حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، «أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتَقَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيٍّ وَجَعَلَ عِتْقَهَا صَدَاقَهَا».
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Safiyya binti Huyayni ozod qildilar va uning ozodligini uning mahri qildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Сафийя бинти Ҳуяйни озод қилдилар ва унинг озодлигини унинг маҳри қилдилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: سَمِعْتُهُ يُحَدِّثُ قَالَ: «شَهِدْتُ وَلِيمَتَيْنِ مِنْ نِسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ» قَالَ: «فَمَا أَطْعَمَنَا فِيهِمَا خُبْزًا، وَلَا لَحْمًا» قَالَ: فَمَهْ؟ قَالَ: «الْحَيْسَ - يَعْنِي التَّمْرَ - وَالْأَقِطَ بِالسَّمْنِ»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺning ayollari (uchun qilingan) ikki valimada hozir boʻldim», dedi. «U ikkovida bizga na non, na goʻsht yedirdilar», dedi. «Nima (yedirdilar)?» deyildi. U: «Xaysni — yaʼni xurmoni — va saryogʻ (qoʻshilgan) qurutni», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг аёллари (учун қилинган) икки валимада ҳозир бўлдим», деди. «У икковида бизга на нон, на гўшт едирдилар», деди. «Нима (едирдилар)?» дейилди. У: «Хайсни — яъни хурмони — ва сарёғ (қўшилган) қурутни», деди.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَسَمِعْتُ خَشْخَشَةً بَيْنَ يَدَيَّ، فَإِذَا هِيَ الْغُمَيْصَاءُ بِنْتُ مِلْحَانَ أُمُّ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jannatga kirdim va oldimda bir shitirlashni eshitdim. Qarasam, u — Anas ibn Molikning onasi Gʻumaysoʼ binti Milhon ekan», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаннатга кирдим ва олдимда бир шитирлашни эшитдим. Қарасам, у — Анас ибн Моликнинг онаси Ғумайсў бинти Милҳон экан», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُسِرَتْ رَبَاعِيَتُهُ يَوْمَ أُحُدٍ، وَشُجَّ فِي جَبْهَتِهِ، حَتَّى سَالَ الدَّمُ عَلَى وَجْهِهِ فَقَالَ: «كَيْفَ يُفْلِحُ قَوْمٌ فَعَلُوا هَذَا بِنَبِيِّهِمْ وَهُوَ يَدْعُوهُمْ إِلَى رَبِّهِمْ» فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ: ﴾لَيْسَ لَكَ مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ﴿ [آل عمران: 128]
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Uhud kuni Nabiy ﷺning kurak tishlari singan, peshonalari yorilgan va qon yuzlariga oqib tushgan edi. Shunda u zot: «Oʻzlarini Robbisiga daʼvat etayotgan paygʻambarlariga shunday qilgan qavm qanday najot topadi?» dedilar. Bas, ushbu oyat nozil boʻldi: {Bu ishda sening (ixtiyoringda) hech narsa yoʻq; yo (Alloh) ularning tavbasini qabul qiladi, yo ularni azoblaydi, chunki ular zolimlardir} (Oli Imron 128).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Уҳуд куни Набий ﷺнинг курак тишлари синган, пешоналари ёрилган ва қон юзларига оқиб тушган эди. Шунда у зот: «Ўзларини Роббисига даъват этаётган пайғамбарларига шундай қилган қавм қандай нажот топади?» дедилар. Бас, ушбу оят нозил бўлди: {Бу ишда сенинг (ихтиёрингда) ҳеч нарса йўқ; ё (Аллоҳ) уларнинг тавбасини қабул қилади, ё уларни азоблайди, чунки улар золимлардир} (Оли Имрон 128).
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، أَخْبَرَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ قَالَ: سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُلَبِّي بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ جَمِيعًا، فَحَدَّثْتُ بِذَاكَ ابْنَ عُمَرَ، فَقَالَ: لَبَّى بِالْحَجِّ وَحْدَهُ، فَلَقِيتُ أَنَسًا فَحَدَّثْتُهُ بِقَوْلِ ابْنِ عُمَرَ فَقَالَ: مَا تَعُدُّونَا إِلَّا صِبْيَانًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجًّا»
Bakr ibn Abdulloh al-Muzaniy (rahimahulloh) aytadi: Men Anas ibn Molikning shunday deganini eshitdim: «Men Nabiy ﷺning haj va umrani birga qoʻshib talbiya aytayotganlarini eshitdim». Buni Ibn Umarga aytib berdim, u: «U zot faqat hajni aytib talbiya qildilar», dedi. Soʻng Anasni uchratib, unga Ibn Umarning soʻzini aytdim. U: «Sizlar bizni bolalar deb hisoblaysizlarmi? Men Rasululloh ﷺning: ‹Labbayka umratan va hajjan› deb aytayotganlarini eshitganman», dedi.Бакр ибн Абдуллоҳ ал-Музаний (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Мен Анас ибн Моликнинг шундай деганини эшитдим: «Мен Набий ﷺнинг ҳаж ва умрани бирга қўшиб талбия айтаётганларини эшитдим». Буни Ибн Умарга айтиб бердим, у: «У зот фақат ҳажни айтиб талбия қилдилар», деди. Сўнг Анасни учратиб, унга Ибн Умарнинг сўзини айтдим. У: «Сизлар бизни болалар деб ҳисоблайсизларми? Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Лаббайка умратан ва ҳажжан› деб айтаётганларини эшитганман», деди.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ: وَحَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ - وَأَظُنُّنِي قَدْ سَمِعْتُهُ مِنْ أَنَسٍ - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ بِرَجُلٍ يَسُوقُ بَدَنَةً فَقَالَ: «ارْكَبْهَا» قَالَ: إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ: «ارْكَبْهَا» مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ badanani haydab ketayotgan bir kishining yonidan oʻtdilar va: «Unga min», dedilar. U: «Bu — badana», dedi. U zot ikki yoki uch marta: «Unga min», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ баданани ҳайдаб кетаётган бир кишининг ёнидан ўтдилар ва: «Унга мин», дедилар. У: «Бу — бадана», деди. У зот икки ёки уч марта: «Унга мин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ: قَالَ أَبِي: حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، حَسِبْتُهُ قَالَ: عَطَسَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلَانِ، فَشَمَّتَ أَحَدَهُمَا - أَوْ قَالَ: سَمَّتَ - وَتَرَكَ الْآخَرَ، فَقِيلَ: رَجُلَانِ عَطَسَ أَحَدُهُمَا فَشَمَّتَّهُ وَلَمْ تُشَمِّتِ الْآخَرَ، فَقَالَ: «إِنَّ هَذَا حَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ huzurlarida ikki kishi aksa urdi. U zot ulardan biriga (rahmat soʻrab) duo qildilar, ikkinchisini esa qoldirdilar. «Ikki kishi aksa urdi, siz ulardan biriga duo qildingiz, ikkinchisiga duo qilmadingiz», deyildi. Shunda u zot: «Bu kishi Alloh azza va jallaga hamd aytdi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳузурларида икки киши акса урди. У зот улардан бирига (раҳмат сўраб) дуо қилдилар, иккинчисини эса қолдирдилар. «Икки киши акса урди, сиз улардан бирига дуо қилдингиз, иккинчисига дуо қилмадингиз», дейилди. Шунда у зот: «Бу киши Аллоҳ азза ва жаллага ҳамд айтди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحِبُّ أَنْ يَلِيَهُ الْمُهَاجِرُونَ وَالْأَنْصَارُ فِي الصَّلَاةِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namozda muhojirlar va ansorlarning oʻzlariga yaqin turishlarini yaxshi koʻrar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намозда муҳожирлар ва ансорларнинг ўзларига яқин туришларини яхши кўрар эдилар.
حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: «لَمْ يَكُنْ فِي رَأْسِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلِحْيَتِهِ عِشْرُونَ شَعَرَةً بَيْضَاءَ»، وَخَضَبَ أَبُو بَكْرٍ بِالْحِنَّاءِ وَالْكَتَمِ، وَخَضَبَ عُمَرُ بِالْحِنَّاءِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺning boshlari va soqollarida yigirmata oq tuk ham yoʻq edi». Abu Bakr xino va katam bilan, Umar esa xino bilan (soqolini) boʻyar edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺнинг бошлари ва соқолларида йигирмата оқ тук ҳам йўқ эди». Абу Бакр хино ва катам билан, Умар эса хино билан (соқолини) бўяр эди.
حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِذَا سَقَطَتْ لُقْمَةُ أَحَدِكُمْ فَلْيَأْخُذْهَا، وَلْيَمْسَحْ مَا بِهَا مِنَ الْأَذَى، وَلَا يَدَعْهَا لِلشَّيْطَانِ»
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Birortangizning luqmasi tushib ketsa, uni olsin, unga tekkan narsani artsin va uni shaytonga qoldirmasin», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирортангизнинг луқмаси тушиб кетса, уни олсин, унга теккан нарсани артсин ва уни шайтонга қолдирмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: «حَجَمَ أَبُو طَيْبَةَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَعْطَاهُ صَاعًا مِنْ طَعَامٍ، وَكَلَّمَ أَهْلَهُ فَخَفَّفُوا عَنْهُ»
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Abu Tayba Rasululloh ﷺga hijoma qildi; u zot unga bir soʼ taom berdilar va xojalari bilan gaplashdilar, ular esa undan (xirojni) yengillashtirdilar».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Абу Тайба Расулуллоҳ ﷺга ҳижома қилди; у зот унга бир сў таом бердилар ва хожалари билан гаплашдилар, улар эса ундан (хирожни) енгиллаштирдилар».
حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: «كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَتَمِّ النَّاسِ صَلَاةً وَأَوْجَزِهِم»
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ odamlarning namozi eng mukammali va eng qisqasi (boʻlgan zot) edilar».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ одамларнинг намози энг мукаммали ва энг қисқаси (бўлган зот) эдилар».
حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ، وَغَسَّانُ بْنُ مُضَرَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ أَبِي مَسْلَمَةَ قَالَ: قُلْتُ لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ: أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي نَعْلَيْهِ؟ قَالَ: «نَعَمْ»
Said ibn Yazid Abu Maslama (rahimahulloh) aytadi: Men Anas ibn Molikka: «Rasululloh ﷺ kovushlarida namoz oʻqir edilarmi?» dedim. U: «Ha», dedi.Саид ибн Язид Абу Маслама (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Мен Анас ибн Моликка: «Расулуллоҳ ﷺ ковушларида намоз ўқир эдиларми?» дедим. У: «Ҳа», деди.
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ الرَّبِيعِ أَبُو خِدَاشٍ الْيُحْمَدِيُّ قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا عِمْرَانَ الْجَوْنِيَّ يَقُولُ: سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ: «مَا أَعْرِفُ شَيْئًا الْيَوْمَ مِمَّا كُنَّا عَلَيْهِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ» قَالَ: قُلْنَا لَهُ: فَأَيْنَ الصَّلَاةُ؟ قَالَ: «أَوَلَمْ تَصْنَعُوا فِي الصَّلَاةِ مَا قَدْ عَلِمْتُمْ»
Abu Imron al-Javniy (rahimahulloh) aytadi: Men Anas ibn Molikning shunday deganini eshitdim: «Bugun men Rasululloh ﷺ davrida biz (amal qilib) turgan narsalardan hech narsani tanimayapman». Biz unga: «Namoz-chi?» dedik. U: «Namozda ham bilganingizni qilib qoʻymadingizmi?» dedi.Абу Имрон ал-Жавний (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Мен Анас ибн Моликнинг шундай деганини эшитдим: «Бугун мен Расулуллоҳ ﷺ даврида биз (амал қилиб) турган нарсалардан ҳеч нарсани танимаяпман». Биз унга: «Намоз-чи?» дедик. У: «Намозда ҳам билганингизни қилиб қўймадингизми?» деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: لَا يَتَمَنَّيَنَّ أَحَدُكُمُ الْمَوْتَ لِضُرٍّ نَزَلَ بِهِ، فَإِنْ كَانَ لَا بُدَّ مُتَمَنِّيًا الْمَوْتِ، فَلْيَقُلْ: اللَّهُمَّ أَحْيِنِي مَا كَانَتِ الْحَيَاةُ خَيْرًا لِي، وَتَوَفَّنِي إِذَا كَانَتِ الْوَفَاةُ خَيْرًا لِي
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Birortangiz oʻziga yetgan bir zarar tufayli oʻlimni tilamasin. Agar tilamasdan iloji boʻlmasa, u: ‹Yo Alloh, agar yashash men uchun yaxshi boʻlsa, meni yashat; agar oʻlim men uchun yaxshi boʻlsa, meni vafot ettir› desin».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Бирортангиз ўзига етган бир зарар туфайли ўлимни тиламасин. Агар тиламасдан иложи бўлмаса, у: ‹Ё Аллоҳ, агар яшаш мен учун яхши бўлса, мени яшат; агар ўлим мен учун яхши бўлса, мени вафот эттир› десин».
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: «نَهَى نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَتَزَعْفَرَ الرَّجُلُ»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Allohning nabiysi ﷺ erkak kishining zaʼfaron surtishini qaytardilar».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Аллоҳнинг набийси ﷺ эркак кишининг заъфарон суртишини қайтардилар».
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِذَا دَعَا أَحَدُكُمْ فَلْيَعْزِمْ فِي الدُّعَاءِ، وَلَا يَقُلْ: اللَّهُمَّ إِنْ شِئْتَ فَأَعْطِنِي، فَإِنَّ اللَّهَ لَا مُسْتَكْرِهَ لَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Birortangiz duo qilsa, duoda qatʼiyatli boʻlsin va: ‹Yo Alloh, agar xohlasang, menga ato et› demasin. Chunki Allohni hech kim majburlovchi yoʻqdir».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Бирортангиз дуо қилса, дуода қатъиятли бўлсин ва: ‹Ё Аллоҳ, агар хоҳласанг, менга ато эт› демасин. Чунки Аллоҳни ҳеч ким мажбурловчи йўқдир».
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ قَالَ: سَأَلَ قَتَادَةُ أَنَسًا: أَيُّ دَعْوَةٍ كَانَ أَكْثَرَ يَدْعُو بِهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ قَالَ: كَانَ أَكْثَرُ دَعْوَةٍ يَدْعُو بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: اللَّهُمَّ « رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً، وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ» البقرة، وَكَانَ أَنَسٌ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَدْعُوَ بِدَعْوَةٍ دَعَا بِهَا، وَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَدْعُوَ بِدُعَاءٍ دَعَا بِهَا فِيهِ
Abdulaziz (rahimahulloh) aytadi: Qatoda Anasdan: «Nabiy ﷺ eng koʻp qaysi duo bilan duo qilar edilar?» deb soʻradi. U: «Rasululloh ﷺ eng koʻp qiladigan duolari: ‹Allohumma Robbanaa, aatinaa fid-dunyaa hasanatan va fil-aaxiroti hasanatan va qinaa azaaban-naar (Ey Allohim, ey Robbimiz, bizga dunyoda yaxshilik, oxiratda ham yaxshilik ato et va bizni doʻzax azobidan saqla)› edi», dedi. Anas biror duo qilmoqchi boʻlsa, shu duo bilan duo qilar, boshqa duo qilmoqchi boʻlsa, uni ham shu duoning ichida aytar edi.Абдулазиз (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Қатода Анасдан: «Набий ﷺ энг кўп қайси дуо билан дуо қилар эдилар?» деб сўради. У: «Расулуллоҳ ﷺ энг кўп қиладиган дуолари: ‹Аллоҳумма Роббанаа, аатинаа фид-дуняа ҳасанатан ва фил-аахироти ҳасанатан ва қинаа азаабан-наар (Эй Аллоҳим, эй Роббимиз, бизга дунёда яхшилик, охиратда ҳам яхшилик ато эт ва бизни дўзах азобидан сақла)› эди», деди. Анас бирор дуо қилмоқчи бўлса, шу дуо билан дуо қилар, бошқа дуо қилмоқчи бўлса, уни ҳам шу дуонинг ичида айтар эди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَقَالَ مَرَّةً: أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: كَانَ مُعَاذٌ يَؤُمُّ قَوْمَهُ، فَدَخَلَ حَرَامٌ وَهُوَ يُرِيدُ أَنْ يَسْقِيَ نَخْلَهُ، فَدَخَلَ الْمَسْجِدَ لِيُصَلِّيَ مَعَ الْقَوْمِ، فَلَمَّا رَأَى مُعَاذًا طَوَّلَ تَجَوَّزَ فِي صَلَاتِهِ، وَلَحِقَ بِنَخْلِهِ يَسْقِيهِ، فَلَمَّا قَضَى مُعَاذٌ صَلَاتَهُ، قِيلَ لَهُ: إِنَّ حَرَامًا دَخَلَ الْمَسْجِدَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Muoz oʻz qavmiga imomlik qilar edi. Harom xurmozorini sugʻormoqchi boʻlib kelib, qavm bilan namoz oʻqish uchun masjidga kirdi. Muozning (namozni) uzaytirganini koʻrgach, namozini qisqartirdi va xurmozoriga sugʻorgani ketdi. Muoz namozini tugatgach, unga: «Harom masjidga kirgan edi», deyildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Муоз ўз қавмига имомлик қилар эди. Ҳаром хурмозорини суғормоқчи бўлиб келиб, қавм билан намоз ўқиш учун масжидга кирди. Муознинг (намозни) узайтирганини кўргач, намозини қисқартирди ва хурмозорига суғоргани кетди. Муоз намозини тугатгач, унга: «Ҳаром масжидга кирган эди», дейилди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ: «أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِ»
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning nabiysi ﷺ hojatxonaga kirganlarida: «Aʼuzu billahi minal-xubusi val-xaboisi (Allohdan erkak va urgʻochi shaytonlardan panoh tilayman)», der edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг набийси ﷺ ҳожатхонага кирганларида: «Аъузу биллаҳи минал-хубуси вал-хабоиси (Аллоҳдан эркак ва урғочи шайтонлардан паноҳ тилайман)», дер эдилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: «كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُضَحِّي بِكَبْشَيْنِ» قَالَ أَنَسٌ: «وَأَنَا أُضَحِّي بِكَبْشَيْنِ»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ikkita qoʻchqorni qurbonlik qilar edilar». Anas: «Men ham ikkita qoʻchqorni qurbonlik qilaman», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ иккита қўчқорни қурбонлик қилар эдилар». Анас: «Мен ҳам иккита қўчқорни қурбонлик қиламан», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ لَبِسَ الْحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا فَلَنْ يَلْبَسَهُ فِي الْآخِرَةِ»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ: ‹Kim dunyoda ipak kiysa, oxiratda uni kiymaydi›, dedilar».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ким дунёда ипак кийса, охиратда уни киймайди›, дедилар».
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَسْجِدَ، وَحَبْلٌ مَمْدُودٌ بَيْنَ سَارِيَتَيْنِ فَقَالَ: «مَا هَذَا؟» قَالُوا: لِزَيْنَبَ تُصَلِّي، فَإِذَا كَسِلَتْ أَوْ فَتَرَتْ أَمْسَكَتْ بِهِ، فَقَالَ: «حُلُّوهُ». ثُمَّ قَالَ: «لِيُصَلِّ أَحَدُكُمْ نَشَاطَهُ، فَإِذَا كَسِلَ أَوْ فَتَرَ فَلْيَقْعُدْ»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ masjidga kirdilar, ikki ustun orasiga arqon tortib qoʻyilgan edi. «Bu nima?» — dedilar. «(Bu) Zaynab uchun. U namoz oʻqiydi, dangasalik qilsa yoki holdan ketsa, unga ushlanadi», — dedilar. Shunda u zot: «Buni yeching», — dedilar. Soʻng: «Biringiz tetik boʻlganida namoz oʻqisin, dangasalik qilsa yoki holdan ketsa, oʻtirsin», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ масжидга кирдилар, икки устун орасига арқон тортиб қўйилган эди. «Бу нима?» — дедилар. «(Бу) Зайнаб учун. У намоз ўқийди, дангасалик қилса ёки ҳолдан кетса, унга ушланади», — дедилар. Шунда у зот: «Буни ечинг», — дедилар. Сўнг: «Бирингиз тетик бўлганида намоз ўқисин, дангасалик қилса ёки ҳолдан кетса, ўтирсин», — дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: أُقِيمَتِ الصَّلَاةُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَجِيٌّ لِرَجُلٍ فِي الْمَسْجِدِ، فَمَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ حَتَّى نَامَ الْقَوْمُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Namozga iqomat aytildi, Rasululloh ﷺ esa masjidda bir kishi bilan maxfiy suhbatda edilar; odamlar uxlab qolgunlaricha u zot namozga turmadilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Намозга иқомат айтилди, Расулуллоҳ ﷺ эса масжидда бир киши билан махфий суҳбатда эдилар; одамлар ухлаб қолгунларича у зот намозга турмадилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ، أَخَذَ أَبُو طَلْحَةَ بِيَدِي، فَانْطَلَقَ بِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ أَنَسًا غُلَامٌ كَيِّسٌ فَلْيَخْدُمْكَ. قَالَ: فَخَدَمْتُهُ فِي السَّفَرِ وَالْحَضَرِ وَاللَّهِ مَا قَالَ لِي لِشَيْءٍ صَنَعْتُهُ: لِمَ صَنَعْتَ هَذَا هَكَذَا؟ وَلَا لِشَيْءٍ لَمْ أَصْنَعْهُ: لِمَ لَمْ تَصْنَعْ هَذَا هَكَذَا؟
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinaga kelganlarida Abu Talha qoʻlimdan ushlab, meni Rasululloh ﷺ ning huzurlariga olib bordi va: «Yo Rasululloh! Anas ziyrak bolakay, sizga xizmat qilsin», dedi. Men u zotga safarda ham, vatanda ham xizmat qildim. Vallohi, men qilgan biror narsa uchun: «Buni nega bunday qilding?» va men qilmagan biror narsa uchun: «Buni nega bunday qilmading?» demadilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келганларида Абу Талҳа қўлимдан ушлаб, мени Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига олиб борди ва: «Ё Расулуллоҳ! Анас зийрак болакай, сизга хизмат қилсин», деди. Мен у зотга сафарда ҳам, ватанда ҳам хизмат қилдим. Валлоҳи, мен қилган бирор нарса учун: «Буни нега бундай қилдинг?» ва мен қилмаган бирор нарса учун: «Буни нега бундай қилмадинг?» демадилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: اصْطَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمًا. فَقَالَ: «إِنَّا قَدِ اصْطَنَعْنَا خَاتَمًا، وَنَقَشْنَا فِيهِ نَقْشًا، فَلَا يَنْقُشُ أَحَدٌ عَلَيْهِ»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻzlariga uzuk yasatdilar-da: «Biz uzuk yasatib, unga naqsh oʻydirdik. Bas, hech kim unga oʻxshatib oʻydirmasin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўзларига узук ясатдилар-да: «Биз узук ясатиб, унга нақш ўйдирдик. Бас, ҳеч ким унга ўхшатиб ўйдирмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوجِزُ الصَّلَاةَ وَيُكْمِلُهَا.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ namozni qisqa, ammo mukammal qilar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ намозни қисқа, аммо мукаммал қилар эдилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزَا خَيْبَرَ فَصَلَّيْنَا عِنْدَهَا صَلَاةَ الْغَدَاةِ بِغَلَسٍ، فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَرَكِبَ أَبُو طَلْحَةَ، وَأَنَا رَدِيفُ أَبِي طَلْحَةَ، فَأَجْرَى نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي زُقَاقِ خَيْبَرَ، وَإِنَّ رُكْبَتَيَّ لَتَمَسُّ فَخِذَيْ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَانْحَسَرَ الْإِزَارُ عَنْ فَخِذِ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَإِنِّي لَأَرَى بَيَاضَ فَخِذِ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَلَمَّا دَخَلَ الْقَرْيَةَ قَالَ: «اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ، إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ» قَالَهَا ثَلَاثَ مِرَارٍ. قَالَ: وَقَدْ خَرَجَ الْقَوْمُ إِلَى أَعْمَالِهِمْ، فَقَالُوا: مُحَمَّدٌ قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ: وَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا: وَالْخُمُسُ. قَالَ: فَأَصَبْنَاهَا عَنْوَةً، فَجُمِعَ السَّبْيُ. قَالَ: فَجَاءَ دِحْيَةُ فَقَالَ: يَا نَبِيَّ اللَّهِ، أَعْطِنِي جَارِيَةً مِنَ السَّبْيِ. قَالَ: «اذْهَبْ فَخُذْ جَارِيَةً» قَالَ: فَأَخَذَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيٍّ، فَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطَيْتَ دِحْيَةَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيٍّ، سَيِّدَةَ قُرَيْظَةَ وَالنَّضِيرِ، مَا تَصْلُحُ إِلَّا لَكَ. فَقَالَ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «ادْعُوهُ بِهَا» فَجَاءَ بِهَا، فَلَمَّا نَظَرَ إِلَيْهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «خُذْ جَارِيَةً مِنَ السَّبْيِ غَيْرَهَا»، ثُمَّ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا. فَقَالَ لَهُ ثَابِتٌ: يَا أَبَا حَمْزَةَ مَا أَصْدَقَهَا؟ قَالَ: نَفْسَهَا، أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا، حَتَّى إِذَا كَانَ بِالطَّرِيقِ جَهَّزَتْهَا أُمُّ سُلَيْمٍ فَأَهْدَتْهَا لَهُ مِنَ اللَّيْلِ، وَأَصْبَحَ النَّبِيُّ عَرُوسًا. فَقَالَ: مَنْ كَانَ عِنْدَهُ شَيْءٌ، فَلْيَجِئْ بِهِوَبَسَطَ نِطَعًا، فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالْأَقِطِ، وَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالتَّمْرِ، وَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالسَّمْنِ - قَالَ: وَأَحْسِبُهُ قَدْ ذَكَرَ السَّوِيقَ - قَالَ: فَحَاسُوا حَيْسًا، فَكَانَتْ وَلِيمَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xaybarga gʻazot qildilar. Biz u yerda hali qorongʻilik paytida bomdod namozini oʻqidik. Soʻng Rasululloh ﷺ (ulovga) mindilar, Abu Talha ham mindi, men esa Abu Talhaning orqasida edim. Allohning nabiysi ﷺ Xaybar koʻchasidan tez oʻtdilar; mening tizzam Allohning nabiysi ﷺ ning sonlariga tegib turardi. Izor u zotning sonlaridan sirgʻalib ochildi va men Allohning nabiysi ﷺ sonlarining oqligini koʻrdim. U zot qishloqqa kirganlarida: «Allohu akbar! Xaybar vayron boʻldi. Biz biror qavmning maydoniga tushsak, ogohlantirilganlarning tongi yomon boʻladi», dedilar va buni uch marta takrorladilar. Odamlar ishlariga chiqqan edi; ular: «Muhammad!» dedilar. Abdulaziz aytdi: Baʼzi doʻstlarimiz: «Va lashkar (bilan)», deb (qoʻshdi). U (Anas) dedi: Biz u yerni kuch bilan oldik va asirlar toʻplandi. Shunda Dihya kelib: «Ey Allohning nabiysi, menga asirlardan bir choʻri bering», dedi. U zot: «Borib, bir choʻri ol», dedilar. U Safiyya binti Huyayni oldi. Soʻng bir kishi Nabiy ﷺ ning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, siz Dihyaga Qurayza va Nazir (qabilalari)ning xonimi Safiyya binti Huyayni berdingiz; u faqat sizga loyiq», dedi. Shunda u zot: «Uni u (ayol) bilan birga chaqiringlar», dedilar. U (Dihya) uni olib keldi. Nabiy ﷺ unga qaraganlarida: «Asirlardan undan boshqa choʻri ol», dedilar. Soʻng Allohning nabiysi ﷺ uni ozod qilib, unga uylandilar. Sobit unga: «Ey Abu Hamza, u zot unga (mahr sifatida) nima berdilar?» dedi. U: «Uning oʻzini — u zot uni ozod qilib, soʻng unga uylandilar», dedi. Yoʻlda Ummu Sulaym uni bezab, kechasi u zotga kelin qilib yubordi; tongda Nabiy ﷺ kuyov edilar. U zot: «Kimda biror narsa boʻlsa, keltirsin», dedilar va bir teri (dasturxon) yozdilar. Kimdir qurut, kimdir xurmo, kimdir saryogʻ keltira boshladi — (roviy): «Menimcha, u saviqni ham zikr qildi», dedi. Bas, ular xays tayyorladilar. Mana shu — Rasululloh ﷺ ning valimasi edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хайбарга ғазот қилдилар. Биз у ерда ҳали қоронғилик пайтида бомдод намозини ўқидик. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ (уловга) миндилар, Абу Талҳа ҳам минди, мен эса Абу Талҳанинг орқасида эдим. Аллоҳнинг набийси ﷺ Хайбар кўчасидан тез ўтдилар; менинг тиззам Аллоҳнинг набийси ﷺ нинг сонларига тегиб турарди. Изор у зотнинг сонларидан сирғалиб очилди ва мен Аллоҳнинг набийси ﷺ сонларининг оқлигини кўрдим. У зот қишлоққа кирганларида: «Аллоҳу акбар! Хайбар вайрон бўлди. Биз бирор қавмнинг майдонига тушсак, огоҳлантирилганларнинг тонги ёмон бўлади», дедилар ва буни уч марта такрорладилар. Одамлар ишларига чиққан эди; улар: «Муҳаммад!» дедилар. Абдулазиз айтди: Баъзи дўстларимиз: «Ва лашкар (билан)», деб (қўшди). У (Анас) деди: Биз у ерни куч билан олдик ва асирлар тўпланди. Шунда Диҳя келиб: «Эй Аллоҳнинг набийси, менга асирлардан бир чўри беринг», деди. У зот: «Бориб, бир чўри ол», дедилар. У Сафийя бинти Ҳуяйни олди. Сўнг бир киши Набий ﷺ нинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, сиз Диҳяга Қурайза ва Назир (қабилалари)нинг хоними Сафийя бинти Ҳуяйни бердингиз; у фақат сизга лойиқ», деди. Шунда у зот: «Уни у (аёл) билан бирга чақиринглар», дедилар. У (Диҳя) уни олиб келди. Набий ﷺ унга қараганларида: «Асирлардан ундан бошқа чўри ол», дедилар. Сўнг Аллоҳнинг набийси ﷺ уни озод қилиб, унга уйландилар. Собит унга: «Эй Абу Ҳамза, у зот унга (маҳр сифатида) нима бердилар?» деди. У: «Унинг ўзини — у зот уни озод қилиб, сўнг унга уйландилар», деди. Йўлда Умму Сулайм уни безаб, кечаси у зотга келин қилиб юборди; тонгда Набий ﷺ куёв эдилар. У зот: «Кимда бирор нарса бўлса, келтирсин», дедилар ва бир тери (дастурхон) ёздилар. Кимдир қурут, кимдир хурмо, кимдир сарёғ келтира бошлади — (ровий): «Менимча, у савиқни ҳам зикр қилди», деди. Бас, улар хайс тайёрладилар. Мана шу — Расулуллоҳ ﷺ нинг валимаси эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، أَخْبَرَنَا الْأَعْمَشُ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: «كَانَتْ دِرْعُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرْهُونَةً مَا وَجَدَ مَا يَفْتَكُّهَا حَتَّى مَاتَ»
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺning sovutlari garovda edi; u zot vafot etgunlariga qadar uni qaytarib oladigan narsa topmadilar».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺнинг совутлари гаровда эди; у зот вафот этгунларига қадар уни қайтариб оладиган нарса топмадилар».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنِ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «الْكَوْثَرُ نَهَرٌ فِي الْجَنَّةِ وَعَدَنِيهِ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kavsar — jannatdagi bir daryodir, uni Robbim azza va jalla menga vaʼda qilgan», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Кавсар — жаннатдаги бир дарёдир, уни Роббим азза ва жалла менга ваъда қилган», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ: أَغْفَى النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِغْفَاءَةً، فَرَفَعَ رَأْسَهُ مُتَبَسِّمًا، إِمَّا قَالَ لَهُمْ، وَإِمَّا قَالُوا لَهُ: لِمَ ضَحِكْتَ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّهُ أُنْزِلَتْ عَلَيَّ آنِفًا سُورَةٌ»، فَقَرَأَبِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ﴾إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ﴿ [الكوثر: 1]حَتَّى خَتَمَهَا قَالَ: «هَلْ تَدْرُونَ مَا الْكَوْثَرُ؟» قَالُوا: اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ: هُوَ نَهْرٌ أَعْطَانِيهِ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فِي الْجَنَّةِ، عَلَيْهِ خَيْرٌ كَثِيرٌ تَرِدُ عَلَيْهِ أُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ، آنِيَتُهُ عَدَدُ الْكَوَاكِبِ، يُخْتَلَجُ الْعَبْدُ مِنْهُمْ فَأَقُولُ: يَا رَبِّ، إِنَّهُ مِنْ أُمَّتِي فَيُقَالُ لِي: إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytadi: Nabiy ﷺ bir oz mudrab oldilar, soʻng tabassum qilgan holda boshlarini koʻtardilar. U zot ularga aytdilarmi yoki ular u zotga: «Nega kuldingiz?» dedilarmi (bilmayman). Rasululloh ﷺ: «Hozirgina menga bir sura nozil qilindi», dedilar va: «Bismillahir Rohmanir Rohiym. {Albatta, Biz senga Kavsarni ato etdik}» (Kavsar 1) deb, uni oxirigacha oʻqidilar. Soʻng: «Kavsar nima ekanini bilasizlarmi?» dedilar. Ular: «Alloh va Uning Rasuli yaxshiroq biladi», dedilar. U zot: «U — Robbim azza va jalla menga jannatda bergan bir daryodir; unda koʻp yaxshilik bordir. Qiyomat kuni ummatim unga keladi; uning idishlari yulduzlar sonichalik koʻpdir. Ulardan bir banda tortib olinadi, men esa: ‹Ey Robbim, u mening ummatimdan-ku!› deyman. Menga: ‹Sen ular sendan keyin nima yangiliklar chiqarganini bilmaysan›, deyiladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтади: Набий ﷺ бир оз мудраб олдилар, сўнг табассум қилган ҳолда бошларини кўтардилар. У зот уларга айтдиларми ёки улар у зотга: «Нега кулдингиз?» дедиларми (билмайман). Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳозиргина менга бир сура нозил қилинди», дедилар ва: «Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. {Албатта, Биз сенга Кавсарни ато этдик}» (Кавсар 1) деб, уни охиригача ўқидилар. Сўнг: «Кавсар нима эканини биласизларми?» дедилар. Улар: «Аллоҳ ва Унинг Расули яхшироқ билади», дедилар. У зот: «У — Роббим азза ва жалла менга жаннатда берган бир дарёдир; унда кўп яхшилик бордир. Қиёмат куни умматим унга келади; унинг идишлари юлдузлар соничалик кўпдир. Улардан бир банда тортиб олинади, мен эса: ‹Эй Роббим, у менинг умматимдан-ку!› дейман. Менга: ‹Сен улар сендан кейин нима янгиликлар чиқарганини билмайсан›, дейилади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِنَّ اللَّهَ قَالَ لِي: إِنَّ أُمَّتَكَ لَا يَزَالُونَ يَتَسَاءَلُونَ فِيمَا بَيْنَهُمْ، حَتَّى يَقُولُوا: هَذَا اللَّهُ خَلَقَ النَّاسَ، فَمَنْ خَلَقَ اللَّهَ؟
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Alloh menga shunday dedi: Albatta, ummating oʻzaro soʻrashishda davom etadi, hatto: ‹Mana bu — Alloh, odamlarni yaratdi; Allohni kim yaratgan?› deyishadi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Аллоҳ менга шундай деди: Албатта, умматинг ўзаро сўрашишда давом этади, ҳатто: ‹Мана бу — Аллоҳ, одамларни яратди; Аллоҳни ким яратган?› дейишади».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، حَدَّثَنَا الْمُخْتَارُ بْنُ فُلْفُلٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ، وَقَدِ انْصَرَفَ مِنَ الصَّلَاةِ، فَأَقْبَلَ إِلَيْنَا فَقَالَ: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ، إِنِّي إِمَامُكُمْ فَلَا تَسْبِقُونِي بِالرُّكُوعِ وَلَا بِالسُّجُودِ، وَلَا بِالْقِيَامِ وَلَا بِالْقُعُودِ وَلَا بِالِانْصِرَافِ، فَإِنِّي أَرَاكُمْ مِنْ أَمَامِي، وَمِنْ خَلْفِي، وَايْمُ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، لَوْ رَأَيْتُمْ مَا رَأَيْتُ، لَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا، وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا» قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا رَأَيْتَ؟ قَالَ: «رَأَيْتُ الْجَنَّةَ وَالنَّارَ»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kuni namozdan chiqib bizga yuzlandilar va: «Ey odamlar! Men sizlarning imomingizman; rukuda ham, sajdada ham, qiyomda ham, oʻtirishda ham, (namozdan) chiqishda ham mendan oʻzib ketmanglar. Chunki men sizlarni oldimdan ham, ortimdan ham koʻrib turaman. Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, agar men koʻrgan narsani koʻrganingizda, oz kulib, koʻp yigʻlagan boʻlar edingiz», dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, nimani koʻrdingiz?» dedilar. U zot: «Jannat va doʻzaxni koʻrdim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир куни намоздан чиқиб бизга юзландилар ва: «Эй одамлар! Мен сизларнинг имомингизман; рукуда ҳам, саждада ҳам, қиёмда ҳам, ўтиришда ҳам, (намоздан) чиқишда ҳам мендан ўзиб кетманглар. Чунки мен сизларни олдимдан ҳам, ортимдан ҳам кўриб тураман. Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, агар мен кўрган нарсани кўрганингизда, оз кулиб, кўп йиғлаган бўлар эдингиз», дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, нимани кўрдингиз?» дедилар. У зот: «Жаннат ва дўзахни кўрдим», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي ذَاتَ لَيْلَةٍ فِي حُجْرَتِهِ، فَجَاءَ أُنَاسٌ فَصَلَّوْا بِصَلَاتِهِ، فَخَفَّفَ فَدَخَلَ الْبَيْتَ ثُمَّ خَرَجَ فَعَادَ مِرَارًا كُلَّ ذَلِكَ يُصَلِّي، فَلَمَّا أَصْبَحَ، قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ، صَلَّيْتَ وَنَحْنُ نُحِبُّ أَنْ تَمُدَّ فِي صَلَاتِكَ قَالَ: «قَدْ عَلِمْتُ بِمَكَانِكُمْ، وَعَمْدًا فَعَلْتُ ذَلِكَ»
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir kecha hujralarida namoz oʻqiyotgan edilar. Bir necha kishi kelib, u zotning namoziga (ergashib) namoz oʻqidi. Shunda u zot (namozni) qisqartirdilar, soʻng uyga kirdilar, keyin chiqdilar; buni bir necha marta takrorladilar, har safar namoz oʻqir edilar. Tong otgach, ular: «Yo Rasululloh, siz namoz oʻqidingiz, biz esa namozingizni uzaytirishingizni yaxshi koʻrar edik», dedilar. U zot: «Men sizlarning joyingizni bilar edim va buni ataylab qildim», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир кеча ҳужраларида намоз ўқиётган эдилар. Бир неча киши келиб, у зотнинг намозига (эргашиб) намоз ўқиди. Шунда у зот (намозни) қисқартирдилар, сўнг уйга кирдилар, кейин чиқдилар; буни бир неча марта такрорладилар, ҳар сафар намоз ўқир эдилар. Тонг отгач, улар: «Ё Расулуллоҳ, сиз намоз ўқидингиз, биз эса намозингизни узайтиришингизни яхши кўрар эдик», дедилар. У зот: «Мен сизларнинг жойингизни билар эдим ва буни атайлаб қилдим», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ وَلَهُمْ يَوْمَانِ يَلْعَبُونَ فِيهِمَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ، فَقَالَ: إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَبْدَلَكُمْ بِهِمَا خَيْرًا مِنْهُمَا: يَوْمَ الْفِطْرِ، وَيَوْمَ النَّحْرِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinaga kelganlarida, ularning johiliyatda oʻynab-kuladigan ikki kuni bor edi. Shunda u zot: «Albatta, Alloh sizlarga bu ikki kunning oʻrniga ulardan yaxshiroq boʻlgan ikki kunni — Fitr kuni va Nahr kunini berdi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келганларида, уларнинг жоҳилиятда ўйнаб-куладиган икки куни бор эди. Шунда у зот: «Албатта, Аллоҳ сизларга бу икки куннинг ўрнига улардан яхшироқ бўлган икки кунни — Фитр куни ва Наҳр кунини берди», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: دَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَائِطًا مِنْ حِيطَانِ الْمَدِينَةِ لِبَنِي النَّجَّارِ، فَسَمِعَ صَوْتًا مِنْ قَبْرٍ، فَسَأَلَ عَنْهُ: «مَتَى دُفِنَ هَذَا؟» فَقَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ، دُفِنَ هَذَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ، فَأَعْجَبَهُ ذَلِكَ وَقَالَ: «لَوْلَا أَنْ لَا تَدَافَنُوا، لَدَعَوْتُ اللَّهَ أَنْ يُسْمِعَكُمْ عَذَابَ الْقَبْرِ».
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Madina bogʻlaridan Banu Najjorga tegishli bir bogʻga kirdilar va bir qabrdan ovoz eshitdilar. U zot u haqda: «Bu qachon dafn etilgan?» deb soʻradilar. Ular: «Yo Rasululloh, bu johiliyatda dafn etilgan», dedilar. Bu u zotga maʼqul tushdi va: «Bir-biringizni dafn qilmay qoʻyishingiz (xavfi) boʻlmasa edi, Allohdan sizlarga qabr azobini eshittirishini soʻragan boʻlar edim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Мадина боғларидан Бану Нажжорга тегишли бир боғга кирдилар ва бир қабрдан овоз эшитдилар. У зот у ҳақда: «Бу қачон дафн этилган?» деб сўрадилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, бу жоҳилиятда дафн этилган», дедилар. Бу у зотга маъқул тушди ва: «Бир-бирингизни дафн қилмай қўйишингиз (хавфи) бўлмаса эди, Аллоҳдан сизларга қабр азобини эшиттиришини сўраган бўлар эдим», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «دَخَلْتُ الْجَنَّةَ، فَإِذَا أَنَا بِنَهْرٍ حَافَتَاهُ خِيَامُ اللُّؤْلُؤِ، فَضَرَبْتُ بِيَدِي إِلَى مَا يَجْرِي فِيهِ الْمَاءُ، فَإِذَا مِسْكٌ أَذْفَرُ، قُلْتُ: مَا هَذَا يَا جِبْرِيلُ؟ قَالَ: هَذَا الْكَوْثَرُ الَّذِي أَعْطَاكَهُ اللهُ».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jannatga kirdim va birdan ikki qirgʻogʻi durdan boʻlgan chodirlar (bilan qoplangan) bir daryo (boʻyida) boʻldim. Qoʻlimni suv oqayotgan joyga urdim; qarasam, u — quyuq hidli mushk ekan. ‹Bu nima, ey Jibril?› dedim. U: ‹Bu — Alloh senga bergan Kavsardir›, dedi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаннатга кирдим ва бирдан икки қирғоғи дурдан бўлган чодирлар (билан қопланган) бир дарё (бўйида) бўлдим. Қўлимни сув оқаётган жойга урдим; қарасам, у — қуюқ ҳидли мушк экан. ‹Бу нима, эй Жибрил?› дедим. У: ‹Бу — Аллоҳ сенга берган Кавсардир›, деди», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: لَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوَةِ تَبُوكَ فَدَنَا مِنَ الْمَدِينَةِ قَالَ: «إِنَّ بِالْمَدِينَةِ لَقَوْمًا مَا سِرْتُمْ مَسِيرًا، وَلَا قَطَعْتُمْ وَادِيًا، إِلَّا كَانُوا مَعَكُمْ فِيهِ». قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَهُمْ بِالْمَدِينَةِ؟ قَالَ: «وَهُمْ بِالْمَدِينَةِ حَبَسَهُمُ الْعُذْرُ».
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Tabuk gʻazotidan qaytib Madinaga yaqinlashganlarida: «Madinada shunday qavm borki, siz qanday yoʻl yursangiz ham, qanday vodiyni kesib oʻtsangiz ham, ular oʻsha yoʻlda siz bilan birga boʻldilar», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, ular Madinada boʻla turibmi?» deyishdi. U zot: «Ular Madinada boʻla turib, ha. Ularni uzr toʻxtatib qoldirgan», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Табук ғазотидан қайтиб Мадинага яқинлашганларида: «Мадинада шундай қавм борки, сиз қандай йўл юрсангиз ҳам, қандай водийни кесиб ўтсангиз ҳам, улар ўша йўлда сиз билан бирга бўлдилар», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, улар Мадинада бўла турибми?» дейишди. У зот: «Улар Мадинада бўла туриб, ҳа. Уларни узр тўхтатиб қолдирган», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَتْ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُسَمَّى الْعَضْبَاءَ، وَكَانَتْ لَا تُسْبَقُ، فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ عَلَى قَعُودٍ فَسَبَقَهَا، فَشَقَّ ذَلِكَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ، فَلَمَّا رَأَى مَا فِي وُجُوهِهِمْ قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ، سُبِقَتِ الْعَضْبَاءُ. فَقَالَ: «إِنَّ حَقًّا عَلَى اللَّهِ أَنْ لَا يَرْفَعَ شَيْئًا مِنَ الدُّنْيَا إِلَّا وَضَعَهُ».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning Azboʼ deb ataladigan tuyalari bor edi; u (poygada) oʻzib boʻlmas edi. Bir aʼrobiy yosh tuyada kelib, undan oʻzib ketdi. Bu musulmonlarga ogʻir botdi. U zot ularning yuzlaridagini koʻrganlarida, ular: «Yo Rasululloh, Azboʼ oʻzib ketildi», dedilar. Shunda u zot: «Albatta, Allohning (hukmi) shuki, U dunyodan biror narsani koʻtarsa, albatta uni (yana) pasaytiradi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг Азбў деб аталадиган туялари бор эди; у (пойгада) ўзиб бўлмас эди. Бир аъробий ёш туяда келиб, ундан ўзиб кетди. Бу мусулмонларга оғир ботди. У зот уларнинг юзларидагини кўрганларида, улар: «Ё Расулуллоҳ, Азбў ўзиб кетилди», дедилар. Шунда у зот: «Албатта, Аллоҳнинг (ҳукми) шуки, У дунёдан бирор нарсани кўтарса, албатта уни (яна) пасайтиради», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: أُقِيمَتِ الصَّلَاةُ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ: «أَقِيمُوا صُفُوفَكُمْ، وَتَرَاصُّوا فَإِنِّي أَرَاكُمْ مِنْ وَرَاءِ ظَهْرِي».
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Namozga iqomat aytildi, Nabiy ﷺ turib bizga yuzlandilar va: «Saflaringizni toʻgʻrilanglar va zich turinglar; chunki men sizlarni ortimdan ham koʻraman», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Намозга иқомат айтилди, Набий ﷺ туриб бизга юзландилар ва: «Сафларингизни тўғриланглар ва зич туринглар; чунки мен сизларни ортимдан ҳам кўраман», дедилар.