حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَذَهَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْبَرَازِ فَقَضَى حَاجَتَهُ ثُمَّ قُرِّبَ لَهُ طَعَامٌ فَقَالُوا أَنَأْتِيكَ بِوَضُوءٍ فَقَالَ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ أَتَوَضَّأُ أُصَلِّي فَأَتَوَضَّأُ أَوَصَلَّيْتُ فَأَتَوَضَّأُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ hojat uchun chiqdilar va hojatlarini bajardilar, soʻng u zotga taom yaqinlashtirildi. Ular: «Sizga tahorat suvi keltiraylikmi?» dedilar. U zot: «Nima uchun tahorat qilay? Namoz oʻqiyapmanmi, tahorat qiladigan? Yoki namoz oʻqidimmi, tahorat qiladigan?» dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ ҳожат учун чиқдилар ва ҳожатларини бажардилар, сўнг у зотга таом яқинлаштирилди. Улар: «Сизга таҳорат суви келтирайликми?» дедилар. У зот: «Нима учун таҳорат қилай? Намоз ўқияпманми, таҳорат қиладиган? Ёки намоз ўқидимми, таҳорат қиладиган?» дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَنِمْتُ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ اللَّيْلِ فَأَتَى الْحَاجَةَ ثُمَّ جَاءَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ ثُمَّ نَامَ ثُمَّ قَامَ مِنْ اللَّيْلِ فَأَتَى الْقِرْبَةَ فَأَطْلَقَ شِنَاقَهَا فَتَوَضَّأَ وُضُوءًا بَيْنَ الْوُضُوءَيْنِ لَمْ يُكْثِرْ وَقَدْ أَبْلَغَ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي وَتَمَطَّيْتُ كَرَاهَةَ أَنْ يَرَانِي كُنْتُ أَبْقِيهِ يَعْنِي أَرْقُبُهُ ثُمَّ قُمْتُ فَفَعَلْتُ كَمَا فَعَلَ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخَذَ بِمَا يَلِي أُذُنِي حَتَّى أَدَارَنِي فَكُنْتُ عَنْ يَمِينِهِ وَهُوَ يُصَلِّي فَتَتَامَّتْ صَلَاتُهُ إِلَى ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً فِيهَا رَكْعَتَا الْفَجْرِ ثُمَّ اضْطَجَعَ فَنَامَ حَتَّى نَفَخَ ثُمَّ جَاءَ بِلَالٌ فَآذَنَهُ بِالصَّلَاةِ فَقَامَ فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Men xolam Maymuna binti Horisning huzurida uxladim. Nabiy ﷺ tunda turib, hojatlarini bajardilar, soʻng kelib yuzlarini va qoʻllarini yuvdilar, soʻng uxladilar. Soʻng tunda yana turib, mesh (suv idishi) oldiga keldilar va uning bogʻichini yechdilar, soʻng ikki tahoratning oʻrtasidagi tahorat qildilar — koʻp (suv ishlatmadilar), ammo (tahoratni) mukammal qildilar. Soʻng turib namoz oʻqidilar. Men u zotni kuzatib turgan edim, meni koʻrib qolishlarini yoqtirmay kerishib qoʻydim. Soʻng turib, u zot qilgandek qildim va u zotning chap tomonlarida turdim. Shunda u zot qulogʻim tomonidan ushlab, meni aylantirdilar, natijada men u zotning oʻng tomonlarida boʻldim — u zot namoz oʻqiyotgan edilar. U zotning namozlari oʻn uch rakatga toʻldi, ular ichida bomdodning ikki rakati ham bor edi. Soʻng yonboshlab uxladilar, hatto xurrak otdilar. Soʻng Bilol kelib, u zotni namozga chorladi. U zot turib namoz oʻqidilar, tahorat qilmadilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен холам Маймуна бинти Ҳориснинг ҳузурида ухладим. Набий ﷺ тунда туриб, ҳожатларини бажардилар, сўнг келиб юзларини ва қўлларини ювдилар, сўнг ухладилар. Сўнг тунда яна туриб, меш (сув идиши) олдига келдилар ва унинг боғичини ечдилар, сўнг икки таҳоратнинг ўртасидаги таҳорат қилдилар — кўп (сув ишлатмадилар), аммо (таҳоратни) мукаммал қилдилар. Сўнг туриб намоз ўқидилар. Мен у зотни кузатиб турган эдим, мени кўриб қолишларини ёқтирмай керишиб қўйдим. Сўнг туриб, у зот қилгандек қилдим ва у зотнинг чап томонларида турдим. Шунда у зот қулоғим томонидан ушлаб, мени айлантирдилар, натижада мен у зотнинг ўнг томонларида бўлдим — у зот намоз ўқиётган эдилар. У зотнинг намозлари ўн уч ракатга тўлди, улар ичида бомдоднинг икки ракати ҳам бор эди. Сўнг ёнбошлаб ухладилар, ҳатто хуррак отдилар. Сўнг Билол келиб, у зотни намозга чорлади. У зот туриб намоз ўқидилар, таҳорат қилмадилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتَزَوَّجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ وَاحْتَجَمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ ehromda boʻlgan hollarida uylandilar va ehromda boʻlgan hollarida qon oldirdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ эҳромда бўлган ҳолларида уйландилар ва эҳромда бўлган ҳолларида қон олдирдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَجْلَحِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا شَاءَ اللَّهُ وَشِئْتَ فَقَالَ جَعَلْتَنِي لِلَّهِ عَدْلًا بَلْ مَا شَاءَ اللَّهُ وَحْدَهُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, Alloh xohlagan va siz xohlagan (narsa boʻldi)», dedi. Shunda u zot: «Sen meni Allohga teng qilding! Balki: ‹Yolgʻiz Alloh xohlagan (narsa)›, (degin)», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳ хоҳлаган ва сиз хоҳлаган (нарса бўлди)», деди. Шунда у зот: «Сен мени Аллоҳга тенг қилдинг! Балки: ‹Ёлғиз Аллоҳ хоҳлаган (нарса)›, (дегин)», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ أَخْبَرَنِي عُثْمَانُ الْجَزَرِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ مِقْسَمًا مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَيْتَ فَدَعَا فِي نَوَاحِيهِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ Bayt (Kaʼba)ga kirdilar va uning burchaklarida duo qildilar, soʻng chiqib, ikki rakat namoz oʻqidilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ Байт (Каъба)га кирдилар ва унинг бурчакларида дуо қилдилар, сўнг чиқиб, икки ракат намоз ўқидилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ رُفَيْعٍ أَخْبَرَنِي مَنْ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُلَمْ يَنْزِلْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ عَرَفَاتٍ وَجَمْعٍ إِلَّا لِيُهَرِيقَ الْمَاءَ
Abdulaziz ibn Rufayʼ aytdi: Menga Ibn Abbosdan eshitgan kishi xabar berdi: Nabiy ﷺ Arafot bilan Jamʼ (Muzdalifa) orasida faqat suv toʻkish uchungina toʻxtadilar.Абдулазиз ибн Руфайъ айтди: Менга Ибн Аббосдан эшитган киши хабар берди: Набий ﷺ Арафот билан Жамъ (Муздалифа) орасида фақат сув тўкиш учунгина тўхтадилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَبَّى حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Jamratul-Aqabaga tosh otgunlariga qadar talbiya aytib bordilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Жамратул-Ақабага тош отгунларига қадар талбия айтиб бордилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتَزَوَّجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَيْمُونَةَ بِسَرِفَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ Maymunaga Sarifda, ehromda boʻlgan hollarida uylandilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Маймунага Сарифда, эҳромда бўлган ҳолларида уйландилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا الثَّوْرِيُّ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ امْرَأَةً مِنْ نِسَاءِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَحَمَّتْ مِنْ جَنَابَةٍ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ مِنْ فَضْلِهَا فَقَالَتْ إِنِّي اغْتَسَلْتُ مِنْهُ فَقَالَ إِنَّ الْمَاءَ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺning ayollaridan biri janobatdan gʻusl qildi. Soʻng Nabiy ﷺ kelib, uning ortdirgan suvidan tahorat qilmoqchi boʻldilar. Shunda u (ayol): «Men undan gʻusl qilgan edim», dedi. U zot: «Suvni hech narsa najas qilmaydi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺнинг аёлларидан бири жанобатдан ғусл қилди. Сўнг Набий ﷺ келиб, унинг ортдирган сувидан таҳорат қилмоқчи бўлдилар. Шунда у (аёл): «Мен ундан ғусл қилган эдим», деди. У зот: «Сувни ҳеч нарса нажас қилмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبِتُّ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ فَرَقَبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ يُصَلِّي فَقَامَ فَبَالَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ ثُمَّ نَامَ ثُمَّ قَامَ فَعَمَدَ إِلَى الْقِرْبَةِ فَأَطْلَقَ شِنَاقَهَا ثُمَّ صَبَّ فِي الْجَفْنَةِ أَوْ الْقَصْعَةِ وَأَكَبَّ يَدَهُ عَلَيْهَا ثُمَّ تَوَضَّأَ وُضُوءًا حَسَنًا بَيْنَ الْوُضُوءَيْنِ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي فَجِئْتُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخَذَنِي فَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَتَكَامَلَتْ صَلَاةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً قَالَ ثُمَّ نَامَ حَتَّى نَفَخَ وَكُنَّا نَعْرِفُهُ إِذَا نَامَ بِنَفْخِهِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ فَصَلَّى وَجَعَلَ يَقُولُ فِي صَلَاتِهِ أَوْ فِي سُجُودِهِ اللَّهُمَّ اجْعَلْ فِي قَلْبِي نُورًا وَفِي سَمْعِي نُورًا وَفِي بَصَرِي نُورًا وَعَنْ يَمِينِي نُورًا وَعَنْ يَسَارِي نُورًا وَأَمَامِي نُورًا وَخَلْفِي نُورًا وَفَوْقِي نُورًا وَتَحْتِي نُورًا وَاجْعَلْنِي نُورًا قَالَ شُعْبَةُ أَوْ قَالَ اجْعَلْ لِي نَوَرًاقَالَ و حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ نَامَ مُضْطَجِعًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men xolam Maymunaning uyida tunadim va Rasululloh ﷺ qanday namoz oʻqishlarini (kuzatib) qoldim. (Roviy) dedi: U zot turib bavl qildilar, soʻng yuzlari va kaftlarini yuvdilar, soʻng uxladilar. Soʻng turib, mesh oldiga bordilar va uning bogʻichini yechdilar, soʻng katta yoki kichik tovoqqa (suv) quydilar-da, qoʻllarini uning ustiga tutdilar. Soʻng ikki tahoratning oʻrtasidagi chiroyli tahorat qildilar, soʻng turib namoz oʻqidilar. Men kelib, u zotning chap tomonlarida turdim. Shunda u zot meni (ushlab) oʻng tomonlariga oʻtkazdilar. Rasululloh ﷺning namozlari oʻn uch rakatga toʻldi. (Roviy) dedi: Soʻng uxlab, xurrak otdilar — biz u zotning uxlaganlarini xurraklaridan bilar edik. Soʻng namozga chiqib, namoz oʻqidilar va namozlarida yoki sajdalarida shunday deya boshladilar: «Allohim, qalbimga nur, qulogʻimga nur, koʻzimga nur, oʻngimga nur, chapimga nur, oldimga nur, ortimga nur, ustimga nur, ostimga nur qil va meni nur qil». Shuʼba dedi: Yoki u: «men uchun nur qil», dedi. (Amr ibn Dinor Kuraybdan, u Ibn Abbosdan rivoyat qildiki, u zot yonboshlab uxladilar.)Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен холам Маймунанинг уйида тунадим ва Расулуллоҳ ﷺ қандай намоз ўқишларини (кузатиб) қолдим. (Ровий) деди: У зот туриб бавл қилдилар, сўнг юзлари ва кафтларини ювдилар, сўнг ухладилар. Сўнг туриб, меш олдига бордилар ва унинг боғичини ечдилар, сўнг катта ёки кичик товоққа (сув) қуйдилар-да, қўлларини унинг устига тутдилар. Сўнг икки таҳоратнинг ўртасидаги чиройли таҳорат қилдилар, сўнг туриб намоз ўқидилар. Мен келиб, у зотнинг чап томонларида турдим. Шунда у зот мени (ушлаб) ўнг томонларига ўтказдилар. Расулуллоҳ ﷺнинг намозлари ўн уч ракатга тўлди. (Ровий) деди: Сўнг ухлаб, хуррак отдилар — биз у зотнинг ухлаганларини хурракларидан билар эдик. Сўнг намозга чиқиб, намоз ўқидилар ва намозларида ёки саждаларида шундай дея бошладилар: «Аллоҳим, қалбимга нур, қулоғимга нур, кўзимга нур, ўнгимга нур, чапимга нур, олдимга нур, ортимга нур, устимга нур, остимга нур қил ва мени нур қил». Шуъба деди: Ёки у: «мен учун нур қил», деди. (Амр ибн Динор Курайбдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилдики, у зот ёнбошлаб ухладилар.)
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ وَهِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ عِنْدَ الْكَرْبِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ الْعَظِيمُ الْحَلِيمُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ رَبُّ السَّمَوَاتِ وَرَبُّ الْأَرْضِ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ
(Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki,) Allohning Nabiysi ﷺ kulfat paytida shunday der edilar: «La ilaha illallohul-Aziymul-Haliym, la ilaha illallohu Robbul-Arshil-Aziym, la ilaha illallohu Robbus-samavati va Robbul-ard, Robbul-Arshil-Kariym» (Ulugʻ, Halim Allohdan oʻzga iloh yoʻq; ulugʻ Arshning Robbi Allohdan oʻzga iloh yoʻq; osmonlarning Robbi va yerning Robbi, karamli Arshning Robbi Allohdan oʻzga iloh yoʻq).(Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики,) Аллоҳнинг Набийси ﷺ кулфат пайтида шундай дер эдилар: «Ла илаҳа иллаллоҳул-Азиймул-Ҳалийм, ла илаҳа иллаллоҳу Роббул-Аршил-Азийм, ла илаҳа иллаллоҳу Роббус-самавати ва Роббул-ард, Роббул-Аршил-Карийм» (Улуғ, Ҳалим Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ; улуғ Аршнинг Робби Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ; осмонларнинг Робби ва ернинг Робби, карамли Аршнинг Робби Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ).
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ زَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ حَرْمَلَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُأَهْدَتْ خَالَتِي أُمُّ حُفَيْدٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمْنًا وَلَبَنًا وَأَضُبًّا فَأَمَّا الْأَضُبُّ فَإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَفَلَ عَلَيْهَا فَقَالَ لَهُ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ قَذِرْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ أَوْ أَجَلْ وَأَخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّبَنَ فَشَرِبَ مِنْهُ ثُمَّ قَالَ لِابْنِ عَبَّاسٍ وَهُوَ عَنْ يَمِينِهِ أَمَا إِنَّ الشَّرْبَةَ لَكَ وَلَكِنْ أَتَأْذَنُ أَنْ أَسْقِيَ عَمَّكَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قُلْتُ لَا وَاللَّهِ مَا أَنَا بِمُؤْثِرٍ عَلَى سُؤْرِكَ أَحَدًا قَالَ فَأَخَذْتُهُ فَشَرِبْتُ ثُمَّ أَعْطَيْتُهُ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَعْلَمُ شَرَابًا يُجْزِئُ عَنْ الطَّعَامِ غَيْرَ اللَّبَنِ فَمَنْ شَرِبَهُ مِنْكُمْ فَلْيَقُلْ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَزِدْنَا مِنْهُ وَمَنْ طَعِمَ طَعَامًا فَلْيَقُلْ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَأَطْعِمْنَا خَيْرًا مِنْهُ
Umar ibn Harmala aytdi: Ibn Abbosning shunday deganini eshitdim: Xolam Ummu Hufayd Rasululloh ﷺga yogʻ, sut va kaltakesaklar hadya qildi. Kaltakesaklarga kelsak, Nabiy ﷺ ularga (yemay) tupurdilar. Xolid ibn Valid u zotga: «Uni yoqtirmadingizmi, ey Allohning Rasuli?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. Nabiy ﷺ sutni olib, undan ichdilar, soʻng oʻng tomonlarida turgan Ibn Abbosga: «Bu ichimlik seniki, lekin amakingga ichirishimga izn berasanmi?» dedilar. Ibn Abbos aytdi: Men: «Yoʻq, Allohga qasamki, sizdan ortgan narsada men hech kimni oʻzimdan ustun qoʻymayman», dedim. (Ibn Abbos) dedi: Men uni olib ichdim, soʻng u zotga berdim. Soʻng Nabiy ﷺ «Men sutdan boʻlak, taom oʻrnini bosadigan ichimlikni bilmayman. Sizlardan kim uni ichsa: ‹Allohumma, bizga unda baraka ber va bizga undan ziyoda qil›, desin. Kim taom yesa: ‹Allohumma, bizga unda baraka ber va bizni undan yaxshirogʻi bilan taomlantir›, desin», dedilar.Умар ибн Ҳармала айтди: Ибн Аббоснинг шундай деганини эшитдим: Холам Умму Ҳуфайд Расулуллоҳ ﷺга ёғ, сут ва калтакесаклар ҳадя қилди. Калтакесакларга келсак, Набий ﷺ уларга (емай) тупурдилар. Холид ибн Валид у зотга: «Уни ёқтирмадингизми, эй Аллоҳнинг Расули?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Набий ﷺ сутни олиб, ундан ичдилар, сўнг ўнг томонларида турган Ибн Аббосга: «Бу ичимлик сеники, лекин амакингга ичиришимга изн берасанми?» дедилар. Ибн Аббос айтди: Мен: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, сиздан ортган нарсада мен ҳеч кимни ўзимдан устун қўймайман», дедим. (Ибн Аббос) деди: Мен уни олиб ичдим, сўнг у зотга бердим. Сўнг Набий ﷺ «Мен сутдан бўлак, таом ўрнини босадиган ичимликни билмайман. Сизлардан ким уни ичса: ‹Аллоҳумма, бизга унда барака бер ва бизга ундан зиёда қил›, десин. Ким таом еса: ‹Аллоҳумма, бизга унда барака бер ва бизни ундан яхшироғи билан таомлантир›, десин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ الْحُوَيْرِثِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتَبَرَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ ثُمَّ رَجَعَ فَأُتِيَ بِعَرْقٍ فَلَمْ يَتَوَضَّأْ فَأَكَلَ مِنْهُوَزَادَ عَمْرٌو عَلَيَّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ لَمْ تَتَوَضَّأْ قَالَ مَا أَرَدْتُ الصَّلَاةَ فَأَتَوَضَّأَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ hojatlari uchun chiqdilar, soʻng qaytdilar. U zotga suyakli goʻsht keltirildi, u zot tahorat qilmay, undan yedilar. Amr menga bu hadisda Saʼid ibn al-Huvayrisdan (quyidagini) ziyoda qildi: «Ey Allohning Rasuli, siz tahorat qilmadingiz», deyildi. U zot: «Men namozni iroda qilmadim-ku, tahorat qiladigan», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ҳожатлари учун чиқдилар, сўнг қайтдилар. У зотга суякли гўшт келтирилди, у зот таҳорат қилмай, ундан едилар. Амр менга бу ҳадисда Саъид ибн ал-Ҳувайрисдан (қуйидагини) зиёда қилди: «Эй Аллоҳнинг Расули, сиз таҳорат қилмадингиз», дейилди. У зот: «Мен намозни ирода қилмадим-ку, таҳорат қиладиган», дедилар.
قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ وَجَدْتُ هَذِهِ الْأَحَادِيثَ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْوَرَّاقُ قَالَ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ كُرَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا شَرِبَ تَنَفَّسَ مَرَّتَيْنِ فِي الشَّرَابِوَكَتَبَ أَبِي فِي أَثَرِ هَذَا الْحَدِيثِ لَا أُرَى عَبْدَ اللَّهِ سَمِعَ هَذَا الْحَدِيثَ
Abu Abdurrahmon aytdi: Men bu hadislarni otamning kitobidan, uning oʻz qoʻl yozuvida topdim. Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ ichganlarida, ichimlikda ikki marta nafas olar edilar. Otam bu hadisning izidan: «Abdulloh bu hadisni eshitgan deb oʻylamayman», deb yozib qoʻygan.Абу Абдурраҳмон айтди: Мен бу ҳадисларни отамнинг китобидан, унинг ўз қўл ёзувида топдим. Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ичганларида, ичимликда икки марта нафас олар эдилар. Отам бу ҳадиснинг изидан: «Абдуллоҳ бу ҳадисни эшитган деб ўйламайман», деб ёзиб қўйган.
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّهِ قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ ثَابِتٍ الْعَبْدِيُّ الْعَصَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا جَبَلَةُ بْنُ عَطِيَّةَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَتَضَيَّفْتُ مَيْمُونَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ خَالَتِي وَهِيَ لَيْلَةَ إِذْ لَا تُصَلِّي فَأَخَذَتْ كِسَاءً فَثَنَتْهُ وَأَلْقَتْ عَلَيْهِ نُمْرُقَةً ثُمَّ رَمَتْ عَلَيْهِ بِكِسَاءٍ آخَرَ ثُمَّ دَخَلَتْ فِيهِ وَبَسَطَتْ لِي بِسَاطًا إِلَى جَنْبِهَا وَتَوَسَّدْتُ مَعَهَا عَلَى وِسَادِهَا فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ فَأَخَذَ خِرْقَةً فَتَوَازَرَ بِهَا وَأَلْقَى ثَوْبَهُ وَدَخَلَ مَعَهَا لِحَافَهَا وَبَاتَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ قَامَ إِلَى سِقَاءٍ مُعَلَّقٍ فَحَرَّكَهُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَقُومَ فَأَصُبَّ عَلَيْهِ فَكَرِهْتُ أَنْ يَرَى أَنِّي كُنْتُ مُسْتَيْقِظًا قَالَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ أَتَى الْفِرَاشَ فَأَخَذَ ثَوْبَيْهِ وَأَلْقَى الْخِرْقَةَ ثُمَّ أَتَى الْمَسْجِدَ فَقَامَ فِيهِ يُصَلِّي وَقُمْتُ إِلَى السِّقَاءِ فَتَوَضَّأْتُ ثُمَّ جِئْتُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَتَنَاوَلَنِي فَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّى وَصَلَّيْتُ مَعَهُ ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً ثُمَّ قَعَدَ وَقَعَدْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَوَضَعَ مِرْفَقَهُ إِلَى جَنْبِهِ وَأَصْغَى بِخَدِّهِ إِلَى خَدِّي حَتَّى سَمِعْتُ نَفَسَ النَّائِمِ فَبَيْنَا أَنَا كَذَلِكَ إِذْ جَاءَ بِلَالٌ فَقَالَ الصَّلَاةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَسَارَ إِلَى الْمَسْجِدِ وَاتَّبَعْتُهُ فَقَامَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْ
Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Nabiy ﷺning zavjalari Maymunanikida mehmon boʻldim — u mening xolam edi va oʻsha kecha u namoz oʻqimas edi. U bir choponni olib, uni ikki qavat qildi va ustiga bir yostiqcha tashladi, soʻng uning ustiga boshqa bir chopon tashlab, ichiga kirdi. Menga esa oʻz yonidan bir toʻshak toʻshadi, men u bilan birga uning yostigʻiga bosh qoʻydim. Nabiy ﷺ oxirgi xufton (namozi)ni oʻqib kelgan edilar. U zot bir parcha mato olib, uni belbogʻ qilib bogʻladilar, kiyimlarini yechdilar va u bilan birga uning yopinchigʻi ichiga kirib tunadilar. Tunning oxirida turib, osib qoʻyilgan mesh oldiga bordilar va uni qimirlatdilar. Men turib, u zotga (suv) quyib berishni koʻngildan oʻtkazdim, ammo u zot mening uygʻoq ekanimni bilishlarini yoqtirmadim. (Roviy) dedi: U zot tahorat qildilar, soʻng toʻshak oldiga kelib, ikki kiyimlarini oldilar va matoni tashladilar. Soʻng masjidga borib, unda turib namoz oʻqidilar. Men ham mesh oldiga borib tahorat qildim, soʻng masjidga kelib, u zotning chap tomonlarida turdim. Shunda u zot meni (ushlab) oʻng tomonlariga oʻtkazdilar. U zot namoz oʻqidilar, men ham u zot bilan birga oʻn uch rakat oʻqidim. Soʻng u zot oʻtirdilar, men ham u zotning yonida oʻtirdim. U zot tirsaklarini yonlariga qoʻyib, yuzlarini mening yuzimga yaqinlashtirdilar, hatto men uxlagan kishining nafasini eshitdim. Men shu holatda turganimda, Bilol kelib: «Namoz, ey Allohning Rasuli!» dedi. U zot masjidga yoʻl oldilar, men ham u zotga ergashdim. U zot turib, ikki rakat...Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Набий ﷺнинг завжалари Маймунаникида меҳмон бўлдим — у менинг холам эди ва ўша кеча у намоз ўқимас эди. У бир чопонни олиб, уни икки қават қилди ва устига бир ёстиқча ташлади, сўнг унинг устига бошқа бир чопон ташлаб, ичига кирди. Менга эса ўз ёнидан бир тўшак тўшади, мен у билан бирга унинг ёстиғига бош қўйдим. Набий ﷺ охирги хуфтон (намози)ни ўқиб келган эдилар. У зот бир парча мато олиб, уни белбоғ қилиб боғладилар, кийимларини ечдилар ва у билан бирга унинг ёпинчиғи ичига кириб тунадилар. Туннинг охирида туриб, осиб қўйилган меш олдига бордилар ва уни қимирлатдилар. Мен туриб, у зотга (сув) қуйиб беришни кўнгилдан ўтказдим, аммо у зот менинг уйғоқ эканимни билишларини ёқтирмадим. (Ровий) деди: У зот таҳорат қилдилар, сўнг тўшак олдига келиб, икки кийимларини олдилар ва матони ташладилар. Сўнг масжидга бориб, унда туриб намоз ўқидилар. Мен ҳам меш олдига бориб таҳорат қилдим, сўнг масжидга келиб, у зотнинг чап томонларида турдим. Шунда у зот мени (ушлаб) ўнг томонларига ўтказдилар. У зот намоз ўқидилар, мен ҳам у зот билан бирга ўн уч ракат ўқидим. Сўнг у зот ўтирдилар, мен ҳам у зотнинг ёнида ўтирдим. У зот тирсакларини ёнларига қўйиб, юзларини менинг юзимга яқинлаштирдилар, ҳатто мен ухлаган кишининг нафасини эшитдим. Мен шу ҳолатда турганимда, Билол келиб: «Намоз, эй Аллоҳнинг Расули!» деди. У зот масжидга йўл олдилар, мен ҳам у зотга эргашдим. У зот туриб, икки ракат...
حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ التَّمِيمِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ فَذَكَرَ شَيْئًا قَالَوَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكْثِرُ السِّوَاكَقَالَ حَتَّى ظَنَنَّا أَوْ رَأَيْنَا أَنَّهُ سَيُنْزَلُ عَلَيْهِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi — (roviy) bir narsani zikr qildi — u dedi: Rasululloh ﷺ misvokni koʻp ishlatar edilar. (Roviy) dedi: Hatto biz u zotga (vahiy) nozil qilinadi, deb gumon qildik — yoki: (shunday) koʻrdik.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади — (ровий) бир нарсани зикр қилди — у деди: Расулуллоҳ ﷺ мисвокни кўп ишлатар эдилар. (Ровий) деди: Ҳатто биз у зотга (ваҳий) нозил қилинади, деб гумон қилдик — ёки: (шундай) кўрдик.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ خَطَبَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ فِي الْعِيدِ بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلَا إِقَامَةٍقَالَ أَبِي قَدْ سَمِعَهُ عَبْدُ اللَّهِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ namoz oʻqidilar, soʻng xutba qildilar; Abu Bakr, Umar va Usmon ham (shunday qildilar) — hayitda azonsiz va iqomatsiz. Otam aytdi: Buni Abdulloh eshitgan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқидилар, сўнг хутба қилдилар; Абу Бакр, Умар ва Усмон ҳам (шундай қилдилар) — ҳайитда азонсиз ва иқоматсиз. Отам айтди: Буни Абдуллоҳ эшитган.
حَدَّثَنِي عَبْد اللَّهِ قَالَ وَجَدْتُ هَذَا الْحَدِيثَ فِي كِتَابِ أَبِي حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي السَّفَرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ شُفَيٍّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُمْ جَعَلُوا يَسْأَلُونَهُ عَنْ الصَّلَاةِ فِي السَّفَرِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ أَهْلِهِ لَمْ يَزِدْ عَلَى رَكْعَتَيْنِ حَتَّى يَرْجِعَ
Saʼid ibn Shufay (rivoyat qildi)ki, ular Ibn Abbosdan safardagi namoz haqida soʻray boshladilar. Shunda Ibn Abbos: «Nabiy ﷺ ahllari huzuridan chiqsalar, qaytib kelgunlariga qadar ikki rakatdan ziyoda qilmas edilar», dedi.Саъид ибн Шуфай (ривоят қилди)ки, улар Ибн Аббосдан сафардаги намоз ҳақида сўрай бошладилар. Шунда Ибн Аббос: «Набий ﷺ аҳллари ҳузуридан чиқсалар, қайтиб келгунларига қадар икки ракатдан зиёда қилмас эдилар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ وَجَدْتُ هَذَا الْحَدِيثَ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّهِ حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ الْأَحْمَرُ عَنْ قَابُوسَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَصْلُحُ قِبْلَتَانِ فِي مِصْرٍ وَاحِدٍ وَلَا عَلَى الْمُسْلِمِينَ جِزْيَةٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ «Bir shaharda ikki qibla toʻgʻri boʻlmaydi va musulmonlar zimmasida jizya yoʻq», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ «Бир шаҳарда икки қибла тўғри бўлмайди ва мусулмонлар зиммасида жизя йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ رِشْدِينٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَنَفَّسُ فِي الْإِنَاءِ مَرَّتَيْنِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ idishda ikki marta nafas olar edilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ идишда икки марта нафас олар эдилар.
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَبَّى فِي دُبُرِ الصَّلَاةِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ namozning ortidan (talbiya aytib) ehromga kirdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ намознинг ортидан (талбия айтиб) эҳромга кирдилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَيْتُ رَبِّي تَبَارَكَ وَتَعَالَىوَقَدْ سَمِعْتُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ أَبِي أَمْلَى عَلَيَّ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Robbim tabaraka va taoloni koʻrdim», dedilar. Men bu hadisni otamdan eshitganman, u menga buni boshqa bir joyda imlo qilib bergan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Роббим табарака ва таолони кўрдим», дедилар. Мен бу ҳадисни отамдан эшитганман, у менга буни бошқа бир жойда имло қилиб берган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَزَوَّجَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ehromda boʻlgan hollarida uylandilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ эҳромда бўлган ҳолларида уйландилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ صَلَّى سَبْعًا جَمِيعًا وَثَمَانِيًا جَمِيعًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot yettitani jamlab, sakkiztani jamlab oʻqidilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот еттитани жамлаб, саккизтани жамлаб ўқидилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ بِعَرَفَاتٍ فَقَالَ مَنْ لَمْ يَجِدْ إِزَارًا فَلْيَلْبَسْ سَرَاوِيلَ وَمَنْ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U Nabiy ﷺning Arafotda xutba qilayotganlarini eshitdi. U zot: «Kimda izor topilmasa, ishton kiysin; kimda ikki naʼl (choriq) topilmasa, maʼsi kiysin», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У Набий ﷺнинг Арафотда хутба қилаётганларини эшитди. У зот: «Кимда изор топилмаса, иштон кийсин; кимда икки наъл (чориқ) топилмаса, маъси кийсин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةٍ وَلَا أَكُفَّ شَعَرًا وَلَا ثَوْبًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Menga yetti aʼzo ustiga sajda qilishga hamda soch va kiyimni yigʻib olmaslikka buyurildim», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Менга етти аъзо устига сажда қилишга ҳамда соч ва кийимни йиғиб олмасликка буюрилдим», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعِ الطَّعَامِ حَتَّى يَسْتَوْفِيَهُ أَوْ يُسْتَوْفَىو قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَحْسِبُ الْبُيُوعَ كُلَّهَا بِمَنْزِلَتِهِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ taomni toʻliq qabul qilib olmaguncha yoki toʻliq oʻlchab berilmaguncha sotishdan qaytardilar. Ibn Abbos: «Gumonimcha, barcha savdolar ham shu hukmdadir», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ таомни тўлиқ қабул қилиб олмагунча ёки тўлиқ ўлчаб берилмагунча сотишдан қайтардилар. Ибн Аббос: «Гумонимча, барча савдолар ҳам шу ҳукмдадир», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا تَتَّخِذُوا شَيْئًا فِيهِ الرُّوحُ غَرَضًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Joni bor biror narsani nishon qilib olmanglar», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Жони бор бирор нарсани нишон қилиб олманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ وَابْنِ عَطَاءٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا عَطَاءً يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ehromda boʻlgan hollarida Maymunaga uylandilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ эҳромда бўлган ҳолларида Маймунага уйландилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةٍ وَلَا أَكُفَّ شَعَرًا وَلَا ثَوْبًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Men yetti aʼzo ustiga sajda qilishga, soch va kiyimni yigʻishtirmaslikka buyurildim».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Мен етти аъзо устига сажда қилишга, соч ва кийимни йиғиштирмасликка буюрилдим».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ ابْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَاحْتَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحْرِمًا صَائِمًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ehromda va roʻzador hollarida hijoma qildirdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ эҳромда ва рўзадор ҳолларида ҳижома қилдирдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةٍ وَلَا أَكُفَّ شَعَرًا وَلَا ثَوْبًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Menga yetti aʼzo ustiga sajda qilishga hamda soch va kiyimni yigʻib olmaslikka buyurildim», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Менга етти аъзо устига сажда қилишга ҳамда соч ва кийимни йиғиб олмасликка буюрилдим», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ وَأَيُّوبَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَجُلًا صُرِعَ مِنْ رَاحِلَتِهِ فَمَاتَ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَأَنْ يُكَفِّنُوهُ فِي ثَوْبَيْهِ وَأَنْ لَا يُخَمِّرُوا رَأْسَهُ فَإِنَّهُ يُبْعَثُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلَبِّيًا وَقَالَ أَيُّوبُ مُلَبِّدًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi ulovidan yiqilib, ehromda boʻlgan holida vafot etdi. Shunda Rasululloh ﷺ uni suv va sidr bilan yuvishga, ikki kiyimiga kafanlashga va boshini yopmaslikka buyurib: «Chunki u qiyomat kuni talbiya aytgan holida tiriltiriladi», dedilar. Ayyub esa: «Sochini yopishtirgan holida», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши уловидан йиқилиб, эҳромда бўлган ҳолида вафот этди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уни сув ва сидр билан ювишга, икки кийимига кафанлашга ва бошини ёпмасликка буюриб: «Чунки у қиёмат куни талбия айтган ҳолида тирилтирилади», дедилар. Айюб эса: «Сочини ёпиштирган ҳолида», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ يَعْلَى بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ كَانَ لَا يَرَى بَأْسًا أَنْ يَتَزَوَّجَ الرَّجُلُ وَهُوَ مُحْرِمٌ وَيَقُولُ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ بِنْتَ الْحَارِثِ بِمَاءٍ يُقَالُ لَهُ سَرِفُ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَلَمَّا قَضَى نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَّهُ أَقْبَلَ حَتَّى كَانَ بِذَلِكَ الْمَاءِ أَعْرَسَ بِهَا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U kishining ehromda boʻlgan holida uylanishida zarar koʻrmas va: «Allohning Nabiysi ﷺ Sarif deb ataladigan suv boʻyida ehromda boʻlgan hollarida Maymuna binti Horisga uylandilar. Allohning Nabiysi ﷺ hajlarini ado etganlaridan soʻng, oʻsha suv boʻyiga yetib kelib, u bilan qovushdilar», der edi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У кишининг эҳромда бўлган ҳолида уйланишида зарар кўрмас ва: «Аллоҳнинг Набийси ﷺ Сариф деб аталадиган сув бўйида эҳромда бўлган ҳолларида Маймуна бинти Ҳорисга уйландилар. Аллоҳнинг Набийси ﷺ ҳажларини адо этганларидан сўнг, ўша сув бўйига етиб келиб, у билан қовушдилар», дер эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَطَاءٍأَنَّهُ شَهِدَ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنُ عَبَّاسٍ شَهِدَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ صَلَّى فِي يَوْمِ عِيدٍ ثُمَّ خَطَبَ ثُمَّ أَتَى النِّسَاءَ فَأَمَرَهُنَّ بِالصَّدَقَةِ فَجَعَلْنَ يُلْقِينَ
Atodan rivoyat qilinadi: U Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) haqida guvohlik berdi, Ibn Abbos esa Rasululloh ﷺ haqida shunga guvohlik berdi: U zot hayit kuni namoz oʻqidilar, soʻng xutba qildilar, soʻng ayollar oldiga kelib, ularni sadaqa berishga buyurdilar. Shunda ular (taqinchoqlarini) tashlay boshladilar.Атодан ривоят қилинади: У Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) ҳақида гувоҳлик берди, Ибн Аббос эса Расулуллоҳ ﷺ ҳақида шунга гувоҳлик берди: У зот ҳайит куни намоз ўқидилар, сўнг хутба қилдилар, сўнг аёллар олдига келиб, уларни садақа беришга буюрдилар. Шунда улар (тақинчоқларини) ташлай бошладилар.
قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْتَجَمَ صَائِمًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ roʻzador hollarida hijoma qildirdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ рўзадор ҳолларида ҳижома қилдирдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الَّذِي يَأْتِي امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ يَتَصَدَّقُ بِدِينَارٍ أَوْ نِصْفِ دِينَارٍ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot xotini hayzli holatda unga yaqinlik qilgan kishi haqida: «Bir dinor yoki yarim dinor sadaqa qilsin», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот хотини ҳайзли ҳолатда унга яқинлик қилган киши ҳақида: «Бир динор ёки ярим динор садақа қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍ وَلَا أَكُفَّ شَعْرًا وَلَا ثَوْبًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Men yetti suyak ustiga sajda qilishga, soch va kiyimni yigʻishtirmaslikka buyurildim», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Мен етти суяк устига сажда қилишга, соч ва кийимни йиғиштирмасликка буюрилдим», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ إِذَا أَتَى امْرَأَتَهُ قَالَ اللَّهُمَّ جَنِّبْنِي الشَّيْطَانَ وَجَنِّبْ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنِي ثُمَّ كَانَ بَيْنَهُمَا وَلَدٌ إِلَّا لَمْ يُسَلَّطْ عَلَيْهِ الشَّيْطَانُ أَوْ لَمْ يَضُرَّهُ الشَّيْطَانُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Agar biringiz — yoki: ulardan biri — ayoli oldiga kelganda: ‹Allohim, meni shaytondan yiroq qil va menga rizq qilib berganingni ham shaytondan yiroq qil›, desa, soʻng ular oʻrtasida farzand boʻlsa, unga shayton musallat qilinmaydi — yoki: unga shayton zarar yetkazmaydi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Агар бирингиз — ёки: улардан бири — аёли олдига келганда: ‹Аллоҳим, мени шайтондан йироқ қил ва менга ризқ қилиб берганингни ҳам шайтондан йироқ қил›, деса, сўнг улар ўртасида фарзанд бўлса, унга шайтон мусаллат қилинмайди — ёки: унга шайтон зарар етказмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَيْسَرَةَ قَالَ سَمِعْتُ طَاوُسًا قَالَسُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ {قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى} قَالَ فَقَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قُرْبَى آلِ مُحَمَّدٍ قَالَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَجِلْتَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكُنْ بَطْنٌ مِنْ بُطُونِ قُرَيْشٍ إِلَّا كَانَ لَهُ فِيهِمْ قَرَابَةٌ فَقَالَ إِلَّا أَنْ تَصِلُوا مَا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ مِنْ الْقَرَابَةِ
Tovus (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan ushbu oyat haqida soʻraldi: {Ayting: ‹Men sizlardan bu (daʼvat) uchun qarindoshlikni (ardoqlashdan) boshqa hech qanday ajr soʻramayman›}. Said ibn Jubayr: «(Bu) Muhammad ﷺ oilasiga (boʻlgan) qarindoshlikdir», dedi. Ibn Abbos esa: «Shoshilding! Rasululloh ﷺning qarindoshi boʻlmagan birorta qurayshlik urugʻi yoʻq edi», dedi va: «(Maʼnosi shuki) men bilan sizlar oramizdagi qarindoshlik rishtalarini ulashingizdan boshqa (ajr soʻramayman)», dedi.Товус (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ушбу оят ҳақида сўралди: {Айтинг: ‹Мен сизлардан бу (даъват) учун қариндошликни (ардоқлашдан) бошқа ҳеч қандай ажр сўрамайман›}. Саид ибн Жубайр: «(Бу) Муҳаммад ﷺ оиласига (бўлган) қариндошликдир», деди. Ибн Аббос эса: «Шошилдинг! Расулуллоҳ ﷺнинг қариндоши бўлмаган бирорта қурайшлик уруғи йўқ эди», деди ва: «(Маъноси шуки) мен билан сизлар орамиздаги қариндошлик ришталарини улашингиздан бошқа (ажр сўрамайман)», деди.