وَعَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ جَارُ اَلدَّارِ أَحَقُّ بِالدَّارِ } رَوَاهُ النَّسَائِيُّ, وَصَحَّحَهُ اِبْنُ حِبَّانَ, وَلَهُ عِلَّةٌ 1 .
1 - ضعيف. رواه النسائي في " الكبرى " كما في " التحفة " ( 4 / 69 ) من طريق قتادة، عن الحسن، عن سمرة، ومن هذا الوجه رواه أبو داود ( 3517 )، والترمذي ( 1368 ). وقال الترمذي: " حديث سمرة حديث حسن صحيح، وروى عيسى بن يونس، عن سعيد بن أبي عروبة، عن قتادة، عن أنس، عن النبي -صلى الله عليه وسلم-. والصحيح عند أهل العلم حديث الحسن عن سمرة، ولا نعرف حديث قتادة، عن أنس إلا من حديث عيسى بن يونس ". قلت: ومن الوجه الثاني رواه ابن حبان ( 1153 ) وإلى هذا الاختلاف يشير قول الحافظ: " وله علة ". وخلاصة الكلام أن الحديث عند قتادة من وجهين: الأول: عن الحسن، عن سمرة، وهو الصواب عند أهل العلم. والثاني: عن أنس، به. وأيا كان الأمر فهو ضعيف من الوجهين؛ لعدم تصريح قتادة والحسن بالسماع؛ وكلاهما موصوف بالتدليس.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uyning qoʻshnisi oʻsha uyga haqliroqdir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уйнинг қўшниси ўша уйга ҳақлироқдир», дедилар.
وَعَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ - رضى الله عنه - { أَنَّ اَلنَّبِيَّ - صلى الله عليه وسلم -حَمِدَ اَللَّهَ , وَأَثْنَى عَلَيْهِ , وَقَالَ : " لَكِنِّي أَنَا أُصَلِّي وَأَنَامُ , وَأَصُومُ وَأُفْطِرُ , وَأَتَزَوَّجُ اَلنِّسَاءَ , فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ 1 .
1 - صحيح . رواه البخاري ( 5063 ) ، ومسلم ( 1401 ) عن أنس بن مالك - رضي الله عنه- يقول : جاء ثلاثة رهط إلى بيوت أزواج النبي -صلى الله عليه وسلم- يسألون عن عبادة النبي -صلى الله عليه وسلم- ، فلما أخبروا كأنهم تقالوها . فقالوا : وأين نحن من النبي -صلى الله عليه وسلم- ؟ قد غفر الله له ما تقدم من ذنبه وما تأخر . قال أحدهم : أما أنا فأنا أصلي الليل أبدا . وقال آخر : أنا أصوم الدهر ولا أفطر . وقال آخر أنا أعتزل النساء ولا أتزوج أبدا ، فجاء رسول الله -صلى الله عليه وسلم- ، فقال : أنتم الذين قلتم كذا وكذا ؟ أما والله إني لأخشاكم لله وأتقاكم له ، لكني أصوم . . . الحديث . والسياق للبخاري.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Allohga hamd aytdilar va Unga sano aytib, soʻng: «Lekin men namoz (ham) oʻqiyman, uxlayman ham; roʻza (ham) tutaman, ochilaman ham; va ayollarga uylanaman (ham). Bas, kim mening sunnatimdan yuz oʻgirsa, u mendan emas», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Аллоҳга ҳамд айтдилар ва Унга сано айтиб, сўнг: «Лекин мен намоз (ҳам) ўқийман, ухлайман ҳам; рўза (ҳам) тутаман, очиламан ҳам; ва аёлларга уйланаман (ҳам). Бас, ким менинг суннатимдан юз ўгирса, у мендан эмас», дедилар.
وَعَنْهُ قَالَ : { كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -يَأْمُرُ بِالْبَاءَةِ , وَيَنْهَى عَنِ التَّبَتُّلِ نَهْيًا شَدِيدًا , وَيَقُولُ :" تَزَوَّجُوا اَلْوَدُودَ اَلْوَلُودَ . إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمُ اَلْأَنْبِيَاءَ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ } رَوَاهُ أَحْمَدُ , وَصَحَّحَهُ اِبْنُ حِبَّانَ 1 .
1 - صحيح . رواه أحمد ( 3 / 158 و 245 ) ، وابن حبان ( 1228 ) موارد ).
Undan (Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan) rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uylanishga buyurar va tabattuldan (uylanmay yolgʻiz yashashdan) qattiq qaytarar edilar hamda: «Mehribon va serfarzand (ayol)larga uylaninglar! Zero, men qiyomat kunida sizlar (koʻpligingiz) bilan (boshqa) paygʻambarlardan koʻp boʻlishni istayman», der edilar.Ундан (Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан) ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ уйланишга буюрар ва табаттулдан (уйланмай ёлғиз яшашдан) қаттиқ қайтарар эдилар ҳамда: «Меҳрибон ва серфарзанд (аёл)ларга уйланинглар! Зеро, мен қиёмат кунида сизлар (кўплигингиз) билан (бошқа) пайғамбарлардан кўп бўлишни истайман», дер эдилар.
وَعَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ - رضى الله عنه - { أَنَّ اَلنَّبِيَّ - صلى الله عليه وسلم -كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ } أَخْرَجَاهُ , وَاللَّفْظُ لِمُسْلِمٍ 1 .
1 - صحيح . رواه البخاري (268) و ( 284 و 5068 و 5215 ) ، ومسلم ( 309 ) ، وهذا لفظ مسلم كما قال الحافظ . وأما لفظ البخاري فهو : " كان يطوف على نسائه في ليلة واحدة " . وفي أخرى : " كان يدور على نسائه في الساعة الواحدة من الليل والنهار ".
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ bitta gʻusl bilan (barcha) ayollarini aylanar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ битта ғусл билан (барча) аёлларини айланар эдилар.
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ , عَنِ اَلنَّبِيِّ - صلى الله عليه وسلم -{ أَنَّهُ أَعْتَقَ صَفِيَّةَ , وَجَعَلَ عِتْقَهَا صَدَاقَهَا } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ 1 .
1 - صحيح . رواه البخاري ( 5086 ) ، ومسلم ( 2 / 1045 / رقم 85 ).
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladiki, u zot Safiyyani ozod qildilar va uni ozod qilishni uning mahri qildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қиладики, у зот Сафийяни озод қилдилар ва уни озод қилишни унинг маҳри қилдилар.
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ - رضى الله عنه - { أَنَّ اَلنَّبِيَّ - صلى الله عليه وسلم -رَأَى عَلَى عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَثَرَ صُفْرَةٍ , قَالَ : " مَا هَذَا ? " , قَالَ : يَا رَسُولَ اَللَّهِ ! إِنِّي تَزَوَّجْتُ اِمْرَأَةً عَلَى وَزْنِ نَوَاةٍ مِنْ ذَهَبٍ. فَقَالَ : " فَبَارَكَ اَللَّهُ لَكَ , أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ , وَاللَّفْظُ لِمُسْلِمٍ 1 .
1 - صحيح . رواه البخاري ( 5155 ) ، ومسلم ( 1427 ) . ولا معنى لقول الحافظ : "واللفظ لمسلم" إذ هو نفس لفظ البخاري.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Abdurahmon ibn Avfda sarigʻ (zaʼfaron) izini koʻrdilar va: «Bu nima?» dedilar. U: «Ey Allohning Rasuli, men bir ayolga danak vaznicha oltin (mahr) evaziga uylandim», dedi. U zot: «Alloh senga baraka bersin. Bir qoʻy bilan boʻlsa ham valima qil», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Абдураҳмон ибн Авфда сариғ (заъфарон) изини кўрдилар ва: «Бу нима?» дедилар. У: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен бир аёлга данак вазнича олтин (маҳр) эвазига уйландим», деди. У зот: «Аллоҳ сенга барака берсин. Бир қўй билан бўлса ҳам валима қил», дедилар.
وَلَهُ شَاهِدٌ : عَنْ أَنَسٍ عِنْدَ اِبْنِ مَاجَهْ 1 .
1 - ضعيف . وللحافظ فيه وهم لا شك في ذلك . فإن كان يقصد حديث أنس فلم يروه ابن ماجه من حديث أنس ، وإنما رواه ( 1915 ) من حديث أبي هريرة . وكلاهما بسند ضعيف جدا.
Buning shohidi bor: Ibn Moja huzurida Anasdan (rivoyat qilingan).Бунинг шоҳиди бор: Ибн Можа ҳузурида Анасдан (ривоят қилинган).
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ : { أَقَامَ اَلنَّبِيُّ - صلى الله عليه وسلم -بَيْنَ خَيْبَرَ وَالْمَدِينَةِ ثَلَاثَ لَيَالٍ , يُبْنَى عَلَيْهِ بِصَفِيَّةَ , فَدَعَوْتُ اَلْمُسْلِمِينَ إِلَى وَلِيمَتِهِ , فَمَا كَانَ فِيهَا مِنْ خُبْزٍ وَلَا لَحْمٍ , وَمَا كَانَ فِيهَا إِلَّا أَنْ أَمَرَ بِالْأَنْطَاعِ , فَبُسِطَتْ , فَأُلْقِيَ عَلَيْهَا اَلتَّمْرُ , وَالْأَقِطُ , وَالسَّمْنُ. } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ , وَاللَّفْظُ لِلْبُخَارِيِّ 1 .
1 - صحيح . رواه البخاري ( 5085 ) ، ومسلم ( 1365 ) ( ج 2 / ص 1044 ) . الأنطاع : جمع نطع ، وهو البساط من الجلد المدبوغ . الأقط : هو اللبن المجفف.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U dedi: Nabiy ﷺ Xaybar bilan Madina orasida uch kecha turib, Safiyya bilan (nikoh) qurdilar. Men musulmonlarni u zotning valimasiga chaqirdim — unda na non, na goʻsht bor edi. Unda faqat shu bor ediki, u zot (teri) dasturxonlarni (yozishni) buyurdilar, ular yozildi, soʻng ustiga xurmo, qurut va yogʻ tashlandi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У деди: Набий ﷺ Хайбар билан Мадина орасида уч кеча туриб, Сафийя билан (никоҳ) қурдилар. Мен мусулмонларни у зотнинг валимасига чақирдим — унда на нон, на гўшт бор эди. Унда фақат шу бор эдики, у зот (тери) дастурхонларни (ёзишни) буюрдилар, улар ёзилди, сўнг устига хурмо, қурут ва ёғ ташланди.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ : { مِنَ اَلسُّنَّةِ إِذَا تَزَوَّجَ اَلرَّجُلُ اَلْبِكْرَ عَلَى اَلثَّيِّبِ أَقَامَ عِنْدَهَا سَبْعًا , ثُمَّ قَسَمَ , وَإِذَا تَزَوَّجَ اَلثَّيِّبَ أَقَامَ عِنْدَهَا ثَلَاثًا , ثُمَّ قَسَمَ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ , وَاللَّفْظُ لِلْبُخَارِيّ ِ 1 .
1 - صحيح . رواه البخاري ( 5214 ) ، ومسلم ( 1461) من طريق أبي قلابة ، عن أنس . وزاد البخاري : " قال أبو قلابة : ولو شئت لقلت : إن أنسا رفعه إلى النبي -صلى الله عليه وسلم- " . وهي بمعناها عند مسلم أيضا.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Sunnatdan (shu)ki: kishi tul (beva) ustiga bokira (qiz)ga uylansa, uning huzurida yetti (kun) turadi, soʻng (navbatni teng) taqsimlaydi; bokira ustiga tul (beva)ga uylansa, uning huzurida uch (kun) turadi, soʻng taqsimlaydi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Суннатдан (шу)ки: киши тул (бева) устига бокира (қиз)га уйланса, унинг ҳузурида етти (кун) туради, сўнг (навбатни тенг) тақсимлайди; бокира устига тул (бева)га уйланса, унинг ҳузурида уч (кун) туради, сўнг тақсимлайди».
وَعَنِ أَنَسٍ, أَنَّ اَلنَّبِيَّ - صلى الله عليه وسلم -قَالَ: { أَبْصِرُوهَا, فَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَبْيَضَ سَبِطًا فَهُوَ لِزَوْجِهَا, وَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَكْحَلَ جَعْدًا, فَهُوَ اَلَّذِي رَمَاهَا بِهِ }
مُتَّفَقٌ عَلَيْه ِ 1
1 - صحيح. وإن كان الحافظ - رحمه الله- وهم في عزوه، وتصرف في لفظه! فالحديث لم يروه البخاري. وإنما رواه مسلم (1496). ولفظه: من طريق محمد بن سيرين قال: سألت أنس بن مالك، وأنا أرى أن عنده منه علما. فقال: إن هلال بن أمية قذف امرأته بشريك بن سحماء، وكان أخا البراء بن مالك لأمه. وكان أول رجل لاعن في الإسلام. قال: فلاعنها. فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "أبصروها. فإن جاءت به أبيض سبطا قضيء العينين، فهو لهلال بن أمية. وإن جاءت به أكحل جعدا حمش الساقين، فهو لشريك بن سحماء". قال: فأنبئت أنها جاءت به أكحل، جعدا، حمش الساقين.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Uni kuzatib turinglar. Agar (bolani) oq tanli, sochi tekis holda tugʻsa, u erinikidir; agar bolani surmali (qora) koʻzli, jingalak sochli holda tugʻsa, u (xotinni) aybga tortgan kishinikidir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Уни кузатиб туринглар. Агар (болани) оқ танли, сочи текис ҳолда туғса, у эриникидир; агар болани сурмали (қора) кўзли, жингалак сочли ҳолда туғса, у (хотинни) айбга тортган кишиникидир», дедилар.
وَعَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ - رضى الله عنه - { أَنَّ جَارِيَةً وُجَدَ رَأْسُهَا قَدْ رُضَّ بَيْنَ حَجَرَيْنِ, فَسَأَلُوهَا: مَنْ صَنَعَ بِكِ هَذَا? فُلَانٌ. فُلَانٌ. حَتَّى ذَكَرُوا يَهُودِيًّا. فَأَوْمَأَتْ بِرَأْسِهَا, فَأُخِذَ اَلْيَهُودِيُّ, فَأَقَرَّ, فَأَمَرَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -أَنْ يُرَضَّ رَأْسُهُ بَيْنَ حَجَرَيْنِ. } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ, وَاللَّفْظُ لِمُسْلِمٍ. 1 .
1 - صحيح. رواه البخاري (2413)، ومسلم (1672) (17).
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir joriyaning boshi ikki tosh orasida ezib tashlangan holda topildi. Undan: «Senga buni kim qildi? Falonchimi? Falonchimi?» deb soʻradilar, nihoyat bir yahudiyni tilga olishdi. Shunda u boshi bilan ishora qildi. Bas, yahudiy ushlandi va u iqror boʻldi. Shunda Rasululloh ﷺ uning boshini ikki tosh orasida ezishga buyurdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир жориянинг боши икки тош орасида эзиб ташланган ҳолда топилди. Ундан: «Сенга буни ким қилди? Фалончими? Фалончими?» деб сўрадилар, ниҳоят бир яҳудийни тилга олишди. Шунда у боши билан ишора қилди. Бас, яҳудий ушланди ва у иқрор бўлди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унинг бошини икки тош орасида эзишга буюрдилар.
وَعَنْ أَنَسٍ - رضى الله عنه - { أَنَّ اَلرُّبَيِّعَ بِنْتَ اَلنَّضْرِ -عَمَّتَهُ- كَسَرَتْ ثَنِيَّةَ جَارِيَةٍ, فَطَلَبُوا إِلَيْهَا اَلْعَفْوَ, فَأَبَوْا, فَعَرَضُوا اَلْأَرْشَ, فَأَبَوْا, فَأَتَوْا رَسُولَ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -وَأَبَوْا إِلَّا اَلْقِصَاصَ, فَأَمَرَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -بِالْقِصَاصِ, فَقَالَ أَنَسُ بْنُ اَلنَّضْرِ: يَا رَسُولَ اَللَّهِ! أَتُكْسَرُ ثَنِيَّةُ اَلرُّبَيِّعِ? لَا, وَاَلَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ, لَا تُكْسَرُ ثَنِيَّتُهَا, فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -"يَا أَنَسُ! كِتَابُ اَللَّهِ: اَلْقِصَاصُ". فَرَضِيَ اَلْقَوْمُ, فَعَفَوْا, فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -: "إِنَّ مِنْ عِبَادِ اَللَّهِ مَنْ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اَللَّهِ لَأَبَرَّهُ". } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ, وَاللَّفْظُ لِلْبُخَارِيِّ 1 .
1 - صحيح. رواه البخاري (2703)، ومسلم (1675).
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, uning ammasi Rubayyiʼ binti Nazr bir joriyaning oldingi tishini sindirdi. (Joriyaning ahli) afv (kechirim)ni talab qildi, lekin ular bosh tortdi; ular arsh (tovon)ni taklif qildi, lekin (narigi tomon) bosh tortdi; ular Rasululloh ﷺ ning oldiga keldi va qasosdan boshqaga koʻnmadi. Rasululloh ﷺ qasosni buyurdilar. Shunda Anas ibn Nazr: «Ey Allohning Rasuli, Rubayyiʼning tishi sindiriladimi?! Yoʻq, seni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, uning tishi sindirilmaydi!» dedi. Rasululloh ﷺ: «Ey Anas, Allohning Kitobi (hukmi) — qasosdir», dedilar. Soʻng qavm rozi boʻlib, afv qildi. Rasululloh ﷺ: «Albatta Allohning bandalari ichida shunday (kishi)lar borki, agar ular Alloh (nomi) bilan qasam ichsa, U albatta ularning qasamini rost (haqiqatga) chiqaradi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, унинг аммаси Рубаййиъ бинти Назр бир жориянинг олдинги тишини синдирди. (Жориянинг аҳли) афв (кечирим)ни талаб қилди, лекин улар бош тортди; улар арш (товон)ни таклиф қилди, лекин (нариги томон) бош тортди; улар Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келди ва қасосдан бошқага кўнмади. Расулуллоҳ ﷺ қасосни буюрдилар. Шунда Анас ибн Назр: «Эй Аллоҳнинг Расули, Рубаййиънинг тиши синдириладими?! Йўқ, сени ҳақ билан юборган Зотга қасамки, унинг тиши синдирилмайди!» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Анас, Аллоҳнинг Китоби (ҳукми) — қасосдир», дедилар. Сўнг қавм рози бўлиб, афв қилди. Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Аллоҳнинг бандалари ичида шундай (киши)лар борки, агар улар Аллоҳ (номи) билан қасам ичса, У албатта уларнинг қасамини рост (ҳақиқатга) чиқаради», дедилар.
وَعَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ - رضى الله عنه - قَالَ: { أَوَّلَ لِعَانٍ كَانَ فِي اَلْإِسْلَامِ أَنَّ شَرِيكَ بْنُ سَمْحَاءَ قَذَفَهُ هِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ بِاِمْرَأَتِهِ, فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم - "اَلْبَيِّنَةَ وَإِلَّا فَحَدٌّ فِي ظَهْرِكَ " } اَلْحَدِيثَ أَخْرَجَهُ أَبُو يَعْلَي, وَرِجَالُهُ ثِقَاتٌ 1 .
1 - صحيح. رواه أبو يعلي في "المسند" (2824) ولكن لفظه عنده: "يا هلال! أربعة شهود، وإلا....." وهو مطول عنده.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Islomda birinchi liʼon Hilol ibn Umayya oʻz xotinini Sharik ibn Sahmo bilan (zinoda) ayblagani boʻldi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «(Yo) bayyina (dalil) keltir, boʻlmasa orqangda had bor», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Исломда биринчи лиъон Ҳилол ибн Умайя ўз хотинини Шарик ибн Саҳмо билан (зинода) айблагани бўлди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «(Ё) баййина (далил) келтир, бўлмаса орқангда ҳад бор», дедилар.
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ - رضى الله عنه - { أَنَّ اَلنَّبِيَّ - صلى الله عليه وسلم -أَتَى بِرَجُلٍ قَدْ شَرِبَ اَلْخَمْرَ, فَجَلَدَهُ بِجَرِيدَتَيْنِ نَحْوَ أَرْبَعِينَ. قَالَ: وَفَعَلَهُ أَبُو بَكْرٍ, فَلَمَّا كَانَ عُمَرُ اِسْتَشَارَ اَلنَّاسَ, فَقَالَ عَبْدُ اَلرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ: أَخَفَّ اَلْحُدُودِ ثَمَانُونَ, فَأَمَرَ بِهِ عُمَرُ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ . 1 .
1 - صحيح. رواه البخاري (6773)، ومسلم (1706) واللفظ لمسلم. "تنبيه": الرواية: "أخف الحدود ثمانون" وليس كما ذكرها الحافظ، ولتوجيه ذلك انظر "الفتح".
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning huzurlariga xamr ichgan bir kishi keltirildi. U zot uni ikkita xurmo shoxi bilan qirqqa yaqin (darra) urdilar. (Anas) dedi: Abu Bakr ham shunday qildi. Umarning davri kelganida, u odamlar bilan maslahatlashdi. Shunda Abdurrahmon ibn Avf: «Hadlarning eng yengili — sakson (darra)dir», dedi. Bas, Umar shunga buyurdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ҳузурларига хамр ичган бир киши келтирилди. У зот уни иккита хурмо шохи билан қирққа яқин (дарра) урдилар. (Анас) деди: Абу Бакр ҳам шундай қилди. Умарнинг даври келганида, у одамлар билан маслаҳатлашди. Шунда Абдурраҳмон ибн Авф: «Ҳадларнинг энг енгили — саксон (дарра)дир», деди. Бас, Умар шунга буюрди.
عَنْ أَنَسِ بنِ مَالِكٍ - رضى الله عنه - { أَنَّ اَلنَّبِيَّ - صلى الله عليه وسلم -كَانَ يُضَحِّي بِكَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ, أَقْرَنَيْنِ, وَيُسَمِّي, وَيُكَبِّرُ, وَيَضَعُ رِجْلَهُ عَلَى صِفَاحِهِمَا. وَفِي لَفْظٍ: ذَبَحَهُمَا بِيَدِهِ } مُتَّفَقٌ عَلَيْه ِ (1762) . وَفِي لَفْظِ: { سَمِينَيْنِ } (1763) وَلِأَبِي عَوَانَةَ فِي "صَحِيحِهِ" : { ثَمِينَيْنِ } . بِالْمُثَلَّثَةِ بَدَلَ اَلسِّين ِ (1764)
1 - صحيح. رواه البخاري ( 5565 )، ومسلم ( 1966 ) ( 17 ).
2 - قال البخاري في "صحيحه" ( 10 / 9 / فتح ): " باب أضحية النبي صلى الله عليه وسلم بكبشين أقرنين. ويذكر سمينين" . قلت: رواه ابن ماجه من حديث عائشة، وأبي هريرة ( 3122 ) بسند حسن.
3 - الذي نقله الحافظ في "الفتح" ( 9 / 10 ) عن "صحيح" أبي عوانة، أنه بالسين قلت: ورأيته بنفسي - بالسين المهملة - في نسختين من نسخ أبي عوانة، نسخة دار الكتب المصرية ( ج 4 / ق 20 / ب )، والنسخة الأزهرية ( ق / 203 / ب ).
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ oq-qora rangli, shoxli ikki qoʻchqorni qurbonlik qilar, Allohning nomini aytar, takbir aytar va oyoqlarini ularning yonbosh tomoniga qoʻyar edilar. Bir lafzda: ularni oʻz qoʻllari bilan soʻydilar. Yana bir lafzda: semiz ikki (qoʻchqorni). Abu Avonaning «Sahih»ida: qimmatbaho ikki (qoʻchqorni).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ оқ-қора рангли, шохли икки қўчқорни қурбонлик қилар, Аллоҳнинг номини айтар, такбир айтар ва оёқларини уларнинг ёнбош томонига қўяр эдилар. Бир лафзда: уларни ўз қўллари билан сўйдилар. Яна бир лафзда: семиз икки (қўчқорни). Абу Авонанинг «Саҳиҳ»ида: қимматбаҳо икки (қўчқорни).
وَفِي لَفْظٍ لِمُسْلِمٍ, وَيَقُولُ: { بِسْمِ اَللَّهِ. وَاَللَّهُ أَكْبَرُ } (1765) .
4 - مسلم ( 1966 ) ( ج 3 / ص 1557 ).
Muslimning bir lafzida: u zot: «Bismillohi vallohu akbar», deb aytar edilar.Муслимнинг бир лафзида: у зот: «Бисмиллоҳи валлоҳу акбар», деб айтар эдилар.
وَأَخْرَجَ اِبْنُ حِبَّانَ: مِنْ حَدِيثِ أَنَسٍ نَحْوَه ُ (1779) .
2 - صحيح. رواه ابن حبان ( 1061 ) عن أنس قال: عق رسول الله صلى الله عليه وسلم عن حسن وحسين بكبشين. وصححه عبد الحق.
Ibn Hibbon Anasning hadisidan shunga oʻxshashini chiqargan.Ибн Ҳиббон Анаснинг ҳадисидан шунга ўхшашини чиқарган.
وَعَنْ أَنَسٍ - رضى الله عنه - عَنْ اَلنَّبِيِّ - صلى الله عليه وسلم -قَالَ: { وَاَلَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ عَبْدٌ حَتَّى يُحِبَّ لِجَارِهِ - أَوْ لِأَخِيهِ- مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. 1 .
1 - صحيح. رواه البخاري (13)، ومسلم (45) (72) واللفظ لمسلم.
Anas (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi: U zot: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, banda oʻziga yaxshi koʻrgan narsani qoʻshnisiga — yoki birodariga — yaxshi koʻrmaguncha (komil) iymon keltirmaydi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилади: У зот: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, банда ўзига яхши кўрган нарсани қўшнисига — ёки биродарига — яхши кўрмагунча (комил) иймон келтирмайди», дедилар.
وَعَنْ أَنَسٍ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ كُلُّ بَنِي آدَمَ خَطَّاءٌ, وَخَيْرُ اَلْخَطَّائِينَ اَلتَّوَّابُونَ } أَخْرَجَهُ اَلتِّرْمِذِيُّ, وَابْنُ مَاجَهْ, وَسَنَدُهُ قَوِيٌّ. 1 .
1 - حسن. رواه الترمذي (2499)، وابن ماجه (2451).
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odam bolasining hammasi xatokordir, xatokorlarning eng yaxshisi esa tavba qiluvchilardir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одам боласининг ҳаммаси хатокордир, хатокорларнинг энг яхшиси эса тавба қилувчилардир», дедилар.
وَعَنْ أَنَسٍ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ اَلصَّمْتُ حِكْمَةٌ, وَقَلِيلٌ فَاعِلُهُ } أَخْرَجَهُ اَلْبَيْهَقِيُّ فِي " اَلشُّعَبِ" بِسَنَدٍ ضَعِيفٍ. 1
وَصَحَّحَ أَنَّهُ مَوْقُوفٌ مِنْ قَوْلِ لُقْمَانَ اَلْحَكِيمِ. 2 .
1 - ضعيف رواه ابن عدي في" الكامل" (5 / 1816)، والبيهقي في" الشعب" (5027)، وتحرف في" الأصل" إلى" حلم" والتصحيح من" أ"، وهو الموافق لما عند ابن عدي والبيهقي.
2 - رواه ابن حبان في" روضة العقلاء" ص (41)، والحاكم في" المستدرك" (2 / 422 / 423)، والبيهقي في" الشعب" بسند صحيح عن أنس: أن لقمان كان عند داود وهو يسرد الدرع، فجعل يفتله هكذا بيده، فجعل لقمان يتعجب، ويريد أن يسأله، فتمنعه حكمته أن يسأله، فلما فرغ منها صبها على نفسه وقال: نعم درع الحرب هذه. فقال لقمان: إن الصمت من الحكم، وقليل فاعله. كنت أريد أن أسألك، فسكت حتى كفيتني. وقال البيهقي:" هذا هو الصحيح عن أنس أن لقمان قال:" الصمت حكم، وقليل فاعله".
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sukut — hikmatdir, biroq uni qiluvchi ozdir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сукут — ҳикматдир, бироқ уни қилувчи оздир», дедилар.
وَلِابْنِ مَاجَهْ: مِنْ حَدِيثِ أَنَسٍ نَحْوُهُ. 1 .
1 - برقم (4210) وفي سنده" متروك".
Ibn Mojada Anasning hadisidan shunga oʻxshashi (rivoyat qilingan).Ибн Можада Анаснинг ҳадисидан шунга ўхшаши (ривоят қилинган).
وَبِهِ قَالَ: حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَنْبَأَنَا أَبُو ظِلَالٍ، قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، فَقَالَ لِي: أَدْنُهْ. مَتَى ذَهَبَ بَصَرُكَ؟ قُلْتُ: وَأَنَا ابْنُ سَنَتَيْنِ، فِيمَا زَعَمَ أَهْلِي. فَقَالَ: أَلَا أُبَشِّرُكَ بِمَا تَقَرُّ بِهِ عَيْنَاكَ؟ قُلْتُ: بَلَى. قَالَ: مَرَّ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ بِرَسُولِ اللَّهِ ﷺ فَسَلَّمَ، ثُمَّ مَضَى، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَقُولُ: مَا أَخَذْتُ مِنْ عَبْدِي كَرِيمَتَيْهِ عِنْدِي جَزَاءٌ إِلَّا الْجَنَّةَ».
Abu Zilol aytdi: Men Anas ibn Molikning huzuriga kirdim. U menga: «Yaqinroq kel. Koʻzing qachon koʻr boʻlgan?» dedi. Men: «Oilamning aytishicha, ikki yoshimda», dedim. U: «Koʻzingni quvontiradigan narsa bilan seni xushxabarlantiraymi?» dedi. Men: «Albatta», dedim. U dedi: Ibn Ummi Maktum Rasululloh ﷺ ning yonlaridan oʻtib, salom berdi, soʻng ketdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh azza va jalla: ‹Bandamdan uning ikki qadrlisini (koʻzlarini) olsam, Mening huzurimda buning mukofoti jannatdan boshqa emas›, deydi», dedilar.Абу Зилол айтди: Мен Анас ибн Моликнинг ҳузурига кирдим. У менга: «Яқинроқ кел. Кўзинг қачон кўр бўлган?» деди. Мен: «Оиламнинг айтишича, икки ёшимда», дедим. У: «Кўзингни қувонтирадиган нарса билан сени хушхабарлантирайми?» деди. Мен: «Албатта», дедим. У деди: Ибн Умми Мактум Расулуллоҳ ﷺ нинг ёнларидан ўтиб, салом берди, сўнг кетди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла: ‹Бандамдан унинг икки қадрлисини (кўзларини) олсам, Менинг ҳузуримда бунинг мукофоти жаннатдан бошқа эмас›, дейди», дедилар.
وَبِهِ قَالَ: أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَلَامٍ لَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ ﷺ الْمَدِينَةَ أَتَى النَّبِيَّ ﷺ، وَقَالَ: إِنِّي سَائِلُكَ عَنْ ثَلَاثَةِ أَشْيَاءَ لَا يَعْلَمُهَا إِلَّا نَبِيٌّ: مَا أَوَّلُ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ؟ وَمَا أَوَّلُ مَا يَأْكُلُ أَهْلُ الْجَنَّةِ؟ وَمَا يُنْزِعُ الْوَلَدَ إِلَى أَبِيهِ وَإِلَى أُمِّهِ؟ قَالَ: «أَخْبَرَنِي بِهِنَّ جِبْرِيلُ آنِفًا» . قَالَ: جِبْرِيلُ؟ قَالَ: «نَعَمْ» . قَالَ: ذَاكَ عَدُوُّ الْيَهُودِ مِنَ الْمَلَائِكَةِ. قَالَ: «أَمَّا أَوَّلُ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ فَنَارٌ تَخْرُجُ مِنَ الْمَشْرِقِ فَتَحْشُرُ النَّاسَ إِلَى الْمَغْرِبِ، وَأَمَّا أَوَّلُ مَا يَأْكُلُ أَهْلُ الْجَنَّةِ فَزِيَادَةُ كَبِدِ الْحُوتِ، وَأَمَّا مَا يُنْزِعُ الْوَلَدَ إِلَى أَبِيهِ أَوْ إِلَى أُمِّهِ فَإِذَا سَبَقَ مَاءُ الرَّجُلِ مَاءَ الْمَرْأَةِ نَزَعَ إِلَى أَبِيهِ، وَإِذَا سَبَقَ مَاءُ الْمَرْأَةِ مَاءَ الرَّجُلِ نَزَعَ إِلَى أُمِّهِ» . قَالَ: أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ. ثُمَّ قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ الْيَهُودَ قَوْمٌ بُهَّتٌ، فَأَخْبِرْهُمْ عَنِّي قَبْلَ أَنْ يَعْلَمُوا بِإِسْلَامِي. فَجَاءَ نَفَرٌ مِنْهُمْ، فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «أَيُّ رَجُلٍ عَبْدُ اللَّهِ فِيكُمْ»؟ قَالُوا: خَيْرُنَا وَابْنُ خَيْرِنَا، وَسَيِّدُنَا وَابْنُ سَيِّدِنَا، وَأَعْلَمُنَا وَابْنُ أَعْلَمِنَا. قَالَ: «أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَسْلَمَ عَبْدُ اللَّهِ»؟ قَالُوا: أَعَاذَهُ اللَّهُ مِنْ ذَلِكَ. فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ عَبْدُ اللَّهِ فَقَالَ: أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ. فَقَالُوا: شَرُّنَا وَابْنُ شَرِّنَا، وَانْتَقَصُوهُ. فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَذَا الَّذِي كُنْتُ أَخَافُ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Madinaga kelganlarida Abdulloh ibn Salom u zotning huzurlariga kelib: «Men sendan uchta narsa haqida soʻrayman, ularni faqat paygʻambargina biladi: Qiyomatning birinchi alomati nima? Jannat ahli birinchi boʻlib nima yeydi? Bolani otasiga yoki onasiga nima tortdiradi?» dedi. U zot: «Bularni menga hozirgina Jibril xabar berdi», dedilar. U: «Jibrilmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «U — farishtalar orasidagi yahudiylarning dushmani», dedi. U zot: «Qiyomatning birinchi alomatiga kelsak, u mashriqdan chiqib, odamlarni magʻribga toʻplaydigan olovdir. Jannat ahli birinchi boʻlib yeydigan narsaga kelsak, u baliq jigarining ortiqcha (boʻlagi)dir. Bolani otasiga yoki onasiga tortdiradigan narsaga kelsak, agar erkakning suvi ayolning suvidan oʻzib ketsa, (bola) otasiga tortadi; agar ayolning suvi erkakning suvidan oʻzib ketsa, onasiga tortadi», dedilar. U: «Guvohlik beramanki, Allohdan oʻzga iloh yoʻq va sen Allohning Rasulisan», dedi. Soʻng: «Yo Rasululloh, yahudiylar boʻhtonchi qavmdir; ular mening musulmon boʻlganimni bilishlaridan oldin ulardan men haqimda soʻrang», dedi. Shunda ulardan bir necha kishi keldi. Rasululloh ﷺ ularga: «Abdulloh sizlarning oralaringizda qanday kishi?» dedilar. Ular: «Bizning eng yaxshimiz va eng yaxshimizning oʻgʻli, sayyidimiz va sayyidimizning oʻgʻli, eng bilimdonimiz va eng bilimdonimizning oʻgʻli», dedilar. U zot: «Agar Abdulloh musulmon boʻlsa-chi?» dedilar. Ular: «Alloh uni bundan asrasin», dedilar. Shunda Abdulloh ularning oldiga chiqib: «Guvohlik beramanki, Allohdan oʻzga iloh yoʻq va Muhammad Allohning Rasulidir», dedi. Ular: «Bizning eng yomonimiz va eng yomonimizning oʻgʻli», deb uni kamsitdilar. Shunda Abdulloh: «Yo Rasululloh, men qoʻrqqan narsa mana shu edi», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Мадинага келганларида Абдуллоҳ ибн Салом у зотнинг ҳузурларига келиб: «Мен сендан учта нарса ҳақида сўрайман, уларни фақат пайғамбаргина билади: Қиёматнинг биринчи аломати нима? Жаннат аҳли биринчи бўлиб нима ейди? Болани отасига ёки онасига нима тортдиради?» деди. У зот: «Буларни менга ҳозиргина Жибрил хабар берди», дедилар. У: «Жибрилми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «У — фаришталар орасидаги яҳудийларнинг душмани», деди. У зот: «Қиёматнинг биринчи аломатига келсак, у машриқдан чиқиб, одамларни мағрибга тўплайдиган оловдир. Жаннат аҳли биринчи бўлиб ейдиган нарсага келсак, у балиқ жигарининг ортиқча (бўлаги)дир. Болани отасига ёки онасига тортдирадиган нарсага келсак, агар эркакнинг суви аёлнинг сувидан ўзиб кетса, (бола) отасига тортади; агар аёлнинг суви эркакнинг сувидан ўзиб кетса, онасига тортади», дедилар. У: «Гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва сен Аллоҳнинг Расулисан», деди. Сўнг: «Ё Расулуллоҳ, яҳудийлар бўҳтончи қавмдир; улар менинг мусулмон бўлганимни билишларидан олдин улардан мен ҳақимда сўранг», деди. Шунда улардан бир неча киши келди. Расулуллоҳ ﷺ уларга: «Абдуллоҳ сизларнинг ораларингизда қандай киши?» дедилар. Улар: «Бизнинг энг яхшимиз ва энг яхшимизнинг ўғли, саййидимиз ва саййидимизнинг ўғли, энг билимдонимиз ва энг билимдонимизнинг ўғли», дедилар. У зот: «Агар Абдуллоҳ мусулмон бўлса-чи?» дедилар. Улар: «Аллоҳ уни бундан асрасин», дедилар. Шунда Абдуллоҳ уларнинг олдига чиқиб: «Гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва Муҳаммад Аллоҳнинг Расулидир», деди. Улар: «Бизнинг энг ёмонимиз ва энг ёмонимизнинг ўғли», деб уни камситдилар. Шунда Абдуллоҳ: «Ё Расулуллоҳ, мен қўрққан нарса мана шу эди», деди.
وَبِهِ قَالَ: حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ: لَمَّا هُزِمَ الْمُشْرِكُونَ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ، فَقَامَ، ثُمَّ أَمَرَ بِأَبِي جَهْلِ بْنِ هِشَامٍ فَسُحِبَ فَأُلْقِيَ فِي الْقَلِيبِ، ثُمَّ أَمَرَ بِعُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ فَسُحِبَ فَأُلْقِيَ فِي الْقَلِيبِ، ثُمَّ أَمَرَ بِشَيْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ فَسُحِبَ فَأُلْقِيَ فِي الْقَلِيبِ، ثُمَّ أَمَرَ بِأُمَيَّةَ بْنِ خَلَفٍ فَسُحِبَ فَأُلْقِيَ فِي الْقَلِيبِ. وَأَبُو حُذَيْفَةَ بْنُ عُتْبَةَ قَائِمٌ إِلَى جَانِبِ النَّبِيِّ ﷺ لَمْ يُفْطَنْ لَهُ، فَلَمَّا نَظَرَ إِلَى أَبِيهِ يُسْحَبُ إِلَى أَنْ أُلْقِيَ فِي الْقَلِيبِ، تَغَيَّرَ وَجْهُهُ، فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ ﷺ فَلَمَّا رَأَى قَدْ تَغَيَّرَ وَجْهُهُ، قَالَ: «يَا أَبَا حُذَيْفَةَ، كَأَنَّكَ سَاءَكَ مَا صَنَعْنَا بِمُتَّبِعَةَ»؟ قَالَ: مَا لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي لَا أَشُكُّ فِي اللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَلَكِنِّي كُنْتُ أَعْرِفُ مِنْ عُتْبَةَ حِلْمًا وَعَقْلًا وَشَرَفًا، فَكُنْتُ أَرْجُو أَنْ يَهْدِيَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى الْإِسْلَامِ، فَلَمَّا رَأَيْتُ مَصْرَعَهُ حَيْثُ وَقَعَ، أَحْزَنَنِي ذَلِكَ. فَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ بِخَيْرٍ. فَلَمَّا كَانَ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ خَرَجَ النَّبِيُّ ﷺ فَسَمِعَهُ النَّاسُ وَهُوَ يُنَادِي فِي جَوْفِ اللَّيْلِ: يَا أَبَا جَهْلِ بْنَ هِشَامٍ، وَيَا عُتْبَةَ بْنَ رَبِيعَةَ، وَيَا شَيْبَةَ بْنَ رَبِيعَةَ، وَيَا أُمَيَّةَ بْنَ خَلَفٍ، أَوَجَدْتُمْ مَا وَعَدَكُمْ رَبُّكُمْ حَقًّا؟ فَإِنِّي وَجَدْتُ مَا وَعَدَنِي رَبِّي حَقًّا. فَنَادَاهُ النَّاسُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَتُنَادِي أَقْوَامًا قَدْ جَيَّفُوا؟ فَقَالَ: «وَاللَّهِ مَا أَنْتُمْ بِأَسْمَعَ لِمَا أَقُولُ مِنْهُمْ وَلَكِنَّهُمْ لَا يَسْتَطِيعُونَ أَنْ يُجِيبُوا».
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Mushriklar magʻlub boʻlganlarida Rasululloh ﷺ kelib turdilar, soʻng Abu Jahl ibn Hishom haqida buyruq berdilar — u sudralib, quduqqa tashlandi. Soʻng Utba ibn Rabia haqida buyruq berdilar — u ham sudralib, quduqqa tashlandi. Soʻng Shayba ibn Rabia haqida buyruq berdilar — u ham sudralib, quduqqa tashlandi. Soʻng Umayya ibn Xalaf haqida buyruq berdilar — u ham sudralib, quduqqa tashlandi. Abu Huzayfa ibn Utba esa Nabiy ﷺ ning yonlarida turgan edi, unga eʼtibor berilmagan edi. U otasining sudralib borib quduqqa tashlanganini koʻrganda, yuzi oʻzgarib ketdi. Nabiy ﷺ unga qaradilar va yuzi oʻzgarganini koʻrib: «Ey Abu Huzayfa, qarindoshingga qilgan ishimiz seni xafa qildimi?» dedilar. U: «Yoʻq, yo Rasululloh, men Alloh va Uning Rasuli haqida shubha qilmayman. Lekin men Utbada hilm, aql va sharaf borligini bilar va Alloh azza va jalla uni Islomga hidoyat qilishini umid qilar edim. Uning qay ahvolda halok boʻlganini koʻrganimda, bu meni gʻamgin qildi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ unga yaxshilik tilab duo qildilar. Kechaning yarmi boʻlganda Nabiy ﷺ (tashqariga) chiqdilar va odamlar u zotning tun yarmida: «Ey Abu Jahl ibn Hishom, ey Utba ibn Rabia, ey Shayba ibn Rabia, ey Umayya ibn Xalaf! Robbingiz sizlarga vaʼda qilgan narsani haq deb topdingizlarmi? Men esa Robbim menga vaʼda qilgan narsani haq deb topdim», deb nido qilayotganlarini eshitdilar. Odamlar: «Yo Rasululloh, siz murdalari sasib ketgan qavmlarga nido qilyapsizmi?» dedilar. U zot: «Allohga qasamki, sizlar mening aytayotgan gapimni ulardan koʻra yaxshiroq eshitayotganingiz yoʻq, lekin ular javob bera olmaydilar», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Мушриклар мағлуб бўлганларида Расулуллоҳ ﷺ келиб турдилар, сўнг Абу Жаҳл ибн Ҳишом ҳақида буйруқ бердилар — у судралиб, қудуққа ташланди. Сўнг Утба ибн Рабиа ҳақида буйруқ бердилар — у ҳам судралиб, қудуққа ташланди. Сўнг Шайба ибн Рабиа ҳақида буйруқ бердилар — у ҳам судралиб, қудуққа ташланди. Сўнг Умайя ибн Халаф ҳақида буйруқ бердилар — у ҳам судралиб, қудуққа ташланди. Абу Ҳузайфа ибн Утба эса Набий ﷺ нинг ёнларида турган эди, унга эътибор берилмаган эди. У отасининг судралиб бориб қудуққа ташланганини кўрганда, юзи ўзгариб кетди. Набий ﷺ унга қарадилар ва юзи ўзгарганини кўриб: «Эй Абу Ҳузайфа, қариндошингга қилган ишимиз сени хафа қилдими?» дедилар. У: «Йўқ, ё Расулуллоҳ, мен Аллоҳ ва Унинг Расули ҳақида шубҳа қилмайман. Лекин мен Утбада ҳилм, ақл ва шараф борлигини билар ва Аллоҳ азза ва жалла уни Исломга ҳидоят қилишини умид қилар эдим. Унинг қай аҳволда ҳалок бўлганини кўрганимда, бу мени ғамгин қилди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга яхшилик тилаб дуо қилдилар. Кечанинг ярми бўлганда Набий ﷺ (ташқарига) чиқдилар ва одамлар у зотнинг тун ярмида: «Эй Абу Жаҳл ибн Ҳишом, эй Утба ибн Рабиа, эй Шайба ибн Рабиа, эй Умайя ибн Халаф! Роббингиз сизларга ваъда қилган нарсани ҳақ деб топдингизларми? Мен эса Роббим менга ваъда қилган нарсани ҳақ деб топдим», деб нидо қилаётганларини эшитдилар. Одамлар: «Ё Расулуллоҳ, сиз мурдалари сасиб кетган қавмларга нидо қиляпсизми?» дедилар. У зот: «Аллоҳга қасамки, сизлар менинг айтаётган гапимни улардан кўра яхшироқ эшитаётганингиз йўқ, лекин улар жавоб бера олмайдилар», дедилар.
وَبِهِ قَالَ: أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، أَنَا مُسْلِمٌ الْأَعْوَرُ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ ﷺ يُصَلِّي الظُّهْرَ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ، وَيُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ نَقِيَّةٌ، وَيُصَلِّي الْمَغْرِبَ حِينَ تَغْرُبُ، وَيُمْسِي بِالْعِشَاءِ، وَيَقُولُ: «احْتَرِسُوا فَلَا تَنَامُوا» . وَيُصَلِّي الْفَجْرَ حِينَ يَغْشَى النُّورُ السَّمَاءَ.
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ peshin namozini quyosh ogʻganda oʻqir edilar; asrni quyosh oq va tiniq turganida oʻqir edilar; shomni quyosh botishi bilanoq oʻqir edilar; xuftonni kechiktirib: «Hushyor boʻlinglar, uxlab qolmanglar», der edilar; bomdodni esa nur osmonni qoplaganda oʻqir edilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ пешин намозини қуёш оғганда ўқир эдилар; асрни қуёш оқ ва тиниқ турганида ўқир эдилар; шомни қуёш ботиши биланоқ ўқир эдилар; хуфтонни кечиктириб: «Ҳушёр бўлинглар, ухлаб қолманглар», дер эдилар; бомдодни эса нур осмонни қоплаганда ўқир эдилар.
وَبِهِ قَالَ: حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ هَارُونَ، أَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ هَاجَرَ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ فَآخَى بَيْنَهُ وَبَيْنَ سَعْدِ بْنِ الرَّبِيعِ، فَقَالَ لَهُ: يَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ، إِنِّي أَكْثَرُ الْأَنْصَارِ مَالًا، وَإِنِّي مُقَاسِمٌ مَالِي، وَلِي امْرَأَتَانِ، وَأَنَا مُطَلِّقٌ إِحْدَاهُمَا، فَإِذَا انْقَضَتْ عِدَّتُهَا فَتَزَوَّجْهَا. فَقَالَ لَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ: بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِي أَهْلِكَ وَمَالِكَ، وَلَكِنْ دُلَّنِي عَلَى السُّوقِ. فَدَلُّوهُ، فَرَبِحَ، فَلَمْ يَرْجِعْ يَوْمَئِذٍ حَتَّى أَصَابَ شَيْئًا مِنْ سَمْنٍ وَأَقِطٍ. فَمَكَثَ أَيَّامًا، ثُمَّ مَرَّ بِهِ النَّبِيُّ ﷺ فَرَأَى عَلَيْهِ وَضَرًا مِنْ صُفْرَةٍ، فَقَالَ لَهُ: «مَهْيَمْ»؟ قَالَ: تَزَوَّجْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ: «مَنْ»؟ قَالَ: امْرَأَةً مِنَ الْأَنْصَارِ. قَالَ: «مَا أَصْدَقْتَ»؟ قَالَ: نَوَاةً أَوْ وَزْنَ نَوَاةٍ مِنْ ذَهَبٍ. فَقَالَ: «أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ».
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Abdurahmon ibn Avf Nabiy ﷺ ning huzurlariga hijrat qildi. U zot uni Saʼd ibn Rabiʼ bilan birodar qildilar. Saʼd unga: «Ey Abdurahmon, men ansorlarning eng boyiman, molimni sen bilan boʻlishaman. Mening ikki xotinim bor, birini taloq qilaman; iddasi tugagach, unga uylanasan», dedi. Abdurahmon unga: «Alloh senga ahling va moling borasida baraka bersin. Lekin menga bozorni koʻrsat», dedi. Unga bozorni koʻrsatishdi. U foyda qildi va oʻsha kuni bir oz sariyogʻ bilan quruq qurt topmagunicha qaytmadi. Shu holda bir necha kun oʻtdi. Soʻng Nabiy ﷺ uning yonidan oʻtib, unda sargʻish (xushboʻylik) izini koʻrdilar va: «Bu nima?» dedilar. U: «Uylandim, yo Rasululloh», dedi. U zot: «Kimga?» dedilar. U: «Ansorlardan bir ayolga», dedi. U zot: «Mahr qilib nima berding?» dedilar. U: «Bir danak yoki bir danak ogʻirligicha oltin», dedi. Shunda u zot: «Bir qoʻy bilan boʻlsa ham valima qil», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Абдураҳмон ибн Авф Набий ﷺ нинг ҳузурларига ҳижрат қилди. У зот уни Саъд ибн Рабиъ билан биродар қилдилар. Саъд унга: «Эй Абдураҳмон, мен ансорларнинг энг бойиман, молимни сен билан бўлишаман. Менинг икки хотиним бор, бирини талоқ қиламан; иддаси тугагач, унга уйланасан», деди. Абдураҳмон унга: «Аллоҳ сенга аҳлинг ва молинг борасида барака берсин. Лекин менга бозорни кўрсат», деди. Унга бозорни кўрсатишди. У фойда қилди ва ўша куни бир оз сариёғ билан қуруқ қурт топмагунича қайтмади. Шу ҳолда бир неча кун ўтди. Сўнг Набий ﷺ унинг ёнидан ўтиб, унда сарғиш (хушбўйлик) изини кўрдилар ва: «Бу нима?» дедилар. У: «Уйландим, ё Расулуллоҳ», деди. У зот: «Кимга?» дедилар. У: «Ансорлардан бир аёлга», деди. У зот: «Маҳр қилиб нима бердинг?» дедилар. У: «Бир данак ёки бир данак оғирлигича олтин», деди. Шунда у зот: «Бир қўй билан бўлса ҳам валима қил», дедилар.
وَبِهِ قَالَ: أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، قَالَ: أَخْبَرَنَا مُسْلِمٌ الْأَعْوَرُ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ ﷺ يَوْمَ خَيْبَرَ وَيَوْمَ النَّضِيرِ عَلَى حِمَارٍ عَلَيْهِ إِكَافٌ مَخْطُومٌ بِحَبْلٍ مِنْ لِيفٍ.
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ Xaybar kuni va Nazir kuni eshak ustida edilar; uning ustida ukof (egar) boʻlib, xurmo tolasidan qilingan arqon bilan yuganlangan edi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ Хайбар куни ва Назир куни эшак устида эдилар; унинг устида укоф (эгар) бўлиб, хурмо толасидан қилинган арқон билан юганланган эди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ ابْنِ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى صِبْيَانًا ونِّسَاءً مُقْبِلِينَ، - قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ: حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ: مِنْ عُرْسٍ - فَقَامَ نَّبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُمْثِلًا فَقَالَ: «اللَّهُمَّ أَنْتُمْ مِنْ أَحَبِّ النَّاسِ إِلَيَّ، اللَّهُمَّ أَنْتُمْ مِنْ أَحَبِّ النَّاسِ إِلَيَّ، اللَّهُمَّ أَنْتُمْ مِنْ أَحَبِّ النَّاسِ إِلَيَّ» يَعْنِي الْأَنْصَارَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ toʻydan qaytayotgan bolalar va ayollarni koʻrdilar. Shunda Nabiyalloh ﷺ tik turib: «Ey Alloh! Sizlar men uchun odamlarning eng sevimlilaridansiz; ey Alloh! Sizlar men uchun odamlarning eng sevimlilaridansiz; ey Alloh! Sizlar men uchun odamlarning eng sevimlilaridansiz», — dedilar. Yaʼni ansorlarni (nazarda tutdilar).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ тўйдан қайтаётган болалар ва аёлларни кўрдилар. Шунда Набияллоҳ ﷺ тик туриб: «Эй Аллоҳ! Сизлар мен учун одамларнинг энг севимлиларидансиз; эй Аллоҳ! Сизлар мен учун одамларнинг энг севимлиларидансиз; эй Аллоҳ! Сизлар мен учун одамларнинг энг севимлиларидансиз», — дедилар. Яъни ансорларни (назарда тутдилар).
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ، حَدَّثَنَا أَنَسٌ قَالَ: عَطَسَ رَجُلَانِ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَشَمَّتَ أَحَدَهُمَا - أَوْ قَالَ فسَمَّتَ أَحَدَهُمَا - وَتَرَكَ الْآخَرَ. فَقِيلَ: هُمَا رَجُلَانِ عَطَسَا، فَشَمَّتَّ - أَوْ قَالَ: فَسَمَّتَّ أَحَدَهُمَا - وَتَرَكْتَ الْآخَرَ، فَقَالَ: «إِنَّ هَذَا حَمِدَ اللَّهَ وَإِنَّ هَذَا لَمْ يَحْمَدِ اللَّهَ» قَالَ سُلَيْمَانُ: «أُرَاهُ نَحْوًا مِنْ هَذَا»
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ huzurlarida ikki kishi aksa urdi. U zot ulardan biriga (rahmat soʻrab) duo qildilar, ikkinchisini esa qoldirdilar. «Bular aksa urgan ikki kishi edi, siz ulardan biriga duo qildingiz, ikkinchisini esa qoldirdingiz», deyildi. Shunda u zot: «Bu kishi Allohga hamd aytdi, bu kishi esa Allohga hamd aytmadi», dedilar. Sulaymon: «Menimcha, u shunga oʻxshash (dedi)», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳузурларида икки киши акса урди. У зот улардан бирига (раҳмат сўраб) дуо қилдилар, иккинчисини эса қолдирдилар. «Булар акса урган икки киши эди, сиз улардан бирига дуо қилдингиз, иккинчисини эса қолдирдингиз», дейилди. Шунда у зот: «Бу киши Аллоҳга ҳамд айтди, бу киши эса Аллоҳга ҳамд айтмади», дедилар. Сулаймон: «Менимча, у шунга ўхшаш (деди)», деди.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: «إِنْ كَانَتِ الْأَمَةُ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ لَتَأْخُذُ بِيَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَنْطَلِقُ بِهِ فِي حَاجَتِهَا»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Madina ahlidan boʻlgan bir choʻri Rasululloh ﷺ ning qoʻlidan tutib olar, u zot esa choʻri oʻz hojati uchun Madinaning istagan joyiga olib borguncha qoʻlini uning qoʻlidan tortib olmas edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мадина аҳлидан бўлган бир чўри Расулуллоҳ ﷺ нинг қўлидан тутиб олар, у зот эса чўри ўз ҳожати учун Мадинанинг истаган жойига олиб боргунча қўлини унинг қўлидан тортиб олмас эдилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، وَإِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim menga atayin yolgʻon toʻqisa, doʻzaxdagi joyiga hozirlansin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менга атайин ёлғон тўқиса, дўзахдаги жойига ҳозирлансин», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: «لَمَّا دَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِزَيْنَبَ ابْنَةِ جَحْشٍ أَوْلَمَ» قَالَ: فَأَطْعَمَنَا خُبْزًا وَلَحْمًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ Zaynab binti Jahshga qoʻshilganlarida valima qildilar», dedi. Bas, bizga non va goʻsht yedirdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ Зайнаб бинти Жаҳшга қўшилганларида валима қилдилар», деди. Бас, бизга нон ва гўшт едирдилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي بُرْدَةِ حِبَرَةٍ قَالَ: أَحْسَبُهُ عَقَدَ بَيْنَ طَرَفَيْهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ yoʻl-yoʻl yamaniy burdda namoz oʻqidilar. U (roviy): «Menimcha, u zot uning ikki uchini tugib olgan edilar», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ йўл-йўл яманий бурдда намоз ўқидилар. У (ровий): «Менимча, у зот унинг икки учини тугиб олган эдилар», деди.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى جَمِيعِ نِسَائِهِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir gʻusl bilan barcha ayollarini aylanib chiqar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир ғусл билан барча аёлларини айланиб чиқар эдилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِ»
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hojatxonaga kirganlarida: «Allohumma inniy aʼuzu bika minal-xubusi val-xaboisi (Ey Alloh, men Sendan erkak va urgʻochi shaytonlardan panoh tilayman)», der edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳожатхонага кирганларида: «Аллоҳумма инний аъузу бика минал-хубуси вал-хабоиси (Эй Аллоҳ, мен Сендан эркак ва урғочи шайтонлардан паноҳ тилайман)», дер эдилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ جَدِّهِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا سَلَّمَ عَلَيْكُمْ أَهْلُ الْكِتَابِ، فَقُولُوا: وَعَلَيْكُمْ».
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ahli kitob sizlarga salom bersa, ‹va alaykum (sizlarga ham)› denglar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аҳли китоб сизларга салом берса, ‹ва алайкум (сизларга ҳам)› денглар», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ: أَخْبَرَنَا، عَنْ أَنَسٍ، وَيُونُسُ، عَنْ الْحَسَنِ قَالَا: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «انْصُرْ أَخَاكَ ظَالِمًا أَوْ مَظْلُومًا». قِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَذَا أَنْصُرُهُ مَظْلُومًا، فَكَيْفَ أَنْصُرُهُ إِذَا كَانَ ظَالِمًا؟ قَالَ: «تَحْجُزُهُ تَمْنَعُهُ، فَإِنَّ ذَلِكَ نَصْرُهُ»
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Birodaringga — zolim boʻlsin, mazlum boʻlsin — yordam ber», dedilar. «Yo Rasululloh, mazlum boʻlsa unga yordam beraman; zolim boʻlsa, unga qanday yordam beraman?» deyildi. U zot: «Uni (zulmdan) toʻsasan, qaytarasan; ana shu — unga yordam berishdir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Биродарингга — золим бўлсин, мазлум бўлсин — ёрдам бер», дедилар. «Ё Расулуллоҳ, мазлум бўлса унга ёрдам бераман; золим бўлса, унга қандай ёрдам бераман?» дейилди. У зот: «Уни (зулмдан) тўсасан, қайтарасан; ана шу — унга ёрдам беришдир», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، وَإِسْمَاعِيلُ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «تَسَحَّرُوا، فَإِنَّ فِي السُّحُورِ بَرَكَةً»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Saharlik qilinglar, chunki saharlikda baraka bordir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Саҳарлик қилинглар, чунки саҳарликда барака бордир», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ: «رَأَيْتُ خَاتَمَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ فِضَّةٍ»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Nabiy ﷺning kumushdan boʻlgan uzuklarini koʻrdim».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Набий ﷺнинг кумушдан бўлган узукларини кўрдим».
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ: «لَمَّا اتَّخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَفِيَّةَ أَقَامَ عِنْدَهَا ثَلَاثًا، وَكَانَتْ ثَيِّبًا»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Safiyyani (xotinlikka) olganlarida, uning huzurida uch (kun) turdilar; u eri oʻtgan (tul) ayol edi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Сафийяни (хотинликка) олганларида, унинг ҳузурида уч (кун) турдилар; у эри ўтган (тул) аёл эди».