حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا ثَوْرٌ يَعْنِي ابْنَ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي حَبِيبُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ أَبِي كَرِيمَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَحَبَّ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ فَلْيُعْلِمْهُ أَنَّهُ يُحْبِبْهُ

Miqdom ibn Maʼdiykarib Abu Karima (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Biringiz oʻz birodarini sevsa, uni sevishini unga bildirsin», dedilar.Миқдом ибн Маъдийкариб Абу Карима (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Бирингиз ўз биродарини севса, уни севишини унга билдирсин», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ أَبِي كَرِيمَةَ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيْلَةُ الضَّيْفِ وَاجِبَةٌ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ فَإِنْ أَصْبَحَ بِفِنَائِهِ مَحْرُومًا كَانَ دَيْنًا لَهُ عَلَيْهِ إِنْ شَاءَ اقْتَضَاهُ وَإِنْ شَاءَ تَرَكَهُ

Miqdom ibn Maʼdiykarib Abu Karima (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺning shunday deyayotganlarini eshitdi: «Mehmonning bir kechasi har bir musulmon zimmasida vojibdir. Agar (mehmon) uning hovlisida (mehmondorchilikdan) mahrum holda tongni qarshilasa, bu uning zimmasidagi qarz boʻladi: xohlasa, uni talab qiladi, xohlasa, tark etadi.»Миқдом ибн Маъдийкариб Абу Карима (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деяётганларини эшитди: «Меҳмоннинг бир кечаси ҳар бир мусулмон зиммасида вожибдир. Агар (меҳмон) унинг ҳовлисида (меҳмондорчиликдан) маҳрум ҳолда тонгни қаршиласа, бу унинг зиммасидаги қарз бўлади: хоҳласа, уни талаб қилади, хоҳласа, тарк этади.»

حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَكَّائِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ عَامِرٍ عَنْ أَبِي كَرِيمَةَ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةُ الضَّيْفِ وَاجِبَةٌ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ فَإِنْ أَصْبَحَ بِفِنَائِهِ مَحْرُومًا كَانَ دَيْنًا لَهُ عَلَيْهِ إِنْ شَاءَ اقْتَضَاهُ وَإِنْ شَاءَ تَرَكَهُ

Rasululloh ﷺning ashoblaridan boʻlgan Abu Karima aytdi: Rasululloh ﷺ: «Mehmonning bir kechasi har bir musulmon zimmasida vojibdir. Agar (mehmon) uning hovlisida mahrum holda tongni qarshilasa, bu uning zimmasidagi qarz boʻladi: xohlasa, uni talab qiladi, xohlasa, tark etadi», dedilar.Расулуллоҳ ﷺнинг ашобларидан бўлган Абу Карима айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Меҳмоннинг бир кечаси ҳар бир мусулмон зиммасида вожибдир. Агар (меҳмон) унинг ҳовлисида маҳрум ҳолда тонгни қаршиласа, бу унинг зиммасидаги қарз бўлади: хоҳласа, уни талаб қилади, хоҳласа, тарк этади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا حَرِيزٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَوْفٍ الْجُرَشِيِّ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ الْكِنْدِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا إِنِّي أُوتِيتُ الْكِتَابَ وَمِثْلَهُ مَعَهُ أَلَا إِنِّي أُوتِيتُ الْقُرْآنَ وَمِثْلَهُ مَعَهُ لَا يُوشِكُ رَجُلٌ يَنْثَنِي شَبْعَانًا عَلَى أَرِيكَتِهِ يَقُولُ عَلَيْكُمْ بِالْقُرْآنِ فَمَا وَجَدْتُمْ فِيهِ مِنْ حَلَالٍ فَأَحِلُّوهُ وَمَا وَجَدْتُمْ فِيهِ مِنْ حَرَامٍ فَحَرِّمُوهُ أَلَا لَا يَحِلُّ لَكُمْ لَحْمُ الْحِمَارِ الْأَهْلِيِّ وَلَا كُلُّ ذِي نَابٍ مِنْ السِّبَاعِ أَلَا وَلَا لُقَطَةٌ مِنْ مَالِ مُعَاهَدٍ إِلَّا أَنْ يَسْتَغْنِيَ عَنْهَا صَاحِبُهَا وَمَنْ نَزَلَ بِقَوْمٍ فَعَلَيْهِمْ أَنْ يَقْرُوهُمْ فَإِنْ لَمْ يَقْرُوهُمْ فَلَهُمْ أَنْ يُعْقِبُوهُمْ بِمِثْلِ قِرَاهُمْ

Miqdom ibn Maʼdiykarib al-Kindiy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Ogʻoh boʻlinglar! Menga Kitob va u bilan birga uning misli ham berildi. Ogʻoh boʻlinglar! Menga Qurʼon va u bilan birga uning misli ham berildi. Yaqinda shunday boʻladiki, qorni toʻq bir kishi oʻz oʻrindigʻiga yastanib turib: ‹Sizlarga Qurʼon (kifoya); unda nimani halol deb topsangiz, oʻshani halol qilinglar, unda nimani harom deb topsangiz, oʻshani harom qilinglar›, deydi. Ogʻoh boʻlinglar! Sizlarga xonaki eshakning goʻshti ham, yirtqichlardan oʻtkir tishli boʻlgan har bir (hayvon) ham halol emas. Ogʻoh boʻlinglar! Ahd-zimmiyning topib olingan moli ham (halol emas) — magar egasi undan beparvo boʻlsa. Kim biror qavmnikiga (mehmon boʻlib) tushsa, ular uni mehmon qilishlari lozim. Agar ular uni mehmon qilmasalar, u oʻz mehmondorchiligi miqdoricha ulardan (haqini) olishga haqlidir.»Миқдом ибн Маъдийкариб ал-Киндий (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Оғоҳ бўлинглар! Менга Китоб ва у билан бирга унинг мисли ҳам берилди. Оғоҳ бўлинглар! Менга Қуръон ва у билан бирга унинг мисли ҳам берилди. Яқинда шундай бўладики, қорни тўқ бир киши ўз ўриндиғига ястаниб туриб: ‹Сизларга Қуръон (кифоя); унда нимани ҳалол деб топсангиз, ўшани ҳалол қилинглар, унда нимани ҳаром деб топсангиз, ўшани ҳаром қилинглар›, дейди. Оғоҳ бўлинглар! Сизларга хонаки эшакнинг гўшти ҳам, йиртқичлардан ўткир тишли бўлган ҳар бир (ҳайвон) ҳам ҳалол эмас. Оғоҳ бўлинглар! Аҳд-зиммийнинг топиб олинган моли ҳам (ҳалол эмас) — магар эгаси ундан бепарво бўлса. Ким бирор қавмникига (меҳмон бўлиб) тушса, улар уни меҳмон қилишлари лозим. Агар улар уни меҳмон қилмасалар, у ўз меҳмондорчилиги миқдорича улардан (ҳақини) олишга ҳақлидир.»

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ بُدَيْلٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِي عَامِرٍ الْهَوْزَنِيِّ عَنِ الْمِقْدَامِ أَبِي كَرِيمَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ تَرَكَ كَلًّا فَإِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَرُبَّمَا قَالَ فَإِلَيْنَا وَمَنْ تَرَكَ مَالًا فَلِوَارِثِهِ وَالْخَالُ وَارِثُ مَنْ لَا وَارِثَ لَهُ وَأَنَا وَارِثُ مَنْ لَا وَارِثَ لَهُ أَرِثُهُ وَأَعْقِلُ عَنْهُحَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ فَذَكَرَهُ وَقَالَ عَنِ الْمِقْدَامِ مِنْ كِنْدَةَ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ

Miqdom Abu Karima (roziyallohu anhu)dan, Rasululloh ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Kim (nochor) yuk qoldirsa, u Alloh va Rasuliga (tegishli)dir» — baʼzan: «bizgadir», der edilar — «kim mol qoldirsa, u vorisiniki boʻladi. Togʻa — vorisi yoʻq kishining vorisidir. Men ham vorisi yoʻq kishining vorisiman: unga voris boʻlaman va uning oʻrniga diyat toʻlayman», dedilar. Shuʼba buni zikr qilib: Kindalik Miqdomdan — u Nabiy ﷺning ashoblaridan edi — Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashini (rivoyat qildi), dedi.Миқдом Абу Карима (розияллоҳу анҳу)дан, Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Ким (ночор) юк қолдирса, у Аллоҳ ва Расулига (тегишли)дир» — баъзан: «бизгадир», дер эдилар — «ким мол қолдирса, у ворисиники бўлади. Тоға — вориси йўқ кишининг ворисидир. Мен ҳам вориси йўқ кишининг ворисиман: унга ворис бўламан ва унинг ўрнига дият тўлайман», дедилар. Шуъба буни зикр қилиб: Киндалик Миқдомдан — у Набий ﷺнинг ашобларидан эди — Набий ﷺдан шунга ўхшашини (ривоят қилди), деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنِ ابْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِيلُوا طَعَامَكُمْ يُبَارَكْ لَكُمْ فِيهِ

Miqdom ibn Maʼdiykarib (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Taomingizni oʻlchab olinglar, sizlar uchun unga baraka beriladi», dedilar.Миқдом ибн Маъдийкариб (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Таомингизни ўлчаб олинглар, сизлар учун унга барака берилади», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْجُودِيِّ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ الْمُهَاجِرِ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ أَبِي كَرِيمَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا مُسْلِمٍ أَضَافَ قَوْمًا فَأَصْبَحَ الضَّيْفُ مَحْرُومًا فَإِنَّ حَقٌّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ نَصْرَهُ حَتَّى يَأْخُذَ بِقِرَى لَيْلَتِهِ مِنْ زَرْعِهِ وَمَالِهِ

Miqdom ibn Maʼdiykarib — Abu Karima (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Qaysi bir musulmon bir qavmnikiga mehmon boʻlsa-yu, mehmon (mehmondorchilikdan) mahrum holda tongni qarshilasa, har bir musulmon zimmasida unga yordam berish — ekinidan va molidan oʻsha bir kechalik mehmondorchiligini undirib berish — haqdir.»Миқдом ибн Маъдийкариб — Абу Карима (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Қайси бир мусулмон бир қавмникига меҳмон бўлса-ю, меҳмон (меҳмондорчиликдан) маҳрум ҳолда тонгни қаршиласа, ҳар бир мусулмон зиммасида унга ёрдам бериш — экинидан ва молидан ўша бир кечалик меҳмондорчилигини ундириб бериш — ҳақдир.»

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ قَالَ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَطْعَمْتَ نَفْسَكَ فَهُوَ لَكَ صَدَقَةٌ وَمَا أَطْعَمْتَ وَلَدَكَ فَهُوَ لَكَ صَدَقَةٌ وَمَا أَطْعَمْتَ زَوْجَكَ فَهُوَ لَكَ صَدَقَةٌ وَمَا أَطْعَمْتَ خَادِمَكَ فَهُوَ لَكَ صَدَقَةٌ

Miqdom ibn Maʼdiykarib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻzingga yedirgan narsang senga sadaqadir, farzandingga yedirgan narsang senga sadaqadir, xotiningga yedirgan narsang senga sadaqadir, xizmatkoringga yedirgan narsang senga sadaqadir», dedilar.Миқдом ибн Маъдийкариб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўзингга едирган нарсанг сенга садақадир, фарзандингга едирган нарсанг сенга садақадир, хотинингга едирган нарсанг сенга садақадир, хизматкорингга едирган нарсанг сенга садақадир», дедилар.

حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ عَنْ أَرْطَاةَ بْنِ الْمُنْذِرِ عَنْ بَعْضِ أَشْيَاخِ الْجُنْدِ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى عَنْ لَطْمِ خُدُودِ الدَّوَابِّ وَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ جَعَلَ لَكُمْ عِصِيًّا وَسِيَاطًا

Miqdom ibn Maʼdiykarib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ hayvonlarning yuziga urishdan qaytarganlarini eshitdim. U zot: «Albatta, Alloh azza va jalla sizlar uchun tayoqlar va qamchilar qilib qoʻygan», dedilar.Миқдом ибн Маъдийкариб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳайвонларнинг юзига уришдан қайтарганларини эшитдим. У зот: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла сизлар учун таёқлар ва қамчилар қилиб қўйган», дедилар.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا أَكَلَ أَحَدٌ مِنْكُمْ طَعَامًا أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ عَمَلِ يَدَيْهِ

Miqdom ibn Maʼdiykarib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Sizlardan hech kim oʻz qoʻli mehnatidan yeganidan Alloh azza va jallaga sevimliroq boʻlgan taomni yemagan», deganlarini eshitdim.Миқдом ибн Маъдийкариб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Сизлардан ҳеч ким ўз қўли меҳнатидан еганидан Аллоҳ азза ва жаллага севимлироқ бўлган таомни емаган», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى وَالْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ الْكِنْدِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِلشَّهِيدِ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ الْحَكَمُ سِتَّ خِصَالٍ أَنْ يُغْفَرَ لَهُ فِي أَوَّلِ دَفْعَةٍ مِنْ دَمِهِ وَيَرَى قَالَ الْحَكَمُ وَيُرَى مَقْعَدَهُ مِنْ الْجَنَّةِ وَيُحَلَّى حُلَّةَ الْإِيمَانِ وَيُزَوَّجَ مِنْ الْحُورِ الْعِينِ وَيُجَارَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَيَأْمَنَ مِنْ الْفَزَعِ الْأَكْبَرِ قَالَ الْحَكَمُ يَوْمَ الْفَزَعِ الْأَكْبَرِ وَيُوضَعَ عَلَى رَأْسِهِ تَاجُ الْوَقَارِ الْيَاقُوتَةُ مِنْهُ خَيْرٌ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا وَيُزَوَّجَ اثْنَتَيْنِ وَسَبْعِينَ زَوْجَةً مِنْ الْحُورِ الْعِينِ وَيُشَفَّعَ فِي سَبْعِينَ إِنْسَانًا مِنْ أَقَارِبِهِحَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ ذَلِكَ

Miqdom ibn Maʼdiykarib al-Kindiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Shahid uchun Alloh azza va jalla huzurida olti xislat bor: birinchi qoni toʻkilishidayoq u kechiriladi, jannatdagi oʻrnini koʻradi, iymon hullasi kiydiriladi, hurul-ayndan uylantiriladi, qabr azobidan asraladi, eng katta dahshatdan omonda boʻladi, boshiga viqor toji kiydiriladi — uning bir yoquti dunyo va undagi narsalardan yaxshiroqdir, hurul-ayndan yetmish ikki juftga uylantiriladi va yaqinlaridan yetmish kishiga shafoat qila oladi», dedilar. Ubodat ibn Somit ham Nabiy ﷺdan xuddi shunga oʻxshashini rivoyat qilgan.Миқдом ибн Маъдийкариб ал-Киндий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Шаҳид учун Аллоҳ азза ва жалла ҳузурида олти хислат бор: биринчи қони тўкилишидаёқ у кечирилади, жаннатдаги ўрнини кўради, иймон ҳулласи кийдирилади, ҳурул-айндан уйлантирилади, қабр азобидан асралади, энг катта даҳшатдан омонда бўлади, бошига виқор тожи кийдирилади — унинг бир ёқути дунё ва ундаги нарсалардан яхшироқдир, ҳурул-айндан етмиш икки жуфтга уйлантирилади ва яқинларидан етмиш кишига шафоат қила олади», дедилар. Убодат ибн Сомит ҳам Набий ﷺдан худди шунга ўхшашини ривоят қилган.

حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُوصِيكُمْ بِالْأَقْرَبِ فَالْأَقْرَبِ

Miqdom ibn Maʼdiykarib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Albatta, Alloh azza va jalla sizlarga eng yaqin, soʻng undan keyingi yaqinlaringizga yaxshilik qilishni tavsiya qiladi», deganlarini eshitdim.Миқдом ибн Маъдийкариб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла сизларга энг яқин, сўнг ундан кейинги яқинларингизга яхшилик қилишни тавсия қилади», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ قَالَا حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْحَرِيرِ وَالذَّهَبِ وَعَنْ مَيَاثِرِ النُّمُورِ

Miqdom ibn Maʼdiykarib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ipakdan, oltindan va qoplon terisidan qilingan egar yopgʻichlaridan qaytardilar.Миқдом ибн Маъдийкариб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ипакдан, олтиндан ва қоплон терисидан қилинган эгар ёпғичларидан қайтардилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ سُلَيْمٍ الْكِنَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ جَابِرٍ الطَّائِيُّ قَالَ سَمِعْتُ الْمِقْدَامَ بْنَ مَعْدِي كَرِبَ الْكِنْدِيَّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مَلَأَ ابْنُ آدَمَ وِعَاءً شَرًّا مِنْ بَطْنٍ حَسْبُ ابْنِ آدَمَ أُكُلَاتٌ يُقِمْنَ صُلْبَهُ فَإِنْ كَانَ لَا مَحَالَةَ فَثُلُثُ طَعَامٍ وَثُلُثُ شَرَابٍ وَثُلُثٌ لِنَفْسِهِ

Miqdom ibn Maʼdiykarib al-Kindiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Odam bolasi qorindan yomonroq biror idishni toʻldirgani yoʻq. Odam bolasiga belini tik tutadigan bir necha luqma kifoya. Agar (koʻproq yeyishi) muqarrar boʻlsa, uchdan biri taomga, uchdan biri ichimlikka, uchdan biri esa nafasiga boʻlsin».Миқдом ибн Маъдийкариб ал-Киндий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Одам боласи қориндан ёмонроқ бирор идишни тўлдиргани йўқ. Одам боласига белини тик тутадиган бир неча луқма кифоя. Агар (кўпроқ ейиши) муқаррар бўлса, учдан бири таомга, учдан бири ичимликка, учдан бири эса нафасига бўлсин».

حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ الْكِنْدِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُوصِيكُمْ بِأُمَّهَاتِكُمْ إِنَّ اللَّهَ يُوصِيكُمْ بِآبَائِكُمْ إِنَّ اللَّهَ يُوصِيكُمْ بِالْأَقْرَبِ فَالْأَقْرَبِ

Miqdom ibn Maʼdiykarib al-Kindiy (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Albatta, Alloh azza va jalla sizlarga onalaringizga yaxshilik qilishni tavsiya qiladi. Albatta, Alloh sizlarga otalaringizga yaxshilik qilishni tavsiya qiladi. Albatta, Alloh sizlarga eng yaqin, soʻng undan keyingi yaqinlaringizga yaxshilik qilishni tavsiya qiladi».Миқдом ибн Маъдийкариб ал-Киндий (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла сизларга оналарингизга яхшилик қилишни тавсия қилади. Албатта, Аллоҳ сизларга оталарингизга яхшилик қилишни тавсия қилади. Албатта, Аллоҳ сизларга энг яқин, сўнг ундан кейинги яқинларингизга яхшилик қилишни тавсия қилади».

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا حَرِيزٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَيْسَرَةَ الْحَضْرَمِيُّ قَالَ سَمِعْتُ الْمِقْدَامَ بْنَ مَعْدِي كَرِبَ الْكِنْدِيَّ قَالَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ ذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَا وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ ثَلَاثًا ثَلَاثًا

Miqdom ibn Maʼdiykarib al-Kindiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga tahorat (suvi) keltirildi va u zot tahorat oldilar: kaflarini uch marta yuvdilar, soʻng yuzlarini uch marta yuvdilar, soʻng bilaklarini uch martadan yuvdilar, soʻng uch marta ogʻizlarini chayib, burunlariga suv tortdilar, boshlariga hamda quloqlarining tashqarisi va ichiga mash tortdilar va oyoqlarini uch martadan yuvdilar.Миқдом ибн Маъдийкариб ал-Киндий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга таҳорат (суви) келтирилди ва у зот таҳорат олдилар: кафларини уч марта ювдилар, сўнг юзларини уч марта ювдилар, сўнг билакларини уч мартадан ювдилар, сўнг уч марта оғизларини чайиб, бурунларига сув тортдилар, бошларига ҳамда қулоқларининг ташқариси ва ичига маш тортдилар ва оёқларини уч мартадан ювдилар.

حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَوَفَدَ الْمِقْدَامُ بْنُ مَعْدِي كَرِبَ وَعَمْرُو بْنُ الْأَسْوَدِ إِلَى مُعَاوِيَةَ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ لِلْمِقْدَامِ أَعَلِمْتَ أَنَّ الْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ تُوُفِّيَ فَرَجَّعَ الْمِقْدَامُ فَقَالَ لَهُ مُعَاوِيَةُ أَتُرَاهَا مُصِيبَةً فَقَالَ وَلِمَ لَا أَرَاهَا مُصِيبَةً وَقَدْ وَضَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حِجْرِهِ وَقَالَ هَذَا مِنِّي وَحُسَيْنٌ مِنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُمَا

Xolid ibn Maʼdon aytadi: Miqdom ibn Maʼdiykarib va Amr ibn al-Asvad Muoviyaning huzuriga keldilar. Muoviya Miqdomga: «al-Hasan ibn Ali vafot etganini bildingmi?» dedi. Shunda Miqdom istirjoʼ aytdi. Muoviya unga: «Buni musibat deb bilasanmi?» dedi. U: «Nega uni musibat deb bilmas ekanman, axir Rasululloh ﷺ uni tizzalariga oʻtqazib: ‹Bu mendan, Husayn esa Alidan›, deganlar-ku», dedi.Холид ибн Маъдон айтади: Миқдом ибн Маъдийкариб ва Амр ибн ал-Асвад Муовиянинг ҳузурига келдилар. Муовия Миқдомга: «ал-Ҳасан ибн Али вафот этганини билдингми?» деди. Шунда Миқдом истиржў айтди. Муовия унга: «Буни мусибат деб биласанми?» деди. У: «Нега уни мусибат деб билмас эканман, ахир Расулуллоҳ ﷺ уни тиззаларига ўтқазиб: ‹Бу мендан, Ҳусайн эса Алидан›, деганлар-ку», деди.

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ أَنَّهُرَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَاسِطًا يَدَيْهِ يَقُولُ مَا أَكَلَ أَحَدٌ مِنْكُمْ طَعَامًا فِي الدُّنْيَا خَيْرًا لَهُ مِنْ أَنْ يَأْكُلَ مِنْ عَمَلِ يَدَيْهِ

Miqdom ibn Maʼdiykarib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺni ikki qoʻllarini yozgan holda: «Sizlardan hech kim dunyoda oʻz qoʻli mehnatidan yeganidan koʻra oʻziga yaxshiroq boʻlgan taomni yemagan», deb aytayotganlarini koʻrdi.Миқдом ибн Маъдийкариб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺни икки қўлларини ёзган ҳолда: «Сизлардан ҳеч ким дунёда ўз қўли меҳнатидан еганидан кўра ўзига яхшироқ бўлган таомни емаган», деб айтаётганларини кўрди.

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا أَطْعَمْتَ نَفْسَكَ فَهُوَ لَكَ صَدَقَةٌ وَوَلَدَكَ وَزَوْجَتَكَ وَخَادِمَكَ

Miqdom ibn Maʼdiykarib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Oʻzingga yedirgan narsang senga sadaqadir; farzandingga, xotiningga va xizmatkoringga yedirganing ham shundaydir», deganlarini eshitdim.Миқдом ибн Маъдийкариб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ўзингга едирган нарсанг сенга садақадир; фарзандингга, хотинингга ва хизматкорингга едирганинг ҳам шундайдир», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا عَتَّابٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَلَيْكُمْ بِغِذَاءِ السَّحَرِ فَإِنَّهُ هُوَ الْغِذَاءُ الْمُبَارَكُ

Miqdom ibn Maʼdiykarib (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Saharlik taomini yenglar, chunki u muborak taomdir», dedilar.Миқдом ибн Маъдийкариб (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Саҳарлик таомини енглар, чунки у муборак таомдир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْكِنْدِيِّ قَالَ سَمِعْتُ الْمِقْدَامَ بْنَ مَعْدِي كَرِبَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ الْإِنْسِيَّةِ وَعَنْ كُلِّ ذِي نَابٍ مِنْ السِّبَاعِ

Miqdom ibn Maʼdiykarib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xonaki eshaklarning goʻshtidan va yirtqichlardan qoziq tishli boʻlgan har bir hayvondan qaytardilar.Миқдом ибн Маъдийкариб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хонаки эшакларнинг гўштидан ва йиртқичлардан қозиқ тишли бўлган ҳар бир ҳайвондан қайтардилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَزَيْدُ بْنُ حُبَابٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ جَابِرٍ قَالَ زَيْدٌ فِي حَدِيثِهِ حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ جَابِرٍ قَالَ سَمِعْتُ الْمِقْدَامَ بْنَ مَعْدِي كَرِبَ يَقُولُحَرَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ خَيْبَرَ أَشْيَاءَ ثُمَّ قَالَ يُوشِكُ أَحَدُكُمْ أَنْ يُكَذِّبَنِي وَهُوَ مُتَّكِئٌ عَلَى أَرِيكَتِهِ يُحَدَّثُ بِحَدِيثِي فَيَقُولُ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ كِتَابُ اللَّهِ فَمَا وَجَدْنَا فِيهِ مِنْ حَلَالٍ اسْتَحْلَلْنَاهُ وَمَا وَجَدْنَا فِيهِ مِنْ حَرَامٍ حَرَّمْنَاهُ أَلَا وَإِنَّ مَا حَرَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلُ مَا حَرَّمَ اللَّهُ

Miqdom ibn Maʼdiykarib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xaybar kuni bir qancha narsalarni harom qildilar, soʻng: «Yaqinda sizlardan biringiz oʻz kursisiga suyanib oʻtirgan holida meni yolgʻonchiga chiqarishi mumkin: unga mening hadisim aytiladi-da, u: ‹Biz bilan sizning oramizda Allohning Kitobi bor. Unda halol deb topganimizni halol qildik, unda harom deb topganimizni harom qildik›, deydi. Ogoh boʻlinglar! Albatta, Rasululloh ﷺ harom qilgan narsa Alloh harom qilgan narsa kabidir», dedilar.Миқдом ибн Маъдийкариб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хайбар куни бир қанча нарсаларни ҳаром қилдилар, сўнг: «Яқинда сизлардан бирингиз ўз курсисига суяниб ўтирган ҳолида мени ёлғончига чиқариши мумкин: унга менинг ҳадисим айтилади-да, у: ‹Биз билан сизнинг орамизда Аллоҳнинг Китоби бор. Унда ҳалол деб топганимизни ҳалол қилдик, унда ҳаром деб топганимизни ҳаром қилдик›, дейди. Огоҳ бўлинглар! Албатта, Расулуллоҳ ﷺ ҳаром қилган нарса Аллоҳ ҳаром қилган нарса кабидир», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو نُعَيْمٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ الْمِقْدَامِ أَبِي كَرِيمَةَ قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ الْمِقْدَامُ أَبُو كَرِيمَةَ الشَّامِيُّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَلَيْلَةُ الضَّيْفِ قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ حَقٌّ وَاجِبَةٌ فَإِنْ أَصْبَحَ بِفِنَائِهِ فَهُوَ دَيْنٌ عَلَيْهِ فَإِنْ شَاءَ اقْتَضَى وَإِنْ شَاءَ تَرَكَ

Miqdom Abu Karima (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mehmon kechasi (uni kutib olish) vojibdir. Agar u mezbonning hovlisida tunab qolsa, bu mezbon zimmasidagi qarzdir. Xohlasa, uni talab qilib olsin, xohlasa, kechib yuborsin», dedilar.Миқдом Абу Карима (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Меҳмон кечаси (уни кутиб олиш) вожибдир. Агар у мезбоннинг ҳовлисида тунаб қолса, бу мезбон зиммасидаги қарздир. Хоҳласа, уни талаб қилиб олсин, хоҳласа, кечиб юборсин», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ مَنْصُورًا يُحَدِّثُ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ الْمِقْدَامِ أَبِي كَرِيمَةَ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ لَلَيْلَةُ الضَّيْفِ حَقٌّ وَاجِبَةٌ فَإِنْ أَصْبَحَ بِفِنَائِهِ فَهُوَ عَلَيْهِ دَيْنٌ إِنْ شَاءَ اقْتَضَى وَإِنْ شَاءَ تَرَكَ

Miqdom Abu Karima (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Mehmon kechasi har bir musulmon zimmasidagi vojib haqdir. Agar u mezbonning hovlisida tunab, tongni qarshilasa, bu uning zimmasidagi qarzdir. Xohlasa, uni talab qilib olsin, xohlasa, kechib yuborsin», deganlarini eshitdim.Миқдом Абу Карима (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Меҳмон кечаси ҳар бир мусулмон зиммасидаги вожиб ҳақдир. Агар у мезбоннинг ҳовлисида тунаб, тонгни қаршиласа, бу унинг зиммасидаги қарздир. Хоҳласа, уни талаб қилиб олсин, хоҳласа, кечиб юборсин», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْجُودِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُهَاجِرِ عَنِ الْمِقْدَامِ أَبِي كَرِيمَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَيُّمَا مُسْلِمٍ أَضَافَ قَوْمًا فَأَصْبَحَ الضَّيْفُ مَحْرُومًا فَإِنَّ حَقٌّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ نَصْرَهُ حَتَّى يَأْخُذَ بِقِرَى اللَّيْلَةِ لَيْلَتِهِ مِنْ زَرْعِهِ وَمَالِهِحَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَبُو الْجُودِيِّ أَخْبَرَنِي أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ الْمُهَاجِرِ أَنَّهُ سَمِعَ الْمِقْدَامَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ

Miqdom Abu Karima (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Qaysi bir musulmon bir qavmga mehmon boʻlsa-yu, mehmon (mehmondorchilikdan) mahrum holda tongni qarshilasa, har bir musulmon zimmasida unga yordam berish haqdir — toki oʻsha kechaning mehmondorchiligini uning ekinidan va molidan olib bergunicha», dedilar. Boshqa bir sanad bilan ham shunga oʻxshashi zikr qilindi.Миқдом Абу Карима (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Қайси бир мусулмон бир қавмга меҳмон бўлса-ю, меҳмон (меҳмондорчиликдан) маҳрум ҳолда тонгни қаршиласа, ҳар бир мусулмон зиммасида унга ёрдам бериш ҳақдир — токи ўша кечанинг меҳмондорчилигини унинг экинидан ва молидан олиб бергунича», дедилар. Бошқа бир санад билан ҳам шунга ўхшаши зикр қилинди.

حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ الْكِنْدِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ تَرَكَ مَالًا فَلِوَرَثَتِهِ وَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا أَوْ ضَيْعَةً فَإِلَيَّ وَأَنَا وَلِيُّ مَنْ لَا وَلِيَّ لَهُ أَفُكُّ عَنْوَهُ وَأَرِثُ مَالَهُ وَالْخَالُ وَلِيُّ مَنْ لَا وَلِيَّ لَهُ يَفُكُّ عَنْهُ وَيَرِثُ مَالَهُحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ قَالَ سَمِعْتُ رَاشِدَ بْنَ سَعْدٍ يُحَدِّثُ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ أَفُكُّ عَنْوَةً

Miqdom ibn Maʼdiykarib al-Kindiy (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kim mol qoldirsa, u vorislariniki. Kim qarz yoki nochor oila qoldirsa, u meningdir. Men valiysi yoʻq kishining valiysiman: uni asoratidan ozod qilaman va moliga voris boʻlaman. Togʻa ham valiysi yoʻq kishining valiysidir: uni asoratidan ozod qiladi va moliga voris boʻladi», dedilar.Миқдом ибн Маъдийкариб ал-Киндий (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ким мол қолдирса, у ворислариники. Ким қарз ёки ночор оила қолдирса, у менингдир. Мен валийси йўқ кишининг валийсиман: уни асоратидан озод қиламан ва молига ворис бўламан. Тоға ҳам валийси йўқ кишининг валийсидир: уни асоратидан озод қилади ва молига ворис бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ قَالَكَانَتْ لِمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ جَارِيَةٌ تَبِيعُ اللَّبَنَ وَيَقْبِضُ الْمِقْدَامُ الثَّمَنَ فَقِيلَ لَهُ سُبْحَانَ اللَّهِ أَتَبِيعُ اللَّبَنَ وَتَقْبِضُ الثَّمَنَ فَقَالَ نَعَمْ وَمَا بَأْسٌ بِذَلِكَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيَأْتِيَنَّ عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ لَا يَنْفَعُ فِيهِ إِلَّا الدِّينَارُ وَالدِّرْهَمُ

Miqdom ibn Maʼdiykarib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Uning sut sotadigan choʻrisi bor edi, Miqdom esa uning pulini olar edi. Unga: «Subhanalloh! Sut sotib, uning pulini olasanmi?» deyishdi. U: «Ha, bunda nima yomonlik bor? Men Rasululloh ﷺning: ‹Odamlarga shunday zamon keladiki, unda dinor va dirhamdan boshqa narsa foyda bermaydi›, deganlarini eshitganman», dedi.Миқдом ибн Маъдийкариб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Унинг сут сотадиган чўриси бор эди, Миқдом эса унинг пулини олар эди. Унга: «Субҳаналлоҳ! Сут сотиб, унинг пулини оласанми?» дейишди. У: «Ҳа, бунда нима ёмонлик бор? Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Одамларга шундай замон келадики, унда динор ва дирҳамдан бошқа нарса фойда бермайди›, деганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ الْمِقْدَامِ أَبِي كَرِيمَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَلَيْلَةُ الضَّيْفِ وَاجِبَةٌ فَإِنْ أَصْبَحَ بِفِنَائِهِ فَهُوَ دَيْنٌ لَهُ فَإِنْ شَاءَ اقْتَضَى وَإِنْ شَاءَ تَرَكَ

Miqdom Abu Karima (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mehmon kechasi (uni kutib olish) vojibdir. Agar u mezbonning hovlisida tunab qolsa, bu mezbon zimmasidagi qarzdir. Xohlasa, uni talab qilib olsin, xohlasa, kechib yuborsin», dedilar.Миқдом Абу Карима (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Меҳмон кечаси (уни кутиб олиш) вожибдир. Агар у мезбоннинг ҳовлисида тунаб қолса, бу мезбон зиммасидаги қарздир. Хоҳласа, уни талаб қилиб олсин, хоҳласа, кечиб юборсин», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا بُدَيْلُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِي عَامِرٍ الْهَوْزَنِيِّ عَنِ الْمِقْدَامِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَرَكَ دَيْنًا أَوْ ضَيْعَةً فَإِلَيَّ وَمَنْ تَرَكَ مَالًا فَلِوَارِثِهِ وَأَنَا مَوْلَى مَنْ لَا مَوْلَى لَهُ أَرِثُ مَالَهُ وَأَفُكُّ عَانَهُ وَالْخَالُ مَوْلَى مَنْ لَا مَوْلَى لَهُ يَرِثُ مَالَهُ وَيَفُكُّ عَانَهُ

Miqdom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim qarz yoki nochor oila qoldirsa, u meningdir. Kim mol qoldirsa, u vorisiniki boʻladi. Men egasi (mavlosi) yoʻq kishining egasiman: uning moliga voris boʻlaman va uni asoratidan ozod qilaman. Togʻa ham egasi yoʻq kishining egasidir: uning moliga voris boʻladi va uni asoratidan ozod qiladi».Миқдом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким қарз ёки ночор оила қолдирса, у менингдир. Ким мол қолдирса, у ворисиники бўлади. Мен эгаси (мавлоси) йўқ кишининг эгасиман: унинг молига ворис бўламан ва уни асоратидан озод қиламан. Тоға ҳам эгаси йўқ кишининг эгасидир: унинг молига ворис бўлади ва уни асоратидан озод қилади».

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ بُدَيْلٌ الْعُقَيْلِيُّ أَخْبَرَنِي قَالَ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِي عَامِرٍ الْهَوْزَنِيِّ عَنِ الْمِقْدَامِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَرَكَ كَلًّا فَإِلَيَّ قَالَ وَرُبَّمَا قَالَ إِلَى اللَّهِ وَإِلَى رَسُولِهِ وَمَنْ تَرَكَ مَالًا فَلِوَرَثَتِهِ وَأَنَا وَارِثُ مَنْ لَا وَارِثَ لَهُ أَعْقِلُ عَنْهُ وَأَرِثُهُ وَالْخَالُ وَارِثُ مَنْ لَا وَارِثَ لَهُ يَعْقِلُ عَنْهُ وَيَرِثُهُ

Miqdom (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kim ogʻir yuk (nochor oila) qoldirsa, u meningdir», dedilar. Baʼzan: «Alloh va Uning Rasulinikidir», der edilar. «Kim mol qoldirsa, u vorislariniki boʻladi. Men vorisi yoʻq kishining vorisiman: uning oʻrniga diya toʻlayman va unga voris boʻlaman. Togʻa ham vorisi yoʻq kishining vorisidir: uning oʻrniga diya toʻlaydi va unga voris boʻladi».Миқдом (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ким оғир юк (ночор оила) қолдирса, у менингдир», дедилар. Баъзан: «Аллоҳ ва Унинг Расулиникидир», дер эдилар. «Ким мол қолдирса, у ворислариники бўлади. Мен вориси йўқ кишининг ворисиман: унинг ўрнига дия тўлайман ва унга ворис бўламан. Тоға ҳам вориси йўқ кишининг ворисидир: унинг ўрнига дия тўлайди ва унга ворис бўлади».

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ الْأَبْرَشُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ يَحْيَى بْنِ الْمِقْدَامِ عَنْ جَدِّهِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحْتَ يَا قُدَيْمُ إِنْ لَمْ تَكُنْ أَمِيرًا وَلَا جَابِيًا وَلَا عَرِيفًا

Miqdom ibn Maʼdiykarib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey Qudaym, agar amir ham, soliq yigʻuvchi ham, orif (boshliq) ham boʻlmasang, najot topibsan», dedilar.Миқдом ибн Маъдийкариб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Қудайм, агар амир ҳам, солиқ йиғувчи ҳам, ориф (бошлиқ) ҳам бўлмасанг, нажот топибсан», дедилар.