حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ أَبِي الْجَعْدِ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ، يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَتُسَوُّنَّ صُفُوفَكُمْ أَوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ وُجُوهِكُمْ ".
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Saflaringizni toʻgʻrilanglar, yoki Alloh yuzlaringizni oʻzgartirib qoʻyadi», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Сафларингизни тўғриланглар, ёки Аллоҳ юзларингизни ўзгартириб қўяди», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، عَنْ عَامِرٍ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الْحَلاَلُ بَيِّنٌ وَالْحَرَامُ بَيِّنٌ، وَبَيْنَهُمَا مُشَبَّهَاتٌ لاَ يَعْلَمُهَا كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ، فَمَنِ اتَّقَى الْمُشَبَّهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِيِنِهِ وَعِرْضِهِ، وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ كَرَاعٍ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى، يُوشِكُ أَنْ يُوَاقِعَهُ. أَلاَ وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى، أَلاَ إِنَّ حِمَى اللَّهِ فِي أَرْضِهِ مَحَارِمُهُ، أَلاَ وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ. أَلاَ وَهِيَ الْقَلْبُ ".
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Halol — ravshan, harom ham — ravshan; ular orasida esa koʻp odamlar bilmaydigan shubhali narsalar bor. Kim shubhali narsalardan saqlansa, dinini va obroʻyini saqlagan boʻladi. Kim shubhali narsalarga (botib) ketsa, (qoʻriqxona) yaqinida (mol) boqayotgan choʻponga oʻxshaydi — u har on (qoʻriqxonaga) tushib ketishi mumkin. Ogoh boʻlinglar, har bir podshohning bir qoʻriqxonasi bor; Allohning yerdagi qoʻriqxonasi esa Uning harom (qilgan) narsalaridir. Ogoh boʻlinglar, tanada bir parcha goʻsht bor: agar u sogʻlom (toʻgʻri) boʻlsa, butun tana sogʻlom boʻladi; agar u buzilsa, butun tana buziladi. Bilingki, u — qalbdir», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Ҳалол — равшан, ҳаром ҳам — равшан; улар орасида эса кўп одамлар билмайдиган шубҳали нарсалар бор. Ким шубҳали нарсалардан сақланса, динини ва обрўйини сақлаган бўлади. Ким шубҳали нарсаларга (ботиб) кеца, (қўриқхона) яқинида (мол) боқаётган чўпонга ўхшайди — у ҳар он (қўриқхонага) тушиб кетиши мумкин. Огоҳ бўлинглар, ҳар бир подшоҳнинг бир қўриқхонаси бор; Аллоҳнинг ердаги қўриқхонаси эса Унинг ҳаром (қилган) нарсаларидир. Огоҳ бўлинглар, танада бир парча гўшт бор: агар у соғлом (тўғри) бўлса, бутун тана соғлом бўлади; агар у бузилса, бутун тана бузилади. Билингки, у — қалбдир», — дедилар.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ ـ رضى الله عنه ـ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم. حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَبِي فَرْوَةَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَبِي فَرْوَةَ، سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ، سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي فَرْوَةَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " الْحَلاَلُ بَيِّنٌ، وَالْحَرَامُ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ، فَمَنْ تَرَكَ مَا شُبِّهَ عَلَيْهِ مِنَ الإِثْمِ كَانَ لِمَا اسْتَبَانَ أَتْرَكَ، وَمَنِ اجْتَرَأَ عَلَى مَا يَشُكُّ فِيهِ مِنَ الإِثْمِ أَوْشَكَ أَنْ يُوَاقِعَ مَا اسْتَبَانَ، وَالْمَعَاصِي حِمَى اللَّهِ، مَنْ يَرْتَعْ حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكْ أَنْ يُوَاقِعَهُ ".
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Halol (narsa) ham ravshan, harom (narsa) ham ravshan; ularning orasida esa shubhali (noaniq) narsalar bor. Bas, kim — gunohga tushib qolishdan (qoʻrqib) — oʻsha shubhali narsalardan tiyilsa, u — ravshan harom (ish)dan ham albatta saqlanadi; kim oʻsha shubhali narsalarga (botirlik bilan) qoʻl ursa, u — ravshan harom (ish)ga ham tushib qolishi mumkin. Gunohlar — Allohning qoʻrigʻi (yaʼni xususiy yaylov)dir; kim (oʻz qoʻylarini) uning yaqinida boqsa, u — har lahzada — unga (kirib) ketishi mumkin», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ҳалол (нарса) ҳам равшан, ҳаром (нарса) ҳам равшан; уларнинг орасида эса шубҳали (ноаниқ) нарсалар бор. Бас, ким — гуноҳга тушиб қолишдан (қўрқиб) — ўша шубҳали нарсалардан тийилса, у — равшан ҳаром (иш)дан ҳам албатта сақланади; ким ўша шубҳали нарсаларга (ботирлик билан) қўл урса, у — равшан ҳаром (иш)га ҳам тушиб қолиши мумкин. Гуноҳлар — Аллоҳнинг қўриғи (яъни хусусий яйлов)дир; ким (ўз қўйларини) унинг яқинида боқса, у — ҳар лаҳзада — унга (кириб) кетиши мумкин», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، قَالَ سَمِعْتُ عَامِرًا، يَقُولُ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَثَلُ الْقَائِمِ عَلَى حُدُودِ اللَّهِ وَالْوَاقِعِ فِيهَا كَمَثَلِ قَوْمٍ اسْتَهَمُوا عَلَى سَفِينَةٍ، فَأَصَابَ بَعْضُهُمْ أَعْلاَهَا وَبَعْضُهُمْ أَسْفَلَهَا، فَكَانَ الَّذِينَ فِي أَسْفَلِهَا إِذَا اسْتَقَوْا مِنَ الْمَاءِ مَرُّوا عَلَى مَنْ فَوْقَهُمْ فَقَالُوا لَوْ أَنَّا خَرَقْنَا فِي نَصِيبِنَا خَرْقًا، وَلَمْ نُؤْذِ مَنْ فَوْقَنَا. فَإِنْ يَتْرُكُوهُمْ وَمَا أَرَادُوا هَلَكُوا جَمِيعًا، وَإِنْ أَخَذُوا عَلَى أَيْدِيهِمْ نَجَوْا وَنَجَوْا جَمِيعًا ".
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Allohning buyruq va cheklovlariga rioya qiladigan (kishi)ning — ularni buzadiganlarga nisbatan — misoli — bir kemada oʻz oʻrinlari uchun qurʼa (chek) tashlagan kishilarning misoli(dek): ulardan baʼzilari (kemaning) yuqori qismidan, boshqalari esa past (quyi) qismidan joy oldi. Quyidagilar suvga muhtoj boʻlganda, ular suv keltirish uchun yuqoriga chiqishga (majbur boʻlar) edi (va bu yuqoridagilarga tashvish berar edi). Bas, ular: ‹Kelinglar, oʻz ulushimizda (kemada) bir teshik teshib (suv olaylik) — toki yuqorimizdagilarni tashvishga qoʻymaylik›, — dedi. Bas, agar yuqoridagilar quyidagilarni oʻzlarining taklif qilgan (ish)larini qilishga qoʻysa, butun kema ahli halok boʻladi; lekin agar ularni (bundan) toʻssa, ikkala (guruh) ham najot topadi», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳнинг буйруқ ва чекловларига риоя қиладиган (киши)нинг — уларни бузадиганларга нисбатан — мисоли — бир кемада ўз ўринлари учун қуръа (чек) ташлаган кишиларнинг мисоли(дек): улардан баъзилари (кеманинг) юқори қисмидан, бошқалари эса паст (қуйи) қисмидан жой олди. Қуйидагилар сувга муҳтож бўлганда, улар сув келтириш учун юқорига чиқишга (мажбур бўлар) эди (ва бу юқоридагиларга ташвиш берар эди). Бас, улар: ‹Келинглар, ўз улушимизда (кемада) бир тешик тешиб (сув олайлик) — токи юқоримиздагиларни ташвишга қўймайлик›, — деди. Бас, агар юқоридагилар қуйидагиларни ўзларининг таклиф қилган (иш)ларини қилишга қўйса, бутун кема аҳли ҳалок бўлади; лекин агар уларни (бундан) тўсса, иккала (гуруҳ) ҳам нажот топади», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَمُحَمَّدِ بْنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، أَنَّهُمَا حَدَّثَاهُ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، أَنَّ أَبَاهُ، أَتَى بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي نَحَلْتُ ابْنِي هَذَا غُلاَمًا. فَقَالَ " أَكُلَّ وَلَدِكَ نَحَلْتَ مِثْلَهُ ". قَالَ لاَ. قَالَ " فَارْجِعْهُ ".
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Uning otasi uni Allohning Rasuli ﷺ ga olib borib: «Men mana shu oʻgʻlimga bir qul (hadya) berdim», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Sen barcha oʻgʻillaringga shuning (mislini) berdingmi?» — deb soʻradi. U ‹yoʻq› deb javob berdi. Paygʻambar ﷺ: «Unda hadyangni qaytib ol», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Унинг отаси уни Аллоҳнинг Расули ﷺ га олиб бориб: «Мен мана шу ўғлимга бир қул (ҳадя) бердим», — деди. Пайғамбар ﷺ: «Сен барча ўғилларингга шунинг (мислини) бердингми?» — деб сўради. У ‹йўқ› деб жавоб берди. Пайғамбар ﷺ: «Унда ҳадянгни қайтиб ол», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ سَأَلَتْ أُمِّي أَبِي بَعْضَ الْمَوْهِبَةِ لِي مِنْ مَالِهِ، ثُمَّ بَدَا لَهُ فَوَهَبَهَا لِي فَقَالَتْ لاَ أَرْضَى حَتَّى تُشْهِدَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم. فَأَخَذَ بِيَدِي وَأَنَا غُلاَمٌ، فَأَتَى بِيَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ أُمَّهُ بِنْتَ رَوَاحَةَ سَأَلَتْنِي بَعْضَ الْمَوْهِبَةِ لِهَذَا، قَالَ " أَلَكَ وَلَدٌ سِوَاهُ ". قَالَ نَعَمْ. قَالَ فَأُرَاهُ قَالَ " لاَ تُشْهِدْنِي عَلَى جَوْرٍ ". وَقَالَ أَبُو حَرِيزٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ " لاَ أَشْهَدُ عَلَى جَوْرٍ ".
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Onam otamdan — uning molidan menga bir hadya berishni — soʻradi; va u biroz ikkilangandan keyin menga uni berdi. Onam — to Paygʻambar ﷺ unga guvoh qilinmaguncha — rozi boʻlmasligini aytdi. Men yosh bola edim, otam mening qoʻlimdan ushlab, meni Paygʻambar ﷺ ning oldiga olib bordi. U Paygʻambar ﷺ ga: «Uning onasi — bint Ravoha — meni bu bolaga hadya berishga (undadi)», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Sening undan boshqa oʻgʻillaring bormi?» — dedi. U: «Ha», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Meni zulmga guvoh qilma», — dedilar. Shaʼbiy (rivoyat qildi): Paygʻambar ﷺ: «Men zulmga guvoh boʻlmayman», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Онам отамдан — унинг молидан менга бир ҳадя беришни — сўради; ва у бироз иккилангандан кейин менга уни берди. Онам — то Пайғамбар ﷺ унга гувоҳ қилинмагунча — рози бўлмаслигини айтди. Мен ёш бола эдим, отам менинг қўлимдан ушлаб, мени Пайғамбар ﷺ нинг олдига олиб борди. У Пайғамбар ﷺ га: «Унинг онаси — бинт Равоҳа — мени бу болага ҳадя беришга (ундади)», — деди. Пайғамбар ﷺ: «Сенинг ундан бошқа ўғилларинг борми?» — деди. У: «Ҳа», — деди. Пайғамбар ﷺ: «Мени зулмга гувоҳ қилма», — дедилар. Шаъбий (ривоят қилди): Пайғамбар ﷺ: «Мен зулмга гувоҳ бўлмайман», — дедилар.
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي الشَّعْبِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَثَلُ الْمُدْهِنِ فِي حُدُودِ اللَّهِ وَالْوَاقِعِ فِيهَا مَثَلُ قَوْمٍ اسْتَهَمُوا سَفِينَةً، فَصَارَ بَعْضُهُمْ فِي أَسْفَلِهَا وَصَارَ بَعْضُهُمْ فِي أَعْلاَهَا، فَكَانَ الَّذِي فِي أَسْفَلِهَا يَمُرُّونَ بِالْمَاءِ عَلَى الَّذِينَ فِي أَعْلاَهَا، فَتَأَذَّوْا بِهِ، فَأَخَذَ فَأْسًا، فَجَعَلَ يَنْقُرُ أَسْفَلَ السَّفِينَةِ، فَأَتَوْهُ فَقَالُوا مَا لَكَ قَالَ تَأَذَّيْتُمْ بِي، وَلاَ بُدَّ لِي مِنَ الْمَاءِ، فَإِنْ أَخَذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَنْجَوْهُ وَنَجَّوْا أَنْفُسَهُمْ، وَإِنْ تَرَكُوهُ أَهْلَكُوهُ وَأَهْلَكُوا أَنْفُسَهُمْ ".
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Allohning buyruq va cheklovlariga rioya qiladigan (kishi)ning — Allohning cheklovlarini buzadiganga nisbatan — misoli — bir kemada oʻz oʻrinlari uchun qurʼa (chek) tashlagan kishilarning misoli(dek): ulardan baʼzilari (kemaning) yuqori qismidan, boshqalari esa quyi qismidan joy oldi. Quyidagilar suvga (muhtoj boʻlib), yuqoridagilarning yonidan oʻtishga (majbur boʻlar) edi va bu yuqoridagilarga tashvish berar edi. Ulardan biri (quyidagilardan) bir bolta olib, kemaning tubini tesha boshladi. Yuqoridagilar kelib, undan: ‹Senga nima boʻldi?› — deb soʻradi. U: ‹Mening (yuqoriga chiqishim) sizlarga koʻp tashvish berdi va men suv olishim (kerak)›, — dedi. Endi, agar ular uni (bundan) toʻssa, ular uni (ham), oʻzlarini (ham) qutqaradi; lekin agar ular uni (xohlaganini qilishga) qoʻysa, ular uni (ham), oʻzlarini (ham) halok qiladi», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳнинг буйруқ ва чекловларига риоя қиладиган (киши)нинг — Аллоҳнинг чекловларини бузадиганга нисбатан — мисоли — бир кемада ўз ўринлари учун қуръа (чек) ташлаган кишиларнинг мисоли(дек): улардан баъзилари (кеманинг) юқори қисмидан, бошқалари эса қуйи қисмидан жой олди. Қуйидагилар сувга (муҳтож бўлиб), юқоридагиларнинг ёнидан ўтишга (мажбур бўлар) эди ва бу юқоридагиларга ташвиш берар эди. Улардан бири (қуйидагилардан) бир болта олиб, кеманинг тубини теша бошлади. Юқоридагилар келиб, ундан: ‹Сенга нима бўлди?› — деб сўради. У: ‹Менинг (юқорига чиқишим) сизларга кўп ташвиш берди ва мен сув олишим (керак)›, — деди. Энди, агар улар уни (бундан) тўсса, улар уни (ҳам), ўзларини (ҳам) қутқаради; лекин агар улар уни (хоҳлаганини қилишга) қўйса, улар уни (ҳам), ўзларини (ҳам) ҳалок қилади», — дедилар.
حَدَّثَنِي عِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ عَامِرٍ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أُغْمِيَ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَوَاحَةَ، فَجَعَلَتْ أُخْتُهُ عَمْرَةُ تَبْكِي وَاجَبَلاَهْ وَاكَذَا وَاكَذَا. تُعَدِّدُ عَلَيْهِ فَقَالَ حِينَ أَفَاقَ مَا قُلْتِ شَيْئًا إِلاَّ قِيلَ لِي آنْتَ كَذَلِكَ.
(Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo) aytdi:) Abdulloh ibn Ravoha behush boʻ ldi. Singlisi Amra: «Voy togʻim (suyangan tovim)-a! Voy falon-a! Voy falon-a!» deb — unga (yaxshi sifatlarini) sanab — yigʻlay boshladi. U (Ibn Ravoha) oʻ ziga kelganida: «Sen biror narsa demadingki, illo menga: ‹Sen shundaymisan?› deb aytilmagan boʻ lsa (yaʼni har maqtoving haqida soʻroq qilindi)», dedi.(Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Абдуллоҳ ибн Равоҳа беҳуш бў лди. Синглиси Амра: «Вой тоғим (суянган товим)-а! Вой фалон-а! Вой фалон-а!» деб — унга (яхши сифатларини) санаб — йиғлай бошлади. У (Ибн Равоҳа) ў зига келганида: «Сен бирор нарса демадингки, илло менга: ‹Сен шундаймисан?› деб айтилмаган бў лса (яъни ҳар мақтовинг ҳақида сўроқ қилинди)», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، عَنْ عَامِرٍ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تَرَى الْمُؤْمِنِينَ فِي تَرَاحُمِهِمْ وَتَوَادِّهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ كَمَثَلِ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى عُضْوًا تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ جَسَدِهِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى ".
(Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Moʻminlarni bir-birlariga rahm qilish, bir-birlarini sevish va bir-birlariga mehribonlik koʻrsatishda — (xuddi yagona) bir tana kabi koʻrasan: qachon (uning) bir aʼzosi ogʻrisa, tananing qolgan (qismlari) ham unga (hamdard boʻlib) uyqusizlik va isitma bilan azob chekadi» dedilar.(Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминларни бир-бирларига раҳм қилиш, бир-бирларини севиш ва бир-бирларига меҳрибонлик кўрсатишда — (худди ягона) бир тана каби кўрасан: қачон (унинг) бир аъзоси оғриса, тананинг қолган (қисмлари) ҳам унга (ҳамдард бўлиб) уйқусизлик ва иситма билан азоб чекади» дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ أَهْوَنَ أَهْلِ النَّارِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ رَجُلٌ عَلَى أَخْمَصِ قَدَمَيْهِ جَمْرَتَانِ يَغْلِي مِنْهُمَا دِمَاغُهُ، كَمَا يَغْلِي الْمِرْجَلُ وَالْقُمْقُمُ".
(Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo) aytdi:) Men Paygʻambar ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Albatta Qiyomat kunida doʻzax ahlidan azobi eng yengil (kishi) shunday erkakki, uning ikki oyogʻi tagida ikki choʻgʻ (boʻlib), ulardan miyasi — xuddi qozon va qumqum (qaynagandek) — qaynaydi».(Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Мен Пайғамбар ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Албатта Қиёмат кунида дўзах аҳлидан азоби энг енгил (киши) шундай эркакки, унинг икки оёғи тагида икки чўғ (бўлиб), улардан мияси — худди қозон ва қумқум (қайнагандек) — қайнайди».
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ أَهْوَنَ أَهْلِ النَّارِ عَذَابًا مَنْ لَهُ نَعْلاَنِ وَشِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ يَغْلِي مِنْهُمَا دِمَاغُهُ كَمَا يَغْلِي الْمِرْجَلُ مَا يَرَى أَنَّ أَحَدًا أَشَدُّ مِنْهُ عَذَابًا وَإِنَّهُ لأَهْوَنُهُمْ عَذَابًا " .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta doʻzax ahlidan azobi eng yengili — (shunday) kishiki, uning oʻtdan (boʻlgan) ikkita kavushi va ikkita (kavush) tasmasi bor; ulardan miyasi — qozon qaynagandek — qaynaydi. U oʻzidan azobi qattiqroq hech kim yoʻq deb oʻylaydi, holbuki u ularning azobi eng yengilidir», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта дўзах аҳлидан азоби энг енгили — (шундай) кишики, унинг ўтдан (бўлган) иккита кавуши ва иккита (кавуш) тасмаси бор; улардан мияси — қозон қайнагандек — қайнайди. У ўзидан азоби қаттиқроқ ҳеч ким йўқ деб ўйлайди, ҳолбуки у уларнинг азоби энг енгилидир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ وَأَهْوَى النُّعْمَانُ بِإِصْبَعَيْهِ إِلَى أُذُنَيْهِ " إِنَّ الْحَلاَلَ بَيِّنٌ وَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا مُشْتَبِهَاتٌ لاَ يَعْلَمُهُنَّ كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ فَمَنِ اتَّقَى الشُّبُهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ وَقَعَ فِي الْحَرَامِ كَالرَّاعِي يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يَرْتَعَ فِيهِ أَلاَ وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى أَلاَ وَإِنَّ حِمَى اللَّهِ مَحَارِمُهُ أَلاَ وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ أَلاَ وَهِيَ الْقَلْبُ " .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim — Nuʼmon ikki barmogʻini quloqlariga (ishora qilib) keltirdi: «Albatta, halol ravshandir va albatta, harom ham ravshandir; ularning orasida shubhali narsalar bor, ularni odamlarning koʻpchiligi bilmaydi. Kim shubhali narsalardan saqlansa, dini va orʼ-nomusini pok saqlabdi; kim shubhali narsalarga tushib qolsa, haromga tushibdi — xuddi qoʻriqxona atrofida (mol) boqayotgan choʻponday, u (molini) qoʻriqxona ichida boqib yuborishi yaqindir. Ogoh boʻlinglar! Har bir podshohning qoʻriqxonasi boʻladi; ogoh boʻlinglar! Allohning qoʻriqxonasi Uning harom qilgan narsalaridir. Ogoh boʻlinglar! Tanada bir parcha goʻsht boʻlib, u (parcha) tuzalsa, butun tana tuzaladi; u buzilsa, butun tana buziladi. Ogoh boʻlinglar! U — qalbdir», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим — Нуъмон икки бармоғини қулоқларига (ишора қилиб) келтирди: «Албатта, ҳалол равшандир ва албатта, ҳаром ҳам равшандир; уларнинг орасида шубҳали нарсалар бор, уларни одамларнинг кўпчилиги билмайди. Ким шубҳали нарсалардан сақланса, дини ва оръ-номусини пок сақлабди; ким шубҳали нарсаларга тушиб қолса, ҳаромга тушибди — худди қўриқхона атрофида (мол) боқаётган чўпондай, у (молини) қўриқхона ичида боқиб юбориши яқиндир. Огоҳ бўлинглар! Ҳар бир подшоҳнинг қўриқхонаси бўлади; огоҳ бўлинглар! Аллоҳнинг қўриқхонаси Унинг ҳаром қилган нарсаларидир. Огоҳ бўлинглар! Танада бир парча гўшт бўлиб, у (парча) тузалса, бутун тана тузалади; у бузилса, бутун тана бузилади. Огоҳ бўлинглар! У — қалбдир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ، الرَّحْمَنِ وَعَنْ مُحَمَّدِ بْنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، يُحَدِّثَانِهِ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، أَنَّهُ قَالَ إِنَّ أَبَاهُ أَتَى بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي نَحَلْتُ ابْنِي هَذَا غُلاَمًا كَانَ لِي . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَكُلَّ وَلَدِكَ نَحَلْتَهُ مِثْلَ هَذَا " . فَقَالَ لاَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَارْجِعْهُ " .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Otasi uni Rasululloh ﷺ huzuriga olib kelib: «Men shu oʻgʻlimga oʻzimga tegishli boʻlgan bir qulni inʼom qildim», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Hamma bolalaringga ham shuningdek inʼom qildingmi?» — dedilar. U: «Yoʻq», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Unday boʻlsa, uni qaytarib ol», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Отаси уни Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига олиб келиб: «Мен шу ўғлимга ўзимга тегишли бўлган бир қулни инъом қилдим», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳамма болаларингга ҳам шунингдек инъом қилдингми?» — дедилар. У: «Йўқ», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ундай бўлса, уни қайтариб ол», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ، عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَمُحَمَّدِ بْنِ النُّعْمَانِ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ أَتَى بِي أَبِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي نَحَلْتُ ابْنِي هَذَا غُلاَمًا . فَقَالَ " أَكُلَّ بَنِيكَ نَحَلْتَ " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَارْدُدْهُ " .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Otam meni Rasululloh ﷺ huzuriga olib kelib: «Men shu oʻgʻlimga bir qulni inʼom qildim», dedi. Shunda u zot: «Hamma oʻgʻillaringga (shunday) inʼom qildingmi?» — dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unday boʻlsa, uni qaytar», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Отам мени Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига олиб келиб: «Мен шу ўғлимга бир қулни инъом қилдим», деди. Шунда у зот: «Ҳамма ўғилларингга (шундай) инъом қилдингми?» — дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Ундай бўлса, уни қайтар», — дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ حَدَّثَنَا النُّعْمَانُ بْنُ بَشِيرٍ، قَالَ وَقَدْ أَعْطَاهُ أَبُوهُ غُلاَمًا فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا هَذَا الْغُلاَمُ " . قَالَ أَعْطَانِيهِ أَبِي . قَالَ " فَكُلَّ إِخْوَتِهِ أَعْطَيْتَهُ كَمَا أَعْطَيْتَ هَذَا " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَرُدَّهُ " .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — otasi unga bir qulni bergan edi. Shunda Nabiy ﷺ unga: «Bu qul nima (qanday qoʻlingga kirdi)?» — dedilar. U: «Buni menga otam berdi», dedi. U zot: «Uning hamma birodarlariga ham buni berganingdek berganmiding?» — dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unday boʻlsa, uni qaytar», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — отаси унга бир қулни берган эди. Шунда Набий ﷺ унга: «Бу қул нима (қандай қўлингга кирди)?» — дедилар. У: «Буни менга отам берди», деди. У зот: «Унинг ҳамма биродарларига ҳам буни берганингдек берганмидинг?» — дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Ундай бўлса, уни қайтар», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ، ح
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ تَصَدَّقَ عَلَىَّ أَبِي بِبَعْضِ مَالِهِ فَقَالَتْ أُمِّي عَمْرَةُ بِنْتُ رَوَاحَةَ لاَ أَرْضَى حَتَّى تُشْهِدَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَانْطَلَقَ أَبِي إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لِيُشْهِدَهُ عَلَى صَدَقَتِي فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَفَعَلْتَ هَذَا بِوَلَدِكَ كُلِّهِمْ " . قَالَ لاَ . قَالَ " اتَّقُوا اللَّهَ وَاعْدِلُوا فِي أَوْلاَدِكُمْ " . فَرَجَعَ أَبِي فَرَدَّ تِلْكَ الصَّدَقَةَ .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Otam menga mol-mulkidan baʼzisini sadaqa (hadya) qildi. Shunda onam Amra binti Ravoha: «Rasululloh ﷺ ni buni guvoh qilmaguningcha men rozi boʻlmayman», dedi. Shu sababli otam menga qilgan sadaqasiga uni guvoh qilish uchun Nabiy ﷺ huzuriga bordi. Rasululloh ﷺ unga: «Hamma farzandlaringga ham shunday qildingmi?» — dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Allohdan qoʻrqinglar va farzandlaringiz orasida adolatli boʻlinglar!» — dedilar. Shunda otam qaytib, oʻsha sadaqani qaytarib oldi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Отам менга мол-мулкидан баъзисини садақа (ҳадя) қилди. Шунда онам Амра бинти Равоҳа: «Расулуллоҳ ﷺ ни буни гувоҳ қилмагунингча мен рози бўлмайман», деди. Шу сабабли отам менга қилган садақасига уни гувоҳ қилиш учун Набий ﷺ ҳузурига борди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ҳамма фарзандларингга ҳам шундай қилдингми?» — дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Аллоҳдан қўрқинглар ва фарзандларингиз орасида адолатли бўлинглар!» — дедилар. Шунда отам қайтиб, ўша садақани қайтариб олди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ أَبِي حَيَّانَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، ح.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، حَدَّثَنِي النُّعْمَانُ بْنُ بَشِيرٍ، أَنَّ أُمَّهُ بِنْتَ رَوَاحَةَ، سَأَلَتْ أَبَاهُ بَعْضَ الْمَوْهِبَةِ مِنْ مَالِهِ لاِبْنِهَا فَالْتَوَى بِهَا سَنَةً ثُمَّ بَدَا لَهُ فَقَالَتْ لاَ أَرْضَى حَتَّى تُشْهِدَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى مَا وَهَبْتَ لاِبْنِي . فَأَخَذَ أَبِي بِيَدِي وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلاَمٌ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمَّ هَذَا بِنْتَ رَوَاحَةَ أَعْجَبَهَا أَنْ أُشْهِدَكَ عَلَى الَّذِي وَهَبْتُ لاِبْنِهَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا بَشِيرُ أَلَكَ وَلَدٌ سِوَى هَذَا " . قَالَ نَعَمْ . فَقَالَ " أَكُلَّهُمْ وَهَبْتَ لَهُ مِثْلَ هَذَا " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَلاَ تُشْهِدْنِي إِذًا فَإِنِّي لاَ أَشْهَدُ عَلَى جَوْرٍ " .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, onasi binti Ravoha uning otasidan mol-mulkidan baʼzisini oʻgʻliga hadya qilishni soʻradi. (Otasi) buni bir yil keyinga surdi, soʻng (berish) fikriga keldi. Shunda (onasi): «Oʻgʻlimga hadya qilgan narsangga Rasululloh ﷺ ni guvoh qilmaguningcha men rozi boʻlmayman», dedi. Otam qoʻlimdan ushlab oldi — men oʻsha kunlari bola edim — va Rasululloh ﷺ huzuriga kelib: «Yo Rasululloh! Shu (oʻgʻil)ning onasi binti Ravoha, uning oʻgʻliga hadya qilgan narsamga sizni guvoh qilishimni istamoqda», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ey Bashir! Shundan boshqa farzanding bormi?» — dedilar. U: «Ha», dedi. U zot: «Hammasiga ham shunga oʻxshash hadya qildingmi?» — dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unday boʻlsa, meni guvoh qilma, chunki men zulmga guvoh boʻlmayman», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, онаси бинти Равоҳа унинг отасидан мол-мулкидан баъзисини ўғлига ҳадя қилишни сўради. (Отаси) буни бир йил кейинга сурди, сўнг (бериш) фикрига келди. Шунда (онаси): «Ўғлимга ҳадя қилган нарсангга Расулуллоҳ ﷺ ни гувоҳ қилмагунингча мен рози бўлмайман», деди. Отам қўлимдан ушлаб олди — мен ўша кунлари бола эдим — ва Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келиб: «Ё Расулуллоҳ! Шу (ўғил)нинг онаси бинти Равоҳа, унинг ўғлига ҳадя қилган нарсамга сизни гувоҳ қилишимни истамоқда», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Башир! Шундан бошқа фарзандинг борми?» — дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот: «Ҳаммасига ҳам шунга ўхшаш ҳадя қилдингми?» — дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Ундай бўлса, мени гувоҳ қилма, чунки мен зулмга гувоҳ бўлмайман», — дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لأَبِيهِ " لاَ تُشْهِدْنِي عَلَى جَوْرٍ " .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uning otasiga: «Meni zulm (adolatsizlik)ka guvoh qilma», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ унинг отасига: «Мени зулм (адолатсизлик)ка гувоҳ қилма», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، وَعَبْدُ الأَعْلَى، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَيَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُلَيَّةَ، - وَاللَّفْظُ لِيَعْقُوبَ - قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ انْطَلَقَ بِي أَبِي يَحْمِلُنِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْهَدْ أَنِّي قَدْ نَحَلْتُ النُّعْمَانَ كَذَا وَكَذَا مِنْ مَالِي . فَقَالَ " أَكُلَّ بَنِيكَ قَدْ نَحَلْتَ مِثْلَ مَا نَحَلْتَ النُّعْمَانَ " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَأَشْهِدْ عَلَى هَذَا غَيْرِي - ثُمَّ قَالَ - أَيَسُرُّكَ أَنْ يَكُونُوا إِلَيْكَ فِي الْبِرِّ سَوَاءً " . قَالَ بَلَى . قَالَ " فَلاَ إِذًا " .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Otam meni koʻtarib Rasululloh ﷺ huzurlariga olib bordi va: «Yo Rasululloh! Men Nuʼmonga molimdan ana shunchasini hadya qilganimga guvoh boʻling», — dedi. Shunda (Rasululloh ﷺ): «Barcha oʻgʻillaringga Nuʼmonga hadya qilganing kabi hadya qilganmisan?» — dedilar. (U): «Yoʻq», — dedi. (Rasululloh ﷺ): «Unday boʻlsa, bunga mendan boshqani guvoh qil», — dedilar. Soʻng: «Ularning hammasi senga yaxshilik qilishda teng boʻlishini istaysanmi?» — dedilar. (U): «Albatta», — dedi. (Rasululloh ﷺ): «Unday boʻlsa, bunday qilma», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Отам мени кўтариб Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига олиб борди ва: «Ё Расулуллоҳ! Мен Нуъмонга молимдан ана шунчасини ҳадя қилганимга гувоҳ бўлинг», — деди. Шунда (Расулуллоҳ ﷺ): «Барча ўғилларингга Нуъмонга ҳадя қилганинг каби ҳадя қилганмисан?» — дедилар. (У): «Йўқ», — деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Ундай бўлса, бунга мендан бошқани гувоҳ қил», — дедилар. Сўнг: «Уларнинг ҳаммаси сенга яхшилик қилишда тенг бўлишини истайсанми?» — дедилар. (У): «Албатта», — деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Ундай бўлса, бундай қилма», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ، حَدَّثَنَا أَزْهَرُ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ نَحَلَنِي أَبِي نُحْلاً ثُمَّ أَتَى بِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُشْهِدَهُ فَقَالَ " أَكُلَّ وَلَدِكَ أَعْطَيْتَهُ هَذَا " . قَالَ لاَ . قَالَ " أَلَيْسَ تُرِيدُ مِنْهُمُ الْبِرَّ مِثْلَ مَا تُرِيدُ مِنْ ذَا " . قَالَ بَلَى . قَالَ " فَإِنِّي لاَ أَشْهَدُ " . قَالَ ابْنُ عَوْنٍ فَحَدَّثْتُ بِهِ مُحَمَّدًا فَقَالَ إِنَّمَا تَحَدَّثْنَا أَنَّهُ قَالَ " قَارِبُوا بَيْنَ أَوْلاَدِكُمْ " .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Otam menga bir narsa hadya qildi, soʻng buni guvoh qildirish uchun meni Rasululloh ﷺ huzurlariga olib bordi. Shunda (Rasululloh ﷺ): «Barcha bolangga shuni berganmisan?» — dedilar. (U): «Yoʻq», — dedi. (Rasululloh ﷺ): «Sen bundan yaxshilik kutganing kabi ulardan ham yaxshilik kutmaysanmi?» — dedilar. (U): «Albatta», — dedi. (Rasululloh ﷺ): «Men buni (ana shunga) guvoh boʻlmayman», — dedilar. Ibn Avn dedi: Men buni Muhammadga aytib berdim, shunda u: «Bizga shunday hadis aytishgan: (Rasululloh ﷺ): ‹Bolalaringiz oʻrtasida (sovgʻada) teng yoʻl tuting›, — dedilar», — dedi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Отам менга бир нарса ҳадя қилди, сўнг буни гувоҳ қилдириш учун мени Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига олиб борди. Шунда (Расулуллоҳ ﷺ): «Барча болангга шуни берганмисан?» — дедилар. (У): «Йўқ», — деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Сен бундан яхшилик кутганинг каби улардан ҳам яхшилик кутмайсанми?» — дедилар. (У): «Албатта», — деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Мен буни (ана шунга) гувоҳ бўлмайман», — дедилар. Ибн Авн деди: Мен буни Муҳаммадга айтиб бердим, шунда у: «Бизга шундай ҳадис айтишган: (Расулуллоҳ ﷺ): ‹Болаларингиз ўртасида (совғада) тенг йўл тутинг›, — дедилар», — деди.
حَدَّثَنِي حَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ سَلاَّمٍ، عَنْ
زَيْدِ بْنِ سَلاَّمٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلاَّمٍ، قَالَ حَدَّثَنِي النُّعْمَانُ بْنُ بَشِيرٍ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ مِنْبَرِ رَسُولِ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَجُلٌ مَا أُبَالِي أَنْ لاَ أَعْمَلَ عَمَلاً بَعْدَ الإِسْلاَمِ إِلاَّ أَنْ أُسْقِيَ
الْحَاجَّ . وَقَالَ آخَرُ مَا أُبَالِي أَنْ لاَ أَعْمَلَ عَمَلاً بَعْدَ الإِسْلاَمِ إِلاَّ أَنْ أَعْمُرَ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ
. وَقَالَ آخَرُ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَفْضَلُ مِمَّا قُلْتُمْ . فَزَجَرَهُمْ عُمَرُ وَقَالَ لاَ تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ
عِنْدَ مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَوْمُ الْجُمُعَةِ وَلَكِنْ إِذَا صَلَّيْتُ الْجُمُعَةَ دَخَلْتُ
فَاسْتَفْتَيْتُهُ فِيمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ . فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ
الْحَرَامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ} الآيَةَ إِلَى آخِرِهَا .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning minbarlari yonida edim. Shunda bir kishi: «Islomdan keyin hojilarga suv ichirishdan boshqa amal qilmasam ham parvo qilmayman», — dedi. Boshqasi: «Islomdan keyin Masjidul-Haromni obod qilishdan boshqa amal qilmasam ham parvo qilmayman», — dedi. Yana boshqasi: «Alloh yoʻlidagi jihod sizlar aytgan (amal)lardan afzaldir», — dedi. Shunda Umar ularni jerkib: «Rasululloh ﷺ ning minbarlari yonida, bunda ham juma kunida ovozlaringizni koʻtarmanglar! Lekin juma namozini oʻqib boʻlganimdan keyin (huzurlariga) kirib, oʻzlaringiz ixtilof qilgan (masala) haqida u zotdan fatvo soʻrayman», — dedi. Shunda aziz va jalil Alloh: {Hojilarga suv ichirish va Masjidul-Haromni obod qilishni Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan... kishi (xizmati) kabi (teng) deb hisobladingizmi?} — degan oyatni oxirigacha nozil qildi. (Tavba surasi 19)Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг минбарлари ёнида эдим. Шунда бир киши: «Исломдан кейин ҳожиларга сув ичиришдан бошқа амал қилмасам ҳам парво қилмайман», — деди. Бошқаси: «Исломдан кейин Масжидул-Ҳаромни обод қилишдан бошқа амал қилмасам ҳам парво қилмайман», — деди. Яна бошқаси: «Аллоҳ йўлидаги жиҳод сизлар айтган (амал)лардан афзалдир», — деди. Шунда Умар уларни жеркиб: «Расулуллоҳ ﷺ нинг минбарлари ёнида, бунда ҳам жума кунида овозларингизни кўтарманглар! Лекин жума намозини ўқиб бўлганимдан кейин (ҳузурларига) кириб, ўзларингиз ихтилоф қилган (масала) ҳақида у зотдан фатво сўрайман», — деди. Шунда азиз ва жалил Аллоҳ: {Ҳожиларга сув ичириш ва Масжидул-Ҳаромни обод қилишни Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган... киши (хизмати) каби (тенг) деб ҳисобладингизми?} — деган оятни охиригача нозил қилди. (Тавба сураси 19)
وَحَدَّثَنِيهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ،
أَخْبَرَنِي زَيْدٌ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلاَّمٍ، قَالَ حَدَّثَنِي النُّعْمَانُ بْنُ بَشِيرٍ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ مِنْبَرِ رَسُولِ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي تَوْبَةَ .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning minbarlari yonida edim, deb Abu Tavbaning hadisiga oʻxshash (hadis keltirdi).Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг минбарлари ёнида эдим, деб Абу Тавбанинг ҳадисига ўхшаш (ҳадис келтирди).
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، عَنْ شُعْبَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ أَبِي الْجَعْدِ الْغَطَفَانِيَّ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لَتُسَوُّنَّ صُفُوفَكُمْ أَوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ وُجُوهِكُمْ " .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ni shunday deyayotganlarini eshitdim: «Saflaringizni togʻrilanglar, aks holda Alloh yuzlaringiz orasini buzadi (oraﬞngizga nizo soladi)».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни шундай деяётганларини эшитдим: «Сафларингизни тоғриланглар, акс ҳолда Аллоҳ юзларингиз орасини бузади (ораﬞнгизга низо солади)».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ، يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُسَوِّي صُفُوفَنَا حَتَّى كَأَنَّمَا يُسَوِّي بِهَا الْقِدَاحَ حَتَّى رَأَى أَنَّا قَدْ عَقَلْنَا عَنْهُ ثُمَّ خَرَجَ يَوْمًا فَقَامَ حَتَّى كَادَ يُكَبِّرُ فَرَأَى رَجُلاً بَادِيًا صَدْرُهُ مِنَ الصَّفِّ فَقَالَ " عِبَادَ اللَّهِ لَتُسَوُّنَّ صُفُوفَكُمْ أَوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ وُجُوهِكُمْ " .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ saflarimizni xuddi (yoy uchun) oʻqlarni togʻrilagandek togʻrilar edilar, hatto biz buni u zotdan oʻrganib olganimizni koʻrgunlaricha. Soʻng bir kuni (namozga) chiqdilar va turdilar, hatto takbir aytishga yaqinlashganlarida safdan koʻkragi chiqib turgan bir kishini koʻrib qoldilar va: «Ey Allohning bandalari, saflaringizni togʻrilanglar, aks holda Alloh yuzlaringiz orasini buzadi (oraﬞngizga nizo soladi)», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сафларимизни худди (ёй учун) ўқларни тоғрилагандек тоғрилар эдилар, ҳатто биз буни у зотдан ўрганиб олганимизни кўргунларича. Сўнг бир куни (намозга) чиқдилар ва турдилар, ҳатто такбир айтишга яқинлашганларида сафдан кўкраги чиқиб турган бир кишини кўриб қолдилар ва: «Эй Аллоҳнинг бандалари, сафларингизни тоғриланглар, акс ҳолда Аллоҳ юзларингиз орасини бузади (ораﬞнгизга низо солади)», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ
النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِي تَوَادِّهِمْ
وَتَرَاحُمِهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ مَثَلُ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ
وَالْحُمَّى " .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminlarning oʻzaro doʻʼstligi, mehr-shafqati va hamdardligidagi misoli — bir jasad misolidir; undagi bir aʼzo ogʻrisa, jasadning qolgan qismi (ham) uyqusizlik va isitma bilan unga (hamdard boʻlib) hayqiradi», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминларнинг ўзаро дўъстлиги, меҳр-шафқати ва ҳамдардлигидаги мисоли — бир жасад мисолидир; ундаги бир аъзо оғриса, жасаднинг қолган қисми (ҳам) уйқусизлик ва иситма билан унга (ҳамдард бўлиб) ҳайқиради», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ الْحَنْظَلِيُّ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ،
بَشِيرٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِنَحْوِهِ .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan Nabiy ﷺ dan shunga oʻxshash (hadis) rivoyat qilinadi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан Набий ﷺ дан шунга ўхшаш (ҳадис) ривоят қилинади.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ،
عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْمُؤْمِنُونَ
كَرَجُلٍ وَاحِدٍ إِنِ اشْتَكَى رَأْسُهُ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالْحُمَّى وَالسَّهَرِ " .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminlar bir kishiga oʻxshaydir; agar uning boshi ogʻrisa, butun tanasi isitma va uyqusizlik bilan unga (sherik boʻlib) intiladi», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминлар бир кишига ўхшайдир; агар унинг боши оғриса, бутун танаси иситма ва уйқусизлик билан унга (шерик бўлиб) интилади», — дедилар.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنِ الأَعْمَشِ،
عَنْ خَيْثَمَةَ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْمُسْلِمُونَ
كَرَجُلٍ وَاحِدٍ إِنِ اشْتَكَى عَيْنُهُ اشْتَكَى كُلُّهُ وَإِنِ اشْتَكَى رَأْسُهُ اشْتَكَى كُلُّهُ " .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Musulmonlar bir kishiga oʻxshaydir; agar uning koʻzi ogʻrisa, butun (vujudi) ogʻriydi, agar boshi ogʻrisa, butun (vujudi) ogʻriydi», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмонлар бир кишига ўхшайдир; агар унинг кўзи оғриса, бутун (вужуди) оғрийди, агар боши оғриса, бутун (вужуди) оғрийди», — дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ،
بْنِ بَشِيرٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan Nabiy ﷺ dan shunga oʻxshash (hadis) rivoyat qilinadi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан Набий ﷺ дан шунга ўхшаш (ҳадис) ривоят қилинади.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا أَبُو يُونُسَ، عَنْ سِمَاكٍ، قَالَ
خَطَبَ النُّعْمَانُ بْنُ بَشِيرٍ فَقَالَ " لَلَّهُ أَشَدُّ فَرَحًا بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ مِنْ رَجُلٍ حَمَلَ زَادَهُ وَمَزَادَهُ
عَلَى بَعِيرٍ ثُمَّ سَارَ حَتَّى كَانَ بِفَلاَةٍ مِنَ الأَرْضِ فَأَدْرَكَتْهُ الْقَائِلَةُ فَنَزَلَ فَقَالَ تَحْتَ شَجَرَةٍ
فَغَلَبَتْهُ عَيْنُهُ وَانْسَلَّ بَعِيرُهُ فَاسْتَيْقَظَ فَسَعَى شَرَفًا فَلَمْ يَرَ شَيْئًا ثُمَّ سَعَى شَرَفًا ثَانِيًا
فَلَمْ يَرَ شَيْئًا ثُمَّ سَعَى شَرَفًا ثَالِثًا فَلَمْ يَرَ شَيْئًا فَأَقْبَلَ حَتَّى أَتَى مَكَانَهُ الَّذِي قَالَ فِيهِ فَبَيْنَمَا
هُوَ قَاعِدٌ إِذْ جَاءَهُ بَعِيرُهُ يَمْشِي حَتَّى وَضَعَ خِطَامَهُ فِي يَدِهِ فَلَلَّهُ أَشَدُّ فَرَحًا بِتَوْبَةِ الْعَبْدِ
مِنْ هَذَا حِينَ وَجَدَ بَعِيرَهُ عَلَى حَالِهِ " . قَالَ سِمَاكٌ فَزَعَمَ الشَّعْبِيُّ أَنَّ النُّعْمَانَ رَفَعَ هَذَا
الْحَدِيثَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَمَّا أَنَا فَلَمْ أَسْمَعْهُ .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Alloh bandasining tavbasidan, ozuqasi va xurjunini tuyasiga ortib, soʻng yoʻlga chiqib, yerning bir ovloq joyiga yetganda peshin uyqusi bosib, (tuyadan) tushib bir daraxt tagiga oʻtirgan, koʻzi uyquga ketib tuyasi sirgʻalib qochib ketgan bir kishidan koʻra qattiqroq quvonadi. (U kishi) uygʻonib, bir balandlikka chopib chiqdi-yu, hech narsani koʻrmadi; soʻng ikkinchi balandlikka chopib chiqdi-yu, hech narsani koʻrmadi; soʻng uchinchi balandlikka chopib chiqdi-yu, hech narsani koʻrmadi. Shunda u oʻzi (avval) oʻtirgan joyiga qaytib keldi. U oʻtirib turgan paytida birdan tuyasi yurib kelib, jilovini uning qoʻliga qoʻydi. Bas, Alloh banda tavbasidan mana shu (kishi) tuyasini oʻz holicha topganidagidan koʻra qattiqroq quvonadi».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Аллоҳ бандасининг тавбасидан, озуқаси ва хуржунини туясига ортиб, сўнг йўлга чиқиб, ернинг бир овлоқ жойига етганда пешин уйқуси босиб, (туядан) тушиб бир дарахт тагига ўтирган, кўзи уйқуга кетиб туяси сирғалиб қочиб кетган бир кишидан кўра қаттиқроқ қувонади. (У киши) уйғониб, бир баландликка чопиб чиқди-ю, ҳеч нарсани кўрмади; сўнг иккинчи баландликка чопиб чиқди-ю, ҳеч нарсани кўрмади; сўнг учинчи баландликка чопиб чиқди-ю, ҳеч нарсани кўрмади. Шунда у ўзи (аввал) ўтирган жойига қайтиб келди. У ўтириб турган пайтида бирдан туяси юриб келиб, жиловини унинг қўлига қўйди. Бас, Аллоҳ банда тавбасидан мана шу (киши) туясини ўз ҳолича топганидагидан кўра қаттиқроқ қувонади».
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ
سِمَاكٍ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ، يَقُولُ أَلَسْتُمْ فِي طَعَامٍ وَشَرَابٍ مَا شِئْتُمْ لَقَدْ رَأَيْتُ
نَبِيَّكُمْ صلى الله عليه وسلم وَمَا يَجِدُ مِنَ الدَّقَلِ مَا يَمْلأُ بِهِ بَطْنَهُ . وَقُتَيْبَةُ لَمْ يَذْكُرْ بِهِ .
Numon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Sizlar oʻzingiz xohlagan taom va ichimliklar ichida emasmisiz?! Men Paygʻambaringiz ﷺ ni koʻrganman, u zot qornini toʻldirgudek past navli xurmoni ham topa olmas edilar».Нумон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Сизлар ўзингиз хоҳлаган таом ва ичимликлар ичида эмасмисиз?! Мен Пайғамбарингиз ﷺ ни кўрганман, у зот қорнини тўлдиргудек паст навли хурмони ҳам топа олмас эдилар».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَاقُ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ، - قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، - عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ، سَالِمٍ مَوْلَى النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الْعِيدَيْنِ وَفِي الْجُمُعَةِ بِـ { سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى} وَ { هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ} قَالَ وَإِذَا اجْتَمَعَ الْعِيدُ وَالْجُمُعَةُ فِي يَوْمٍ وَاحِدٍ يَقْرَأُ بِهِمَا أَيْضًا فِي الصَّلاَتَيْنِ.
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ikki hayit (namozlarida) va jumada {Eng oliy Robbingning ismini poklab yod et} (Aʼlo surasi) va {Senga (qiyomat haqidagi) gʻoshiya xabari yetib keldimi?} (Gʻoshiya surasi) ni oʻqir edilar. (Nuʼmon) dedi: Hayit bilan juma bir kunda toʻgʻri kelib qolsa, ham bu ikki (namoz) — har ikki namozda ham shu (ikki surani) oʻqir edilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ икки ҳайит (намозларида) ва жумада {Энг олий Роббингнинг исмини поклаб ёд эт} (Аъло сураси) ва {Сенга (қиёмат ҳақидаги) ғошия хабари етиб келдими?} (Ғошия сураси) ни ўқир эдилар. (Нуъмон) деди: Ҳайит билан жума бир кунда тўғри келиб қолса, ҳам бу икки (намоз) — ҳар икки намозда ҳам шу (икки сурани) ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، أَنْبَأَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ مُجَالِدٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهُ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الْحَلاَلُ بَيِّنٌ وَالْحَرَامُ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَاتٌ لاَ يَدْرِي كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ أَمِنَ الْحَلاَلِ هِيَ أَمْ مِنَ الْحَرَامِ فَمَنْ تَرَكَهَا اسْتِبْرَاءً لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ فَقَدْ سَلِمَ وَمَنْ وَاقَعَ شَيْئًا مِنْهَا يُوشِكُ أَنْ يُوَاقِعَ الْحَرَامَ كَمَا أَنَّهُ مَنْ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يُوَاقِعَهُ أَلاَ وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى أَلاَ وَإِنَّ حِمَى اللَّهِ مَحَارِمُهُ " .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺdan eshitib aytdiki, u zot: «Halol ham aniq, harom ham aniqdir. Bu ikkisining orasida shubhali ishlar bordir. Odamlarning koʻpchiligi uning halolligini yoki haromligini bilmaydi. Kim oʻz dini va obroʻsini saqlash uchun ularni tark etsa, (gunohdan) salomat boʻladi. Kim ulardan biror narsaga aralashsa, haromga tushib qolishi yaqin boʻladi. Xuddi (qoʻriqxonaning) chetida (mol) boqayotgan kishining unga (qoʻriqxonaga) tushib qolishi yaqin boʻlganidek. Ogoh boʻlinglarki, har bir podshohning bir qoʻriqxonasi bordir. Ogoh boʻlinglarki, Allohning qoʻriqxonasi — Uning harom qilgan narsalaridir», deganlarini eshitdim.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺдан эшитиб айтдики, у зот: «Ҳалол ҳам аниқ, ҳаром ҳам аниқдир. Бу иккисининг орасида шубҳали ишлар бордир. Одамларнинг кўпчилиги унинг ҳалоллигини ёки ҳаромлигини билмайди. Ким ўз дини ва обрўсини сақлаш учун уларни тарк этса, (гуноҳдан) саломат бўлади. Ким улардан бирор нарсага аралашса, ҳаромга тушиб қолиши яқин бўлади. Худди (қўриқхонанинг) четида (мол) боқаётган кишининг унга (қўриқхонага) тушиб қолиши яқин бўлганидек. Огоҳ бўлингларки, ҳар бир подшоҳнинг бир қўриқхонаси бордир. Огоҳ бўлингларки, Аллоҳнинг қўриқхонаси — Унинг ҳаром қилган нарсаларидир», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ الْمَعْنَى الْوَاحِدُ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَعَنْ مُحَمَّدِ بْنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، يُحَدِّثَانِ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، أَنَّ أَبَاهُ، نَحَلَ ابْنًا لَهُ غُلاَمًا فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُشْهِدُهُ فَقَالَ " أَكُلَّ وَلَدِكَ نَحَلْتَهُ مِثْلَ مَا نَحَلْتَ هَذَا " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَارْدُدْهُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ التَّسْوِيَةَ بَيْنَ الْوَلَدِ حَتَّى قَالَ بَعْضُهُمْ يُسَوِّي بَيْنَ وَلَدِهِ حَتَّى فِي الْقُبْلَةِ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ يُسَوِّي بَيْنَ وَلَدِهِ فِي النُّحْلِ وَالْعَطِيَّةِ الذَّكَرُ وَالأُنْثَى سَوَاءٌ . وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ . وَقَالَ بَعْضُهُمُ التَّسْوِيَةُ بَيْنَ الْوَلَدِ أَنْ يُعْطَى الذَّكَرُ مِثْلَ حَظِّ الأُنْثَيَيْنِ مِثْلَ قِسْمَةِ الْمِيرَاثِ . وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Uning otasi oʻzining bir oʻgʻliga qul tuhfa qildi va buni guvohlantirish uchun Nabiy ﷺ huzuriga keldi. U zot: «Bunga berganing kabi barcha bolalaringga ham (shunday) tuhfa berdingmi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unday boʻlsa, uni qaytarib ol», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir va Nuʼmon ibn Bashirdan turli yoʻllar bilan rivoyat qilingan. Baʼzi ilm ahli shunga amal qiladi; ular bolalar orasida tenglikni mustahab koʻradilar, hatto baʼzilari: «Hatto oʻpishda ham bolalari orasini teng qiladi», dedilar. Baʼzilari esa: «Tuhfa va atada bolalari orasini teng qiladi, oʻgʻil va qiz bab-barobardir», dedilar; bu Sufyon as-Savriyning soʻzidir. Baʼzilari esa: «Bolalar orasidagi tenglik — meros taqsimoti kabi, oʻgʻilga ikki qizning ulushiday berilishidir», dedilar; bu Ahmad va Ishoqning soʻzidir.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Унинг отаси ўзининг бир ўғлига қул туҳфа қилди ва буни гувоҳлантириш учун Набий ﷺ ҳузурига келди. У зот: «Бунга берганинг каби барча болаларингга ҳам (шундай) туҳфа бердингми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Ундай бўлса, уни қайтариб ол», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир ва Нуъмон ибн Баширдан турли йўллар билан ривоят қилинган. Баъзи илм аҳли шунга амал қилади; улар болалар орасида тенгликни мустаҳаб кўрадилар, ҳатто баъзилари: «Ҳатто ўпишда ҳам болалари орасини тенг қилади», дедилар. Баъзилари эса: «Туҳфа ва атада болалари орасини тенг қилади, ўғил ва қиз баб-баробардир», дедилар; бу Суфён ас-Саврийнинг сўзидир. Баъзилари эса: «Болалар орасидаги тенглик — мерос тақсимоти каби, ўғилга икки қизнинг улушидай берилишидир», дедилар; бу Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ أَنَا أَعْلَمُ النَّاسِ، بِوَقْتِ هَذِهِ الصَّلاَةِ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّيهَا لِسُقُوطِ الْقَمَرِ لِثَالِثَةٍ " .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U: «Men bu namozning vaqtini odamlarning eng yaxshi bilguvchisiman: Rasululloh ﷺ uni oyning uchinchi (kechasi)da oy botgan paytda oʻqir edilar», dedi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У: «Мен бу намознинг вақтини одамларнинг энг яхши билгувчисиман: Расулуллоҳ ﷺ уни ойнинг учинчи (кечаси)да ой ботган пайтда ўқир эдилар», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ أَبِي عَوَانَةَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ، هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، . وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ هُشَيْمٌ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ، . وَحَدِيثُ أَبِي عَوَانَةَ أَصَحُّ عِنْدَنَا لأَنَّ يَزِيدَ بْنَ هَارُونَ رَوَى عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، نَحْوَ رِوَايَةِ أَبِي عَوَانَةَ .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Abu Avonadan shu isnod bilan shunga oʻxshashi (rivoyat qilingan). Abu Iso aytdi: Bu hadisni Hushaym Abu Bishrdan, u Habib ibn Solimdan, u Nuʼmon ibn Bashirdan rivoyat qilgan. Hushaym unda Bashir ibn Sobitni zikr qilmagan. Abu Avonaning hadisi bizning nazdimizda eng sahihroqdir, chunki Yazid ibn Horun Shuʼbadan, u Abu Bishrdan Abu Avonaning rivoyatiga oʻxshatib rivoyat qilgan.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Абу Авонадан шу иснод билан шунга ўхшаши (ривоят қилинган). Абу Исо айтди: Бу ҳадисни Ҳушайм Абу Бишрдан, у Ҳабиб ибн Солимдан, у Нуъмон ибн Баширдан ривоят қилган. Ҳушайм унда Башир ибн Собитни зикр қилмаган. Абу Авонанинг ҳадиси бизнинг наздимизда энг саҳиҳроқдир, чунки Язид ибн Ҳорун Шуъбадан, у Абу Бишрдан Абу Авонанинг ривоятига ўхшатиб ривоят қилган.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُسَوِّي صُفُوفَنَا فَخَرَجَ يَوْمًا فَرَأَى رَجُلاً خَارِجًا صَدْرُهُ عَنِ الْقَوْمِ فَقَالَ " لَتُسَوُّنَّ صُفُوفَكُمْ أَوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ وُجُوهِكُمْ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَالْبَرَاءِ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " مِنْ تَمَامِ الصَّلاَةِ إِقَامَةُ الصَّفِّ " . وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ كَانَ يُوَكِّلُ رِجَالاً بِإِقَامَةِ الصُّفُوفِ فَلاَ يُكَبِّرُ حَتَّى يُخْبَرَ أَنَّ الصُّفُوفَ قَدِ اسْتَوَتْ . وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ أَنَّهُمَا كَانَا يَتَعَاهَدَانِ ذَلِكَ وَيَقُولاَنِ اسْتَوُوا . وَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ تَقَدَّمْ يَا فُلاَنُ تَأَخَّرْ يَا فُلاَنُ .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: «Rasululloh ﷺ saflarimizni tekislar edilar. Bir kuni chiqdilar-da, koʻkragi qavmdan (oldinga) chiqib turgan bir kishini koʻrdilar. Shunda u zot: ‹Albatta saflaringizni tekislaysizlar, yoki Alloh yuzlaringiz orasiga (qalblaringizga) ixtilof soladi›, dedilar». U (rovi) aytdi: Bu bobda Jobir ibn Samura, al-Baro, Jobir ibn Abdulloh, Anas, Abu Hurayra va Oishadan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Nuʼmon ibn Bashirning hadisi hasan sahih hadisdir. Nabiy ﷺdan rivoyat qilinishicha, u zot: «Safni toʻgʻri qilish — namozning toʻkisligidandir», deganlar. Umardan rivoyat qilinishicha, u saflarni toʻgʻrilashga kishilarni vakil qilar va saflar tekislandi deb xabar berilmaguncha takbir aytmas edi. Ali va Usmondan rivoyat qilinishicha, ular bunga rioya qilar va: «Tekislaninglar», deyishar edi. Ali esa: «Oldinga oʻt, ey falon! Orqaga sur, ey falon!» der edi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У айтди: «Расулуллоҳ ﷺ сафларимизни текислар эдилар. Бир куни чиқдилар-да, кўкраги қавмдан (олдинга) чиқиб турган бир кишини кўрдилар. Шунда у зот: ‹Албатта сафларингизни текислайсизлар, ёки Аллоҳ юзларингиз орасига (қалбларингизга) ихтилоф солади›, дедилар». У (рови) айтди: Бу бобда Жобир ибн Самура, ал-Баро, Жобир ибн Абдуллоҳ, Анас, Абу Ҳурайра ва Оишадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Нуъмон ибн Баширнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Набий ﷺдан ривоят қилинишича, у зот: «Сафни тўғри қилиш — намознинг тўкислигидандир», деганлар. Умардан ривоят қилинишича, у сафларни тўғрилашга кишиларни вакил қилар ва сафлар текисланди деб хабар берилмагунча такбир айтмас эди. Али ва Усмондан ривоят қилинишича, улар бунга риоя қилар ва: «Текисланинглар», дейишар эди. Али эса: «Олдинга ўт, эй фалон! Орқага сур, эй фалон!» дер эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُهَاجِرٍ، عَنْ عَامِرٍ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ مِنَ الْحِنْطَةِ خَمْرًا وَمِنَ الشَّعِيرِ خَمْرًا وَمِنَ التَّمْرِ خَمْرًا وَمِنَ الزَّبِيبِ خَمْرًا وَمِنَ الْعَسَلِ خَمْرًا " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta bugʻdoydan ham xamr boʻladi, arpadan ham xamr boʻladi, xurmodan ham xamr boʻladi, mayizdan ham xamr boʻladi va asaldan ham xamr boʻladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта буғдойдан ҳам хамр бўлади, арпадан ҳам хамр бўлади, хурмодан ҳам хамр бўлади, майиздан ҳам хамр бўлади ва асалдан ҳам хамр бўлади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَثَلُ الْقَائِمِ عَلَى حُدُودِ اللَّهِ وَالْمُدْهِنِ فِيهَا كَمَثَلِ قَوْمٍ اسْتَهَمُوا عَلَى سَفِينَةٍ فِي الْبَحْرِ فَأَصَابَ بَعْضُهُمْ أَعْلاَهَا وَأَصَابَ بَعْضُهُمْ أَسْفَلَهَا فَكَانَ الَّذِينَ فِي أَسْفَلِهَا يَصْعَدُونَ فَيَسْتَقُونَ الْمَاءَ فَيَصُبُّونَ عَلَى الَّذِينَ فِي أَعْلاَهَا فَقَالَ الَّذِينَ فِي أَعْلاَهَا لاَ نَدَعُكُمْ تَصْعَدُونَ فَتُؤْذُونَنَا فَقَالَ الَّذِينَ فِي أَسْفَلِهَا فَإِنَّا نَنْقُبُهَا مِنْ أَسْفَلِهَا فَنَسْتَقِي فَإِنْ أَخَذُوا عَلَى أَيْدِيهِمْ فَمَنَعُوهُمْ نَجَوْا جَمِيعًا وَإِنْ تَرَكُوهُمْ غَرِقُوا جَمِيعًا " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohning hududlari (chegaralari)da turuvchi kishi bilan unda sustkashlik qiluvchining misoli dengizdagi bir kemada (joy uchun) qurʼa tashlagan qavmga oʻxshaydi: ularning baʼzilari kemaning yuqori qismidan, baʼzilari esa pastki qismidan joy oldilar. Pastki qismdagilar suv olish uchun yuqoriga koʻtarilib, yuqoridagilarning ustiga (suv) toʻkar edilar. Shunda yuqoridagilar: ‹Bizni ranjitishingiz uchun sizlarni koʻtarilishga qoʻymaymiz›, dedilar. Pastdagilar esa: ‹Biz oʻz qismimizdan (kemani) teshib suv olamiz›, dedilar. Agar (yuqoridagilar) ularning qoʻllaridan ushlab toʻxtatsalar, hammalari qutuladilar; agar ularni (oʻz holiga) qoʻyib bersalar, hammalari gʻarq boʻladilar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг ҳудудлари (чегаралари)да турувчи киши билан унда сусткашлик қилувчининг мисоли денгиздаги бир кемада (жой учун) қуръа ташлаган қавмга ўхшайди: уларнинг баъзилари кеманинг юқори қисмидан, баъзилари эса пастки қисмидан жой олдилар. Пастки қисмдагилар сув олиш учун юқорига кўтарилиб, юқоридагиларнинг устига (сув) тўкар эдилар. Шунда юқоридагилар: ‹Бизни ранжитишингиз учун сизларни кўтарилишга қўймаймиз›, дедилар. Пастдагилар эса: ‹Биз ўз қисмимиздан (кемани) тешиб сув оламиз›, дедилар. Агар (юқоридагилар) уларнинг қўлларидан ушлаб тўхтатсалар, ҳаммалари қутуладилар; агар уларни (ўз ҳолига) қўйиб берсалар, ҳаммалари ғарқ бўладилар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ أَهْوَنَ أَهْلِ النَّارِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ رَجُلٌ فِي إِخْمَصِ قَدَمَيْهِ جَمْرَتَانِ يَغْلِي مِنْهُمَا دِمَاغُهُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَفِي الْبَابِ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, qiyomat kunida doʻzax ahli ichida eng yengil azoblanadigan kishi shunday bir odamki, uning ikki tovonining ostiga ikki choʻgʻ qoʻyiladi, ulardan miyasi qaynaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Bu bobda Abbos ibn Abdulmuttalib, Abu Said al-Xudriy va Abu Hurayradan ham (rivoyatlar) bor.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, қиёмат кунида дўзах аҳли ичида энг енгил азобланадиган киши шундай бир одамки, унинг икки товонининг остига икки чўғ қўйилади, улардан мияси қайнайди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу бобда Аббос ибн Абдулмутталиб, Абу Саид ал-Худрий ва Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоятлар) бор.