حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ بَيْعَتَيْنِ اللَّمْسِ وَالنِّبَاذِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ ikki xil savdodan — lams (ushlash) va nibaz (uloqtirish)dan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ икки хил савдодан — ламс (ушлаш) ва нибаз (улоқтириш)дан қайтардилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى مِنْ الصُّبْحِ رَكْعَةً ثُمَّ طَلَعَتْ الشَّمْسُ فَلْيُصَلِّ إِلَيْهَا أُخْرَى
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Kim bomdoddan bir rakaat oʻqisa, soʻng quyosh chiqsa, unga qoʻshib yana bir (rakaat) oʻqisin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ким бомдоддан бир ракаат ўқиса, сўнг қуёш чиқса, унга қўшиб яна бир (ракаат) ўқисин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُذْكَرُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا رَأَى كَلْبًا يَأْكُلُ الثَّرَى مِنْ الْعَطَشِ فَأَخَذَ الرَّجُلُ خُفَّهُ فَجَعَلَ يَغْرِفُ لَهُ بِهِ الْمَاءَ حَتَّى أَرْوَاهُ فَشَكَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ فَأَدْخَلَهُ الْجَنَّةَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi: «Bir kishi chanqoqdan (nam yer)ni yalayotgan itni koʻrdi. Shunda u kishi kovushini (suvga toʻldirib), itga suv quyaverdi, to itning chanqogʻi qonguncha. Shu sababli Alloh azza va jalla uning amalini qabul qildi va uni jannatga kiritdi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺ дан ривоят қилинади: «Бир киши чанқоқдан (нам ер)ни ялаётган итни кўрди. Шунда у киши ковушини (сувга тўлдириб), итга сув қуяверди, то итнинг чанқоғи қонгунча. Шу сабабли Аллоҳ азза ва жалла унинг амалини қабул қилди ва уни жаннатга киритди».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَرَّ رَجُلٌ بِغُصْنِ شَوْكٍ فَنَحَّاهُ عَنْ الطَّرِيقِ فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ فَأَدْخَلَهُ الْجَنَّةَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir kishi tikanli shox yonidan oʻtdi va uni yoʻldan olib tashladi. Bas, Alloh uning (amali)ni qabul qildi va uni jannatga kiritdi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир киши тиканли шох ёнидан ўтди ва уни йўлдан олиб ташлади. Бас, Аллоҳ унинг (амали)ни қабул қилди ва уни жаннатга киритди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فِي الرَّكْعَةِ الْآخِرَةِ مِنْ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ قَنَتَ وَقَالَ اللَّهُمَّ أَنْجِ الْوَلِيدَ بْنَ الْوَلِيدِ اللَّهُمَّ أَنْجِ سَلَمَةَ بْنَ هِشَامٍ اللَّهُمَّ أَنْجِ عَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ اللَّهُمَّ أَنْجِ الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ اللَّهُمَّ اشْدُدْ وَطْأَتَكَ عَلَى مُضَرَ اللَّهُمَّ اجْعَلْهَا سِنِينَ كَسِنِينَ يُوسُفَ قَالَ أَبِي وَقَالَ عَبْدُ الْوَهَّابِ كَسِنِي يُوسُفَ وَقَالَ فِيهَا كُلِّهَا نَجِّ نَجِّ وَقَالَ أَبُو عَامِرٍ كُلِّهَا اللَّهُمَّ أَنْجِ أَنْجِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ xufton namozining oxirgi rakatida ‹Samiʼallohu liman hamidah› deganlarida, qunut qilib shunday der edilar: «Allohim, Valid ibnul-Validni qutqar! Allohim, Salama ibn Hishomni qutqar! Allohim, Ayyosh ibn Abu Rabiani qutqar! Allohim, moʻminlardan boʻlgan ojizlarni qutqar! Allohim, Muzar ustiga zarbangni qattiq qil! Allohim, ularga Yusuf (zamonidagi) yillaridek yillarni qilgin!» Otam aytdi: Abdulvahhob: «kasiniy Yusuf», dedi va ularning hammasida: «najji, najji», dedi. Abu Omir esa ularning hammasida: «Allohumma anji, anji», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ хуфтон намозининг охирги ракатида ‹Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ› деганларида, қунут қилиб шундай дер эдилар: «Аллоҳим, Валид ибнул-Валидни қутқар! Аллоҳим, Салама ибн Ҳишомни қутқар! Аллоҳим, Айёш ибн Абу Рабиани қутқар! Аллоҳим, мўминлардан бўлган ожизларни қутқар! Аллоҳим, Музар устига зарбангни қаттиқ қил! Аллоҳим, уларга Юсуф (замонидаги) йилларидек йилларни қилгин!» Отам айтди: Абдулваҳҳоб: «касиний Юсуф», деди ва уларнинг ҳаммасида: «нажжи, нажжи», деди. Абу Омир эса уларнинг ҳаммасида: «Аллоҳумма анжи, анжи», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقَدَّمُوا رَمَضَانَ بِيَوْمٍ وَلَا بِيَوْمَيْنِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَجُلٌ كَانَ يَصُومُ صَوْمًا فَلْيَصُمْهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Ramazondan bir kun ham, ikki kun ham oldin (roʻza) tutmanglar, magar kishining (odatda) tutadigan roʻzasi boʻlsa, uni tutaversin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Рамазондан бир кун ҳам, икки кун ҳам олдин (рўза) тутманглар, магар кишининг (одатда) тутадиган рўзаси бўлса, уни тутаверсин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ إِذَا بَقِيَ ثُلُثُ اللَّيْلِ يَنْزِلُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى سَمَاءِ الدُّنْيَا فَيَقُولُ مَنْ ذَا الَّذِي يَدْعُونِي أَسْتَجِبْ لَهُ مَنْ ذَا الَّذِي يَسْتَغْفِرُنِي أَغْفِرْ لَهُ مَنْ ذَا الَّذِي يَسْتَرْزِقُنِي أَرْزُقْهُ مَنْ ذَا الَّذِي يَسْتَكْشِفُ الضُّرَّ أَكْشِفْهُ حَتَّى يَنْفَجِرَ الصُّبْحُقَالَ أَبُو عَامِرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday der edilar: «Tunning uchdan biri qolganda, Alloh azza va jalla dunyo osmoniga tushib: ‹Kim Menga duo qilsa, unga ijobat qilaman; kim Mendan magʻfirat soʻrasa, uni magʻfirat qilaman; kim Mendan rizq soʻrasa, unga rizq beraman; kim zararni ketkazishni soʻrasa, uni ketkazaman›, deydi — toki tong yorishguncha». Abu Omir: Abu Jaʼfardan (rivoyat qilib), u Abu Hurayradan eshitgan, dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дер эдилар: «Туннинг учдан бири қолганда, Аллоҳ азза ва жалла дунё осмонига тушиб: ‹Ким Менга дуо қилса, унга ижобат қиламан; ким Мендан мағфират сўраса, уни мағфират қиламан; ким Мендан ризқ сўраса, унга ризқ бераман; ким зарарни кетказишни сўраса, уни кетказаман›, дейди — токи тонг ёришгунча». Абу Омир: Абу Жаъфардан (ривоят қилиб), у Абу Ҳурайрадан эшитган, деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ الْإِيمَانِ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ إِيمَانٌ لَا شَكَّ فِيهِ وَغَزْوَةٌ لَيْسَ فِيهَا غُلُولٌ وَحَجَّةٌ مَبْرُورَةٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla huzurida iymonning eng afzali — shak-shubha yoʻq iymon, xiyonat aralashmagan gʻazot va mabrur hajdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла ҳузурида иймоннинг энг афзали — шак-шубҳа йўқ иймон, хиёнат аралашмаган ғазот ва мабрур ҳаждир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هِشَامٌ وَعَبْدُ الْوَهَّابِ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَبِي مُزَاحِمٍ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَبِعَ جِنَازَةً وَصَلَّى عَلَيْهَا فَلَهُ قِيرَاطٌ وَمَنْ انْتَظَرَ حَتَّى يَقْضِيَ قَضَاءَهَا فَلَهُ قِيرَاطَانِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْقِيرَاطَانِ قَالَ أَحَدُهُمَا مِثْلُ أُحُدٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim janozaga ergashsa va unga namoz oʻqisa, unga bir qirot (ajr) boʻladi; kim uning ishi tugaguncha kutsa, unga ikki qirot boʻladi», dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, ikki qirot nima?» dedilar. U zot: «Ularning bittasi Uhud (togʻi) kabidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким жанозага эргашса ва унга намоз ўқиса, унга бир қирот (ажр) бўлади; ким унинг иши тугагунча кутса, унга икки қирот бўлади», дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, икки қирот нима?» дедилар. У зот: «Уларнинг биттаси Уҳуд (тоғи) кабидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هِشَامٌ وَعَبْدُ الْوَهَّابِ أَخْبَرَنَا يَعْنِي هِشَامٌ عَنْ عَبَّادِ بْنِ أَبِي عَلِيٍّ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَرَفَعَهُ قَالَ عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْوُزَرَاءِ لَيَتَمَنَّى أَقْوَامٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَنَّ ذَوَائِبَهُمْ كَانَتْ مُعَلَّقَةً بِالثُّرَيَّا يَتَذَبْذَبُونَ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ وَأَنَّهُمْ لَمْ يَلُوا عَمَلًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi. U zot: «Vazirlarga vayl boʻlsin! Qiyomat kuni ayrim qavmlar oʻzlarining kokillari Surayyoga osilgan holda osmon bilan yer orasida chayqalib turishlarini va hech qanday ishga voliylik qilmagan boʻlishlarini orzu qiladilar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺ дан ривоят қилинади. У зот: «Вазирларга вайл бўлсин! Қиёмат куни айрим қавмлар ўзларининг кокиллари Сурайёга осилган ҳолда осмон билан ер орасида чайқалиб туришларини ва ҳеч қандай ишга волийлик қилмаган бўлишларини орзу қиладилар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ قَالَ بَلَغَنِي عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّهُ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُعْطِي عَبْدَهُ الْمُؤْمِنَ بِالْحَسَنَةِ الْوَاحِدَةِ أَلْفَ أَلْفِ حَسَنَةٍ قَالَ فَقُضِيَ أَنِّي انْطَلَقْتُ حَاجًّا أَوْ مُعْتَمِرًا فَلَقِيتُهُ فَقُلْتُ بَلَغَنِي عَنْكَ حَدِيثٌ أَنَّكَ تَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُعْطِي عَبْدَهُ الْمُؤْمِنَ الْحَسَنَةَ أَلْفَ أَلْفِ حَسَنَةٍ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ لَا بَلْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُعْطِيهِ أَلْفَيْ أَلْفِ حَسَنَةٍ ثُمَّ تَلَا {يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا} فَقَالَ إِذَا قَالَ أَجْرًا عَظِيمًا فَمَنْ يَقْدُرُ قَدْرَهُ
Abu Usmon aytdi: Menga Abu Hurayradan uning shunday degani yetdi: «Albatta, Alloh azza va jalla moʻmin bandasiga bitta yaxshilik uchun ming ming yaxshilik beradi». (Abu Usmon) aytdi: Shunday boʻldiki, men haj yoki umra qilgani yoʻlga chiqdim va uni uchratdim. Men unga: «Menga sendan bir hadis yetdi — sen: ‹Men Rasululloh ﷺ ning: Albatta, Alloh azza va jalla moʻmin bandasiga bir yaxshilikka ming ming yaxshilik beradi, deganlarini eshitdim› deyar ekansan», dedim. Abu Hurayra: «Yoʻq, balki men Rasululloh ﷺ ning: ‹Albatta, Alloh azza va jalla unga ikki ming ming yaxshilik beradi›, deganlarini eshitdim», dedi. Soʻng u {(Alloh) uni koʻpaytiradi va Oʻz huzuridan ulugʻ ajr beradi} (oyatini) tilovat qilib: «U ‹ulugʻ ajr› degan ekan, uning miqdorini kim oʻlchay oladi?» dedi.Абу Усмон айтди: Менга Абу Ҳурайрадан унинг шундай дегани етди: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла мўмин бандасига битта яхшилик учун минг минг яхшилик беради». (Абу Усмон) айтди: Шундай бўлдики, мен ҳаж ёки умра қилгани йўлга чиқдим ва уни учратдим. Мен унга: «Менга сендан бир ҳадис етди — сен: ‹Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: Албатта, Аллоҳ азза ва жалла мўмин бандасига бир яхшиликка минг минг яхшилик беради, деганларини эшитдим› деяр экансан», дедим. Абу Ҳурайра: «Йўқ, балки мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Албатта, Аллоҳ азза ва жалла унга икки минг минг яхшилик беради›, деганларини эшитдим», деди. Сўнг у {(Аллоҳ) уни кўпайтиради ва Ўз ҳузуридан улуғ ажр беради} (оятини) тиловат қилиб: «У ‹улуғ ажр› деган экан, унинг миқдорини ким ўлчай олади?» деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ سَتَرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ سَتَرَ اللَّهُ عَلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim musulmon birodarining (aybini) yopsa, Alloh qiyomat kuni uning (aybini) yopadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким мусулмон биродарининг (айбини) ёпса, Аллоҳ қиёмат куни унинг (айбини) ёпади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْقَتِيلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ شَهِيدٌ وَالْمَطْعُونُ شَهِيدٌ وَالْمَبْطُونُ شَهِيدٌ وَمَنْ مَاتَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَهُوَ شَهِيدٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh yoʻlida oʻldirilgan kishi shahiddir; vaboda vafot etgan shahiddir; qorin (kasalligi)da vafot etgan shahiddir; kim Alloh yoʻlida vafot etsa, u ham shahiddir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ йўлида ўлдирилган киши шаҳиддир; вабода вафот этган шаҳиддир; қорин (касаллиги)да вафот этган шаҳиддир; ким Аллоҳ йўлида вафот этса, у ҳам шаҳиддир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ قَالَ عَفَّانُ فِي حَدِيثِهِ قَالَ أَخْبَرَنِي سُهَيْلٌ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ إِذَا أَصْبَحَ اللَّهُمَّ بِكَ أَصْبَحْنَا وَبِكَ أَمْسَيْنَا وَبِكَ نَحْيَا وَبِكَ نَمُوتُ وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ tongga yetganlarida: «Allohim, Sen bilan tongga yetdik, Sen bilan kechga yetdik, Sen bilan yashaymiz, Sen bilan oʻlamiz va qaytib borish Sen tomonadir», deb aytar edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ тонгга етганларида: «Аллоҳим, Сен билан тонгга етдик, Сен билан кечга етдик, Сен билан яшаймиз, Сен билан ўламиз ва қайтиб бориш Сен томонадир», деб айтар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ أَخْبَرَنِي مَنْ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيَرْعَفَنَّ عَلَى مِنْبَرِي جَبَّارٌ مِنْ جَبَابِرَةِ بَنِي أُمَيَّةَ يَسِيلُ رُعَافُهُقَالَ فَحَدَّثَنِي مَنْ رَأَى عَمْرَو بْنَ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ رَعَفَ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى سَالَ رُعَافُهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ ning: ‹Albatta, mening minbarim ustida Bani Umayya zolimlaridan boʻlgan bir zolimning burnidan qon oqadi›, deganlarini eshitdim». (Roviy) aytdi: Menga Amr ibn Said ibn al-Osning Rasululloh ﷺ ning minbari ustida qoni oqib ketguncha burnidan qon ketganini koʻrgan kishi hadis aytib berdi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Албатта, менинг минбарим устида Бани Умайя золимларидан бўлган бир золимнинг бурнидан қон оқади›, деганларини эшитдим». (Ровий) айтди: Менга Амр ибн Саид ибн ал-Оснинг Расулуллоҳ ﷺ нинг минбари устида қони оқиб кетгунча бурнидан қон кетганини кўрган киши ҳадис айтиб берди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْهُنَائِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَقِيقٍ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَزَلَ بَيْنَ ضَجَنَانِ وَعُسْفَانَ فَقَالَ الْمُشْرِكُونَ إِنَّ لِهَؤُلَاءِ صَلَاةً هِيَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَبْنَائِهِمْ وَهِيَ الْعَصْرُ فَأَجْمِعُوا أَمْرَكُمْ فَمِيلُوا عَلَيْهِمْ مَيْلَةً وَاحِدَةً وَإِنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهُ أَنْ يَقْسِمَ أَصْحَابَهُ شَطْرَيْنِ فَيُصَلِّيَ بِبَعْضِهِمْ وَتَقُومَ الطَّائِفَةُ الْأُخْرَى وَرَاءَهُمْ وَلْيَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَأَسْلِحَتَهُمْ ثُمَّ تَأْتِي الْأُخْرَى فَيُصَلُّونَ مَعَهُ وَيَأْخُذُ هَؤُلَاءِ حِذْرَهُمْ وَأَسْلِحَتَهُمْ لِتَكُونَ لَهُمْ رَكْعَةً رَكْعَةٌ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَانِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Zajnon bilan Usfon orasiga tushdilar. Shunda mushriklar: «Bularning bir namozi borki, u ularga otalaridan ham, bolalaridan ham sevimliroqdir, u asr namozidir. Bas, ishingizni bir qarorga keltirib, ularga bir hamla bilan tashlaninglar», dedilar. Shunda Jabroil (alayhissalom) Nabiy ﷺ ga kelib, u zotga ashoblarini ikki guruhga boʻlishni amr qildi: u zot ular bilan namoz oʻqirlar, boshqa bir toifa ularning orqasida turib, ehtiyot choralarini va qurollarini olib turar; soʻng boshqalari kelib, u zot bilan namoz oʻqirlar, bular esa ehtiyot choralarini va qurollarini olib turar. Shunday qilib ularning har biriga bir rakaatdan, Rasululloh ﷺ ga esa ikki rakaat boʻlar edi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Зажнон билан Усфон орасига тушдилар. Шунда мушриклар: «Буларнинг бир намози борки, у уларга оталаридан ҳам, болаларидан ҳам севимлироқдир, у аср намозидир. Бас, ишингизни бир қарорга келтириб, уларга бир ҳамла билан ташланинглар», дедилар. Шунда Жаброил (алайҳиссалом) Набий ﷺ га келиб, у зотга ашобларини икки гуруҳга бўлишни амр қилди: у зот улар билан намоз ўқирлар, бошқа бир тоифа уларнинг орқасида туриб, эҳтиёт чораларини ва қуролларини олиб турар; сўнг бошқалари келиб, у зот билан намоз ўқирлар, булар эса эҳтиёт чораларини ва қуролларини олиб турар. Шундай қилиб уларнинг ҳар бирига бир ракаатдан, Расулуллоҳ ﷺ га эса икки ракаат бўлар эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حَسَّانَ يَعْنِي الْعَنْبَرِيَّ عَنِ الْقَلُوصِ أَنَّ شِهَابَ بْنَ مُدْلِجٍ نَزَلَ الْبَادِيَةَ فَسَابَّ ابْنُهُ رَجُلًا فَقَالَ يَا ابْنَ الَّذِي تَعَرَّبَ بِهَذِهِ الْهِجْرَةِ فَأَتَى شِهَابٌ الْمَدِينَةَ فَلَقِيَ أَبَا هُرَيْرَةَ فَسَمِعَهُ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ النَّاسِ رَجُلَانِ رَجُلٌ غَزَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ حَتَّى يَهْبِطَ مَوْضِعًا يَسُوءُ الْعَدُوَّ وَرَجُلٌ بِنَاحِيَةِ الْبَادِيَةِ يُقِيمُ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ وَيُؤَدِّي حَقَّ مَالِهِ وَيَعْبُدُ رَبَّهُ حَتَّى يَأْتِيَهُ الْيَقِينُ فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ قَالَ أَنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ لَهُ قَالَ نَعَمْ فَأَتَى بَادِيَتَهُ فَأَقَامَ بِهَا
Shihob ibn Mudlij sahroga koʻchib chiqqan edi. Uning oʻgʻli bir kishi bilan soʻkishib qoldi va u (kishi): «Ey mana shu hijratdan keyin badaviylikka qaytgan kishining oʻgʻli!» dedi. Shunda Shihob Madinaga keldi va Abu Hurayrani uchratib, uning shunday deganini eshitdi: Rasululloh ﷺ: «Odamlarning eng afzali ikki kishidir: (biri) Alloh yoʻlida gʻazot qilib, dushmanga yomon boʻladigan bir joyga tushgan kishi; (ikkinchisi) sahro chekkasida boʻlib, besh vaqt namozni barpo qiladigan, molining haqqini ado etadigan va oʻziga yaqin (oʻlim) kelguncha Robbiga ibodat qiladigan kishi», dedilar. Shunda (Shihob) tizzalab oʻtirib: «Buni sen Rasululloh ﷺ dan eshitdingmi, ey Abu Hurayra?» dedi. U: «Ha», dedi. Bas, (Shihob) oʻz sahrosiga qaytdi va oʻsha yerda turdi.Шиҳоб ибн Мудлиж саҳрога кўчиб чиққан эди. Унинг ўғли бир киши билан сўкишиб қолди ва у (киши): «Эй мана шу ҳижратдан кейин бадавийликка қайтган кишининг ўғли!» деди. Шунда Шиҳоб Мадинага келди ва Абу Ҳурайрани учратиб, унинг шундай деганини эшитди: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамларнинг энг афзали икки кишидир: (бири) Аллоҳ йўлида ғазот қилиб, душманга ёмон бўладиган бир жойга тушган киши; (иккинчиси) саҳро чеккасида бўлиб, беш вақт намозни барпо қиладиган, молининг ҳаққини адо этадиган ва ўзига яқин (ўлим) келгунча Роббига ибодат қиладиган киши», дедилар. Шунда (Шиҳоб) тиззалаб ўтириб: «Буни сен Расулуллоҳ ﷺ дан эшитдингми, эй Абу Ҳурайра?» деди. У: «Ҳа», деди. Бас, (Шиҳоб) ўз саҳросига қайтди ва ўша ерда турди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبُو هِلَالٍ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّرَاعِ عَنْ أَبِي أُمَيْنٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَانْطَلَقْتُ أَنَا وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَسَمُرَةُ بْنُ جُنْدُبٍ فَأَتَيْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا لَنَا انْطَلِقُوا إِلَى مَسْجِدِ التَّقْوَى فَانْطَلَقْنَا نَحْوَهُ فَاسْتَقْبَلْنَاهُ يَدَاهُ عَلَى كَاهِلِ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُمَا فَثُرْنَا فِي وَجْهِهِ فَقَالَ مَنْ هَؤُلَاءِ يَا أَبَا بَكْرٍ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَأَبُو هُرَيْرَةَ وَسَمُرَةُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Men, Abdulloh ibn Umar va Samura ibn Jundub yoʻlga chiqdik va Nabiy ﷺ huzurlariga keldik. Bizga: «Masjidut-Taqvoga boringlar», deyishdi. Biz u tomonga yoʻl oldik va u zotni — ikki qoʻllari Abu Bakr va Umar (roziyallohu anhumo)ning yelkasida boʻlgan holda — roʻpara qildik. Biz u zotning yuzlariga qarab intildik. Shunda u zot: «Bular kimlar, ey Abu Bakr?» dedilar. U: «Abdulloh ibn Umar, Abu Hurayra va Samura», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен, Абдуллоҳ ибн Умар ва Самура ибн Жундуб йўлга чиқдик ва Набий ﷺ ҳузурларига келдик. Бизга: «Масжидут-Тақвога боринглар», дейишди. Биз у томонга йўл олдик ва у зотни — икки қўллари Абу Бакр ва Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг елкасида бўлган ҳолда — рўпара қилдик. Биз у зотнинг юзларига қараб интилдик. Шунда у зот: «Булар кимлар, эй Абу Бакр?» дедилар. У: «Абдуллоҳ ибн Умар, Абу Ҳурайра ва Самура», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامٌ وَعَبْدُ الْوَهَّابِ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَعَذَابِ النَّارِ وَفِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ وَفِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ قَالَ عَبْدُ الْوَهَّابِ وَشَرِّ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Allohim! Men Sendan qabr azobidan, doʻzax azobidan, hayot va oʻlim fitnasidan hamda Masih Dajjol fitnasidan panoh tilayman», deb aytar edilar. Abdulvahhob: «va Masih Dajjolning yomonligidan», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Аллоҳим! Мен Сендан қабр азобидан, дўзах азобидан, ҳаёт ва ўлим фитнасидан ҳамда Масиҳ Дажжол фитнасидан паноҳ тилайман», деб айтар эдилар. Абдулваҳҳоб: «ва Масиҳ Дажжолнинг ёмонлигидан», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ أَدْبَرَ الشَّيْطَانُ وَلَهُ ضُرَاطٌ حَتَّى لَا يَسْمَعَ الْأَذَانَ فَإِذَا قُضِيَ الْأَذَانُ أَقْبَلَ فَإِذَا ثُوِّبَ بِهَا أَدْبَرَ فَإِذَا قُضِيَ التَّثْوِيبُ أَقْبَلَ يَخْطِرُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ أَوْ قَالَ نَفْسِهِ يَقُولُ اذْكُرْ كَذَا اذْكُرْ كَذَا لِمَا لَمْ يَكُنْ يَذْكُرُ حَتَّى يَظَلَّ الرَّجُلُ لَا يَدْرِي كَمْ صَلَّى فَإِذَا لَمْ يَدْرِ أَحَدُكُمْ صَلَّى ثَلَاثًا أَوْ أَرْبَعًا فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi. U zot aytdilar: «Namozga chaqirilganda, shayton ovoz chiqarib orqaga qochadi, toki azonni eshitmasin; azon tugagach, qaytib keladi. Iqomat aytilganda yana orqaga qochadi, iqomat tugagach, qaytib keladi va kishi bilan uning qalbi — yoki nafsi — orasiga kirib: ‹Anavi narsani esla, manavi narsani esla› deb, u eslamayotgan narsalarni (eslatadi), hatto kishi qancha (rakaat) oʻqiganini bilmay qoladi. Bas, qachon sizlardan biringiz uch yoki toʻrt (rakaat) oʻqiganini bilmay qolsa, oʻtirgan holatda ikki sajda qilsin».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺ дан ривоят қилинади. У зот айтдилар: «Намозга чақирилганда, шайтон овоз чиқариб орқага қочади, токи азонни эшитмасин; азон тугагач, қайтиб келади. Иқомат айтилганда яна орқага қочади, иқомат тугагач, қайтиб келади ва киши билан унинг қалби — ёки нафси — орасига кириб: ‹Анави нарсани эсла, манави нарсани эсла› деб, у эсламаётган нарсаларни (эслатади), ҳатто киши қанча (ракаат) ўқиганини билмай қолади. Бас, қачон сизлардан бирингиз уч ёки тўрт (ракаат) ўқиганини билмай қолса, ўтирган ҳолатда икки сажда қилсин».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلَ الْبَخِيلِ وَالْمُتَصَدِّقِ كَمَثَلِ رَجُلَيْنِ عَلَيْهِمَا جُبَّتَانِ مِنْ حَدِيدٍ قَدْ اضْطُرَّتْ أَيْدِيهِمَا إِلَى ثَدْيَيْهِمَا وَتَرَاقِيهِمَا فَجَعَلَ الْمُتَصَدِّقُ كُلَّمَا تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ انْبَسَطَتْ عَنْهُ حَتَّى تَغْشَى أَنَامِلَهُ وَتَعْفُوَ أَثَرَهُ وَجَعَلَ الْبَخِيلُ كُلَّمَا هَمَّ بِصَدَقَةٍ قَلَصَتْ كُلُّ حَلْقَةٍ وَأَخَذَتْ بِمَكَانِهَا قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ فَأَنَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بِإِصْبَعَيْهِ فِي جُبَّتِهِ فَلَوْ رَأَيْتَهُ يُوَسِّعُهَا وَلَا تُوَسَّعُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ baxil va sadaqa qiluvchining masalini keltirib (shunday dedilar): «(Ular) ustiga temirdan ikki zirh kiygan, qoʻllari koʻkraklari va kekirdaklariga (yopishib) majbur boʻlib qolgan ikki kishi kabidir. Sadaqa qiluvchi har qachon bir sadaqa qilsa, u (zirh) undan yoyilib ketadi, hatto uning barmoq uchlarini qoplab, izini oʻchirib yuboradi. Baxil esa har qachon sadaqa qilishga ahd qilsa, u (zirh) torayib, har bir halqa oʻz oʻrnini (mahkam) egallaydi». Abu Hurayra aytdi: Men Rasululloh ﷺ ni barmoqlari bilan jubbalarining ichiga ishora qilib shunday deyayotganlarini koʻrdim; agar sen u zotni uni kengaytirmoqchi boʻlayotganlarini koʻrganingda, u kengaymas edi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бахил ва садақа қилувчининг масалини келтириб (шундай дедилар): «(Улар) устига темирдан икки зирҳ кийган, қўллари кўкраклари ва кекирдакларига (ёпишиб) мажбур бўлиб қолган икки киши кабидир. Садақа қилувчи ҳар қачон бир садақа қилса, у (зирҳ) ундан ёйилиб кетади, ҳатто унинг бармоқ учларини қоплаб, изини ўчириб юборади. Бахил эса ҳар қачон садақа қилишга аҳд қилса, у (зирҳ) торайиб, ҳар бир ҳалқа ўз ўрнини (маҳкам) эгаллайди». Абу Ҳурайра айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни бармоқлари билан жуббаларининг ичига ишора қилиб шундай деяётганларини кўрдим; агар сен у зотни уни кенгайтирмоқчи бўлаётганларини кўрганингда, у кенгаймас эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثُ دَعَوَاتٍ مُسْتَجَابَاتٌ لَا شَكَّ فِيهِنَّ دَعْوَةُ الْمَظْلُومِ وَدَعْوَةُ الْمُسَافِرِ وَدَعْوَةُ الْوَالِدِ عَلَى وَلَدِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Uchta duo bor, ular ijobat boʻlishida shubha yoʻq: mazlumning duosi, musofirning duosi va otaning oʻz farzandiga (qargʻab) qilgan duosi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Учта дуо бор, улар ижобат бўлишида шубҳа йўқ: мазлумнинг дуоси, мусофирнинг дуоси ва отанинг ўз фарзандига (қарғаб) қилган дуоси», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنِ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا وَيُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا قَلِيلٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi. U zot: «Qorongʻu tunning boʻlaklaridek (kelguvchi) fitnalardan (avval) amallar qilishga shoshilinglar. Kishi ertalab moʻmin boʻlib, kechqurun kofir boʻlib qoladi; kechqurun moʻmin boʻlib, ertalab kofir boʻlib qoladi — dinini dunyoning arzimas matosiga sotadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺ дан ривоят қилинади. У зот: «Қоронғу туннинг бўлакларидек (келгувчи) фитналардан (аввал) амаллар қилишга шошилинглар. Киши эрталаб мўмин бўлиб, кечқурун кофир бўлиб қолади; кечқурун мўмин бўлиб, эрталаб кофир бўлиб қолади — динини дунёнинг арзимас матосига сотади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلُّ بَنِي آدَمَ يَطْعُنُ الشَّيْطَانُ بِإِصْبَعِهِ فِي جَنْبِهِ حِينَ يُولَدُ إِلَّا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ ذَهَبَ يَطْعُنُ فَطَعَنَ فِي الْحِجَابِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi. U zot: «Odam farzandlarining har biri tugʻilganida, shayton uni barmogʻi bilan biqiniga turtadi — Maryam oʻgʻli Isodan boshqa: (shayton) uni turtmoqchi boʻldi, bas, (uning oʻrniga) pardani turtdi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺ дан ривоят қилинади. У зот: «Одам фарзандларининг ҳар бири туғилганида, шайтон уни бармоғи билан биқинига туртади — Марям ўғли Исодан бошқа: (шайтон) уни туртмоқчи бўлди, бас, (унинг ўрнига) пардани туртди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَمَنَّوْا لِقَاءَ الْعَدُوِّ فَإِذَا لَقِيتُمُوهُ فَاصْبِرُوا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Dushman bilan uchrashishni orzu qilmanglar; agar unga roʻpara kelsangiz, sabr qilinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Душман билан учрашишни орзу қилманглар; агар унга рўпара келсангиз, сабр қилинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو وَسُرَيْجٌ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ هِلَالِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلُ الْمُؤْمِنِ مَثَلُ خَامَةِ الزَّرْعِ مِنْ حَيْثُ انْتَهَى الرِّيحُ كَفَتْهَا فَإِذَا سَكَنَتْ اعْتَدَلَتْ وَكَذَلِكَ مَثَلُ الْمُؤْمِنِ يَتَكَفَّأُ بِالْبَلَاءِ وَمَثَلُ الْكَافِرِ مَثَلُ الْأَرْزَةِ صَمَّاءُ مُعْتَدِلَةٌ يَقْصِمُهَا اللَّهُ إِذَا شَاءَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Moʻminning misoli koʻkargan ekinning misolidir: shamol qay tomondan kelsa, uni egib qoʻyadi; shamol tinganda esa u yana tik boʻladi. Moʻminning misoli ham shunday — u balo bilan egiladi. Kofirning misoli esa qarigʻay daraxtining misolidir: qattiq va tik turadi, Alloh xohlaganda uni sindirib tashlaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мўминнинг мисоли кўкарган экиннинг мисолидир: шамол қай томондан келса, уни эгиб қўяди; шамол тинганда эса у яна тик бўлади. Мўминнинг мисоли ҳам шундай — у бало билан эгилади. Кофирнинг мисоли эса қариғай дарахтининг мисолидир: қаттиқ ва тик туради, Аллоҳ хоҳлаганда уни синдириб ташлайди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ أَبِي يَعْقُوبَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُقِيمُ الرَّجُلُ الرَّجُلَ مِنْ مَجْلِسِهِ ثُمَّ يَجْلِسُ فِيهِ وَلَكِنْ افْسَحُوا يَفْسَحْ اللَّهُ لَكُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kishi (boshqa) kishini oʻz oʻrnidan turgʻizib, soʻng oʻsha (joy)da oʻtirmasin. Lekin joy bering, Alloh sizlarga keng qilsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Киши (бошқа) кишини ўз ўрнидан турғизиб, сўнг ўша (жой)да ўтирмасин. Лекин жой беринг, Аллоҳ сизларга кенг қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا الْإِمَامُ جُنَّةٌ يُقَاتَلُ مِنْ وَرَائِهِ وَيُتَّقَى بِهِ فَإِنْ أَمَرَ بِتَقْوَى وَعَدَلَ فَإِنَّ لَهُ بِذَلِكَ أَجْرًا وَإِنْ أَمَرَ بِغَيْرِ ذَلِكَ فَإِنَّ عَلَيْهِ فِيهِ وِزْرًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Imom (rahbar) — qalqondir; uning ortida turib jang qilinadi va u bilan (dushmandan) himoyalaniladi. Bas, agar u taqvoga buyursa va adolat qilsa, unga bunisi uchun ajr boʻladi. Agar bundan boshqasiga buyursa, uning vaboli oʻziga boʻladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Имом (раҳбар) — қалқондир; унинг ортида туриб жанг қилинади ва у билан (душмандан) ҳимояланилади. Бас, агар у тақвога буюрса ва адолат қилса, унга буниси учун ажр бўлади. Агар бундан бошқасига буюрса, унинг ваболи ўзига бўлади».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ رَقِيَ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ عَلَى ظَهْرِ الْمَسْجِدِ فَوَجَدَهُ يَتَوَضَّأُ فَرَفَعَ فِي عَضُدَيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيَّ فَقَالَ إِنِّيسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ هِيَ الْغُرُّ الْمُحَجَّلُونَ مِنْ أَثَرِ الْوُضُوءِ مَنْ اسْتَطَاعَ أَنْ يُطِيلَ غُرَّتَهُ فَلْيَفْعَلْ لَا أَدْرِي مِنْ قَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي هُرَيْرَةَ
Nuaym ibn Abdulloh (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: U masjid ustiga, Abu Hurayraning oldiga chiqdi va uni tahorat olayotgan holda topdi; u (yuvishni) bilaklaridan yuqoriga koʻtardi. Soʻng menga yuzlanib dedi: Men Rasululloh ﷺning: «Albatta, mening ummatim qiyomat kunida tahorat izidan yuzi va qoʻl-oyoqlari nurli boʻlgan (qavm)dir. Kim oʻz nurini uzaytirishga qodir boʻlsa, shunday qilsin», deganlarini eshitdim. Bu Rasululloh ﷺning soʻzlaridanmi yoki Abu Hurayraning soʻzlaridanmi — bilmayman.Нуайм ибн Абдуллоҳ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: У масжид устига, Абу Ҳурайранинг олдига чиқди ва уни таҳорат олаётган ҳолда топди; у (ювишни) билакларидан юқорига кўтарди. Сўнг менга юзланиб деди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Албатта, менинг умматим қиёмат кунида таҳорат изидан юзи ва қўл-оёқлари нурли бўлган (қавм)дир. Ким ўз нурини узайтиришга қодир бўлса, шундай қилсин», деганларини эшитдим. Бу Расулуллоҳ ﷺнинг сўзлариданми ёки Абу Ҳурайранинг сўзлариданми — билмайман.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو وَسُرَيْجٌ قَالَا حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مَعْمَرٍ وَهُوَ أَبُو طُوَالَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ النَّاسِ رَجُلٌ أَخَذَ بِعِنَانِ فَرَسِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ النَّاسِ مَنْزِلَةً بَعْدَهُ رَجُلٌ مُعْتَزِلٌ فِي غَنَمٍ أَوْ غُنَيْمَةٍ يُقِيمُ الصَّلَاةَ وَيُؤْتِي الزَّكَاةَ وَيَعْبُدُ اللَّهَ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Sizlarga odamlarning eng yaxshisini aytaymi? Alloh yoʻlida otining jilovidan (ushlab) turgan kishidir. Undan keyin odamlarning martabasi eng yaxshisini sizlarga aytaymi? (Odamlardan) chetlanib, qoʻylari yoki ozgina qoʻychalari bilan (yashab), namozni ado etib, zakot berib, Allohga hech narsani sherik qilmay ibodat qiladigan kishidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Сизларга одамларнинг энг яхшисини айтайми? Аллоҳ йўлида отининг жиловидан (ушлаб) турган кишидир. Ундан кейин одамларнинг мартабаси энг яхшисини сизларга айтайми? (Одамлардан) четланиб, қўйлари ёки озгина қўйчалари билан (яшаб), намозни адо этиб, закот бериб, Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмай ибодат қиладиган кишидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو وَسُرَيْجٌ قَالَا حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَعْمَرٍ أَبُو طُوَالَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَقُولُ أَيْنَ الْمُتَحَابُّونَ بِجَلَالِي الْيَوْمَ أُظِلُّهُمْ فِي ظِلِّي يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلِّي
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Albatta, Alloh azza va jalla: ‹Mening ulugʻligim yoʻlida bir-birini sevganlar qayerda? Bugun — Mening soyamdan boshqa soya boʻlmagan kunda — Men ularni Oʻz soyamda soyalantiraman›, deydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла: ‹Менинг улуғлигим йўлида бир-бирини севганлар қаерда? Бугун — Менинг соямдан бошқа соя бўлмаган кунда — Мен уларни Ўз соямда соялантираман›, дейди».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنِ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيَدَعَنَّ رِجَالٌ فَخْرَهُمْ بِأَقْوَامٍ إِنَّمَا هُمْ فَحْمٌ مِنْ فَحْمِ جَهَنَّمَ أَوْ لَيَكُونُنَّ أَهْوَنَ عَلَى اللَّهِ مِنْ الْجِعْلَانِ الَّتِي تَدْفَعُ بِأَنْفِهَا النَّتِنَ وَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ أَذْهَبَ عَنْكُمْ عُبِّيَّةَ الْجَاهِلِيَّةِ وَفَخْرَهَا بِالْآبَاءِ مُؤْمِنٌ تَقِيٌّ وَفَاجِرٌ شَقِيٌّ النَّاسُ بَنُو آدَمَ وَآدَمُ مِنْ تُرَابٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Albatta kishilar shunday qavmlar bilan faxrlanishni tark etsinlar — ular faqat jahannam koʻmirlaridan bir koʻmirdir — aks holda ular Alloh nazdida burni bilan najosatni itarib yuradigan goʻng qoʻngʻizidan ham xorroq boʻlib qoladilar». Va (yana) dedilar: «Albatta Alloh azza va jalla sizlardan johiliyat kibrini va uning ota-bobolar bilan faxrlanishini ketkazdi. (Endi inson) yo taqvodor moʻmin, yo baxtiqaro fojirdir. Kishilar Odamning farzandlaridir, Odam esa tuproqdandir».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Албатта кишилар шундай қавмлар билан фахрланишни тарк этсинлар — улар фақат жаҳаннам кўмирларидан бир кўмирдир — акс ҳолда улар Аллоҳ наздида бурни билан нажосатни итариб юрадиган гўнг қўнғизидан ҳам хорроқ бўлиб қоладилар». Ва (яна) дедилар: «Албатта Аллоҳ азза ва жалла сизлардан жоҳилият кибрини ва унинг ота-боболар билан фахрланишини кетказди. (Энди инсон) ё тақводор мўмин, ё бахтиқаро фожирдир. Кишилар Одамнинг фарзандларидир, Одам эса тупроқдандир».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي وَأَنَا مَعَهُ حَيْثُ يَذْكُرُنِي وَاللَّهُ أَشَدُّ فَرَحًا بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ مِنْ أَحَدِكُمْ يَجِدُ ضَالَّتَهُ بِالْفَلَاةِ وَمَنْ يَتَقَرَّبُ إِلَيَّ شِبْرًا تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ ذِرَاعًا وَمَنْ تَقَرَّبَ إِلَيَّ ذِرَاعًا تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ بَاعًا وَإِذَا أَقْبَلَ يَمْشِي أَقْبَلْتُ أُهَرْوِلُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Alloh taolo aytdi: ‹Men bandamning Men haqimdagi gumonida boʻlaman va u Meni zikr qilgan joyida Men u bilan birga boʻlaman›. Alloh bandasining tavbasidan sizlardan biringizning sahroda yoʻqotgan (ulovi)ni topib olganidan koʻra qattiqroq quvonadi. Kim Menga bir qarich yaqinlashsa, Men unga bir tirsak yaqinlashaman; kim Menga bir tirsak yaqinlashsa, Men unga bir quloch yaqinlashaman; kim Menga yurib kelsa, Men unga shoshilib boraman».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Аллоҳ таоло айтди: ‹Мен бандамнинг Мен ҳақимдаги гумонида бўламан ва у Мени зикр қилган жойида Мен у билан бирга бўламан›. Аллоҳ бандасининг тавбасидан сизлардан бирингизнинг саҳрода йўқотган (улови)ни топиб олганидан кўра қаттиқроқ қувонади. Ким Менга бир қарич яқинлашса, Мен унга бир тирсак яқинлашаман; ким Менга бир тирсак яқинлашса, Мен унга бир қулоч яқинлашаман; ким Менга юриб келса, Мен унга шошилиб бораман».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ تَمِيمٍ أَخْبَرَنِي أَبِي أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَظَلَّكُمْ شَهْرُكُمْ هَذَا بِمَحْلُوفِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مَرَّ بِالْمُسْلِمِينَ شَهْرٌ قَطُّ خَيْرٌ لَهُمْ مِنْهُ وَمَا مَرَّ بِالْمُنَافِقِينَ شَهْرٌ قَطُّ أَشَرُّ لَهُمْ مِنْهُ بِمَحْلُوفِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ لَيَكْتُبُ أَجْرَهُ وَنَوَافِلَهُ وَيَكْتُبُ إِصْرَهُ وَشَقَاءَهُ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُدْخِلَهُ وَذَاكَ لِأَنَّ الْمُؤْمِنَ يُعِدُّ فِيهِ الْقُوَّةَ مِنْ النَّفَقَةِ لِلْعِبَادَةِ وَيُعِدُّ فِيهِ الْمُنَافِقُ ابْتِغَاءَ غَفَلَاتِ الْمُؤْمِنِينَ وَعَوْرَاتِهِمْ فَهُوَ غُنْمٌ لِلْمُؤْمِنِ يَغْتَنِمُهُ الْفَاجِرُحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَهُوَ أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ تَمِيمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَظَلَّكُمْ شَهْرُكُمْ فَذَكَرَهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mana bu oyingiz sizlarga soya soldi. Rasululloh ﷺning qasami bilan (aytamanki), musulmonlar ustidan bundan koʻra ular uchun yaxshiroq oy hech qachon oʻtmagan va munofiqlar ustidan bundan koʻra ular uchun yomonroq oy hech qachon oʻtmagan. Rasululloh ﷺning qasami bilan, albatta Alloh u (oy) kirmasdan oldin uning ajrini va nafl amallarini yozadi, uning gunohi va badbaxtligini ham yozadi. Bu shuning uchunki, moʻmin unda ibodat uchun sarf-xarajatdan quvvat tayyorlaydi, munofiq esa unda moʻminlarning gʻaflatlarini va ayblarini poylashni tayyorlaydi. Bu — moʻmin uchun gʻanimatdir, uni fojir (kishi ham) gʻanimat qilib oladi», dedilar. Yana bir sanad bilan Abu Hurayradan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mana bu oyingiz sizlarga soya soldi», dedilar — va (roviy) uni zikr qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мана бу ойингиз сизларга соя солди. Расулуллоҳ ﷺнинг қасами билан (айтаманки), мусулмонлар устидан бундан кўра улар учун яхшироқ ой ҳеч қачон ўтмаган ва мунофиқлар устидан бундан кўра улар учун ёмонроқ ой ҳеч қачон ўтмаган. Расулуллоҳ ﷺнинг қасами билан, албатта Аллоҳ у (ой) кирмасдан олдин унинг ажрини ва нафл амалларини ёзади, унинг гуноҳи ва бадбахтлигини ҳам ёзади. Бу шунинг учунки, мўмин унда ибодат учун сарф-харажатдан қувват тайёрлайди, мунофиқ эса унда мўминларнинг ғафлатларини ва айбларини пойлашни тайёрлайди. Бу — мўмин учун ғаниматдир, уни фожир (киши ҳам) ғанимат қилиб олади», дедилар. Яна бир санад билан Абу Ҳурайрадан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мана бу ойингиз сизларга соя солди», дедилар — ва (ровий) уни зикр қилди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ زَيْدٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَيْرُ الصَّدَقَةِ مَا كَانَ عَنْ ظَهْرِ غِنًى وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُقَالَ سُئِلَ أَبُو هُرَيْرَةَ مَا مَنْ تَعُولُ قَالَ امْرَأَتُكَ تَقُولُ أَطْعِمْنِي أَوْ أَنْفِقْ عَلَيَّ شَكَّ أَبُو عَامِرٍ أَوْ طَلِّقْنِي وَخَادِمُكَ يَقُولُ أَطْعِمْنِي وَاسْتَعْمِلْنِي وَابْنَتُكَ تَقُولُ إِلَى مَنْ تَذَرُنِي
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Sadaqaning eng yaxshisi boylik ortidan berilganidir. Yuqoridagi qoʻl pastdagi qoʻldan yaxshiroqdir. Va oʻzing boqadigan kishilardan boshla», dedilar. Abu Hurayradan: «Oʻzing boqadiganlar kimlar?» deb soʻraldi. U: «Xotining: ‹Meni boq› yoki ‹Menga nafaqa ber, boʻlmasa meni taloq qil›, deydi; xizmatkoring: ‹Meni boq va menga ish buyur›, deydi; qizing: ‹Meni kimga tashlab ketasan?› deydi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: «Садақанинг энг яхшиси бойлик ортидан берилганидир. Юқоридаги қўл пастдаги қўлдан яхшироқдир. Ва ўзинг боқадиган кишилардан бошла», дедилар. Абу Ҳурайрадан: «Ўзинг боқадиганлар кимлар?» деб сўралди. У: «Хотининг: ‹Мени боқ› ёки ‹Менга нафақа бер, бўлмаса мени талоқ қил›, дейди; хизматкоринг: ‹Мени боқ ва менга иш буюр›, дейди; қизинг: ‹Мени кимга ташлаб кетасан?› дейди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنِ ابْنِ أَبِي ذُبَابٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ بِشِعْبٍ فِيهِ عُيَيْنَةُ مَاءٍ عَذْبٍ فَأَعْجَبَهُ طِيبُهُ فَقَالَ لَوْ أَقَمْتُ فِي هَذَا الشِّعْبِ فَاعْتَزَلْتُ النَّاسَ وَلَا أَفْعَلُ حَتَّى أَسْتَأْمِرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَا تَفْعَلْ فَإِنَّ مَقَامَ أَحَدِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ خَيْرٌ مِنْ صَلَاةِ سِتِّينَ عَامًا خَالِيًا أَلَا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَيُدْخِلَكُمْ الْجَنَّةَ اغْزُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَنْ قَاتَلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فُوَاقَ نَاقَةٍ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning sahobalaridan bir kishi ichida chuchuk suvli kichik buloq boʻlgan bir soylikdan oʻtdi va suvning shirinligi unga maʼqul kelib: «Agar shu soylikda turib, odamlardan chetlansam (qani edi). Lekin Rasululloh ﷺdan izn soʻramagunimcha bunday qilmayman», dedi. Soʻng buni Nabiy ﷺga aytdi. Shunda u zot: «Bunday qilma! Chunki sizlardan biringizning Alloh yoʻlida turishi yolgʻiz oʻzi oltmish yil namoz oʻqishidan yaxshiroqdir. Alloh sizlarni magʻfirat qilib, jannatga kiritishini istamaysizlarmi?! Alloh yoʻlida gʻazot qilinglar! Kim Alloh yoʻlida tuya sogʻimi orasidagi fursatcha jang qilsa, unga jannat vojib boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан бир киши ичида чучук сувли кичик булоқ бўлган бир сойликдан ўтди ва сувнинг ширинлиги унга маъқул келиб: «Агар шу сойликда туриб, одамлардан четлансам (қани эди). Лекин Расулуллоҳ ﷺдан изн сўрамагунимча бундай қилмайман», деди. Сўнг буни Набий ﷺга айтди. Шунда у зот: «Бундай қилма! Чунки сизлардан бирингизнинг Аллоҳ йўлида туриши ёлғиз ўзи олтмиш йил намоз ўқишидан яхшироқдир. Аллоҳ сизларни мағфират қилиб, жаннатга киритишини истамайсизларми?! Аллоҳ йўлида ғазот қилинглар! Ким Аллоҳ йўлида туя соғими орасидаги фурсатча жанг қилса, унга жаннат вожиб бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ خِلَاسٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُذَكَرَ رَجُلَيْنِ ادَّعَيَا دَابَّةً وَلَمْ يَكُنْ لَهُمَا بَيِّنَةٌ فَأَمَرَهُمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَسْتَهِمَا عَلَى الْيَمِينِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U ikki kishi bir hayvonni daʼvo qilgani, ikkovi oʻrtasida esa hech qanday bayyina boʻlmagani haqida zikr qildi. Shunda Nabiy ﷺ ularga qasam ichishga qurʼa tashlashni buyurdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У икки киши бир ҳайвонни даъво қилгани, иккови ўртасида эса ҳеч қандай баййина бўлмагани ҳақида зикр қилди. Шунда Набий ﷺ уларга қасам ичишга қуръа ташлашни буюрдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ سَالِمًا يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يُقْبَضُ الْعِلْمُ وَتَظْهَرُ الْفِتَنُ وَيَكْثُرُ الْهَرْجُ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْهَرْجُ قَالَ بِيَدِهِ هَكَذَا يَعْنِي الْقَتْلَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Ilm koʻtariladi, fitnalar zohir boʻladi va harj koʻpayadi», deganlarini eshitdim. «Yo Rasululloh, harj nima?» deyildi. U zot qoʻllari bilan mana bunday (ishora) qildilar, yaʼni oʻldirishni (koʻrsatdilar).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Илм кўтарилади, фитналар зоҳир бўлади ва ҳарж кўпаяди», деганларини эшитдим. «Ё Расулуллоҳ, ҳарж нима?» дейилди. У зот қўллари билан мана бундай (ишора) қилдилар, яъни ўлдиришни (кўрсатдилар).
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْكُمْ يَعْنِي أَحَدٌ يُدْخِلُهُ عَمَلُهُ الْجَنَّةَ وَلَا يُنَجِّيهِ مِنْ النَّارِ قَالُوا وَلَا أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَلَا أَنَا إِلَّا أَنْ يَتَغَمَّدَنِي اللَّهُ مِنْهُ بِرَحْمَةٍ وَفَضْلٍ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan hech kimni oʻz amali jannatga kirgizmaydi va uni doʻzaxdan qutqarmaydi», dedilar. Ular: «Sizni ham emasmi, yo Rasululloh?» dedilar. U zot: «Meni ham — magar Alloh meni Oʻz rahmati va fazli bilan qoplasa», deb buni ikki yoki uch marta aytdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан ҳеч кимни ўз амали жаннатга киргизмайди ва уни дўзахдан қутқармайди», дедилар. Улар: «Сизни ҳам эмасми, ё Расулуллоҳ?» дедилар. У зот: «Мени ҳам — магар Аллоҳ мени Ўз раҳмати ва фазли билан қопласа», деб буни икки ёки уч марта айтдилар.
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ رَاشِدٍ يُحَدِّثُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا طِيَرَةَ وَخَيْرُهَا الْفَأْلُ قِيلَ وَمَا الْفَأْلُ قَالَ الْكَلِمَةُ الصَّالِحَةُ يَسْمَعُهَا أَحَدُكُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Shumlanish yoʻq, uning eng yaxshisi — faʼldir», dedilar. «Faʼl nima?» deyildi. U zot: «Biringiz eshitadigan yaxshi soʻzdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Шумланиш йўқ, унинг энг яхшиси — фаълдир», дедилар. «Фаъл нима?» дейилди. У зот: «Бирингиз эшитадиган яхши сўздир», дедилар.