وَأُعْطِيَ شَعَرًا حَسَنًا قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْبَقَرُ فَأُعْطِيَ بَقَرَةً حَامِلًا قَالَ: «بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِيهَا» قَالَ: «فَأَتَى الْأَعْمَى فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ أَنْ يَرُدَّ اللَّهُ إِلَيَّ بَصَرِي فَأُبْصِرَ بِهِ النَّاسَ» . قَالَ: «فَمَسَحَهُ فَرَدَّ اللَّهُ إِلَيْهِ بَصَرَهُ قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْغَنَمُ فَأُعْطِيَ شَاة والدا فأنتج هَذَانِ وَولد هَذَا قَالَ فَكَانَ لِهَذَا وَادٍ مِنِ الْإِبِلِ وَلِهَذَا وَادٍ مِنَ الْبَقَرِ وَلِهَذَا وَادٍ مِنَ الْغَنَمِ» . قَالَ: «ثُمَّ إِنَّهُ أَتَى الْأَبْرَصَ فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ قَدِ انْقَطَعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي فَلَا بَلَاغَ لِيَ الْيَوْمَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي أَعْطَاكَ اللَّوْنَ الْحسن وَالْجَلد الْحسن وَالْمَال بَعِيرًا أتبلغ عَلَيْهِ فِي سَفَرِي فَقَالَ الْحُقُوق كَثِيرَة فَقَالَ لَهُ كَأَنِّي أَعْرِفُكَ أَلَمْ تَكُنْ أَبْرَصَ يَقْذَرُكَ النَّاسُ فَقِيرًا فَأَعْطَاكَ اللَّهُ مَالًا فَقَالَ إِنَّمَا وَرِثْتُ هَذَا الْمَالَ كَابِرًا عَنْ كَابِرٍ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ» . قَالَ: «وَأَتَى الْأَقْرَعَ فِي صُورَتِهِ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَ لِهَذَا وَرَدَّ عَلَيْهِ مِثْلَ مَا رَدَّ عَلَى هَذَا فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ» . قَالَ: «وَأَتَى الْأَعْمَى فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ وَابْنُ سَبِيلٍ انْقَطَعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي فَلَا بَلَاغَ لِيَ الْيَوْمَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ شَاةً أَتَبَلَّغُ بِهَا فِي سَفَرِي فَقَالَ قَدْ كُنْتُ أَعْمَى فَرَدَّ اللَّهُ إِلَيَّ بَصَرِي فَخُذْ مَا شِئْتَ وَدَعْ مَا شِئْتَ فَوَاللَّهِ لَا أجهدك الْيَوْم شَيْئا أَخَذْتَهُ لِلَّهِ فَقَالَ أَمْسِكْ مَالَكَ فَإِنَّمَا ابْتُلِيتُمْ فقد رَضِي عَنْك وَسخط على صاحبيك»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bani Isroilda uch kishi bor edi — biri pes (terisi oqargan), biri kal, biri koʻr. Alloh ularni sinamoqchi boʻldi va ularga bir farishtani yubordi. (Farishta) pes kishining oldiga keldi-da: ‹Senga eng yoqimli narsa nima?› dedi. U: ‹Chiroyli rang, chiroyli teri va meni odamlar jirkanadigan qilib qoʻygan bu narsaning ketishi›, dedi. (Farishta) uni siypaladi, shunda undan jirkanchligi ketdi-yu, unga chiroyli rang va chiroyli teri berildi. (Farishta): ‹Senga qaysi mol eng yoqimli?› dedi. U: ‹Tuya›, dedi — yoki ‹sigir›, dedi, Isʼhoq shubha qildi — biroq pes yoki kalning biri ‹tuya›, ikkinchisi ‹sigir› dedi. Shunda unga boʻgʻoz tuya berildi. (Farishta): ‹Alloh senga bunda baraka bersin›, dedi. Soʻng (farishta) kalning oldiga keldi-da: ‹Senga eng yoqimli narsa nima?› dedi. U: ‹Chiroyli soch va meni odamlar jirkanadigan qilib qoʻygan bu (kallikning) ketishi›, dedi. (Farishta) uni siypaladi, shunda undan u ketdi va unga chiroyli soch berildi. (Farishta): ‹Senga qaysi mol eng yoqimli?› dedi. U: ‹Sigir›, dedi. Shunda unga boʻgʻoz sigir berildi. (Farishta): ‹Alloh senga bunda baraka bersin›, dedi. Soʻng (farishta) koʻrning oldiga keldi-da: ‹Senga eng yoqimli narsa nima?› dedi. U: ‹Alloh koʻzimni qaytarib bersa-yu, odamlarni koʻrsam›, dedi. (Farishta) uni siypaladi, shunda Alloh unga koʻzini qaytarib berdi. (Farishta): ‹Senga qaysi mol eng yoqimli?› dedi. U: ‹Qoʻy›, dedi. Shunda unga boʻgʻoz qoʻy berildi. Soʻng bularning ikkisi (tuya bilan sigir) toʻllab, bu (qoʻy) ham koʻpaydi. Natijada bunisida bir vodi tuya, bunisida bir vodi sigir, bunisida bir vodi qoʻy boʻldi. Soʻng (farishta) pes kishining oldiga uning oldingi qiyofasi va shaklida kelib: ‹Men kambagʻal kishiman, safarimda yoʻl-yoʻriqlarim uzilib qoldi, bugun menga Allohdan, soʻng sendan boshqa yetkazguvchi yoʻq. Senga chiroyli rang, chiroyli teri va mol bergan Zot haqqi, safarimda yetib oladigan bir tuya berishingni soʻrayman›, dedi. U esa: ‹Haqlar (toʻlashim kerak boʻlgan qarzlar) koʻp›, dedi. (Farishta): ‹Goʻyo men seni taniydigandayman. Sen pes emasmiding, odamlar sendan jirkanardi, faqir eding, Alloh esa senga berdi-ku?› dedi. U: ‹Men bu molni faqat ota-bobolarimdan meros oldim›, dedi. (Farishta): ‹Agar yolgʻonchi boʻlsang, Alloh seni avvalgi holingga qaytarsin›, dedi. (Farishta) kalning oldiga uning (oldingi) qiyofasida kelib, unga ham bunisiga aytgani kabi aytdi, u ham bunisi qaytargani kabi javob qaytardi. Shunda (farishta): ‹Agar yolgʻonchi boʻlsang, Alloh seni avvalgi holingga qaytarsin›, dedi. (Farishta) koʻrning oldiga uning (oldingi) qiyofasi va shaklida kelib: ‹Men kambagʻal kishi, yoʻlovchiman, safarimda yoʻl-yoʻriqlarim uzilib qoldi, bugun menga Allohdan, soʻng sendan boshqa yetkazguvchi yoʻq. Senga koʻzingni qaytarib bergan Zot haqqi, safarimda yetib oladigan bir qoʻy berishingni soʻrayman›, dedi. U: ‹Men koʻr edim, Alloh menga koʻzimni qaytarib berdi. Xohlaganingni ol, xohlaganingni qoʻy. Allohga qasamki, bugun Alloh uchun olgan narsangda men senga qiyinchilik tugʻdirmayman›, dedi. (Farishta): ‹Molingni oʻzingda saqlab qol. Sizlar faqat sinalgan eding. Sendan rozi boʻlindi, ikki sherigingdan esa gʻazablanildi›, dedi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бани Исроилда уч киши бор эди — бири пес (териси оқарган), бири кал, бири кўр. Аллоҳ уларни синамоқчи бўлди ва уларга бир фариштани юборди. (Фаришта) пес кишининг олдига келди-да: ‹Сенга энг ёқимли нарса нима?› деди. У: ‹Чиройли ранг, чиройли тери ва мени одамлар жирканадиган қилиб қўйган бу нарсанинг кетиши›, деди. (Фаришта) уни сийпалади, шунда ундан жирканчлиги кетди-ю, унга чиройли ранг ва чиройли тери берилди. (Фаришта): ‹Сенга қайси мол энг ёқимли?› деди. У: ‹Туя›, деди — ёки ‹сигир›, деди, Исъҳоқ шубҳа қилди — бироқ пес ёки калнинг бири ‹туя›, иккинчиси ‹сигир› деди. Шунда унга бўғоз туя берилди. (Фаришта): ‹Аллоҳ сенга бунда барака берсин›, деди. Сўнг (фаришта) калнинг олдига келди-да: ‹Сенга энг ёқимли нарса нима?› деди. У: ‹Чиройли соч ва мени одамлар жирканадиган қилиб қўйган бу (калликнинг) кетиши›, деди. (Фаришта) уни сийпалади, шунда ундан у кетди ва унга чиройли соч берилди. (Фаришта): ‹Сенга қайси мол энг ёқимли?› деди. У: ‹Сигир›, деди. Шунда унга бўғоз сигир берилди. (Фаришта): ‹Аллоҳ сенга бунда барака берсин›, деди. Сўнг (фаришта) кўрнинг олдига келди-да: ‹Сенга энг ёқимли нарса нима?› деди. У: ‹Аллоҳ кўзимни қайтариб берса-ю, одамларни кўрсам›, деди. (Фаришта) уни сийпалади, шунда Аллоҳ унга кўзини қайтариб берди. (Фаришта): ‹Сенга қайси мол энг ёқимли?› деди. У: ‹Қўй›, деди. Шунда унга бўғоз қўй берилди. Сўнг буларнинг иккиси (туя билан сигир) тўллаб, бу (қўй) ҳам кўпайди. Натижада бунисида бир води туя, бунисида бир води сигир, бунисида бир води қўй бўлди. Сўнг (фаришта) пес кишининг олдига унинг олдинги қиёфаси ва шаклида келиб: ‹Мен камбағал кишиман, сафаримда йўл-йўриқларим узилиб қолди, бугун менга Аллоҳдан, сўнг сендан бошқа етказгувчи йўқ. Сенга чиройли ранг, чиройли тери ва мол берган Зот ҳаққи, сафаримда етиб оладиган бир туя беришингни сўрайман›, деди. У эса: ‹Ҳақлар (тўлашим керак бўлган қарзлар) кўп›, деди. (Фаришта): ‹Гўё мен сени танийдигандайман. Сен пес эмасмидинг, одамлар сендан жирканарди, фақир эдинг, Аллоҳ эса сенга берди-ку?› деди. У: ‹Мен бу молни фақат ота-боболаримдан мерос олдим›, деди. (Фаришта): ‹Агар ёлғончи бўлсанг, Аллоҳ сени аввалги ҳолингга қайтарсин›, деди. (Фаришта) калнинг олдига унинг (олдинги) қиёфасида келиб, унга ҳам бунисига айтгани каби айтди, у ҳам буниси қайтаргани каби жавоб қайтарди. Шунда (фаришта): ‹Агар ёлғончи бўлсанг, Аллоҳ сени аввалги ҳолингга қайтарсин›, деди. (Фаришта) кўрнинг олдига унинг (олдинги) қиёфаси ва шаклида келиб: ‹Мен камбағал киши, йўловчиман, сафаримда йўл-йўриқларим узилиб қолди, бугун менга Аллоҳдан, сўнг сендан бошқа етказгувчи йўқ. Сенга кўзингни қайтариб берган Зот ҳаққи, сафаримда етиб оладиган бир қўй беришингни сўрайман›, деди. У: ‹Мен кўр эдим, Аллоҳ менга кўзимни қайтариб берди. Хоҳлаганингни ол, хоҳлаганингни қўй. Аллоҳга қасамки, бугун Аллоҳ учун олган нарсангда мен сенга қийинчилик туғдирмайман›, деди. (Фаришта): ‹Молингни ўзингда сақлаб қол. Сизлар фақат синалган эдинг. Сендан рози бўлинди, икки шеригингдан эса ғазабланилди›, деди», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَى بِلَالٍ وَعِنْدَهُ صُبْرَةٌ مِنْ تَمْرٍ فَقَالَ: «مَا هَذَا يَا بِلَالُ؟» قَالَ: شَيْءٌ ادَّخَرْتُهُ لِغَدٍ. فَقَالَ: «أَمَا تَخْشَى أَنْ تَرَى لَهُ غَدًا بخارا فِي نَار جَهَنَّمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَنْفِقْ بِلَالُ وَلَا تَخْشَ من ذِي الْعَرْش إقلالا»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Bilolning huzuriga kirdilar, uning oldida bir uyum xurmo bor edi. U zot: «Bu nima, ey Bilol?» dedilar. U: «Ertaga uchun saqlab qoʻygan narsam», dedi. Shunda u zot: «Qiyomat kuni buning uchun jahannam otashida tutun koʻrishdan qoʻrqmaysanmi? Infoq qil, ey Bilol, Arsh Egasidan kambagʻallik kelishidan qoʻrqma», dedilar. Bayhaqiy Shuʻab ul-iymonda rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Билолнинг ҳузурига кирдилар, унинг олдида бир уюм хурмо бор эди. У зот: «Бу нима, эй Билол?» дедилар. У: «Эртага учун сақлаб қўйган нарсам», деди. Шунда у зот: «Қиёмат куни бунинг учун жаҳаннам оташида тутун кўришдан қўрқмайсанми? Инфоқ қил, эй Билол, Арш Эгасидан камбағаллик келишидан қўрқма», дедилар. Байҳақий Шуъаб ул-иймонда ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «السَّخَاءُ شَجَرَةٌ فِي الْجَنَّةِ فَمَنْ كَانَ سَخِيًّا أَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْهَا فَلَمْ يَتْرُكْهُ الْغُصْنُ حَتَّى يُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ. وَالشُّحُّ شَجَرَةٌ فِي النَّارِ فَمَنْ كَانَ شَحِيحًا أَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْهَا فَلَمْ يَتْرُكْهُ الْغُصْنُ حَتَّى يُدْخِلَهُ النَّارَ» . رَوَاهُمَا الْبَيْهَقِيُّ فِي شعب الْإِيمَان
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Saxovat jannatdagi bir daraxtdir. Kim saxiy boʻlsa, uning bir shoxidan ushlaydi va bu shox uni jannatga kiritmaguncha qoʻyib yubormaydi. Baxillik esa doʻzaxdagi bir daraxtdir. Kim baxil boʻlsa, uning bir shoxidan ushlaydi va bu shox uni doʻzaxga kiritmaguncha qoʻyib yubormaydi», dedilar. Bayhaqiy Shuʻab ul-iymonda rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Саховат жаннатдаги бир дарахтдир. Ким сахий бўлса, унинг бир шохидан ушлайди ва бу шох уни жаннатга киритмагунча қўйиб юбормайди. Бахиллик эса дўзахдаги бир дарахтдир. Ким бахил бўлса, унинг бир шохидан ушлайди ва бу шох уни дўзахга киритмагунча қўйиб юбормайди», дедилар. Байҳақий Шуъаб ул-иймонда ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ تَصَدَّقَ بِعَدْلِ تَمْرَةٍ مِنْ كَسْبٍ طَيِّبٍ وَلَا يَقْبَلُ اللَّهُ إِلَّا الطَّيِّبَ فَإِنَّ اللَّهَ يَتَقَبَّلُهَا بِيَمِينِهِ ثُمَّ يُرَبِّيهَا لِصَاحِبِهَا كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ حَتَّى تَكُونَ مِثْلَ الْجَبَل»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim halol topgan moldan bir xurmoga teng (narsa)ni sadaqa qilsa — Alloh esa faqat halol (topilgan)ni qabul qiladi — Alloh uni oʻz oʻng (qoʻli)da oladi, soʻng — biringiz oʻz toychasini katta qilganidek — uni (sadaqani) oʻsha kishi uchun — to u togʻdek (katta) boʻlguncha — kattalashtiradi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ҳалол топган молдан бир хурмога тенг (нарса)ни садақа қилса — Аллоҳ эса фақат ҳалол (топилган)ни қабул қилади — Аллоҳ уни ўз ўнг (қўли)да олади, сўнг — бирингиз ўз тойчасини катта қилганидек — уни (садақани) ўша киши учун — то у тоғдек (катта) бўлгунча — катталаштиради», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا نقصت صَدَقَة من مَال شَيْئا وَمَا زَادَ اللَّهُ عَبْدًا بِعَفْوٍ إِلَّا عِزًّا وَمَا تَوَاضَعَ أَحَدٌ لِلَّهِ إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sadaqa moldan (hech narsani) kamaytirmaydi; banda kechirim qilgani sayin Alloh uning izzatini ziyoda qiladi; va kim Alloh uchun tavozuʼ qilsa, Alloh uni yuksaltiradi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Садақа молдан (ҳеч нарсани) камайтирмайди; банда кечирим қилгани сайин Аллоҳ унинг иззатини зиёда қилади; ва ким Аллоҳ учун тавозуъ қилса, Аллоҳ уни юксалтиради», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ أَنْفَقَ زَوْجَيْنِ مِنْ شَيْءٍ مِنَ الْأَشْيَاءِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ دُعِيَ مِنْ أَبْوَاب الْجنَّة واللجنة أَبْوَابٌ فَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّلَاةِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الصَّلَاةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجِهَاد دعِي من بَاب الْجِهَاد وَمن كَانَ مَنْ أَهْلِ الصَّدَقَةِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الصَّدَقَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصِّيَامِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الرَّيَّانِ» . فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ: مَا عَلَى مَنْ دُعِيَ مِنْ تِلْكَ الْأَبْوَابِ مِنْ ضَرُورَةٍ فَهَلْ يُدْعَى أَحَدٌ مِنْ تِلْكَ الْأَبْوَابِ كُلِّهَا؟ قَالَ: «نعم وَأَرْجُو أَن تكون مِنْهُم»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh yoʻlida bir juft (narsa) infoq qilsa, jannatda: ‹Ey Allohning bandasi, bu yaxshidir›, deb chaqiriladi. Kim namoz ahlidan boʻlsa, namoz eshigidan chaqiriladi; kim jihod ahlidan boʻlsa, jihod eshigidan chaqiriladi; kim sadaqa ahlidan boʻlsa, sadaqa eshigidan chaqiriladi; kim roʻza ahlidan boʻlsa, Rayyon eshigidan chaqiriladi», dedilar. Shunda Abu Bakr: «Otam-onam sizga fido boʻlsin, bu eshiklardan chaqirilgan kishiga (qaysi biridan kirsa ham) zarur emasdir (zarari yoʻq). Biror kishi bu eshiklarning hammasidan chaqiriladimi?» dedi. U zot: «Ha, men sen ulardan boʻlishingni umid qilaman», dedilar. Bu hadis hasan sahihdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ йўлида бир жуфт (нарса) инфоқ қилса, жаннатда: ‹Эй Аллоҳнинг бандаси, бу яхшидир›, деб чақирилади. Ким намоз аҳлидан бўлса, намоз эшигидан чақирилади; ким жиҳод аҳлидан бўлса, жиҳод эшигидан чақирилади; ким садақа аҳлидан бўлса, садақа эшигидан чақирилади; ким рўза аҳлидан бўлса, Райён эшигидан чақирилади», дедилар. Шунда Абу Бакр: «Отам-онам сизга фидо бўлсин, бу эшиклардан чақирилган кишига (қайси биридан кирса ҳам) зарур эмасдир (зарари йўқ). Бирор киши бу эшикларнинг ҳаммасидан чақириладими?» деди. У зот: «Ҳа, мен сен улардан бўлишингни умид қиламан», дедилар. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ أَصْبَحَ مِنْكُمُ الْيَوْمَ صَائِمًا؟» قَالَ أَبُو بكر: أَنا قَالَ: «فن تَبِعَ مِنْكُمُ الْيَوْمَ جِنَازَةً؟» قَالَ أَبُو بَكْرٍ: أَنَا. قَالَ: «فَمَنْ أَطْعَمَ مِنْكُمُ الْيَوْمَ مِسْكِينًا؟» قَالَ أَبُو بَكْرٍ: أَنَا. قَالَ: «فَمَنْ عَادَ مِنْكُمُ الْيَوْمَ مَرِيضًا؟» . قَالَ أَبُو بَكْرٍ: أَنَا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا اجْتَمَعْنَ فِي امْرِئٍ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bugun sizlardan kim roʻzador boʻlib tongni qarshi oldi?» dedilar. Abu Bakr: «Men», dedi. U zot: «Bugun sizlardan kim bir janozaga ergashdi?» dedilar. Abu Bakr: «Men», dedi. U zot: «Bugun sizlardan kim bir miskinni taomlantirdi?» dedilar. Abu Bakr: «Men», dedi. U zot: «Bugun sizlardan kim bir kasalni borib koʻrdi?» dedilar. Abu Bakr: «Men», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Bu (yaxshi amallar) bir kishida jamlangan boʻlsa, u albatta jannatga kiradi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бугун сизлардан ким рўзадор бўлиб тонгни қарши олди?» дедилар. Абу Бакр: «Мен», деди. У зот: «Бугун сизлардан ким бир жанозага эргашди?» дедилар. Абу Бакр: «Мен», деди. У зот: «Бугун сизлардан ким бир мискинни таомлантирди?» дедилар. Абу Бакр: «Мен», деди. У зот: «Бугун сизлардан ким бир касални бориб кўрди?» дедилар. Абу Бакр: «Мен», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Бу (яхши амаллар) бир кишида жамланган бўлса, у албатта жаннатга киради», дедилар.