حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ الْمُهْتَدِي بِاللَّهِ ، ثنا يَحْيَى بْنُ نَافِعِ بْنِ خَالِدٍ بِمِصْرَ , ثنا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ , ثنا ابْنُ لَهِيعَةَ , حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ مُحَمَّدٍ الأَنْصَارِيُّ , عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ ، عَنْ جَابِرٍ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَعَلَيْهِ الْجُمُعَةُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ , إِلا مَرِيضٌ , أَوْ مُسَافِرٌ , أَوِ امْرَأَةٌ أَوْ صَبِيُّ أَوْ مَمْلُوكٌ , فَمَنِ اسْتَغْنَى بِلَهْوٍ أَوْ تِجَارَةٍ اسْتَغْنَى اللَّهُ عَنْهُ , وَاللَّهُ غَنِيُّ حُمَيْدٌ "

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, unga juma kuni juma (namozi) farzdir. Faqat kasal, musofir, ayol, bola yoki qul bundan mustasno. Kim oʻyin-kulgi yoki savdo bilan (jumadan) beparvo boʻlsa, Alloh undan beparvo boʻladi. Alloh boy, maqtovga loyiqdir», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, унга жума куни жума (намози) фарздир. Фақат касал, мусофир, аёл, бола ёки қул бундан мустасно. Ким ўйин-кулги ёки савдо билан (жумадан) бепарво бўлса, Аллоҳ ундан бепарво бўлади. Аллоҳ бой, мақтовга лойиқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عُقْبَةَ الشَّيْبَانِيُّ , ثنا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ بْنِ أَبِي الْعَنْبَسِ , ثنا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ , ثنا هُرَيْمٌ , عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ , عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ , عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " الْجُمُعَةُ وَاجِبَةٌ فِي جَمَاعَةٍ إِلا عَلَى أَرْبَعٍ : عَبْدٍ مَمْلُوكٍ , أَوْ صَبِيٍّ , أَوْ مَرِيضٍ , أَوِ امْرَأَةٍ "

Toriq ibn Shihob Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi, u zot: «Juma jamoat bilan vojibdir, toʻrt kishidan boshqasiga: qul, bola, kasal yoki ayolga (vojib emas)», dedilar.Ториқ ибн Шиҳоб Набий ﷺдан ривоят қилади, у зот: «Жума жамоат билан вожибдир, тўрт кишидан бошқасига: қул, бола, касал ёки аёлга (вожиб эмас)», дедилар.

ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، ثنا أَبُو كَامِلٍ ، ثنا فُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ , ثنا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ , عَنْ أَبِي حَازِمٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ , يَقُولُ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " نَحْنُ الآخِرُونَ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ , بَيْدَ أَنَّهُمْ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِنَا وَأُوتِينَاهُ مِنْ بَعْدِهِمْ , فَهَذَا يَوْمُهُمُ الَّذِي افْتَرَضَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ فَهَدَانَا اللَّهُ لَهُ , فَالنَّاسُ لَنَا فِيهِ تَبَعٌ الْيَهُودُ غَدًا , وَالنَّصَارَى بَعْدَ غَدٍ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdi: Rasululloh ﷺ: «Biz (dunyoga) keyin kelganmiz, (lekin) qiyomat kunida eng oldindamiz. Faqat ularga Kitob bizdan oldin berilgan, bizga esa ulardan keyin berilgan. Mana shu — Alloh ular zimmasiga farz qilgan kundir, Alloh esa bizni unga hidoyat qildi. Odamlar bu (kun)da bizga ergashuvchidirlar: yahudiylar ertaga, nasoroliylar indinga», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитди: Расулуллоҳ ﷺ: «Биз (дунёга) кейин келганмиз, (лекин) қиёмат кунида энг олдиндамиз. Фақат уларга Китоб биздан олдин берилган, бизга эса улардан кейин берилган. Мана шу — Аллоҳ улар зиммасига фарз қилган кундир, Аллоҳ эса бизни унга ҳидоят қилди. Одамлар бу (кун)да бизга эргашувчидирлар: яҳудийлар эртага, насоролийлар индинга», дедилар.

قُرِئَ عَلَى أَبِي عِيسَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ هَارُونَ الأَنْبَارِيِّ , وَأَنَا أَسْمَعُ , حَدَّثَكُمْ إِسْحَاقُ بْنُ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ بِبَالِسَ ، ثنا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , ثنا خُصَيْفٌ , عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ , عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ , قَالَ : " مَضَتِ السُّنَّةُ أَنَّ فِي كُلِّ ثَلاثَةٍ إِمَامًا , أَوْ فِي كُلِّ أَرْبَعِينَ فَمَا فَوْقَ ذَلِكَ جُمُعَةً , وَأَضْحَى , وَفِطْرًا , وَذَلِكَ أَنَّهُمْ جَمَاعَةٌ قَالَ : وَكَذَلِكَ ثنا جَعْفَرُ بْنُ بُرْقَانَ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، "

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) aytdi: «Sunnat shunday oʻtganki, har uch kishida bir imom (boʻladi), yoki har qirq va undan ortiq (kishi)ga juma, qurbon va fitr (namozi bordir); chunki ular jamoatdir». Shuningdek, Jaʼfar ibn Burqon Zuhriydan (shunga oʻxshash) rivoyat qildi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Суннат шундай ўтганки, ҳар уч кишида бир имом (бўлади), ёки ҳар қирқ ва ундан ортиқ (киши)га жума, қурбон ва фитр (намози бордир); чунки улар жамоатдир». Шунингдек, Жаъфар ибн Бурқон Зуҳрийдан (шунга ўхшаш) ривоят қилди.

ثنا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ النَّقَّاشُ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ السَّامِيُّ , وَالْحُسَيْنُ بْنُ إِدْرِيسَ , قَالا : ثنا خَالِدُ بْنُ الْهَيَّاجِ , حَدَّثَنِي أَبِي , عَنْ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ , عَنِ الْقَاسِمِ , عَنْ أَبِي أُمَامَةَ , أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " عَلَى الْخَمْسِينَ جُمُعَةٌ لَيْسَ فِيمَا دُونَ ذَلِكَ " . جَعْفَرُ بْنُ الزُّبَيْرِ مَتْرُوكٌ

Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning nabiysi ﷺ: «Ellik (kishi) zimmasida juma bor, undan kamida esa yoʻq», dedilar. Jaʼfar ibn az-Zubayr matrukdir.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг набийси ﷺ: «Эллик (киши) зиммасида жума бор, ундан камида эса йўқ», дедилар. Жаъфар ибн аз-Зубайр матрукдир.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ عِيسَى أَبُو مُحَمَّدٍ الْفَامِيُّ ، ثنا أَحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ الرَّمَادِيُّ , ثنا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَكَمِ بْنِ أَبَانَ , ثنا أبِي , عَنْ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ , عَنِ الْقَاسِمِ , عَنْ أَبِي أُمَامَةَ , أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " عَلَى الْخَمْسِينَ جُمُعَةٌ "

Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Ellik (kishi) zimmasida juma bor», dedilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Эллик (киши) зиммасида жума бор», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الشَّافِعِيُّ ، ثنا إِسْمَاعِيلُ بْنُ الْفَضْلِ , ثنا الْقَوَارِيرِيُّ ، ثنا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نَافِعٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " لَيْسَ عَلَى الْمُسَافِرِ جُمُعَةٌ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi, u zot: «Musofir zimmasida juma yoʻq», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади, у зот: «Мусофир зиммасида жума йўқ», дедилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ الآدَمِيُّ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْحَسَّانِيُّ , ثنا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ , عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ , عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ , قَالَ : " بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ يَخْطُبُنَا يَوْمَ الْجُمُعَةِ , إِذَا أَقْبَلَتْ عِيرٌ تَحْمِلُ الطَّعَامَ حَتَّى نَزَلُوا بِالْبَقِيعِ , فَالْتَفَتُوا إِلَيْهَا وَانْفَضُّوا إِلَيْهَا , وَتَرَكُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مَعَهُ إِلا أَرْبَعُونَ رَجُلا أَنَا مِنْهُمْ , فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : ‏ وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا " . لَمْ يَقُلْ فِي هَذَا الإِسْنَادِ : إِلا أَرْبَعِينَ رَجُلا غَيْرَ عَلِيِّ بْنِ عَاصِمٍ , عَنْ حُصَيْنٍ , وَخَلْفَهُ أَصْحَابُ حُصَيْنٍ , فَقَالُوا : لَمْ يَبْقَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلا اثْنَيْ عَشَرَ رَجُلا . حَدَّثَنَا أَبُو شَيْبَةَ عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ جَعْفَرٍ ، ثنا عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ , ثنا هُشَيْمٌ , أنا حُصَيْنٌ , عَنْ أَبِي سُفْيَانَ , وَسَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ ، عَنْ جَابِرٍ , قَالَ " بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ قَدِمَتْ عِيرٌ فَذَكَرَهُ . وَقَالَ : لَمْ يَبْقَ إِلا اثْنَيْ عَشَرَ رَجُلا مِنْهُمْ : أَبُو بَكْرٍ , وَعُمَرُ . الْحَدِيثَ

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) aytdi: «Rasululloh juma kuni bizga xutba qilib turganlarida, taom ortilgan karvon keldi va ular Baqiʼga tushishdi. Odamlar unga qarab, tarqalib ketishdi va Rasululloh ﷺni tashlab qoʻyishdi; u zot bilan qirq kishidan boshqa hech kim qolmadi, men ham ular orasida edim. Shunda Alloh Nabiy ﷺ ga: ‹Ular tijorat yoki oʻyin-kulgini koʻrsalar, unga tarqalib ketdilar va seni tik turgan holingda tashlab qoʻydilar› (oyatini) nozil qildi». Bu isnodda «qirq kishidan boshqa» deb Husayndan Ali ibn Osimdan boʻlak hech kim aytmagan; Husaynning ashoblari unga muxolafat qilib: «Nabiy ﷺ bilan oʻn ikki kishidan boshqa qolmadi», dedilar. Jobirdan (boshqa isnod bilan): «Rasululloh ﷺ juma kuni xutba qilib turganlarida, karvon keldi», deb (yuqoridagini) zikr qildi va: «Oʻn ikki kishidan boshqa qolmadi, ular orasida Abu Bakr va Umar bor edi», dedi. Al-hadis.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Расулуллоҳ жума куни бизга хутба қилиб турганларида, таом ортилган карвон келди ва улар Бақиъга тушишди. Одамлар унга қараб, тарқалиб кетишди ва Расулуллоҳ ﷺни ташлаб қўйишди; у зот билан қирқ кишидан бошқа ҳеч ким қолмади, мен ҳам улар орасида эдим. Шунда Аллоҳ Набий ﷺ га: ‹Улар тижорат ёки ўйин-кулгини кўрсалар, унга тарқалиб кетдилар ва сени тик турган ҳолингда ташлаб қўйдилар› (оятини) нозил қилди». Бу иснодда «қирқ кишидан бошқа» деб Ҳусайндан Али ибн Осимдан бўлак ҳеч ким айтмаган; Ҳусайннинг ашоблари унга мухолафат қилиб: «Набий ﷺ билан ўн икки кишидан бошқа қолмади», дедилар. Жобирдан (бошқа иснод билан): «Расулуллоҳ ﷺ жума куни хутба қилиб турганларида, карвон келди», деб (юқоридагини) зикр қилди ва: «Ўн икки кишидан бошқа қолмади, улар орасида Абу Бакр ва Умар бор эди», деди. Ал-ҳадис.

حَدَّثَنَا أَبُو حَامِدٍ مُحَمَّدُ بْنُ هَارُونَ ، ثنا أَبُو يُوسُفَ يَعْقُوبُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ , ثنا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ , ثنا أبِي , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ , حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي أُمَامَةَ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ , قَالَ : " كُنْتُ قَائِدَ أَبِي حِينَ ذَهَبَ بَصَرُهُ , فَإِذَا خَرَجْتُ بِهِ إِلَى الْجُمُعَةِ فَسَمِعَ الأَذَانَ صَلَّى عَلَى أَبِي أُمَامَةَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُ , فَمَكَثَ كَذَلِكَ حِينًا لا يَسْمَعُ الأَذَانَ بِالْجُمُعَةِ إِلا فَعَلَ ذَلِكَ , فَقُلْتُ لَهُ : يَا أَبَهْ , أَرَأَيْتَ اسْتِغْفَارَكَ لأَبِي أُمَامَةَ كُلَّمَا سَمِعْتَ أَذَانَ الْجُمُعَةِ مَا هُوَ ؟ قَالَ : أَيْ بُنَيَّ هُوَ أَوَّلُ مَنْ جَمَعَ بِالْمَدِينَةِ فِي هَزْمٍ مِنْ حَرَّةِ بَنِي بَيَاضَةَ , يُقَالُ لَهُ : نَقِيعُ الْخَضَمَاتِ , قَالَ : قُلْتُ : كَمْ كُنْتُمْ يَوْمَئِذٍ ؟ قَالَ : أَرْبَعُونَ رَجُلا " . حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، ثنا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْجَبَّارِ , ثنا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ بِهَذَا . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ مِرْدَاسٍ , ثنا أَبُو دَاوُدَ ، ثنا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ , ثنا ابْنُ إِدْرِيسَ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ , عَنْ أَبِيهِ , بِإِسْنَادِهِ . وَقَالَ : " فِي هَزْمِ النَّبِيتِ مِنْ حَرَّةِ بَنِي بَيَاضَةَ فِي نَقِيعٍ , يُقَالُ لَهُ : نَقِيعِ الْخَضَمَاتِ , وَالْبَاقِي مِثْلُهُ

Abdurahmon ibn Kaʼb ibn Molik aytdi: «Otamning koʻzi ojiz boʻlib qolganida men uning yetakchisi edim. Uni jumaga olib chiqqanimda, azonni eshitsa, Abu Umoma uchun (rahmat) duo qilar va unga istigʻfor aytardi. U ancha vaqt shunday qildi: juma azonini eshitsa, albatta shuni qilardi. Men unga: ‹Otajon, juma azonini eshitgan har safar Abu Umoma uchun istigʻfor aytishingiz nima uchun?› dedim. U: ‹Ey oʻgʻilcham, u Madinada Banu Bayoza harrasining pastqamligida — Naqiʼul-Xadamot deb ataladigan joyda — birinchi boʻlib juma oʻqigan kishidir›, dedi. Men: ‹Oʻsha kuni nechta edingiz?› dedim. U: ‹Qirq kishi›, dedi». Boshqa bir rivoyatda: «Banu Bayoza harrasidagi Hazmun-Nabitda, Naqiʼul-Xadamot deb ataladigan bir naqiʼda», deyilgan, qolgani esa xuddi shunday.Абдураҳмон ибн Каъб ибн Молик айтди: «Отамнинг кўзи ожиз бўлиб қолганида мен унинг етакчиси эдим. Уни жумага олиб чиққанимда, азонни эшитса, Абу Умома учун (раҳмат) дуо қилар ва унга истиғфор айтарди. У анча вақт шундай қилди: жума азонини эшитса, албатта шуни қиларди. Мен унга: ‹Отажон, жума азонини эшитган ҳар сафар Абу Умома учун истиғфор айтишингиз нима учун?› дедим. У: ‹Эй ўғилчам, у Мадинада Бану Баёза ҳаррасининг пастқамлигида — Нақиъул-Хадамот деб аталадиган жойда — биринчи бўлиб жума ўқиган кишидир›, деди. Мен: ‹Ўша куни нечта эдингиз?› дедим. У: ‹Қирқ киши›, деди». Бошқа бир ривоятда: «Бану Баёза ҳаррасидаги Ҳазмун-Набитда, Нақиъул-Хадамот деб аталадиган бир нақиъда», дейилган, қолгани эса худди шундай.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، ثنا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ الْفَضْلِ بْنِ عَطِيَّةَ , عَنْ حَجَّاجٍ , عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ جَدِّهِ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " الْجُمُعَةُ عَلَى مَنْ بِمَدَى الصَّوْتِ " . قَالَ دَاوُدُ : يَعْنِي حَيْثُ يَسْمَعُ الصَّوْتَ

Amr ibn Shuayb otasidan, u bobosidan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi, u zot: «Juma — ovoz yetadigan (masofada) boʻlgan kishi zimmasidadir», dedilar. Dovud aytdi: Yaʼni ovoz eshitiladigan joydagilarga.Амр ибн Шуайб отасидан, у бобосидан, у Набий ﷺдан ривоят қилади, у зот: «Жума — овоз етадиган (масофада) бўлган киши зиммасидадир», дедилар. Довуд айтди: Яъни овоз эшитиладиган жойдагиларга.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ الأَشْعَثِ ، نا هِشَامُ بْنُ خَالِدٍ , نا الْوَلِيدُ , عَنْ زُهَيْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ , عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ جَدِّهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " إِنَّمَا الْجُمُعَةُ عَلَى مَنْ سَمِعَ النِّدَاءَ "

Amr ibn Shuayb otasidan, u bobosidan, u Rasululloh ﷺdan rivoyat qiladi, u zot: «Juma faqat azonni eshitgan kishi zimmasidadir», dedilar.Амр ибн Шуайб отасидан, у бобосидан, у Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилади, у зот: «Жума фақат азонни эшитган киши зиммасидадир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي دَاوُدَ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى , ثنا قَبِيصَةُ , ثنا سُفْيَانُ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ , عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ نُبَيْهٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ هَارُونَ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " الْجُمُعَةُ عَلَى مَنْ سَمِعَ النِّدَاءَ " . قَالَ لَنَا ابْنُ أَبِي دَاوُدَ : مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ هُوَ الطَّائِفِيُّ ثِقَةٌ , وَهَذِهِ سُنَّةٌ تَفَرَّدَ بِهَا أَهْلُ الطَّائِفِ . حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، ثنا حُمَيْدُ بْنُ الرَّبِيعِ , ثنا قَبِيصَةُ , بِهَذَا الإِسْنَادِ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , مِثْلَهُ , وَقَالَ : " التَّأْذِينُ "

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi, u zot: «Juma azonni eshitgan kishi zimmasidadir», dedilar. Ibn Abu Dovud bizga: «Muhammad ibn Saʼid — u Toifiydir, siqadir; bu esa Toif ahli yolgʻiz rivoyat qilgan sunnatdir», dedi. Yana shu isnod bilan Nabiy ﷺdan xuddi shunday rivoyat qilindi, unda: «azon aytilishi» deyildi.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади, у зот: «Жума азонни эшитган киши зиммасидадир», дедилар. Ибн Абу Довуд бизга: «Муҳаммад ибн Саъид — у Тоифийдир, сиқадир; бу эса Тоиф аҳли ёлғиз ривоят қилган суннатдир», деди. Яна шу иснод билан Набий ﷺдан худди шундай ривоят қилинди, унда: «азон айтилиши» дейилди.

حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ وَهْبِ بْنِ عَطِيَّةَ , ثنا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ , ثنا مُعَاوِيَةُ بْنُ يَحْيَى , ثنا مُعَاوِيَةُ بْنُ سَعِيدٍ التُّجِيبِيُّ , ثنا الزُّهْرِيُّ ، عَنْ أُمِّ عَبْدِ اللَّهِ الدَّوْسِيَّةِ , قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " الْجُمُعَةُ وَاجِبَةٌ عَلَى كُلِّ قَرْيَةٍ , وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِيهَا إِلا أَرْبَعَةٌ " ، يَعْنِي بِالْقُرَى : الْمَدَائِنَ , لا يَصِحُّ هَذَا عَنِ الزُّهْرِيِّ

Ummu Abdulloh ad-Davsiyya aytdi: Rasululloh ﷺ: «Juma har bir qishloq zimmasida vojibdir, garchi unda toʻrt kishidan boshqa boʻlmasa ham», dedilar; «qishloqlar» deganda shaharlarni (nazarda tutdi). Bu Zuhriydan sahih emas.Умму Абдуллоҳ ад-Давсийя айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Жума ҳар бир қишлоқ зиммасида вожибдир, гарчи унда тўрт кишидан бошқа бўлмаса ҳам», дедилар; «қишлоқлар» деганда шаҳарларни (назарда тутди). Бу Зуҳрийдан саҳиҳ эмас.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ إِسْمَاعِيلَ الأُبُلِّيُّ ، ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ خُنَيْسٍ الْكَلاعِيُّ , ثنا مُوسَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَطَاءٍ , ثنا الْوَلِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ , ثنا الزُّهْرِيُّ ، حَدَّثَتْنِي أُمُّ عَبْدِ اللَّهِ الدَّوْسِيَّةُ , قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " الْجُمُعَةُ وَاجِبَةٌ عَلَى كُلِّ قَرْيَةٍ فِيهَا إِمَامٌ , وَإِنْ لَمْ يَكُونُوا إِلا أَرْبَعَةٌ " . الْوَلِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُوَقَّرِيُّ مَتْرُوكٌ , وَلا يَصِحُّ هَذَا عَنِ الزُّهْرِيِّ , كُلُّ مَنْ رَوَاهُ عَنْهُ مَتْرُوكٌ

Ummu Abdulloh ad-Davsiyya aytdi: Rasululloh ﷺ: «Juma imomi bor har bir qishloq zimmasida vojibdir, garchi ular toʻrt kishidan boshqa boʻlmasalar ham», dedilar. Valid ibn Muhammad al-Muvaqqariy matrukdir; bu Zuhriydan sahih emas — uni undan rivoyat qilganlarning hammasi matrukdir.Умму Абдуллоҳ ад-Давсийя айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Жума имоми бор ҳар бир қишлоқ зиммасида вожибдир, гарчи улар тўрт кишидан бошқа бўлмасалар ҳам», дедилар. Валид ибн Муҳаммад ал-Муваққарий матрукдир; бу Зуҳрийдан саҳиҳ эмас — уни ундан ривоят қилганларнинг ҳаммаси матрукдир.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الأُبُلِّيُّ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ صَالِحٍ , ثنا عَمْرُو بْنُ الرَّبِيعِ بْنِ طَارِقٍ , ثنا مَسْلَمَةُ بْنُ عُلَيٍّ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُطَرِّفٍ , عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ أُمِّ عَبْدِ اللَّهِ الدَّوْسِيَّةِ , قَالَتْ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , يَقُولُ : " الْجُمُعَةُ وَاجِبَةٌ عَلَى أَهْلِ كُلِّ قَرْيَةٍ , وَإِنْ لَمْ يَكُونُوا إِلا ثَلاثَةً رَابِعُهُمْ إِمَامُهُمْ " . الزُّهْرِيُّ لا يَصِحُّ سَمَاعُهُ مِنَ الدَّوْسِيَّةِ , وَالْحَكَمُ هَذَا مَتْرُوكٌ

Ummu Abdulloh ad-Davsiyya aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Juma har bir qishloq ahli zimmasida vojibdir, garchi ular uch kishidan boshqa boʻlmasalar ham — toʻrtinchisi ularning imomidir», deganlarini eshitdim. Zuhriyning ad-Davsiyyadan eshitgani sahih emas, bu Hakam esa matrukdir.Умму Абдуллоҳ ад-Давсийя айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Жума ҳар бир қишлоқ аҳли зиммасида вожибдир, гарчи улар уч кишидан бошқа бўлмасалар ҳам — тўртинчиси уларнинг имомидир», деганларини эшитдим. Зуҳрийнинг ад-Давсийядан эшитгани саҳиҳ эмас, бу Ҳакам эса матрукдир.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، ثنا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى , ثنا عَبْدُ الرَّزَّاقِ بْنُ عُمَرَ الدِّمَشْقِيُّ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " مَنْ أَدْرَكَ مِنَ الْجُمُعَةِ رَكْعَةً فَلْيُضِفْ إِلَيْهَا أُخْرَى "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim jumadan bir rakatga yetsa, unga boshqasini qoʻshsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким жумадан бир ракатга етса, унга бошқасини қўшсин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ , ثنا جَدِّي , ثنا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ بَكْرٍ , ثنا الْحَجَّاجُ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , يَقُولُ : " مَنْ أَدْرَكَ مِنَ الْجُمُعَةِ رَكْعَةً فَلْيُصَلِّ إِلَيْهَا أُخْرَى "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Kim jumadan bir rakatga yetsa, unga yana bittasini oʻqisin», deganlarini eshitdim.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Ким жумадан бир ракатга етса, унга яна биттасини ўқисин», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مَسْعَدَةَ ، ثنا أُسَيْدُ بْنُ عَاصِمٍ , ثنا بَكْرُ بْنُ بَكَّارٍ , ثنا يَاسِينُ بْنُ مُعَاذٍ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , وَأَبِي سَلَمَةَ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ أَدْرَكَ مِنَ الْجُمُعَةِ رَكْعَةً صَلَّى إِلَيْهَا أُخْرَى , فَإِنْ أَدْرَكَهُمْ جُلُوسًا صَلَّى الظُّهْرَ أَرْبَعًا "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim jumadan bir rakatga yetsa, unga yana bittasini oʻqisin; agar ularni oʻtirgan holda topsa, peshinni toʻrt (rakat) oʻqisin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким жумадан бир ракатга етса, унга яна биттасини ўқисин; агар уларни ўтирган ҳолда топса, пешинни тўрт (ракат) ўқисин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمِصْرِيُّ , ثنا أَحْمَدُ بْنُ حَمَّادٍ زُغْبَةُ , ثنا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ , ثنا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ , عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " مَنْ أَدْرَكَ مِنَ الْجُمُعَةِ رَكْعَةً فَلْيُصَلِّ إِلَيْهَا أُخْرَى "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan rivoyat qiladi, u zot: «Kim jumadan bir rakatga yetsa, unga yana bittasini oʻqisin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилади, у зот: «Ким жумадан бир ракатга етса, унга яна биттасини ўқисин», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو طَلْحَةَ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْكَرِيمِ ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْقُطَعِيُّ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ , ثنا عُمَرُ بْنُ قَيْسٍ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَعِيدٍ , وَأَبِي سَلَمَةَ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " مَنْ أَدْرَكَ مِنَ الْجُمُعَةِ رَكْعَةً فَلْيُصَلِّ إِلَيْهَا أُخْرَى "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi, u zot: «Kim jumadan bir rakatga yetsa, unga yana bittasini oʻqisin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади, у зот: «Ким жумадан бир ракатга етса, унга яна биттасини ўқисин», дедилар.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زِنْجِيٍّ ، ثنا الْحُسَيْنُ بْنُ أَبِي زَيْدٍ . ح وَحَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ بُهْلُولٍ , حَدَّثَنِي جَدِّي , قَالا : نا يَحْيَى بْنُ الْمُتَوَكِّلِ , عَنْ صَالِحِ بْنِ أَبِي الأَخْضَرِ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ أَدْرَكَ مِنَ الْجُمُعَةِ رَكْعَةً فَلْيُصَلِّ إِلَيْهَا أُخْرَى , فَإِنْ أَدْرَكَهُمْ جُلُوسًا صَلَّى أَرْبَعًا "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim jumadan bir rakatga yetsa, unga yana bittasini oʻqisin; agar ularni oʻtirgan holda topsa, toʻrt (rakat) oʻqisin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким жумадан бир ракатга етса, унга яна биттасини ўқисин; агар уларни ўтирган ҳолда топса, тўрт (ракат) ўқисин», дедилар.

حَدَّثَنَا بَدْرُ بْنُ الْهَيْثَمِ الْقَاضِي , ثنا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ , ثنا وَكِيعٌ , عَنْ يَاسِينَ الزَّيَّاتِ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَعِيدٍ , أَوْ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ أَدْرَكَ رَكْعَةً مِنَ الْجُمُعَةِ فَلْيُصَلِّ إِلَيْهَا أُخْرَى , وَمَنْ فَاتَتْهُ الرَّكْعَتَانِ فَلْيُصَلِّ أَرْبَعًا " , أَوْ قَالَ : الظُّهْرَ , أَوْ قَالَ : الأُولَى "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim jumadan bir rakatga yetsa, unga yana bittasini oʻqisin; kimning ikki rakati qoʻldan ketsa, toʻrt (rakat) oʻqisin», dedilar — yoki: «peshinni», yoki: «avvalgisini», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким жумадан бир ракатга етса, унга яна биттасини ўқисин; кимнинг икки ракати қўлдан кетса, тўрт (ракат) ўқисин», дедилар — ёки: «пешинни», ёки: «аввалгисини», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْمِصْرِيُّ , حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ يُونُسَ الْقَصَّارُ . ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَهْلِ بْنِ الْفُضَيْلِ الْكَاتِبُ , ثنا عَلِيُّ بْنُ دَاوُدَ الْقَنْطَرِيُّ , قَالا : نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ , نا اللَّيْثُ , عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ , عَنْ يَاسِينَ بْنِ مُعَاذٍ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " إِذَا أَدْرَكَ أَحَدُكُمُ الرَّكْعَتَيْنِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَقَدْ أَدْرَكَ الْجُمُعَةَ , وَإِذَا أَدْرَكَ رَكْعَةً فَلْيَرْكَعْ إِلَيْهَا أُخْرَى , وَإِنْ لَمْ يُدْرِكْ رَكْعَةً فَلْيُصَلِّ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ " . قَالَ الشَّيْخُ : يَاسِينُ ضَعِيفٌ , لَفْظُهُمَا سَوَاءٌ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Biringiz juma kunidagi ikki rakatga yetsa, jumaga yetibdi; bir rakatga yetsa, unga yana bittasini oʻqisin; bir rakatga ham yetmasa, toʻrt rakat oʻqisin», dedilar. Shayx aytdi: Yosin zaifdir; ikkovining lafzi bir xildir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Бирингиз жума кунидаги икки ракатга етса, жумага етибди; бир ракатга етса, унга яна биттасини ўқисин; бир ракатга ҳам етмаса, тўрт ракат ўқисин», дедилар. Шайх айтди: Ёсин заифдир; икковининг лафзи бир хилдир.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَالِمٍ الْمُخَرِّمِيُّ , ثنا الْحُسَيْنُ بْنُ بَحْرٍ الْبُزُورِيُّ , ثنا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ , ثنا أَبُو يَزِيدَ الْحَصَّافُ الرَّقِّيُّ وَاسْمُهُ خَالِدُ بْنُ حَيَّانَ ، نا سُلَيْمَانُ بْنُ أَبِي دَاوُدَ الْحَرَّانِيُّ ، عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ أَدْرَكَ الرُّكُوعَ مِنَ الرَّكْعَةِ الآخِرَةِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَلْيُضْعِفْ إِلَيْهَا أُخْرَى , وَمَنْ لَمْ يُدْرِكِ الرُّكُوعَ مِنَ الرَّكْعَةِ الأُخْرَى فَلْيُصَلِّ الظُّهْرَ أَرْبَعًا "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim juma kuni oxirgi rakatning rukuʼiga yetsa, unga yana bittasini qoʻshsin; kim oxirgi rakatning rukuʼiga yetmasa, peshinni toʻrt (rakat) oʻqisin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким жума куни охирги ракатнинг рукуъига етса, унга яна биттасини қўшсин; ким охирги ракатнинг рукуъига етмаса, пешинни тўрт (ракат) ўқисин», дедилар.

ثنا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ أَحْمَدَ الْحَرَّانِيُّ , نا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي دَاوُدَ الْحَرَّانِيُّ , حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ , عَنْ أَبِيهِ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي دَاوُدَ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , يَقُولُ : " إِذَا أَدْرَكْتَ الرَّكْعَةَ الآخِرَةَ مِنْ صَلاةِ الْجُمُعَةِ فَصَلِّ إِلَيْهَا رَكْعَةً , وَإِذَا فَاتَتْكَ الرَّكْعَةُ الآخِرَةُ فَصَلِّ الظُّهْرَ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Agar juma namozining oxirgi rakatiga yetsang, unga (yana) bir rakat oʻqi; agar oxirgi rakat qoʻldan ketsa, peshinni toʻrt rakat oʻqi», deganlarini eshitdim.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Агар жума намозининг охирги ракатига етсанг, унга (яна) бир ракат ўқи; агар охирги ракат қўлдан кетса, пешинни тўрт ракат ўқи», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْفَضْلِ بْنِ طَاهِرٍ الْبَلْخِيُّ , ثنا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ الْفَضْلِ , ثنا شَدَّادُ بْنُ حَكِيمٍ , نا نُوحُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ أَدْرَكَ الإِمَامَ جَالِسًا قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ فَقَدْ أَدْرَكَ الصَّلاةَ " . لَمْ يَرْوِهِ هَكَذَا غَيْرُ نُوحِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ , وَهُوَ ضَعِيفُ الْحَدِيثِ مَتْرُوكٌ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim imomni salom berishidan oldin oʻtirgan holida topsa, namozga yetishgan boʻladi», dedilar. Buni bu tarzda Nuh ibn Abu Maryamdan boshqa hech kim rivoyat qilmagan; u esa hadisi zaif, matruk (kishi)dir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким имомни салом беришидан олдин ўтирган ҳолида топса, намозга етишган бўлади», дедилар. Буни бу тарзда Нуҳ ибн Абу Марямдан бошқа ҳеч ким ривоят қилмаган; у эса ҳадиси заиф, матрук (киши)дир.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سُلَيْمَانَ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ مُصَفَّا ، وعَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ ، قَالا : نا بَقِيَّةُ , حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ الأَيْلِيُّ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ أَدْرَكَ رَكْعَةً مِنْ صَلاةِ الْجُمُعَةِ وَغَيْرِهَا فَلْيُضِفْ إِلَيْهَا أُخْرَى وَقَدْ تَمَّتْ صَلاتُهُ " . وَقَالَ عَمْرُو : " وَقَدْ أَدْرَكَ الصَّلاةَ " . قَالَ لَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي دَاوُدَ : لَمْ يَرْوِهِ عَنْ يُونُسَ , إِلا بَقِيَّةُ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim juma namozidan yoki boshqa (namoz)dan bir rakaatga yetishsa, unga yana bir (rakaat) qoʻshsin, namozi toʻliq boʻladi», dedilar. Amr esa: «Namozga yetishgan boʻladi», dedi. Abu Bakr ibn Abu Dovud bizga aytdi: Buni Yunusdan Baqiyyadan boshqa hech kim rivoyat qilmagan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким жума намозидан ёки бошқа (намоз)дан бир ракаатга етишса, унга яна бир (ракаат) қўшсин, намози тўлиқ бўлади», дедилар. Амр эса: «Намозга етишган бўлади», деди. Абу Бакр ибн Абу Довуд бизга айтди: Буни Юнусдан Бақийядан бошқа ҳеч ким ривоят қилмаган.

ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سُلَيْمَانَ , ثنا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ , ثنا إِسْحَاقُ بْنُ الْفُرَاتِ , حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ رَاشِدٍ الْبَرَاءُ , عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدَ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " مَنْ أَدْرَكَ مِنَ الْجُمُعَةِ رَكْعَةً فَلْيُضِفْ إِلَيْهَا أُخْرَى "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim juma namozidan bir rakaatga yetishsa, unga boshqa bir (rakaat)ni qoʻshib oʻqisin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким жума намозидан бир ракаатга етишса, унга бошқа бир (ракаат)ни қўшиб ўқисин», дедилар.

وَحَدَّثَنَا أَبُو حَامِدٍ مُحَمَّدُ بْنُ هَارُونَ الْحَضْرَمِيُّ , ثنا يَعِيشُ بْنُ الْجَهْمِ , ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ , عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ . ح وَحَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ صَالِحٍ , ثنا عِيسَى بْنُ إِبْرَاهِيمَ , ثنا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ , عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ أَدْرَكَ رَكْعَةً مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَقَدْ أَدْرَكَهَا وَلْيُضِفْ إِلَيْهَا أُخْرَى " . وَقَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ : عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " مَنْ أَدْرَكَ مِنَ الْجُمُعَةِ رَكْعَةً فَلْيُصَلِّ إِلَيْهَا أُخْرَى "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim juma kunidan bir rakaatga yetishsa, unga yetishgan boʻladi va unga yana bir (rakaat) qoʻshsin», dedilar. Ibn Numayr esa Nabiy ﷺ dan (rivoyat qilib): «Kim juma namozidan bir rakaatga yetishsa, unga yana bir (rakaat) oʻqisin», dedilar, deb keltirdi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким жума кунидан бир ракаатга етишса, унга етишган бўлади ва унга яна бир (ракаат) қўшсин», дедилар. Ибн Нумайр эса Набий ﷺ дан (ривоят қилиб): «Ким жума намозидан бир ракаатга етишса, унга яна бир (ракаат) ўқисин», дедилар, деб келтирди.

ثنا مُحَمَّدُ بْنُ نُوحٍ ، ثنا مَعْمَرُ بْنُ سَهْلٍ , ثنا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ تَمَّامٍ , عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا أَدْرَكَ أَحَدُكُمْ مِنَ الْجُمُعَةِ رَكْعَةً فَلْيُصَلِّ إِلَيْهَا أُخْرَى "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz juma namozidan bir rakaatga yetishsa, unga yana bir (rakaat) oʻqisin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз жума намозидан бир ракаатга етишса, унга яна бир (ракаат) ўқисин», дедилар.

ثنا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، إِمْلاءً , حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ الْمُقَوِّمُ , ثنا أَبُو بَحْرٍ الْبَكْرَاوِيُّ ، ثنا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ , عَنِ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ , عَنْ طَلْحَةَ بْنِ نَافِعٍ يَعْنِي أَبَا سُفْيَانَ , أنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ , يَقُولُ : جَاءَ سُلَيْكٌ الْغَطَفَانِيُّ , وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَجَلَسَ قَبْلَ أَنْ يُصَلِّيَ , فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُصَلِّيَ رَكْعَتَيْنِ , ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ بِوَجْهِهِ , فَقَالَ : " إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْجُمُعَةِ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ فَلْيُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ يَتَجَوَّزُ فِيهِمَا "

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Sulayk al-Gʻatafoniy keldi, Rasululloh ﷺ juma kuni xutba qilib turgan edilar. U namoz oʻqimay oʻtirdi. Shunda Rasululloh ﷺ unga ikki rakaat oʻqishni buyurdilar. Soʻng odamlarga yuzlanib: «Biringiz jumaga kelganda imom xutba qilayotgan boʻlsa, ikki rakaat oʻqisin va ularni qisqa qilsin», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Сулайк ал-Ғатафоний келди, Расулуллоҳ ﷺ жума куни хутба қилиб турган эдилар. У намоз ўқимай ўтирди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга икки ракаат ўқишни буюрдилар. Сўнг одамларга юзланиб: «Бирингиз жумага келганда имом хутба қилаётган бўлса, икки ракаат ўқисин ва уларни қисқа қилсин», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، ثنا عَلِيُّ بْنُ حَرْبٍ , ثنا أَبُو مُعَاوِيَةَ ، ثنا الأَعْمَشُ ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ ، عَنْ جَابِرٍ , قَالَ : جَاءَ سُلَيْكٌ الْغَطَفَانِيُّ , وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ النَّاسَ فَجَلَسَ , فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ فَلْيُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ لِيَجْلِسْ "

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Sulayk al-Gʻatafoniy keldi, Nabiy ﷺ odamlarga xutba qilayotgan edilar; u oʻtirdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Biringiz juma kuni kelganda imom xutba qilayotgan boʻlsa, ikki yengil rakaat oʻqisin, soʻng oʻtirsin», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Сулайк ал-Ғатафоний келди, Набий ﷺ одамларга хутба қилаётган эдилар; у ўтирди. Шунда Набий ﷺ: «Бирингиз жума куни келганда имом хутба қилаётган бўлса, икки енгил ракаат ўқисин, сўнг ўтирсин», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ زَنْجُوَيْهِ . ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ , ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو الْغَزِّيُّ , وَأَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ السُّلَمِيُّ , وَعَبَّاسٌ التَّرْقُفِيُّ , قَالُوا : نا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ الْفِرْيَابِيُّ . ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ , ثنا أَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ السُّلَمِيُّ , وَالْحَسَنُ بْنُ يَحْيَى , قَالا : نا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , أنا سُفْيَانُ , عَنِ الأَعْمَشِ ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ ، عَنْ جَابِرٍ , عَنْ سُلَيْكٍ الْغَطَفَانِيِّ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ فَلْيُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ وَلْيَتَجَوَّزْ فِيهِمَا "

Jobir (roziyallohu anhu) Sulayk al-Gʻatafoniydan rivoyat qiladi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz kelganda imom xutba qilayotgan boʻlsa, ikki yengil rakaat oʻqisin va ularni qisqa qilsin», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу) Сулайк ал-Ғатафонийдан ривоят қилади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз келганда имом хутба қилаётган бўлса, икки енгил ракаат ўқисин ва уларни қисқа қилсин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، ثنا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ , نا شُعْبَةُ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , قَالَ : سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ , قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَخْطُبُ , يَقُولُ : " إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ أَوْ قَدْ خَرَجَ فَلْيُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ "

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xutba qilayotganlarida: «Biringiz kelganda imom xutba qilayotgan yoki (xutbaga) chiqib boʻlgan boʻlsa, ikki rakaat namoz oʻqisin», deganlarini eshitdim.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хутба қилаётганларида: «Бирингиз келганда имом хутба қилаётган ёки (хутбага) чиқиб бўлган бўлса, икки ракаат намоз ўқисин», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، ثنا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ , وَأَحْمَدُ بْنُ مَنْصُورِ بْنِ رَاشِدٍ , قَالا : نا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ , ثنا شُعْبَةُ , ثنا عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , قَالَ : سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ , يُحَدِّثُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ فَلْيُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ " . قُلْتُ لِعَمْرٍو : أَنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْ جَابِرٍ ؟ قَالَ : نَعَمْ

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Biringiz kelganda imom xutba qilayotgan boʻlsa, ikki rakʼat namoz oʻqisin», dedilar. Men Amrga: «Buni Jobirdan oʻzing eshitganmisan?» dedim. U: «Ha», dedi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бирингиз келганда имом хутба қилаётган бўлса, икки ракъат намоз ўқисин», дедилар. Мен Амрга: «Буни Жобирдан ўзинг эшитганмисан?» дедим. У: «Ҳа», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ ، ثنا يَحْيَى بْنُ عَيَّاشٍ الْقَطَّانُ , ثنا أَبُو زَيْدٍ الْهَرَوِيُّ ، ثنا شُعْبَةُ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , قَالَ : سَمِعْتُ جَابِرًا , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , أَوْ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ : " إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ فَلْيُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ "

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar — yoki Rasululloh ﷺ xutba qildilar va: «Biringiz kelganda imom xutba qilayotgan boʻlsa, ikki rakaat namoz oʻqisin», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар — ёки Расулуллоҳ ﷺ хутба қилдилар ва: «Бирингиз келганда имом хутба қилаётган бўлса, икки ракаат намоз ўқисин», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ مُبَشِّرٍ ، ثنا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ , ثنا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ , ثنا شُعْبَةُ , عَنْ عَمْرٍو , عَنْ جَابِرٍ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ , فَقَالَ : " إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ فَلْيُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ "

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ xutba qilib: «Biringiz kelganda imom xutba qilayotgan boʻlsa, ikki rakaat namoz oʻqisin», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ хутба қилиб: «Бирингиз келганда имом хутба қилаётган бўлса, икки ракаат намоз ўқисин», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ نُوحٍ الْجُنْدِيسَابُورِيُّ , ثنا الْفَضْلُ بْنُ الْعَبَّاسِ الصَّوَّافُ , حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلانَ , ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَزِيعٍ , عَنْ رَوْحِ بْنِ الْقَاسِمِ , وَسُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , قَالَ : سَمِعْتُ جَابِرًا , يَقُولُ : بَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ دَخَلَ رَجُلٌ , فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُصَلِّيَ رَكْعَتَيْنِ , وَقَالَ : " إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ فَلْيُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ "

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ juma kuni xutba qilib turganlarida bir kishi kirdi. Nabiy ﷺ unga ikki rakaat oʻqishni buyurdilar va: «Biringiz kelganda imom xutba qilayotgan boʻlsa, ikki rakaat namoz oʻqisin», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ жума куни хутба қилиб турганларида бир киши кирди. Набий ﷺ унга икки ракаат ўқишни буюрдилар ва: «Бирингиз келганда имом хутба қилаётган бўлса, икки ракаат намоз ўқисин», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْفَارِسِيُّ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الصُّورِيُّ , ثنا عُبَيْدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْعَبْدِيُّ , ثنا مُعْتَمِرٌ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ قَتَادَةَ , عَنْ أَنَسٍ , قَالَ : دَخَلَ رَجُلٌ مِنْ قَيْسٍ , وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ , فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " قُمْ فَارْكَعْ رَكْعَتَيْنِ , وَأَمْسَكَ عَنِ الْخُطْبَةِ حَتَّى فَرَغَ مِنْ صَلاتِهِ " . أَسْنَدَهُ هَذَا الشَّيْخُ عُبَيْدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْعَبْدِيُّ , عَنِ مُعْتَمِرٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ قَتَادَةَ , عَنْ أَنَسٍ وَوَهِمَ فِيهِ , وَالصَّوَابُ عَنِ مُعْتَمِرٍ , عَنْ أَبِيهِ مُرْسَلٌ , كَذَا رَوَاهُ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ , وَغَيْرُهُ ، عَنِ مُعْتَمِرٍ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xutba qilayotganlarida Qays (qabilasi)dan bir kishi kirdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Tur, ikki rakaat oʻqi», dedilar va u namozini tugatgunicha xutbani toʻxtatib turdilar. Bu shayx — Ubayd ibn Muhammad al-Abdiy — buni Muʼtamirdan, u otasidan, u Qatodadan, u Anasdan (deb) musnad qilgan va bunda vahm qilgan. Toʻgʻrisi esa — Muʼtamirdan, u otasidan (rivoyat qilingan) mursaldir. Ahmad ibn Hanbal va boshqalar buni Muʼtamirdan shunday rivoyat qilganlar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хутба қилаётганларида Қайс (қабиласи)дан бир киши кирди. Шунда Набий ﷺ: «Тур, икки ракаат ўқи», дедилар ва у намозини тугатгунича хутбани тўхтатиб турдилар. Бу шайх — Убайд ибн Муҳаммад ал-Абдий — буни Муътамирдан, у отасидан, у Қатодадан, у Анасдан (деб) муснад қилган ва бунда ваҳм қилган. Тўғриси эса — Муътамирдан, у отасидан (ривоят қилинган) мурсалдир. Аҳмад ибн Ҳанбал ва бошқалар буни Муътамирдан шундай ривоят қилганлар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ , حَدَّثَنِي أَبِي , نا مُعْتَمِرٌ , عَنْ أَبِيهِ , قَالَ : جَاءَ رَجُلٌ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ , فَقَالَ : " يَا فُلانُ , أَصَلَّيْتَ ؟ " ، قَالَ : لا , قَالَ : " فَصَلِّ " , ثُمَّ انْتَظَرَهُ حَتَّى صَلَّى

Muʼtamir otasidan rivoyat qiladi: Nabiy ﷺ xutba qilayotganlarida bir kishi keldi. U zot: «Ey falonchi, namoz oʻqidingmi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unda namoz oʻqi», dedilar. Soʻng u namoz oʻqib boʻlgunicha uni kutib turdilar.Муътамир отасидан ривоят қилади: Набий ﷺ хутба қилаётганларида бир киши келди. У зот: «Эй фалончи, намоз ўқидингми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Унда намоз ўқи», дедилар. Сўнг у намоз ўқиб бўлгунича уни кутиб турдилар.

ثنا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ الآدَمِيُّ , حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ , ثنا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ , ثنا أبِي , عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ , عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ , عَنْ مُجَاهِدِ بْنِ جَبْرٍ , عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ : دَخَلَ سُلَيْكٌ الْغَطَفَانِيُّ يَوْمَ الْجُمُعَةِ , فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " ارْكَعْ رَكْعَتَيْنِ وَلا تَعُدْ لِمِثْلِ هَذَا " , قَالَ : فَرَكَعَهُمَا ثُمَّ جَلَسَ

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Sulayk al-Gʻatafoniy juma kuni kirdi. Rasululloh ﷺ unga: «Ikki rakaat oʻqi va boshqa bunday qilma», dedilar. (Jobir) dedi: U ikkisini oʻqidi, soʻng oʻtirdi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Сулайк ал-Ғатафоний жума куни кирди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Икки ракаат ўқи ва бошқа бундай қилма», дедилар. (Жобир) деди: У иккисини ўқиди, сўнг ўтирди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْوَكِيلُ , حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ , ثنا هُشَيْمٌ , عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ , " أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أَمَرَهُ أَنْ يُصَلِّيَ رَكْعَتَيْنِ أَمْسَكَ عَنِ الْخُطْبَةِ حَتَّى فَرَغَ مِنْ رَكْعَتَيْهِ , ثُمَّ عَادَ إِلَى خُطْبَتِهِ " . هَذَا مُرْسَلٌ لا تَقُومُ بِهِ الْحُجَّةُ , وَأَبُو مَعْشَرٍ اسْمُهُ نَجِيحٌ , وَهُوَ ضَعِيفٌ

Muhammad ibn Qaysdan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ unga ikki rakaat oʻqishni buyurganlarida, u ikki rakaatini tugatgunicha xutbani toʻxtatib turdilar, soʻng xutbalariga qaytdilar. Bu mursal (rivoyat) boʻlib, u bilan hujjat qoim boʻlmaydi. Abu Maʼsharning ismi Najih boʻlib, u zaifdir.Муҳаммад ибн Қайсдан ривоят қилинади: Набий ﷺ унга икки ракаат ўқишни буюрганларида, у икки ракаатини тугатгунича хутбани тўхтатиб турдилар, сўнг хутбаларига қайтдилар. Бу мурсал (ривоят) бўлиб, у билан ҳужжат қоим бўлмайди. Абу Маъшарнинг исми Нажиҳ бўлиб, у заифдир.

ثنا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ سَعِيدٍ , ثنا الْهَيْثَمُ بْنُ جَمِيلٍ , ثنا هُشَيْمٌ , أَخْبَرَنِي أَبُو مَعْشَرٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ , " أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَمَرَهُ أَنْ يُصَلِّيَ أَمْسَكَ عَنِ الْخُطْبَةِ حَتَّى فَرَغَ " . هَذَا أَيْضًا مُرْسَلٌ , وَأَبُو مَعْشَرٍ ضَعِيفٌ , وَاسْمُهُ نَجِيحٌ

Muhammad ibn Qaysdan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ unga namoz oʻqishni buyurganlarida, u tugatgunicha xutbani toʻxtatib turdilar. Bu ham mursaldir; Abu Maʼshar esa zaif boʻlib, ismi Najihdir.Муҳаммад ибн Қайсдан ривоят қилинади: Набий ﷺ унга намоз ўқишни буюрганларида, у тугатгунича хутбани тўхтатиб турдилар. Бу ҳам мурсалдир; Абу Маъшар эса заиф бўлиб, исми Нажиҳдир.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ يَزِيدَ الْبَزَّازُ أَبُو الطَّيِّبِ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْحَسَّانِيُّ , ثنا وَكِيعٌ , ثنا جَعْفَرُ بْنُ بُرْقَانَ , عَنْ ثَابِتِ بْنِ الْحَجَّاجِ الْكِلابِيِّ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِيدَانَ السُّلَمِيِّ , قَالَ : " شَهِدْتُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ مَعَ أَبِي بَكْرٍ , وَكَانَتْ صَلاتُهُ وَخُطْبَتُهُ قَبْلَ نِصْفِ النَّهَارِ , ثُمَّ شَهِدْتُهَا مَعَ عُمَرَ , وَكَانَتْ صَلاتُهُ وَخُطْبَتُهُ إِلَى أَنْ أَقُولَ : انْتَصَفَ النَّهَارُ , ثُمَّ شَهِدْتُهَا مَعَ عُثْمَانَ , فَكَانَتْ صَلاتُهُ وَخُطْبَتُهُ إِلَى أَنْ أَقُولَ زَالَ النَّهَارُ , فَمَا رَأَيْتُ أَحَدًا عَابَ ذَلِكَ , وَلا أَنْكَرَهُ "

Abdulloh ibn Siydon as-Sulamiy aytdi: Juma kuni Abu Bakr bilan birga hozir boʻldim; uning namozi ham, xutbasi ham kun yarmidan oldin edi. Soʻng uni Umar bilan birga (adoyu) hozir boʻldim; uning namozi va xutbasi men: kun yarimlandi, deydigan (vaqt)gacha boʻldi. Soʻng uni Usmon bilan birga hozir boʻldim; uning namozi va xutbasi men: kun ogʻdi, deydigan (vaqt)gacha boʻldi. Men buni birov ayblaganini ham, inkor qilganini ham koʻrmadim.Абдуллоҳ ибн Сийдон ас-Суламий айтди: Жума куни Абу Бакр билан бирга ҳозир бўлдим; унинг намози ҳам, хутбаси ҳам кун ярмидан олдин эди. Сўнг уни Умар билан бирга (адою) ҳозир бўлдим; унинг намози ва хутбаси мен: кун яримланди, дейдиган (вақт)гача бўлди. Сўнг уни Усмон билан бирга ҳозир бўлдим; унинг намози ва хутбаси мен: кун оғди, дейдиган (вақт)гача бўлди. Мен буни биров айблаганини ҳам, инкор қилганини ҳам кўрмадим.

حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدٍ الْقَاسِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ حَسَّانَ الأَزْرَقُ , ثنا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ , حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ الْحَارِثِ , قَالَ : سَمِعْتُ إِيَاسَ بْنَ سَلَمَةَ , يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ , قَالَ : " كُنَّا نُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ نَرْجِعُ وَلا نَجْدُ فَيْئًا نَسْتَظِلُّ بِهِ "

Salama ibn al-Akvaʼ (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ bilan juma namozini oʻqib, soʻng qaytar edik, ammo soya oladigan koʻlanka topmas edik.Салама ибн ал-Акваъ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ билан жума намозини ўқиб, сўнг қайтар эдик, аммо соя оладиган кўланка топмас эдик.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، ثنا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ , ثنا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ , قَالَ : " مَا كُنَّا نَقِيلُ وَلا نَتَغَدَّى إِلا بَعْدَ الْجُمُعَةِ "

Sahl ibn Saʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz peshin uyqusini ham, tushlik (taomini) ham faqat jumadan keyin qilar edik.Саҳл ибн Саъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз пешин уйқусини ҳам, тушлик (таомини) ҳам фақат жумадан кейин қилар эдик.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، ثنا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ أَبُو حَفْصٍ , ثنا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ , ثنا أَبُو حَازِمٍ ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ , قَالَ : " كُنَّا نَتَغَدَّى وَنَقِيلُ بَعْدَ الْجُمُعَةِ " . حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ حَسَّانَ , ثنا ابْنُ مَهْدِيٍّ , عَنْ سُفْيَانَ , عَنْ أَبِي حَازِمٍ ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ , مِثْلَهُ سَوَاءً

Sahl ibn Saʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz jumadan keyin tushlik qilar va peshin uyqusini olar edik. Boshqa sanad bilan ham Sahl ibn Saʼddan aynan shunday rivoyat qilindi.Саҳл ибн Саъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз жумадан кейин тушлик қилар ва пешин уйқусини олар эдик. Бошқа санад билан ҳам Саҳл ибн Саъддан айнан шундай ривоят қилинди.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ , ثنا الرَّمَادِيُّ ، ثنا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ , حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ ، ثنا أَبُو حَازِمٍ ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ , قَالَ : " كُنَّا نُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجُمُعَةَ , ثُمَّ تَكُونُ الْقَائِلَةُ بَعْدُ "

Sahl ibn Saʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ bilan juma namozini oʻqir, soʻng qaylula (uyqusi) boʻlar edi.Саҳл ибн Саъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ билан жума намозини ўқир, сўнг қайлула (уйқуси) бўлар эди.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ , ثنا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى , ثنا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ , ثنا مُبَشِّرُ بْنُ مُكَسِّرٍ , ثنا أَبُو حَازِمٍ ، حَدَّثَنِي سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ , قَالَ : " كُنَّا نُبَكِّرُ إِلَى الْجُمُعَةِ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , ثُمَّ نَرْجِعُ فَنَتَغَدَّى وَنَقِيلُ "

Sahl ibn Saʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ bilan jumaga erta borar, soʻng qaytib tushlik qilar va qaylula uyqusini olar edik.Саҳл ибн Саъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ билан жумага эрта борар, сўнг қайтиб тушлик қилар ва қайлула уйқусини олар эдик.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ هَارُونَ أَبُو حَامِدٍ ، حَدَّثَنَا أَزْهَرُ بْنُ جَمِيلٍ , ثنا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ , حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ الْخُطْبَتَيْنِ وَهُوَ قَائِمٌ يَفْصِلُ بَيْنَهُمَا جُلُوسٌ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tik turgan holda ikki xutba qilar, ikkisining orasini oʻtirish bilan ajratar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ тик турган ҳолда икки хутба қилар, иккисининг орасини ўтириш билан ажратар эдилар.