حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ لَمَّا سَارَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ الْفَتْحِ فَبَلَغَ ذَلِكَ قُرَيْشًا، خَرَجَ أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍ وَحَكِيمُ بْنُ حِزَامٍ وَبُدَيْلُ بْنُ وَرْقَاءَ يَلْتَمِسُونَ الْخَبَرَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَقْبَلُوا يَسِيرُونَ حَتَّى أَتَوْا مَرَّ الظَّهْرَانِ، فَإِذَا هُمْ بِنِيرَانٍ كَأَنَّهَا نِيرَانُ عَرَفَةَ، فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ مَا هَذِهِ لَكَأَنَّهَا نِيرَانُ عَرَفَةَ. فَقَالَ بُدَيْلُ بْنُ وَرْقَاءَ نِيرَانُ بَنِي عَمْرٍو. فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ عَمْرٌو أَقَلُّ مِنْ ذَلِكَ. فَرَآهُمْ نَاسٌ مِنْ حَرَسِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَدْرَكُوهُمْ فَأَخَذُوهُمْ، فَأَتَوْا بِهِمْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَسْلَمَ أَبُو سُفْيَانَ، فَلَمَّا سَارَ قَالَ لِلْعَبَّاسِ " احْبِسْ أَبَا سُفْيَانَ عِنْدَ حَطْمِ الْخَيْلِ حَتَّى يَنْظُرَ إِلَى الْمُسْلِمِينَ ". فَحَبَسَهُ الْعَبَّاسُ، فَجَعَلَتِ الْقَبَائِلُ تَمُرُّ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تَمُرُّ كَتِيبَةً كَتِيبَةً عَلَى أَبِي سُفْيَانَ، فَمَرَّتْ كَتِيبَةٌ قَالَ يَا عَبَّاسُ مَنْ هَذِهِ قَالَ هَذِهِ غِفَارُ. قَالَ مَا لِي وَلِغِفَارَ ثُمَّ مَرَّتْ جُهَيْنَةُ، قَالَ مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ مَرَّتْ سَعْدُ بْنُ هُذَيْمٍ، فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ، وَمَرَّتْ سُلَيْمُ، فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ، حَتَّى أَقْبَلَتْ كَتِيبَةٌ لَمْ يَرَ مِثْلَهَا، قَالَ مَنْ هَذِهِ قَالَ هَؤُلاَءِ الأَنْصَارُ عَلَيْهِمْ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ مَعَهُ الرَّايَةُ. فَقَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ يَا أَبَا سُفْيَانَ الْيَوْمُ يَوْمُ الْمَلْحَمَةِ، الْيَوْمَ تُسْتَحَلُّ الْكَعْبَةُ. فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَا عَبَّاسُ حَبَّذَا يَوْمُ الذِّمَارِ. ثُمَّ جَاءَتْ كَتِيبَةٌ، وَهْىَ أَقَلُّ الْكَتَائِبِ، فِيهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ، وَرَايَةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَعَ الزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ، فَلَمَّا مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِأَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَلَمْ تَعْلَمْ مَا قَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ قَالَ " مَا قَالَ ". قَالَ كَذَا وَكَذَا. فَقَالَ " كَذَبَ سَعْدٌ، وَلَكِنْ هَذَا يَوْمٌ يُعَظِّمُ اللَّهُ فِيهِ الْكَعْبَةَ، وَيَوْمٌ تُكْسَى فِيهِ الْكَعْبَةُ ". قَالَ وَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُرْكَزَ رَايَتُهُ بِالْحَجُونِ. قَالَ عُرْوَةُ وَأَخْبَرَنِي نَافِعُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ سَمِعْتُ الْعَبَّاسَ يَقُولُ لِلزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ، هَا هُنَا أَمَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تَرْكُزَ الرَّايَةَ، قَالَ وَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَئِذٍ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ أَنْ يَدْخُلَ مِنْ أَعْلَى مَكَّةَ مِنْ كَدَاءٍ، وَدَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ كُدَا، فَقُتِلَ مِنْ خَيْلِ خَالِدٍ يَوْمَئِذٍ رَجُلاَنِ حُبَيْشُ بْنُ الأَشْعَرِ وَكُرْزُ بْنُ جَابِرٍ الْفِهْرِيُّ.
(Hishom otasidan (Urva ibn Zubayr) aytdi:) Rasululloh ﷺ Fath yili yurganlarida va bu Qurayshga yetganida, Abu Sufyon ibn Harb, Hakim ibn Hizom va Budayl ibn Varqo Rasululloh ﷺ haqida xabar izlab chiqdilar. Ular yurib keldilar, to Marruz-Zahronga yetdilar; qarasalar, Arafa olovlaridek olovlar (yonib turibdi). Abu Sufyon: «Bu nima? Goʻyo Arafa olovlaridek», dedi. Budayl ibn Varqo: «Bani Amrning olovlari», dedi. Abu Sufyon: «Amr bundan kamroq (oz)dir», dedi. Ularni Rasululloh ﷺning qoʻriqchilaridan baʼzilari koʻrib, ularga yetib, ularni tutdilar va Rasululloh ﷺga keltirdilar. Abu Sufyon islom (qabul) qildi. (Rasululloh ﷺ) yurganlarida, Abbosga: «Abu Sufyonni otlar (qoʻshin) siqilib oʻtadigan tor (joy)da ushlab tur — toki musulmonlarga qarab (kuzatib) tursin», dedilar. Abbos uni (oʻsha yerda) ushlab turdi. Qabilalar Paygʻambar ﷺ bilan — guruh-guruh — Abu Sufyondan oʻta boshladi. Bir guruh oʻtdi, u: «Ey Abbos, bu kim?» dedi. U: «Bu — Gʻifor», dedi. (Abu Sufyon:) «Menga Gʻifordan nima (manfaat yoki zarar)?» dedi. Soʻng Juhayna oʻtdi, u shunday dedi. Soʻng Saʼd ibn Huzaym oʻtdi, u shunday dedi. Soʻng Sulaym oʻtdi, u shunday dedi. To bir guruh keldi — u (Abu Sufyon) uni kabisini koʻrmagan edi. U: «Bu kim?» dedi. U (Abbos): «Bular ansordir, ular ustida Saʼd ibn Ubada — bayroq uning qoʻ lida», dedi. Saʼd ibn Ubada: «Ey Abu Sufyon, bugun — jang (malhama) kuni; bugun Kaʼba(ga hujum) halol qilinadi!» dedi. Abu Sufyon: «Ey Abbos, qanday yaxshi — (Kaʼba) himoya qilinadigan kun!» dedi. Soʻng bir guruh keldi — u guruhlarning eng oz(soni)dir; ularda Rasululloh ﷺ va sahobalari bor edi; Paygʻambar ﷺning bayrogʻi Zubayr ibnul-Avvom bilan edi. Rasululloh ﷺ Abu Sufyondan oʻtganlarida, u: «Saʼd ibn Ubada nima deganini bilmadingmi?» dedi. U zot: «U nima dedi?» dedilar. U: «Shunday-shunday», dedi. U zot: «Saʼd yolgʻon (xato) aytdi; balki bu — Alloh unda Kaʼbani ulugʻlaydigan kun, Kaʼbaga (kiyim) kiydiriladigan kundir», dedilar. (Urva) aytdi: Rasululloh ﷺ bayroqlarini Hajunda oʻrnatishni buyurdilar. Urva aytdi: Menga Nofiʼ ibn Jubayr ibn Mutʼim xabar berdi: Men Abbosni Zubayr ibnul-Avvomga: «Ey Abu Abdulloh, mana shu yerda Rasululloh ﷺ senga bayroqni oʻrnatishni buyurgan edilar», deganini eshitdim. (Urva) aytdi: Rasululloh ﷺ oʻsha kuni Xolid ibnul-Validni Makkaning yuqorisidan — Kadoʼdan — kirishga buyurdilar, Paygʻambar ﷺ esa Kudodan kirdilar. Oʻsha kuni Xolidning otliqlaridan ikki kishi — Hubaysh ibnul-Ashʼar va Kurz ibn Jobir al-Fihriy — oʻldirildi.(Ҳишом отасидан (Урва ибн Зубайр) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ Фатҳ йили юрганларида ва бу Қурайшга етганида, Абу Суфён ибн Ҳарб, Ҳаким ибн Ҳизом ва Будайл ибн Варқо Расулуллоҳ ﷺ ҳақида хабар излаб чиқдилар. Улар юриб келдилар, то Марруз-Заҳронга етдилар; қарасалар, Арафа оловларидек оловлар (ёниб турибди). Абу Суфён: «Бу нима? Гўё Арафа оловларидек», деди. Будайл ибн Варқо: «Бани Амрнинг оловлари», деди. Абу Суфён: «Амр бундан камроқ (оз)дир», деди. Уларни Расулуллоҳ ﷺнинг қўриқчиларидан баъзилари кўриб, уларга етиб, уларни тутдилар ва Расулуллоҳ ﷺга келтирдилар. Абу Суфён ислом (қабул) қилди. (Расулуллоҳ ﷺ) юрганларида, Аббосга: «Абу Суфённи отлар (қўшин) сиқилиб ўтадиган тор (жой)да ушлаб тур — токи мусулмонларга қараб (кузатиб) турсин», дедилар. Аббос уни (ўша ерда) ушлаб турди. Қабилалар Пайғамбар ﷺ билан — гуруҳ-гуруҳ — Абу Суфёндан ўта бошлади. Бир гуруҳ ўтди, у: «Эй Аббос, бу ким?» деди. У: «Бу — Ғифор», деди. (Абу Суфён:) «Менга Ғифордан нима (манфаат ёки зарар)?» деди. Сўнг Жуҳайна ўтди, у шундай деди. Сўнг Саъд ибн Ҳузайм ўтди, у шундай деди. Сўнг Сулайм ўтди, у шундай деди. То бир гуруҳ келди — у (Абу Суфён) уни кабисини кўрмаган эди. У: «Бу ким?» деди. У (Аббос): «Булар ансордир, улар устида Саъд ибн Убада — байроқ унинг қў лида», деди. Саъд ибн Убада: «Эй Абу Суфён, бугун — жанг (малҳама) куни; бугун Каъба(га ҳужум) ҳалол қилинади!» деди. Абу Суфён: «Эй Аббос, қандай яхши — (Каъба) ҳимоя қилинадиган кун!» деди. Сўнг бир гуруҳ келди — у гуруҳларнинг энг оз(сони)дир; уларда Расулуллоҳ ﷺ ва саҳобалари бор эди; Пайғамбар ﷺнинг байроғи Зубайр ибнул-Аввом билан эди. Расулуллоҳ ﷺ Абу Суфёндан ўтганларида, у: «Саъд ибн Убада нима деганини билмадингми?» деди. У зот: «У нима деди?» дедилар. У: «Шундай-шундай», деди. У зот: «Саъд ёлғон (хато) айтди; балки бу — Аллоҳ унда Каъбани улуғлайдиган кун, Каъбага (кийим) кийдириладиган кундир», дедилар. (Урва) айтди: Расулуллоҳ ﷺ байроқларини Ҳажунда ўрнатишни буюрдилар. Урва айтди: Менга Нофиъ ибн Жубайр ибн Мутъим хабар берди: Мен Аббосни Зубайр ибнул-Аввомга: «Эй Абу Абдуллоҳ, мана шу ерда Расулуллоҳ ﷺ сенга байроқни ўрнатишни буюрган эдилар», деганини эшитдим. (Урва) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ўша куни Холид ибнул-Валидни Макканинг юқорисидан — Кадўдан — киришга буюрдилар, Пайғамбар ﷺ эса Кудодан кирдилар. Ўша куни Холиднинг отлиқларидан икки киши — Ҳубайш ибнул-Ашъар ва Курз ибн Жобир ал-Фиҳрий — ўлдирилди.
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ شَغَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَرْبَعِ صَلَوَاتٍ يَوْمَ الْخَنْدَقِ حَتَّى ذَهَبَ مِنَ اللَّيْلِ مَا شَاءَ اللَّهُ فَأَمَرَ بِلاَلاً فَأَذَّنَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعِشَاءَ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ لَيْسَ بِإِسْنَادِهِ بَأْسٌ إِلاَّ أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ . وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْفَوَائِتِ أَنْ يُقِيمَ الرَّجُلُ لِكُلِّ صَلاَةٍ إِذَا قَضَاهَا وَإِنْ لَمْ يُقِمْ أَجْزَأَهُ . وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ .
Hannod bizga hadis aytdi: Hushaym bizga hadis aytdi, u Abuz-Zubayrdan, u Nofiʼ ibn Jubayr ibn Mutʼimdan, u Abu Ubayda ibn Abdulloh ibn Masʼuddan rivoyat qildi. U aytdi: Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu): «Mushriklar Xandaq kunida Rasululloh ﷺni toʻrt namozdan mashgʻul (mahrum) qildilar, hatto kechadan Alloh xohlagancha (vaqt) oʻtib ketdi. Soʻng u zot Bilolga buyurdilar, u azon aytdi, soʻng iqomat aytdi va u zot peshin namozini oʻqidilar; soʻng iqomat aytdi va u zot asr namozini oʻqidilar; soʻng iqomat aytdi va u zot shom namozini oʻqidilar; soʻng iqomat aytdi va u zot xufton namozini oʻqidilar», dedi. U aytdi: Bu bobda Abu Said va Jobirdan ham rivoyat bor. Abu Iso aytdi: Abdullohning hadisining isnodida muammo yoʻq, faqat Abu Ubayda Abdullohdan eshitmagan. Qazo namozlar haqida baʼzi ilm ahli shuni ixtiyor qilganlar: kishi qazo qilgan har bir namozi uchun iqomat aytadi; agar iqomat aytmasa ham, kifoya qiladi. Bu Shofeiyning soʻzidir.Ҳаннод бизга ҳадис айтди: Ҳушайм бизга ҳадис айтди, у Абуз-Зубайрдан, у Нофиъ ибн Жубайр ибн Мутъимдан, у Абу Убайда ибн Абдуллоҳ ибн Масъуддан ривоят қилди. У айтди: Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу): «Мушриклар Хандақ кунида Расулуллоҳ ﷺни тўрт намоздан машғул (маҳрум) қилдилар, ҳатто кечадан Аллоҳ хоҳлаганча (вақт) ўтиб кетди. Сўнг у зот Билолга буюрдилар, у азон айтди, сўнг иқомат айтди ва у зот пешин намозини ўқидилар; сўнг иқомат айтди ва у зот аср намозини ўқидилар; сўнг иқомат айтди ва у зот шом намозини ўқидилар; сўнг иқомат айтди ва у зот хуфтон намозини ўқидилар», деди. У айтди: Бу бобда Абу Саид ва Жобирдан ҳам ривоят бор. Абу Исо айтди: Абдуллоҳнинг ҳадисининг иснодида муаммо йўқ, фақат Абу Убайда Абдуллоҳдан эшитмаган. Қазо намозлар ҳақида баъзи илм аҳли шуни ихтиёр қилганлар: киши қазо қилган ҳар бир намози учун иқомат айтади; агар иқомат айтмаса ҳам, кифоя қилади. Бу Шофеийнинг сўзидир.
نا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ ، نا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ ، ثنا عُمَرُ بْنُ عَطَاءٍ ، وَثنا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ ، ثنا عَبْدُ الرَّزَّاقِ ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ ، أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ عَطَاءِ بْنِ أَبِي الْخُوَارِ . ح وَثنا عَلِيُّ بْنُ سَهْلٍ الرَّمْلِيُّ ، ثنا الْوَلِيدُ ، حَدَّثَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ ، عَنْ عُمَرَ بْنِ عَطَاءٍ ، قَالَ : أَرْسَلَنِي نَافِعُ بْنُ جُبَيْرٍ إِلَى السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ أَسْأَلُهُ ، فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ : نَعَمْ صَلَّيْتُ الْجُمُعَةَ فِي الْمَقْصُورَةِ مَعَ مُعَاوِيَةَ ، فَلَمَّا سَلَّمَ قُمْتُ أُصَلِّي ، فَأَرْسَلَ إِلَيَّ فَأَتَيْتُهُ ، فَقَالَ : " إِذَا صَلَّيْتَ الْجُمُعَةَ فَلا تَصِلْهَا بِصَلاةٍ ، إِلا أَنْ تَخْرُجَ أَوْ تَتَكَلَّمَ ؛ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِذَلِكَ " . وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ ، وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ : أَمَرَ بِذَلِكَ أَلا تُوصِلَ صَلاةٌ بِصَلاةٍ حَتَّى تَخْرُجَ أَوْ تَتَكَلَّمَ . قَالَ أَبُو بَكْرٍ : 5 عُمَرُ بْنُ عَطَاءِ بْنِ أَبِي الْخُوَارِ هَذَا ثِقَةٌ 5 ، وَالآخَرُ هُوَ 5 عُمَرُ بْنُ عَطَاءٍ ، تَكَلَّمَ أَصْحَابُنَا فِي حَدِيثِهِ لِسُوءِ حِفْظِهِ 5 ، قَدْ رَوَى ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْهُمَا جَمِيعًا
Soib ibn Yazid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn Ato aytdi: Nofiʼ ibn Jubayr meni Soib ibn Yazidning oldiga soʻrash uchun yubordi. Men undan soʻradim, u: «Ha, men Muoviya bilan maqsurada juma namozini oʻqidim. U salom berganida, men turib namoz oʻqiy boshladim. Shunda u menga odam yubordi, men uning oldiga bordim va u: ‹Juma namozini oʻqiganingda, chiqmaguningcha yoki gapirmaguningcha unga boshqa namozni ulama; zero, Rasululloh ﷺ shunga buyurganlar›, dedi», dedi. Ibn Rofiʼ va Abdurrahmon esa: Chiqmagunicha yoki gapirmaguncha namozga namoz ulanmasligiga buyurdilar, dedilar. Abu Bakr aytdi: Bu Umar ibn Ato ibn Abul-Xuvor ishonchli rovidir; boshqasi esa Umar ibn Ato boʻlib, hifzi yomonligi sababli ashoblarimiz uning hadisi haqida gapirganlar; Ibn Jurayj ikkalasidan ham rivoyat qilgan.Соиб ибн Язид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умар ибн Ато айтди: Нофиъ ибн Жубайр мени Соиб ибн Язиднинг олдига сўраш учун юборди. Мен ундан сўрадим, у: «Ҳа, мен Муовия билан мақсурада жума намозини ўқидим. У салом берганида, мен туриб намоз ўқий бошладим. Шунда у менга одам юборди, мен унинг олдига бордим ва у: ‹Жума намозини ўқиганингда, чиқмагунингча ёки гапирмагунингча унга бошқа намозни улама; зеро, Расулуллоҳ ﷺ шунга буюрганлар›, деди», деди. Ибн Рофиъ ва Абдурраҳмон эса: Чиқмагунича ёки гапирмагунча намозга намоз уланмаслигига буюрдилар, дедилар. Абу Бакр айтди: Бу Умар ибн Ато ибн Абул-Хувор ишончли ровидир; бошқаси эса Умар ибн Ато бўлиб, ҳифзи ёмонлиги сабабли ашобларимиз унинг ҳадиси ҳақида гапирганлар; Ибн Журайж иккаласидан ҳам ривоят қилган.
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ بُهْلُولٍ ، ثنا جَدِّي , ثنا أبِي , حَدَّثَنَا الْجَرَّاحُ بْنُ مِنْهَالٍ , عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ , سَمِعَ أَبَاهُ جُبَيْرَ بْنَ مُطْعِمٍ , يَقُولُ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " يَا بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ - أَوْ يَا بَنِي قُصَيٍّ - لا تَمْنَعُوا أَحَدًا أَنْ يَطُوفَ أَيَّةَ سَاعَةٍ شَاءَ مِنْ لَيْلٍ أَوْ نَهَارٍ "
Nofiʼ ibn Jubayr otasi Jubayr ibn Mutʼim (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdi: Rasululloh ﷺ: «Ey Abdumanof oʻgʻillari — yoki: ey Qusay oʻgʻillari — kechasi yo kunduzi xohlagan soatida tavof qilishdan hech kimni man qilmanglar», dedilar.Нофиъ ибн Жубайр отаси Жубайр ибн Мутъим (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитди: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Абдуманоф ўғиллари — ёки: эй Қусай ўғиллари — кечаси ё кундузи хоҳлаган соатида тавоф қилишдан ҳеч кимни ман қилманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ السَّمِيعِ الْهَاشِمِيُّ , ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي مَسِيرَةَ , ثنا خَلادُ بْنُ يَحْيَى بْنِ صَفْوَانَ , ثنا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ مُجَاهِدٍ , حَدَّثَنِي عَطَاءٌ , حَدَّثَنِي نَافِعُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ , أَنَّهُ سَمِعَ جُبَيْرًا , يَقُولُ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , يَقُولُ : " يَا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ , لا تَمْنَعُنَّ مُصَلِّيًا عِنْدَ هَذَا الْبَيْتِ فِي سَاعَةٍ مِنْ لَيْلٍ أَوْ نَهَارٍ "
Nofiʼ ibn Jubayr ibn Mutʼim otasi Jubayrning shunday deganini eshitdi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Ey Abdulmuttalib oʻgʻillari, kechasi yo kunduzi biror soatda bu Bayt yonida namoz oʻqiyotgan kishini man qilmanglar», deganlarini eshitdim.Нофиъ ибн Жубайр ибн Мутъим отаси Жубайрнинг шундай деганини эшитди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Эй Абдулмутталиб ўғиллари, кечаси ё кундузи бирор соатда бу Байт ёнида намоз ўқиётган кишини ман қилманглар», деганларини эшитдим.
نَا ابْنُ غَيْلانَ ، نَا أَبُو هِشَامٍ ، نَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ , عَنِ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ شُرَيْحٍ , قَالَ : " هُوَ الزَّوْجُ إِنْ شَاءَ أَتَمَّ لَهَا الصَّدَاقَ " ، وَكَذَلِكَ قَالَ نَافِعُ بْنُ جُبَيْرٍ , وَمُحَمَّدُ بْنُ كَعْبٍ , وَطَاوُسٌ , وَمُجَاهِدٌ , وَالشَّعْبِيُّ , وَسَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ , وَقَالَ إِبْرَاهِيمُ , وَعَلْقَمَةُ , وَالْحَسَنُ : " هُوَ الْوَلِيُّ "
Shurayh aytdi: «U erdir; xohlasa, unga mahrni toʻliq qilib beradi». Nofiʼ ibn Jubayr, Muhammad ibn Kaʼb, Tovus, Mujohid, ash-Shaʼbiy va Said ibn Jubayr ham shunday deganlar. Ibrohim, Alqama va al-Hasan esa: «U valiydir», deganlar.Шурайҳ айтди: «У эрдир; хоҳласа, унга маҳрни тўлиқ қилиб беради». Нофиъ ибн Жубайр, Муҳаммад ибн Каъб, Товус, Мужоҳид, аш-Шаъбий ва Саид ибн Жубайр ҳам шундай деганлар. Иброҳим, Алқама ва ал-Ҳасан эса: «У валийдир», деганлар.