حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي فُدَيْكٍ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي ابْنَ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ أَمَرَ بِإِخْرَاجِ الزَّكَاةِ زَكَاةِ الْفِطْرِ أَنْ تُؤَدَّى قَبْلَ خُرُوجِ النَّاسِ إِلَى الصَّلَاةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ zakotni — fitr zakotini chiqarishga, u odamlar namozga chiqishlaridan oldin ado etilishiga buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ закотни — фитр закотини чиқаришга, у одамлар намозга чиқишларидан олдин адо этилишига буюрдилар.
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ سَعْدٍ وَهُوَ أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الرَّجُلِ الْمُسْلِمِ قَالَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي وَكُنْتُ مِنْ أَحْدَثِ النَّاسِ وَوَقَعَ فِي صَدْرِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هِيَ النَّخْلَةُقَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِأَبِي فَقَالَ لَأَنْ تَكُونَ قُلْتَهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ كَذَا وَكَذَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Daraxtlar ichida bargi toʻkilmaydigan bir daraxt bor. U musulmon kishiga oʻxshaydi», dedilar. Odamlar choʻl daraxtlari haqida oʻylay boshlashdi. Men esa odamlarning eng yoshi edim, koʻnglimga esa uning xurmo daraxti ekani keldi. Shunda Rasululloh ﷺ: «U — xurmo daraxtidir», dedilar. (Ibn Umar) aytdi: Men buni otamga aytdim. U: «Buni sen aytganing menga ana-anadan koʻra suyukliroq edi», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Дарахтлар ичида барги тўкилмайдиган бир дарахт бор. У мусулмон кишига ўхшайди», дедилар. Одамлар чўл дарахтлари ҳақида ўйлай бошлашди. Мен эса одамларнинг энг ёши эдим, кўнглимга эса унинг хурмо дарахти экани келди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «У — хурмо дарахтидир», дедилар. (Ибн Умар) айтди: Мен буни отамга айтдим. У: «Буни сен айтганинг менга ана-анадан кўра суюклироқ эди», деди.
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَاطَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْلَ خَيْبَرَ عَلَى الشَّطْرِ وَكَانَ يُعْطِي نِسَاءَهُ مِنْهَا مِائَةَ وَسْقٍ ثَمَانِينَ تَمْرًا وَعِشْرِينَ شَعِيرًاقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ قَرَأْتُ عَلَى أَبِي هَذِهِ الْأَحَادِيثَ إِلَى آخِرِهَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xaybar ahli bilan (hosilning) yarmiga kelishdilar. U zot undan ayollariga yuz vasq — sakson (vasq) xurmo va yigirma (vasq) arpa berar edilar. Abu Abdurrahmon aytdi: Men bu hadislarni oxirigacha otamga oʻqib berdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хайбар аҳли билан (ҳосилнинг) ярмига келишдилар. У зот ундан аёлларига юз васқ — саксон (васқ) хурмо ва йигирма (васқ) арпа берар эдилар. Абу Абдурраҳмон айтди: Мен бу ҳадисларни охиригача отамга ўқиб бердим.
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى أَبِي حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي الْخَيَّاطَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ تَحْتِي امْرَأَةٌ كَانَ عُمَرُ يَكْرَهُهَا فَقَالَ لِي أَبِي طَلِّقْهَا قُلْتُ لَا فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَهُ فَدَعَانِي فَقَالَ عَبْدَ اللَّهِ طَلِّقْ امْرَأَتَكَ قَالَ فَطَلَّقْتُهَا
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Mening nikohimda bir ayol bor edi, Umar uni yoqtirmas edi. Otam menga: «Uni taloq qil», dedi. Men: «Yoʻq», dedim. Shunda u Rasululloh ﷺning huzurlariga borib, buni aytdi. U zot meni chaqirib: «Ey Abdulloh, xotiningni taloq qil», dedilar. Bas, men uni taloq qildim.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Менинг никоҳимда бир аёл бор эди, Умар уни ёқтирмас эди. Отам менга: «Уни талоқ қил», деди. Мен: «Йўқ», дедим. Шунда у Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига бориб, буни айтди. У зот мени чақириб: «Эй Абдуллоҳ, хотинингни талоқ қил», дедилар. Бас, мен уни талоқ қилдим.
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى أَبِي حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْخَيَّاطُ عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا بِالتَّخْفِيفِ وَإِنْ كَانَ لَيَؤُمُّنَا بِالصَّافَّاتِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni (namozni) yengil qilishga buyurar edilar, shunday boʻlsa-da, bizga imomlik qilib «Vas-soffot»ni oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни (намозни) енгил қилишга буюрар эдилар, шундай бўлса-да, бизга имомлик қилиб «Вас-соффот»ни ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى أَبِي هَذَا الْحَدِيثَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْخَيَّاطُ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَكُنَّا إِذَا اشْتَرَيْنَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامًا جُزَافًا مُنِعْنَا أَنْ نَبِيعَهُ حَتَّى نُؤْوِيَهُ إِلَى رِحَالِنَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ zamonlarida taomni chamalab (oʻlchamasdan) sotib olsak, uni oʻz manzillarimizga koʻchirib olmagunimizcha sotishimizdan qaytarilar edik.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ замонларида таомни чамалаб (ўлчамасдан) сотиб олсак, уни ўз манзилларимизга кўчириб олмагунимизча сотишимиздан қайтарилар эдик.
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى أَبِي حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمُزْدَلِفَةِ الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِإِقَامَةٍ جَمَعَ بَيْنَهُمَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ bilan birga Muzdalifada shom va xufton namozini bir iqoma bilan, ikkovini jamlab oʻqidi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Муздалифада шом ва хуфтон намозини бир иқома билан, икковини жамлаб ўқиди.
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى أَبِي هَذَا الْحَدِيثَ وَسَمِعْتُهُ سَمَاعًا قَالَ حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ أَخْبَرَنِي قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ قَالَ مَنْ كَانَ مُتَحَرِّيَهَا فَلْيَتَحَرَّهَا فِي لَيْلَةِ سَبْعٍ وَعِشْرِينَقَالَ شُعْبَةُ وَذَكَرَ لِي رَجُلٌ ثِقَةٌ عَنْ سُفْيَانَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِنَّمَا قَالَ مَنْ كَانَ مُتَحَرِّيَهَا فَلْيَتَحَرَّهَا فِي السَّبْعِ الْبَوَاقِي قَالَ شُعْبَةُ فَلَا أَدْرِي قَالَ ذَا أَوْ ذَا شُعْبَةُ شَكَّ الرَّجُلُ الثِّقَةُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Qadr kechasi haqida: «Kim uni izlovchi boʻlsa, uni yigirma yettinchi kechada izlasin», dedilar. Shuʼba aytdi: Menga bir ishonchli kishi Sufyondan naql qildiki, u: «U zot faqat: ‹Kim uni izlovchi boʻlsa, qolgan yettilikda izlasin›, deganlar», der edi. Shuʼba aytdi: Bilmadim, u shundaymi yoki bundaymi dedi. Shuʼba shubha qilgan. Ishonchli kishi — Yahyo ibn Said al-Qattondir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Қадр кечаси ҳақида: «Ким уни изловчи бўлса, уни йигирма еттинчи кечада изласин», дедилар. Шуъба айтди: Менга бир ишончли киши Суфёндан нақл қилдики, у: «У зот фақат: ‹Ким уни изловчи бўлса, қолган еттиликда изласин›, деганлар», дер эди. Шуъба айтди: Билмадим, у шундайми ёки бундайми деди. Шуъба шубҳа қилган. Ишончли киши — Яҳё ибн Саид ал-Қаттондир.
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى أَبِي حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي عِكْرِمَةُ بْنُ خَالِدِ بْنِ الْعَاصِ الْمَخْزُومِيُّ قَالَقَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فِي نَفَرٍ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ نُرِيدُ الْعُمْرَةَ مِنْهَا فَلَقِيتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَقُلْتُ إِنَّا قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَلَمْ نَحُجَّ قَطُّ أَفَنَعْتَمِرُ مِنْهَا قَالَ نَعَمْ وَمَا يَمْنَعُكُمْ مِنْ ذَلِكَ فَقَدْ اعْتَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عُمَرَهُ كُلَّهَا قَبْلَ حَجَّتِهِ فَاعْتَمَرْنَا
Ikrima ibn Xolid ibn al-Os al-Maxzumiy aytdi: Men makkaliklardan bir necha kishi bilan Madinaga keldim, u yerdan umra qilmoqchi edik. Abdulloh ibn Umar bilan uchrashib: «Biz makkalik bir qavmmiz, Madinaga keldik va hech qachon haj qilmaganmiz. Shu yerdan umra qilsak boʻladimi?» dedim. U: «Ha, sizlarni bundan nima man qiladi? Rasululloh ﷺ oʻzlarining barcha umralarini hajlaridan oldin qilganlar», dedi. Bas, biz umra qildik.Икрима ибн Холид ибн ал-Ос ал-Махзумий айтди: Мен маккаликлардан бир неча киши билан Мадинага келдим, у ердан умра қилмоқчи эдик. Абдуллоҳ ибн Умар билан учрашиб: «Биз маккалик бир қавммиз, Мадинага келдик ва ҳеч қачон ҳаж қилмаганмиз. Шу ердан умра қилсак бўладими?» дедим. У: «Ҳа, сизларни бундан нима ман қилади? Расулуллоҳ ﷺ ўзларининг барча умраларини ҳажларидан олдин қилганлар», деди. Бас, биз умра қилдик.
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ وَجَدْتُ هَذَا الْحَدِيثَ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا وَرْقَاءُ عَنْ عَطَاءٍ يَعْنِي ابْنَ السَّائِبِ عَنِ ابْنِ جُبَيْرٍ {إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ} هُوَ الْخَيْرُ الْكَثِيرُ وَقَالَ عَطَاءٌ عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكَوْثَرُ نَهَرٌ فِي الْجَنَّةِ حَافَّتَاهُ مِنْ ذَهَبٍ وَالْمَاءُ يَجْرِي عَلَى اللُّؤْلُؤِ وَمَاؤُهُ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنْ اللَّبَنِ وَأَحْلَى مِنْ الْعَسَلِآخِرُ مُسْنَدِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا
Ibn Jubayr {Innaa aʼtoynaakal-Kavsar} haqida: «U — koʻp yaxshilikdir», dedi. Ato Muhorib ibn Disordan, u Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qildi: Rasululloh ﷺ bizga: «Kavsar — jannatdagi bir daryodir. Uning ikki qirgʻogʻi oltindan, suvi esa durlar ustidan oqadi. Uning suvi sutdan oqroq va asaldan shirinroqdir», dedilar. Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) musnadining oxiri.Ибн Жубайр {Иннаа аътойнаакал-Кавсар} ҳақида: «У — кўп яхшиликдир», деди. Ато Муҳориб ибн Дисордан, у Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилди: Расулуллоҳ ﷺ бизга: «Кавсар — жаннатдаги бир дарёдир. Унинг икки қирғоғи олтиндан, суви эса дурлар устидан оқади. Унинг суви сутдан оқроқ ва асалдан ширинроқдир», дедилар. Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) муснадининг охири.
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ عَنْ شُرَيْحِ بْنِ عُبَيْدٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ الزُّبَيْرَ بْنَ الْوَلِيدِ يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا غَزَا أَوْ سَافَرَ فَأَدْرَكَهُ اللَّيْلُ قَالَ يَا أَرْضُ رَبِّي وَرَبُّكِ اللَّهُ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّكِ وَشَرِّ مَا خُلِقَ فِيكِ وَشَرِّ مَا فِيكِ وَشَرِّ مَا دَبَّ عَلَيْكِ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ سَاكِنِ الْبَلَدِ وَمِنْ شَرِّ وَالِدٍ وَمَا وَلَدَ وَمِنْ شَرِّ أَسَدٍ وَأَسْوَدَ وَحَيَّةٍ وَعَقْرَبٍ
Abdulloh ibn Umar ibn Xattob (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ gʻazotga yoki safarga chiqib, tun kirsa: «Ey yer! Mening Robbim ham, sening Robbing ham Allohdir. Sening yomonligingdan, sendagi narsalarning yomonligidan, senda yaratilgan narsalarning yomonligidan va sening ustingda yuradigan narsalarning yomonligidan Allohga panoh tilayman. Bu diyorda sokin boʻlgan har bir arslonning, qora ilonning, ilonning va chayonning yomonligidan, ota va u tugʻdirgan narsaning yomonligidan Allohga panoh tilayman», der edilar.Абдуллоҳ ибн Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ ғазотга ёки сафарга чиқиб, тун кирса: «Эй ер! Менинг Роббим ҳам, сенинг Роббинг ҳам Аллоҳдир. Сенинг ёмонлигингдан, сендаги нарсаларнинг ёмонлигидан, сенда яратилган нарсаларнинг ёмонлигидан ва сенинг устингда юрадиган нарсаларнинг ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тилайман. Бу диёрда сокин бўлган ҳар бир арслоннинг, қора илоннинг, илоннинг ва чаённинг ёмонлигидан, ота ва у туғдирган нарсанинг ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тилайман», дер эдилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ سَمِعْتُ عَمْرًا سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ قَالَكُنَّا نُخَابِرُ وَلَا نَرَى بِذَلِكَ بَأْسًا حَتَّى زَعَمَ رَافِعُ بْنُ خَدِيجٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهُ فَتَرَكْنَاهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz muxobara qilardik va buni ayb deb bilmasdik. Toki Rofeʼ ibn Xadij Rasululloh ﷺ muxobaradan qaytarganliklarini aytmagunga qadar. Soʻng biz uni tark qildik.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз мухобара қилардик ва буни айб деб билмасдик. Токи Рофеъ ибн Хадиж Расулуллоҳ ﷺ мухобарадан қайтарганликларини айтмагунга қадар. Сўнг биз уни тарк қилдик.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ قَالَ يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ قَالَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يُكْرِي الْمَزَارِعَ فَبَلَغَهُ أَنَّ رَافِعًا يَأْثِرُ فِيهِ حَدِيثًا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَجَ إِلَيْهِ ابْنُ عُمَرَ إِلَى الْبَلَاطِ فَسَأَلَهُ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ كِرَاءِ الْمَزَارِعِ فَتَرَكَ عَبْدُ اللَّهِ كِرَاءَهَا قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ فَذَهَبَ إِلَيْهِ ابْنُ عُمَرَ وَذَهَبْتُ مَعَهُوَكَذَا قَالَ أَبِي و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ أَيْضًا قَالَ فَذَهَبَ ابْنُ عُمَرَ وَذَهَبْتُ مَعَهُ
Nofiʼ aytdi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo) ekinzorlarni ijaraga berar edi. Soʻng unga Rofiʼ bu haqda Rasululloh ﷺdan bir hadis rivoyat qilayotgani yetib keldi. Shunda Ibn Umar uning oldiga al-Balotga chiqdi va undan soʻradi. U esa Rasululloh ﷺ ekinzorlarni ijaraga berishdan qaytarganlarini xabar qildi. Bas, Abdulloh uni ijaraga berishni tark etdi. Ibn Numayr oʻz hadisida: «Ibn Umar uning oldiga bordi, men ham u bilan birga bordim», dedi.Нофиъ айтди: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) экинзорларни ижарага берар эди. Сўнг унга Рофиъ бу ҳақда Расулуллоҳ ﷺдан бир ҳадис ривоят қилаётгани етиб келди. Шунда Ибн Умар унинг олдига ал-Балотга чиқди ва ундан сўради. У эса Расулуллоҳ ﷺ экинзорларни ижарага беришдан қайтарганларини хабар қилди. Бас, Абдуллоҳ уни ижарага беришни тарк этди. Ибн Нумайр ўз ҳадисида: «Ибн Умар унинг олдига борди, мен ҳам у билан бирга бордим», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ قَالَسَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُ مَا كُنَّا نَرَى بِالْخَبْرِ بَأْسًا حَتَّى زَعَمَ ابْنُ خَدِيجٍ عَامَ أَوَّلٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهُ
Amr ibn Dinor aytdi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning: «Biz (yer ijarasida) hech qanday zarar koʻrmas edik, toki Ibn Xadij oʻtgan yili: ‹Rasululloh ﷺ undan qaytardilar›, deganigacha», deyayotganini eshitdim.Амр ибн Динор айтди: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг: «Биз (ер ижарасида) ҳеч қандай зарар кўрмас эдик, токи Ибн Хадиж ўтган йили: ‹Расулуллоҳ ﷺ ундан қайтардилар›, деганигача», деяётганини эшитдим.
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّهُ قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ يَا ابْنَ خَدِيجٍ مَاذَا تُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي كِرَاءِ الْأَرْضِ قَالَ رَافِعٌ لَقَدْ سَمِعْتُ عَمَّيَّ وَكَانَا قَدْ شَهِدَا بَدْرًا يُحَدِّثَانِ أَهْلَ الدَّارِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ كِرَاءِ الْأَرْضِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U: «Ey Ibn Xadij! Yerni ijaraga berish haqida Rasululloh ﷺdan nima rivoyat qilyapsan?» dedi. Rofiʼ: «Ikki amakimdan eshitdim — ular Badr (jangi)da qatnashgan edilar — ular uy ahliga: Rasululloh ﷺ yerni ijaraga berishdan qaytardilar, deb hadis aytishardi», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У: «Эй Ибн Хадиж! Ерни ижарага бериш ҳақида Расулуллоҳ ﷺдан нима ривоят қиляпсан?» деди. Рофиъ: «Икки амакимдан эшитдим — улар Бадр (жанги)да қатнашган эдилар — улар уй аҳлига: Расулуллоҳ ﷺ ерни ижарага беришдан қайтардилар, деб ҳадис айтишарди», деди.
حَدَّثَنَا هَيْثَمُ بْنُ خَارِجَةَ قَالَ حَدَّثَنَا طَيَّافٌ الْإِسْكَنْدَرَانِيُّ عَنِ ابْنِ شَرَاحِيلَ بْنِ بُكَيْلٍ عَنِ أَبِيهِ شُرَاحْبِيلَ قَالَقُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ إِنَّ لِي أَرْحَامًا بِمِصْرَ يَتَّخِذُونَ مِنْ هَذِهِ الْأَعْنَابِ قَالَ وَفَعَلَ ذَلِكَ أَحَدٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ لَا تَكُونُوا بِمَنْزِلَةِ الْيَهُودِ حُرِّمَتْ عَلَيْهِمْ الشُّحُومُ فَبَاعُوهَا وَأَكَلُوا أَثْمَانَهَا قَالَ قُلْتُ مَا تَقُولُ فِي رَجُلٍ أَخَذَ عُنْقُودًا فَعَصَرَهُ فَشَرِبَهُ قَالَ لَا بَأْسَ فَلَمَّا نَزَلْتُ قَالَ مَا حَلَّ شُرْبُهُ حَلَّ بَيْعُهُ
Shurahbil aytdi: Men Ibn Umarga: «Misrda qarindoshlarim bor, ular shu uzumlardan (ichimlik) tayyorlashadi», dedim. U: «Buni musulmonlardan biror kishi qiladimi?» dedi. Men: «Ha», dedim. U: «Yahudiylar oʻrnida boʻlmanglar: ularga yogʻlar harom qilingan edi, ular esa uni sotib, pulini yedilar», dedi. Men: «Bir kishi bir shingil (uzum)ni olib, uni siqib ichsa, bu haqda nima deysiz?» dedim. U: «Zarari yoʻq», dedi. Men (uning oldidan) tushganimda, u: «Nimani ichish halol boʻlsa, uni sotish ham halol», dedi.Шураҳбил айтди: Мен Ибн Умарга: «Мисрда қариндошларим бор, улар шу узумлардан (ичимлик) тайёрлашади», дедим. У: «Буни мусулмонлардан бирор киши қиладими?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Яҳудийлар ўрнида бўлманглар: уларга ёғлар ҳаром қилинган эди, улар эса уни сотиб, пулини едилар», деди. Мен: «Бир киши бир шингил (узум)ни олиб, уни сиқиб ичса, бу ҳақда нима дейсиз?» дедим. У: «Зарари йўқ», деди. Мен (унинг олдидан) тушганимда, у: «Нимани ичиш ҳалол бўлса, уни сотиш ҳам ҳалол», деди.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَمْرًا قَالَ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ قَالَكُنَّا نُخَابِرُ وَلَا نَرَى بِذَلِكَ بَأْسًا حَتَّى زَعَمَ رَافِعٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهُ فَتَرَكْنَاهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Biz muxobara qilar va bunda zarar koʻrmas edik. Toki Rofeʼ Rasululloh ﷺ undan qaytarganlarini aytdi, bas, biz uni tark qildik.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Биз мухобара қилар ва бунда зарар кўрмас эдик. Токи Рофеъ Расулуллоҳ ﷺ ундан қайтарганларини айтди, бас, биз уни тарк қилдик.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي أَبُو الزِّنَادِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَقَدِمَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ بِزَيْتٍ فَسَاوَمْتُهُ فِيمَنْ سَاوَمَهُ مِنْ التُّجَّارِ حَتَّى ابْتَعْتُهُ مِنْهُ حَتَّى قَالَ فَقَامَ إِلَيَّ رَجُلٌ فَرَبَّحَنِي فِيهِ حَتَّى أَرْضَانِي قَالَ فَأَخَذْتُ بِيَدِهِ لِأَضْرِبَ عَلَيْهَا فَأَخَذَ رَجُلٌ بِذِرَاعِي مِنْ خَلْفِي فَالْتَفَتُّ إِلَيْهِ فَإِذَا زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ فَقَالَ لَا تَبِعْهُ حَيْثُ ابْتَعْتَهُ حَتَّى تَحُوزَهُ إِلَى رَحْلِكَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ نَهَى عَنْ ذَلِكَ فَأَمْسَكْتُ يَدِي
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Shom ahlidan bir kishi zaytun yogʻi olib keldi. Men u bilan savdolashgan savdogarlar qatorida savdolashib, uni undan sotib oldim. Soʻng bir kishi oldimga kelib, unda menga koʻnglim toʻqqudek foyda berdi. (Ibn Umar) dedi: Men savdoni (qoʻl urishib) qoʻyib yubormoqchi boʻlib, uning qoʻlini ushladim. Shunda bir kishi orqamdan bilagimni ushlab oldi. Men oʻgirilib qarasam, u Zayd ibn Sobit ekan. U: «Uni sotib olgan joyingda, manzilingga olib bormaguningcha sotma. Chunki Rasululloh ﷺ bundan qaytarganlar», dedi. Bas, men qoʻlimni tortdim.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Шом аҳлидан бир киши зайтун ёғи олиб келди. Мен у билан савдолашган савдогарлар қаторида савдолашиб, уни ундан сотиб олдим. Сўнг бир киши олдимга келиб, унда менга кўнглим тўққудек фойда берди. (Ибн Умар) деди: Мен савдони (қўл уришиб) қўйиб юбормоқчи бўлиб, унинг қўлини ушладим. Шунда бир киши орқамдан билагимни ушлаб олди. Мен ўгирилиб қарасам, у Зайд ибн Собит экан. У: «Уни сотиб олган жойингда, манзилингга олиб бормагунингча сотма. Чунки Расулуллоҳ ﷺ бундан қайтарганлар», деди. Бас, мен қўлимни тортдим.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ بْنُ حُسَينٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُبَاعُ ثَمَرَةٌ بِتَمْرَةٍ وَلَا تُبَاعُ ثَمَرَةٌ حَتَّى يَبْدُوَ صَلَاحُهَا قَالَ فَلَقِيَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَقَالَ رَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي عَرَايَاقَالَ سُفْيَانُ الْعَرَايَا نَخْلٌ كَانَتْ تُوهَبُ لِلْمَسَاكِينِ فَلَا يَسْتَطِيعُونَ أَنْ يَنْتَظِرُوا بِهَا فَيَبِيعُونَهَا بِمَا شَاءُوا مِنْ ثَمَرِهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Yangi xurmo quruq xurmoga sotilmaydi va meva pishib yetilgani maʼlum boʻlmagunicha sotilmaydi», dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng Zayd ibn Sobit Abdulloh ibn Umarni uchratib: «Rasululloh ﷺ arayolarga ruxsat berdilar», dedi. Sufyon dedi: Arayo — miskinlarga hadya qilinadigan xurmo daraxtlari boʻlib, ular (hosilni) kutishga qodir boʻlmas, shuning uchun uni oʻz mevasidan xohlagan (miqdor) evaziga sotar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Янги хурмо қуруқ хурмога сотилмайди ва мева пишиб етилгани маълум бўлмагунича сотилмайди», дедилар. (Рови) деди: Сўнг Зайд ибн Собит Абдуллоҳ ибн Умарни учратиб: «Расулуллоҳ ﷺ араёларга рухсат бердилар», деди. Суфён деди: Араё — мискинларга ҳадя қилинадиган хурмо дарахтлари бўлиб, улар (ҳосилни) кутишга қодир бўлмас, шунинг учун уни ўз мевасидан хоҳлаган (миқдор) эвазига сотар эдилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ سَعِيدٍ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ يَحْيَى بْنِ وَثَّابٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَظُنُّهُ ابْنَ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُؤْمِنُ الَّذِي يُخَالِطُ النَّاسَ وَيَصْبِرُ عَلَى أَذَاهُمْ أَعْظَمُ أَجْرًا مِنْ الَّذِي لَا يُخَالِطُ النَّاسَ وَلَا يَصْبِرُ عَلَى أَذَاهُمْ
Nabiy ﷺning sahobalaridan bir kishidan — (roviy): «Menimcha, u Ibn Umardir», dedi — rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Odamlar bilan aralashib, ularning ozorlariga sabr qiladigan moʻmin — odamlar bilan aralashmaydigan va ularning ozorlariga sabr qilmaydigan moʻmindan koʻra ajri buyukroqdir», dedilar.Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир кишидан — (ровий): «Менимча, у Ибн Умардир», деди — ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Одамлар билан аралашиб, уларнинг озорларига сабр қиладиган мўмин — одамлар билан аралашмайдиган ва уларнинг озорларига сабр қилмайдиган мўминдан кўра ажри буюкроқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا مُجَالِدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنِي الشَّعْبِيُّ قَالَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ قُلْتُ الْجَزُورُ وَالْبَقَرَةُ تُجْزِئُ عَنْ سَبْعَةٍ قَالَ قَالَ يَا شَعْبِيُّ وَلَهَا سَبْعَةُ أَنْفُسٍ قَالَ قُلْتُ إِنَّ أَصْحَابَ مُحَمَّدٍ يَزْعُمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَنَّ الْجَزُورَ وَالْبَقَرَةَ عَنْ سَبْعَةٍقَالَ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ لِرَجُلٍ أَكَذَاكَ يَا فُلَانُ قَالَ نَعَمْ قَالَ مَا شَعَرْتَ بِهَذَا
Shaʼbiy aytdi: Men Ibn Umardan soʻrab: «Tuya va sigir yetti kishidan kifoya qiladimi?» dedim. U: «Ey Shaʼbiy, unda yettita jon bormi?» dedi. Men: «Muhammadning ashoblari Rasululloh ﷺ tuya va sigirni yetti kishidan (qurbonlik qilishni) sunnat qilganlar, deb daʼvo qilishadi», dedim. Shunda Ibn Umar bir kishiga: «Shundaymi, ey falonchi?» dedi. U: «Ha», dedi. U: «Bundan xabarim yoʻq ekan», dedi.Шаъбий айтди: Мен Ибн Умардан сўраб: «Туя ва сигир етти кишидан кифоя қиладими?» дедим. У: «Эй Шаъбий, унда еттита жон борми?» деди. Мен: «Муҳаммаднинг ашоблари Расулуллоҳ ﷺ туя ва сигирни етти кишидан (қурбонлик қилишни) суннат қилганлар, деб даъво қилишади», дедим. Шунда Ибн Умар бир кишига: «Шундайми, эй фалончи?» деди. У: «Ҳа», деди. У: «Бундан хабарим йўқ экан», деди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي رَوَّادٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَصَعِدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَيْتَ وَبِلَالٌ خَلْفَهُ قَالَ وَكُنْتُ شَابًّا فَصَعِدْتُ فَاسْتَقْبَلَنِي بِلَالٌ فَقُلْتُ مَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَاهُنَا قَالَ فَأَشَارَ بِيَدِهِ أَيْ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ Kaʼbaga koʻtarilib kirdilar, Bilol esa orqalarida edi. Men yosh yigit edim, men ham koʻtarildim. Shunda Bilol menga roʻpara keldi. Men: «Rasululloh ﷺ bu yerda nima qildilar?» dedim. U qoʻli bilan ishora qildi, yaʼni ikki rakat namoz oʻqidilar (dedi).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ Каъбага кўтарилиб кирдилар, Билол эса орқаларида эди. Мен ёш йигит эдим, мен ҳам кўтарилдим. Шунда Билол менга рўпара келди. Мен: «Расулуллоҳ ﷺ бу ерда нима қилдилар?» дедим. У қўли билан ишора қилди, яъни икки ракат намоз ўқидилар (деди).
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْفَتْحِ وَهُوَ عَلَى نَاقَةٍ لِأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ فَأَنَاخَ يَعْنِي بِالْكَعْبَةِ ثُمَّ دَعَا عُثْمَانَ بْنَ طَلْحَةَ بِالْمِفْتَاحِ فَذَهَبَ يَأْتِيهِ بِهِ فَأَبَتْ أُمُّهُ أَنْ تُعْطِيَهُ فَقَالَ لَتُعْطِيَنَّهُ أَوْ يَخْرُجُ بِالسَّيْفِ مِنْ صُلْبِي فَدَفَعَتْهُ إِلَيْهِ فَفَتَحَ الْبَابَ فَدَخَلَ وَمَعَهُ بِلَالٌ وَعُثْمَانُ وَأُسَامَةُ فَأَجَافُوا الْبَابَ عَلَيْهِمْ مَلِيًّا قَالَ ابْنُ عُمَرَ وَكُنْتُ رَجُلًا شَابًّا قَوِيًّا فَبَادَرْتُ النَّاسَ فَبَدَرْتُهُمْ فَوَجَدْتُ بِلَالًا قَائِمًا عَلَى الْبَابِ فَقُلْتُ أَيْنَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بَيْنَ الْعَمُودَيْنِ الْمُقَدَّمَيْنِ وَنَسِيتُ أَنْ أَسْأَلَهُ كَمْ صَلَّى
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Fath kuni Usoma ibn Zaydning tuyasi ustida (Makkaga) kirdilar va Kaʼba oldida (tuyani) choʻktirdilar. Soʻng Usmon ibn Talhani kalit uchun chaqirdilar. U kalitni olib kelgani bordi, ammo onasi uni berishdan bosh tortdi. Shunda u: «Yo uni berasan, yoki bu qilich belimdan chiqadi», dedi. Bas, u kalitni unga topshirdi, u esa eshikni ochdi va (Nabiy ﷺ) kirdilar; u zot bilan birga Bilol, Usmon va Usoma ham (kirdilar) hamda eshikni ancha vaqt oʻzlariga yopib qoʻydilar. Ibn Umar dedi: Men baquvvat yosh yigit edim, odamlardan oldin oshiqdim va ulardan oʻzib ketdim, Bilolni eshik oldida turgan holda topdim. Men: «Rasululloh ﷺ qayerda namoz oʻqidilar?» dedim. U: «Old tomondagi ikki ustun oʻrtasida», dedi. Men esa undan necha (rakat) oʻqiganlarini soʻrashni unutibman.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Фатҳ куни Усома ибн Зайднинг туяси устида (Маккага) кирдилар ва Каъба олдида (туяни) чўктирдилар. Сўнг Усмон ибн Талҳани калит учун чақирдилар. У калитни олиб келгани борди, аммо онаси уни беришдан бош тортди. Шунда у: «Ё уни берасан, ёки бу қилич белимдан чиқади», деди. Бас, у калитни унга топширди, у эса эшикни очди ва (Набий ﷺ) кирдилар; у зот билан бирга Билол, Усмон ва Усома ҳам (кирдилар) ҳамда эшикни анча вақт ўзларига ёпиб қўйдилар. Ибн Умар деди: Мен бақувват ёш йигит эдим, одамлардан олдин ошиқдим ва улардан ўзиб кетдим, Билолни эшик олдида турган ҳолда топдим. Мен: «Расулуллоҳ ﷺ қаерда намоз ўқидилар?» дедим. У: «Олд томондаги икки устун ўртасида», деди. Мен эса ундан неча (ракат) ўқиганларини сўрашни унутибман.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِعَائِشَةَ فَقَالَتْ يَرْحَمُ اللَّهُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّمَا قَالَ الشَّهْرُ يَكُونُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Oy yigirma toʻqqizdir», dedilar. Buni Oishaga aytishdi. Shunda u: «Alloh Abu Abdurrahmonga rahm qilsin! U zot faqat: ‹Oy yigirma toʻqqiz ham boʻladi›, deganlar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Ой йигирма тўққиздир», дедилар. Буни Оишага айтишди. Шунда у: «Аллоҳ Абу Абдурраҳмонга раҳм қилсин! У зот фақат: ‹Ой йигирма тўққиз ҳам бўлади›, деганлар», деди.
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ وَعَفَّانُ وَيُونُسُ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ وَعُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّهُ رَأَى ابْنَ صَائِدٍ فِي سِكَّةٍ مِنْ سِكَكِ الْمَدِينَةِ فَسَبَّهُ ابْنُ عُمَرَ وَوَقَعَ فِيهِ فَانْتَفَخَ حَتَّى سَدَّ الطَّرِيقَ فَضَرَبَهُ ابْنُ عُمَرَ بِعَصًا كَانَتْ مَعَهُ حَتَّى كَسَّرَهَا عَلَيْهِ فَقَالَتْ لَهُ حَفْصَةُ مَا شَأْنُكَ وَشَأْنُهُ مَا يُولِعُكَ بِهِ أَمَا سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا يَخْرُجُ الدَّجَّالُ مِنْ غَضْبَةٍ يَغْضَبُهَا قَالَ عَفَّانُ عِنْدَ غَضْبَةٍ يَغْضَبُهَا وَقَالَ يُونُسُ فِي حَدِيثِهِ مَا تَوَالُعُكَ بِهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U Madina koʻchalaridan birida Ibn Soidni koʻrib qoldi va uni soʻkib, unga tegdi. Shunda u shishib ketdi, hatto yoʻlni toʻsib qoʻydi. Ibn Umar uni oʻzida bor tayoq bilan urdi, hatto tayoqni unga urib sindirdi. Hafsa unga: «Sen bilan uning oʻrtasida nima bor? Nima seni unga ovora qilyapti? Rasululloh ﷺ ning: ‹Dajjol faqat oʻzi gʻazablanadigan bir gʻazabdan chiqadi›, deganlarini eshitmaganmiding?» dedi. Affon: «oʻzi gʻazablanadigan bir gʻazab paytida», dedi. Yunus esa oʻz hadisida: «mo tavoluʼuka bihi», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У Мадина кўчаларидан бирида Ибн Соидни кўриб қолди ва уни сўкиб, унга тегди. Шунда у шишиб кетди, ҳатто йўлни тўсиб қўйди. Ибн Умар уни ўзида бор таёқ билан урди, ҳатто таёқни унга уриб синдирди. Ҳафса унга: «Сен билан унинг ўртасида нима бор? Нима сени унга овора қиляпти? Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Дажжол фақат ўзи ғазабланадиган бир ғазабдан чиқади›, деганларини эшитмаганмидинг?» деди. Аффон: «ўзи ғазабланадиган бир ғазаб пайтида», деди. Юнус эса ўз ҳадисида: «мо таволуъука биҳи», деди.
حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَلَقِيتُ ابْنَ صَائِدٍ مَرَّتَيْنِ فَأَمَّا مَرَّةً فَلَقِيتُهُ وَمَعَهُ بَعْضُ أَصْحَابِهِ فَقُلْتُ لِبَعْضِهِمْ نَشَدْتُكُمْ بِاللَّهِ إِنْ سَأَلْتُكُمْ عَنْ شَيْءٍ لَتَصْدُقُنِّي قَالُوا نَعَمْ قَالَ قُلْتُ أَتُحَدِّثُونِي أَنَّهُ هُوَ قَالُوا لَا قُلْتُ كَذَبْتُمْ وَاللَّهِ لَقَدْ حَدَّثَنِي بَعْضُكُمْ وَهُوَ يَوْمَئِذٍ أَقَلُّكُمْ مَالًا وَوَلَدًا أَنَّهُ لَا يَمُوتُ حَتَّى يَكُونَ أَكْثَرَكُمْ مَالًا وَوَلَدًا وَهُوَ الْيَوْمَ كَذَلِكَ قَالَ فَحَدَّثَنَا ثُمَّ فَارَقْتُهُ ثُمَّ لَقِيتُهُ مَرَّةً أُخْرَى وَقَدْ تَغَيَّرَتْ عَيْنُهُ فَقُلْتُ مَتَى فَعَلَتْ عَيْنُكَ مَا أَرَى قَالَ لَا أَدْرِي قُلْتُ مَا تَدْرِي وَهِيَ فِي رَأْسِكَ فَقَالَ مَا تُرِيدُ مِنِّي يَا ابْنَ عُمَرَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى أَنْ يَخْلُقَهُ مِنْ عَصَاكَ هَذِهِ خَلَقَهُ وَنَخَرَ كَأَشَدِّ نَخِيرِ حِمَارٍ سَمِعْتُهُ قَطُّ فَزَعَمَ بَعْضُ أَصْحَابِي أَنِّي ضَرَبْتُهُ بِعَصًا كَانَتْ مَعِي حَتَّى تَكَسَّرَتْ وَأَمَّا أَنَا فَوَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ فَدَخَلَ عَلَى أُخْتِهِ حَفْصَةَ فَأَخْبَرَهَا فَقَالَتْ مَا تُرِيدُ مِنْهُ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّهُ قَالَ تَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَوَّلَ خُرُوجِهِ عَلَى النَّاسِ مِنْ غَضْبَةٍ يَغْضَبُهَاحَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الْخَفَّافُ عَنِ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ لَقِيتُ ابْنَ صَائِدٍ مَرَّتَيْنِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ فَأَخْبَرْتُهَا قَالَتْ مَا أَرَدْتَ إِلَيْهِ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ أَوَّلَ خُرُوجِهِ عَلَى النَّاسِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Ibn Soidni ikki marta uchratdim. Bir marta uni yonida baʼzi sheriklari bilan uchratdim va ulardan baʼzisiga: «Sizlarga Alloh nomi bilan qasam beraman, agar men sizlardan bir narsani soʻrasam, menga rost aytasizlarmi?» dedim. Ular: «Ha», dedilar. Men: «Sizlar menga uning oʻsha (Dajjol) ekanini aytasizlarmi?» dedim. Ular: «Yoʻq», dedilar. Men: «Yolgʻon aytdingizlar! Allohga qasamki, sizlardan baʼzingiz menga — u oʻsha kunda mol va farzand jihatidan sizlarning eng kamingiz edi — u mol va farzand jihatidan sizlarning eng koʻpingiz boʻlmaguncha oʻlmasligini aytgan edi. Bugun esa u shundaydir», dedim. U aytdi: Soʻng u bizga gapirdi, keyin men undan ajradim. Soʻng uni yana bir marta uchratdim, koʻzi oʻzgargan edi. Men: «Koʻzing men koʻrayotgan (holga) qachon tushdi?» dedim. U: «Bilmayman», dedi. Men: «Boshingda turib bilmaysanmi?» dedim. U: «Mendan nima istaysan, ey Ibn Umar? Agar Alloh taolo uni mana shu tayogʻingdan yaratishni xohlasa, yaratadi», dedi va men eshitgan eng qattiq eshak hangrashiday hangrab yubordi. Sheriklarimdan baʼzisi men uni oʻzimda bor tayoq bilan sindirilguncha urdim, deb daʼvo qildi. Ammo men — Allohga qasamki — buni sezmadim. Soʻng u singlisi Hafsaning huzuriga kirib, unga xabar berdi. U: «Undan nima istaysan? Bilmaysanmi, u — yaʼni Nabiy ﷺ — ‹Uning odamlarga birinchi chiqishi oʻzi gʻazablanadigan bir gʻazabdan boʻladi›, deganlar», dedi. Bizga Abdulvahhob al-Xaffof, Ibn Avndan, u Nofeʼdan, u Ibn Umardan hadis aytdi: Men Ibn Soidni ikki marta uchratdim, deb hadisni zikr qildi, faqat u: «Men moʻminlarning onasi Hafsaning huzuriga kirib, unga xabar berdim. U: ‹Undan nima istading? Bilmaysanmi, u: Uning odamlarga birinchi chiqishi... deganlar›, dedi», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Ибн Соидни икки марта учратдим. Бир марта уни ёнида баъзи шериклари билан учратдим ва улардан баъзисига: «Сизларга Аллоҳ номи билан қасам бераман, агар мен сизлардан бир нарсани сўрасам, менга рост айтасизларми?» дедим. Улар: «Ҳа», дедилар. Мен: «Сизлар менга унинг ўша (Дажжол) эканини айтасизларми?» дедим. Улар: «Йўқ», дедилар. Мен: «Ёлғон айтдингизлар! Аллоҳга қасамки, сизлардан баъзингиз менга — у ўша кунда мол ва фарзанд жиҳатидан сизларнинг энг камингиз эди — у мол ва фарзанд жиҳатидан сизларнинг энг кўпингиз бўлмагунча ўлмаслигини айтган эди. Бугун эса у шундайдир», дедим. У айтди: Сўнг у бизга гапирди, кейин мен ундан ажрадим. Сўнг уни яна бир марта учратдим, кўзи ўзгарган эди. Мен: «Кўзинг мен кўраётган (ҳолга) қачон тушди?» дедим. У: «Билмайман», деди. Мен: «Бошингда туриб билмайсанми?» дедим. У: «Мендан нима истайсан, эй Ибн Умар? Агар Аллоҳ таоло уни мана шу таёғингдан яратишни хоҳласа, яратади», деди ва мен эшитган энг қаттиқ эшак ҳанграшидай ҳанграб юборди. Шерикларимдан баъзиси мен уни ўзимда бор таёқ билан синдирилгунча урдим, деб даъво қилди. Аммо мен — Аллоҳга қасамки — буни сезмадим. Сўнг у синглиси Ҳафсанинг ҳузурига кириб, унга хабар берди. У: «Ундан нима истайсан? Билмайсанми, у — яъни Набий ﷺ — ‹Унинг одамларга биринчи чиқиши ўзи ғазабланадиган бир ғазабдан бўлади›, деганлар», деди. Бизга Абдулваҳҳоб ал-Хаффоф, Ибн Авндан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан ҳадис айтди: Мен Ибн Соидни икки марта учратдим, деб ҳадисни зикр қилди, фақат у: «Мен мўминларнинг онаси Ҳафсанинг ҳузурига кириб, унга хабар бердим. У: ‹Ундан нима истадинг? Билмайсанми, у: Унинг одамларга биринчи чиқиши... деганлар›, деди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنِي أَبِي مَرَّةً أُخْرَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الْخَفَّافُ عَنِ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَلَقِيتُ ابْنَ صَائِدٍ مَرَّتَيْنِ فَأَمَّا مَرَّةً فَلَقِيتُهُ وَمَعَهُ أَصْحَابُهُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ وَنَخَرَ كَأَشَدِّ نَخِيرِ حِمَارٍ سَمِعْتُهُ قَالَ فَزَعَمَ أَصْحَابِي أَنِّي ضَرَبْتُهُ بِعَصًا كَانَتْ مَعِي حَتَّى انْكَسَرَتْ وَأَمَّا أَنَا فَلَمْ أَشْعُرْ بِذَلِكَ فَدَخَلْتُ عَلَى أُخْتِي حَفْصَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ فَأَخْبَرْتُهَا بِذَلِكَ فَقَالَتْ وَمَا أَرَدْتَ إِلَيْهِ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ أَوَّلَ خُرُوجِهِ عَلَى النَّاسِ لِغَضْبَةٍ يَغْضَبُهَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Ibn Soidni ikki marta uchratdim. Bir marta uni sheriklari bilan birga uchratdim, deb hadisni zikr qildi. U aytdi: Va u men eshitgan eng qattiq eshak hangrashiday hangrab yubordi. Sheriklarim men uni oʻzimda bor tayoq bilan singuncha urdim, deb daʼvo qildilar, ammo men buni sezmadim. Soʻng singlim, moʻminlarning onasi Hafsaning huzuriga kirib, unga buni xabar qildim. U: «Undan nima istading? Bilmaysanmi, u: ‹Uning odamlarga birinchi chiqishi oʻzi gʻazablanadigan bir gʻazab sababli boʻladi›, deganlar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Ибн Соидни икки марта учратдим. Бир марта уни шериклари билан бирга учратдим, деб ҳадисни зикр қилди. У айтди: Ва у мен эшитган энг қаттиқ эшак ҳанграшидай ҳанграб юборди. Шерикларим мен уни ўзимда бор таёқ билан сингунча урдим, деб даъво қилдилар, аммо мен буни сезмадим. Сўнг синглим, мўминларнинг онаси Ҳафсанинг ҳузурига кириб, унга буни хабар қилдим. У: «Ундан нима истадинг? Билмайсанми, у: ‹Унинг одамларга биринчи чиқиши ўзи ғазабланадиган бир ғазаб сабабли бўлади›, деганлар», деди.
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زَيْدٍ يَعْنِي ابْنَ جُبَيْرٍ قَالَسَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ وَسَأَلَهُ رَجُلٌ عَمَّا يَقْتُلُ الْمُحْرِمُ مِنْ الدَّوَابِّ فَقَالَ حَدَّثَتْنِي إِحْدَى النِّسْوَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَقْتُلُ الْحُدَيَّا وَالْغُرَابَ وَالْكَلْبَ الْعَقُورَ وَالْفَأْرَةَ وَالْعَقْرَبَ
Zayd ibn Jubayr aytdi: Men Ibn Umardan eshitdim, undan bir kishi muhrim qaysi jonivorlarni oʻldirishi haqida soʻradi. U: Menga ayollardan biri (Nabiy ﷺ ning zavjalaridan biri) hadis aytdiki, Rasululloh ﷺ: «Kalxat, qargʻa, quturgan it, sichqon va chayonni oʻldiradi», dedilar.Зайд ибн Жубайр айтди: Мен Ибн Умардан эшитдим, ундан бир киши муҳрим қайси жониворларни ўлдириши ҳақида сўради. У: Менга аёллардан бири (Набий ﷺ нинг завжаларидан бири) ҳадис айтдики, Расулуллоҳ ﷺ: «Калхат, қарға, қутурган ит, сичқон ва чаённи ўлдиради», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ جُبَيْرٍوَسَأَلَهُ رَجُلٌ يَعْنِي ابْنَ عُمَرَ عَمَّا يَقْتُلُ الْمُحْرِمُ مِنْ الدَّوَابِّ فَقَالَ أَخْبَرَتْنِي إِحْدَى نِسْوَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ أَمَرَ بِقَتْلِ الْفَأْرَةِ وَالْعَقْرَبِ وَالْكَلْبِ الْعَقُورِ وَالْحُدَيَّا وَالْغُرَابِ
Zayd ibn Jubayr aytdi: Bir kishi undan — yaʼni Ibn Umardan — ehromli kishi jonivorlardan nimani oʻldirishi haqida soʻradi. U: «Menga Rasululloh ﷺning ayollaridan biri xabar berdiki, u zot sichqon, chayon, talovchi it, kalxat va qargʻa oʻldirilishiga buyurganlar», dedi.Зайд ибн Жубайр айтди: Бир киши ундан — яъни Ибн Умардан — эҳромли киши жониворлардан нимани ўлдириши ҳақида сўради. У: «Менга Расулуллоҳ ﷺнинг аёлларидан бири хабар бердики, у зот сичқон, чаён, таловчи ит, калхат ва қарға ўлдирилишига буюрганлар», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلَّادٍ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَ سُفْيَانُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَصْحَبُ الْمَلَائِكَةُ رُفْقَةً فِيهَا جَرَسٌقَالَ فَقُلْتُ لَهُ تَعِسْتَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لِي كَيْفَ هُوَ قُلْتُ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِي الْجَرَّاحِ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَدَقْتَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Farishtalar ichida qoʻngʻiroq boʻlgan yoʻldoshlarga hamroh boʻlmaydilar», dedilar. (Yahyo ibn Said) dedi: Men unga: «Halok boʻlgin, ey Abu Abdulloh!» dedim. U menga: «U qanday (rivoyat qilinadi)?» dedi. Men: «Menga Ubaydulloh aytib berdi: menga Nofeʼ Solimdan, u Abul-Jarrohdan, u Ummu Habibadan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qildi», dedim. U: «Toʻgʻri aytding», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Фаришталар ичида қўнғироқ бўлган йўлдошларга ҳамроҳ бўлмайдилар», дедилар. (Яҳё ибн Саид) деди: Мен унга: «Ҳалок бўлгин, эй Абу Абдуллоҳ!» дедим. У менга: «У қандай (ривоят қилинади)?» деди. Мен: «Менга Убайдуллоҳ айтиб берди: менга Нофеъ Солимдан, у Абул-Жарроҳдан, у Умму Ҳабибадан, у Набий ﷺдан ривоят қилди», дедим. У: «Тўғри айтдинг», деди.