Huzayfa ibn al-Yamon

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ أَحْصُوا لِي كُلَّ مَنْ تَلَفَّظَ بِالإِسْلاَمِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَخَافُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ مَا بَيْنَ السِّتِّمِائَةِ إِلَى السَّبْعِمِائَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِنَّكُمْ لاَ تَدْرُونَ لَعَلَّكُمْ أَنْ تُبْتَلَوْا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَابْتُلِينَا حَتَّى جَعَلَ الرَّجُلُ مِنَّا مَا يُصَلِّي إِلاَّ سِرًّا ‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: «Rasululloh ﷺ: ‹Islomni tilga olgan har bir kishini menga sanab bering›, dedilar. Biz: ‹Yo Rasululloh, biz olti yuzdan yetti yuztagacha odam boʻla turib, biz uchun qoʻrqasizmi?› dedik. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Sizlar bilmaysizlar, ehtimol sinovga uchrarsizlar›, dedilar. Rivoyat qiluvchi aytadi: Bizni shunday sinaldiki, oxiri bizdan bir kishi namozni faqat yashirincha oʻqiydigan boʻlib qoldi.»Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У шундай деди: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Исломни тилга олган ҳар бир кишини менга санаб беринг›, дедилар. Биз: ‹Ё Расулуллоҳ, биз олти юздан етти юзтагача одам бўла туриб, биз учун қўрқасизми?› дедик. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Сизлар билмайсизлар, эҳтимол синовга учрарсизлар›, дедилар. Ривоят қилувчи айтади: Бизни шундай синалдики, охири биздан бир киши намозни фақат яширинча ўқийдиган бўлиб қолди.»

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ الدَّرَاوَرْدِيُّ، حَدَّثَنَا عَمْرٌو، - مَوْلَى الْمُطَّلِبِ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَقْتُلُوا إِمَامَكُمْ وَتَجْتَلِدُوا بِأَسْيَافِكُمْ وَيَرِثُ دُنْيَاكُمْ شِرَارُكُمْ ‏"‏ ‏.‏

Huzayfa ibn Yamon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Toki oʻz imomingizni oʻldirmaguningizcha, qilichlaringiz bilan bir-biringizni chopmaguningizcha va dunyongizga eng yomonlaringiz voris boʻlmaguncha, qiyomat qoyim boʻlmaydi», dedilar.Ҳузайфа ибн Ямон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Токи ўз имомингизни ўлдирмагунингизча, қиличларингиз билан бир-бирингизни чопмагунингизча ва дунёнгизга энг ёмонларингиз ворис бўлмагунча, қиёмат қойим бўлмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ أَبِي مَالِكٍ الأَشْجَعِيِّ، عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ يَدْرُسُ الإِسْلاَمُ كَمَا يَدْرُسُ وَشْىُ الثَّوْبِ حَتَّى لاَ يُدْرَى مَا صِيَامٌ وَلاَ صَلاَةٌ وَلاَ نُسُكٌ وَلاَ صَدَقَةٌ وَلَيُسْرَى عَلَى كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فِي لَيْلَةٍ فَلاَ يَبْقَى فِي الأَرْضِ مِنْهُ آيَةٌ وَتَبْقَى طَوَائِفُ مِنَ النَّاسِ الشَّيْخُ الْكَبِيرُ وَالْعَجُوزُ يَقُولُونَ أَدْرَكْنَا آبَاءَنَا عَلَى هَذِهِ الْكَلِمَةِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ فَنَحْنُ نَقُولُهَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ صِلَةُ مَا تُغْنِي عَنْهُمْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَهُمْ لاَ يَدْرُونَ مَا صَلاَةٌ وَلاَ صِيَامٌ وَلاَ نُسُكٌ وَلاَ صَدَقَةٌ فَأَعْرَضَ عَنْهُ حُذَيْفَةُ ثُمَّ رَدَّهَا عَلَيْهِ ثَلاَثًا كُلَّ ذَلِكَ يُعْرِضُ عَنْهُ حُذَيْفَةُ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْهِ فِي الثَّالِثَةِ فَقَالَ يَا صِلَةُ تُنْجِيهِمْ مِنَ النَّارِ ‏.‏ ثَلاَثًا ‏.‏

Huzayfa ibn Yamon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islom xuddi kiyimning naqshi eskirgani kabi eskiradi, hatto roʻza nima, namoz nima, ibodat nima, sadaqa nima – bilinmay qoladi. Aziz va jalil Allohning kitobi bir kechada koʻtarib olib ketiladi, yer yuzida undan biror oyat qolmaydi. Odamlardan bir toifalar: keksa chollar va kampirlar qolib: ‹Biz ota-bobolarimizni ʼLa ilaha illallohʼ degan bu kalima ustida topdik, biz ham uni aytamiz›, deydilar», dedilar. Sila u zotga: «Namoz nima, roʻza nima, ibodat nima, sadaqa nima – bilmasalar, ʼLa ilaha illallohʼ ularga qanday foyda beradi?» dedi. Huzayfa undan yuz oʻgirdi. Sila savolini unga uch marta qaytardi va har safar Huzayfa undan yuz oʻgirdi. Soʻng uchinchisida unga yuzlanib: «Ey Sila, u ularni doʻzaxdan qutqaradi», dedi. Buni uch marta aytdi.Ҳузайфа ибн Ямон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ислом худди кийимнинг нақши эскиргани каби эскиради, ҳатто рўза нима, намоз нима, ибодат нима, садақа нима – билинмай қолади. Азиз ва жалил Аллоҳнинг китоби бир кечада кўтариб олиб кетилади, ер юзида ундан бирор оят қолмайди. Одамлардан бир тоифалар: кекса чоллар ва кампирлар қолиб: ‹Биз ота-боболаримизни ъЛа илаҳа иллаллоҳъ деган бу калима устида топдик, биз ҳам уни айтамиз›, дейдилар», дедилар. Сила у зотга: «Намоз нима, рўза нима, ибодат нима, садақа нима – билмасалар, ъЛа илаҳа иллаллоҳъ уларга қандай фойда беради?» деди. Ҳузайфа ундан юз ўгирди. Сила саволини унга уч марта қайтарди ва ҳар сафар Ҳузайфа ундан юз ўгирди. Сўнг учинчисида унга юзланиб: «Эй Сила, у уларни дўзахдан қутқаради», деди. Буни уч марта айтди.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَدِيثَيْنِ قَدْ رَأَيْتُ أَحَدَهُمَا وَأَنَا أَنْتَظِرُ الآخَرَ حَدَّثَنَا ‏"‏ أَنَّ الأَمَانَةَ نَزَلَتْ فِي جَذْرِ قُلُوبِ الرِّجَالِ ‏"‏ ‏.‏ - قَالَ الطَّنَافِسِيُّ يَعْنِي وَسْطَ قُلُوبِ الرِّجَالِ - وَنَزَلَ الْقُرْآنُ فَعَلِمْنَا مِنَ الْقُرْآنِ وَعَلِمْنَا مِنَ السُّنَّةِ ‏.‏ ثُمَّ حَدَّثَنَا عَنْ رَفْعِهِمَا فَقَالَ ‏"‏ يَنَامُ الرَّجُلُ النَّوْمَةَ فَتُرْفَعُ الأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا كَأَثَرِ الْوَكْتِ ثُمَّ يَنَامُ النَّوْمَةَ فَتُنْزَعُ الأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا كَأَثَرِ الْمَجْلِ كَجَمْرٍ دَحْرَجْتَهُ عَلَى رِجْلِكَ فَنَفِطَ فَتَرَاهُ مُنْتَبِرًا وَلَيْسَ فِيهِ شَىْءٌ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ أَخَذَ حُذَيْفَةُ كَفًّا مِنْ حَصًى فَدَحْرَجَهُ عَلَى سَاقِهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَيُصْبِحُ النَّاسُ يَتَبَايَعُونَ وَلاَ يَكَادُ أَحَدٌ يُؤَدِّي الأَمَانَةَ حَتَّى يُقَالَ إِنَّ فِي بَنِي فُلاَنٍ رَجُلاً أَمِينًا ‏.‏ وَحَتَّى يُقَالَ لِلرَّجُلِ مَا أَعْقَلَهُ وَأَجْلَدَهُ وَأَظْرَفَهُ ‏.‏ وَمَا فِي قَلْبِهِ حَبَّةُ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ ‏"‏ ‏.‏ وَلَقَدْ أَتَى عَلَىَّ زَمَانٌ وَلَسْتُ أُبَالِي أَيَّكُمْ بَايَعْتُ لَئِنْ كَانَ مُسْلِمًا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَىَّ إِسْلاَمُهُ وَلَئِنْ كَانَ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَىَّ سَاعِيهِ فَأَمَّا الْيَوْمَ فَمَا كُنْتُ لأُبَايِعَ إِلاَّ فُلاَنًا وَفُلاَنًا ‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga ikkita hadis aytdilar. Ularning birini men koʻrdim, ikkinchisini esa hamon kutmoqdaman. U zot bizga: «Omonat kishilar qalblarining tubiga tushdi (yaʼni kishilar qalblarining oʻrtasiga), soʻng Qurʼon nozil boʻldi va biz Qurʼondan ham, sunnatdan ham bildik», deb aytdilar. Soʻng u zot bizga bularning koʻtarilishi haqida aytib: «Kishi bir uyqu uxlaydi va omonat uning qalbidan koʻtariladi, undan xuddi xira dogʻ izidek asar qoladi. Soʻng u yana bir uyqu uxlaydi va omonat uning qalbidan tortib olinadi, undan xuddi qavariq izidek asar qoladi. Bu xuddi choʻgʻni oyogʻing ustida dumalatib yuborsang, u puchur boʻlib qavarib chiqqanidek boʻladi, sen uni koʻrarkansan, ichida hech narsa yoʻq», dedilar. Soʻng Huzayfa bir hovuch mayda tosh olib, uni boldiri ustida dumalatdi. U zot: «Odamlar oldi-berdi qiladigan, biroq deyarli hech kim omonatni ado etmaydigan holga keladilar, hatto: ‹Falon qabilada bir omonatli kishi bor ekan› deyiladigan boʻladi. Va kishi haqida: ‹Naqadar aqlli, chidamli, zukko ekan!› deyiladigan boʻladi, holbuki uning qalbida bir dona xardal urugʻicha ham iymon boʻlmaydi», dedilar. Menga shunday zamon keldiki, qaysingiz bilan savdolashsam ham parvo qilmasdim: agar u musulmon boʻlsa, uni menga uning islomi qaytarardi, agar yahudiy yoki nasroniy boʻlsa, uni menga uning voliysi qaytarardi. Bugungi kunda esa men faqat falon va falon bilangina savdolashaman.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга иккита ҳадис айтдилар. Уларнинг бирини мен кўрдим, иккинчисини эса ҳамон кутмоқдаман. У зот бизга: «Омонат кишилар қалбларининг тубига тушди (яъни кишилар қалбларининг ўртасига), сўнг Қуръон нозил бўлди ва биз Қуръондан ҳам, суннатдан ҳам билдик», деб айтдилар. Сўнг у зот бизга буларнинг кўтарилиши ҳақида айтиб: «Киши бир уйқу ухлайди ва омонат унинг қалбидан кўтарилади, ундан худди хира доғ изидек асар қолади. Сўнг у яна бир уйқу ухлайди ва омонат унинг қалбидан тортиб олинади, ундан худди қавариқ изидек асар қолади. Бу худди чўғни оёғинг устида думалатиб юборсанг, у пучур бўлиб қавариб чиққанидек бўлади, сен уни кўраркансан, ичида ҳеч нарса йўқ», дедилар. Сўнг Ҳузайфа бир ҳовуч майда тош олиб, уни болдири устида думалатди. У зот: «Одамлар олди-берди қиладиган, бироқ деярли ҳеч ким омонатни адо этмайдиган ҳолга келадилар, ҳатто: ‹Фалон қабилада бир омонатли киши бор экан› дейиладиган бўлади. Ва киши ҳақида: ‹Нақадар ақлли, чидамли, зукко экан!› дейиладиган бўлади, ҳолбуки унинг қалбида бир дона хардал уруғича ҳам иймон бўлмайди», дедилар. Менга шундай замон келдики, қайсингиз билан савдолашсам ҳам парво қилмасдим: агар у мусулмон бўлса, уни менга унинг исломи қайтарарди, агар яҳудий ёки насроний бўлса, уни менга унинг волийси қайтарарди. Бугунги кунда эса мен фақат фалон ва фалон билангина савдолашаман.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ الدَّجَّالُ أَعْوَرُ عَيْنِ الْيُسْرَى جُفَالُ الشَّعَرِ مَعَهُ جَنَّةٌ وَنَارٌ فَنَارُهُ جَنَّةٌ وَجَنَّتُهُ نَارٌ ‏"‏ ‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Dajjol chap koʻzi koʻr, sochi qalin (dnum-dum) kishidir. Uning yonida jannat va doʻzax boʻladi. Uning doʻzaxi — jannat, jannati esa — doʻzaxdir», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Дажжол чап кўзи кўр, сочи қалин (днум-дум) кишидир. Унинг ёнида жаннат ва дўзах бўлади. Унинг дўзахи — жаннат, жаннати эса — дўзахдир», дедилар.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ أَبِي مَالِكٍ، سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ عَنْ رِبْعِيٍّ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِنَّ حَوْضِي لأَبْعَدُ مِنْ أَيْلَةَ إِلَى عَدَنَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لآنِيَتُهُ أَكْثَرُ مِنْ عَدَدِ النُّجُومِ وَلَهُوَ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنَ اللَّبَنِ وَأَحْلَى مِنَ الْعَسَلِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لأَذُودُ عَنْهُ الرِّجَالَ كَمَا يَذُودُ الرَّجُلُ الإِبِلَ الْغَرِيبَةَ عَنْ حَوْضِهِ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَعْرِفُنَا قَالَ ‏"‏ نَعَمْ تَرِدُونَ عَلَىَّ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ أَثَرِ الْوُضُوءِ لَيْسَتْ لأَحَدٍ غَيْرِكُمْ ‏"‏ ‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mening Havzim Ayla bilan Adan orasidan ham uzoqroqdir. Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, uning idishlari yulduzlar sonidan koʻproq, u sutdan oqroq va asaldan shirinroqdir. Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, men undan kishilarni bir kishi begona tuyalarni oʻz havzidan haydaganidek haydayman», dedilar. «Ey Allohning Rasuli, bizni tanaysizmi?» deyildi. U zot: «Ha, sizlar mening huzurimga taharat izlaridan yuzlaringiz, qoʻl-oyoqlaringiz nurli holda kelasiz, bu sizlardan boshqa hech kimga nasib boʻlmaydi», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менинг Ҳавзим Айла билан Адан орасидан ҳам узоқроқдир. Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, унинг идишлари юлдузлар сонидан кўпроқ, у сутдан оқроқ ва асалдан ширинроқдир. Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, мен ундан кишиларни бир киши бегона туяларни ўз ҳавзидан ҳайдаганидек ҳайдайман», дедилар. «Эй Аллоҳнинг Расули, бизни танайсизми?» дейилди. У зот: «Ҳа, сизлар менинг ҳузуримга таҳарат изларидан юзларингиз, қўл-оёқларингиз нурли ҳолда келасиз, бу сизлардан бошқа ҳеч кимга насиб бўлмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ الْمِصْرِيُّ، أَنْبَأَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِي الأَزْهَرِ، عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ إِذَا رَكَعَ: ‏"‏ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ ‏"‏ ‏ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، وَإِذَا سَجَدَ قَالَ: ‏"‏ سُبْحَانَ رَبِّيَ الأَعْلَى ‏"‏ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ‏.‏

Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺni rukuʼ qilganlarida uch marta: «Subhona Robbiyal-Aziym (Ulugʻ Robbim pokdir)», deganlarini, sajda qilganlarida esa uch marta: «Subhona Robbiyal-Aʼlo (Eng oliy Robbim pokdir)», deganlarini eshitgan.Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺни рукуъ қилганларида уч марта: «Субҳона Роббиял-Азийм (Улуғ Роббим покдир)», деганларини, сажда қилганларида эса уч марта: «Субҳона Роббиял-Аъло (Энг олий Роббим покдир)», деганларини эшитган.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا الْعَلاَءُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ حُذَيْفَةَ، ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنِ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ الأَحْنَفِ، عَنْ صِلَةَ بْنِ زُفَرَ، عَنْ حُذَيْفَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ يَقُولُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ ‏"‏ رَبِّ اغْفِرْ لِي، رَبِّ اغْفِرْ لِي ‏"‏ ‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ikki sajda orasida: «Robbigʻfir liy, Robbigʻfir liy (Ey Robbim, meni magʻfirat qil, ey Robbim, meni magʻfirat qil)», der edilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ икки сажда орасида: «Роббиғфир лий, Роббиғфир лий (Эй Роббим, мени мағфират қил, эй Роббим, мени мағфират қил)», дер эдилар.

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَامِرِ بْنِ زُرَارَةَ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، أَنَّهُ رَأَى شَبَثَ بْنَ رِبْعِيٍّ بَزَقَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ يَا شَبَثُ لاَ تَبْزُقْ بَيْنَ يَدَيْكَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ يَنْهَى عَنْ ذَلِكَ وَقَالَ ‏"‏ إِنَّ الرَّجُلَ إِذَا قَامَ يُصَلِّي أَقْبَلَ اللَّهُ عَلَيْهِ بِوَجْهِهِ حَتَّى يَنْقَلِبَ أَوْ يُحْدِثَ حَدَثَ سُوءٍ ‏"‏ ‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Shabas ibn Ribʼiyning oldiga tupurganini koʻrib: «Ey Shabas! Oldingga tupurma, chunki Rasululloh ﷺ bundan qaytarar edilar», dedi va: «Chunki kishi namozga tursa, oʻgirilib ketguncha yoki yomon hadas chiqarguncha Alloh unga yuzini qaratib turadi», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Шабас ибн Рибъийнинг олдига тупурганини кўриб: «Эй Шабас! Олдингга тупурма, чунки Расулуллоҳ ﷺ бундан қайтарар эдилар», деди ва: «Чунки киши намозга турса, ўгирилиб кетгунча ёки ёмон ҳадас чиқаргунча Аллоҳ унга юзини қаратиб туради», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنِ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ الأَحْنَفِ، عَنْ صِلَةَ بْنِ زُفَرَ، عَنْ حُذَيْفَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ صَلَّى فَكَانَ إِذَا مَرَّ بِآيَةِ رَحْمَةٍ سَأَلَ وَإِذَا مَرَّ بِآيَةِ عَذَابٍ اسْتَجَارَ وَإِذَا مَرَّ بِآيَةٍ فِيهَا تَنْزِيهٌ لِلَّهِ سَبَّحَ ‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ namoz oʻqidilar. Rahmat oyatiga oʻtganlarida soʻrardilar, azob oyatiga oʻtganlarida panoh tilardilar, Allohni poklovchi oyatga oʻtganlarida esa tasbeh aytardilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ намоз ўқидилар. Раҳмат оятига ўтганларида сўрардилар, азоб оятига ўтганларида паноҳ тилардилар, Аллоҳни покловчи оятга ўтганларида эса тасбеҳ айтардилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ زِرٍّ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ: تَسَحَّرْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ هُوَ النَّهَارُ إِلاَّ أَنَّ الشَّمْسَ لَمْ تَطْلُعْ ‏.[ قالَ ابُو إسحاق: حديث حُذَيْفَةَ مَنْسوخٌ لَيْسَ بشَيْء.]‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ bilan saharlik yedim, u kunduz edi, faqat quyosh hali chiqmagan edi», dedi.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ билан саҳарлик едим, у кундуз эди, фақат қуёш ҳали чиқмаган эди», деди.

حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ أَبُو هَاشِمٍ بْنُ أَبِي خِدَاشٍ الْمَوْصِلِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِحْصَنٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي عَبْلَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ يَقْبَلُ اللَّهُ لِصَاحِبِ بِدْعَةٍ صَوْمًا وَلاَ صَلاَةً وَلاَ صَدَقَةً وَلاَ حَجًّا وَلاَ عُمْرَةً وَلاَ جِهَادًا وَلاَ صَرْفًا وَلاَ عَدْلاً يَخْرُجُ مِنَ الإِسْلاَمِ كَمَا تَخْرُجُ الشَّعَرَةُ مِنَ الْعَجِينِ ‏"‏ ‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh bidʼat egasidan na roʻzani, na namozni, na sadaqani, na hajni, na umrani, na jihodni, na farz, na nafl amalini qabul qilmaydi. U xuddi xamirdan tuk chiqib ketganidek islomdan chiqib ketadi», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ бидъат эгасидан на рўзани, на намозни, на садақани, на ҳажни, на умрани, на жиҳодни, на фарз, на нафл амалини қабул қилмайди. У худди хамирдан тук чиқиб кетганидек исломдан чиқиб кетади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ مَوْلًى، لِرِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِنِّي لاَ أَدْرِي قَدْرَ بَقَائِي فِيكُمْ فَاقْتَدُوا بِاللَّذَيْنِ مِنْ بَعْدِي ‏"‏ ‏.‏ وَأَشَارَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ ‏.‏

Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlarning oranglarda qancha qolishimni bilmayman. Mendan keyingi mana bu ikki kishiga ergashinglar», dedilar va Abu Bakr bilan Umarga ishora qildilar.Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларнинг орангларда қанча қолишимни билмайман. Мендан кейинги мана бу икки кишига эргашинглар», дедилар ва Абу Бакр билан Умарга ишора қилдилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، جَمِيعًا عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ صِلَةَ بْنِ زُفَرَ، عَنْ حُذَيْفَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ لأَهْلِ نَجْرَانَ ‏"‏ سَأَبْعَثُ مَعَكُمْ رَجُلاً أَمِينًا حَقَّ أَمِينٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَتَشَوَّفَ لَهَا النَّاسُ فَبَعَثَ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ ‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Najron ahliga: «Men siz bilan birga chinakam ishonchli boʻlgan bir ishonchli kishini yuboraman», dedilar. Roviy aytadi: Shunda odamlar unga boʻyinlarini choʻzib qarashdi, u zot esa Abu Ubayda ibn Jarrohni yubordilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Нажрон аҳлига: «Мен сиз билан бирга чинакам ишончли бўлган бир ишончли кишини юбораман», дедилар. Ровий айтади: Шунда одамлар унга бўйинларини чўзиб қарашди, у зот эса Абу Убайда ибн Жарроҳни юбордилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَاصِمٍ الْعَبَّادَانِيُّ، حَدَّثَنَا بَشِيرُ بْنُ مَيْمُونٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَشْعَثَ بْنَ سَوَّارٍ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ لاَ تَعَلَّمُوا الْعِلْمَ لِتُبَاهُوا بِهِ الْعُلَمَاءَ أَوْ لِتُمَارُوا بِهِ السُّفَهَاءَ أَوْ لِتَصْرِفُوا وُجُوهَ النَّاسِ إِلَيْكُمْ فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَهُوَ فِي النَّارِ ‏"‏ ‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ: «Ilmni olimlarga faxrlanish yoki johillar bilan tortishish yoxud odamlarning yuzini oʻzingizga qaratish uchun oʻrganmang. Kim shunday qilsa, u doʻzaxdadir», deganlarini eshitdim.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ: «Илмни олимларга фахрланиш ёки жоҳиллар билан тортишиш ёхуд одамларнинг юзини ўзингизга қаратиш учун ўрганманг. Ким шундай қилса, у дўзахдадир», деганларини эшитдим.

- وعن حذيفة رضي الله عنه قال‏:‏ أتي الله تعالى بعبد من عباده آتاه الله مالا فقال له ماذا عملت في الدنيا‏؟‏ قال‏:‏ ولا يكتمون الله حديثا- قال‏:‏ يا رب آتيتني مالك فكنت أبايع الناس، وكان من خلقي الجواز فكنت أتيسر على الموسر وأنظر المعسر فقال الله تعالى‏:‏ “‏"‏أنا أحق بذا منك، تجاوزوا عن عبدي‏"‏ فقال عقبة بن عامر، وأبو مسعود الأنصاري رضي الله عنهما هكذا سمعناه من في رسول الله صلى الله عليه وسلم‏.‏ ‏(‏‏(‏رواه مسلم‏)‏‏)‏‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh taoloning huzuriga bandalaridan biri keltiriladi. Alloh unga mol bergan edi. (Alloh) unga: ‹Dunyoda nima qilding?› deydi — ular Allohdan hech soʻzni yashira olmaydilar — U: ‹Ey Robbim, menga oʻz molingni berding, men odamlar bilan savdo qilar edim. Kechirimlilik mening xulqim edi: boyga yengillik qilardim, qiyinchilikdagini kutardim›, deydi. Shunda Alloh taolo: ‹Men bunga sendan haqliroqman. Bandamdan kechinglar!›, deydi», dedilar. Uqba ibn Omir va Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhumo): «Biz buni Rasululloh ﷺ ogʻzidan shunday eshitganmiz», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ таолонинг ҳузурига бандаларидан бири келтирилади. Аллоҳ унга мол берган эди. (Аллоҳ) унга: ‹Дунёда нима қилдинг?› дейди — улар Аллоҳдан ҳеч сўзни яшира олмайдилар — У: ‹Эй Роббим, менга ўз молингни бердинг, мен одамлар билан савдо қилар эдим. Кечиримлилик менинг хулқим эди: бойга енгиллик қилардим, қийинчиликдагини кутардим›, дейди. Шунда Аллоҳ таоло: ‹Мен бунга сендан ҳақлироқман. Бандамдан кечинглар!›, дейди», дедилар. Уқба ибн Омир ва Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳумо): «Биз буни Расулуллоҳ ﷺ оғзидан шундай эшитганмиз», дедилар.

- وعن حذيفة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم، كان إذا أراد أن يرقد وضع يده اليمنى تحت خده، ثم يقول‏:‏ ‏"‏اللهم قني عذابك يوم تبعث عبادك‏"‏‏.‏ ‏(‏‏(‏رواه الترمذي وقال حديث حسن ورواه أبو داود من رواية حفصة رضي الله عنه وفيه أنه كان يقوله ثلاث مرات‏)‏‏)‏‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uxlamoqchi boʻlganlarida oʻng qoʻllarini yonoqlari ostiga qoʻyar, soʻng: «Allohumma qini azabaka yavma tabʼasu ibadak» (Ey Alloh, bandalaringni tiriltiradigan kuningda meni azobingdan saqla), der edilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ухламоқчи бўлганларида ўнг қўлларини ёноқлари остига қўяр, сўнг: «Аллоҳумма қини азабака явма табъасу ибадак» (Эй Аллоҳ, бандаларингни тирилтирадиган кунингда мени азобингдан сақла), дер эдилар.

- وعن حذيفة رضي الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏"‏لا يدخل الجنة نمام‏"‏ ‏(‏‏(‏متفق عليه‏)‏‏)‏‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Chaqimchi jannatga kirmaydi», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Чақимчи жаннатга кирмайди», дедилар.

- عن حذيفة بن اليمان رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال‏:‏ ‏"‏لا تقولوا‏:‏ ما شاء الله وشاء فلان، ولكن قولوا‏:‏ ما شاء الله، ثم شاء فلان‏"‏‏.‏ رواه أبو داود بإسناد صحيح

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «‹Alloh va falonchi xohlagan narsa boʻldi›, demanglar. Balki: ‹Alloh xohlagan, soʻngra falonchi xohlagan narsa boʻldi›, denglar», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: «‹Аллоҳ ва фалончи хоҳлаган нарса бўлди›, деманглар. Балки: ‹Аллоҳ хоҳлаган, сўнгра фалончи хоҳлаган нарса бўлди›, денглар», дедилар.

- وعن حذيفة رضي الله عنه، قال‏:‏ إن النبي صلى الله عليه وسلم نهانا عن الحرير، والديباج والشرب في آنية الذهب والفضة، وقال‏:‏ ‏"‏هن لهم في الدنيا وهم لكم في الاخرة‏"‏ ‏(‏‏(‏متفق عليه‏)‏‏)‏‏.‏ وفي رواية في الصحيحين عن حذيفة رضي الله عنه، قال‏:‏ سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول‏:‏ ‏"‏لا تلبسوا الحرير ولا الديباج، ولا تشربوا في آنية الذهب والفضة ولا تأكلوا في صحافها‏"‏‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U suv soʻradi, shunda bir majusiy unga kumush idishda suv berdi. U: «Men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitganman: ‹Ipak ham, dibo (zarbof shoyi) ham kiymanglar, oltin va kumush idishlarda ichmanglar, ularning kosalarida yemanglar. Chunki bular ular (kofirlar) uchun bu dunyodadir›», dedi.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У сув сўради, шунда бир мажусий унга кумуш идишда сув берди. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитганман: ‹Ипак ҳам, дибо (зарбоф шойи) ҳам кийманглар, олтин ва кумуш идишларда ичманглар, уларнинг косаларида еманглар. Чунки булар улар (кофирлар) учун бу дунёдадир›», деди.

- وعن حذيفة رضى الله عنه قال‏:‏ كنا إذا حضرنا مع رسول الله صلى الله عليه وسلم طعاماً، لم نضع أيدينا حتى يبدأ رسول الله صلى الله عليه وسلم فيضع يده‏.‏ وإنا حضرنا معه مرةً طعاماً، فجاءت جارية كأنها تدفع، فذهبت لتضع يدها في الطعام، فأخذ رسول الله صلى الله عليه وسلم بيدها، ثم جاء أعرابي كأنما يدفع فأخذ بيده، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم‏:‏ ‏"‏إن الشيطان يستحل الطعام أن لا يذكر اسم الله تعالى عليه، وإنه جاء بهذه الجارية ليستحل بها، فأخذت بيدها، فجاء بهذا الأعرابي ليستحل به، فأخذت بيده، والذي نفسي بيده إن يده في يدي مع يديهما‏"‏ ثم ذكر اسم الله تعالى وأكل‏.‏ ‏‏((رواه مسلم))‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan taomga hozir boʻlganimizda, Rasululloh ﷺ (avval) qoʻllarini qoʻymagunlaricha qoʻllarimizni qoʻymas edik. Bir marta u zot bilan taomga hozir boʻldik. Shunda goʻyo (kimdir) turtib yuborayotganday bir joriya kelib, qoʻlini taomga qoʻymoqchi boʻldi. Rasululloh ﷺ uning qoʻlidan ushladilar. Soʻng goʻyo turtib yuborilayotganday bir aʼrobiy keldi, u zot uning ham qoʻlidan ushladilar va: «Albatta, shayton Allohning ismi zikr qilinmagan taomni oʻziga halol sanaydi. U (taomni) halollashtirish uchun shu joriyani olib keldi, men uning qoʻlidan ushladim. Soʻng bu aʼrobiyni halollashtirish uchun olib keldi, men uning ham qoʻlidan ushladim. Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, uning (shaytonning) qoʻli ularning qoʻllari bilan birga mening qoʻlimda edi», dedilar. Soʻng Allohning ismini zikr qilib taom yedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан таомга ҳозир бўлганимизда, Расулуллоҳ ﷺ (аввал) қўлларини қўймагунларича қўлларимизни қўймас эдик. Бир марта у зот билан таомга ҳозир бўлдик. Шунда гўё (кимдир) туртиб юбораётгандай бир жория келиб, қўлини таомга қўймоқчи бўлди. Расулуллоҳ ﷺ унинг қўлидан ушладилар. Сўнг гўё туртиб юборилаётгандай бир аъробий келди, у зот унинг ҳам қўлидан ушладилар ва: «Албатта, шайтон Аллоҳнинг исми зикр қилинмаган таомни ўзига ҳалол санайди. У (таомни) ҳалоллаштириш учун шу жорияни олиб келди, мен унинг қўлидан ушладим. Сўнг бу аъробийни ҳалоллаштириш учун олиб келди, мен унинг ҳам қўлидан ушладим. Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, унинг (шайтоннинг) қўли уларнинг қўллари билан бирга менинг қўлимда эди», дедилар. Сўнг Аллоҳнинг исмини зикр қилиб таом едилар.

- وعن حذيفة رضى الله عنه قال‏:‏ إن النبي صلى الله عليه وسلم نهانا عن الحرير والديباج والشرب في آنية الذهب والفضة، وقال‏:‏ ‏"‏هي لهم في الدنيا، وهى لكم في الآخرة‏"‏‏.((متفق عليه)) ‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bizni ipak va dibo (qalin ipak) kiyishdan hamda oltin va kumush idishlarda ichishdan qaytardilar va: «Bular dunyoda ular (kofirlar) uchun, oxiratda esa sizlar uchundir», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бизни ипак ва дибо (қалин ипак) кийишдан ҳамда олтин ва кумуш идишларда ичишдан қайтардилар ва: «Булар дунёда улар (кофирлар) учун, охиратда эса сизлар учундир», дедилар.

وعن حذيفة رضى الله عنه قال‏:‏ نهانا النبي صلى الله عليه وسلم أن نشرب في آنية الذهب والفضة، وأن نأكل فيها، وعن لبس الحرير والديباج،وأن نجلس عليه‏.‏‏‏((‏رواه البخارى‏)‏‏)‏‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bizni oltin va kumush idishlarda ichishdan hamda ularda yeyishdan, ipak va dibo kiyishdan va ularning ustida oʻtirishdan qaytardilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бизни олтин ва кумуш идишларда ичишдан ҳамда уларда ейишдан, ипак ва дибо кийишдан ва уларнинг устида ўтиришдан қайтардилар.

- وعن حذيفة رضى الله عنه قال‏:‏كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا أخذ مضجعه من الليل وضع يده تحت خده، ثم يقول‏:‏ ‏"‏اللهم باسمك أموت وأحيا‏"‏ وإذا استيقظ قال‏:‏ ‏"‏الحمد لله الذي أحيانا بعد ما أماتنا وإليه النشور‏"‏ ‏(‏‏(‏رواه البخاري‏)‏‏)‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ kechasi yotadigan joylariga yotganlarida, qoʻllarini yonoqlari ostiga qoʻyar, soʻng: «Allohim, Sening isming ila oʻlaman va tirilaman», deydilar. Uygʻonganlarida esa: «Bizni oʻldirganidan soʻng tiriltirgan Allohga hamdlar boʻlsin, qaytish ham Unga boʻlur», deydilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ кечаси ётадиган жойларига ётганларида, қўлларини ёноқлари остига қўяр, сўнг: «Аллоҳим, Сенинг исминг ила ўламан ва тириламан», дейдилар. Уйғонганларида эса: «Бизни ўлдирганидан сўнг тирилтирган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин, қайтиш ҳам Унга бўлур», дейдилар.

- وعن حذيفة بن اليمان رضى الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم لعن من جلس وسط الحلقة‏‏.‏ ‏‏رواه أبو داود بإسناد صحيح. وروى الترمذى عن أبى مجلز‏:‏ أن رجلا قعد وسط الحلقة، فقال حذيفة‏:‏ ملعون على لسان محمد صلى الله عليه وسلم -من جلس وسط الحلقة‏. قال الترمذى: "حديث حسن صحيح".‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ halqaning oʻrtasiga oʻtirgan kishini laʼnatladilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ ҳалқанинг ўртасига ўтирган кишини лаънатладилар.

- وعن حذيفة رضي الله عنه، قال‏:‏ صليت مع النبي صلى الله عليه وسلم ، ذات ليلة فافتتح البقرة، فقلت‏:‏ يركع عند المائة، ثم مضى، فقلت‏:‏ يصلي بها في ركعة، فمضي، فقلت‏:‏ يركع بها، ثم افتتح النساء فقرأها، ثم افتتح آل عمران، فقرأها، يقرأ مترسلا‏.‏ إذا مر بآية فيها تسبيح سبح، وإذا بسؤال سأل، وإذا مر بتعوذ تعوذ، ثم ركع، فجعل يقول‏:‏ سبحان ربي العظيم، فكان ركوعه نحوًا من قيامه، ثم قال‏:‏ سمع الله لمن حمده، ربنا لك الحمد، ثم قام طويلا قريبًا مما ركع، ثم سجد فقال‏:‏ سبحان ربي الأعلى، فكان سجوده قريبًا من قيامه‏.‏ ‏(‏‏(‏رواه مسلم‏)‏‏)‏‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kecha Nabiy ﷺ bilan namoz oʻqidim. U zot Baqara surasini boshladilar. Men ‹yuz oyatga yetganda rukuga borsalar kerak› deb oʻyladim, lekin davom etdilar. ‹Bu surani bir rakaatda oʻqisalar kerak› dedim, yana davom etdilar. ‹Shu bilan ruku qilsalar kerak› dedim. Soʻng Niso surasini boshlab, uni oʻqidilar. Keyin Oli Imron surasini boshlab, uni oʻqidilar. Shoshilmay, dona-dona oʻqir edilar. Tasbeh keladigan oyatga oʻtsalar, tasbeh aytar; (Robbdan) soʻraladigan oyatga oʻtsalar, soʻrar; panoh tilanadigan oyatga oʻtsalar, panoh tilar edilar. Soʻng ruku qildilar va ‹Subhaana Robbiyal-Aziym› deya boshladilar. Rukulari qariyb qiyomlaridek (uzun) boʻldi. Soʻng ‹Samiallohu liman hamidah, Robbanaa lakal-hamd› dedilar. Soʻng ruku qilgan muddatlariga yaqin uzoq turdilar. Soʻng sajda qilib, ‹Subhaana Robbiyal-Aʼlaa› dedilar. Sajdalari ham qiyomlariga yaqin (uzun) boʻldi.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир кеча Набий ﷺ билан намоз ўқидим. У зот Бақара сурасини бошладилар. Мен ‹юз оятга етганда рукуга борсалар керак› деб ўйладим, лекин давом этдилар. ‹Бу сурани бир ракаатда ўқисалар керак› дедим, яна давом этдилар. ‹Шу билан руку қилсалар керак› дедим. Сўнг Нисо сурасини бошлаб, уни ўқидилар. Кейин Оли Имрон сурасини бошлаб, уни ўқидилар. Шошилмай, дона-дона ўқир эдилар. Тасбеҳ келадиган оятга ўтсалар, тасбеҳ айтар; (Роббдан) сўраладиган оятга ўтсалар, сўрар; паноҳ тиланадиган оятга ўтсалар, паноҳ тилар эдилар. Сўнг руку қилдилар ва ‹Субҳаана Роббиял-Азийм› дея бошладилар. Рукулари қарийб қиёмларидек (узун) бўлди. Сўнг ‹Самиаллоҳу лиман ҳамидаҳ, Роббанаа лакал-ҳамд› дедилар. Сўнг руку қилган муддатларига яқин узоқ турдилар. Сўнг сажда қилиб, ‹Субҳаана Роббиял-Аълаа› дедилар. Саждалари ҳам қиёмларига яқин (узун) бўлди.

- الثامن‏:‏ عن أبي عبد الله حذيفة بن اليمان، رضي الله عنهما، قال‏:‏ صليت مع النبي صلى الله عليه وسلم ذات ليلة، فافتتح البقرة، فقلت يركع عند المائة، ثم مضى؛ فقلت يصلي بها في ركعة، فمضى؛ فقلت يركع بها، ثم افتتح النساء؛ فقرأها، ثم افتتح آل عمران فقرأها، يقرأ مترسلاً إذا مر بآية فيها تسبيح سبح، وإذا مر بسؤال سأل، وإذا مر بتعوذ تعوذ، ثم ركع فجعل يقول‏:‏ ‏"‏ سبحان ربي العظيم‏"‏ فكان ركوعه نحواً من قيامه ثم قال‏:‏ ‏"‏ سمع الله لمن حمده، ربنا لك الحمد‏"‏ ثم قام قياماً طويلاً قريباً مما ركع، ثم سجد فقال‏:‏ ‏"‏ سبحان ربي الأعلى‏"‏ فكان سجوده قريباً من قيامه‏"‏ ‏(‏‏(‏رواه مسلم‏)‏‏.‏

Huzayfa ibn al-Yaman (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kecha Nabiy ﷺ bilan (nafl) namoz oʻqidim. U zot Baqara (surasini) boshladilar. Men: ‹Yuz (oyat)da rukuʼ qilsalar kerak› dedim, ammo davom etaverdilar. ‹Bu (surani) bir rakatda oʻqiydilar shekilli› dedim, davom etaverdilar. ‹Endi shu bilan rukuʼ qilsalar kerak› dedim, ammo Niso (surasini) boshlab, uni oʻqidilar. Soʻng Oli Imron (surasini) boshlab, uni oʻqidilar. Shoshilmay, dona-dona qiroat qilardilar. Tasbeh (aytiladigan) oyatga oʻtganlarida tasbeh aytar, soʻrov (oyatiga) oʻtganlarida (Allohdan) soʻrar, panoh soʻrash (oyatiga) oʻtganlarida panoh soʻrardilar. Soʻngra rukuʼ qilib: «Subhona Robbiyal-azim», dedilar. Rukuʼlari qiyomlariga yaqin (uzun) boʻldi. Soʻng: «Samiallohu liman hamidah, Robbano lakal-hamd», dedilar. Keyin uzoq, rukuʼlariga yaqin (muddat) tik turdilar. Soʻngra sajda qilib: «Subhona Robbiyal-aʼlo», dedilar. Sajdalari ham qiyomlariga yaqin boʻldi.Ҳузайфа ибн ал-Яман (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир кеча Набий ﷺ билан (нафл) намоз ўқидим. У зот Бақара (сурасини) бошладилар. Мен: ‹Юз (оят)да рукуъ қилсалар керак› дедим, аммо давом этавердилар. ‹Бу (сурани) бир ракатда ўқийдилар шекилли› дедим, давом этавердилар. ‹Энди шу билан рукуъ қилсалар керак› дедим, аммо Нисо (сурасини) бошлаб, уни ўқидилар. Сўнг Оли Имрон (сурасини) бошлаб, уни ўқидилар. Шошилмай, дона-дона қироат қилардилар. Тасбеҳ (айтиладиган) оятга ўтганларида тасбеҳ айтар, сўров (оятига) ўтганларида (Аллоҳдан) сўрар, паноҳ сўраш (оятига) ўтганларида паноҳ сўрардилар. Сўнгра рукуъ қилиб: «Субҳона Роббиял-азим», дедилар. Рукуълари қиёмларига яқин (узун) бўлди. Сўнг: «Самиаллоҳу лиман ҳамидаҳ, Роббано лакал-ҳамд», дедилар. Кейин узоқ, рукуъларига яқин (муддат) тик турдилар. Сўнгра сажда қилиб: «Субҳона Роббиял-аъло», дедилар. Саждалари ҳам қиёмларига яқин бўлди.

- العاشر‏:‏ عن حذيفة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال‏:‏ ‏"‏ والذي نفسي بيده لتأمرن بالمعروف، ولتنهون عن المنكر، أو ليوشكن الله أن يبعث عليكم عقابًا منه، ثم تدعونه فلا يستجاب لكم‏"‏ ‏(‏‏(‏رواه الترمذي وقال‏:‏ حديث حسن صحيح‏)‏‏)‏‏.‏

Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, yo yaxshilikka buyurib, yomonlikdan qaytarasizlar, yo Alloh tezda sizlarga Oʻz tomonidan azob yuborishi va keyin sizlar Unga duo qilsangiz, sizlarga ijobat qilinmasligi yaqindir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir.Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, ё яхшиликка буюриб, ёмонликдан қайтарасизлар, ё Аллоҳ тезда сизларга Ўз томонидан азоб юбориши ва кейин сизлар Унга дуо қилсангиз, сизларга ижобат қилинмаслиги яқиндир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир.

- وعن حذيفة بن اليمان‏.‏ رضي الله عنه ، قال‏:‏ حدثنا رسول الله، صلى الله عليه وسلم، حديثين قد رأيت أحدهما، وأنا أنتظر الآخر‏:‏ حدثنا أن الأمانة نزلت في جذر قلوب الرجال، ثم نزل القرآن فعلموا من القرآن، وعلموا من السنة، ثم حدثنا عن رفع الأمانة فقال‏:‏ ‏"‏ينام الرجل النومة فتقبض الأمانة من قلبه، فيظل أثرها مثل الوكت، ثم ينام النومة فتبض الأمانة من قلبه، فيظل أثرها مثل أثر المجل، كجمر دحرجته على رجلك، فنفط فتراه منتبرًا وليس فيه شيء ‏"‏ ثم أخذ حصاة فدحرجه على رجله ‏"‏فيصبح الناس يتبايعون، فلا يكاد أحد يؤدي الأمانة حتى يقال‏:‏” إن في بني فلان رجلاً أمينًا، حتى يقال للرجل، ما أجلده ما أظرفه، ما أعقله‏!‏ وما في قلبه مثقال حبة من خردل من إيمان ‏.‏ ولقد أتى علي زمان وما أبالي أيكم بايعت؛ لئن كان مسلمًا ليردنه علي دينه، ولئن كان نصرانيا أو يهودياً ليردنه علي ساعيه، وأما اليوم فما كنت أبايع منكم إلا فلانًا و فلانًا‏"‏ ‏(‏‏(‏متفق عليه‏)‏‏)‏ ‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga ikki hadis aytdilar — birini (roʻyobga chiqqanini) koʻrdim, ikkinchisini esa (hali) kutyapman —. Bizga: «Albatta omonat (halollik) kishilarning qalblari tubiga (ildiziga) nozil boʻldi; soʻng Qurʼon nozil boʻldi va ular Qurʼondan (ham) bildilar, Sunnatdan (ham) bildilar», deb hadis aytdilar. Soʻng bizga omonatning koʻtarilishi haqida hadis aytib: «Kishi bir uyqu uxlaydi-da, omonat qalbidan olib qoʻyiladi; uning izi nuqtacha (xira dogʻ) misol qoladi. Soʻng yana bir uyqu uxlaydi-da, omonat qalbidan olib qoʻyiladi; uning izi qabariq (suvqovuq) misol qoladi — xuddi oyogʻingga bir choʻgʻni dumalatib yuborsang-da, u qabarib (suvqovuq boʻlib), uni shishgan (boʻrtgan) holda koʻrasan-u, ichida hech narsa yoʻq (boʻlgani) kabi», dedilar — soʻng (Paygʻambar) mayda tosh olib, uni oyoqlari ustida dumalatdilar —. «Bas, odamlar (shunday holga keladiki,) bir-birlari bilan oldi-sotdi qiladilar, (ammo) deyarli hech kim omonatni ado etmaydi; hatto: ‹Falon (qabila) ichida ishonchli (amin) bir kishi bor (emish)› deyiladi. Hatto bir kishi haqida: ‹U qanchalik jurʼatli, qanchalik zarif (zukko), qanchalik aqlli!› deyiladi — holbuki uning qalbida xardal (gorchitsa) donasi misqolicha (ham) iymon yoʻq», dedilar. Va (Huzayfa): «Menga shunday bir zamon keldiki, men sizlardan qaysingiz bilan oldi-sotdi qilishimga parvo qilmasdim: agar (u) musulmon boʻlsa, uning dini uni menga (haqimni) qaytarishga majbur qilardi; agar nasroniy yoki yahudiy boʻlsa, uning voliysi (hokimi) uni menga (haqimni) qaytarishga majbur qilardi. Bugun esa, men sizlardan faqat falon va falon (kishi) bilangina oldi-sotdi qilaman», dedi.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга икки ҳадис айтдилар — бирини (рўёбга чиққанини) кўрдим, иккинчисини эса (ҳали) кутяпман —. Бизга: «Албатта омонат (ҳалоллик) кишиларнинг қалблари тубига (илдизига) нозил бўлди; сўнг Қуръон нозил бўлди ва улар Қуръондан (ҳам) билдилар, Суннатдан (ҳам) билдилар», деб ҳадис айтдилар. Сўнг бизга омонатнинг кўтарилиши ҳақида ҳадис айтиб: «Киши бир уйқу ухлайди-да, омонат қалбидан олиб қўйилади; унинг изи нуқтача (хира доғ) мисол қолади. Сўнг яна бир уйқу ухлайди-да, омонат қалбидан олиб қўйилади; унинг изи қабариқ (сувқовуқ) мисол қолади — худди оёғингга бир чўғни думалатиб юборсанг-да, у қабариб (сувқовуқ бўлиб), уни шишган (бўртган) ҳолда кўрасан-у, ичида ҳеч нарса йўқ (бўлгани) каби», дедилар — сўнг (Пайғамбар) майда тош олиб, уни оёқлари устида думалатдилар —. «Бас, одамлар (шундай ҳолга келадики,) бир-бирлари билан олди-сотди қиладилар, (аммо) деярли ҳеч ким омонатни адо этмайди; ҳатто: ‹Фалон (қабила) ичида ишончли (амин) бир киши бор (эмиш)› дейилади. Ҳатто бир киши ҳақида: ‹У қанчалик журъатли, қанчалик зариф (зукко), қанчалик ақлли!› дейилади — ҳолбуки унинг қалбида хардал (горчитса) донаси мисқолича (ҳам) иймон йўқ», дедилар. Ва (Ҳузайфа): «Менга шундай бир замон келдики, мен сизлардан қайсингиз билан олди-сотди қилишимга парво қилмасдим: агар (у) мусулмон бўлса, унинг дини уни менга (ҳақимни) қайтаришга мажбур қиларди; агар насроний ёки яҳудий бўлса, унинг волийси (ҳокими) уни менга (ҳақимни) қайтаришга мажбур қиларди. Бугун эса, мен сизлардан фақат фалон ва фалон (киши) билангина олди-сотди қиламан», деди.

عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ رَضِيَ الْلَّهُ عَنْهُمَا، قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-{ لَا تَشْرَبُوا فِي آنِيَةِ الذَّهَبِ والْفِضَّةِ، وَلَا تَأْكُلُوا فِي صِحَافِهَا، فَإِنَّهَا لَهُمْ فِي الدُّنْيَا، وَلَكُمْ فِي الْآخِرَةِ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ 1‏ .‏

Huzayfa ibn Yamon (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Oltin va kumush idishlarda ichmanglar, ularning laganlarida yemanglar. Chunki ular (kofirlar) uchun bu dunyoda, sizlar uchun esa oxiratdadir», dedilar. Muttafaqun alayh.Ҳузайфа ибн Ямон (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Олтин ва кумуш идишларда ичманглар, уларнинг лаганларида еманглар. Чунки улар (кофирлар) учун бу дунёда, сизлар учун эса охиратдадир», дедилар. Муттафақун алайҳ.

وَعَنْ حُذَيْفَةَ ‏- رضى الله عنه ‏- { أَنَّ اَلنَّبِيَّ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-كَانَ يَنْهَى عَنِ اَلنَّعْيِ } رَوَاهُ أَحْمَدُ, وَاَلتِّرْمِذِيُّ وَحَسَّنَهُ 1‏ .‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ naʼydan (oʻlim xabarini baland ovoz bilan eʼlon qilishdan) qaytarardilar. Ahmad va Termiziy rivoyat qilgan, (Termiziy) hasan degan.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ наъйдан (ўлим хабарини баланд овоз билан эълон қилишдан) қайтарардилар. Аҳмад ва Термизий ривоят қилган, (Термизий) ҳасан деган.

وَعَن حُذَيْفَة قَالَ: إِنَّمَا كَانَ النِّفَاق عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَّا الْيَوْمَ فَإِنَّمَا هُوَ الْكفْر بعد الايمان. رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Huzayfa (roziyallohu anhu) aytdi:) Nifoq faqat Paygʻambar ﷺ davrida (boʻlardi); ammo bugun — bu faqat iymondan keyingi kufrdir.(Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу) айтди:) Нифоқ фақат Пайғамбар ﷺ даврида (бўларди); аммо бугун — бу фақат иймондан кейинги куфрдир.

وَعَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ رَجُلًا كَانَ فِيمَنْ قَبْلَكُمْ أَتَاهُ الْمَلَكُ لِيَقْبِضَ رُوحَهُ فَقيل لَهُ: هَل علمت مَنْ خَيْرٍ؟ قَالَ: مَا أَعْلَمُ. قِيلَ لَهُ انْظُرْ قَالَ: مَا أَعْلَمُ شَيْئًا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُبَايِعُ النَّاسَ فِي الدُّنْيَا وَأُجَازِيهِمْ فَأُنْظِرُ الْمُوسِرَ وَأَتَجَاوَزُ عَنِ الْمُعْسِرِ فَأَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ " وَفِي رِوَايَةٍ لِمُسْلِمٍ نَحْوَهُ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَأَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ «فَقَالَ اللَّهُ أَنَا أَحَق بذا مِنْك تجاوزوا عَن عَبدِي»

Ribʼiy ibn Hirosh (Huzayfadan) rivoyat qiladi: Uqba ibn Amr Huzayfaga: «Sen bizga — Allohning Rasuli ﷺ dan eshitgan (narsa)laringdan — rivoyat qilmaysanmi?» — dedi. U: «Men u zotning shunday deganini eshitdim: ‹Dajjol paydo boʻlganda, uning yonida olov va suv boʻladi. Odamlar sovuq suv (deb) hisoblaydigan (narsa) — aslida — (narsalarni) kuydiradigan olov boʻladi. Bas, sizlardan kim bunga duch kelsa, oʻziga olov (deb) koʻringan narsaga tushsin — chunki aslida u — toza, sovuq suvdir›, — dedi», — dedi. Huzayfa qoʻshdi: «Men u zotning yana shunday deganini (ham) eshitdim: ‹Sizlardan oldingi (avlod) odamlari orasida bir kishi bor edi — oʻlim farishtasi uning jonini olish uchun keldi. (Uning joni olindi va) undan: «Sen biror yaxshi amal qildingmi?» — deb soʻraldi. U: «Men hech bir yaxshi amalni eslamayman», — deb javob berdi. Undan (yaxshilab) oʻylab koʻrish soʻraldi. U: «Men — dunyoda odamlar bilan savdo qilganim va boy (qarzdor)larga muhlat berib, kambagʻal (qarzdor)larni kechirganimdan boshqa — (hech narsani) eslamayman», — dedi. Bas, Alloh uni jannatga kiritdi›, — dedi». Huzayfa yana: «Men u zotning yana shunday deganini (ham) eshitdim: ‹Bir marta oʻlim toʻshagidagi bir kishi — omon qolishdan butunlay umidini uzib — oilasiga: «Men oʻlganimda, men uchun katta bir oʻtin uyumini toʻplab, (uni yoqib) olov qilinglar. Olov goʻshtimni yeb, suyaklarimga yetganda va suyaklar (ham) yonganda, ularni olib, kukun qilib ezinglar va shamolli kunni kutib, uni (yaʼni kukunni) dengiz ustiga sochinglar», — dedi. Ular shunday qildi; lekin Alloh uning zarralarini (qayta) toʻpladi va undan: «Nega bunday qilding?» — deb soʻradi. U: «Sendan qoʻrqqanim uchun», — deb javob berdi. Bas, Alloh uni magʻfirat qildi›, — dedi». Uqba ibn Amr: «Men u zotning — oʻsha isroillik (kishi) — oʻliklarning qabrini (kafanlarini oʻgʻirlash uchun) kovlardi, deganini (ham) eshitdim», — dedi.Рибъий ибн Ҳирош (Ҳузайфадан) ривоят қилади: Уқба ибн Амр Ҳузайфага: «Сен бизга — Аллоҳнинг Расули ﷺ дан эшитган (нарса)ларингдан — ривоят қилмайсанми?» — деди. У: «Мен у зотнинг шундай деганини эшитдим: ‹Дажжол пайдо бўлганда, унинг ёнида олов ва сув бўлади. Одамлар совуқ сув (деб) ҳисоблайдиган (нарса) — аслида — (нарсаларни) куйдирадиган олов бўлади. Бас, сизлардан ким бунга дуч келса, ўзига олов (деб) кўринган нарсага тушсин — чунки аслида у — тоза, совуқ сувдир›, — деди», — деди. Ҳузайфа қўшди: «Мен у зотнинг яна шундай деганини (ҳам) эшитдим: ‹Сизлардан олдинги (авлод) одамлари орасида бир киши бор эди — ўлим фариштаси унинг жонини олиш учун келди. (Унинг жони олинди ва) ундан: «Сен бирор яхши амал қилдингми?» — деб сўралди. У: «Мен ҳеч бир яхши амални эсламайман», — деб жавоб берди. Ундан (яхшилаб) ўйлаб кўриш сўралди. У: «Мен — дунёда одамлар билан савдо қилганим ва бой (қарздор)ларга муҳлат бериб, камбағал (қарздор)ларни кечирганимдан бошқа — (ҳеч нарсани) эсламайман», — деди. Бас, Аллоҳ уни жаннатга киритди›, — деди». Ҳузайфа яна: «Мен у зотнинг яна шундай деганини (ҳам) эшитдим: ‹Бир марта ўлим тўшагидаги бир киши — омон қолишдан бутунлай умидини узиб — оиласига: «Мен ўлганимда, мен учун катта бир ўтин уюмини тўплаб, (уни ёқиб) олов қилинглар. Олов гўштимни еб, суякларимга етганда ва суяклар (ҳам) ёнганда, уларни олиб, кукун қилиб эзинглар ва шамолли кунни кутиб, уни (яъни кукунни) денгиз устига сочинглар», — деди. Улар шундай қилди; лекин Аллоҳ унинг зарраларини (қайта) тўплади ва ундан: «Нега бундай қилдинг?» — деб сўради. У: «Сендан қўрққаним учун», — деб жавоб берди. Бас, Аллоҳ уни мағфират қилди›, — деди». Уқба ибн Амр: «Мен у зотнинг — ўша исроиллик (киши) — ўликларнинг қабрини (кафанларини ўғирлаш учун) ковларди, деганини (ҳам) эшитдим», — деди.

وَعَن حُذَيْفَة قَالَ: يَا مَعْشَرَ الْقُرَّاءِ اسْتَقِيمُوا فَقَدْ سَبَقْتُمْ سَبْقًا بَعِيدًا وَإِنْ أُخِذْتُمْ يَمِينًا وَشِمَالًا لَقَدْ ضللتم ضلالا بَعيدا. رَوَاهُ البُخَارِيّ

Huzayfa (roziyallohu anhu) aytdi: «Ey qorilar jamoasi, toʻgʻri yoʻlda turinglar, chunki sizlar ancha oldinga oʻtib ketdingiz. Agar oʻngga yo soʻlga ogʻsangiz, juda uzoq adashish bilan adashgan boʻlasizlar».Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу) айтди: «Эй қорилар жамоаси, тўғри йўлда туринглар, чунки сизлар анча олдинга ўтиб кетдингиз. Агар ўнгга ё сўлга оғсангиз, жуда узоқ адашиш билан адашган бўласизлар».

وَعَن حُذَيْفَة قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ الشَّيْطَانَ يَسْتَحِلُّ الطَّعَامَ أَنْ لَا يُذْكَرَ اسْم الله عَلَيْهِ» . رَوَاهُ مُسلم

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ bilan birga taomda hozir boʻlsak, Rasululloh ﷺ boshlab qoʻllarini (taomga) qoʻymaguncha qoʻllarimizni qoʻymas edik. Bir marta biz u zot bilan birga taomda hozir boʻldik. Shunda goʻyo (orqasidan) itarilayotgandek bir joriya (choʻri qiz) kelib, qoʻlini taomga qoʻymoqchi boʻldi. Rasululloh ﷺ uning qoʻlidan ushlab qoldilar. Soʻng goʻyo itarilayotgandek bir aʼrobiy (badaviy arab) keldi, (Rasululloh ﷺ) uning ham qoʻlidan ushladilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, shayton ustiga Allohning nomi zikr qilinmagan taomni oʻziga halol sanaydi. U (shayton) bu joriyani olib keldiki, u orqali (taomni) oʻziga halol qilsa. Bas, men uning qoʻlidan ushladim. Soʻng bu aʼrobiyni olib keldiki, u orqali (taomni) oʻziga halol qilsa. Bas, men uning qoʻlidan ushladim. Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, albatta, uning (shaytonning) qoʻli mening qoʻlimda — (joriyaning) qoʻli bilan birga edi», — dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ билан бирга таомда ҳозир бўлсак, Расулуллоҳ ﷺ бошлаб қўлларини (таомга) қўймагунча қўлларимизни қўймас эдик. Бир марта биз у зот билан бирга таомда ҳозир бўлдик. Шунда гўё (орқасидан) итарилаётгандек бир жория (чўри қиз) келиб, қўлини таомга қўймоқчи бўлди. Расулуллоҳ ﷺ унинг қўлидан ушлаб қолдилар. Сўнг гўё итарилаётгандек бир аъробий (бадавий араб) келди, (Расулуллоҳ ﷺ) унинг ҳам қўлидан ушладилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, шайтон устига Аллоҳнинг номи зикр қилинмаган таомни ўзига ҳалол санайди. У (шайтон) бу жорияни олиб келдики, у орқали (таомни) ўзига ҳалол қилса. Бас, мен унинг қўлидан ушладим. Сўнг бу аъробийни олиб келдики, у орқали (таомни) ўзига ҳалол қилса. Бас, мен унинг қўлидан ушладим. Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, албатта, унинг (шайтоннинг) қўли менинг қўлимда — (жориянинг) қўли билан бирга эди», — дедилар.

وَعَن حُذيفةَ قَالَ: كُنَّا إِذَا حَضَرْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسلم لَمْ نَضَعْ أَيْدِيَنَا حَتَّى يَبْدَأُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَضَعُ يَدَهُ وَإِنَّا حَضَرْنَا مَعَهُ مَرَّةً طَعَامًا فَجَاءَتْ جَارِيَةٌ كَأَنَّهَا تُدْفَعُ فَذَهَبَتْ لِتَضَعَ يَدَهَا فِي الطَّعَامِ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهَا ثُمَّ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ كَأَنَّمَا يُدْفَعُ فَأَخَذَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ الشَّيْطَانَ يَسْتَحِلُّ الطَّعَامَ أَنْ لَا يُذْكَرَ اسمُ اللَّهِ عليهِ وإِنَّه جَاءَ بِهَذِهِ الْجَارِيَةِ لِيَسْتَحِلَّ بِهَا فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا فَجَاءَ بِهَذَا الْأَعْرَابِيِّ لِيَسْتَحِلَّ بِهِ فَأَخَذْتُ بِيَدِهِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ يَدَهُ فِي يَدِي مَعَ يَدِهَا» . زَادَ فِي رِوَايَةٍ: ثُمَّ ذَكَرَ اسمَ اللَّهِ وأكَلَ. رَوَاهُ مُسلم

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ bilan birga taomda hozir boʻlsak, Rasululloh ﷺ boshlab qoʻllarini (taomga) qoʻymaguncha qoʻllarimizni qoʻymas edik. Bir marta biz u zot bilan birga taomda hozir boʻldik. Shunda goʻyo (orqasidan) itarilayotgandek bir joriya (choʻri qiz) kelib, qoʻlini taomga qoʻymoqchi boʻldi. Rasululloh ﷺ uning qoʻlidan ushlab qoldilar. Soʻng goʻyo itarilayotgandek bir aʼrobiy (badaviy arab) keldi, (Rasululloh ﷺ) uning ham qoʻlidan ushladilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, shayton ustiga Allohning nomi zikr qilinmagan taomni oʻziga halol sanaydi. U (shayton) bu joriyani olib keldiki, u orqali (taomni) oʻziga halol qilsa. Bas, men uning qoʻlidan ushladim. Soʻng bu aʼrobiyni olib keldiki, u orqali (taomni) oʻziga halol qilsa. Bas, men uning qoʻlidan ushladim. Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, albatta, uning (shaytonning) qoʻli mening qoʻlimda — (joriyaning) qoʻli bilan birga edi», — dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ билан бирга таомда ҳозир бўлсак, Расулуллоҳ ﷺ бошлаб қўлларини (таомга) қўймагунча қўлларимизни қўймас эдик. Бир марта биз у зот билан бирга таомда ҳозир бўлдик. Шунда гўё (орқасидан) итарилаётгандек бир жория (чўри қиз) келиб, қўлини таомга қўймоқчи бўлди. Расулуллоҳ ﷺ унинг қўлидан ушлаб қолдилар. Сўнг гўё итарилаётгандек бир аъробий (бадавий араб) келди, (Расулуллоҳ ﷺ) унинг ҳам қўлидан ушладилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, шайтон устига Аллоҳнинг номи зикр қилинмаган таомни ўзига ҳалол санайди. У (шайтон) бу жорияни олиб келдики, у орқали (таомни) ўзига ҳалол қилса. Бас, мен унинг қўлидан ушладим. Сўнг бу аъробийни олиб келдики, у орқали (таомни) ўзига ҳалол қилса. Бас, мен унинг қўлидан ушладим. Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, албатта, унинг (шайтоннинг) қўли менинг қўлимда — (жориянинг) қўли билан бирга эди», — дедилар.

وَعَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «لَا تَلْبَسُوا الْحَرِيرَ وَلَا الدِّيبَاجَ وَلَا تَشْرَبُوا فِي آنِيَةِ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَلَا تَأْكُلُوا فِي صِحَافِهَا فَإِنَّهَا لَهُمْ فِي الدُّنْيَا وَهِيَ لَكُمْ فِي الْآخِرَةِ»

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U suv soʻradi, shunda bir majusiy unga kumush idishda suv berdi. U: «Men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitganman: ‹Ipak ham, dibo (zarbof shoyi) ham kiymanglar, oltin va kumush idishlarda ichmanglar, ularning kosalarida yemanglar. Chunki bular ular (kofirlar) uchun bu dunyodadir›», dedi.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У сув сўради, шунда бир мажусий унга кумуш идишда сув берди. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитганман: ‹Ипак ҳам, дибо (зарбоф шойи) ҳам кийманглар, олтин ва кумуш идишларда ичманглар, уларнинг косаларида еманглар. Чунки булар улар (кофирлар) учун бу дунёдадир›», деди.

وَعَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ: نَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَشْرَبَ فِي آنِيَةِ الْفِضَّةِ وَالذَّهَبِ وَأَنْ نَأْكُلَ فِيهَا وَعَنْ لُبْسِ الْحَرِيرِ وَالدِّيبَاجِ وَأَنْ نَجْلِسَ عَلَيْهِ

(Huzayfa (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ bizni oltin va kumush idishlarda ichishdan va ularda yeyishdan, hamda ipak va deboj kiyishdan va ular ustida oʻtirishdan qaytardilar.(Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ бизни олтин ва кумуш идишларда ичишдан ва уларда ейишдан, ҳамда ипак ва дебож кийишдан ва улар устида ўтиришдан қайтардилар.

عَن حُذَيْفَة قَالَ: قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامًا مَا تَرَكَ شَيْئًا يَكُونُ فِي مقَامه إِلَى قِيَامِ السَّاعَةِ إِلَّا حَدَّثَ بِهِ حَفِظَهُ مَنْ حَفِظَهُ وَنَسِيَهُ مَنْ نَسِيَهُ قَدْ عَلِمَهُ أَصْحَابِي هَؤُلَاءِ وَإِنَّهُ لَيَكُونُ مِنْهُ الشَّيْءُ قَدْ نَسِيتُهُ فَأَرَاهُ فَأَذْكُرُهُ كَمَا يَذْكُرُ الرَّجُلُ وَجْهَ الرَّجُلِ إِذَا غَابَ عَنْهُ ثُمَّ إِذَا رَآهُ عرفه. مُتَّفق عَلَيْهِ

Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oramizda turib bir vaʼz qildilar va oʻsha turgan joylarida qiyomat qoyim boʻlguniga qadar boʻladigan hech narsani aytmay qoldirmadilar; uni yodida saqlagan kishi yod oldi, unutgan kishi unutdi. Bu ashoblarim uni bilishar edi. Darhaqiqat, undan baʼzi narsa boʻladiki, men uni unutgan boʻlaman, soʻng uni koʻrib, kishi bir kishining yuzini, u koʻzdan gʻoyib boʻlsa-yu soʻng uni koʻrib tanigani kabi, eslab qolaman.Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ орамизда туриб бир ваъз қилдилар ва ўша турган жойларида қиёмат қойим бўлгунига қадар бўладиган ҳеч нарсани айтмай қолдирмадилар; уни ёдида сақлаган киши ёд олди, унутган киши унутди. Бу ашобларим уни билишар эди. Дарҳақиқат, ундан баъзи нарса бўладики, мен уни унутган бўламан, сўнг уни кўриб, киши бир кишининг юзини, у кўздан ғойиб бўлса-ю сўнг уни кўриб танигани каби, эслаб қоламан.

عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ: وَاللَّهِ مَا أَدْرِي أَنَسِيَ أَصْحَابِي أَمْ تَنَاسَوْا؟ وَاللَّهِ مَا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ قَائِدِ فِتْنَةٍ إِلَى أَنْ تَنْقَضِيَ الدُّنْيَا يَبْلُغُ مَنْ مَعَهُ ثَلَاثَمِائَةٍ فَصَاعِدًا إِلَّا قَدْ سَمَّاهُ لَنَا بِاسْمِهِ وَاسْمِ أَبِيهِ واسمِ قبيلتِه. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Qabisa ibn Zuʼaybning oʻgʻli otasidan rivoyat qiladi: Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhu) shunday dedi: Vallohi, bilmadim, sheriklarim unutib qoʻyishdimi yoki oʻzlarini unutgandek koʻrsatishyaptimi. Vallohi, Rasululloh ﷺ dunyo tugaguniga qadar, izdoshlari uch yuz va undan koʻproq boʻlgan biror fitna boshligʻini — uning ismini, otasining ismini va qabilasining ismini bizga aytmasdan — qoldirmadilar.Қабиса ибн Зуъайбнинг ўғли отасидан ривоят қилади: Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳу) шундай деди: Валлоҳи, билмадим, шерикларим унутиб қўйишдими ёки ўзларини унутгандек кўрсатишяптими. Валлоҳи, Расулуллоҳ ﷺ дунё тугагунига қадар, издошлари уч юз ва ундан кўпроқ бўлган бирор фитна бошлиғини — унинг исмини, отасининг исмини ва қабиласининг исмини бизга айтмасдан — қолдирмадилар.