حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَدَّادٍ عَنْ أَبِي عُذْرَةَ قَالَ وَكَانَ قَدْ أَدْرَكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى الرِّجَالَ وَالنِّسَاءَ عَنْ الْحَمَّامَاتِ ثُمَّ رَخَّصَ لِلرِّجَالِ أَنْ يَدْخُلُوهَا فِي الْمَآزِرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ erkaklar va ayollarni hammomlarga kirishdan qaytardilar. Soʻng erkaklarga izor bilan kirishga ruxsat berdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ эркаклар ва аёлларни ҳаммомларга киришдан қайтардилар. Сўнг эркакларга изор билан киришга рухсат бердилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْجَعَلْتُمُونَا بِمَنْزِلَةِ الْكَلْبِ وَالْحِمَارِ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَأَنَا تَحْتَ كِسَائِي بَيْنَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَأَكْرَهُ أَنْ أَسْنَحَ بَيْنَ يَدَيْهِ حَتَّى أَنْسَلَّ مِنْ تَحْتِ الْقَطِيفَةِ انْسِلَالًا
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Bizni it va eshak oʻrniga qoʻydingizmi? Holbuki men oʻzimni choponim ostida, Nabiy ﷺ bilan qibla oʻrtasida yotgan holda koʻrardim. Men u zotning oldilarida koʻndalang turishni yoqtirmasdim va qatifa ostidan sekin sirgʻalib chiqib ketardim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Бизни ит ва эшак ўрнига қўйдингизми? Ҳолбуки мен ўзимни чопоним остида, Набий ﷺ билан қибла ўртасида ётган ҳолда кўрардим. Мен у зотнинг олдиларида кўндаланг туришни ёқтирмасдим ва қатифа остидан секин сирғалиб чиқиб кетардим.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَفْرُكُ الْمَنِيَّ مِنْ ثَوْبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ يَذْهَبُ فَيُصَلِّي فِيهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Nabiy ﷺning kiyimlaridan maniyni ishqalab tozalar edim, soʻng u zot borib, oʻshanda namoz oʻqir edilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Набий ﷺнинг кийимларидан манийни ишқалаб тозалар эдим, сўнг у зот бориб, ўшанда намоз ўқир эдилар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا الْمُفَضَّلُ يَعْنِي ابْنَ فَضَالَةَ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ الْهَادِ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ كَانَ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا كَانَتْ تَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا طَلَعَ الْفَجْرُ رَكَعَ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ اضْطَجَعَ عَلَى جَنْبِهِ الْأَيْمَنِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U shunday der edi: Rasululloh ﷺ tong otganda ikki rakaat yengil namoz oʻqir, soʻng oʻng yonboshlariga yotar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У шундай дер эди: Расулуллоҳ ﷺ тонг отганда икки ракаат енгил намоз ўқир, сўнг ўнг ёнбошларига ётар эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا الْمُفَضَّلُ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ الْأَسْلَمِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نِيارٍ الْأَسْلَمِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْأَهْدَتْ أُمُّ سُنْبُلَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَبَنًا فَلَمْ تَجِدْهُ فَقَالَتْ لَهَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ نَهَى أَنْ يُؤْكَلَ طَعَامُ الْأَعْرَابِ فَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فَقَالَ مَا هَذَا مَعَكِ يَا أُمَّ سُنْبُلَةَ قَالَتْ لَبَنًا أَهْدَيْتُ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ اسْكُبِي أُمَّ سُنْبُلَةَ فَسَكَبَتْ فَقَالَ نَاوِلِي أَبَا بَكْرٍ فَفَعَلَتْ فَقَالَ اسْكُبِي أُمَّ سُنْبُلَةَ فَسَكَبَتْ فَنَاوَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَرِبَ قَالَتْ عَائِشَةُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَشْرَبُ مِنْ لَبَنٍ وَأَبْرَدِهَا عَلَى الْكَبِدِ يَا رَسُولَ اللَّهِ كُنْتُ حُدِّثْتُ أَنَّكَ قَدْ نَهَيْتَ عَنْ طَعَامِ الْأَعْرَابِ فَقَالَ يَا عَائِشَةُ إِنَّهُمْ لَيْسُوا بِالْأَعْرَابِ هُمْ أَهْلُ بَادِيَتِنَا وَنَحْنُ أَهْلُ حَاضِرَتِهِمْ وَإِذَا دُعُوا أَجَابُوا فَلَيْسُوا الْأَعْرَابِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ummu Sunbula Rasululloh ﷺga sut hadya qilib keldi, ammo u zotni topmadi. Men unga: «Rasululloh ﷺ aʼrobiylarning taomini yeyishdan qaytarganlar», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ va Abu Bakr kirib keldilar. U zot: «Ey Ummu Sunbula, yoningdagi bu nima?» dedilar. U: «Sizga hadya qilgan sutim, ey Allohning Rasuli», dedi. U zot: «Quy, ey Ummu Sunbula», dedilar; u quydi. U zot: «Abu Bakrga uzat», dedilar; u shunday qildi. Soʻng: «Quy, ey Ummu Sunbula», dedilar; u quydi va Rasululloh ﷺga uzatdi, u zot ichdilar. Oisha aytdi: Rasululloh ﷺ sutdan ichib turganlarida men: «Ey Allohning Rasuli, u jigarga eng salqin narsa-ku! Menga siz aʼrobiylarning taomidan qaytargansiz, deb aytilgan edi», dedim. U zot: «Ey Oisha, ular aʼrobiylar emas. Ular bizning badiya ahlimiz, biz esa ularning shahar ahlimiz. Chaqirilsalar, javob beradilar; bas, ular aʼrobiy emaslar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Умму Сунбула Расулуллоҳ ﷺга сут ҳадя қилиб келди, аммо у зотни топмади. Мен унга: «Расулуллоҳ ﷺ аъробийларнинг таомини ейишдан қайтарганлар», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ва Абу Бакр кириб келдилар. У зот: «Эй Умму Сунбула, ёнингдаги бу нима?» дедилар. У: «Сизга ҳадя қилган сутим, эй Аллоҳнинг Расули», деди. У зот: «Қуй, эй Умму Сунбула», дедилар; у қуйди. У зот: «Абу Бакрга узат», дедилар; у шундай қилди. Сўнг: «Қуй, эй Умму Сунбула», дедилар; у қуйди ва Расулуллоҳ ﷺга узатди, у зот ичдилар. Оиша айтди: Расулуллоҳ ﷺ сутдан ичиб турганларида мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, у жигарга энг салқин нарса-ку! Менга сиз аъробийларнинг таомидан қайтаргансиз, деб айтилган эди», дедим. У зот: «Эй Оиша, улар аъробийлар эмас. Улар бизнинг бадия аҳлимиз, биз эса уларнинг шаҳар аҳлимиз. Чақирилсалар, жавоб берадилар; бас, улар аъробий эмаслар», дедилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو زُبَيْدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dubbo va muzaffatdan qaytardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дуббо ва музаффатдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ قُرْطٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا ذَهَبَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْغَائِطِ فَلْيَذْهَبْ مَعَهُ بِثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ يَسْتَطِيبُ بِهِنَّ فَإِنَّهُنَّ تُجْزِئُ عَنْهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz hojatxonaga borsa, oʻzini poklash uchun uchta tosh olib borsin — chunki ular unga kifoya qiladi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз ҳожатхонага борса, ўзини поклаш учун учта тош олиб борсин — чунки улар унга кифоя қилади», — дедилар.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الرَّجُلَ لَيُدْرِكُ بِحُسْنِ الْخُلُقِ دَرَجَةَ الصَّائِمِ الْقَائِمِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, kishi goʻzal xulqi bilan roʻza tutuvchi va tunda qoim boʻluvchining darajasiga erishadi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, киши гўзал хулқи билан рўза тутувчи ва тунда қоим бўлувчининг даражасига эришади», дедилар.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ صَالِحِ بْنِ عَجْلَانَ وَمُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّادٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِأَنَّ عَائِشَةَ أَمَرَتْ بِجِنَازَةِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنْ تَمُرَّ عَلَيْهَا فِي الْمَسْجِدِ فَبَلَغَهَا أَنْ قِيلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَتْ مَا أَسْرَعَ النَّاسَ إِلَى الْقَوْلِ وَاللَّهِ مَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى سُهَيْلِ ابْنِ بَيْضَاءَ إِلَّا فِي الْمَسْجِدِ
Oisha (roziyallohu anho) Saʼd ibn Abu Vaqqosning janozasini masjidda oʻz oldidan oʻtkazishga buyurdi. Bu haqda gap boʻlgani unga yetganda: «Odamlar gapga naqadar shoshadilar! Allohga qasamki, Rasululloh ﷺ Suhayl ibn Bayzoga faqat masjid ichida (janoza) namozini oʻqidilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) Саъд ибн Абу Ваққоснинг жанозасини масжидда ўз олдидан ўтказишга буюрди. Бу ҳақда гап бўлгани унга етганда: «Одамлар гапга нақадар шошадилар! Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳ ﷺ Суҳайл ибн Байзога фақат масжид ичида (жаноза) намозини ўқидилар», деди.
حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ أَبُو الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ بِالْمُدِّ وَيَغْتَسِلُ بِالصَّاعِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ bir mudd suv bilan taharat qilar va bir soʻ suv bilan gʻusl qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бир мудд сув билан таҳарат қилар ва бир сў сув билан ғусл қилар эдилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ قَالَ بَهْزٌ إِنَّ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِزَارٍ وَرِدَاءٍ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَبَسَطَ يَدَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ فَأَيَّ عَبْدٍ مِنْ عِبَادِكَ ضَرَبْتُ أَوْ آذَيْتُ فَلَا تُعَاقِبْنِي بِهِ قَالَ بَهْزٌ فِيهِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ izor va rido kiygan holda huzurimga kirdilar-da, qiblaga yuzlanib, qoʻllarini yoydilar va: «Allohim, men ham insonman. Bandalaringdan qaysi bandani urgan yoki ozor bergan boʻlsam, meni buning uchun jazolama», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ изор ва ридо кийган ҳолда ҳузуримга кирдилар-да, қиблага юзланиб, қўлларини ёйдилар ва: «Аллоҳим, мен ҳам инсонман. Бандаларингдан қайси бандани урган ёки озор берган бўлсам, мени бунинг учун жазолама», дедилар.
قَالَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَتْ سَوْدَةُ امْرَأَةً ثَبِطَةً ثَقِيلَةً فَاسْتَأْذَنَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ تُفِيضَ مِنْ جَمْعٍ قَبْلَ أَنْ تَقِفَوَلَوَدِدْتُ أَنِّي كُنْتُ اسْتَأْذَنْتُهُ وَأَذِنَ لِي وَكَانَ الْقَاسِمُ يَكْرَهُ أَنْ يُفِيضَ حَتَّى يَقِفَ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Savda ogʻir, sekin harakat qiladigan ayol edi. U Nabiy ﷺdan vuquf qilishdan oldin Muzdalifadan qaytishga izn soʻradi. Men esa oʻzim ham u zotdan izn soʻragan va u zot menga izn bergan boʻlishlarini juda istardim. Qosim esa vuquf qilmasdan qaytishni yoqtirmasdi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Савда оғир, секин ҳаракат қиладиган аёл эди. У Набий ﷺдан вуқуф қилишдан олдин Муздалифадан қайтишга изн сўради. Мен эса ўзим ҳам у зотдан изн сўраган ва у зот менга изн берган бўлишларини жуда истардим. Қосим эса вуқуф қилмасдан қайтишни ёқтирмасди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ كَيْسَانَ قَالَ حَدَّثَتْنِي مُعَاذَةُ الْعَدَوِيَّةُ قَالَتْدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَفْنَى أُمَّتِي إِلَّا بِالطَّعْنِ وَالطَّاعُونِ
Muoza al-Adaviya aytdi: Oisha (roziyallohu anho)ning huzurlariga kirdim. U: «Rasululloh ﷺ: ‹Ummatim faqat sanchish va toʻun bilan fano boʻladi›, dedilar», dedi.Муоза ал-Адавия айтди: Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурларига кирдим. У: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Умматим фақат санчиш ва тўун билан фано бўлади›, дедилар», деди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا جَبْرُ بْنُ حَبِيبٍ عَنْ أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَّمَهَا هَذَا الدُّعَاءَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ الْخَيْرِ كُلِّهِ عَاجِلِهِ وَآجِلِهِ مَا عَلِمْتُ مِنْهُ وَمَا لَمْ أَعْلَمْ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ خَيْرِ مَا سَأَلَكَ عَبْدُكَ وَنَبِيُّكَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا عَاذَ مِنْهُ عَبْدُكَ وَنَبِيُّكَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْجَنَّةَ وَمَا قَرَّبَ إِلَيْهَا مِنْ قَوْلٍ أَوْ عَمَلٍ وَأَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَ كُلَّ قَضَاءٍ تَقْضِيهِ لِي خَيْرًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ unga bu duoni oʻrgatdilar: «Allohumma, men Sendan barcha yaxshilikni soʻrayman — tez keladiganini ham, kechroq keladiganini ham, undan bilganimni ham, bilmaganimni ham. Allohumma, men Sendan bandang va nabiying Muhammad ﷺ Sendan soʻragan yaxshilikni soʻrayman va bandang va nabiying panoh soʻragan yomonlikdan Senga panoh soʻrayman. Allohumma, men Sendan jannatni va unga yaqinlashtiruvchi soʻz yoki amalni soʻrayman. Yana Sendan men uchun hukm qilgan har bir hukmingni xayrli qilishingni soʻrayman.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унга бу дуони ўргатдилар: «Аллоҳумма, мен Сендан барча яхшиликни сўрайман — тез келадиганини ҳам, кечроқ келадиганини ҳам, ундан билганимни ҳам, билмаганимни ҳам. Аллоҳумма, мен Сендан банданг ва набийинг Муҳаммад ﷺ Сендан сўраган яхшиликни сўрайман ва банданг ва набийинг паноҳ сўраган ёмонликдан Сенга паноҳ сўрайман. Аллоҳумма, мен Сендан жаннатни ва унга яқинлаштирувчи сўз ёки амални сўрайман. Яна Сендан мен учун ҳукм қилган ҳар бир ҳукмингни хайрли қилишингни сўрайман.»
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ شَيْبَانَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نَوْفَلِ بْنُ أَبِي عَقْرَبٍ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُتَسَامَعُ عِنْدَهُ الشِّعْرُ قَالَتْ كَانَ أَبْغَضَ الْحَدِيثِ إِلَيْهِ
Abu Navfal ibn Abu Aqrab aytdi: Oisha (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺning huzurlarida sheʼr tinglanarmidi?» deb soʻradim. U: «U zotga soʻzlarning eng yomon koʻriladigani edi», dedi.Абу Навфал ибн Абу Ақраб айтди: Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида шеър тингланармиди?» деб сўрадим. У: «У зотга сўзларнинг энг ёмон кўриладигани эди», деди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَقَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُ إِحْدَانَا إِذَا حَاضَتْ أَنْ تَأْتَزِرَ ثُمَّ يُبَاشِرُهَا
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ birortamiz hayzli boʻlganida izor bogʻlashga buyurar, soʻng u bilan yonboshlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бирортамиз ҳайзли бўлганида изор боғлашга буюрар, сўнг у билан ёнбошлар эдилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأَهْوَى إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُقَبِّلَنِي فَقُلْتُ إِنِّي صَائِمَةٌ قَالَ وَأَنَا صَائِمٌ قَالَتْ فَأَهْوَى إِلَيَّ فَقَبَّلَنِي
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ meni oʻpmoqchi boʻlib engashdilar. Men: «Men roʻzadorman», dedim. U zot: «Men ham roʻzadorman», dedilar. Soʻng engashib, meni oʻpdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мени ўпмоқчи бўлиб энгашдилар. Мен: «Мен рўзадорман», дедим. У зот: «Мен ҳам рўзадорман», дедилар. Сўнг энгашиб, мени ўпдилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا دَوُادُ عَنِ الشَّعْبِيِّ قَالَتْ عَائِشَةُقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا بُدِّلَتْ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَالسَّمَوَاتُ وَبَرَزُوا لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ أَيْنَ النَّاسُ يَوْمَئِذٍ قَالَ عَلَى الصِّرَاطِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men: «Ey Allohning Rasuli, {yer boshqa yerga, osmonlar ham almashtirilib, ular yagona va Qahhor Alloh huzurida hozir boʻlgan kunda} odamlar qayerda boʻladilar?» dedim. U zot: «Sirot ustida», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, {ер бошқа ерга, осмонлар ҳам алмаштирилиб, улар ягона ва Қаҳҳор Аллоҳ ҳузурида ҳозир бўлган кунда} одамлар қаерда бўладилар?» дедим. У зот: «Сирот устида», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ حَفْصٍ قَالَ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُمَا تَقُولُونَ يَقْطَعُ الصَّلَاةَ قَالَ يَقُولُونَ يَقْطَعُ الصَّلَاةَ الْمَرْأَةُ وَالْكَلْبُ وَالْحِمَارُ قَالَتْ لَقَدْ رَأَيْتُنِي مُعْتَرِضَةً بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَاعْتِرَاضِ الْجِنَازَةِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «Namozni nima buzadi, deysizlar?» dedi. U: «Ular: ‹Namozni ayol, it va eshak buzadi›, deyishadi», dedi. U: «Men oʻzimni Rasululloh ﷺning oldilarida janoza koʻndalang qoʻyilganidek koʻndalang yotganimni koʻrardim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Намозни нима бузади, дейсизлар?» деди. У: «Улар: ‹Намозни аёл, ит ва эшак бузади›, дейишади», деди. У: «Мен ўзимни Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларида жаноза кўндаланг қўйилганидек кўндаланг ётганимни кўрардим», деди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِقَتْلِ ذِي الطُّفْيَتَيْنِ فَإِنَّهُ يَلْتَمِسُ الْبَصَرَ وَيُصِيبُ الْحَبَلَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ orqasida ikki oq chiziq bor ilonni oʻldirishga buyurdilar; chunki u koʻzni (koʻrlikka) uchratadi va homilani tushiradi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ орқасида икки оқ чизиқ бор илонни ўлдиришга буюрдилар; чунки у кўзни (кўрликка) учратади ва ҳомилани туширади.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ {تُرْجِي مَنْ تَشَاءُ مِنْهُنَّ وَتُؤْوِي إِلَيْكَ مَنْ تَشَاءُ} قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ مَا أَرَى رَبَّكَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا يُسَارِعُ لَكَ فِي هَوَاكَ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: {Ulardan xohlaganingni kechiktirasan va xohlaganingni oʻz yoningga olasan} degan oyat nozil boʻlganda, Oisha: «Men Robbingizni faqat Sizning xohishingizda Sizga shoshilayotganini koʻryapman», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: {Улардан хоҳлаганингни кечиктирасан ва хоҳлаганингни ўз ёнингга оласан} деган оят нозил бўлганда, Оиша: «Мен Роббингизни фақат Сизнинг хоҳишингизда Сизга шошилаётганини кўряпман», деди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ قَالَ سَمِعْتُ الْأَسْوَدَ بْنَ يَزِيدَ ومَسْرُوقًا يَقُولَانِنَشْهَدُ عَلَى عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدِي فِي يَوْمٍ إِلَّا صَلَّى رَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ
Al-Asvad ibn Yazid va Masruq aytdilar: Biz Oisha (roziyallohu anho)ga guvohlik beramizki, u: «Rasululloh ﷺ mening huzurimda boʻlgan har bir kunda asrdan keyin ikki rakaat namoz oʻqimay qolmaganlar», degan.Ал-Асвад ибн Язид ва Масруқ айтдилар: Биз Оиша (розияллоҳу анҳо)га гувоҳлик берамизки, у: «Расулуллоҳ ﷺ менинг ҳузуримда бўлган ҳар бир кунда асрдан кейин икки ракаат намоз ўқимай қолмаганлар», деган.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّها قَالَتْدَخَلَ عَلَيْنَا أَبُو بَكْرٍ فِي يَوْمِ عِيدٍ وَعِنْدَنَا جَارِيَتَانِ تَذْكُرَانِ يَوْمَ بُعَاثَ يَوْمٌ قُتِلَ فِيهِ صَنَادِيدُ الْأَوْسِ وَالْخَزْرَجِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ عِبَادَ اللَّهِ أَمَزْمُورُ الشَّيْطَانِ عِبَادَ اللَّهِ أَمَزْمُورُ الشَّيْطَانِ قَالَهَا ثَلَاثًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا بَكْرٍ إِنَّ لِكُلِّ قَوْمٍ عِيدًا وَإِنَّ الْيَوْمَ عِيدُنَا
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Abu Bakr (roziyallohu anhu) hayit kuni huzurimizga kirdi. Yonimizda ikki joriya Buʼos kuni — Avs va Xazrajning boshliqlari oʻldirilgan kun haqida aytayotgan edilar. Abu Bakr: «Ey Allohning bandalari, shayton chalgʻisimi? Ey Allohning bandalari, shayton chalgʻisimi?» dedi — buni uch marta aytdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ey Abu Bakr, har bir qavmning hayiti bor; bugun esa bizning hayitimizdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Абу Бакр (розияллоҳу анҳу) ҳайит куни ҳузуримизга кирди. Ёнимизда икки жория Буъос куни — Авс ва Хазражнинг бошлиқлари ўлдирилган кун ҳақида айтаётган эдилар. Абу Бакр: «Эй Аллоҳнинг бандалари, шайтон чалғисими? Эй Аллоҳнинг бандалари, шайтон чалғисими?» деди — буни уч марта айтди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Абу Бакр, ҳар бир қавмнинг ҳайити бор; бугун эса бизнинг ҳайитимиздир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عُمَرَ بْنِ قَيْسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْأَشْعَثِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْبَيْنَا أَنَا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ اسْتَأْذَنَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ فَأَذِنَ لَهُ فَقَالَ السَّامُ عَلَيْكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْكَ قَالَتْ فَهَمَمْتُ أَنْ أَتَكَلَّمَ قَالَتْ ثُمَّ دَخَلَ الثَّانِيَةَ فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْكَ قَالَتْ ثُمَّ دَخَلَ الثَّالِثَةَ فَقَالَ السَّامُ عَلَيْكَ قَالَتْ فَقُلْتُ بَلْ السَّامُ عَلَيْكُمْ وَغَضَبُ اللَّهِ إِخْوَانَ الْقِرَدَةِ وَالْخَنَازِيرِ أَتُحَيُّونَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا لَمْ يُحَيِّهِ بِهِ اللَّهُ قَالَتْ فَنَظَرَ إِلَيَّ فَقَالَ مَهْ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْفُحْشَ وَلَا التَّفَحُّشَ قَالُوا قَوْلًا فَرَدَدْنَاهُ عَلَيْهِمْ فَلَمْ يَضُرَّنَا شَيْءٌ وَلَزِمَهُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ إِنَّهُمْ لَا يَحْسُدُونَا عَلَى شَيْءٍ كَمَا يَحْسُدُونَا عَلَى يَوْمِ الْجُمُعَةِ الَّتِي هَدَانَا اللَّهُ لَهَا وَضَلُّوا عَنْهَا وَعَلَى الْقِبْلَةِ الَّتِي هَدَانَا اللَّهُ لَهَا وَضَلُّوا عَنْهَا وَعَلَى قَوْلِنَا خَلْفَ الْإِمَامِ آمِينَ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men Nabiy ﷺning huzurlarida edim. Shunda yahudiylardan bir kishi izn soʻradi, u zot unga izn berdilar. U: «Assomu alayka», dedi. Nabiy ﷺ: «Va alayka», dedilar. Men gapirmoqchi boʻldim. Soʻng u ikkinchi marta kirib, xuddi shunday dedi. Nabiy ﷺ: «Va alayka», dedilar. Soʻng u uchinchi marta kirib: «Assomu alayka», dedi. Men: «Yoʻq, sizlarga oʻlim va Allohning gʻazabi boʻlsin, ey maymun va choʻchqalarning birodarlari! Rasululloh ﷺga Alloh salom bermagan narsa bilan salom beryapsizlarmi?» dedim. U zot menga qarab: «Boʻldi qil! Albatta, Alloh qoʻpol soʻzni ham, qoʻpollik qilishni ham yaxshi koʻrmaydi. Ular bir soʻz aytdilar, biz esa uni oʻzlariga qaytardik — bu bizga hech zarar qilmadi, ularga esa qiyomat kunigacha yopishib qoldi. Ular bizga hech narsada, Alloh bizni hidoyat qilib, oʻzlari adashgan juma kuniga, Alloh bizni hidoyat qilib, oʻzlari adashgan qiblaga va imom orqasidan ‹omin› deyishimizga hasad qilganchalik hasad qilmaydilar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Набий ﷺнинг ҳузурларида эдим. Шунда яҳудийлардан бир киши изн сўради, у зот унга изн бердилар. У: «Ассому алайка», деди. Набий ﷺ: «Ва алайка», дедилар. Мен гапирмоқчи бўлдим. Сўнг у иккинчи марта кириб, худди шундай деди. Набий ﷺ: «Ва алайка», дедилар. Сўнг у учинчи марта кириб: «Ассому алайка», деди. Мен: «Йўқ, сизларга ўлим ва Аллоҳнинг ғазаби бўлсин, эй маймун ва чўчқаларнинг биродарлари! Расулуллоҳ ﷺга Аллоҳ салом бермаган нарса билан салом беряпсизларми?» дедим. У зот менга қараб: «Бўлди қил! Албатта, Аллоҳ қўпол сўзни ҳам, қўполлик қилишни ҳам яхши кўрмайди. Улар бир сўз айтдилар, биз эса уни ўзларига қайтардик — бу бизга ҳеч зарар қилмади, уларга эса қиёмат кунигача ёпишиб қолди. Улар бизга ҳеч нарсада, Аллоҳ бизни ҳидоят қилиб, ўзлари адашган жума кунига, Аллоҳ бизни ҳидоят қилиб, ўзлари адашган қиблага ва имом орқасидан ‹омин› дейишимизга ҳасад қилганчалик ҳасад қилмайдилар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا مَنْصُورُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحَجَبِيُّ عَنْ أُمِّهِ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَّكِئُ عَلَيَّ وَأَنَا حَائِضٌ فَيَقْرَأُ الْقُرْآنَ
Oisha — moʻminlarning onasi (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ men hayzli boʻlgan holimda menga suyanib, Qurʼon oʻqir edilar.Оиша — мўминларнинг онаси (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ мен ҳайзли бўлган ҳолимда менга суяниб, Қуръон ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأَتَتْنِي بَرِيرَةُ تَسْتَعِينُنِي فِي مُكَاتَبَتِهَا فَقُلْتُ لَهَا إِنْ شَاءَ مَوَالِيكِ صَبَبْتُ لَهُمْ ثَمَنَكِ صَبَّةً وَاحِدَةً وَأَعْتَقْتُكِ فَاسْتَأْمَرَتْ مَوَالِيَهَا فَقَالُوا لَا إِلَّا أَنْ تَشْتَرِطَ لَنَا الْوَلَاءَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْتَرِيهَا فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Barira huzurimga kelib, mukotabasida menda yordam soʻradi. Men unga: «Xoʻjayinlaring xohlashsa, bahoingni ularga bir yoʻla toʻlab, seni ozod qilaman», dedim. U xoʻjayinlaridan soʻradi. Ular: «Yoʻq, faqat valoʼni bizga shart qilsa», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uni sotib ol; valoʼ faqat ozod qilgan kishiga tegishlidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Барира ҳузуримга келиб, мукотабасида менда ёрдам сўради. Мен унга: «Хўжайинларинг хоҳлашса, баҳоингни уларга бир йўла тўлаб, сени озод қиламан», дедим. У хўжайинларидан сўради. Улар: «Йўқ, фақат валўни бизга шарт қилса», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уни сотиб ол; валў фақат озод қилган кишига тегишлидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ أُمِّ بَكْرٍأَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ بَاعَ أَرْضًا لَهُ مِنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ بِأَرْبَعِينَ أَلْفَ دِينَارٍ فَقَسَمَهُ فِي فُقَرَاءِ بَنِي زُهْرَةَ وَفِي ذِي الْحَاجَةِ مِنْ النَّاسِ وَفِي أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ الْمِسْوَرُ فَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ بِنَصِيبِهَا مِنْ ذَلِكَ فَقَالَتْ مَنْ أَرْسَلَ بِهَذَا قُلْتُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ فَقَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَحِنُّ عَلَيْكُمْ بَعْدِي إِلَّا الصَّابِرُونَ سَقَى اللَّهُ ابْنَ عَوْفٍ مِنْ سَلْسَبِيلِ الْجَنَّةِحَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَتْنَا أُمُّ بَكْرٍ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ بَاعَ أَرْضًا لَهُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ قَالَتْ أَمَا إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَحْنَا عَلَيْكُمْ بَعْدِي إِلَّا الصَّابِرُونَ
Ummu Bakrdan rivoyat qilinadi: Abdurrahmon ibn Avf oʻzining bir yerini Usmon ibn Affonga qirq ming dinorga sotdi va uni Banu Zuhraning kambagʻallariga, odamlardan hojatmandlarga va moʻminlarning onalariga taqsimladi. Misvar aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning huzurlariga uning ulushini olib kirdim. U: «Buni kim yubordi?» dedi. Men: «Abdurrahmon ibn Avf», dedim. U: «Rasululloh ﷺ: ‹Mendan keyin sizlarga faqat sabrlilar mehribonlik qiladi›, dedilar. Alloh Ibn Avfni jannat salsabilidan sugʻorsin», dedi. Boshqa rivoyatda Ummu Bakr: «Abdurrahmon ibn Avf oʻzining bir yerini sotdi», deb hadisni zikr qildi; faqat unda u: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Mendan keyin sizlarga faqat sabrlilar mehribonlik qiladi›, deganlarini eshitdim», degan.Умму Бакрдан ривоят қилинади: Абдурраҳмон ибн Авф ўзининг бир ерини Усмон ибн Аффонга қирқ минг динорга сотди ва уни Бану Зуҳранинг камбағалларига, одамлардан ҳожатмандларга ва мўминларнинг оналарига тақсимлади. Мисвар айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурларига унинг улушини олиб кирдим. У: «Буни ким юборди?» деди. Мен: «Абдурраҳмон ибн Авф», дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Мендан кейин сизларга фақат сабрлилар меҳрибонлик қилади›, дедилар. Аллоҳ Ибн Авфни жаннат салсабилидан суғорсин», деди. Бошқа ривоятда Умму Бакр: «Абдурраҳмон ибн Авф ўзининг бир ерини сотди», деб ҳадисни зикр қилди; фақат унда у: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Мендан кейин сизларга фақат сабрлилар меҳрибонлик қилади›, деганларини эшитдим», деган.
حَدَّثَنَا ابْنُ الْأَشْجَعِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَقَدْ رَأَيْتُنِي أَحُتُّ الْمَنِيَّ مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَحَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كُنْتُ أَفْرُكُهُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men oʻzimni Rasululloh ﷺning kiyimlaridan maniyni qirib tozalayotganimni koʻrardim. Boshqa rivoyatda u: «Men uni ishqalab tozalar edim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен ўзимни Расулуллоҳ ﷺнинг кийимларидан манийни қириб тозалаётганимни кўрардим. Бошқа ривоятда у: «Мен уни ишқалаб тозалар эдим», деди.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُ حَتَّى يَنْفُخَ ثُمَّ يَقُومُ فَيُصَلِّي وَلَا يَتَوَضَّأُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ uxlab, hatto xurraklab qolar, soʻng turib namoz oʻqirdilar va taharat olmasdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ухлаб, ҳатто хурраклаб қолар, сўнг туриб намоз ўқирдилар ва таҳарат олмасдилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدِ بْنِ جُدْعَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ الْخِتَانَ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Xatna (joyi) xatna (joyi)dan oʻtsa, gʻusl vojib boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Хатна (жойи) хатна (жойи)дан ўтса, ғусл вожиб бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا رَأَيْتُ أَحَدًا كَانَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَبِي بَكْرٍ وَلَا عُمَرَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men Rasululloh ﷺdan, shuningdek Abu Bakr va Umardan koʻra peshinni qattiqroq shoshilib oʻqiydigan birovni koʻrmaganman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺдан, шунингдек Абу Бакр ва Умардан кўра пешинни қаттиқроқ шошилиб ўқийдиган бировни кўрмаганман.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا مُغِيرَةُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُؤَخِّرُ الظُّهْرَ وَيُعَجِّلُ الْعَصْرَ وَيُؤَخِّرُ الْمَغْرِبَ وَيُعَجِّلُ الْعِشَاءَ فِي السَّفَرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ safarda peshinni kechiktirib, asrni erta oʻqir; shomni kechiktirib, xuftonni erta oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ сафарда пешинни кечиктириб, асрни эрта ўқир; шомни кечиктириб, хуфтонни эрта ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِمْرَانَ الْحَجَبِيُّ قَالَ سَمِعْتُ صَفِيَّةَ بِنْتَ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَحَلَّ اسْمِي وَحَرَّمَ كُنْيَتِي وَمَا حَرَّمَ كُنْيَتِي وَأَحَلَّ اسْمِي
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mening ismimni halol qilib, kunyamni harom qilgan narsa nima? Mening kunyamni harom qilib, ismimni halol qilgan narsa nima?» dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менинг исмимни ҳалол қилиб, кунямни ҳаром қилган нарса нима? Менинг кунямни ҳаром қилиб, исмимни ҳалол қилган нарса нима?» дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْعُمَرِيُّ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُلْحِدَ لَهُ لَحْدٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ uchun lahd (qabr oʻygʻichi) qazildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ учун лаҳд (қабр ўйғичи) қазилди.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ مَوْتِ الْفَجْأَةِ فَقَالَ رَاحَةٌ لِلْمُؤْمِنِ وَأَخْذَةُ أَسَفٍ لِفَاجِرٍ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men Rasululloh ﷺdan toʻsatdan oʻlim haqida soʻradim. U zot: «Moʻmin uchun rohatdir, fojir uchun esa gʻazab bilan ushlashdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺдан тўсатдан ўлим ҳақида сўрадим. У зот: «Мўмин учун роҳатдир, фожир учун эса ғазаб билан ушлашдир», дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَتْ فَتَاةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي زَوَّجَنِي ابْنَ أَخِيهِ يَرْفَعُ بِي خَسِيسَتَهُ فَجَعَلَ الْأَمْرَ إِلَيْهَا قَالَتْ فَإِنِّي قَدْ أَجَزْتُ مَا صَنَعَ أَبِي وَلَكِنْ أَرَدْتُ أَنْ تَعْلَمَ النِّسَاءُ أَنْ لَيْسَ لِلْآبَاءِ مِنْ الْأَمْرِ شَيْءٌ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Bir qiz Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, otam meni oʻz ukasining oʻgʻliga, men orqali uning pastligini koʻtarish uchun nikohlab berdi», dedi. Shunda u zot bu ishni qizning oʻz ixtiyoriga topshirdilar. Qiz: «Men otam qilgan ishga rozi boʻldim, lekin ayollar bu ishda otalarning hech qanday haqqi yoʻqligini bilishlarini istadim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Бир қиз Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, отам мени ўз укасининг ўғлига, мен орқали унинг пастлигини кўтариш учун никоҳлаб берди», деди. Шунда у зот бу ишни қизнинг ўз ихтиёрига топширдилар. Қиз: «Мен отам қилган ишга рози бўлдим, лекин аёллар бу ишда оталарнинг ҳеч қандай ҳаққи йўқлигини билишларини истадим», деди.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا نَزَلَتْ {وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ} قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا فَاطِمَةُ بِنْتَ مُحَمَّدٍ يَا صَفِيَّةُ بِنْتَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ يَا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لَا أَمْلِكُ لَكُمْ مِنْ اللَّهِ شَيْئًا سَلُونِي مِنْ مَالِي مَا شِئْتُمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: {Va eng yaqin qarindoshlaringni ogohlantir} degan oyat nozil boʻlganda, Rasululloh ﷺ turdilar-da: «Ey Muhammadning qizi Fotima, ey Abdulmuttalibning qizi Safiya, ey Abdulmuttalib oʻgʻillari, men sizlar uchun Allohdan (keladigan) hech narsaga ega emasman. Mening molimdan xohlaganingizni soʻranglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: {Ва энг яқин қариндошларингни огоҳлантир} деган оят нозил бўлганда, Расулуллоҳ ﷺ турдилар-да: «Эй Муҳаммаднинг қизи Фотима, эй Абдулмутталибнинг қизи Сафия, эй Абдулмутталиб ўғиллари, мен сизлар учун Аллоҳдан (келадиган) ҳеч нарсага эга эмасман. Менинг молимдан хоҳлаганингизни сўранглар», дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنِ الْمِقْدَامِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَالَ قَائِمًا فَلَا تُصَدِّقْهُ مَا بَالَ رَسُولُ اللَّهِ قَائِمًا مُنْذُ أُنْزِلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «Kim senga Rasululloh ﷺ tik turib bavl qildilar, deb aytsa, uni tasdiqlama. Rasululloh ﷺ oʻzlariga Qurʼon nozil qilinganidan beri tik turib bavl qilmaganlar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Ким сенга Расулуллоҳ ﷺ тик туриб бавл қилдилар, деб айтса, уни тасдиқлама. Расулуллоҳ ﷺ ўзларига Қуръон нозил қилинганидан бери тик туриб бавл қилмаганлар», деди.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَوْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحَّى بِكَبْشَيْنِ سَمِينَيْنِ عَظِيمَيْنِ أَمْلَحَيْنِ أَقْرَنَيْنِ مُوجَأَيْنِ
Oisha (roziyallohu anho)dan — yoki Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan — rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ semiz, katta, oq-qora, shoxdor, axta qilingan ikki qoʻchqorni qurbonlik qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан — ёки Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан — ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ семиз, катта, оқ-қора, шохдор, ахта қилинган икки қўчқорни қурбонлик қилдилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَابِسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِنْ كُنَّا لَنَرْفَعُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكُرَاعَ فَيَأْكُلُهُ بَعْدَ شَهْرٍ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ uchun tuyoq goʻshtini olib qoʻyar edik, u zot uni bir oydan keyin yer edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ учун туёқ гўштини олиб қўяр эдик, у зот уни бир ойдан кейин ер эдилар.