وَبِإِسْنَادِهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسٌ مِنْ حَقِّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ رَدُّ التَّحِيَّةِ وَإِجَابَةُ الدَّعْوَةِ وَشُهُودُ الْجِنَازَةِ وَعِيَادَةُ الْمَرِيضِ وَتَشْمِيتُ الْعَاطِسِ إِذَا حَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Musulmonning musulmon ustidagi haqqidan beshtasi: salomiga alik olish, chaqiriqni ijobat qilish, janozada hozir boʻlish, kasalni yoʻqlash va aksa urgan kishi aziz va jalil Allohga hamd aytsa unga tashmit qilish», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмоннинг мусулмон устидаги ҳаққидан бештаси: саломига алик олиш, чақириқни ижобат қилиш, жанозада ҳозир бўлиш, касални йўқлаш ва акса урган киши азиз ва жалил Аллоҳга ҳамд айтса унга ташмит қилиш», дедилар.
وَبِإِسْنَادِهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ الْجَنَّةَ وَالنَّارَ أَرْسَلَ جِبْرِيلَ قَالَ انْظُرْ إِلَيْهَا وَإِلَى مَا أَعْدَدْتُ لِأَهْلِهَا فِيهَا فَجَاءَ فَنَظَرَ إِلَيْهَا وَإِلَى مَا أَعَدَّ اللَّهُ لِأَهْلِهَا فِيهَا فَرَجَعَ إِلَيْهِ قَالَ وَعِزَّتِكَ لَا يَسْمَعُ بِهَا أَحَدٌ إِلَّا دَخَلَهَا فَأَمَرَ بِهَا فَحُجِبَتْ بِالْمَكَارِهِ قَالَ ارْجِعْ إِلَيْهَا فَانْظُرْ إِلَيْهَا وَإِلَى مَا أَعْدَدْتُ لِأَهْلِهَا فِيهَا قَالَ فَرَجَعَ إِلَيْهَا وَإِذَا هِيَ قَدْ حُجِبَتْ بِالْمَكَارِهِ فَرَجَعَ إِلَيْهِ قَالَ وَعِزَّتِكَ قَدْ خَشِيتُ أَنْ لَا يَدْخُلَهَا أَحَدٌ قَالَ اذْهَبْ إِلَى النَّارِ فَانْظُرْ إِلَيْهَا وَإِلَى مَا أَعْدَدْتُ لِأَهْلِهَا فِيهَا فَإِذَا هِيَ يَرْكَبُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَرَجَعَ قَالَ وَعِزَّتِكَ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ لَا يَسْمَعَ بِهَا أَحَدٌ فَيَدْخُلَهَا فَأَمَرَ بِهَا فَحُفَّتْ بِالشَّهَوَاتِ فَقَالَ وَعِزَّتِكَ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ لَا يَنْجُوَ مِنْهَا أَحَدٌ إِلَّا دَخَلَهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh jannat va doʻzaxni yaratgach, Jibrilni yuborib: ‹Unga va Men uning ahli uchun unda tayyorlab qoʻygan narsalarga qara›, dedi. U kelib, unga va Alloh uning ahli uchun unda tayyorlab qoʻygan narsalarga qaradi, soʻng Uning huzuriga qaytib: ‹Izzatingga qasamki, uni eshitgan hech kim qolmaydiki, unga kirmasa›, dedi. Shunda U buyurdi va u (jannat) mashaqqatlar bilan toʻsildi. (Alloh): ‹Unga qayt va unga hamda Men uning ahli uchun unda tayyorlab qoʻygan narsalarga qara›, dedi. U unga qaytdi, mana, u mashaqqatlar bilan toʻsilgan edi. Soʻng Uning huzuriga qaytib: ‹Izzatingga qasamki, unga hech kim kirmasligidan qoʻrqdim›, dedi. (Alloh): ‹Doʻzaxga bor va unga hamda Men uning ahli uchun unda tayyorlab qoʻygan narsalarga qara›, dedi. Mana, uning baʼzisi baʼzisi ustiga minib turardi. U qaytib: ‹Izzatingga qasamki, uni eshitgan hech kim unga kirmasligidan qoʻrqdim›, dedi. Shunda U buyurdi va u shahvatlar bilan oʻraldi. Soʻng u: ‹Izzatingga qasamki, undan hech kim qutulmasligidan va albatta unga kirishidan qoʻrqdim›, dedi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ жаннат ва дўзахни яратгач, Жибрилни юбориб: ‹Унга ва Мен унинг аҳли учун унда тайёрлаб қўйган нарсаларга қара›, деди. У келиб, унга ва Аллоҳ унинг аҳли учун унда тайёрлаб қўйган нарсаларга қаради, сўнг Унинг ҳузурига қайтиб: ‹Иззатингга қасамки, уни эшитган ҳеч ким қолмайдики, унга кирмаса›, деди. Шунда У буюрди ва у (жаннат) машаққатлар билан тўсилди. (Аллоҳ): ‹Унга қайт ва унга ҳамда Мен унинг аҳли учун унда тайёрлаб қўйган нарсаларга қара›, деди. У унга қайтди, мана, у машаққатлар билан тўсилган эди. Сўнг Унинг ҳузурига қайтиб: ‹Иззатингга қасамки, унга ҳеч ким кирмаслигидан қўрқдим›, деди. (Аллоҳ): ‹Дўзахга бор ва унга ҳамда Мен унинг аҳли учун унда тайёрлаб қўйган нарсаларга қара›, деди. Мана, унинг баъзиси баъзиси устига миниб турарди. У қайтиб: ‹Иззатингга қасамки, уни эшитган ҳеч ким унга кирмаслигидан қўрқдим›, деди. Шунда У буюрди ва у шаҳватлар билан ўралди. Сўнг у: ‹Иззатингга қасамки, ундан ҳеч ким қутулмаслигидан ва албатта унга киришидан қўрқдим›, деди», дедилар.
وَبِإِسْنَادِهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَجُلَانِ مِنْ بَلِيٍّ مِنْ قُضَاعَةَ أَسْلَمَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُشْهِدَ أَحَدُهُمَا وَأُخِّرَ الْآخَرُ سَنَةً قَالَ طَلْحَةُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ فَأُرِيتُ الْجَنَّةَ فَرَأَيْتُ فِيهَا الْمُؤَخَّرَ مِنْهُمَا أُدْخِلَ قَبْلَ الشَّهِيدِ فَعَجِبْتُ لِذَلِكَ فَأَصْبَحْتُ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ ذُكِرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَيْسَ قَدْ صَامَ بَعْدَهُ رَمَضَانَ وَصَلَّى سِتَّةَ آلَافِ رَكْعَةٍ أَوْ كَذَا وَكَذَا رَكْعَةً صَلَاةَ السَّنَةِحَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ أَنَّ رَجُلَيْنِ مِنْ بَلِيٍّ وَهُمْ حَيٌّ مِنْ قُضَاعَةَ فَذَكَرَهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Quzoa (qabilasi)dan boʻlgan Baliylik ikki kishi Nabiy ﷺ bilan birga Islomga kirdi. Ulardan biri shahid boʻldi, ikkinchisi esa bir yil keyinga qoldirildi. Talha ibn Ubaydulloh dedi: Menga jannat koʻrsatildi va men unda ulardan keyinga qoldirilgani shahiddan oldin kiritilganini koʻrdim, bundan hayron boʻldim. Tong otgach, buni Rasululloh ﷺga aytdim — yoki bu Rasululloh ﷺga aytildi. Shunda Rasululloh ﷺ: «U undan keyin Ramazon roʻzasini tutmadimi va olti ming rakat — yoki shuncha-shuncha rakat — bir yillik namozni oʻqimadimi?», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Қузоа (қабиласи)дан бўлган Балийлик икки киши Набий ﷺ билан бирга Исломга кирди. Улардан бири шаҳид бўлди, иккинчиси эса бир йил кейинга қолдирилди. Талҳа ибн Убайдуллоҳ деди: Менга жаннат кўрсатилди ва мен унда улардан кейинга қолдирилгани шаҳиддан олдин киритилганини кўрдим, бундан ҳайрон бўлдим. Тонг отгач, буни Расулуллоҳ ﷺга айтдим — ёки бу Расулуллоҳ ﷺга айтилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «У ундан кейин Рамазон рўзасини тутмадими ва олти минг ракат — ёки шунча-шунча ракат — бир йиллик намозни ўқимадими?», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ حَدَّثَنِي وَهْبُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَزْرَقِ قَالَتُوُفِّيَ بَعْضُ كَنَائِنِ مَرْوَانَ فَشَهِدَهَا النَّاسُ وَشَهِدَهَا أَبُو هُرَيْرَةَ وَمَعَهَا نِسَاءٌ يَبْكِينَ فَأَمَرَهُنَّ مَرْوَانُ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ دَعْهُنَّ فَإِنَّهُ مَرَّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَنَازَةٌ مَعَهَا بَوَاكٍ فَنَهَرَهُنَّ عُمَرُ رَحِمَهُ اللَّهُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهُنَّ فَإِنَّ النَّفْسَ مُصَابَةٌ وَالْعَيْنَ دَامِعَةٌ وَالْعَهْدَ حَدِيثٌ
Salama ibn al-Azraq aytdi: Marvonning kelinlaridan biri vafot etdi. Odamlar (janozasiga) hozir boʻldilar, Abu Hurayra (roziyallohu anhu) ham hozir boʻldi. (Janoza) bilan birga yigʻlayotgan ayollar bor edi; Marvon ularni (qaytarishga) buyurdi. Shunda Abu Hurayra: «Ularni qoʻyib ber! Chunki Rasululloh ﷺning yonlaridan yigʻlovchilar hamroh boʻlgan bir janoza oʻtgan edi. Umar (rahimahulloh) ularni jerkib qaytardi. Rasululloh ﷺ unga: ‹Ularni qoʻyib ber, chunki jon musibat chekkan, koʻz yosh toʻkadi va ahd yangidir›, dedilar», dedi.Салама ибн ал-Азрақ айтди: Марвоннинг келинларидан бири вафот этди. Одамлар (жанозасига) ҳозир бўлдилар, Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ҳам ҳозир бўлди. (Жаноза) билан бирга йиғлаётган аёллар бор эди; Марвон уларни (қайтаришга) буюрди. Шунда Абу Ҳурайра: «Уларни қўйиб бер! Чунки Расулуллоҳ ﷺнинг ёнларидан йиғловчилар ҳамроҳ бўлган бир жаноза ўтган эди. Умар (раҳимаҳуллоҳ) уларни жеркиб қайтарди. Расулуллоҳ ﷺ унга: ‹Уларни қўйиб бер, чунки жон мусибат чеккан, кўз ёш тўкади ва аҳд янгидир›, дедилар», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ {وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ} جَعَلَ يَدْعُو بُطُونَ قُرَيْشٍ بَطْنًا بَطْنًا يَا بَنِي فُلَانٍ أَنْقِذُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ النَّارِ حَتَّى انْتَهَى إِلَى فَاطِمَةَ فَقَالَ يَا فَاطِمَةُ ابْنَةَ مُحَمَّدٍ أَنْقِذِي نَفْسَكِ مِنْ النَّارِ لَا أَمْلِكُ لَكُمْ مِنْ اللَّهِ شَيْئًا غَيْرَ أَنَّ لَكُمْ رَحِمًا سَأَبُلُّهَا بِبَلَالِهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: {Eng yaqin qarindoshlaringni ogohlantir} (Shuaro 214) oyati nozil boʻlganda, u zot ﷺ Quraysh urugʻlarini bittalab chaqira boshladilar: «Ey falonchining oʻgʻillari, oʻzingizni doʻzaxdan qutqaringlar!» — toki Fotimaga yetdilar-da: «Ey Muhammadning qizi Fotima, oʻzingni doʻzaxdan qutqar! Men sizlar uchun Alloh (huzuri)da hech narsaga ega emasman, faqat sizlar bilan qarindoshlik rishtam bor — uni oʻz suvi bilan hoʻllab turaman», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: {Энг яқин қариндошларингни огоҳлантир} (Шуаро 214) ояти нозил бўлганда, у зот ﷺ Қурайш уруғларини битталаб чақира бошладилар: «Эй фалончининг ўғиллари, ўзингизни дўзахдан қутқаринглар!» — токи Фотимага етдилар-да: «Эй Муҳаммаднинг қизи Фотима, ўзингни дўзахдан қутқар! Мен сизлар учун Аллоҳ (ҳузури)да ҳеч нарсага эга эмасман, фақат сизлар билан қариндошлик риштам бор — уни ўз суви билан ҳўллаб тураман», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِبِلَالٍ عِنْدَ صَلَاةِ الْفَجْرِ يَا بِلَالُ خَبِّرْنِي بِأَرْجَى عَمَلٍ عَمِلْتَهُ مَنْفَعَةً فِي الْإِسْلَامِ فَإِنِّي قَدْ سَمِعْتُ اللَّيْلَةَ خَشْفَ نَعْلَيْكَ بَيْنَ يَدَيَّ فِي الْجَنَّةِ قَالَ مَا عَمِلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي الْإِسْلَامِ عَمَلًا أَرْجَى عِنْدِي مَنْفَعَةً مِنْ أَنِّي لَمْ أَتَطَهَّرْ طُهُورًا تَامًّا قَطُّ فِي سَاعَةٍ مِنْ لَيْلٍ أَوْ نَهَارٍ إِلَّا صَلَّيْتُ بِذَلِكَ الطُّهُورِ لِرَبِّي مَا كُتِبَ لِي أَنْ أُصَلِّيَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) shunday dedi: Allohning Nabiysi ﷺ bomdod namozi paytida Bilolga: «Ey Bilol! Menga Islomda qilgan amallaring ichidan oʻzingcha manfaati eng umidli boʻlganini aytib ber; chunki men bu kecha jannatda oldimda oyoq kiyimingning shitirlashini eshitdim», dedilar. U: «Yo Rasululloh, men Islomda oʻzimcha manfaati bundan koʻra umidliroq boʻlgan biror amal qilmadim: kecha yoki kunduzning biror soatida toʻliq taharat qilsam, albatta oʻsha taharat bilan Robbimga men uchun yozilgan (miqdorda) namoz oʻqiganman», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) шундай деди: Аллоҳнинг Набийси ﷺ бомдод намози пайтида Билолга: «Эй Билол! Менга Исломда қилган амалларинг ичидан ўзингча манфаати энг умидли бўлганини айтиб бер; чунки мен бу кеча жаннатда олдимда оёқ кийимингнинг шитирлашини эшитдим», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, мен Исломда ўзимча манфаати бундан кўра умидлироқ бўлган бирор амал қилмадим: кеча ёки кундузнинг бирор соатида тўлиқ таҳарат қилсам, албатта ўша таҳарат билан Роббимга мен учун ёзилган (миқдорда) намоз ўқиганман», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ يَعْنِي النَّوْفَلِيَّ عَنْ أَبِيهِ ذَكَرَهُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَفْضَى بِيَدِهِ إِلَى ذَكَرِهِ لَيْسَ دُونَهُ سِتْرٌ فَقَدْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُحَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ خَارِجَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Kim qoʻlini oʻz jinsiy aʼzosiga — orada toʻsiq boʻlmagan holda — tekkizsa, unga tahorat vojib boʻldi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Ким қўлини ўз жинсий аъзосига — орада тўсиқ бўлмаган ҳолда — теккизса, унга таҳорат вожиб бўлди», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَكْثِرُوا مِنْ قَوْلِ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ فَإِنَّهَا كَنْزٌ مِنْ كُنُوزِ الْجَنَّةِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «La havla va la quvvata illa billah deyishni koʻpaytiringlar, chunki u jannat xazinalaridan bir xazinadir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ дейишни кўпайтиринглар, чунки у жаннат хазиналаридан бир хазинадир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَزِيدَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ وَكَانَ يُقَالُ لَهُ ابْنُ نُفَيْلَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَمَنُ الْجَرِيسَةِ حَرَامٌ وَأَكْلُهَا حَرَامٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Jarisaning bahosi haromdir va uni yeyish ham haromdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Жарисанинг баҳоси ҳаромдир ва уни ейиш ҳам ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ وَأُرَاهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيَنْتَهِيَنَّ أَقْوَامٌ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي الصَّلَاةِ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Namozda koʻzlarini osmonga koʻtaradigan qavmlar albatta (bundan) tiyilsinlar, aks holda koʻzlari albatta olib qoʻyiladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Намозда кўзларини осмонга кўтарадиган қавмлар албатта (бундан) тийилсинлар, акс ҳолда кўзлари албатта олиб қўйилади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَلَا مِنْ رَجُلٍ يَأْخُذُ بِمَا فَرَضَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ كَلِمَةً أَوْ كَلِمَتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا أَوْ أَرْبَعًا أَوْ خَمْسًا فَيَجْعَلُهُنَّ فِي طَرَفِ رِدَائِهِ فَيَتَعَلَّمُهُنَّ وَيُعَلِّمُهُنَّ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَابْسُطْ ثَوْبَكَ قَالَ فَبَسَطْتُ ثَوْبِي فَحَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ ضُمَّ إِلَيْكَ فَضَمَمْتُ ثَوْبِي إِلَى صَدْرِيفَإِنِّي لَأَرْجُو أَنْ لَا أَكُونَ نَسِيتُ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْهُ بَعْدُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺni: «Alloh va Uning Rasuli farz qilgan narsadan bir kalima, yoki ikki kalima, yo uch, yo toʻrt, yo besh (kalima)ni olib, ularni ridosining etagiga solib, oʻrganadigan va (boshqalarga) oʻrgatadigan kishi yoʻqmi?», deb aytayotganlarini eshitdim. Abu Hurayra dedi: Men: «Men (olaman), yo Rasululloh!», dedim. U zot: «Kiyimingni yoy», dedilar. Men kiyimimni yoydim. Rasululloh ﷺ (hadis) soʻzlab berdilar, soʻng: «Uni oʻzingga yigʻ», dedilar. Men kiyimimni koʻkragimga yigʻdim. Bas, men shundan keyin u zotdan eshitgan biror hadisni unutmagan boʻlishimni umid qilaman.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺни: «Аллоҳ ва Унинг Расули фарз қилган нарсадан бир калима, ёки икки калима, ё уч, ё тўрт, ё беш (калима)ни олиб, уларни ридосининг этагига солиб, ўрганадиган ва (бошқаларга) ўргатадиган киши йўқми?», деб айтаётганларини эшитдим. Абу Ҳурайра деди: Мен: «Мен (оламан), ё Расулуллоҳ!», дедим. У зот: «Кийимингни ёй», дедилар. Мен кийимимни ёйдим. Расулуллоҳ ﷺ (ҳадис) сўзлаб бердилар, сўнг: «Уни ўзингга йиғ», дедилар. Мен кийимимни кўкрагимга йиғдим. Бас, мен шундан кейин у зотдан эшитган бирор ҳадисни унутмаган бўлишимни умид қиламан.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضِرْسُ الْكَافِرِ مِثْلُ أُحُدٍ وَفَخِذُهُ مِثْلُ الْبَيْضَاءِ وَمَقْعَدُهُ مِنْ النَّارِ كَمَا بَيْنَ قُدَيْدٍ وَمَكَّةَ وَكَثَافَةُ جِلْدِهِ اثْنَانِ وَأَرْبَعُونَ ذِرَاعًا بِذِرَاعِ الْجَبَّارِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kofirning ozigʻ tishi Uhud (togʻi)dek, soni Bayzo (togʻi)dek, doʻzaxdagi oʻrni Qudayd bilan Makka orasidek va terisining qalinligi Jabborning ziroʻsi bilan qirq ikki ziroʻdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Кофирнинг озиғ тиши Уҳуд (тоғи)дек, сони Байзо (тоғи)дек, дўзахдаги ўрни Қудайд билан Макка орасидек ва терисининг қалинлиги Жабборнинг зирўси билан қирқ икки зирўдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْعَبْدَ لَيَتَكَلَّمُ بِالْكَلِمَةِ مِنْ رُضْوَانِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ لَا يُلْقِي لَهَا بَالًا يَرْفَعُهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَاتٍ وَإِنَّ الْعَبْدَ لَيَتَكَلَّمُ بِالْكَلِمَةِ مِنْ سَخَطِ اللَّهِ لَا يُلْقِي لَهَا بَالًا يَهْوِي بِهَا فِي جَهَنَّمَ
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Albatta banda Allohning roziligiga (sabab boʻladigan) bir soʻzni — unga (uncha) eʼtibor bermay — aytadi-yu, Alloh shu (soʻz) sababli uni (necha) darajalarga koʻtaradi; va albatta banda Allohning gʻazabiga (sabab boʻladigan) bir soʻzni — unga eʼtibor bermay — aytadi-yu, shu (soʻz) sababli jahannamga qulab tushadi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Албатта банда Аллоҳнинг розилигига (сабаб бўладиган) бир сўзни — унга (унча) эътибор бермай — айтади-ю, Аллоҳ шу (сўз) сабабли уни (неча) даражаларга кўтаради; ва албатта банда Аллоҳнинг ғазабига (сабаб бўладиган) бир сўзни — унга эътибор бермай — айтади-ю, шу (сўз) сабабли жаҳаннамга қулаб тушади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارٍ كَشَاكِشٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدًا الْمَقْبُرِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَيْرُ الْكَسْبِ كَسْبُ يَدِ الْعَامِلِ إِذَا نَصَحَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Eng yaxshi kasb — ishini halol (xolis) qilgan ishchining qoʻli bilan topgan kasbidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Энг яхши касб — ишини ҳалол (холис) қилган ишчининг қўли билан топган касбидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُجْمِرِأَنَّهُ رَقِيَ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ عَلَى ظَهْرِ الْمَسْجِدِ وَهُوَ يَتَوَضَّأُ فَرَفَعَ فِي عَضُدَيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيَّ فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ هُمْ الْغُرُّ الْمُحَجَّلُونَ مِنْ آثَارِ الْوُضُوءِ فَمَنْ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يُطِيلَ غُرَّتَهُ فَلْيَفْعَلْفَقَالَ نُعَيْمٌ لَا أَدْرِي قَوْلُهُ مَنْ اسْتَطَاعَ أَنْ يُطِيلَ غُرَّتَهُ فَلْيَفْعَلْ مِنْ قَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي هُرَيْرَةَ
Nuaym ibn Abdulloh al-Mujmirdan rivoyat qilinadiki, u masjidning ustiga, Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning oldiga chiqdi. U tahorat qilar va (yuvishni) bilaklaridan yuqoriga koʻtarar edi. Soʻng menga yuzlanib: «Men Rasululloh ﷺni: ‹Albatta, mening ummatim qiyomat kuni tahorat izlaridan (yuzlari va aʼzolari) nurli boʻlganlardir. Bas, sizlardan kim oʻz gʻurrasini uzaytirishga qodir boʻlsa, shunday qilsin›, deb aytayotganlarini eshitdim», dedi. Nuaym dedi: «Kim oʻz gʻurrasini uzaytirishga qodir boʻlsa, shunday qilsin» degan soʻz Rasululloh ﷺning soʻzidanmi yoki Abu Hurayraning soʻzidanmi — bilmayman.Нуайм ибн Абдуллоҳ ал-Мужмирдан ривоят қилинадики, у масжиднинг устига, Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг олдига чиқди. У таҳорат қилар ва (ювишни) билакларидан юқорига кўтарар эди. Сўнг менга юзланиб: «Мен Расулуллоҳ ﷺни: ‹Албатта, менинг умматим қиёмат куни таҳорат изларидан (юзлари ва аъзолари) нурли бўлганлардир. Бас, сизлардан ким ўз ғуррасини узайтиришга қодир бўлса, шундай қилсин›, деб айтаётганларини эшитдим», деди. Нуайм деди: «Ким ўз ғуррасини узайтиришга қодир бўлса, шундай қилсин» деган сўз Расулуллоҳ ﷺнинг сўзиданми ёки Абу Ҳурайранинг сўзиданми — билмайман.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَدْرُونَ مَنْ الْمُفْلِسُ قَالُوا الْمُفْلِسُ فِينَا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ لَا لَهُ دِرْهَمَ وَلَا دِينَارَ وَلَا مَتَاعَ قَالَ الْمُفْلِسُ مِنْ أُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَنْ يَأْتِي بِصَلَاةٍ وَصِيَامٍ وَزَكَاةٍ وَيَأْتِي قَدْ شَتَمَ عِرْضَ هَذَا وَقَذَفَ هَذَا وَأَكَلَ مَالَ هَذَا وَضَرَبَ هَذَا فَيُقْعَدُ فَيَقْتَصُّ هَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ وَهَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ فَإِنْ فَنِيَتْ حَسَنَاتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْضَى مَا عَلَيْهِ أُخِذَ مِنْ خَطَايَاهُمْ فَطُرِحَ عَلَيْهِ ثُمَّ طُرِحَ فِي النَّارِو قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ فَيَقْتَصُّ وَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَبْلَ أَنْ يُقْضَى مَا عَلَيْهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Muflis kim ekanini bilasizlarmi?», dedilar. Ular: «Bizning oramizda muflis — dirhami ham, dinori ham, matoi ham boʻlmagan kishidir, yo Rasululloh», dedilar. U zot: «Mening ummatimdan muflis — qiyomat kuni namoz, roʻza va zakot bilan keladigan, ammo bunga soʻkkan, bunga tuhmat qilgan, buning molini yegan va buni urgan holda keladigan kishidir. Bas, u oʻtqaziladi-da, bunisi uning yaxshiliklaridan, bunisi uning yaxshiliklaridan (haqini) oladi. Agar zimmasidagi (haqlar) uzilib boʻlishidan oldin yaxshiliklari tugab qolsa, ularning gunohlaridan olinib, uning ustiga tashlanadi, soʻng u oʻtga tashlanadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Муфлис ким эканини биласизларми?», дедилар. Улар: «Бизнинг орамизда муфлис — дирҳами ҳам, динори ҳам, матои ҳам бўлмаган кишидир, ё Расулуллоҳ», дедилар. У зот: «Менинг умматимдан муфлис — қиёмат куни намоз, рўза ва закот билан келадиган, аммо бунга сўккан, бунга туҳмат қилган, бунинг молини еган ва буни урган ҳолда келадиган кишидир. Бас, у ўтқазилади-да, буниси унинг яхшиликларидан, буниси унинг яхшиликларидан (ҳақини) олади. Агар зиммасидаги (ҳақлар) узилиб бўлишидан олдин яхшиликлари тугаб қолса, уларнинг гуноҳларидан олиниб, унинг устига ташланади, сўнг у ўтга ташланади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنِ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ يَعْلَمُ الْمُؤْمِنُ مَا عِنْدَ اللَّهِ مِنْ الْعُقُوبَةِ مَا طَمِعَ فِي الْجَنَّةِ أَحَدٌ وَلَوْ يَعْلَمُ الْكَافِرُ مَا عِنْدَ اللَّهِ مِنْ الرَّحْمَةِ مَا قَنَطَ مِنْ الْجَنَّةِ أَحَدٌ خَلَقَ اللَّهُ مِائَةَ رَحْمَةٍ فَوَضَعَ رَحْمَةً وَاحِدَةً بَيْنَ خَلْقِهِ يَتَرَاحَمُونَ بِهَا وَعِنْدَ اللَّهِ تِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ رَحْمَةً
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Agar moʻmin Allohning huzurida boʻlgan uqubatni bilganida, hech kim jannatdan umid qilmas edi; agar kofir Allohning huzurida boʻlgan rahmatni bilganida, hech kim jannatdan umidini uzmas edi. Alloh yuzta rahmat yaratdi va bir rahmatni xalqi orasiga qoʻydi — ular shu bilan bir-birlariga rahm qiladilar; Allohning huzurida esa toʻqson toʻqqizta rahmat bor», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Агар мўмин Аллоҳнинг ҳузурида бўлган уқубатни билганида, ҳеч ким жаннатдан умид қилмас эди; агар кофир Аллоҳнинг ҳузурида бўлган раҳматни билганида, ҳеч ким жаннатдан умидини узмас эди. Аллоҳ юзта раҳмат яратди ва бир раҳматни халқи орасига қўйди — улар шу билан бир-бирларига раҳм қиладилар; Аллоҳнинг ҳузурида эса тўқсон тўққизта раҳмат бор», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ أَسِيدِ بْنِ أَبِي أَسِيدٍ عَنْ نَافِعِ بْنِ عَيَّاشٍ مَوْلَى عَقِيلَةَ بِنْتِ طَلْقٍ الْغِفَارِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُطَوِّقَ حَبِيبَهُ طَوْقًا مِنْ نَارٍ فَلْيُطَوِّقْهُ طَوْقًا مِنْ ذَهَبٍ وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُسَوِّرَ حَبِيبَهُ سِوَارًا مِنْ نَارٍ فَلْيُسَوِّرْهُ بِسِوَارٍ مِنْ ذَهَبٍ وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُحَلِّقَ حَبِيبَهُ حَلْقَةً مِنْ نَارٍ فَلْيُحَلِّقْهُ حَلْقَةً مِنْ ذَهَبٍ وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِالْفِضَّةِ الْعَبُوا بِهَا لَعِبًا الْعَبُوا بِهَا لَعِبًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Kimki oʻzi sevgan kishiga oʻtdan boʻyinbogʻ taqishni xohlasa, unga oltindan boʻyinbogʻ taqsin; kimki oʻzi sevgan kishiga oʻtdan bilaguzuk taqishni xohlasa, unga oltindan bilaguzuk taqsin; kimki oʻzi sevgan kishiga oʻtdan halqa taqishni xohlasa, unga oltindan halqa taqsin. Lekin sizlar kumushni ixtiyor qilinglar, u bilan xohlaganingizcha oʻynanglar, u bilan xohlaganingizcha oʻynanglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Кимки ўзи севган кишига ўтдан бўйинбоғ тақишни хоҳласа, унга олтиндан бўйинбоғ тақсин; кимки ўзи севган кишига ўтдан билагузук тақишни хоҳласа, унга олтиндан билагузук тақсин; кимки ўзи севган кишига ўтдан ҳалқа тақишни хоҳласа, унга олтиндан ҳалқа тақсин. Лекин сизлар кумушни ихтиёр қилинглар, у билан хоҳлаганингизча ўйнанглар, у билан хоҳлаганингизча ўйнанглар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ وَرْدَانَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَرْءُ عَلَى دِينِ خَلِيلِهِ فَلْيَنْظُرْ أَحَدُكُمْ مَنْ يُخَالِلْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kishi oʻz doʻstining dini (yoʻli) ustidadir. Bas, biringiz kim bilan doʻstlashayotganiga qarab koʻrsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Киши ўз дўстининг дини (йўли) устидадир. Бас, бирингиз ким билан дўстлашаётганига қараб кўрсин», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ وَسُرَيْجٌ قَالَا ثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ هِلَالِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ مُؤْمِنٍ إِلَّا وَأَنَا أَوْلَى بِهِ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ {النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ} فَأَيُّمَا مُؤْمِنٍ هَلَكَ وَتَرَكَ مَالًا فَلْيَرِثْهُ عَصَبَتُهُ مَنْ كَانُوا وَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا أَوْ ضَيَاعًا فَلْيَأْتِنِي فَإِنِّي مَوْلَاهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Men — bu dunyoda va oxiratda — moʻminlarga ularning oʻzlaridan koʻra yaqinroqman; va xohlasangiz, Allohning (mana bu) soʻzini oʻqing: ‹Paygʻambar moʻminlarga ularning oʻzlaridan koʻra yaqinroqdir› (Ahzob, 6). Bas, agar haqiqiy moʻmin vafot etsa va biror mol qoldirsa, u — uning (otasi tomonidagi) vorislariga(dir); va agar u — toʻlanishi kerak boʻlgan qarz yoki muhtoj farzandlar qoldirsa, ular mening oldimga kelsin — chunki men marhumning posboniman», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Мен — бу дунёда ва охиратда — мўминларга уларнинг ўзларидан кўра яқинроқман; ва хоҳласангиз, Аллоҳнинг (мана бу) сўзини ўқинг: ‹Пайғамбар мўминларга уларнинг ўзларидан кўра яқинроқдир› (Аҳзоб, 6). Бас, агар ҳақиқий мўмин вафот этса ва бирор мол қолдирса, у — унинг (отаси томонидаги) ворисларига(дир); ва агар у — тўланиши керак бўлган қарз ёки муҳтож фарзандлар қолдирса, улар менинг олдимга келсин — чунки мен марҳумнинг посбониман», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ هِلَالِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَصَامَ رَمَضَانَ فَإِنَّ حَقًّا عَلَى اللَّهِ أَنْ يُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ هَاجَرَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ جَلَسَ فِي أَرْضِهِ الَّتِي وُلِدَ فِيهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا نُخْبِرُ النَّاسَ قَالَ إِنَّ فِي الْجَنَّةِ مِائَةَ دَرَجَةٍ أَعَدَّهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِلْمُجَاهِدِينَ فِي سَبِيلِهِ بَيْنَ كُلِّ دَرَجَتَيْنِ كَمَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَإِذَا سَأَلْتُمْ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ فَسَلُوهُ الْفِرْدَوْسَ فَإِنَّهُ وَسَطُ الْجَنَّةِ وَأَعْلَى الْجَنَّةِ وَفَوْقَ عَرْشِ الرَّحْمَنِ عَزَّ وَجَلَّ وَمِنْهُ تَفَجَّرُ أَوْ تَنْفَجِرُ أَنْهَارُ الْجَنَّةِ شَكَّ أَبُو عَامِرٍحَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ هِلَالِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ أَوْ ابْنِ أَبِي عَمْرَةَ قَالَ فُلَيْحٌ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا عَنْ ابْنِ أَبِي عَمْرَةَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ تَفَجَّرُ أَنْهَارُ الْجَنَّةِ وَقَالَ أَفَلَا نُنَبِّئُ النَّاسَ بِذَلِكَ قَالَ وَحْدَهُ ثُمَّ حَدَّثَنَا بِهِ فَلَمْ يَشُكَّ يَعْنِي فُلَيْحًا قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ فَحَدَّثَنَاهُ سُرَيْجٌ قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ هِلَالِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَهُ وَقَالَ وَفَوْقَهُ عَرْشُ الرَّحْمَنِ وَمِنْهُ تَنْفَجِرُ أَنْهَارُ الْجَنَّةِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim Allohga va Uning Rasuliga iymon keltirsa, namozni toʻkis oʻqisa va Ramazon roʻzasini tutsa — Alloh yoʻlida hijrat qildimi yoki oʻzi tugʻilgan yerida qolib ketdimi — uni jannatga kiritish Allohning zimmasidagi haqdir», dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, buni odamlarga xabar qilmaymizmi?» dedilar. U zot: «Albatta, jannatda yuzta daraja bor — ularni Alloh azza va jalla Oʻz yoʻlidagi mujohidlar uchun tayyorlagan; har ikki daraja orasi osmon bilan yer orasidek (uzoq)dir. Bas, qachon Allohdan soʻrasangiz, Undan Firdavsni soʻranglar; chunki u — jannatning oʻrtasi va jannatning eng yuqorisidir; uning ustida Rahmon azza va jallaning Arshi bor; undan jannat daryolari otilib chiqadi», dedilar — Abu Omir shubha qildi. Boshqa rivoyatda hadis zikr qilinib, unda: «Jannat daryolari otilib chiqadi» va: «Buni odamlarga bildirmaymizmi?» deyilgan; yana bir rivoyatda esa: «Uning ustida Rahmonning Arshi (bor) va undan jannat daryolari otilib chiqadi», deyilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтирса, намозни тўкис ўқиса ва Рамазон рўзасини тутса — Аллоҳ йўлида ҳижрат қилдими ёки ўзи туғилган ерида қолиб кетдими — уни жаннатга киритиш Аллоҳнинг зиммасидаги ҳақдир», дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, буни одамларга хабар қилмаймизми?» дедилар. У зот: «Албатта, жаннатда юзта даража бор — уларни Аллоҳ азза ва жалла Ўз йўлидаги мужоҳидлар учун тайёрлаган; ҳар икки даража ораси осмон билан ер орасидек (узоқ)дир. Бас, қачон Аллоҳдан сўрасангиз, Ундан Фирдавсни сўранглар; чунки у — жаннатнинг ўртаси ва жаннатнинг энг юқорисидир; унинг устида Раҳмон азза ва жалланинг Арши бор; ундан жаннат дарёлари отилиб чиқади», дедилар — Абу Омир шубҳа қилди. Бошқа ривоятда ҳадис зикр қилиниб, унда: «Жаннат дарёлари отилиб чиқади» ва: «Буни одамларга билдирмаймизми?» дейилган; яна бир ривоятда эса: «Унинг устида Раҳмоннинг Арши (бор) ва ундан жаннат дарёлари отилиб чиқади», дейилган.
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ هِلَالِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الشَّيْخُ يَكْبَرُ وَيَضْعُفُ جِسْمُهُ وَقَلْبُهُ شَابٌّ عَلَى حُبِّ اثْنَيْنِ طُولِ الْعُمُرِ وَالْمَالِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Chol qariydi, jismi zaiflashadi, qalbi esa ikki narsani sevishda yosh boʻlib qolaveradi: uzoq umr va mol (sevgisida)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Чол қарийди, жисми заифлашади, қалби эса икки нарсани севишда ёш бўлиб қолаверади: узоқ умр ва мол (севгисида)», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ وَسُرَيْجٌ قَالَا ثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ هِلَالِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْجَنَّةِ لَيَتَزَاوَرُونَ فِيهَا قَالَ سُرَيْجٌ لَيَتَرَاءَوْنَ فِيهَا كَمَا تَرَاءَوْنَ الْكَوْكَبَ الشَّرْقِيَّ وَالْكَوْكَبَ الْغَرْبِيَّ الْغَارِبَ فِي الْأُفُقِ الطَّالِعَ فِي تَفَاضُلِ الدَّرَجَاتِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أُولَئِكَ النَّبِيُّونَ قَالَ بَلَى وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ أَقْوَامٌ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَصَدَّقُوا الْمُرْسَلِينَ وَقَالَ سُرَيْجٌ أَقْوَامٌ آمَنُوا بِاللَّهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, jannat ahli unda bir-birlarini ziyorat qiladilar», dedilar. Surayj oʻz rivoyatida: «Ular unda bir-birlarini, darajalaridagi tafovut bois, ufqda botayotgan sharqiy yulduzni va chiqayotgan gʻarbiy yulduzni koʻrganingizdek koʻradilar», dedi. Ular: «Yo Rasululloh, ana oʻshalar paygʻambarlarmi?» dedilar. U zot: «Yoʻq, Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, Allohga va Uning Rasuliga iymon keltirgan hamda paygʻambarlarni tasdiqlagan qavmlar ham (shulardandir)», dedilar. Surayj esa: «Allohga iymon keltirgan qavmlar», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, жаннат аҳли унда бир-бирларини зиёрат қиладилар», дедилар. Сурайж ўз ривоятида: «Улар унда бир-бирларини, даражаларидаги тафовут боис, уфқда ботаётган шарқий юлдузни ва чиқаётган ғарбий юлдузни кўрганингиздек кўрадилар», деди. Улар: «Ё Расулуллоҳ, ана ўшалар пайғамбарларми?» дедилар. У зот: «Йўқ, Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтирган ҳамда пайғамбарларни тасдиқлаган қавмлар ҳам (шулардандир)», дедилар. Сурайж эса: «Аллоҳга иймон келтирган қавмлар», деди.
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ لَهُ ثَلَاثُ بَنَاتٍ فَصَبَرَ عَلَى لَأْوَائِهِنَّ وَضَرَّائِهِنَّ وَسَرَّائِهِنَّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِفَضْلِ رَحْمَتِهِ إِيَّاهُنَّ فَقَالَ رَجُلٌ أَوْ ثِنْتَانِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَوْ ثِنْتَانِ فَقَالَ رَجُلٌ أَوْ وَاحِدَةٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَوْ وَاحِدَةٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kimning uchta qizi boʻlsa-yu, ularning tanqisligiga, qiyinchiligiga va quvonchiga sabr qilsa, Alloh ularga koʻrsatgan rahmi sababli uni jannatga kiritadi», dedilar. Bir kishi: «Yo Rasululloh, ikkitasi boʻlsa-chi?» dedi. U zot: «Ikkitasi boʻlsa ham», dedilar. Yana bir kishi: «Yo Rasululloh, bittasi boʻlsa-chi?» dedi. U zot: «Bittasi boʻlsa ham», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Кимнинг учта қизи бўлса-ю, уларнинг танқислигига, қийинчилигига ва қувончига сабр қилса, Аллоҳ уларга кўрсатган раҳми сабабли уни жаннатга киритади», дедилар. Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, иккитаси бўлса-чи?» деди. У зот: «Иккитаси бўлса ҳам», дедилар. Яна бир киши: «Ё Расулуллоҳ, биттаси бўлса-чи?» деди. У зот: «Биттаси бўлса ҳам», дедилар.
حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بَلْجٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَقَالَ لِي نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ هَلْ أَدُلُّكَ عَلَى كَلِمَةٍ كَنْزٍ مِنْ كَنْزِ الْجَنَّةِ تَحْتَ الْعَرْشِ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي قَالَ أَنْ تَقُولَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ قَالَ أَبُو بَلْجٍ وَأَحْسَبُ أَنَّهُ قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَقُولُ أَسْلَمَ عَبْدِي وَاسْتَسْلَمَقَالَ فَقُلْتُ لِعَمْرٍو قَالَ أَبُو بَلْجٍ قَالَ عَمْرٌو قُلْتُ لِأَبِي هُرَيْرَةَ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ فَقَالَ لَا إِنَّهَا فِي سُورَةِ الْكَهْفِ {وَلَوْلَا إِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَاءَ اللَّهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ}
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Allohning Nabiysi ﷺ menga: «Ey Abu Hurayra, seni Arsh ostidagi jannat xazinalaridan bir xazina boʻlgan kalimaga dalolat qilaymi?» dedilar. Men: «Ha, otam va onam sizga fido boʻlsin», dedim. U zot: «‹La quvvata illa billah› deyishingdir», dedilar. Abu Balj aytdi: Menimcha, u: «Albatta, Alloh azza va jalla: ‹Bandam boʻysundi va taslim boʻldi›, deydi», dedi. Amr aytdi: Men Abu Hurayraga: «‹La havla va la quvvata illa billah›mi?» dedim. U: «Yoʻq, u Kahf surasida keladi: ‹Bogʻingga kirganingda, mo shoallohu, la quvvata illa billah, desang edi›», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Аллоҳнинг Набийси ﷺ менга: «Эй Абу Ҳурайра, сени Арш остидаги жаннат хазиналаридан бир хазина бўлган калимага далолат қилайми?» дедилар. Мен: «Ҳа, отам ва онам сизга фидо бўлсин», дедим. У зот: «‹Ла қуввата илла биллаҳ› дейишингдир», дедилар. Абу Балж айтди: Менимча, у: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла: ‹Бандам бўйсунди ва таслим бўлди›, дейди», деди. Амр айтди: Мен Абу Ҳурайрага: «‹Ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ›ми?» дедим. У: «Йўқ, у Каҳф сурасида келади: ‹Боғингга кирганингда, мо шоаллоҳу, ла қуввата илла биллаҳ, десанг эди›», деди.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا كَانَ يَبِيعُ الْخَمْرَ فِي سَفِينَةٍ وَكَانَ يَشُوبُهُ بِالْمَاءِ وَكَانَ مَعَهُ فِي السَّفِينَةِ قِرْدٌ قَالَ فَأَخَذَ الْكِيسَ وَفِيهِ الدَّنَانِيرُ قَالَ فَصَعِدَ الذَّرْوَ يَعْنِي الدَّقَلَ فَفَتَحَ الْكِيسَ فَجَعَلَ يُلْقِي فِي الْبَحْرِ دِينَارًا وَفِي السَّفِينَةِ دِينَارًا حَتَّى لَمْ يَبْقَ فِيهِ شَيْءٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: Bir kishi kemada xamr sotar va uni suv bilan aralashtirar edi. Kemada u bilan birga bir maymun bor edi. (Roviy) aytdi: Maymun ichida dinorlar boʻlgan hamyonni oldi. (Roviy) aytdi: Soʻng ustunga — yaʼni kema dorasiga — chiqib, hamyonni ochdi va bir dinorni dengizga, bir dinorni kemaga tashlay boshladi — toki unda hech narsa qolmadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: Бир киши кемада хамр сотар ва уни сув билан аралаштирар эди. Кемада у билан бирга бир маймун бор эди. (Ровий) айтди: Маймун ичида динорлар бўлган ҳамённи олди. (Ровий) айтди: Сўнг устунга — яъни кема дорасига — чиқиб, ҳамённи очди ва бир динорни денгизга, бир динорни кемага ташлай бошлади — токи унда ҳеч нарса қолмади.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَيْرُ صُفُوفِ الرِّجَالِ الْمُقَدَّمُ وَشَرُّهَا الْمُؤَخَّرُ وَشَرُّ صُفُوفِ النِّسَاءِ الْمُقَدَّمُ وَخَيْرُهَا الْمُؤَخَّرُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Erkaklar saflarining eng yaxshisi — oldingisi, eng yomoni — keyingisi; ayollar saflarining eng yomoni — oldingisi, eng yaxshisi — keyingisidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эркаклар сафларининг энг яхшиси — олдингиси, энг ёмони — кейингиси; аёллар сафларининг энг ёмони — олдингиси, энг яхшиси — кейингисидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي هُرَيْرَةَأَهَكَذَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِكُمْ قَالَ وَمَا أَنْكَرْتَ مِنْ صَلَاتِي قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَسْأَلَكَ عَنْ ذَلِكَ قَالَ نَعَمْ وَأَوْجَزُ قَالَ وَكَانَ قِيَامُهُ قَدْرَ مَا يَنْزِلُ الْمُؤَذِّنُ مِنْ الْمَنَارَةِ وَيَصِلُ إِلَى الصَّفِّ
Ismoilning otasi aytdi: Men Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ga: «Rasululloh ﷺ sizlarga shunday namoz oʻqir edilarmi?» dedim. U: «Namozimning nimasini inkor qilding?» dedi. Men: «Bu haqda sendan soʻramoqchi edim, xolos», dedim. U: «Ha, hatto (bundan ham) qisqaroq (oʻqir edilar)», dedi. (Roviy) aytdi: Uning qiyomi muazzin minoradan tushib, safga yetib kelguncha boʻlgan miqdorda edi.Исмоилнинг отаси айтди: Мен Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)га: «Расулуллоҳ ﷺ сизларга шундай намоз ўқир эдиларми?» дедим. У: «Намозимнинг нимасини инкор қилдинг?» деди. Мен: «Бу ҳақда сендан сўрамоқчи эдим, холос», дедим. У: «Ҳа, ҳатто (бундан ҳам) қисқароқ (ўқир эдилар)», деди. (Ровий) айтди: Унинг қиёми муаззин минорадан тушиб, сафга етиб келгунча бўлган миқдорда эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْرُجُ عُنُقٌ مِنْ النَّارِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَهُ عَيْنَانِ يُبْصِرُ بِهِمَا وَأُذُنَانِ يَسْمَعُ بِهِمَا وَلِسَانٌ يَنْطِقُ بِهِ فَيَقُولُ إِنِّي وُكِّلْتُ بِثَلَاثَةٍ بِكُلِّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ وَبِكُلِّ مَنْ ادَّعَى مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَالْمُصَوِّرِينَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni oʻtdan bir boʻyin chiqadi. Uning koʻradigan ikkita koʻzi, eshitadigan ikkita qulogʻi va soʻzlaydigan tili boʻladi. U: ‹Men uchtasiga vakil qilindim: har bir oʻjar zolimga, Allohga qoʻshib boshqa ilohni (daʼvo qilgan)ga va surat chizuvchilarga›, deydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни ўтдан бир бўйин чиқади. Унинг кўрадиган иккита кўзи, эшитадиган иккита қулоғи ва сўзлайдиган тили бўлади. У: ‹Мен учтасига вакил қилиндим: ҳар бир ўжар золимга, Аллоҳга қўшиб бошқа илоҳни (даъво қилган)га ва сурат чизувчиларга›, дейди», дедилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ نَافِعٍ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَيْفَ بِكُمْ إِذَا نَزَلَ فِيكُمْ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَإِمَامُكُمْ مِنْكُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Maryam oʻgʻli Iso ichingizga tushib, imomingiz oʻzingizdan boʻlganida, sizlar qanday (holatda) boʻlasizlar?» dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Марям ўғли Исо ичингизга тушиб, имомингиз ўзингиздан бўлганида, сизлар қандай (ҳолатда) бўласизлар?» дедилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا وَاللَّهِ لَا يُؤْمِنُ لَا وَاللَّهِ لَا يُؤْمِنُ لَا وَاللَّهِ لَا يُؤْمِنُ قَالُوا وَمَنْ ذَاكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ جَارٌ لَا يَأْمَنُ جَارُهُ بَوَائِقَهُ قِيلَ وَمَا بَوَائِقُهُ قَالَ شَرُّهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yoʻq, Allohga qasamki, iymon keltirmagan; yoʻq, Allohga qasamki, iymon keltirmagan; yoʻq, Allohga qasamki, iymon keltirmagan», dedilar. Ular: «U kim, yo Rasululloh?» deyishdi. U zot: «Qoʻshnisi uning yomonliklaridan omonda boʻlmagan qoʻshni», dedilar. «Uning yomonliklari nima?» deyildi. U zot: «Uning sharri», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, иймон келтирмаган; йўқ, Аллоҳга қасамки, иймон келтирмаган; йўқ, Аллоҳга қасамки, иймон келтирмаган», дедилар. Улар: «У ким, ё Расулуллоҳ?» дейишди. У зот: «Қўшниси унинг ёмонликларидан омонда бўлмаган қўшни», дедилар. «Унинг ёмонликлари нима?» дейилди. У зот: «Унинг шарри», дедилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَبُو مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَأْخُذَ أُمَّتِي أَخْذَ الْأُمَمِ قَبْلَهَا شِبْرًا بِشِبْرٍ وَذِرَاعًا بِذِرَاعٍ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَمَا فَعَلَتْ فَارِسُ وَالرُّومُ قَالَ وَمَا النَّاسُ إِلَّا أُولَئِكَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Toki ummatim oʻzidan oldingi ummatlarning yoʻlini qarich-qarich, gaz-gazlab tutmaguncha, qiyomat qoyim boʻlmaydi», dedilar. Bir kishi: «Yo Rasululloh, forslar va rumliklar qilganidekmi?» dedi. Shunda u zot: «Odamlar ana oʻshalardan boshqa kim ham boʻlardi?» dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Токи умматим ўзидан олдинги умматларнинг йўлини қарич-қарич, газ-газлаб тутмагунча, қиёмат қойим бўлмайди», дедилар. Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, форслар ва румликлар қилганидекми?» деди. Шунда у зот: «Одамлар ана ўшалардан бошқа ким ҳам бўларди?» дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنِي أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَأَتَى أَعْرَابِيٌّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَرْنَبٍ قَدْ شَوَاهَا وَمَعَهَا صِنَابُهَا وَأَدَمُهَا فَوَضَعَهَا بَيْنَ يَدَيْهِ فَأَمْسَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَأْكُلْ وَأَمَرَ أَصْحَابَهُ أَنْ يَأْكُلُوا فَأَمْسَكَ الْأَعْرَابِيُّ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تَأْكُلَ قَالَ إِنِّي أَصُومُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ مِنْ الشَّهْرِ قَالَ إِنْ كُنْتَ صَائِمًا فَصُمْ الْأَيَّامَ الْغُرَّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir aʼrobiy Rasululloh ﷺ huzuriga oʻzi qovurgan quyonni sinobi va yegisi bilan birga olib kelib, uni u zotning oldiga qoʻydi. Rasululloh ﷺ tiyilib, undan yemadilar va ashoblariga yeyishni buyurdilar. Aʼrobiy ham tiyilib turdi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Seni yeyishdan nima toʻsib turibdi?» dedilar. U: «Men har oyda uch kun roʻza tutaman», dedi. U zot: «Agar roʻzador boʻlsang, oq kunlarni roʻza tut», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аъробий Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига ўзи қовурган қуённи синоби ва егиси билан бирга олиб келиб, уни у зотнинг олдига қўйди. Расулуллоҳ ﷺ тийилиб, ундан емадилар ва ашобларига ейишни буюрдилар. Аъробий ҳам тийилиб турди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сени ейишдан нима тўсиб турибди?» дедилар. У: «Мен ҳар ойда уч кун рўза тутаман», деди. У зот: «Агар рўзадор бўлсанг, оқ кунларни рўза тут», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَعْتَكِفُ الْعَشْرَ الْأَوَاخِرَ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ فَلَمَّا كَانَ الْعَامُ الَّذِي قُبِضَ فِيهِ اعْتَكَفَ عِشْرِينَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Ramazon oyining oxirgi oʻn kunida eʼtikofda oʻtirar edilar. Vafot etgan yillarida esa yigirma kun eʼtikofda oʻtirdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Рамазон ойининг охирги ўн кунида эътикофда ўтирар эдилар. Вафот этган йилларида эса йигирма кун эътикофда ўтирдилар.
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ سَعْدٍ وَهُوَ أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَأُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِطَعَامٍ بِمَرِّ الظَّهْرَانِ فَقَالَ لِأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ ادْنُوَا فَكُلَا قَالَا إِنَّا صَائِمَانِ قَالَ ارْحَلُوا لِصَاحِبَيْكُمْ اعْمَلُوا لِصَاحِبَيْكُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Marruz-Zahronda Nabiy ﷺga taom keltirildi. Shunda u zot Abu Bakr va Umarga: «Yaqin kelinglar, yenglar», dedilar. Ikkovlari: «Biz roʻzadormiz», deyishdi. U zot: «Ikki hamrohingiz uchun ulovni tayyorlanglar, ikki hamrohingiz uchun ishlanglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Марруз-Заҳронда Набий ﷺга таом келтирилди. Шунда у зот Абу Бакр ва Умарга: «Яқин келинглар, енглар», дедилар. Икковлари: «Биз рўзадормиз», дейишди. У зот: «Икки ҳамроҳингиз учун уловни тайёрланглар, икки ҳамроҳингиз учун ишланглар», дедилар.
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْرَعُ قَبَائِلِ الْعَرَبِ فَنَاءً قُرَيْشٌ وَيُوشِكُ أَنْ تَمُرَّ الْمَرْأَةُ بِالنَّعْلِ فَتَقُولَ إِنَّ هَذَا نَعْلُ قُرَشِيٍّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Arab qabilalari ichida eng tez tugaydigani Qurayshdir. Tez orada bir ayol oyoq kiyim yonidan oʻtib: ‹Bu qurayshlik kishining oyoq kiyimi›, deydigan (zamon) yaqindir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Араб қабилалари ичида энг тез тугайдигани Қурайшдир. Тез орада бир аёл оёқ кийим ёнидан ўтиб: ‹Бу қурайшлик кишининг оёқ кийими›, дейдиган (замон) яқиндир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا قُطْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَجِدُ مِنْ شَرِّ النَّاسِ عِنْدَ اللَّهِ ذَا الْوَجْهَيْنِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlarning Alloh huzuridagi eng yomoni ikki yuzli kishi ekanini topamiz», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамларнинг Аллоҳ ҳузуридаги энг ёмони икки юзли киши эканини топамиз», дедилар.
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَرَقَ عَبْدُ أَحَدِكُمْ فَلْيَبِعْهُ وَلَوْ بِنَشٍّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringizning gʻulomi oʻgʻirlik qilsa, uni nashga (yarim uqiyaga) boʻlsa-da sotib yuborsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингизнинг ғуломи ўғирлик қилса, уни нашга (ярим уқияга) бўлса-да сотиб юборсин», дедилар.
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنِي الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ فِي سَنَةِ إِحْدَى وَخَمْسِينَ خَرَجْتُ مَعَ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي بُكَيْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اشْتَرَى طَعَامًا فَلَا يَبِعْهُ حَتَّى يَسْتَوْفِيَهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim taom sotib olsa, uni toʻliq oʻlchab olmaguncha sotmasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким таом сотиб олса, уни тўлиқ ўлчаб олмагунча сотмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قَاتَلَ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ فَلْيَجْتَنِبْ الْوَجْهَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz birodari bilan jang qilsa, yuzdan saqlansin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз биродари билан жанг қилса, юздан сақлансин», дедилар.